ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΦΙΛΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΦΙΛΙΑΣ 1913-2011"

Transcript

1 ΒΑΛΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΦΙΛΙΑΣ Μετά το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου ο χάρτης της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης μεταβλήθηκε ριζικά. Η διάλυση της Αυστρο-Ουγγαρίας, της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, της Τσαρικής Αυτοκρατορίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οδήγησε στην ίδρυση νέων κρατών, όπως της Τσεχοσλοβακίας, της Πολωνίας, της Φινλανδίας, των Βαλτικών κρατών, της Μεγάλης Ρουμανίας και του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Τα κράτη αυτά προορίζονταν να παίξουν τον ρόλο των buffer states, να αποτελέσουν δηλαδή αναχώματα εναντίον του γερμανικού αναθεωρητισμού και του σοβιετικού επεκτατισμού. Οι νικητές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου δεν έδωσαν, ωστόσο, σαφείς εγγυήσεις στα νέα κράτη για την ασφάλειά τους. Η Αμερική επέστρεψε στην πολιτική του απομονωτισμού, η Αγγλία σε καμία περίπτωση δεν επιθυμούσε την ηγεμονία της Γαλλίας στη νέα Ευρώπη και έτσι σύντομα εκδηλώθηκε ένας αγγλογαλλικός ανταγωνισμός στη Βαλκανική. Στην προσπάθειά της να αποτρέψει έναν δυνητικό γαλλικό ηγεμονισμό η Αγγλία, στα μέσα της δεκαετίας του 20ού αι., προσέγγισε την Ιταλία. Η ιταλική πολιτική δεν στρεφόταν άμεσα κατά του συστήματος των Βερσαλλιών, αλλά αποσκοπούσε στη μείωση της γαλλικής επιρροής στις βαλκανικές-παραδουνάβιες χώρες και στην εξισορρόπηση των γαλλο-ιταλικών ναυτικών δυνάμεων στη Μεσόγειο. Η Αλβανία μετέτρεψε την Αλβανία σε προτεκτοράτο (1926), προσάρτησε το λιμάνι της Ζάρας (1920) και του Φιούμε (1924) στην Αδριατική και διεκδίκησε ένα είδος συγκυριαρχίας με το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων στην ενδοχώρα της Δαλματίας (1925). Για να εξαναγκάσει το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων σε υποχωρήσεις στην Αδριατική, η Ιταλία ενίσχυε οικονομικά και διπλωματικά τον ένοπλο αγώνα των Βουλγάρων στη σερβική Μακεδονία, εκμεταλλευόμενη το Μακεδονικό ζήτημα. Το αγγλο-ιταλικό σχέδιο ενός Βαλκανικού Λοκάρνο ( ) ουσιαστικά διεθνοποιούσε τα ενδοβαλκανικά προβλήματα και ανέθετε επιδιαιτητικό ρόλο στην Ιταλία σε αντίθεση με το γαλλικό σχέδιο που προέβλεπε τη διευθέτηση των ενδοβαλκανικών προβλημάτων με διμερείς συμφωνίες. Αγγλία και Ιταλία μέσω του Βαλκανικού Λοκάρνο επιδίωκαν την εξασθένηση της Μικρής Αντάντ, του υπό γαλλική κηδεμονία τελούντος συνασπισμού Τσεχοσλοβακίας, Γιουγκοσλαβίας και Ρουμανίας, ο οποίος στρεφόταν κατά του βουλγαρικού και ουγγρικού αναθεωρητισμού. Ωστόσο, και η ίδια η Γαλλία δεν υπέγραψε συνθήκη στρατιωτικής συμμαχίας με τη Μικρά Αντάντ. Τελικά η Αγγλία, φοβούμενη ότι η ιταλική επεκτατική πολιτική θα μπορούσε να καταστεί ανεξέλεγκτη, συγκρότησε το 1928 τον αγγλο-γαλλικό άξονα για την αναχαίτιση της Ιταλίας. Βασικός άξονας της βαλκανικής πολιτικής της Ελλάδας, μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, παρέμεινε η συμμαχία της με το Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων/Γιουγκοσλαβία (μετά το 1929) σε αντιβουλγαρική βάση. Η Ελλάδα εκχώρησε το 1923 στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων την ελεύθερη ζώνη στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, για τη διεξαγωγή του γιουγκοσλαβικού εμπορίου, όπως προέβλεπε σχετική συμφωνία του Αλλά μετά την αποκοπή του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων από τα λιμάνια της Αδριατικής, το ζήτημα της Θεσσαλονίκης προσέλαβε νέες διαστάσεις, εφόσον η Θεσσαλονίκη 1

2 αποτελούσε πλέον την κύρια εμπορική διέξοδο της Σερβίας προς τη θάλασσα. Το Βελιγράδι απαιτούσε ελεύθερη πρόσβαση στη Θεσσαλονίκη. Με αφορμή το ζήτημα του ελληνοβουλγαρικού Πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, με το οποίο η Ελλάδα αναγνώριζε την ύπαρξη βουλγαρικής μειονότητας, το Βελιγράδι κατήγγειλε τη συμμαχία του 1913 και έθεσε στην Ελλάδα μια σειρά ζητημάτων, όπως ουσιαστικό έλεγχο της σιδηροδρομικής γραμμής Θεσσαλονίκης Γευγελή, επαύξηση των σερβικών αρμοδιοτήτων στη ζώνη και επέκτασή της, μεταφορά πολεμικού υλικού μέσω Θεσσαλονίκης, αναγνώριση σερβικής μειονότητας κ.ά. Οι ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις τελικά εξομαλύνθηκαν το 1928/29, με την επιστροφή του Βενιζέλου στην εξουσία. Ο Βενιζέλος άσκησε πίεση επί της Γιουγκοσλαβίας, υπογράφοντας στη Ρώμη, στις 23 Σεπτεμβρίου 1928, σύμφωνο φιλίας, συνδιαλλαγής και δικαστικού διακανονισμού με την Ιταλία. Φοβούμενη μήπως και η Ελλάδα εμπλακεί στην πολιτική της περικύκλωσης της Γιουγκοσλαβίας που προωθούσε η Ιταλία, η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση υποχώρησε. Στις 11 Οκτωβρίου 1928 υπογράφτηκε στο Βελιγράδι ελληνοσερβικό πρωτόκολλο που ρύθμιζε το καθεστώς της λειτουργίας της ζώνης. Η ζώνη θα διοικούνταν από Γιουγκοσλάβους τελωνειακούς, χωρίς να θιγεί η ελληνική κυριαρχία ούτε στη ζώνη ούτε στη σιδηροδρομική γραμμή Γευγελή Θεσσαλονίκης. Σε περίπτωση διαφωνιών σχετικά με τη διαχείριση της σιδηροδρομικής γραμμής προβλεπόταν η προσφυγή στη διεθνή διαιτησία. Μειονοτικά ζητήματα εξοβελίστηκαν. Σχετικά με τη μεταφορά πολεμικού υλικού ο Βενιζέλος δήλωσε ότι, αν η Γιουγκοσλαβία ήταν επιτιθέμενη χώρα, η Ελλάδα δεν θα επέτρεπε τη μεταφορά πολεμικού υλικού μέσω Θεσσαλονίκης προς τη Γιουγκοσλαβία, αν όμως δεχόταν επίθεση θα εξέταζε το ζήτημα. Στις 27 Μαρτίου 1929 υπογράφτηκε ελληνογιουγκοσλαβικό σύμφωνο φιλίας. Δεν συγκροτήθηκε όμως μια νέα ελληνογιουγκοσλαβική συμμαχία λόγω της δυναμικής του ιταλικού παράγοντα Ο άξονας Αθήνας Βελιγραδίου αποκαταστάθηκε, αλλά τα δεδομένα στη διεθνή σκηνή μεταβάλλονταν ταχύτατα. Η αγγλο-γαλλική προσέγγιση το 1928 σε αντιιταλική βάση, το γαλλοαμερικανικό σύμφωνο Μπριαν-Κέλλογκ(27 Αυγουστου 1928) με το οποίο καταδικαζόταν ο πόλεμος ως μέσο άσκησης εθνικής πολιτικής και επιτρεπόταν μόνο ως μέσο άσκησης διεθνούς πολιτικής, το γαλλικό σχέδιο του Γάλλου προέδρου Αριστείδη Μπριάν, το 1930, για μια Ενωμένη Ευρώπη, αρχικά σε οικονομικό και κατόπιν σε πολιτικό επίπεδο, είχαν απήχηση στην Ελλάδα. Η πρωτοβουλία του Αλέξανδρου Παπαναστασίου για τη σύγκληση των βαλκανικών διασκέψεων ήταν απόρροια αυτών των παραγόντων. Οι βαλκανικές διασκέψεις άρχισαν διοργανώθηκαν από μη κυβερνητικούς φορείς, αλλά οι κυβερνήσεις των βαλκανικών κρατών επέδειξαν ζωηρό ενδιαφέρον. Οι βαλκανικές κυβερνήσεις είχαν συνειδητοποιήσει ότι μια περιφερειακή οικονομική συνεργασία ήταν ένας τρόπος αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης του Η πρώτη βαλκανική διάσκεψη έλαβε χώρα στην Αθήνα, τον Οκτώβριο του 1930, η δεύτερη στην Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα, τον Οκτώβριο του 1931, η Τρίτη στο Βουκουρέστι, τον Οκτώβριο του 1932 και η τέταρτη στη Θεσσαλονίκη, τον Νοέμβριο του Πανηγυρική ατμόσφαιρα κυριαρχούσε στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1930, όταν άρχισαν οι εργασίες της πρώτης βαλκανικής διάσκεψης. Στην οδό Σταδίου πλατάγιζαν οι σημαίες των βαλκανικών χωρών και της Τουρκίας, ενώ στην ελληνική βουλή μουσική μπάντα έψαλε τον Ύμνο της Ειρήνης και τον Βαλκανικό Ύμνο. 2

3 «Ολόγυρα στον Αίμο ένα χορό, θα στήσουμε γειτονοπούλες χώρες, θα πιούμε της αγάπης το νερό, σ ολόδροσες πηγές, ειρηνοφόρες. Απάνω απ τους βωμούς ένας βωμός, απάνω απ τις πατρίδες μια πατρίδα, και με λαχτάρα μια, κοινό σκοπό μιας νέας αυγής θα δούμε την αχτίδα. Στης θέλησής μας πάνω το βουνό, το κάθε εμπόδιο γίνεται συντρίμμι, και μέσα στης ειρήνης τον ναό, ιέρειες η τέχνη και η επιστήμη. Κι η δόξα με τα χέρια της τα δύο, θα πλέκει για την κόμη μας στεφάνια, με ωδές και ύμνους ως τον ουρανό, θα διαλαλή τα αθάνατα Βαλκάνια». Τον Οκτώβριο του 1930 πραγματοποιήθηκε επίσης διεθνές βυζαντινολογικό συνέδριο στην Αθήνα, για να διαφανεί το κοινό πολιτισμικό υπόβαθρο των βαλκανικών λαών, και εγκαινιάστηκε ο θεσμός των Παμβαλκανικών Αγώνων. Στις βαλκανικές διασκέψεις συζητήθηκαν θέματα συνεργασίας στον οικονομικό και τον πολιτιστικό τομέα (ανταλλαγές πανεπιστημιακών καθηγητών και φοιτητών, ίδρυση βαλκανικού ιστορικού ινστιτούτου, ίδρυση βαλκανικού εμπορικού και βιομηχανικού επιμελητηρίου). Το πάγιο αίτημα της Βουλγαρίας για την υπογραφή διακρατικών συμφωνιών σχετικά με την προστασία των βουλγαρικών μειονοτήτων στις γειτονικές χώρες απορρίφθηκε, αλλά ως μια συμβιβαστική λύση αποφασίστηκε η σύσταση γραφείου μειονοτήτων. Ωστόσο, οι βαλκανικές διασκέψεις, ενώ άρχισαν με πρωτοβουλία μη κυβερνητικών φορέων ως προσπάθεια διαβαλκανικής συνεργασίας, τελικά κατέληξαν σε μια κυβερνητική βαλκανική συμμαχία, στρεφόμενη κατά κράτους που θα απειλούσε το εδαφικό status-quo. Η άνοδος του Χίτλερ στην εξουσία προκάλεσε ανησυχία κυρίως στη Γαλλία και τη Σοβιετική Ένωση. Και οι δύο χώρες προώθησαν ένα σύστημα συλλογικής ασφάλειας στην Ευρώπη. Το Παρίσι ευνόησε την υπογραφή ενός Βαλκανικού Συμφώνου για τη διασφάλιση του status-quo από εξωτερική επιβουλή. Τη σχετική πρωτοβουλία ανέλαβε να υλοποιήσει ο Ρουμάνος υπουργός Εξωτερικών, Νικολάε Τιτουλέσκου. Το κυριότερο εμπόδιο αποτελούσε η Βουλγαρία. ως αναθεωρητική δύναμη. Η Βουλγαρία έθεσε όρους για την υπογραφή του Βαλκανικού Συμφώνου: άρση των περιοριστικών διατάξεων της συνθήκης του Νεϊγύ για τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας, εδαφική διέξοδο στο Αιγαίο και κυρίως προστασία των βουλγαρικών ì ειονοτήτων. Φυσικά, τα βουλγαρικά αιτήματα δεν μπορούσαν να ικανοποιηθούν από τα άλλα βαλκανικά κράτη. Η Βουλγαρία, αντί για ένα πολυμερές Βαλκανικό Σύμφωνο, πρότεινε την υπογραφή διμερών συμφωνιών μη επίθεσης, χωρίς να διευκρινίζεται ο όρος του επιτιθέμενου κράτους. Από την άλλη πλευρά η Αλβανία, άμεσα εξαρτημένη από την Ιταλία, δεν μπορούσε να προσχωρήσει σε έναν φιλογαλλικό συνασπισμό. Έτσι, το Βαλκανικό Σύμφωνο υπογράφτηκε πανηγυρικά στις 9 Φεβρουαρίου 1934, στην Ακαδημία Αθηνών, από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας, Δημήτριο Μάξιμο, της Τουρκίας, Ρουσδή Αράς, της Γιουγκοσλαβίας, Μπόγκολιουμπ Γιέφτιτς και της Ρουμανίας, Νικολάε Τιτουλέσκου. Την ώρα της υπογραφής στρατιωτική μπάντα παιάνιζε τους εθνικούς ύμνους των τεσσάρων κρατών, οι καμπάνες της Αττικής χτυπούσαν χαρμόσυνα και οι κανιοβολισμοί από την Ακρόπολη προσέδιδαν ιδιαίτερη επισημότητα στην τελετή της υπογραφής. Το Βαλκανικό Σύμφωνο διακήρυττε τη διατήρηση του εδαφικού status-quo στη Βαλκανική με αμοιβαίες εγγυήσεις για την ασφάλεια των ενδοβαλκανικών συνόρων (Ρουμανίας- Βουλγαρίας, Ρουμανίας Γιουγκοσλαβίας, Αλβανίας Γιουγκοσλαβίας, Αλβανίας Ελλάδας, Γιουγκοσλαβίας Ελλάδας, Ελλάδας Βουλγαρίας, Ελλάδας Τουρκίας και Τουρκίας Βουλγαρίας). Δεν προβλέπονταν εγγυήσεις ασφάλειας για τα εξωτερικά σύνορα, για παράδειγμα για τα σύνορα Ιταλίας Γιουγκοσλαβίας ή 3

4 Τουρκίας Σοβιετικής Ένωσης. Απαγορευόταν κάθε πολιτική πρωτοβουλία απέναντι σε βαλκανικό κράτος που δεν είχε υπογράψει το Βαλκανικό Σύμφωνο, όπως και κάθε πολιτική δέσμευση, χωρίς την έγκριση των συμβαλλομένων μερών. Στην Αθήνα υπογράφτηκε και ένα μυστικό συμπληρωματικό πρωτόκολλο. Καθόριζε την έννοια του επιτιθέμενου και περιείχε την εξής ρήτρα που προκάλεσε οξείες συζητήσεις: «αν κάποιο από τα συμβαλλόμενα κράτη έπεφτε θύμα επίθεσης κάποιας μη βαλκανικής δύναμης και αν μια βαλκανική δύναμη είτε ταυτόχρονα είτε αργότερα συνέδραμε την εξωβαλκανική δύναμη στην επίθεσή της, το σύμφωνο θα ίσχυε ολοκληρωτικά εναντίον του βαλκανικού συμφώνου». Υπήρχε όμως ο κίνδυνος τα βαλκανικά κράτη να εμπλακούν σε πολεμική σύγκρουση με κάποια εξωβαλκανική δύναμη, προφανώς την Ιταλία ή τη Σοβιετική Ένωση, για χάρη της ασφάλειας ενός βαλκανικού κράτους που θα δεχόταν επίθεση. Έτσι, το Βαλκανικό Σύμφωνο παρείχε πλεονεκτήματα κυρίως στη Γιουγκοσλαβία και τη Ρουμανία που αντιμετώπιζαν το ενδεχόμενο επίθεσης από την Ιταλία και τη Σοβιετική Ένωση αντίστοιχα. Το Βαλκανικό Σύμφωνο ήταν ατελές λόγω της μη υπογραφής του από τη Βουλγαρία και την Αλβανία. Έτσι. το Βαλκανικό Σύμφωνο επέσυρε την οξεία κριτική του Βενιζέλου, του Παπαναστασίου και όλων σχεδόν των ηγετών της αντιπολίτευσης. Ο Βενιζέλος επέσεισε τον κίνδυνο πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας με την Ιταλία. Στη Γερουσία η αντιπολίτευση είχε την πλειοψηφία, και έτσι η επικύρωση του Βαλκανικού Συμφώνου ήταν προβληματική. Η κυβέρνηση του Παναγή Τσαλδάρη βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Υπό τα πυρά της αντιπολίτευσης ο υπουργός Εξωτερικών, Δημήτριος Μάξιμος, δήλωσε δεσμευτικά ότι η Ελλάδα δεν θα οδηγηθεί σε πόλεμο με μια Μεγάλη Δύναμη για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που αναλάμβανε από το Βαλκανικό Σύμφωνο. Μόνο έτσι το Βαλκανικό Σύμφωνο επικυρώθηκε από τη Βουλή, στα μέσα Μαρτίου, και κατόπιν από τη Γερουσία, στις αρχές Απριλίου Η στάση της Ελλάδας δυσαρέστησε τη Γιουγκοσλαβία και τη Ρουμανία, διότι η Αθήνα δεν αναλάμβανε εξωβαλκανικές δεσμεύσεις, δεν θα στήριζε δηλαδή τη Γιουγκοσλαβία σε περίπτωση ιταλογιουγκοσλαβικού πολέμου και τη Ρουμανία σε περίπτωση σοβιετορουμανικού πολέμου. Επισκεπτόμενος την Άγκυρα, στις 5 Μαΐου 1934, ο στρατηγός Κονδύλης διευκρίνισε ότι οι δηλώσεις του Μάξιμου οφείλονταν σε λόγους εσωτερικής κατανάλωσης και κάλεσε την Τουρκία να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο. Ταυτόχρονα, στις αρχές Μαΐου με επιστολή του προς τους Γιέφτιτς, Τιτουλέσκου και Ρουσδή Αράς, ο Μάξιμος παρείχε διαβεβαιώσεις ότι οι ερμηνευτικές του δηλώσεις σε καμιά περίπτωση δεν μεταβάλλουν το πνεύμα του Βαλκανικού Συμφώνου και του συμπληρωματικού πρωτοκόλλου. Όταν ο Ρουσδή Αράς διαβεβαίωσε τον Γιέφτιτς ότι σε περίπτωση ιταλογιουκοσλαβικού πολέμου η Τουρκία με όλες της τις δυνάμεις θα συνδράμει τη Γιουγκοσλαβία και η Ελλάδα θα τηρήσει μια ευμενή ουδετερότητα, υπερασπιζόμενη τη Θεσσαλονίκη, ήρθησαν οι ενστάσεις της Γιουγκοσλαβίας. Στις 16 Ιουνίου 1934 η Γιουγκοσλαβία και η Ρουμανία επικύρωσαν το Βαλκανικό Σύμφωνο. Το Βαλκανικό Σύμφωνο αποδείχτηκε θνησιγενές. Τα εκτελεστικά όργανα της Βαλκανικής Συνεννόησης ήταν το Μόνιμο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών των τεσσάρων χωρών που έπρεπε να συνέρχεται τουλάχιστο δύο φορές το έτος και το Οικονομικό Συμβούλιο. Η Ελλάδα διείδε τη σημασία του Βαλκανικού Συμφώνου κυρίως στη δυνατότητα αποτροπής μιας βουλγαρο-γιουγκοσλαβικής προσέγγισης που θα στρεφόταν εναντίον της. Ωστόσο, Αγγλία, Γαλλία και Σοβιετική Ένωση απέτυχαν να 4

5 συγκροτήσουν ένα σύστημα συλλογικής ασφάλειας στην Ευρώπη κατά της ναζιστικής Γερμανίας και της Ιταλίας. Η πολιτική των αγγλικών κυβερνήσεων των Στάνλεϋ Μπάλντουιν και Νέβιλ Τσάμπερλαιν το για συνεννόηση της Αγγλίας με τη Γερμανία και εξευμενισμό του Χίτλερ είχε τα μοιραία αποτελέσματα με τραγική κατάληξη τον διαμελισμό της Τσεχοσλοβακίας, τον Μάρτιο του Οι προσδοκίες της Αγγλίας ότι οι παραχωρήσεις προς τον Χίτλερ για ένωση του γερμανικού έθνους θα διασφάλιζαν την ειρήνη και ότι η οικονομική διείσδυση της ναζιστικής Γερμανίας στη Νοτιανατολική Ευρώπη θα απέτρεπε το Βερολίνο από την άσκηση αποικιοκρατικής πολιτικής αποδείχτηκε χιμαιρική. Κάθε υποχώρηση της Αγγλίας και της Γαλλίας προς τον Χίτλερ εκλαμβανόταν από το Βερολίνο ως ένδειξη αδυναμίας. Με το σύστημα «κλήρινγκ» η ναζιστική Γερμανία απέβη ο κύριος εμπορικός εταίρος των βαλκανικών κρατών το Και για το Βερολίνο τα Βαλκάνια είχαν τον λειτουργικό χαρακτήρα των κρατών-αναχωμάτων έναντι της Αγγλίας, Γαλλίας και Σοβιετικής Ένωσης. Μια οικονομική εξάρτηση των βαλκανικών κρατών από τη Γερμανία θα απέτρεπε την άσκηση μιας αντιγερμανικής πολιτικής από τις βαλκανικές κυβερνήσεις, εκτιμούσαν στο Βερολίνο. Η εξασθένιση του συστήματος των Βερσαλλιών, η αποχώρηση της Γερμανίας από την Κοινωνία των Εθνών (1934), o επανεξοπλισμός της Γερμανίας (1935), η αγγλογερμανική συμφωνία για τους ναυτικούς εξοπλισμούς (1935), η ιταλική επίθεση στην Αιθιοπία και η αναποτελεσματικότητα των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ιταλίας ( ), η είσοδος των γερμανικών στρατευμάτων στη Ρηνανία (1936) και η συγκρότηση του άξονα Ρώμης Βερολίνου (1937) υπονόμευσαν τη συνοχή της Βαλκανικής Συνεννόησης. Λαμβάνοντας υπόψη τη δυναμική του ιταλικού παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά την ιταλική επίθεση εναντίον της Αιθιοπίας, ο πρωθυπουργός Μεταξάς τον Μάιο του 1936, κατά τη σύνοδο του Μόνιμου Συμβουλίου της Βαλκανικής Συνεννόησης στο Βελιγράδι, διευκρίνισε ότι «η Ελλάδα αναλάμβανε την υποχρέωση να εισέλθει στον πόλεμο στο πλευρό των συμμάχων της, σε περίπτωση που η Βουλγαρία και η Αλβανία προέβαιναν σε επίθεση είτε μόνες τους είτε σε συνεργασία με την Ουγγαρία. Αλλά, αν η Ιταλία συμμετείχε στον πόλεμο στο πλευρό της Βουλγαρίας, η Ελλάδα είχε την υποχρέωση να τηρήσει ουδετερότητα, υπερασπιζόμενη τη Θεσσαλονίκη. Η Ελλάδα θα εμπλεκόταν στρατιωτικά εναντίον της Ιταλίας, μόνο αν η Αγγλία και η Γαλλία στήριζαν στρατιωτικά τη βαλκανική χώρα που θα δεχόταν επίθεση από την Ιταλία». Λόγω της διεθνούς κατάστασης η Τουρκία με τη σύμβαση του Μοντραί (Ιούνιος 1936) εξασφάλισε την κυριαρχία των Στενών και το δικαίωμα του εξοπλισμού των. Αναλογικά η Ελλάδα κατοχύρωσε το δικαίωμα στρατιωτικοποίησης της Λήμνου και της Σαμοθράκης, με τη σύμφωνη γνώμη της Τουρκίας. Ο πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας, Μίλαν Στογιαντίνοβιτς, προσαρμοζόμενος στα νέα δεδομένα, επιδίωξε προσέγγιση της χώρας του με τη Βουλγαρία, τη Γερμανία και την Ιταλία, βλέποντας την αδυναμία της Γαλλίας να προασπίσει τα δικά της εθνικά συμφέροντα, πόσο μάλλον τα συμφέροντα της Γιουγκοσλαβίας. Η διάλυση της ήδη εκφυλισμένης βουλγαρο-μακεδονικής οργάνωσης ΕΜΕΟ στη Βουλγαρία, τον Ιούνιο του 1934, είχε ήδη προλειάνει το έδαφος για μια βουλγαρο-γιουγκοσλαβική προσέγγιση. Στις 24 Ιανουαρίου 1937 υπογράφτηκε στο Βελιγράδι το βουλγαρο-γιουγκοσλαβικό σύμφωνο αιώνιας φιλίας από τον Στογιαντίονοβιτς και τον Βούλγαρο πρωθυπουργό Γκεόργκυ Κιοσεϊβάνωφ. Το σύμφωνο ήταν λιτό και επιγραμματικό, αλλά, όπως προκύπτει από τις 5

6 παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, η βάση του ήταν ανθελληνική. Η Βουλγαρία παραιτήθηκε από τις διεκδικήσεις της επί της σερβικής Μακεδονίας και η Γιουγκοσλαβία, σε αντάλλαγμα, υποστήριζε την εδαφική διέξοδο της Βουλγαρίας στο Αιγαίο. Το βουλγαρο-γιουγκοσλαβικό σύμφωνο ήταν ένα ισχυρό πλήγμα στη Βαλκανική Συνεννόηση. Όταν τον Φεβρουάριο του 1937 συνήλθε στην Αθήνα το Μόνιμο Συμβούλιο της Βαλκανικής Συνεννόησης, ο Μεταξάς ζήτησε εξηγήσεις από τον Στογιαντίνοβιτς. Ο πρωθυπουργός της Γιουγκοσλαβίας απάντησε ότι στόχος του ήταν η προσχώρηση της Βουλγαρίας στη Βαλκανική Συνεννόηση. Μετά από έντονες συζητήσεις ο Στογιαντίνοβιτς υπέγραψε ένα μυστικό πρωτόκολλο, δεσμευόμενος ότι το βουλγαρο-γιουγκοσλαβικό σύμφωνο αιώνιας φιλίας είναι μέσο ειρήνης και δεν θίγει τις υποχρεώσεις της Γιουγκοσλαβίας που απέρρεαν από το Βαλκανικό Σύμφωνο. Αλλά ήταν μια παραπλανητική δήλωση του Στογιαντίνοβιτς για να καθησυχάσει τους Βαλκάνιους εταίρους. Στις 25 Μαρτίου 1937 η Γιουγκοσλαβία υπέγραψε με την Ιταλία σύμφωνο φιλίας και συνδιαλλαγής. Η Γιουγκοσλαβία αναγνώριζε πλέον την Αλβανία ως σφαίρα ιταλικής επιρροής και, σε αντάλλαγμα, η Ιταλία έπαψε να στηρίζει το αποσχιστικό κίνημα των Κροατών Ουστάσε. Για τη Γιουγκοσλαβία η σημασία του βουλγαρο-γουγκοσλαβικού συμφώνου αιώνιας φιλίας συνίστατο κυρίως στην κατοχύρωση της σερβικής Μακεδονίας. Για τη Βουλγαρία τα κέρδη ήταν πολύπλευρα. Εκτός από την τυπική συγκατάθεση του Στογιαντίνοβιτς στην εδαφική διέξοδο της Βουλγαρίας στο Αιγαίο και στην επιστροφή της Νοτίου Δοβρουτσάς, μέσω Γιουγκοσλαβίας διακινούνταν τα βουλγαρικά προϊόντα προς την Ευρώπη και, το σπουδαιότερο, μέσω Γιουγκοσλαβίας μεταφερόταν πολεμικό υλικό από τη Γερμανία προς τη Βουλγαρία. Βουλγαρογιουγκοσλαβικοί πολιτιστικοί σύλλογοι διοργάνωναν εκδηλώσεις νοτιοσλαβικής αλληλεγγύης. Με τυπικές διαδικασίες Βούλγαροι πολίτες επισκέπτονταν τη Γιουγκοσλαβία και Γιουγκοσλάβοι τη Βουλγαρία. Ο Στογιαντίνοβιτς οραματιζόταν μια βουλγαρο-γιουγκοσλαβική τελωνειακή ένωση. Οι Στογιαντίνοβιτς και Κιοσεϊβάνωφ δεν συμφώνησαν σε ένα χρονοδιάγραμμα για την άσκηση της εξωτερικής τους πολιτικής σε βάρος της Ελλάδας, αλλά, σε κάθε περίπτωση, αυτό τέθηκε σε άμεση συνάρτηση με τις ανακατατάξεις στην Ευρώπη, ήταν δεδομένη πλέον η ετοιμότητα του πρωθυπουργού της Γιουγκοσλαβίας να θυσιάσει την ελληνοσερβική φιλία στο βωμό των στενών σερβικών συμφερόντων. Βέβαια, η θέση αυτή του Στογιαντίνοβιτς δεν εξέφραζε όλο τον πολιτικό χώρο στη Σερβίας. Ο αντιβασιλέας Παύλος, αγγλόφιλος και νυμφευμένος με την Ελληνίδα πριγκίπισσα Όλγα, ήταν εναντίον της εδαφικής διεξόδου της Βουλγαρίας στο Αιγαίο, φοβούμενος ότι η Βουλγαρία θα αποκτούσε έτσι μια ναυτική βάση στο Αιγαίο και θα μετατρεπόταν σε εφαλτήριο της ιταλικής μεσογειακής πολιτικής. Επίσης ο στρατός, όπου πλειοψηφούσαν Σέρβοι αξιωματικοί, δεν επιδοκίμαζε τη στενή προσέγγιση της Γιουγκοσλαβίας με τη Βουλγαρία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Ανήσυχη η Ελλάδα από τη βουλγαρο-γιουγκοσλαβική προσέγγιση, επιδίωξε στενότερη συνεργασία με την Τουρκία. Η αντιμετώπιση της σλαβικής απειλής ήταν το κοινό υπόβαθρο της ελληνοτουρκικής φιλίας. Για παράδειγμα, το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας, ουδετερότητας και διαιτησίας της 30ης Οκτωβρίου 1930, που υπογράφτηκε από τον Βενιζέλο και τον Ατατούρκ στην Άγκυρα, συναρτάται άμεσα με την πρώτη προσπάθεια βουλγαρο-γιουγκοσλαβικής προσέγγισης το Τότε Αγγλία και Γαλλία πίεζαν τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία να λάβουν μέτρα κατά της ΕΜΕΟ και να διασφαλίσουν τα σύνορά τους. Πρόκειται για τις βουλγαρο- 6

7 γιουγκοσλαβικές συμφωνίες του Πιρότ ( ). Ως εξισορρόπηση στη διαφαινόμενη βουλγαρο-γιουγκοσλαβική προσέγγιση, που οφειλόταν σε αγγλογαλλική πρωτοβουλία, η Ιταλία προωθούσε μια ελληνοτουρκική προσέγγιση. Το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας περιείχε διάταξη που εμπόδιζε τα δύο κράτη να ενταχθούν σε κάποιο πολιτικό ή οικονομικό συνασπισμό, στρεφόμενο εναντίον ενός των συμβεβλημένων. Το ναυτικό πρωτόκολλο όριζε ότι κάθε συμβεβλημένο μέλος δεν θα προέβαινε σε ναυτική παραγγελία, χωρίς να ενημερώσει το άλλο μέρος έξι μήνες νωρίτερα, ώστε να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός των ναυτικών εξοπλισμών και να διατηρηθεί η ισορροπία στο Αιγαίο. Η ελληνοτουρκική συμφωνία του 1933 προέβλεπε την υπεράσπιση του κοινού συνόρου, εννοώντας προφανώς τον Έβρο. «Στις 27 Απριλίου 1938 υπογράφτηκε στην Αθήνα συμφωνία, συμπληρωματική των ελληνοτουρκικών συμφωνιών του 30 και του 33». Αν ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη δεχόταν απρόκλητα επίθεση από μία ή περισσότερες δυνάμεις, το άλλο μέρος υποχρεωνόταν σε ουδετερότητα, αποκρούοντας και με όπλα τη χρησιμοποίηση του εδάφους του για διέλευση στρατευμάτων ή πολεμικού υλικού. Αν ένα άλλο κράτος προέβαινε γενικά σε εχθρική πράξη εναντίον ενός των συμβαλλομένων, οι δύο κυβερνήσεις θα συνεννοούνταν για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Αλλά δεν υπήρχε σαφής καθορισμός των αμοιβαίων υποχρεώσεων για την υπεράσπιση του κοινού συνόρου. Η συμφωνία ήταν ασαφής και ετεροβαρής. Σε περίπτωση ιταλικής επίθεσης κατά της Ελλάδας, η διέλευση στρατευμάτων από την Τουρκία δεν ήταν αναγκαία, ενώ σε περίπτωση ιταλικής επίθεσης κατά της Τουρκίας, η χρήση του ελληνικού εδάφους ήταν απαραίτητη. Δεν υπήρχε επίσης δεσμευτική ρήτρα για κήρυξη πολέμου από την πλευρά της Τουρκίας εναντίον του κράτους που θα εξαπέλυε επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Σε κάθε περίπτωση, πρακτικά η ελληνοτουρκική συμμαχία ίσχυε μόνο εναντίον της Βουλγαρίας και όχι εξωβαλκανικής δύναμης. Ο αντιβασιλέας της Γιουγκοσλαβίας Παύλος, δυσαρεστημένος με την εσωτερική και εξωτερική πολιτική του Στογιαντίνοβιτς, τον εξανάγκασε σε παραίτηση στις 3 Φεβρουαρίου Η πτώση του Στογιαντίνοβιτς ήταν αποτέλεσμα των διαφωνιών του Παύλου τόσο σχετικά με την εσωτερική όσο και την εξωτερική πολιτική του πολιτική. Η ενδοτικότητα του Στογιαντίνοβιτς έναντι της Γερμανίας και της Ιταλίας, η πρόθεσή του να μην αντιταχθεί στην εδαφική διέξοδο της Βουλγαρίας στο Αιγαίο, η αδυναμία του να καταλήξει σε έναν έντιμο συμβιβασμό με τους Κροάτες, αλλά και ο αυταρχικός τρόπος άσκησης της εξουσίας με φασιστικούς μηχανισμούς προπαγάνδας προκάλεσαν φόβο στον αντιβασιλέα Παύλο για παραγκωνισμό της θέσης του από τον πρωθυπουργό. Ωστόσο, ο Στογιαντίνοβιτς ήταν ένας πραγματιστής. Πρόθεσή του ήταν η διατήρηση της ουδετερότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Γιουγκοσλαβίας. Εφόσον η Αγγλία και η Γαλλία δεν μπορούσαν να παράσχουν ουσιαστικές εγγυήσεις στη Γιουγκοσλαβία, η δυναμική του γερμανικού και του ιταλικού παράγοντα δεν μπορούσε να αγνοηθεί. Η χάραξη της εξωτερικής πολιτικής της Γιουγκοσλαβίας ήταν τώρα υπόθεση του Παύλου και του υπουργού Εξωτερικών Τσίντσαρ Μάρκοβιτς. Επρόκειτο για μια ισορροπημένη πολιτική έναντι της Αγγλίας και της Γερμανίας. Ο Παύλος αντιτάχθηκε στην εδαφική διέξοδο της Βουλγαρίας στο Αιγαίο, επέδειξε κατανόηση μόνο για τη Νότιο Δοβρουτσά, αλλά, αν η Βουλγαρία επιχειρούσε με τη βία να πραγματοποιήσει τις επιδιώξεις της, η Γιουγκοσλαβία θα επωμιζόταν τις υποχρεώσεις που απέρρεαν από 7

8 το Βαλκανικό Σύμφωνο, διαβεβαίωνε ο αντιβασιλέας της Γιουγκοσλαβίας σε Αθήνα και Λονδίνο. Η αιώνια βουλγαρο-γιουγκοσλαβική φιλία κατέστη νεκρό γράμμα. Μετά τον διαμελισμό της Τσεχοσλοβακίας (Μάρτιος 1939) και την προσάρτηση της Αλβανίας στην Ιταλία (Απρίλιος 1939) η αγγλική πολιτική του κατευνασμού της Γερμανίας εγκαταλείφθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών, Έδουαρτ Χάλιφαξ, υιοθέτησε την πολιτική ανάσχεσης της Γερμανίας και της Ιταλίας. Η πολιτική αυτή εκφράστηκε μέσω των αγγλογαλλικών εγγυήσεων της ανεξαρτησίας της Ελλάδας και της Ρουμανίας και μέσω της τριπλής αγγλογαλλοτουρκικής συμμαχίας της 19ης Οκτωβρίου Η αγγλογαλλοτουρκική τουρκική συνθήκη ήταν στην ουσία μια αμυντική συμμαχία στρεφόμενη κατά της Ιταλίας και με ισχύ μόνο στη Μεσόγειο. Αλλά οι αγγλογαλλικές εγγυήσεις της ανεξαρτησίας της Ελλάδας και της Ρουμανίας ήταν πλατωνικές και η αγγλογαλλοτουρκική συνθήκη αμοιβαίας βοήθειας της 19ης Οκτωβρίου δεν τελεσφόρησε. Παρά τις υποσχέσεις της, η Αγγλία δεν χορήγησε στην Τουρκία την απαιτούμενη στρατιωτική βοήθεια ούτε καταστρώθηκαν κοινά επιτελικά σχέδια. Από την άλλη πλευρά η Σοβιετική Ένωση άρχισε να θέτει στην Τουρκία ζήτημα αναθεώρησης της σύμβασης του Μοντραί, ανοίγματος των Στενών στα σοβιετικά πλοία και εγκατάστασης σοβιετικών βάσεων, πράγμα που προκάλεσε ανησυχία στην Τουρκία. Η κατάρρευση της Γαλλίας, τον Ιούνιο του 1940, έθεσε οριστικό τέρμα στην ψευδαίσθηση της αγγλογαλλικής συμμαχίας, στην οποία θα μπορούσαν να υπολογίζουν οι βαλκανικές χώρες. Όταν στις 10 Ιουνίου 1940 η Ιταλία εισήλθε στον πόλεμο, η Τουρκία δεσμευόταν με βάση τη συνθήκη της 19ης Οκτωβρίου να στραφεί κατά της Ιταλίας. Αλλά η Γαλλία είχε καταρρεύσει και έτσι το ένα μέλος της συμμαχίας δεν υπήρχε. Η έλλειψη ουσιαστικής βοήθειας από την Αγγλία, η κατάρρευση της Γαλλίας και η αβέβαιη στάση της Σοβιετικής Ένωσης συντέλεσαν ώστε η Τουρκία να χαράξει πλέον την πολιτική της ουδετερότητας, μην παραβλέποντας την ακατάσχετη δυναμική της Γερμανίας. Ό,τι είχε απομείνει ως κληρονομιά της Βαλκανικής Συνεννόησης, ήταν η ασαφής ελληνοτουρκική συμμαχία του 1938 και οι δηλώσεις της γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης, τον Ιούνιο του 1940, ότι η Γιουγκοσλαβία θα στήριζε την Ελλάδα, αν η τελευταία δεχόταν ιταλική επίθεση. Αλλά με τα νέα δεδομένα την κατάρρευση της Γαλλίας, την ανερμάτιστη αγγλική πολιτική και την ανοχή της ιταλικής επίθεσης κατά της Ελλάδας από τη Γερμανία η Ελλάδα βρέθηκε μόνη στις 28 Οκτωβρίου Ούτε η Γιουγκοσλαβία ούτε η Τουρκία δεσμεύονταν είτε βάσει του Βαλκανικού Συμφώνου είτε διμερών συνθηκών συμμαχίας να συνδράμουν στρατιωτικά την Ελλάδα διακυβεύοντας πόλεμο με την Ιταλία. Ήταν το υψηλό αγωνιστικό φρόνημα των Ελλήνων που επέφερε την για πολλούς απροσδόκητη νίκη και ανέτρεψε τα σχέδια του Χίτλερ, εμπλέκοντας πολεμικά τη Γερμανία στα Βαλκάνια. Με παρέμβαση της Γερμανίας υπογράφτηκε η Βουλγαρο-Τουρκική Διακήρυξη Φιλίας στις 17 Φεβρουαρίου 1941 και η Βουλγαρία εξασφαλίστηκε από ενδεχόμενο τουρκικό κίνδυνο, σε περίπτωση που προσχωρούσε στον Άξονα και συμμετείχε στη σχεδιαζόμενη γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδας. Την 1η Μαρτίου 1941 η βουλγαρική κυβέρνηση του Μπόγκνταν Φίλωφ προσχώρησε στον Άξονα εξασφαλίζοντας τη Δυτική Θράκη (εκτός του Έβρου) και την Ανατολική Θράκη ως κατοχική ζώνη. Η Βουλγαρία συμμετείχε στη γερμανική επίθεση κατά της Ελλάδας, χωρίς να κηρύξει πόλεμο κατά τελευταίας. Η Τουρκία παρέμεινε ουδέτερη. Η αδυναμία των νικητών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου να συγκροτήσουν ένα σύστημα συλλογικής ασφάλειας κατά της Γερμανίας και να 8

9 εγγυηθούν την ασφάλεια των βαλκανικών χωρών επέδρασε μοιραία τόσο στη Βαλκανική Συνεννόηση όσο και στις διμερή σύμφωνα φιλίας. Έτσι, δεν κατέστη εφικτή η συγκρότηση ενός συστήματος συλλογικής ασφάλειας στα Βαλκάνια, στρεφόμενου κατά εξωβαλκανικής δύναμης. Η κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, τον Απρίλιο του 1941, επέφερε και την κατάρρευση της Ελλάδας Ήταν ακριβώς η πικρή αυτή εμπειρία του παρελθόντος που οδήγησε την αγγλική κυβέρνηση και την εξόριστη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση του Λονδίνου, το , να αναλάβουν πρωτοβουλία για μια μεταπολεμική τάξη στα Βαλκάνια στη βάση της συγκρότησης μιας βαλκανικής συνομοσπονδίας εντός της οποίας θα επιλύνονταν τα βαλκανικά θέματα. Η βαλκανική αυτή συνομοσπονδία, με βάση την πείρα του παρελθόντος, θα έπρεπε να στρέφεται εναντίον κάθε εξωβαλκανικής δύναμης που θα απειλούσε την ασφάλεια των Βαλκανίων, στη συγκεκριμένη περίπτωση εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης. Η εξόριστη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση νωρίς διέγνωσε τον κομμουνιστικό κίνδυνο για τα Βαλκάνια. Η εμφάνιση του αντιστασιακού κινήματος του Τίτο το καλοκαίρι του 1941, η πανσλαβιστική προπαγάνδα της Μόσχας, η ρίψη σοβιετικών αλεξιπτωτιστών στη Βουλγαρία, η εξέγερση της Δράμας, εκτιμήθηκαν από τον υπουργό Εξωτερικών της εξόριστης γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης, Μόμτσιλο Νίντσις, ως σοβιετικές δολοπλοκίες στα Βαλκάνια. Η γιουγκοσλαβική πρωτοβουλία υποστηρίχθηκε από τον Άγγλο υπουργό Εξωτερικών, Άντωνυ Ήδεν, μετά τη επίσκεψή του στη Μόσχα, τον Δεκέμβριο του 1941, όπου ενημερώθηκε για τα σοβιετικά μεταπολεμικά επεκτατικά σχέδια. Έτσι, η Αγγλία ενθάρρυνε την προσέγγιση Ελλάδας Γιουγκοσλαβίας. Στις 15 Φεβρουαρίου του 1942 στο Φόρεϊν Όφις, με την παρουσία του Άντωνυ Ήντεν, των βασιλέων Ελλάδας Γεωργίου Β και Γιουγκοσλαβίας Πέτρου, υπογράφτηκε το σύμφωνο Βαλκανικής Ένωσης από τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Εμμανουήλ Τσουδερό και τον πρωθυπουργό της Γιουγκοσλαβίας Σλόμπονταν Γιοβάνοβιτς. Το σύμφωνο προέβλεπε στενή συνεργασία των βαλκανικών κρατών, ιδιαίτερα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, άμυνας και οικονομίας. Η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση εκτιμούσε ότι την άνοιξη του 1942 θα πραγματοποιούνταν συμμαχική απόβαση στα Βαλκάνια και έτσι θα προωθούνταν η υλοποίηση του συμφώνου. Αλλά συμμαχική απόβαση στα Βαλκάνια δεν έγινε στη διάρκεια του πολέμου. Επιπλέον, ήταν αμφίβολο αν η Γιουγκοσλαβία μεταπολεμικά θα παρέμεινε ενωμένη, καθώς οι Κροάτες επιδίωκαν την ανεξαρτησία τους. Στη Γιουγκοσλαβία ο Τίτο σταδιακά υπερτερούσε έναντι του Μιχαήλοβιτς. Ο Τίτο θεώρησε άκυρες όλες τις συμφωνίες που υπέγραψε η εξόριστη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση. Ήταν επίσης αμφίβολο κατά πόσο τα άλλα βαλκανικά κράτη θα προσχωρούσαν στην ένωση. Κατά τον Τσουδερό, η Βουλγαρία θα προσχωρούσε, αφού πρώτα επέστρεφε στα σύνορα του 1939, αφοπλιζόταν και πλήρωνε πολεμική αποζημίωση. Έλληνες πολιτικοί δεν απέκλειαν όμως το ενδεχόμενο η Βουλγαρία να μεταπηδήσει στο σοβιετικό στρατόπεδο, σε περίπτωση ήττας της Γερμανίας. Για την Αλβανία η θέση της κυβέρνησης Τσουδερού ήταν ότι έπρεπε να αποτελέσει αγγλικό προτεκτοράτο ή να διαμελιστεί μεταξύ Ελλάδας και Γιουγκοσλαβίας. Αλλά με την ανάπτυξη αντιστασιακών κινημάτων το στα Βαλκάνια υπό κομμουνιστικό έλεγχο και την αναγνώριση από την Αγγλία του γεγονότος ότι δεν μπορούσε να επιβληθεί μεταπολεμική τάξη στα Βαλκάνια, χωρίς τη συγκατάθεση της Σοβιετικής Ένωσης, το σύμφωνο Βαλκανικής Ένωσης έχασε τη σημασία του και παρέμεινε νεκρό γράμμα. 9

10 Η κομμουνιστοποίηση των βαλκανικών χωρών, πλην της Ελλάδας, μετέβαλε άρδην τις προπολεμικές ισορροπίες και απέκοψε την Ελλάδα από τον βαλκανικό περίγυρο. Η κομμουνιστική διεθνιστική ιδεολογία δεν οδήγησε στην ενότητα των κομμουνιστικών Βαλκανίων και ήταν χαρακτηριστικές οι διαφοροποιήσεις τους στην εξωτερική πολιτική και στην αναζήτηση προστατών. Τα εθνικά ζητήματα επανήλθαν στο προσκήνιο με ιδεολογικό μανδύα. Το Μακεδονικό ζήτημα επηρέαζε τις σχέσεις Βουλγαρίας Γιουγκοσλαβίας, το ζήτημα του Κοσόβου τις σχέσεις Αλβανίας Γιουγκοσλαβίας, και αναβίωσε η ρουμανο-ουγγρική διένεξη για την Τρανσυλβανία και η σοβιετορουμανική για τη Βεσσαραβία Έτσι, η ιδέα μιας κομμουνιστικής βαλκανικής ή νοτιοσλαβικής ομοσπονδίας ή συνομοσπονδίας αποδείχτηκε από την αρχή θνησιγενής λόγω της δυναμικής του εθνικισμού. Η περίοδος χαρακτηρίστηκε κυρίως από την ηγεμονική πολιτική του Τίτο στα Βαλκάνια. Ο Τίτο σκόπευε να απορροφήσει την Αλβανία στη σχεδιαζόμενη βουλγαρο-γιουγκοσλαβική ομοσπονδία, να προσαρτήσει το βουλγαρικό τμήμα της Μακεδονίας και την ελληνική Μακεδονία στο όνομα του «μακεδονισμού». «Το αλβανο-γιουγκοσλαβικό σύμφωνο φιλίας και αμοιβαίας βοήθειας του 1946»και το «βουλγαρο-γιουγκοσλαβικό σύμφωνο φιλίας και αμοιβαίας βοήθειας του 1947» ήταν το προοίμιο της γιουγκοσλαβικής επεκτατικής πολιτικής. Ο Ενβέρ Χότζα όχι μονάχα δεν μπορούσε να θέσει ζήτημα Κοσόβου, αλλά κινδύνευε να απολέσει την κυριαρχία της Αλβανίας. Ο Γκεόργκυ Δημητρώφ εξαναγκάστηκε να αναγνωρίσει την ύπαρξη «μακεδονικού έθνους»και να χορηγήσει πολιτιστική αυτονομία στη βουλγαρική Μακεδονία με σκοπό τη «μακεδονοποίηση» του πληθυσμού και την ψυχολογική του προετοιμασία για τη συνένωση με τη «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας». Αυτό αποτελούσε ρήξη με την παραδοσιακή βουλγαρική πολιτική στο Μακεδονικό. Είναι κατανοητό γιατί η αποπομπή της Γιουγκοσλαβίας από την Κομινφόρμ τον Ιούνιο του 1948 και η διένεξη Τίτο Στάλιν προκάλεσαν ικανοποίηση στα Τίρανα και στη Σόφια. Τα σύμφωνα φιλίας και αμοιβαίας βοήθειας καταγγέλθηκαν και στις ιδεολογικο-πολιτικές αντιθέσεις Τιράνων Βελιγραδίου και Βελιγραδίου Σόφια υπεισερχόταν το ζήτημα του Κοσόβου και το Μακεδονικό αντίστοιχα. Ήταν ακριβώς η απειλή της Γιουγκοσλαβίας από το σοβιετικό στρατόπεδο που ώθησε τον Τίτο να στραφεί στη Δύση για βοήθεια. Το ζήτημα της ασφάλειας της Γιουγκοσλαβίας ήταν επιτακτικό για τους Αμερικανούς. Πρόθεση των Αμερικανών ήταν να ενισχύσουν οικονομικά και στρατιωτικά τη Γιουγκοσλαβία μέσω Θεσσαλονίκης, αν δεχόταν σοβιετική επίθεση. Τυχόν κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας θα απειλούσε την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας, όπως και στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μετά την αποκατάσταση των ελληνογιουγκοσλαβικών διπλωματικών σχέσεων το και την είσοδο της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952, τέθηκε το ζήτημα της συγκρότησης μιας βαλκανικής συμμαχίας Ελλάδας, Τουρκίας και Γιουγκοσλαβίας κατά της σοβιετικής απειλής στα Βαλκάνια. «Στις 28 Φεβρουαρίου 1953 υπογράφτηκε σύμφωνο φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Γιουγκοσλαβίας και Τουρκίας στην Άγκυρα» από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας Στέφανο Στεφανόπουλο, της Γιουγκοσλαβίας Κότσα Πόποβιτς και της Τουρκίας Φουάντ Κιοπρουλού. «Στις 9 Αυγούστου 1954 υπογράφτηκε στο Μλεντ της Σλοβενίας η τελική συνθήκη συμμαχίας, πολιτικής συνεργασίας και αμοιβαίας βοήθεια μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Γιουγκοσλαβίας». Η συνθήκη προσέλαβε αποκλειστικά αμυντικό και ενδοβαλκανικό χαρακτήρα. Η συνθήκη θα είχε ισχύ, αν η Ελλάδα ή η Γιουγκοσλαβία ή η Τουρκία απέβαινε θύμα 10

11 επίθεσης, αλλά, αν ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ δεχόταν επίθεση, η Γιουγκοσλαβία δεν δεσμευόταν να σπεύσει προς βοήθεια. Ήταν εμφανής η πρόθεση της Γιουγκοσλαβίας να μην εμπλακεί στους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ, να μη τεθεί δηλαδή ο γιουγκοσλαβικός στρατός υπό αμερικανική διοίκηση. Ο Τίτο απέρριψε κατηγορηματικά τις προτάσεις της Ελλάδας, Γιουγκοσλαβίας και Τουρκίας να αποτελέσουν η Ελλάδα, η Τουρκία και η Γιουγκοσλαβία έναν ενιαίο αμυντικό χώρο υπό τη σκέπη του ΝΑΤΟ. Υποσχέθηκε απλά ότι σε περίπτωση σύγκρουσης Ανατολής-Δύσης η Γιουγκοσλαβία θα πολεμούσε κατά των Σοβιετικών. Το Βαλκανικό Σύμφωνο ανησύχησε τον Χρουστσώφ. Φοβούμενος πρόσδεση της Γιουγκοσλαβίας στο ΝΑΤΟ, ο σοβιετικός ηγέτης διεμήνυσε στο Βελιγράδι ότι η πολιτική του Στάλιν έναντι της Γιουγκοσλαβίας ήταν λαθεμένη και εξέφρασε την ετοιμότητά του για εξομάλυνση των σοβιετο-γιουγκοσλαβικών σχέσεων. Το σημειώθηκε μια προσέγγιση Μόσχας Βελιγραδίου. Η εξάλειψη της σοβιετικής απειλής κατά της Γιουγκοσλαβίας οδήγησε στην εξασθένιση του Βαλκανικού Συμφώνου του 1954, ενώ η ελληνοτουρκική διένεξη για το Κυπριακό στην απονέκρωσή του. Τα βαλκανικά κομμουνιστικά κράτη ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους. Η Γιουγκοσλαβία ακολούθησε μια αδέσμευτη εξωτερική πολιτική, η Αλβανία, μετά τη ρήξη της με τη Γιουγκοσλαβία το 1948, περιήλθε υπό σοβιετική κηδεμονία μέχρι το 1960 και υπό κινεζική μέχρι το Κατόπιν αυτοπεριχαρακώθηκε στην ένδοξη απομόνωση. Η Ρουμανία από το 1962 άρχισε να επιδεικνύει φυγόκεντρες τάσεις και ακολούθησε μια ημιανεξάρτητη πολιτική έναντι της Μόσχας. Μόνο η Βουλγαρία παρέμεινε σοβιετικός δορυφόρος. Η Ελλάδα και η Τουρκία από το 1955 μέχρι σήμερα έχουν μια διηνεκή διένεξη για το Κυπριακό και το Αιγαίο. Δεν υπήρχαν, επομένως, ουσιαστικές προϋποθέσεις, για μια ειλικρινή διαβαλκανική συνεργασία και για την ανάπτυξη διμερών σχέσεων ουσιαστικής φιλίας. Μετά την πτώση του κομμουνισμού τα πρώην τα βαλκανικά κομμουνιστικά κράτη ακολούθησαν τον δρόμο της ένταξης στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, οι αγκυλώσεις, τα στερεότυπα, η αμοιβαία καχυποψία, η βαριά κληρονομιά του παρελθόντος, οι ξένες επιρροές και τα στενά συμφέροντα επηρεάζουν τις διαβαλκανικές σχέσεις. Για παράδειγμα, η Αλβανία και η Ελλάδα υπέγραψαν τον Μάρτιο του 1996 σύμφωνο Φιλίας, Συνεργασίας, Καλής Γειτονίας και Ασφάλειας. Ωστόσο, η Αλβανία, λόγω τουρκικών πιέσεων, δεν επικύρωσε την ελληνοαλβανική συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα στο Ιόνιο Πέλαγος, ούτε τηρεί την προσήκουσα στάση έναντι της ελληνικής μειονότητας. Τα Βαλκανικά Σύμφωνα φιλίας του 20ού αι. υπήρξαν συγκυριακά σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο. Προϋποθέσεις για βαλκανική ομοσπονδία ή συνομοσπονδία δεν υπήρξαν ποτέ ούτε υπάρχουν και σήμερα. Το εθνικό κράτος παραμένει αξεπέραστο, παρόλο που η προσαρμογή του στα νέα ευρωπαϊκά δεδομένα είναι απαραίτητη. Εθνικά κράτη και διαβαλκανική συνεργασία δεν είναι έννοιες που αλληλοαποκλείονται. Σπυρίδων Σφέτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βαλκανικής Ιστορίας Α.Π.Θ. 11

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912)

Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Ενότητα 29 Οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913 Ιστορία Γ Γυμνασίου Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912) Χρονολόγιο 1897-1908 Μακεδόνικος Αγώνας 1912-1913 Βαλκανικοί πόλεμοι 1914-1918 Α' Παγκόσμιος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 3 Η δεύτερη φάση και το

Διαβάστε περισσότερα

Σερβία και Γιουγκοσλαβία Ελλάδα

Σερβία και Γιουγκοσλαβία Ελλάδα Σερβία και Γιουγκοσλαβία Ελλάδα Ως εθνικά κράτη η Ελλάδα και η Σερβία, μετά το συνέδριο του Βερολίνου (1878), είχαν βασικό στόχο της εξωτερικής τους πολιτικής την αποκατάσταση κοινών συνόρων και συμφωνούσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 4 Ο πόλεμος των τριάντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 5 Ο χάρτης των Βαλκανίων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ )

Κεφάλαιο 3. Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 3 Οι Βαλκανικοί Πόλεµοι (σελ. 186 189) Οι προσδοκίες, που καλλιέργησε στους υπόδουλους χριστιανικούς λαούς το κίνηµα των Νεοτούρκων το

Διαβάστε περισσότερα

Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. Δυναμικές προσαρτήσεις της Γερμανίας από το 1936 μέχρι το 1939:.................. 2. Η Στάση των συμμάχων απέναντι στο γερμανικό επεκτατισμό: πολιτική του κατευνασμού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΒ Η ΕΛΛΑ Α ΑΠΟ ΤΟ 1914 ΩΣ ΤΟ 1924: η κρίση των πολιτικών θεσµών και η διάλυση του οράµατος της Μεγάλης Ιδέας 66 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 5 Ιουνίου

Διαβάστε περισσότερα

Υπογράφηκαν μετά από διαπραγματεύσεις και ρύθμιζαν τα επίμαχα θέματα στις σχέσεις Ελλάδας Τουρκίας Δεν εφαρμόστηκαν ποτέ: Ιούνιος 1925 Δεκέμβριος 1926

Υπογράφηκαν μετά από διαπραγματεύσεις και ρύθμιζαν τα επίμαχα θέματα στις σχέσεις Ελλάδας Τουρκίας Δεν εφαρμόστηκαν ποτέ: Ιούνιος 1925 Δεκέμβριος 1926 2. Η ελληνοτουρκική προσέγγιση 1. Μετά την υπογραφή της Σύμβασης ανταλλαγής και τη Συνθήκη Ειρήνης της Λοζάνης σημειώθηκαν εντάσεις στις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας Υπογράφηκαν μετά από διαπραγματεύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική

Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Εργασία στο μάθημα Εισαγωγή στη Διεθνή Πολιτική Παρουσίαση του βιβλίου του κ Πέτρου Σιούσιουρα Το Μακεδονικό Ζήτημα και η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική Καππάτου,Αλίκη 11/1/2015 Περιεχόμενα Πρόλογος...2 Βιβλιοπαρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ.

1ο Σχέδιο. δεδοµένων της Β και Γ στήλης, που αντιστοιχούν στα δεδοµένα της Α στήλης. A. Βασικοί όροι των συνθηκών Β. Συνθήκες Γ. . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο Σχέδιο Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 (επαναληπτικό) ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 3 ΘΕΜΑ 1ο Ι. Να συµπληρώσετε, στα κενά της Α στήλης,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων

Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων οι Σέρβοι κέρδισαν την αυτονομία τους (1812-1815) οι Έλληνες ίδρυσαν ανεξάρτητο εθνικό κράτος οι Βούλγαροι ίδρυσαν ανεξάρτητη βουλγαρική εκκλησία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν

Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν Η στρατηγική πολύ μικρής κρατικής δύναμης: η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστημα δεν υπάρχουν μόνο οι μεγάλες δυνάμεις αλλά επίσης υπάρχουν μεσαίες, μικρές ή και πολύ μικρές δυνάμεις. Παρόλο που η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 21 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α Α Α.1.1 Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ "

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ "ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ" ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΚΑΙ ΕΝΩΣΗ 1911-1913" Κεφάλαιο 2 Η πρώτη φάση του Α Βαλκανικού

Διαβάστε περισσότερα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα

19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ Μεταναστεύσεις 19 ος αιώνας Διάρκεια επανάστασης του 1821 : μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών προς την επαναστατημένη Ελλάδα των μεταναστευτικών ρευμάτων : Μικρά Ασία Ελλαδικός ηπειρωτικός

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!»

18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ. «Σώστε με από τους φίλους μου!» 18 ος 19 ος αι. ΣΟ ΑΝΑΣΟΛΙΚΟ ΖΗΣΗΜΑ «Σώστε με από τους φίλους μου!» Σο Ανατολικό ζήτημα, ορισμός Είναι το ζήτημα της διανομής των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία από τις αρχές του 18ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Πώς αντιμετώπισαν

Διαβάστε περισσότερα

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών»

Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» ΟΜΙΛΙΑ Βουλευτή β Αθηνών, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών κ. Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη Στο συνέδριο του ΚΕΠΠ με θέμα: «Η Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ Εμπειρίες από την εισδοχή άλλων Βαλκανικών κρατών» Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας

Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ Α1 Προτεινόμενα Θέματα Ιστορία Γενικής Παιδείας 2-5-2017 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: ΘΕΜΑ Α2 Α) «Συλλογική ασφάλεια» Β) Δίκη της Νυρεμβέργης Γ) Ψυχρός πόλεμος Να χαρακτηρίσετε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( )

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ( ) ΟΡΙΣΜΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930) 1. Κουτσοβλαχικό ζήτημα : Το 1906 Έλληνες κάτοικοι της Ρουμανίας απελάθηκαν, λόγω της έξαρσης που γνώριζε την ίδια εποχή το Κουτσοβλαχικό

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος

Ειδικότερα: Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων. Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος 1 Ο Εδαφικός Διακανονισμός της Συνθήκης της Λωζάννης και η Νομολογία Διεθνών Δικαιοδοτικών Οργάνων Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Νομικής Σχολής ΔΠΘ Η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης της

Διαβάστε περισσότερα

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου

φιλολογικές σελίδες, ιστορία κατεύθυνσης γ λυκείου Το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα Δ. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων και η ελληνοτουρκική προσέγγιση (σελ. 160-162) 1. Η αποζημίωση των Ανταλλάξιμων Σύμβαση Ανταλλαγής προβλέπει την αποζημίωση των προσφύγων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά

Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων. Ιστορία Γ Γυμνασίου. Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Ενότητα 22 - Τα Βαλκάνια των αλληλοσυγκρουόμενων εθνικών επιδιώξεων Ιστορία Γ Γυμνασίου Μακεδονομάχοι Το αντάρτικο σώμα του Μελά Χρονολόγιο Τα Βαλκάνια υπό την κυριαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Εθνικές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου

Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ενότητα 19 - Από την 3η Σεπτεμβρίου 1843 έως την έξωση του Όθωνα (1862) Ιστορία Γ Γυμνασίου Ο Όθων συνδιαλέγεται με τον έφιππο συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη που του ζητά την παραχώρηση συντάγματος Καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.;

Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; 1 Ενημερωτικό Σημείωμα # 04 / Απρίλιος 2011 Θα αποτελέσει η Κροατία το 28 ο μέλος της Ε.Ε.; της Σύλβιας Ράντου M.Sc. στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δόκιμης Ερευνήτριας Κ.Ε.ΔΙΑ.

Διαβάστε περισσότερα

Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου

Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου Το κίνηµα στο Γουδί και η κυβέρνηση Βενιζέλου Το κίνηµα στο Γουδί -1909 Τον Αύγουστο του 1909 αξιωµατικοί του στρατού, συγκεντρώθηκαν στο Γουδί της Αθήνας και κήρυξαν επανάσταση εναντίον του βασιλιά Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ. Σελίδα 1 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΛΑΙΤΖΙΔΟΥ Σελίδα 1 1 Ο Κεφάλαιο Από την αγροτική οικονομία στην αστικοποίηση ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ 1821-1828 Επαναστατικός Αγώνας 1864 Προσάρτηση Επτανήσων 1881 Προσάρτηση Άρτας και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής)

Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Ενότητα 27- Το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Το κίνημα στο Γουδί (αφίσα της εποχής) Χρονολόγιο 1893 Πτώχευση 1897 Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1909 (15 Αυγούστου) Κίνημα στο Γουδί 1910 Ο Βενιζέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης

Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. α) Πότε εµφανίστηκαν τα αλβανικά φύλα στη Βόρεια Ήπειρο, σε ποιες οµάδες διακρίνονται και ποια τα χαρακτηριστικά τους; β) Πώς θα χαρακτηρίζατε, κάτω απ αυτές τις συνθήκες,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α.1 Α.1.1 Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων όρων: α. Κλήριγκ β. Οργανισμός γ. Οργανικός Νόμος 1900 ΜΟΝΑΔΕΣ 15 Α.1.2 Να αντιστοιχίσετε κάθε δεδομένο της

Διαβάστε περισσότερα

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION

THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION THE ROUTE OF THE WESTERN BALKANS TOWARDS EUROPEAN UNION Professor Angelos Kotios Albania, November 2013 1 Αντικείμενο παρουσίασης Χαρακτηριστικά της περιοχής Λόγοι για την καθυστέρηση στην ενσωμάτωση τω

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. Κράτος μέλος: Ελλάδα. που συνοδεύει το έγγραφο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, XXX [ ](2012) XXX σχέδιο ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Κράτος μέλος: Ελλάδα που συνοδεύει το έγγραφο ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Δυτικά Βαλκάνια. Νομική βάση. Στόχοι. Ιστορικό. Μέσα

Τα Δυτικά Βαλκάνια. Νομική βάση. Στόχοι. Ιστορικό. Μέσα Τα Δυτικά Βαλκάνια Η ΕΕ έχει αναπτύξει μια πολιτική για τη στήριξη της βαθμιαίας ενσωμάτωσης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ένωση. Την 1η Ιουλίου 2013 η Κροατία υπήρξε η πρώτη από τις επτά χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ)

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ) Πολυδεύκης Παπαδόπουλος ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΏΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΉΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΧΡΗΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ) 1950 9 Μαΐου Ο Ρομπέρ Σουμάν, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών, εκφωνεί έναν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1)

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (διαγώνισμα 1) ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1.α Το Νοέμβριο του 1919 υπογράφηκε η συνθήκη του Νεϊγύ.πριν από την υπογραφή της συνθήκης) σελ 140 σχ.βιβλ. Β. Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα

Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Η Τουρκία στον 20 ο αιώνα Ενότητα 5: Δημήτριος Σταματόπουλος Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού

Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ιστορία του Αραβοϊσλαμικού Πολιτισμού Ενότητα 5: Τουρκικός Εθνικισμός Δημήτριος Σταματόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο για τα μελήματα του ιρλανδικού λαού όσον αφορά τη Συνθήκη της Λισσαβώνας

Πρωτόκολλο για τα μελήματα του ιρλανδικού λαού όσον αφορά τη Συνθήκη της Λισσαβώνας 1796 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 09 Protokoll in griechischer Sprachfassung (Normativer Teil) 1 von 10 ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ Βρυξέλλες, 14 Μαΐου 2012 (OR.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ. Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΒΙΕΤΝΑΜ Εργασία της μαθήτριας Έλλης Βελέντζα για το πρόγραμμα ΣινΕφηβοι Ο πόλεμος του Βιετνάμ(1965-1975) ήταν η μεγαλύτερη ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ανατολής κατά την διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων. προς την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων. προς την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων 19.9.2012 2012/2223(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων σχετικά με τη

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη

ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού σε σχέση με την ανάμειξη των παιδιών σε ένοπλη σύρραξη Υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και άνοιξε για υπογραφή, κύρωση και

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Εξωτερική διάσταση

I. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Εξωτερική διάσταση Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Βρυξέλλες, 15 Δεκεμβρίου 2016 SN 97/16 Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τη μετανάστευση, την Κύπρο και την Ουκρανία (15 Δεκεμβρίου 2016) I. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Εξωτερική διάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα

Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Η μετάκληση του Βενιζέλου στην Αθήνα και οι επιπτώσεις στο Κρητικό Ζήτημα Λίγους μήνες μετά την ανάληψη της προεδρίας της Κρητικής Κυβέρνησης από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που έλεγχε τα ελληνικά πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ημερομηνία: ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ημερομηνία: ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ημερομηνία: ΣΑΒΒΑΤΟ 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ Α ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα κάθε πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Προς τη Βουλή των Ελλήνων ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δηµοκρατίας και του Υπουργείου Εξωτερικών και Ευρωπαϊκής Ένταξης του Μαυροβουνίου για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον

ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥΡΚΙΑ Αξιολογώντας το παρελθόν και το παρόν, προβλέποντας το μέλλον ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΛΟΓΟΙ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΕΝΑ «ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ» ΓΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ «Το ευρωπαϊκό big-bang, η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 3.2.2016 JOIN(2016) 4 final 2016/0025 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Δυτικά Βαλκάνια. Νομική βάση. Στόχοι. Γενικό πλαίσιο. Μέσα

Τα Δυτικά Βαλκάνια. Νομική βάση. Στόχοι. Γενικό πλαίσιο. Μέσα Τα Δυτικά Βαλκάνια Η ΕΕ έχει αναπτύξει πολιτική στήριξης της βαθμιαίας ενσωμάτωσης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ένωση. Την 1η Ιουλίου 2013 η Κροατία υπήρξε η πρώτη από τις επτά χώρες που έγινε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ )

Κεφάλαιο 1. Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης 5 η Ενότητα «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 1 Από τον Ελληνοτουρκικό Πόλεµο του 1897 στον Μακεδονικό Αγώνα (σελ. 178 181) Μετά την ήττα στον πόλεµο µε την Τουρκία, το 1897, το ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας

Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 1 Του Χρήστου Μηνάγια Παρασκηνιακά παιχνίδια της Άγκυρας 04 Απριλίου 2012 www.geostrategy.gr Στο άρθρο του συντάκτη του παρόντος, µε τίτλο «Εκβιασµοί, απειλές και αυθαιρεσίες από την Άγκυρα στην Ανατολική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 28.6.2013 COM(2013) 482 final 2013/0225 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ με την οποία εξουσιοδοτούνται τα κράτη μέλη να επικυρώσουν, προς το συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α.

Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου. Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Ενότητα 20 - Από την έξωση του Όθωνα (1862) έως το κίνημα στο Γουδί (1909) Ιστορία Γ Γυμνασίου Η άφιξη του βασιλιά Γεωργίου του Α. Χρονολόγιο 1844: Συνταγματική μοναρχία (σύνταγμα) 1862: Έξωση του Όθωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Διακήρυξη των Αθηνών της 1ης Συνόδου των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ. Διακήρυξη των Αθηνών της 1ης Συνόδου των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 9/9/2016 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Διακήρυξη των Αθηνών της 1ης Συνόδου των Μεσογειακών Χωρών της ΕΕ Εμείς, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων

Διαβάστε περισσότερα

*** ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/0184(NLE)

*** ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2016/0184(NLE) Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 8.7.2016 2016/0184(NLE) *** ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΣΤΑΣΗΣ σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 10η: Το Κίνημα στο Γουδή Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου Αθλητικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δηµοκρατίας της Τουρκίας»

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου Αθλητικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δηµοκρατίας της Τουρκίας» ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Πρωτοκόλλου Αθλητικής Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δηµοκρατίας της Τουρκίας» Προς τη Βουλή των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ

Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ Η ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣΗΜΟ Η σημαία της Βουλγαρίας αποτελείται από τρεις ισομεγέθεις οριζόντιες λωρίδες χρώματος λευκού(στην κορυφή), πράσινου και κόκκινου. Το λευκό αντιπροσωπεύει την ειρήνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΑ 1913-2011 Εκατό Χρόνια Θύελλες και Χίμαιρες ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών Σας προσκαλεί με τιμή να μετάσχετε στη σειρά των επιστημονικών διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία

Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Νεοελληνική Ιστορία Ενότητα 12η: Α Παγκόσμιος Πόλεμος Ελευθερία Μαντά, Λέκτορας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ημερομηνία και ώρα εξετάσης: 2 Ιουνίου 2006 7.30 π.μ.

Διαβάστε περισσότερα

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική»

Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Q-Cities Δίκτυο Πόλεων για την Ποιότητα, «Δραστηριότητα & Προοπτική» Δρ. Μιχάλης Χρηστάκης Γενικός Γραμματέας Δήμου Αμαρουσίου Πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη Σένγκεν Η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες αποφάσισαν, το 1985,

Συνθήκη Σένγκεν Η Γαλλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες αποφάσισαν, το 1985, Συνθήκη Σένγκεν Ο χώρος και η συνεργασία Σένγκεν βασίζονται στη συνθήκη του Σένγκεν (Λουξεμβούργο) του 1985. Ο χώρος Σένγκεν αποτελεί έδαφος όπου εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων. Οι χώρες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α )πολιτική του κατευνασμού β) ζώνες κατοχής γ) το κίνημα των Αδεσμεύτων Μονάδες 15

ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α )πολιτική του κατευνασμού β) ζώνες κατοχής γ) το κίνημα των Αδεσμεύτων Μονάδες 15 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: α )πολιτική του κατευνασμού β) ζώνες κατοχής γ) το κίνημα

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Ιστορία Ενότητα 11η:

Διπλωματική Ιστορία Ενότητα 11η: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 11η: Η πολιτική του κατευνασμού και η κορύφωση: Μόναχο 1938 Ιωάννης Στεφανίδης, Καθηγητής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 3 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόμενο των ακολούθων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ñïýëá ÌáêñÞ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ñïýëá ÌáêñÞ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α1 Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 21 Απριλίου 2013 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ α) σελ. 54 «Στο εξωτερικό εµπόριο είχε και θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχειακές συλλογές του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου της Φλωρεντίας

Οι αρχειακές συλλογές του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου της Φλωρεντίας Οι αρχειακές συλλογές του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου της Φλωρεντίας B. Αρχειακές συλλογές που προέρχονται από ιδιωτικά αρχεία (DEP) και πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2011 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α1 Να δώσετε το περιεχόµενο των ακόλουθων όρων: α. Εξαρχία β. Σοβιέτ γ. όγµα Τρούµαν Μονάδες 15 ΘΕΜΑ Α2 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1

Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ ΚΑΙ Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, σελ. 1 Η Μεγάλη Ιδέα 19 ος αιώνας : εθνικά οράματα και εθνικές αποτυχίες Στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος του 1830 δεν περιλαμβανόταν παρά ένα μικρό τμήμα των περιοχών

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτή επιστολή της Παγκόσμιας Συντονιστικής Επιτροπής Βορειοηπειρωτικού Αγώνα στον Γ. Παπανδρέου.

Ανοιχτή επιστολή της Παγκόσμιας Συντονιστικής Επιτροπής Βορειοηπειρωτικού Αγώνα στον Γ. Παπανδρέου. Ανοιχτή επιστολή της Παγκόσμιας Συντονιστικής Επιτροπής Βορειοηπειρωτικού Αγώνα στον Γ. Παπανδρέου. ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ κ. Γεώργιο Παπανδρέου ΘΕΜΑ: Για το ζήτημα των Τσάμηδων και τον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό)

ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) 700 ΔΙΟΡΘΩΣΗ Ανφορικά με τον περί της Διεθνούς Συμβάσεως Eurocontrol και της Πολυμερούς Συμφωνίας της Σχετικής με τα Τέλη Διαδρομής (Κυρωτικό) (Τροποποιητικό) Νόμο του 2000, (Ν. 22(ΠΙ)/2000) που δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Ημερομηνία: 15 Ιουνίου 2015 Τάξη: Γ Γυμνασίου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες Ώρα: 8:00-10:00 π.μ.

Διαβάστε περισσότερα

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου

η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΕ Η ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: η πορεία προς την πτώση της πρώτης δηµοκρατίας και η δικτατορία της 4 ης Αυγούστου 122 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ NOMOΣ: 3521/2006 ΦΕΚ: Α 275/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ. Εξωτ. Φ.0544/Μ.5682/ΑΣ.39/2007 (ΦΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη της Μάλτας, από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για τις εξωτερικές πτυχές της μετανάστευσης: το ζήτημα της διαδρομής της κεντρικής

Διακήρυξη της Μάλτας, από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για τις εξωτερικές πτυχές της μετανάστευσης: το ζήτημα της διαδρομής της κεντρικής Βαλέτα, 3 Φεβρουαρίου 2017 (OR. en) Διακήρυξη της Μάλτας, από τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για τις εξωτερικές πτυχές της μετανάστευσης: το ζήτημα της διαδρομής της κεντρικής Μεσογείου 1. Χαιρετίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου

Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου 1 Η στρατηγική πολύ µικρής κρατικής δύναµης: Η περίπτωση της Κύπρου Στο διεθνές σύστηµα δεν υπάρχουν µόνο οι µεγάλες δυνάµεις αλλά επίσης υπάρχουν µεσαίες, µικρές ή και πολύ µικρές δυνάµεις. Βέβαια η διαµόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Α Δηλιακή συμμαχία Πηγαίνετε στη σελίδα 99 και διαβάστε την πηγή. Ποια ήταν η έδρα της συμμαχίας; Ποιοι συμμετείχαν; Ποιος ήταν ο στόχος της συμμαχίας

Α Δηλιακή συμμαχία Πηγαίνετε στη σελίδα 99 και διαβάστε την πηγή. Ποια ήταν η έδρα της συμμαχίας; Ποιοι συμμετείχαν; Ποιος ήταν ο στόχος της συμμαχίας Κλασική εποχή Κλασική εποχή ονομάζεται η περίοδος από το 480 έως το 323 π.χ. Γιατί έχουν επιλεγεί αυτά τα έτη; 480π.Χ.: τέλος των περσικών πολέμων 323π.Χ.: θάνατος Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τι ονομάζουμε σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ )

Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830)» 1 Κεφάλαιο 18 Το τέλος της Επανάστασης και η ελληνική ανεξαρτησία (σελ. 142 145) Μετά τη Ναυµαχία του Ναυαρίνου, οι διπλωµατικές ενέργειες για

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινό ανακοινωθέν των «28» και της Τουρκίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής έχει ως εξής:

Το κοινό ανακοινωθέν των «28» και της Τουρκίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής έχει ως εξής: Το κοινό ανακοινωθέν των «28» και της Τουρκίας μετά τη Σύνοδο Κορυφής έχει ως εξής: 1.Μετά τη συνάντησή τους με τον πρωθυπουργό Νταβούτογλου, οι αρχηγοί των κρατών της ΕΕ και των κυβερνήσεων αναφέρθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ CBC04. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΡΟΕΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ CBC04. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΡΟΕΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ CBC04. ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΡΟΕΣ Ονομασία δείκτη Κωδικός Ορισμός Τυπική Μορφή Μονάδες Μέτρησης Χωρική Αναφορά Συχνότητα Μέτρησης Σκοπιμότητα Στόχοι πολιτικής Προδιαγραφές Δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Επίτροπε, Αγαπητοί Συνάδελφοι Υπουργοί, Αξιότιµοι Φίλοι Προσκεκληµένοι, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Επίτροπε, Αγαπητοί Συνάδελφοι Υπουργοί, Αξιότιµοι Φίλοι Προσκεκληµένοι, Κυρίες και Κύριοι, ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Κύριε Επίτροπε, Αγαπητοί Συνάδελφοι Υπουργοί, Αξιότιµοι Φίλοι Προσκεκληµένοι, Κυρίες και Κύριοι, Είµαι εξαιρετικά ευτυχής, που µου δίνεται η ευκαιρία, από τις πρώτες κιόλας

Διαβάστε περισσότερα

7η Τριμερής Συνάντηση Κινημάτων Ειρήνης Ελλάδας Κύπρου Τουρκίας. Θεσσαλονίκη 9 10/ 12/2016. Ομιλία της ΕΕΔΥΕ από την Ελπίδα Παντελάκη, γ.γ.

7η Τριμερής Συνάντηση Κινημάτων Ειρήνης Ελλάδας Κύπρου Τουρκίας. Θεσσαλονίκη 9 10/ 12/2016. Ομιλία της ΕΕΔΥΕ από την Ελπίδα Παντελάκη, γ.γ. 7η Τριμερής Συνάντηση Κινημάτων Ειρήνης Ελλάδας Κύπρου Τουρκίας Θεσσαλονίκη 9 10/ 12/2016 Ομιλία της ΕΕΔΥΕ από την Ελπίδα Παντελάκη, γ.γ. της ΕΕΔΥΕ Συναγωνιστές και Συναγωνίστριες, Συντρόφισσες και Σύντροφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Α. Η βυζαντινή διπλωματία Οι πρεσβευτές πρόσωπα σεβαστά και απαραβίαστα Μέθοδοι της βυζαντινής διπλωματίας: Ευκαιριακές αποστολές πρέσβεων Χορηγίες ( χρήματα ή δώρα

Διαβάστε περισσότερα