Σιομπότη Μαρία, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σιομπότη Μαρία, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ"

Transcript

1 Μετάβαση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο:Παιδαγωγική αντιμετώπιση, χρήση μεθόδων, τεχνικών και υλικών για την επίτευξη των στόχων του μαθήματος Σιομπότη Μαρία, Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπαίδευσης Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις μέρες μας, το ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών επικεντρώνεται συχνά στις δυσκολίες μάθησης που αντιμετωπίζουν ορισμένα παιδιά στo σχολείο, οι οποίες προέρχονται από ποικίλες αιτίες. Απόρροια των δυσκολιών αυτών είναι και το φαινόμενο της «σχολικής αποτυχίας». Ο όρος μαθησιακές δυσκολίες (ΜΔ) εμφανίζεται ως αθροιστική έννοια που παραπέμπει σε ένα πολύπλοκο και πολυδιάστατο «φαινόμενο», από το οποίο πλήττονται κάθε χρόνο πολλοί μαθητές. Είναι όρος "ομπρέλα" που καλύπτει διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού με ανόμοια και ποικίλης μορφής χαρακτηριστικά. Ανάμεσα σε αυτές τις ομάδες συναντάμε ετερογένεια περιπτώσεων, όπως παιδιά με δυσκολίες λόγου και ομιλίας, με κινητικά προβλήματα, με προβλήματα ακοής ή όρασης, με νοητική υστέρηση, με αταξία μνήμης και σκέψης, με προβλήματα συμπεριφοράς, με συναισθηματική αστάθεια ή διάφορα προβλήματα υγείας. Για πολλούς, ο πληρέστερος ορισμός έχει δοθεί από την Εθνική Μικτή Επιτροπή για τις μαθησιακές δυσκολίες των Η.Π.Α το 1988: «Ο όρος μαθησιακές δυσκολίες αναφέρεται σε μια ανομοιογενή ομάδα διαταραχών που εκδηλώνονται σε μία ή περισσότερες από τις βασικές ψυχολογικές λειτουργίες που σχετίζονται με την κατανόηση ή τη χρήση της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής, του συλλογισμού ή των μαθηματικών ικανοτήτων, δηλαδή του γραπτού ή προφορικού λόγου». Οι διαταραχές αυτές είναι εγγενείς στο άτομο, αποδίδονται σε δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος και μπορεί να εμφανίζονται καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Με τις μαθησιακές δυσκολίες είναι δυνατόν να συνυπάρχουν προβλήματα αυτοελέγχου της συμπεριφοράς ή κοινωνικής αντίληψης και αλληλεπίδρασης, τα οποία από μόνα τους δεν συνιστούν μαθησιακή δυσκολία. Αν και οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να εμφανίζονται μαζί με άλλες μειονεκτικές καταστάσεις, (όπως αισθητηριακή βλάβη, νοητική υστέρηση, συναισθηματική διαταραχή) ή με επιδράσεις εξωγενών παραγόντων, (όπως εξαιτίας ανεπαρκούς εκπαίδευσης, κοινωνικών ανισοτήτων, πολιτισμικών διαφορών) ωστόσο οι δυσκολίες αυτές δεν αποτελούν το άμεσο αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων ή της δράσης των προαναφερθέντων εξωγενών παραγόντων. Η συχνότητα εμφάνισης των μαθησιακών δυσκολιών στη σχολική ηλικία Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με απόλυτη ακρίβεια και σαφήνεια η συχνότητα εμφάνισης των μαθησιακών δυσκολιών. Το ποσοστό μπορεί να ποικίλλει από χώρα σε χώρα, γιατί επηρεάζεται τόσο από το γλωσσικό περιβάλλον που υπάρχει σε κάθε χώρα, όσο και από τα διαγνωστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται. Η συχνότητα των μαθησιακών δυσκολιών εξαρτάται κυρίως από τον ορισμό, τον οποίο υιοθετούν οι διάφοροι μελετητές και ερευνητές του προβλήματος. Επίσης, προσδιορίζεται από τον τρόπο, με τον οποίο γίνεται η προσέγγιση και η διερεύνησή τους, καθώς και από τα δείγματα που συλλέγονται μέσα από τις εμπειρικές έρευνες. Σύμφωνα με τις επιστημονικές έρευνες, το 15-20% του μαθητικού πληθυσμού φαίνεται να αντιμετωπίζει περισσότερο ή λιγότερο κάποιο πρόβλημα ή μια δυσκολία σε κάποιο τομέα ή αντικείμενο της μάθησης. Η κλινική εικόνα των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία είναι διαφορετική σε κάθε άτομο, ανάλογα με το είδος της δυσκολίας, την αιτιολογία, την ένταση, τα συμπτώματα, αλλά και με τον τρόπο που αντιδρά σε αυτήν το παιδί, η οικογένειά του, αλλά και ο κοινωνικός περίγυρος. Τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια έχουν τέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μαθησιακές δυσκολίες, και ιδιαίτερα δυσκολίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του 1

2 νευρικού συστήματος, με τη συμπεριφορά και με τη μάθηση της γλώσσας (εμφανίζουν συχνότερα δυσλεξία, τραυλισμό, δυσορθογραφία, δυσαριθμησία, δυσλαλίες κλπ.), γιατί είναι πιο ευάλωτα σε προγεννητικές, περιγεννητικές και μεταγεννητικές βλάβες. Εκτός από τις βιολογικές και περιγεννητικές επιδράσεις, σπουδαίο ρόλο σε αυτή τη διαφορά των δύο φύλων διαδραματίζουν οι επιδράσεις του περιβάλλοντος. Ξεκινούν από τη στάση των γονιών απέναντι στο παιδί (ανάλογα με το φύλο) και τελειώνουν μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία, που επιβραβεύει συμπεριφορά, η οποία ανταποκρίνεται περισσότερο στο «θηλυκό πρότυπο». Β. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 1. Μέθοδοι στηριζόμενες σε σύγχρονες αντιλήψεις αγωγής και εκπαίδευσης των παιδιών και ιδιαίτερα όσων εμφανίζουν κάποιες ιδιαιτερότητες στη μάθηση Από το 1919, όταν η μέθοδος Montessori άρχισε να εφαρμόζεται σε Κέντρα Προσχολικής Αγωγής, τα οποία η παιδαγωγός ονόμασε «σπίτια του παιδιού», έχουν διατυπωθεί ποικίλες θεωρίες αγωγής και εκπαίδευσης των μαθητών προκειμένου να εφαρμόζεται κάθε φορά ο επιθυμητός διδακτικός στόχος (Ζιώγου-Καραστεργίου Σ., 1996). Σύμφωνα με τη Μοντεσσόρι, είναι απαραίτητο να δώσουμε στο παιδί την ευκαιρία να αναπτυχθεί σύμφωνα με τους νόμους της φύσης. Η πολυαισθητηριακή διδακτική προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, καθώς έτσι μπορεί να χτιστεί η γνώση με ιδιαίτερα προσεκτικά σχεδιασμένες δραστηριότητες. Η μέθοδος Fernald (1921) τόνισε ότι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες πρέπει να πιστέψουν στον εαυτό τους και να διδαχτούν με διαφορετικό τρόπο και ότι χρειάζονται την επιτυχία αλλά και την επανακινητοποίηση. Η μέθοδος DISTAR (Direct Instruction System for Teaching arithmetic and Reading) επικεντρώνεται στα εξής: Ξεκάθαρη διατύπωση στόχων και συμπεριφορών, Η μαθησιακή διαδικασία ορίζεται από το δάσκαλο Η μέθοδος Reading Recovery (1973) δημιουργήθηκε από τη M. Clay (1993) και έχει τα εξής βασικά σημεία: Αξιολόγηση εκπαιδευτικών αναγκών, Διδασκαλία του γραπτού λόγου ως «όλον», Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με τις επιλογές και τις εμπειρίες των μαθητών Αλληλοσεβασμός μαθητή και δασκάλου. Στο ελληνικό σχολείο σήμερα εφαρμόζεται σχεδόν αποκλειστικά η μετωπική διδασκαλία που επιδιώκει να επιταχύνει τη μάθηση μεγιστοποιώντας την αποδοτικότητα του σχεδιασμού της διδασκαλίας. Οι δάσκαλοι είναι υπεύθυνοι για το τι θα μάθουν οι μαθητές και θεωρείται ότι ο προσεκτικός σχεδιασμός του αναλυτικού προγράμματος συμβάλλει στην επίδοση των μαθητών. Ευτυχώς όμως έχουν αρχίσει να γίνονται σημαντικά βήματα στη σχολική τάξη με τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Διαθεματικά projects εφαρμόζονται χωρίς να απαιτείται υψηλό επίπεδο γνώσης ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η συμμετοχή των παιδιών με ΜΔ σε τέτοια Projects τα ξενίζει αρχικά, στη συνέχεια όμως εξοικειώνονται και μπορούν να έχουν ενεργή συμμετοχή, χωρίς να χρειάζεται βέβαια να συμπληρώνουν όλα τα στοιχεία των φύλλων εργασίας. Αναλαμβάνουν έτσι πρωτοβουλίες μέσα στην τάξη και συχνά γνωρίζουν την επιδοκιμασία των καθηγητών και συμμαθητών τους. Τέτοια projects μπορούν να προσαρμοστούν κατάλληλα για αυτά τα παιδιά και να ενισχυθεί έτσι ο συντονισμός ματιού, χεριού και αυτιού. Βασικοί στόχοι που πρέπει να τίθενται στην εκπαίδευση των μαθητών με ΜΔ είναι: Η σαφήνεια και η αμεσότητα του καθηγητή προς τους μαθητές του, Έμφαση σε λίγες και σημαντικές ιδέες κάθε φορά, 2

3 Οργανωμένη παρουσίαση του περιεχομένου του μαθήματος, Αξιολόγηση και παροχή προαπαιτούμενης γνώσης, Εκτενής εξάσκηση και συχνές επαναλήψεις, Συνεχής ανατροφοδότηση, Χρήση στρατηγικών μάθησης, Καθοδήγηση και υποστήριξη, Συχνή αξιολόγηση εργασίας από τον ίδιο το διδάσκοντα. Συνεργατική μάθηση (Collaborative learning) Χρησιμοποιείται για εκμάθηση νέου υλικού, για να ενταχθούν καλύτερα στην τάξη οι μαθητές με ΜΔ, για ανάπτυξη των κινήτρων μάθησης, για ανάπτυξη ανώτερων δεξιοτήτων. Καθώς η μάθηση είναι αλληλεπίδραση με άλλους χρειάζεται να δοκιμάσει κανείς στο τι μπορεί να πετύχει, όταν δουλεύει αυτόνομα και στο τι μπορεί να κάνει όταν συνεργάζεται με έμπειρα άτομα. Τα οφέλη από τη συνεργατική μάθηση είναι πολλαπλά: Ανάπτυξη δεξιοτήτων, Βελτίωση κλίματος της τάξης-θετική αλληλεξάρτηση, Διευκόλυνση μαθητών με ΜΔ, Αύξηση ενεργητικής συμμετοχής της τάξης, Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, Ενίσχυση αυτοεκτίμησης, Τακτική αυτοαξιολόγηση του τρόπου λειτουργίας της ομάδας. Οι δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν είναι: Ορισμένοι μαθητές δε συμμετέχουν, Μαθητές με ηγετική προσωπικότητα επιβάλλονται, Ορισμένοι μαθητές δε συμπεριφέρονται με εποικοδομητικό τρόπο, Οι μαθητές με μέτρια επίδοση ωφελούνται περισσότερο από ομοιογενείς ομάδες. Προϋποθέσεις για να επιτύχει η συνεργατική μάθηση: Να δοθεί προσοχή στους διδακτικούς στόχους, καθώς και στη σύνθεση της ομάδας, Να αλληλεξαρτώνται τα μέλη, Να τηρούνται οι βασικοί κανόνες συμπεριφοράς, Να υπάρχει υπευθυνότητα, σωστή επίβλεψη και καθοδήγηση από το διδάσκοντα, Να υπάρχει πάντα αξιολόγηση. Σύνθεση ομάδων Θα πρέπει να δημιουργηθούν μικρές ομάδες 2-4 ατόμων μέσα στην τάξη. Οι ομάδες αυτές θα πρέπει να είναι ετερογενείς ως προς το φύλο, την επίδοση και τα κοινωνικά χαρακτηριστικά των μαθητών. Η συμμετοχή των μαθητών με ΜΔ σε τέτοιες ομάδες ενισχύει την αυτενέργειά τους και τους απαλλάσσει από το αίσθημα του φόβου που πιθανόν να τους διακατέχει. Θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι προτιμήσεις των μαθητών κάθε φορά και η διαμόρφωση των ομάδων να γίνεται από το διδάσκοντα. Επιλογικά Καθώς η μετωπική διδασκαλία θεωρείται πια ξεπερασμένη, όχι μόνο για τους μαθητές με ΜΔ, αλλά για όλους τους μαθητές, χρειάζεται εμείς οι εκπαιδευτικοί να αλλάξουμε οπτική γωνία και να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Ήδη το νέο ΔΕΠΣ αλλάζει προσανατολισμό στην εκπαίδευση. Η συνεκπαίδευση παιδιών με ΜΔ και παιδιών χωρίς προβλήματα είναι ο στόχος του αυριανού σχολείου. Με τη συμμετοχή τους στις ομάδες, τις αντιδράσεις των υπόλοιπων συμμαθητών τους και την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τα παιδιά αυτά θα μπορέσουν να νιώσουν ισότιμα μέλη της μικρής κοινωνίας του σχολείου. 3

4 2. Δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων εξέλιξης για την ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού Το σχολείο είναι ο δεύτερος φορέας κοινωνικοποίησης μετά την οικογένεια. Συνεπώς έχει ως καθήκον όχι μόνο να μεταδώσει γνώσεις στους μαθητές, αλλά και να τους διαμορφώσει σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Στους μαθητές με ΜΔ τα πράγματα σε αυτόν τον τομέα δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο, καθώς οι μαθητές αυτοί συχνά διακρίνονται από ανωριμότητα στη σκέψη ή έχουν πρόβλημα να δημιουργήσουν διαπροσωπικές σχέσεις. Οι μαθητές αυτοί είναι κατά κανόνα εσωστρεφείς, με χαμηλή αυτοεκτίμηση, έχουν εισπράξει πολλές φορές την απόρριψη, με αποτέλεσμα να υστερούν σε πολλούς τομείς σχετικούς με την κοινωνική συμπεριφορά, την προφύλαξη από τους κινδύνους, την αυτονομία αλλά και την αυτοεικόνα τους. Τα παιδιά, που δεν έχουν το έλεγχο της παρορμητικότητάς τους, αρχίζουν συχνά καυγάδες με τους συμμαθητές τους, λένε συχνά ψέματα, διακόπτουν ή παρεμβαίνουν απρόσκλητα σε παιχνίδια άλλων, δύσκολα περιμένουν τη σειρά τους σε παιχνίδια ή δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να γίνονται το «μαύρο πρόβατο» για το σχολικό περιβάλλον. Προκείμενου να παρέμβει ουσιαστικά ο καθηγητής, χρειάζονται διαδοχικά βήματα. Το τρίπτυχο σταμάτησε-σκέψου-πράξε είναι συχνά αποτελεσματικό χωρίς να έχει βέβαιη επιτυχία. Ο εντοπισμός του προβλήματος, η εξήγηση των συναισθημάτων από τον καθηγητή, καθώς και η κοινή επιλογή της καλύτερης λύσης είναι παράμετροι απαραίτητοι προκειμένου ένας τέτοιος μαθητής να ενεργοποιηθεί και να δημιουργήσει μία άρτια προσωπικότητα, αργά βέβαια αλλά σταθερά. Η συμμετοχή των παιδιών με ΜΔ σε εξωσχολικές δραστηριότητες και κοινά δρώμενα κρίνεται επιβεβλημένη. Οι σχολικές γιορτές είναι μια καλή ευκαιρία να δείξουν στους συμμαθητές τους ότι μπορούν να τραγουδούν καλά ή να απαγγείλουν ένα μικρό κομμάτι προκαλώντας έτσι την επιδοκιμασία τους. Ένα πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ή Αγωγής Υγείας μπορεί να επιτύχει τα παρακάτω αποτελέσματα στους συγκεκριμένους μαθητές: Να τους φέρει σε επαφή με το φυσικό ή το πολιτισμικό περιβάλλον, Να αναλάβουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εντασσόμενοι σε μία ομάδα μέσα στην οποία θα νιώσουν ισότιμα μέλη της, Να αναπτύξουν πνεύμα συνεργασίας, αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας, Να αποκτήσουν χρήσιμες γνώσεις, που θα ξεφεύγουν από τα στενά όρια του σχολικού προγράμματος, Να υποδυθούν ρόλους σε ένα παιχνίδι ρόλων με μάσκες που θα τους βοηθήσουν να εκφράσουν συναισθήματα και απόψεις, χωρίς να νιώθουν ότι θα τύχουν αντικείμενο χλευασμού. Το ανέβασμα μια θεατρικής παράστασης, εγχείρημα πολύ δύσκολο αλλά όχι ανέφικτο, θα βοηθούσε αυτά παιδιά αυτά να ξεπεράσουν τις όποιες αναστολές τους να εμφανιστούν σε κοινό και θα τους έδινε τη χαρά της δημιουργίας. Η μεγάλη δυσκολία αφορά τα παιδιά με αυτισμό σε διάφορα στάδια. Στην περίπτωση αυτή τα παιδιά δεν μπορούν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, δεν υπάρχει σωματική επικοινωνία, με αποτέλεσμα η προσέγγιση να είναι πολύ δύσκολη είτε από τους καθηγητές είτε από τους συμμαθητές τους (Wallis Cl., 2006). Στα διαλείμματα ο εφημερεύων καθηγητής θα πρέπει να έχει ιδιαίτερα στραμμένη την προσοχή του στα παιδιά αυτά, καθώς δεν εντάσσονται σε παρέες και παραμένουν μοναχικά καθ όλη τη διάρκειά τους. Είναι σκόπιμο λοιπόν να παρέμβει διακριτικά ο καθηγητής και να φροντίσει να φέρει σε επαφή τα παιδιά αυτά με τα υπόλοιπα. Το μάθημα των καλλιτεχνικών θα μπορούσε να βοηθήσει ουσιαστικά τα παιδιά αυτά. Η ενασχόληση με το ψηφιδωτό, η ζωγραφική, η κεραμοπλαστική, η κατασκευή μάσκας μπορούν να αυξήσουν την προσοχή τους, να τα κάνουν πιο υπομονετικά, πιο ελεύθερα και περισσότερο ευφάνταστα. Ακόμη και οι μαθητές με ιδιαιτερότητες έχουν δικαίωμα στη συνεκπαίδευση και την ισότιμη μεταχείριση, προκειμένου να γίνουν συνειδητοποιημένοι πολίτες της κοινωνίας μας. 4

5 3. Προσαρμογή και οργάνωση του σχολικού περιβάλλοντος Τα παιδιά που μεταβαίνουν από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο εκ των προτέρων αντιμετωπίζουν το νέο σχολικό περιβάλλον με φόβο και δέος. Συχνά και οι ίδιοι οι γονείς επιτείνουν αυτά τα συναισθήματα, τονίζοντας συνεχώς ότι τα πράγματα θα δυσκολέψουν και ότι οι καθηγητές είναι πολύ αυστηρότεροι από τους δασκάλους. Τα προβλήματα είναι ακόμη μεγαλύτερα όταν οι μαθητές παρουσιάζουν ΜΔ για διάφορους λόγους, όπως: Δυσλεξία, Νοητική ανωριμότητα, Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής-υπερκινητικότητα, Αυτισμό. Οι μαθητές αυτοί είναι βέβαιο ότι έχουν γνωρίσει στα χρόνια του Δημοτικού Σχολείου πολύ συχνά την απόρριψη ή και το χλευασμό από τους συμμαθητές τους ή ακόμη και από ορισμένους δασκάλους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αποδοτικότητα. Αν η διάγνωση των ΜΔ έχει γίνει έγκαιρα, τότε ο μαθητής και η οικογένειά του έχουν γνώση του προβλήματος, με αποτέλεσμα να είναι ενήμερο το σχολείο. Το περιβάλλον του Γυμνασίου που είναι πρωτόγνωρο και όχι οικείο για τα παιδιά αυτά, θα πρέπει να προσαρμοστεί και να οργανωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να τα βοηθήσει να το αγαπήσουν. Αρχικά ο Διευθυντής θα πρέπει να έχει διαδοχικές συναντήσεις με την οικογένεια, προκειμένου να ενημερωθεί λεπτομερώς για τα προβλήματα των παιδιών, τόσο στη μάθηση όσο και στη συμπεριφορά, καθώς και για τις ενδεχόμενες αιτίες που τα προκαλούν. Έτσι, θα μπορέσει να διαμορφώσει μία ολοκληρωμένη γνώμη για την κάθε προσωπικότητα που είναι μοναδική. Θα ακολουθήσουν παιδαγωγικές συνεδριάσεις με το σύλλογο των καθηγητών, προκειμένου να υπάρξει ενημέρωση, χωρίς να θίγεται βέβαια το ιατρικό απόρρητο ή το οικογενειακό περιβάλλον του κάθε μαθητή. Καλό θα ήταν βέβαια αν υπάρχει καθηγητής με ειδίκευση στην ειδική αγωγή να αναλάβει εκείνος να σκιαγραφήσει την προσωπικότητα του κάθε παιδιού. Δυστυχώς οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί δεν είναι αρκετά ενημερωμένοι στο θέμα των μαθητών με ΜΔ, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εξηγήσουν συγκεκριμένες συμπεριφορές. Ευτυχώς όμως τα τελευταία χρόνια η ειδική αγωγή έχει αρχίσει να μπαίνει και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση με προγράμματα εξειδίκευσης και σεμινάρια. Το σημαντικό σε αυτές τις παιδαγωγικές συνεδριάσεις είναι να γίνει κατανοητό από τους καθηγητές όλων των ειδικοτήτων ότι τα παιδιά αυτά δεν είναι οι «τεμπέληδες» μαθητές, αλλά παιδιά με ΜΔ που απαιτούν λύσεις και αποτελεσματική αντιμετώπιση. Θεωρείται δεδομένο ότι κάθε σχολείο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης θα πρέπει να είναι εξοπλισμένο με ράμπες ή ανελκυστήρες για παιδιά που παρουσιάζουν και κινητικά προβλήματα. Με την έναρξη των μαθημάτων τα παιδιά με ιδιαιτερότητες γίνονται εύκολα αντιληπτά από τους συμμαθητές τους και δυστυχώς προσβάλλονται με απαξιωτικές εκφράσεις από ορισμένους. Δεν είναι σπατάλη χρόνου λοιπόν να γίνει μία εκτενής συζήτηση στην τάξη με τους υπευθύνους των τμημάτων σχετικά με τη συμπεριφορά που θα πρέπει να επιδεικνύουν οι μαθητές είτε στο διάλειμμα είτε στο μάθημα χωρίς να προσωποποιείται το θέμα σε καμιά περίπτωση. Ένας αποδοτικός τρόπος είναι να διηγηθούμε στα παιδιά μια ιστορία και να τα βάλουμε να μιλήσουν τα ίδια για τα αισθήματα και τη στάση τους απέναντι στον ήρωά μας που θα έχει ιδιαιτερότητες. Ένας άλλος τρόπος είναι να υπογραφεί μέσα στην τάξη ένα είδος συμβολαίου από τον καθηγητή και τους μαθητές με συγκεκριμένους όρους και συνέπειες για την παραβίασή τους. Δεν είναι καθόλου άσκοπο επίσης ο καθηγητής να τονίζει με κάθε αφορμή ότι ο σεβασμός στα άτομα με ιδιαιτερότητες είναι ένδειξη πολιτισμού. 4. Συγκεκριμένες προσαρμογές για τους μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες μέσα στην τάξη Συγκεκριμένες στρατηγικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέσα στην τάξη για μαθητές με 5

6 ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ανάλογα με τα προβλήματα των μαθητών, αλλά και τους διδακτικούς στόχους που τίθενται κάθε φορά από τον διδάσκοντα. Πιο αναλυτικά: Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων γραφής χρειάζεται χρόνος και κόπος από τον καθηγητή. Επειδή οι μαθητές αυτοί (οι φτωχοί συγγραφείς) δεν ξέρουν τι να γράψουν από όσα ήδη γνωρίζουν, έχουν συνήθως άσχημο γραφικό χαρακτήρα, γράφουν αποκλειστικά απλές (ή και απλοϊκές) σύντομες προτάσεις που έχουν πρόβλημα στην σύνταξη, έχουν μεγάλο αριθμό ορθογραφικών λαθών και χρειάζονται κατά βάση πολύ περισσότερο χρόνο από όσο οι ώριμοι συγγραφείς. Η παραγωγή ενός κειμένου χωρίς ορθογραφικά λάθη αλλά και καλής ποιότητας είναι στόχος ανέφικτος γι αυτούς. Ένα πολύ γνωστό μοντέλο παρέμβασης για μαθητές με δυσκολίες στη γραφή είναι η ανάπτυξη στρατηγικής αυτορρύθμισης (Haris K. Graham S., 1996). Η πρώτη στρατηγική POW (Pick an Idea-Organize Notes-Write) παρακινεί τους μαθητές να γράψουν και να πουν περισσότερα. Η δεύτερη στρατηγική (Who-When-Where-What-How-How) παρέχει στους μαθητές μια στρατηγική σχεδίασης επτά βημάτων για τη συγγραφή ιστοριών. Φυσικά οι μαθητές μπορούν να γράψουν μία μόνο παράγραφο ή και μια μεγάλη ιστορία. Χρειάζεται όμως μια μεγάλη χρονική περίοδος εμπλοκής των μαθητών σε δραστηριότητες ανάγνωσης και γραφής. Χρήσιμο είναι κάθε μαθητής να κρατά σε ένα φάκελο όλα τα αρχικά και τελικά κείμενα που γράφει, έτσι ώστε να υπάρχει εξελικτική αξιολόγηση είτε από τον καθηγητή είτε από τον ίδιο το μαθητή. Στο πλαίσιο που περιγράφηκε το ομαδοσυνεργατικό μοντέλο προσφέρεται για την εκμάθηση των γνώσεων, στρατηγικών και δεξιοτήτων που αφορούν τη χρήση του γραπτού λόγου που είναι απόλυτα κοινωνική έκφραση. Η απήχηση που έχει ο λόγος στην ομάδα λειτουργεί για το συγγραφέα ως άμεση ανατροφοδότηση που προσφέρει νύξεις και υποδείξεις για το τι και πώς πρέπει να βελτιωθεί και για το τι είναι επικοινωνιακά αποτελεσματικό. Η διδασκαλία λεξιλογίου και ορθογραφίας είναι ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την αναγνωστική κατανόηση όσο και για τη γραπτή έκφραση. Θα πρέπει να κινητοποιήσουμε το μαθητή, ώστε να έρθει σε επαφή με το γραπτό λόγο και με την κατάλληλη χρήση στρατηγικών να διαχειριστεί την κατάσταση από τη μεριά του. Χρήσιμες στρατηγικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι η στρατηγική των συμφραζομένων, η ανάλυση μιας λέξης στα συνθετικά της και η χρήση ορθογραφικών αναλογιών. Εννοείται ότι το κείμενο δε θα πρέπει να έχει μεγάλο αριθμό άγνωστων λέξεων. Συνεπώς: Χρειάζεται ο μαθητής να συζητά το θέμα με τον καθηγητή, Να υπάρχει μια τράπεζα λέξεων, καθώς και λεξικό, στο οποίο ο μαθητής θα ανατρέχει κάθε φορά, Μετά τη γραφή να διορθώνεται το γραπτό μαζί με τον καθηγητή, να επισημαίνονται τα ορθογραφικά ή τα συντακτικά λάθη, να γίνονται στήλες με τα λάθη ιστορικής ορθογραφίας και τα λάθη φωνολογικού τύπου, Η ανατροφοδότηση αποτελεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό της διδακτικής πράξης και μπορεί να εκφραστεί με διάφορες μορφές. Η πιο απλή μορφή της, ο έπαινος βοηθά τον μαθητή και τον ενθαρρύνει να προχωρήσει παρακάτω. Ο διάλογος μεταξύ μαθητή-εκπαιδευτικού σχετικά με τα λάθη και η φωναχτή σκέψη του εκπαιδευτικού για τις αναλογίες γνωστών λέξεων και λαθών που έχουν γίνει είναι μια άλλη μορφή ανατροφοδότησης. Επειδή οι μαθητές με ΜΔ χρειάζονται συνήθως περισσότερο χρόνο από τους υπόλοιπους συμμαθητές τους, είναι καλό ο καθηγητής να παρέχει τον απαιτούμενο χρόνο σκέψης πριν δώσει τη σωστή ορθογραφία της λέξης, Να ξαναδίνεται το κείμενο στο μαθητή έτσι ώστε να προχωρήσει σε αυτοδιόρθωση. Οι ενδεικτικές αυτές στρατηγικές είναι χρήσιμες τόσο για την παραγωγή γραπτού λόγου όσο και για την υπαγόρευση κειμένων. Φυσικά κάθε εκπαιδευτικός προσαρμόζει τη διαδικασία και τις δοκιμασίες ανάλογα με το επίπεδο των μαθητών του. Για την αναγνωστική κατανόηση κειμένων χρειάζονται μία σειρά από βήματα προκειμένου να βοηθηθούν οι μαθητές με ΜΔ. Πιο συγκεκριμένα ο μαθητής θα πρέπει να προχωρήσει στα τρία 6

7 είδη κατανόησης: Κυριολεκτική: Απαιτούμε από το μαθητή να κατανοήσει πληροφορίες, Συμπερασματική: Απαιτούμε από το μαθητή να χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες και να προχωρήσει στην εξαγωγή συμπερασμάτων και κρίσεων, Κατανόηση εκτίμησης: Απαιτούμε ο μαθητής να διαβάσει το κείμενο με κριτική λογική και να προβεί σε κρίσεις κάθε είδους. Δεξιότητες αναγνωστικής κατανόησης α) Κυριολεκτική κατανόηση: Χρήση στρατηγικής αστεριού: Τί, πού, πώς, πότε, γιατί Χρήση μνημονικού χάρτη Χρήση στρατηγικής γνωρίζω τι ξέρω, γνωρίζω τι θέλω να μάθω, γνωρίζω τι έμαθα Ανάκληση κύριων ιδεών, λεπτομερειών πλοκής και πληροφορίας Σημασία λεξιλογίου, σύντομη περιγραφή. β) Συμπερασματική κατανόηση: Ερμηνεία θεμάτων, στόχων ή ηθικών διδαγμάτων που δεν διατυπώνονται ευθέως, Ερμηνεία μεταφορικού λόγου, Εξαγωγή συμπερασμάτων για τα χαρακτηριστικά των χαρακτήρων της πλοκής, Εξαγωγή συμπερασμάτων για σχέσεις αιτίου και αποτελέσματος. γ) Κατανόηση εκτίμησης: Κρίσεις ολοκλήρωσης της πλοκής, Κρίσεις συμφωνίας ή αποδοχής, Συναισθηματικές αντιδράσεις στο περιεχόμενο ή στα αντικείμενα, Αναγνώριση συγκεκριμένων ιδεών που γενικά δεν του φαίνονται σωστές. Ο καθηγητής λοιπόν θα πρέπει να προχωρήσει σε εκτιμητικές, συμπερασματικές και κυριολεκτικές ερωτήσεις, καθώς και να διερευνήσει τη σημασία των άγνωστων λέξεων. Χρειάζεται προσοχή η επιλογή του κειμένου που θα πρέπει να είναι του επιπέδου του μαθητή, για να μπορεί να αποκωδικοποιεί τις λέξεις αλλά και να αγγίζει τα ενδιαφέροντά του. Τρόποι αξιολόγησης: Συμπλήρωση κενών με την κατάλληλη λέξη, Ολοκλήρωση ελλιπών προτάσεων, Αλληλουχία προτάσεων, Ανάγνωση παραγράφων και ερωτήσεις, Τίτλοι παραγράφων, Μικρή περίληψη του κειμένου (αναδιήγηση), Ερωτήσεις κλειστού τύπου για τις οποίες απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη διατύπωσή τους. Είναι βέβαια προφανές ότι η επιλογή εργαλείων αξιολόγησης και στρατηγικών προσαρμόζονται κάθε φορά με βάση τα χαρακτηριστικά τους, αλλά και τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου μαθητή με ΜΔ. Θεωρούμε ότι η διδασκαλία στρατηγικών πρέπει να αποτελεί κομμάτι της καθημερινής διδασκαλίας. Αν παρουσιαστεί αυτόνομα ως ξεχωριστή ενότητα αποκομμένη από το περιεχόμενο, οι στρατηγικές δύσκολα θα ενσωματωθούν στην καθημερινή πρακτική των μαθητών. Επίσης αν σε κάποιες από αυτές οι μαθητές δεν επανέρχονται στην εφαρμογή τους σε τακτά χρονικά διαστήματα, θα ξεχαστούν εύκολα, ιδιαίτερα από τους μαθητές με ΜΔ. Εξάλλου η καλλιέργεια θετικού και φιλικού κλίματος μέσα στην τάξη, η ενθάρρυνση του μαθητή που διδάσκεται κάθε φορά και η ενίσχυση μέσω της ανατροφοδότησης θα πρέπει να είναι τα βασικά στοιχεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας. 5. Διαδικασίες τροποποίησης προγράμματος 7

8 Με πρωτοβουλία ορισμένων φωτισμένων Διευθυντών υπάρχουν γυμνάσια όπου διδάσκονται προαιρετικά μαθήματα μετά τη λήξη του ωραρίου, όπως κεραμική, ψηφιδωτό, φωτογραφία, χορός, ζωγραφική και θέατρο. Είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να πάρουν μέρος στα τμήματα αυτά μαθητές με ΜΔ, διότι έτσι θα προβάλουν κρυμμένες δεξιότητες, θα κερδίσουν τον έπαινο και το θαυμασμό και θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση. Ένας άλλος αξιόλογος θεσμός που λειτουργεί στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση από το 2003 είναι τα Τμήματα Ένταξης τα οποία προχωρούν με αργούς ρυθμούς, λόγω έλλειψης ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού. Στα τμήματα αυτά φοιτούν μαθητές με ΜΔ και διδάσκονται τα φιλολογικά μαθήματα και τα μαθηματικά ξεχωριστά από την κοινή τάξη. Αν και στην αρχή της ίδρυσής τους τα τμήματα αυτά ξένισαν καθηγητές και μαθητές, η πράξη έχει δείξει ότι τέτοια τμήματα θα έπρεπε να υπάρχουν σε κάθε σχολείο. Δημιουργείται βέβαια μια δυσκολία στο ωρολόγιο πρόγραμμα, αλλά με καλή θέληση τα τεχνικά προβλήματα ξεπερνιούνται. Στα τμήματα αυτά εφαρμόζονται διαφορετικές μέθοδοι από την κοινή τάξη, με αποτέλεσμα τα παιδιά με ΜΔ να έχουν ουσιαστική βοήθεια. Τηρείται ξεχωριστός φάκελος για τον κάθε μαθητή και εφαρμόζεται εξατομικευμένο πρόγραμμα διδασκαλίας. Δεν έχει σημασία αν στο τέλος της χρονιάς η ύλη είναι πολύ μικρότερη από αυτήν της κοινής τάξης. Οι στόχοι είναι διαφορετικοί κάθε φορά και προσαρμόζονται ανάλογα με τις εκάστοτε περιστάσεις. Εξάλλου τελευταία καθηγητές των υπόλοιπων μαθημάτων έχουν πειστεί ότι διαφορετικές εργασίες θα πρέπει να ανατίθενται στα παιδιά με ΜΔ, ξεχωριστή ύλη στο τέλος της χρονιάς και διαφοροποιημένα θέματα στις προαγωγικές εξετάσεις. Είναι βέβαιο προαπαιτούμενο να υπάρχει στενή συνεργασία του καθηγητή του τμήματος Ένταξης με τους υπόλοιπους συναδέλφους σχετικά με την πρόοδο των μαθητών τους. Το ζητούμενο είναι να μη δει το σχολείο τα παιδιά αυτά ως «μπελά» που θα πρέπει να τα οδηγήσει απλά στην αποφοίτησή τους από το Γυμνάσιο. Επειδή οι μαθητές με ΜΔ συνήθως είναι πλούσια σε συναισθήματα που δεν είχαν ποτέ τη δυνατότητα να τα εκφράσουν, θα πρέπει να το κάνουν τώρα μάλιστα που βρίσκονται στην εφηβεία τους. Άρα πρέπει να εισπράξουν αγάπη και στήριξη από το νέο τους σχολικό περιβάλλον, έτσι ώστε να ολοκληρωθούν ως προσωπικότητες. 6. Χρήση τεχνικών και υλικών για την επίτευξη των στόχων Στο σημερινό σχολείο υπάρχουν πολλά μέσα που βοηθούν στην επίτευξη των διδακτικών στόχων, της: Η προβολή μιας βιντεοταινίας ή ταινίας DVD σχετικής με το περιεχόμενο του μαθήματος για της ώρας ελκύει την προσοχή των μαθητών, καθώς οι εικόνες εναλλάσσονται γοργά και συνοδεύονται από ήχο. Αν στο σχολείο υπάρχει Σχολική Βιβλιοθήκη ΕΠΕΑΕΚ τα πράγματα γίνονται πιο εύκολα, καθώς ο χώρος γίνεται πιο οικείος και είναι περιορισμένος και ελεγχόμενος. Εξάλλου ο καθηγητής μπορεί να διακόψει την προβολή για να εκφραστούν απορίες ή να επαναλάβει κάποια σκηνή, αν οι μαθητές το ζητήσουν, Στο μαγνητόφωνο οι μαθητές μπορούν να ακούσουν έναν ποιητή να απαγγέλλει ποιήματά του, ένα ποίημα που έχει μελοποιηθεί και να σιγοτραγουδούν και αυτοί. Η εμπειρία της έχει δείξει ότι τα παιδιά με ΜΔ δυσκολεύονται να βρουν το ρυθμό ακόμη και από απλές μελωδίες, οπότε είναι χρήσιμο να εξασκηθούν με τον τρόπο αυτό, Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές είναι απαραίτητο εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού. Οι μαθητές με ΜΔ μπορούν να απαντούν σε ερωτήσεις κλειστού τύπου μόνο με το πάτημα της κουμπιού και την ίδια στιγμή να γίνεται η αξιολόγηση και η αυτοδιόρθωση. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου που τα περισσότερα προγράμματα που κυκλοφορούν για σχολική χρήση επιβραβεύουν της χρήστες με χειροκρότημα ή με επιφωνήματα επιδοκιμασίας. Τα παιδιά έτσι δε διστάζουν να απαντήσουν ούτε ντρέπονται, αν η απάντησή της είναι λανθασμένη, Χρήση επιτραπέζιων παιχνιδιών, της κυβόλεξο ή κάρτες μνήμης. Με τα παιχνίδια αυτά εξασκείται η μνήμη, η αντίληψη, η ορθογραφία, καθώς οι λέξεις 8

9 «φωτογραφίζονται», ενισχύεται η συνεργασία μέσα στην ομάδα, η πειθαρχία της κανόνες του παιχνιδιού, η αυτοπεποίθηση και η ενεργός συμμετοχή, Υλικά, όπως η πλαστελίνη και ο πηλός, βοηθούν τα παιδιά να πλάσουν ακόμη και τα γράμματα της αλφαβήτου, πριν τα αποτυπώσουν στο χαρτί ή να δώσουν μορφή σε ό,τι θέλουν, Οι τέμπερες, οι δακτυλομπογιές και τα ακρυλικά χρώματα ενισχύουν τη δημιουργική φαντασία των μαθητών με ΜΔ. Είναι ίσως ευκολότερο να ζωγραφίσουν τη σχεδία του Οδυσσέα, παρά να την περιγράψουν με λέξεις, Στο μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας χρήσιμες είναι οι κάρτες με λέξεις ή οικογένειες λέξεων και μπορεί ο καθηγητής να ζητήσει από της μαθητές να συνδυάσουν της λέξεις μεταξύ της, να δημιουργήσουν προτάσεις ή να βρουν συνώνυμα και αντώνυμα, Στο μάθημα της ιστορίας οι μαθητές με ΜΔ δυσκολεύονται αρκετά, γιατί δεν μπορούν να ανακαλέσουν στη μνήμη της με λεπτομέρειες ένα περιστατικό και συχνά μπερδεύουν την αλληλουχία των γεγονότων. Γι αυτό ο καθηγητής θα πρέπει να χρησιμοποιεί σε κάθε ενότητα της εικόνες που θα βοηθήσουν το παιδί να ταυτίσει την εικόνα με το γεγονός. 7. Παράγοντες που επιδρούν στην εξέλιξη της προσωπικότητας του παιδιού της δομή οικογένειας, ποιότητα σχέσεων, συναισθηματικό κλίμα, κοινωνικές επιδράσεις, αξίες και κοινωνικούς κανόνες, προϋποθέσεις της ζωής, πολιτισμικούς παράγοντες Για τη συγκρότηση της προσωπικότητας ενός ατόμου παίζουν ρόλο ποικίλοι παράγοντες. Ιδιαίτερα για τα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες το θέμα είναι πολύ πιο πολύπλοκο, καθώς οι ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες με συνέπεια τα άτομα αυτά να είναι περισσότερο ευάλωτα στους εξωτερικούς παράγοντες. Δομή οικογένειας-ποιότητα σχέσεων-συναισθηματικό κλίμα Κατ αρχάς η οικογένεια θα πρέπει να έχει αποδεχτεί το πρόβλημα του παιδιού. Αν έχει γίνει μια πρώιμη παρέμβαση από την πρώτη σχολική ηλικία ακόμη, τα θετικά αποτελέσματα θα φανούν στη συνέχεια. Οι συχνές συναντήσεις των γονέων με επαγγελματίες της εκπαίδευσης βοηθούν να γίνουν μικρά, αλλά σταθερά βήματα στην πρόοδο του μαθητή. Η ψυχολογική στήριξη του παιδιού, ο έπαινος για τα μικρά βήματα που σημειώνει στη σχολική του επίδοση, η ανάθεση πρωτοβουλιών, είναι στοιχεία που θα συμβάλουν θετικά στο κτίσιμο της προσωπικότητάς του. Η ενωμένη οικογένεια που διέπεται από αλληλοσεβασμό, αλληλοστήριξη, αλληλεγγύη και προπαντός ειλικρίνεια είναι το πρότυπο για τα παιδιά αυτά και στις διαπροσωπικές σχέσεις που θα δημιουργήσουν από την έναρξη της εφηβείας τους και μετά. Είναι λάθος να έχουμε από τέτοια παιδιά υπερβολικές απαιτήσεις στην πρόοδό τους στο σχολείο, όπως είναι λάθος να τα συγκρίνουμε με τους συμμαθητές τους ή τα άλλα παιδιά της οικογένειας. Τέτοιες συγκρίσεις διαταράσσουν τις ισορροπίες και το συναισθηματικό κλίμα. Δεν υπάρχει φοβερότερη κατάσταση, φοβερότερο βίωμα που να αναστατώνει και να διαλύει την εφηβική ψυχή, όσο το γεγονός του διαζυγίου. Όταν χωρίζουν οι γονείς χωρίζουν και οι έφηβοι με την πραγματικότητα της ζωής. Από την εμπειρία μας στην εκπαίδευση καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά που έπεσαν θύματα πρόσφατου διαζυγίου, έχουν σχεδόν πάντα σχολική υποεπίδοση. Μέσα στην οικογένεια γεννιέται ένα κλίμα καχυποψίας και ψυχικής υπερέντασης. Το χειρότερο είναι όταν οι δυο σύζυγοι είναι διχασμένοι σχετικά με τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού, την τιμωρία που τυχόν θα επιβληθεί, με αποτέλεσμα ο έφηβος να αρνείται τις νουθεσίες των γύρω του και να βλέπει με επιφυλακτικότητα κάθε διάθεση σύμπραξης και φιλίας. 9

10 Κοινωνικό περιβάλλον Από νωρίς πρέπει να διδαχτούν οι κοινωνικοί κανόνες, όπως αυτοί του σεβασμού της ευπρέπειας και της ευγένειας έτσι ώστε να διαμορφώσουν τα παιδιά αυτά ένα σύστημα κοινωνικών αξιών σταθερό και αλώβητο από εξωτερικούς παράγοντες. Όπως είναι γνωστό, τα κύρια χαρακτηριστικά της εφηβικής ηλικίας δεν είναι μόνο οι βιοσωματικές μεταβολές και η νοητική και γλωσσική ανάπτυξη, αλλά κυρίως οι ψυχολογικές μεταβολές, οι καταστάσεις, οι διαθέσεις και οι προσπάθειες για κοινωνική προσαρμογή και ένταξη. Οι μαθητές μας δεν ζουν αποκλειστικά μέσα στην οικογένεια ούτε επηρεάζονται φυσικά μόνο από αυτή. Θα βρεθούν μέσα στις κοινωνικές τους συναναστροφές, θα έρθουν σε επαφή με ιδέες, αντιλήψεις, τάσεις, νοοτροπίες και ιδιαιτερότητες και θα προσπαθήσουν να δώσουν το στίγμα της δικής τους παρουσίας. Για τα παιδιά με ΜΔ η κοινωνία μας δεν έχει να επιδείξει θετικές περγαμηνές τουλάχιστον προς το παρόν, καθώς έχουν γνωρίσει τον αποκλεισμό από τις παρέες και το στιγματισμό. Καθώς τα παιδιά δεν έχουν καθόλου ελεύθερο χρόνο, το παιχνίδι που λειτουργεί ως ένα μέσο έκφρασης ασυνείδητων συγκρούσεων και ανάπτυξης κοινωνικών σχέσεων είναι λιγοστό και συχνά περιορισμένο στο μικρό χώρο ενός διαμερίσματος, μακριά από την απλοχωριά του φυσικού περιβάλλοντος. Η τηλεόραση έχει αντικαταστάσει ένα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης επαφής συμβάλλοντας στη μείωση της κοινωνικοποίησης του παιδιού. Αυτές οι συνθήκες δημιουργούν συμπίεση συναισθημάτων στο παιδί, με αποτέλεσμα να αυξηθεί περισσότερο η επιθετικότητά του, γεγονός που μειώνει τη δυνατότητά του να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος του σχολείου. Εξάλλου ο ανταγωνισμός, μια άλλη χαρακτηριστική κοινωνική αξία, είναι συνυφασμένος με την επιθετικότητα. Χρειάζεται λοιπόν όσοι συναναστρέφονται το παιδί να εκπέμπουν ξεκάθαρα μηνύματα και με τη στάση τους να δείχνουν στην πράξη το σωστό πρότυπο. Ειδάλλως το παιδί θα εισπράξει σύγχυση και άγχος, παράγοντες που θα σταθούν εμπόδιο στην προσωπική του εξέλιξη και επιτυχία. Δυστυχώς το σχολείο ενισχύει τις ανισότητες ανάμεσα στα παιδιά, ανισότητες που είναι αποκύημα του κοινωνικού συστήματος. Είναι λοιπόν αναγκαίο το παιδί να στραφεί στη δημιουργική έκφραση (σχέδιο, ομαδική δουλειά, δημιουργική απασχόληση), έτσι ώστε να εκφράσει τις ασυνείδητες ενορμήσεις του και να κυριαρχήσει πάνω τους, πράγμα που του δίνει τη δυνατότητα να οδηγηθεί στην ωριμότητα. Γ. ΕΠΙΛΟΓΟΣ Στην εργασία αυτή παρουσιάστηκαν παιδαγωγικές μέθοδοι, και στρατηγικές της διδακτικής διαδικασίας που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους μαθητές με ΜΔ να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του νέου σχολικού περιβάλλοντος. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθούν ως οι μόνες ενδεδειγμένες, καθώς κάθε εκπαιδευτικός προσαρμόζει τη διδασκαλία του ανάλογα με τις προσωπικές του θεωρήσεις και το επίπεδο των μαθητών του. Το σημαντικό είναι να δοθούν κίνητρα στους μαθητές αυτούς, να προκληθεί μια δημιουργική διάθεση, εξασφαλίζοντάς τους ένα μη απειλητικό περιβάλλον και προσαρμόζοντας κάθε φορά τους διδακτικούς στόχους, προκειμένου να επιτευχθεί το ποθητό αποτέλεσμα. 10

11 Β Ι Β Λ Ι Ο Γ ΡΑ Φ Ι Α Άτομα με ειδικές ανάγκες, 1997: τόμοι Α -Β, Αθήνα. Σεμινάριο Μαθησιακές δυσκολίες: Σύγχρονες απόψεις και τάσεις, Ελληνική Εταιρεία Ψυχικής Υγιεινής και Νευροψυχιατρικής του Παιδιού, 1990: Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. Συνεκπαίδευση παιδιών με και χωρίς προβλήματα μάθησης και συμπεριφοράς, 1997: (επιμ. Ε. Τάφα), Αθήνα. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας & Θρησκευμάτων, Γενική Διεύθυνση Σπουδών Π.Ε.&Δ.Ε., Διεύθυνση Ειδικής Αγωγής, Τμήμα Γ. Ειδική μαθησιακή δυσκολία (δυσλεξία), Αθήνα. Αναγνωστόπουλος Δ., 2001: Μαθησιακές διαταραχές, στο Γ. Τσιάντη (επιμ.), Εισαγωγή στην Παιδοψυχιατρική, Καστανιώτης, Αθήνα. Δήμου Γ., 1991: Μαθησιακές δυσκολίες στο σχολείο: Μια θεωρητική προσέγγιση, Επιστημονική Επετηρίδα του Π.Τ.Δ.Ε. 4. Ζιώγου-Καραστεργίου Σ., 1996: Η παιδαγωγική σκέψη από τον Πλάτωνα ως τη Μ. Μοντεσσόρι, Θεσσαλονίκη. Κολτσίδας Α., 1988: Ψυχοκοινωνιολογία της αγωγής του εφήβου, Θεσσαλονίκη. Μακρή Μπότσαρη Ευ., 2001: Αυτοαντίληψη και αυτοεκτίμηση. Μοντέλα, ανάπτυξη, λειτουργικός ρόλος και αξιολόγηση, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. Νούσια Ε., 1990: Οι μαθησιακές δυσκολίες κάτω από το φως των σχέσεων του εφήβου με το περιβάλλον του, Πρακτικά Σεμιναρίου Μαθησιακών Δυσκολιών, Σύλλογος Αποφοίτων του Αμερικάνικου Κολεγίου «Ανατόλια», Θεσσαλονίκη. Παντελιάδου Σ., 1999: Διδασκαλία Γλώσσας και Μαθηματικών για Παιδιά με Μαθησιακές Δυσκολίες, Α.Π.Θ., Θεσσαλονίκη. Παντελιάδου Σ., 2000: Μαθησιακές Δυσκολίες και Εκπαιδευτική Πράξη, Αθήνα. Σούλης Σ., 1997: Παιδιά με Μαθησιακές Δυσκολίες. Η συστημική-εποικοδομητική θεωρία ως βάση ψυχοπαιδαγωγικών και διδακτικών παρεμβάσεων, Ανοικτό Σχολείο 64, Στασινός Δ., 1999: Δυσλεξία στο σχολείο: Η εμπειρία ενός αιώνα, Gutenberg, Αθήνα, Φλωράτος Μ.-Μ., 1998: Μαθησιακές δυσκολίες και όχι τεμπελιά. Διδακτικά προγράμματα για την αντιμετώπιση προβλημάτων στο σχολείο και στο σπίτι σε ανάγνωση, γραφή, ορθογραφία, Οδυσσέας, Αθήνα. Brim S. A. Whitaker D. P., 2000: Motivation and students with attention deficit hyperactivity 11

12 disorder. Preventing School Failure, 44(2), Clay Μ., 1993: Reading Recovery: A guidebook for teachers in training, Heinemann, Auckland. Cordie A., 1995: Κουμπούρες δεν υπάρχουν: Ψυχανάλυση και σχολική αποτυχία, Ολκός, Αθήνα. Haris K. Graham S., 1996: Making the writing process work: Strategies for composition and selfregulation, MA, Brookline Books, Cambridge. Wallis Cl., 2006: New insights into the hidden word of autism, Time,

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 01-03-2014 (3 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σύνοψη Μαθησιακών Δυσκολιών Διεπιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος σκοπός Να γνωρίσετε τις μορφές των νευροαναπτυξιακών διαταραχών των μαθητών που συναντάμε πιο συχνά στο σχολικό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Β. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΦΑΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΚ- ΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ «ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας

Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σεμινάριο Διευθυντών Σχολικών Μονάδων 49 ης Περιφέρειας για την αντιμετώπιση της ενδοσχολικής Βίας Σχολικός Σύμβουλος: Ανδρέας Ν. Ζεργιώτης Αχαρνές, Ιανουάριος 2013 Έρευνα Ε.Κ.Κ.Ε. : Νεανική Βία μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάργυρος Καραπέτσας, Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Ανάργυρος Καραπέτσας, Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος καταρτιζομένων «Πρόγραμμα κατάρτισης στις αναπτυξιακές διαταραχές παιδιών και εφήβων (Συμπτωματολογία Αξιολόγηση Παρέμβαση)». Το Εργαστήριο Νευροψυχολογίας του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΣΕ ΤΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΜΑΘΗΤΙΚΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ Η υφιστάμενη κατάσταση καταπίεση από τον κοινωνικό τους περίγυρο απαιτήσεις του σχολικού περιβάλλοντος Όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ Το έντυπο «Φοιτητές με Δυσλεξία» απευθύνεται στην ακαδημαϊκή κοινότητα του Πανεπιστημίου Κρήτης και σχεδιάστηκε στο πλαίσιο της προσπάθειας του Συμβουλευτικού Κέντρου Φοιτητών να ενημερώσει

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης

Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Εφηβεία και Εξαρτήσεις Τρόποι αντιμετώπισης και παρέμβασης Όπως όλοι γνωρίζουμε η εφηβεία είναι η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Γίνονται γρήγορες αλλαγές στο σώμα και στο

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Όμιλος Γλώσσας : «Παιχνίδια γλώσσας και δημιουργική γραφή» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Η δημιουργική γραφή στο δημοτικό σχολείο είναι μια προσπάθεια να ξυπνήσουμε στο παιδί τα συναισθήματα και τις σκέψεις του,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οργάνωση και λειτουργία Τ.Ε. δημοτικού σχολείου

ΘΕΜΑ: Οργάνωση και λειτουργία Τ.Ε. δημοτικού σχολείου Αγ. Στέφανος, 26/09/2014 Αριθ. Πρωτ: Φ1.4/1466 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ -------------------- ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger

Tony Attwood. Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Tony Attwood Κατάλληλα Εκπαιδευτικά Πλαίσια για Παιδιά με Σύνδρομο Asperger Το παιδί με σύνδρομο Asperger δεν παρουσιάζει το ίδιο προφίλ συμπεριφοράς και μαθησιακών ικανοτήτων με το παιδί που εμφανίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας

3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας Πίνακας 2 Περιεχομένων Το Σχολείο μας 3 Εισδοχή Οι Νηπιαγωγοί μας 4 Σχολικό Έτος και Αργίες Ωράριο 6 Οι καθημερινές μας Οι Δραστηριότητες 7 εργασίες μας 9 Κατ οίκον Εργασία Οι Αξιολόγηση 10 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ 1. Τρόποι και διαδικασίες παρέμβασης Το θέμα αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών αποτελεί ίσως την πιο σημαντική διάσταση του όλου προβλήματος και τον τελικό στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012

Η χαμηλή αυτοπεποίθηση - Βοηθείστε το παιδί σας. Επιμέλεια football-academies Τρίτη, 27 Μάρτιος 2012 Εισηγήσεις που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά σας - Μια μαγική λέξη που κάνει τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά να αισθάνονται άνετα, πολύ καλά με τον εαυτό τους και τους άλλους. ΑΠΟΦΥΓΕΤΕ τα αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ

ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΩΣ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΤΕ ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΨΥΧΙΚΑ ΥΓΙΕΣ-ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 7 ΒΗΜΑΤΩΝ Το φυλλάδιο «Ένας οδηγός για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στο χώρο εργασίας- πηγή βοήθειας για τους εργοδότες» απευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015. Η Διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών σε Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες. Τα Αρχαία γίνονται παιχνίδι

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2015. Η Διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών σε Μαθητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες. Τα Αρχαία γίνονται παιχνίδι Διήμερο Πρακτικό Επιμορφωτικό Σεμινάριο ΗΡΑΚΛΕΙΟ ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Η Διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας ΣχολικήΔιαμεσολάβηση Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, προσκάλεσε σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων

ΘΕΜΑ: Ωρολόγιο Πρόγραμμα Πιλοτικών Δημοτικών Σχολείων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ"

Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ ΆΡΙΣΤΑ 1 Μια πρωτοβουλία: Η ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΕΙ "ΆΡΙΣΤΑ" Το όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ενημερώνει όλους τους χρήστες του Οδικού δικτύου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Καζαμπάκα 8 - ΚΑΡΔΙΤΣΑ Τηλ. 24410-21130 - Fax 24410-73999 info@e-sl.gr ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ 1. Μερικοί μαθητές στην τάξη σας αποστρέφονται και περιθωριοποιούν έναν αλλοδαπό συμμαθητή. Ποιά από τις παρακάτω ενέργειες επιλέγετε προκειμένου να βοηθήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της

Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Η σχολική άρνηση/φοβία: Η πρόληψη και η αντιμετώπισή της Το νέο σχολικό έτος ξεκινά, με τα «πρωτάκια» να αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη μετάβαση στην έως τώρα ζωή τους. Το παιδί αποχωρίζεται για πρώτη φορά

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002. Σάββατο 14-12-2002

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002. Σάββατο 14-12-2002 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2002 ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 12 ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ, ΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΠΕ 17 ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΛΑΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα

Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Πρόταση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στην Γ Δημοτικού (Κλουβάτος, Κ.) (Η πρόταση μπορεί να προσαρμοστεί σε κάθε Γ τάξη Δημοτικού) Μάθημα: Γλώσσα Διδακτική ενότητα: Μαθησιακό περιβάλλον τάξης διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα