ΙΑΣΡΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟΤ ΠΑΣΡΨΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΗ ΚΛΗΝΗΚΔ - ΚΛΗΝΗΚΟΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΗΑΣΡΗΚΔ ΔΗΓΗΚΟΣΖΣΔ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΑΣΡΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟΤ ΠΑΣΡΨΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΗ ΚΛΗΝΗΚΔ - ΚΛΗΝΗΚΟΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΗΑΣΡΗΚΔ ΔΗΓΗΚΟΣΖΣΔ"

Transcript

1 ΙΑΣΡΙΚΟ ΣΜΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟΤ ΠΑΣΡΨΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΗ ΚΛΗΝΗΚΔ - ΚΛΗΝΗΚΟΔΡΓΑΣΖΡΗΑΚΔ ΗΑΣΡΗΚΔ ΔΗΓΗΚΟΣΖΣΔ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΖΛΔΚΣΡΟΝΔΤΡΟΜΤΟΓΡΑΦΗΑ-ΝΔΤΡΟΛΟΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ Γηεπζπληήο: Καζεγεηήο Νεπξνινγίαο θ. Π. Παπαζαλαζφπνπινο ΝΕΤΡΟΦΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΣΗ ΔΙΑΣΑΡΑΥΧΝ ΣΟΤ ΑΤΣΟΝΟΜΟΤ ΝΕΤΡΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ Ε ΑΘΕΝΕΙ ΜΕ ΕΠΙΛΗΦΙΑ ΚΑΙ Η ΥΕΗ ΑΤΣΧΝ ΜΕ ΣΟΝ ΣΤΠΟ ΣΗ ΕΠΙΛΗΦΙΑ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΣΙΕΠΙΛΗΠΣΙΚΗ ΑΓΧΓΗ ΔΙΔΑΚΣΟΡΙΚΗ ΔΙΑΣΡΙΒΗ ΣΖ ΝΔΤΡΟΛΟΓΟΤ ΗΑΣΡΟΤ ΒΑΙΛΙΚΗ Φ. ΤΡΡΟΤ ΠΑΣΡΑ, ΙΟΤΛΙΟ 2009

2 ΣΡΙΜΔΛΗ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΙΚΗ ΔΠΙΣΡΟΠΗ θ. Υξφλε Διηζάβεη Δπίθνπξνο Καζεγήηξηα Νεπξνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Επηβιέπνπζα Καζεγήηξηα θ. Κσζηφπνπινο Γεψξγηνο Καζεγεηήο Φπζηνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Σξηκεινύο πκβνπιεπηηθήο Επηηξνπήο θ. Αλαζηαζφπνπινο Γεκήηξηνο Καζεγεηήο Φπζηνινγίαο Ννζειεπηηθνχ Σκήκαηνο Ηαηξηθήο ρνιήο Παλεπηζηεκίνπ Αζελψλ Μέινο Σξηκεινύο πκβνπιεπηηθήο Επηηξνπήο 2

3 ΔΠΣΑΜΔΛΗ ΔΞΔΣΑΣΙΚΗ ΔΠΙΣΡΟΠΗ θ. Διηζάβεη Υξφλε Δπίθνπξνο Καζεγήηξηα Νεπξνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Επηβιέπνπζα Καζεγήηξηα θ. Γεψξγηνο Κσζηφπνπινο Καζεγεηήο Φπζηνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Σξηκεινύο πκβνπιεπηηθήο Επηηξνπήο θ. Γεκήηξηνο Αλαζηαζφπνπινο Καζεγεηήο Φπζηνινγίαο Ννζειεπηηθνχ Σκήκαηνο Ηαηξηθήο ρνιήο Παλεπηζηεκίνπ Αζελψλ Μέινο Σξηκεινύο πκβνπιεπηηθήο Επηηξνπήο θ. Παπαζαλαζφπνπινο Παλαγηψηεο Καζεγεηήο Νεπξνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Επηακεινύο Εμεηαζηηθήο Επηηξνπήο θ. Πνιπρξνλφπνπινο Παλαγηψηεο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Νεπξνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Επηακεινύο Εμεηαζηηθήο Επηηξνπήο θ. αθειιαξφπνπινο Γεψξγηνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Ηαηξηθήο Φπζηθήο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Επηακεινύο Εμεηαζηηθήο Επηηξνπήο θ. Διινχι Ησάλλεο Λέθηνξαο Νεπξνινγίαο Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ Μέινο Επηακεινύο Εμεηαζηηθήο Επηηξνπήο 3

4 ΔΗΜΟΙΕΤΕΙ ΠΟΤ ΠΡΟΕΚΤΧΑΝ ΑΠΟ ΣΟ ΤΛΙΚΟ ΣΗ ΔΙΑΣΡΙΒΗ Απφ ην πιηθφ ηεο δηαηξηβήο πξνέθπςαλ, κεηά απφ θξίζε, νη εμήο 2 δεκνζηεχζεηο ζε δηεζλψο αλαγλσξηζκέλα λεπξνινγηθά πεξηνδηθά: 1. Sirrou V., Trachani E., Sakellaropoulos GC., Polychronopoulos P., Chroni E., Evaluation of conduction properties of somatic and sympathetic sudomotor fibers in patients with epilepsy. Journal of clinical neurophysiology: official publication of the American Electroencephalographic Society; 25 (5): Chroni E., Sirrou V., Trachani E., Sakellaropoulos GC., Polychronopoulos P., Interictal alterations of cardiovagal function in chronic epilepsy. Epilepsy research; 83 (2-3):

5 Αφιερωμένη 5

6 Στους γονείς μου, Χρήστο και Μαρία ως ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης για τις θυσίες τους Στην καθηγήτριά μου, κ. Ελισσάβετ Χρόνη πηγή γνώσης και επιστημονικής δημιουργίας ΕΠΕΞΗΓΗΕΙ ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΥΙΨΝ ΑΝ: Απηφλνκν Νεπξηθφ χζηεκα ΠΝ: Πεξηθεξηθφ Νεπξηθφ χζηεκα ΚΝ: Κεληξηθφ Νεπξηθφ χζηεκα ΗΚΓ: Ζιεθηξνθαξδηνγξάθεκα 6

7 ΗΕΓ: Ζιεθηξνεγθεθαινγξάθεκα ΚΕΚ: Κξαληνεγθεθαιηθή θάθσζε ΓΕ: Γαζηξεληεξηθφ χζηεκα ΔΑ:πκπαζεηηθή Γεξκαηηθή Απάληεζε TST: Θεξκνξξπζκηζηηθή Γνθηκαζία Ηδξψηα a-cmap: Ύςνο θηλεηηθνχ δπλακηθνχ MCV: Κηλεηηθή ηαρχηεηα αγσγήο DSL: Λαλζάλσλ αηζζεηηθφο ρξφλνο Amp: Ύςνο δπλακηθνχ ΑΕΕ: Αγγεηαθφ Δγθεθαιηθφ Δπεηζφδην Ν/Υ: Νεπξνρεηξνπξγηθή SSR:πκπαζεηηθή Γεξκαηηθή Απάληεζε SUDEP: Αηθλίδηνο ζάλαηνο DML: Λαλζάλσλ θηλεηηθφο ρξφλνο a-sap: Ύςνο αηζζεηηθνχ δπλακηθνχ SCV: Αηζζεηηθή ηαρχηεηα αγσγήο Lat: Λαλζάλσλ ρξφλνο MRI: Μαγλεηηθή ηνκνγξαθία Area: Δκβαδφλ CIDP: Υξφληα απνκπειηλσηηθή πνιπξηδνλεπξνπάζεηα AIDS: χλδξνκν επίθηεηεο αλνζναλεπάξθεηαο QSART : Πνζνηηθφο έιεγρνο αμνληθνχ ηδξσηνπνηνχ αληαλαθιαζηηθνχ ΝΕΤΡΟΥΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΣΗ ΔΙΑΣΑΡΑΦΨΝ ΣΟΤ ΑΤΣΟΝΟΜΟΤ ΝΕΤΡΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ Ε ΑΘΕΝΕΙ ΜΕ ΕΠΙΛΗΧΙΑ ΚΑΙ Η ΦΕΗ ΑΤΣΨΝ ΜΕ ΣΟΝ ΣΤΠΟ ΣΗ ΕΠΙΛΗΧΙΑ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΣΙΕΠΙΛΗΠΣΙΚΗ ΑΓΨΓΗ ΕΤΡΕΣΗΡΙΟ ΠΕΡΙΕΦΟΜΕΝΨΝ 7

8 ει. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΠΡΟΛΟΓΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΚΟΠΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΘΔΜΑΣΑ ΗΑΣΡΗΚΖ ΖΘΗΚΖ ΚΑΗ ΓΔΟΝΣΟΛΟΓΗΑ. 43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΗΑ Πξνέιεπζε αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κξηηήξηα εηζαγσγήο αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κξηηήξηα εηζαγσγήο αζζελψλ Κξηηήξηα εηζαγσγήο καξηχξσλ Κξηηήξηα απνθιεηζκνχ αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κξηηήξηα απνθιεηζκνχ αζζελψλ Κξηηήξηα απνθιεηζκνχ καξηχξσλ Καηαγξαθή ραξαθηεξηζηηθψλ αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κιηληθή αμηνιφγεζε αζζελψλ θαη καξηχξσλ Νεπξνθπζηνινγηθή κειέηε αζζελψλ θαη καξηχξσλ Νεπξνθπζηνινγηθφο έιεγρνο Πεξηθεξηθνχ Νεπξηθνχ πζηήκαηνο(πν) α) Μειέηε ηεο θηλεηηθήο αγσγηκφηεηαο ηνπ πεξνληαίνπ β) Μειέηε ηεο αηζζεηηθήο αγσγηκφηεηαο ηνπ σιελίνπ γ) Μειέηε ηεο αηζζεηηθήο αγσγηκφηεηαο ηνπ γαζηξνθλεκηαίνπ δ) Μειέηε ηεο ζπκπαζεηηθήο δεξκαηηθήο απάληεζεο(ssr) ε) Μειέηε ηεο δηαθχκαλζεο ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ ζηηο θάζεηο ηεο αλαπλνήο (R- R Interval) ζη) Μειέηε ηεο αιιαγήο ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ απφ θαηαθεθιηκκέλε ζε φξζηα ζέζε (Tilt-test) δ) Μειέηε ηεο δηαθχκαλζεο ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ θαηά ηε δνθηκαζία εθπλνήο κε θιεηζηή γισηηίδα(δνθηκαζία Valsava) ηαηηζηηθή αλάιπζε

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΑ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ ΤΓΚΡΙΗ ΑΘΕΝΧΝ-ΜΑΡΣΤΡΧΝ Γεκνγξαθηθά θαη λνζνινγηθά ραξαθηεξηζηηθά αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κιηληθά ραξαθηεξηζηηθά αζζελψλ θαη καξηχξσλ Φαξκαθεπηηθή αγσγή αζζελψλ θαη καξηχξσλ Καηάζηαζε άθξσλ ρεηξψλ αζζελψλ θαη καξηχξσλ Κηλεηηθή θαη αηζζεηηθή αγσγηκφηεηα αζζελψλ θαη καξηχξσλ πκπαζεηηθή λεπξηθή ιεηηνπξγία αζζελψλ θαη καξηχξσλ Παξαζπκπαζεηηθή λεπξηθή ιεηηνπξγία αζζελψλ θαη καξηχξσλ ΑΠΟΣΕΛΕΜΑΣΑ ΔΙΑΦΟΡΧΝ ΤΥΕΣΙΕΧΝ ΣΗΝ ΟΜΑΔΑ ΣΧΝ ΑΘΕΝΧΝ ρέζε κεηαμχ ραξαθηεξηζηηθψλ επηιεςίαο θαη θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ ρέζε κεηαμχ θαξκαθεπηηθήο αγσγήο θαη θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ ρέζε κεηαμχ ραξαθηεξηζηηθψλ επηιεςίαο, ζπκπησκαηνινγίαο απφ ην ΑΝ θαη λεπξνινγηθήο ζεκεηνινγίαο ρέζε κεηαμχ θαξκαθεπηηθήο αγσγήο, ζπκπησκαηνινγίαο απφ ην ΑΝ θαη λεπξνινγηθήο ζεκεηνινγίαο ρέζε κεηαμχ θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ, ζπκπησκαηνινγίαο απφ ην ΑΝ θαη λεπξνινγηθήο ζεκεηνινγίαο ρέζε κεηαμχ ραξαθηεξηζηηθψλ επηιεςίαο θαη αγσγηκφηεηαο ζσκαηηθψλ λεχξσλ ρέζε κεηαμχ θαξκαθεπηηθήο αγσγήο θαη αγσγηκφηεηαο ζσκαηηθψλ λεχξσλ ρέζε κεηαμχ θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ θαη αγσγηκφηεηαο ζσκαηηθψλ λεχξσλ ρέζε κεηαμχ ραξαθηεξηζηηθψλ επηιεςίαο θαη ζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο

10 ρέζε κεηαμχ θαξκαθεπηηθήο αγσγήο θαη ζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο ρέζε κεηαμχ θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ θαη ζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο Υαξαθηεξηζηηθά αζζελψλ κε απνχζα ΓΑ ρέζε κεηαμχ ραξαθηεξηζηηθψλ επηιεςίαο θαη παξαζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο ρέζε κεηαμχ θαξκαθεπηηθήο αγσγήο θαη παξαζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο ρέζε κεηαμχ θαηάζηαζεο άθξσλ ρεηξψλ θαη παξαζπκπαζεηηθήο λεπξηθήο ιεηηνπξγίαο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΤΕΖΣΖΖ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΤΝΟΛΗΚΑ ΤΜΠΔΡΑΜΑΣΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΠΔΡΗΛΖΦΖ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΠΔΡΗΛΖΦΖ ΣΑ ΑΓΓΛΗΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΠΡΟΟΠΣΗΚΔ ΓΗΑ ΠΔΡΑΗΣΔΡΧ ΔΡΔΤΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΒΗΒΛΗΟΓΡΑΦΗΔ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΠΑΡΑΡΣΖΜΑΣΑ

11 K Ε Υ Α Λ Α Ι Ο 1: ΠΡΟΛΟΓΟ Καηά ηα παιηά ρξφληα ε επηιεςία ήηαλ κία θαηάζηαζε αλεμήγεηε ε νπνία απoδίδνληαλ ζε δπλάκεηο ππεξθπζηθέο. Ζ ζέα ελφο αλζξψπνπ θαηά ηε δηάξθεηα επηιεπηηθήο θξίζεο πξνθαινχζε ηξφκν θαη δένο ελψ εθθξάζεηο φπσο «είλαη δαηκνληζκέλνο» ή «κπήθε ν ζαηαλάο κέζα ηνπ» ρξεζηκνπνηνχληαλ γηα 11

12 λα πεξηγξάςνπλ ηελ θαηάζηαζε. Αγηαζκνί, εμνξθηζκνί, ηειεηέο εμαγλεζκνχ θαη άιια ζξεζθεπηηθά θαη παξαζξεζθεπηηθά κέζα ρξεζηκνπνηνχληαλ γηα ηε ζεξαπεία ηνπ επηιεπηηθνχ αζζελνχο ν νπνίνο δνχζε απνκνλσκέλνο απφ φινπο θαη απφ φια κε κνλαδηθή ζπληξνθηά ηα «δαηκφληά ηνπ». Αξγφηεξα κε ηελ πξφνδν ηεο επηζηήκεο απνδείρζεθε φηη ε επηιεςία είλαη λφζνο, θαη φρη ππεξθπζηθή θαηάζηαζε, ε νπνία ραξαθηεξίδεηαη απφ αλεμέιεγθηεο, ηαρείεο, αλψκαιεο θαη επαλαιεπηηθέο εθθνξηίζεηο ησλ θπηηάξσλ ηνπ εγθεθάινπ, θαη ε νπνία κπνξεί λα πξνθιεζεί απφ δηάθνξεο αηηίεο, θαη φρη απφ «ηελ εηζαγσγή δαηκφλσλ», ελψ γηα ηελ αληηκεηψπηζή ηεο δνθηκάζζεθαλ, κειεηήζεθαλ θαη ηειηθά θαζηεξψζεθαλ κε εμαηξεηηθά απνηειέζκαηα, ζπγθεθξηκέλα θάξκαθα, ηα αληηεπηιεπηηθά, ηα νπνία θαη αληηθαηέζηεζαλ «ηηο δηάθνξεο ηειεηέο εμνξθηζκνχ ησλ δαηκφλσλ». Παξά ην άπιεην θσο πνπ έξημε ε επηζηεκνληθή έξεπλα ζηε λφζν ηεο επηιεςίαο, παξακέλνπλ αθφκε αξθεηά αλαπάληεηα εξσηήκαηα, θπξίσο ζε ζρέζε κε ζπγθεθξηκέλα ζπκπηψκαηα πνπ κπνξεί λα παξνπζηάζνπλ νη αζζελείο ηφζν θαηά ηε δηάξθεηα ηεο επηιεπηηθήο θξίζεο φζν θαη ζηα κεζνθξηηηθά δηαζηήκαηα, ηα νπνία πηζαλφηαηα νθείινληαη ζε δηαηαξαρή ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ, πνιιέο θνξέο ζαλαηεθφξα, θαη ηα νπνία θαίλεηαη λα ζρεηίδνληαη άκεζα κε ζπγθεθξηκέλν ηχπν επηιεςίαο θαη ζπγθεθξηκέλε αληηεπηιεπηηθή αγσγή. Μία πξνζπάζεηα λα δνζνχλ απαληήζεηο ζηα εξσηήκαηα απηά έγηλε κέζα απφ ηε κειέηε καο κε απψηεξν ζθνπφ ζην κέιινλ λα αηηηνινγεζνχλ πιήξσο φια ηα ζπκπηψκαηα ηεο επηιεςίαο. Ζ κειέηε καο ινηπφλ ζρεδηάζζεθε κε ζθνπφ λα δηεπθξηληζζεί αλ ζηνπο αζζελείο κε επηιεςία ζπκβαίλεη δηαηαξαρή ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ θαζψο επίζεο θαη αλ ε δηαηαξαρή απηή ζρεηίδεηαη κε θάπνην ζπγθεθξηκέλν ηχπν επηιεςίαο ή θάπνηα ζπγθεθξηκέλε αληηεπηιεπηηθή αγσγή. Γηα ην ζθνπφ απηφ νη ζπκκεηέρνληεο ζηελ κειέηε καο, αζζελείο θαη κάξηπξεο, ππεβιήζεζαλ ζε απιέο, αλψδπλεο, ζχληνκεο θαη αθίλδπλεο εμεηάζεηο νη νπνίεο ρξεζηκνπνηνχληαη επξέσο γηα ηνλ έιεγρν ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ, ζπκπαζεηηθνχ θαη παξαζπκπαζεηηθνχ. Παξάιιεια, πξαγκαηνπνηήζεθε έιεγρνο ηεο αγσγηκφηεηαο, θηλεηηθήο θαη αηζζεηηθήο, ησλ ζσκαηηθψλ λεχξσλ κε ζθνπφ λα δηαπηζησζεί αλ θαη θαηά 12

13 πφζν ε αληηεπηιεπηηθή αγσγή γεληθά, αιιά θαη πην εηδηθά ζπγθεθξηκέλα αληηεπηιεπηηθά θάξκαθα, κπνξνχλ λα πξνθαιέζνπλ δηαηαξαρή απηήο, δεδνκέλνπ φηη ηα θάξκαθα απηά ιακβάλνληαη ρξνλίσο. Ζ επηινγή ηνπ ζέκαηνο ηεο δηδαθηνξηθήο απηήο δηαηξηβήο έγηλε κε ηηο ππνδείμεηο ηεο Δπίθνπξνπ Καζεγήηξηαο Νεπξνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ θ.δ.υξφλε ε νπνία κε ηελ εκπηζηνζχλε, ηελ αθνχξαζηε παξνπζία, ηελ ακέξηζηε ζπκπαξάζηαζε, ηε ζπλερή ελζάξξπλζε θαη ηηο αθξηβείο, επηζηεκνληθέο ηεο ππνδείμεηο απνηέιεζε φρη κφλν ην ζεκέιην ιίζν αιιά θαη ηε ζπλερή θηλεηήξην δχλακε γηα ηελ νινθιήξσζή ηεο. Οη άξηζηεο γλψζεηο θαη ε ηεξάζηηα εκπεηξία ηεο ζηελ Κιηληθή Νεπξνθπζηνινγία ζε ζπλδπαζκφ κε ηνλ απφ κέξνπο ηεο ιεπηνκεξή έιεγρν ηεο αθξίβεηαο ησλ ειεθηξνθπζηνινγηθψλ θαηαγξαθψλ θαη ηε δηαξθή κέξηκλά ηεο γηα ηελ απζηεξή ηήξεζε ησλ θαλφλσλ ηνπ εξεπλεηηθνχ πξσηνθφιινπ, εμαζθάιηζαλ ηελ επηζηεκνληθή εγθπξφηεηα θαη αμηνπηζηία ηεο παξνχζαο κειέηεο. Δθηφο απφ ηελ πνιχηηκε ζπκβνιή ηεο ζηελ νινθιήξσζε ηεο δηδαθηνξηθήο κνπ δηαηξηβήο, ζηε ζπνπδαία απηή επηζηήκνλα θαη άλζξσπν νθείισ ηελ ζπληξηπηηθή πιεηνςεθία ησλ γλψζεσλ πνπ απέθηεζα πάλσ ζηελ Δπηζηήκε ηεο Νεπξνινγίαο, αιιά θπξίσο ηε ζπλερή δίςα γηα γλψζε θαη κάζεζε, ηηο επηζηεκνληθέο θαη εξεπλεηηθέο αλεζπρίεο θαζψο επίζεο θαη ηνλ ηξφπν ζθέςεο θαη αληίιεςεο ησλ πξαγκάησλ, ηα νπνία κε ηελ αζπλαγψληζηε κεηαδνηηθφηεηά ηεο κνπ κεηέθεξε θαη γηα ηα νπνία ηεο είκαη πξαγκαηηθά επγλψκσλ. Πνιχηηκε θαη θαζνξηζηηθή γηα ηελ νινθιήξσζε ηεο δηαηξηβήο απηήο ήηαλ ε- πίζεο ε ζπκβνιή ηνπ Δπίθνπξνπ Καζεγεηή Νεπξνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ θ. Π. Πνιπρξνλφπνπινπ, ν νπνίνο σο ππεχζπλνο ηνπ Δξγαζηεξίνπ Ζ- ιεθηξνεγθεθαινγξαθίαο, καο εμαζθάιηζε ηελ πιεηνςεθία ησλ αζζελψλ πνπ ζπκκεηείραλ ζηελ έξεπλά καο, αιιά θαη κε ηηο εηδηθέο ηνπ γλψζεηο πάλσ ζηε λφζν ηεο επηιεςίαο βνήζεζε ζεκαληηθά ζηε ζσζηή θαηαγξαθή ησλ ραξαθηεξηζηηθψλ ησλ επηιεπηηθψλ αζζελψλ θαζψο επίζεο θαη ζηε ζσζηή θαηεγνξηνπνίεζή ηνπο. Δθηφο απφ ηελ πνιχηηκε βνήζεηά ηνπ ζηελ νινθιήξσζε ηεο δηδαθηνξηθήο κνπ δηαηξηβήο, ζηνλ εμαίξεην απηφ επηζηήκνλα θαη άλζξσπν νθείισ επίζεο έλα κεγάιν κέξνο ησλ γλψζεσλ κνπ πάλσ ζηελ Δπηζηήκε ηεο Νεπξνινγίαο θαη θπξίσο ζηνλ δχζθνιν ηνκέα ηεο Ζιεθηξνεγθεθαινγξαθίαο, πνπ κε 13

14 ηε κεγάιε κεηαδνηηθφηεηά ηνπ κνπ κεηέθεξε, θαη γηα φια απηά ηνλ επραξηζηψ ζεξκά. Δπραξηζηψ ηνλ Καζεγεηή Νεπξνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ θαη Γηεπζπληή ηεο Νεπξνινγηθήο Κιηληθήο ηνπ Π.Γ.Ν Παηξψλ θ. Π. Παπαζαλαζφπνπιν γηα ηελ εκπηζηνζχλε πνπ έδεημε ζην πξφζσπφ κνπ, αθελφο κελ δίλνληαο πξφζπκα ηε ζπγθαηάζεζή ηνπ γηα ηελ εθπφλεζε ηεο δηδαθηνξηθήο κνπ δηαηξηβήο αθεηέξνπ δε επηηξέπνληαο ηε δηεμαγσγή ηεο ζην ρψξν ηνπ Δξγαζηεξίνπ Ζιεθηξνλεπξνκπνγξαθίαο ηεο Νεπξνινγηθήο Κιηληθήο ηνπ Π.Γ.Ν Παηξψλ. Δπίζεο ηνλ επραξηζηψ ηδηαηηέξσο γηα ηελ εκπηζηνζχλε θαη ηελ εθηίκεζε ζην πξφζσπφ κνπ θαζφιε ηε δηάξθεηα ηεο ζεηείαο κνπ σο εηδηθεπφκελεο ηαηξνχ ζηε Νεπξνινγηθή Κιηληθή. Δπραξηζηψ, ηνλ Καζεγεηή Φπζηνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Παηξψλ θ.γ.κσζηφπνπιν θαη ηνλ Καζεγεηή Φπζηνινγίαο ηνπ Ννζειεπηηθνχ Σκήκαηνο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Αζελψλ θ. Γ. Αλαζηαζφπνπιν γηα ηελ εκπηζηνζχλε, ηε ζπλερή ελζάξξπλζε θαη ηηο πνιχηηκεο παξεκβάζεηο ηνπο θαζφιε ηε δηάξθεηα εθπφλεζεο ηεο δηαηξηβήο απηήο. Δπραξηζηψ, ην ηαηξηθφ θαη λνζειεπηηθφ πξνζσπηθφ ηνπ Π.Γ.Ν Παηξψλ γηα ηελ πξνζπκία κε ηελ νπνία δέρηεθε λα ζπκκεηάζρεη ζηελ έξεπλά, απνηειψληαο ηελ πιεηνςεθία ηεο νκάδαο ησλ καξηχξσλ. Σέινο, επραξηζηψ ζεξκά φινπο ηνπο αζζελείο πνπ ζπκκεηείραλ ζηε κειέηε νη νπνίνη ζπλεξγάζζεθαλ πξφζπκα θαη αδηακαξηχξεηα ηφζν θαηά ηνλ θιηληθφ φζν θαη θαηά ην λεπξνθπζηνινγηθφ έιεγρν, θαη νη νπνίνη κε ηε ζπκκεηνρή ηνπο απηή πξνζέζεζαλ θαηλνχξηεο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηε λφζν ηεο επηιεςίαο. 14

15 Κ Ε Υ Α Λ Α Ι Ο 2: ΕΙΑΓΨΓΗ Σν λεπξηθφ ζχζηεκα ηνπ αλζξψπνπ, πνπ εμαπιψλεηαη ζε νιφθιεξν ην ζψκα, ξπζκίδεη ηε θπζηνινγηθή ιεηηνπξγία φισλ ησλ νξγάλσλ θαη ηε ζσζηή ζπλεξγαζία κεηαμχ ηνπο θαζηζηψληαο έηζη ηνλ νξγαληζκφ ηθαλφ λα αληηδξά ζην πεξηβάιινλ σο έλα αξκνληθφ ζχλνιν. Δίλαη επίζεο ε έδξα ησλ ςπρηθψλ ιεηηνπξγηψλ θαη κε ηα αηζζεηήξηα φξγαλα, πνπ αλήθνπλ ζ απηφ, θέξλεη ην άηνκν 15

16 ζε επηθνηλσλία κε ηνλ εμσηεξηθφ θφζκν. Γηαηξείηαη ζε δχν κεγάια ηκήκαηα, ζην εγθεθαινλσηηαίν ή δστθφ θαη ζην απηφλνκν ή θπηηθφ. Σν Δγθεθαινλσηηαίν Νεπξηθφ χζηεκα ξπζκίδεη ηηο δστθέο ιεηηνπξγίεο (θηλήζεηο θαη αηζζήζεηο) θαη δηαθξίλεηαη ζην Κεληξηθφ Νεπξηθφ χζηεκα (ΚΝ) πνπ πεξηιακβάλεη ηνλ εγθέθαιν θαη ην λσηηαίν κπειφ θαη ζην Πεξηθεξηθφ Νεπξηθφ χζηεκα (ΠΝ) πνπ πεξηιακβάλεη ηα λσηηαία λεχξα θαη ηα λσηηαία γάγγιηα. Σν Απηφλνκν Νεπξηθφ χζηεκα (ΑΝ) είλαη ην ηκήκα ηνπ λεπξηθνχ ζπζηήκαηνο πνπ ξπζκίδεη ηηο ιεγφκελεο απηφλνκεο ιεηηνπξγίεο, δειαδή ηηο ιεηηνπξγίεο ηεο αληαιιαγήο ηεο χιεο θαη ηεο αλαπαξαγσγήο. Λφγσ ησλ πνιπάξηζκσλ ζπλδέζεψλ ηνπ κε ην Δγθεθαινλσηηαίν Νεπξηθφ χζηεκα (εληφπηζε ησλ απηφλνκσλ θέληξσλ κέζα ζηνλ εγθέθαιν, αλαζηφκσζε ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ζηειέρνπο κε ην λσηηαίν κπειφ θαη ηα λσηηαία λεχξα κέζσ ησλ ιεγφκελσλ αλαζηνκσηηθψλ θιάδσλ) είλαη δχζθνιε ε θαηαλφεζή ηνπ σο μερσξηζηνχ θαη απζππφζηαηνπ ηκήκαηνο ηνπ λεπξηθνχ καο ζπζηήκαηνο. Αλεμάξηεηα φκσο απφ ηελ χπαξμε ζπλδέζεσλ κεηαμχ ηνπο ηα δχν ζπζηήκαηα, Δγθεθαινλσηηαίν θαη Απηφλνκν εκθαλίδνπλ ηελ εμήο ζεκαληηθή δηαθνξά: ελψ ζην Δγθεθαινλσηηαίν ε αγσγή ησλ δηεγέξζεσλ απφ ην ΚΝ πξνο ηνπο κχεο είλαη ζπλερήο θαη αδηάθνπε, ζην ΑΝ νη θπγφθεληξεο νδνί πνπ μεθηλνχλ απφ ηνλ εγθέθαιν ή ηνλ λσηηαίν κπειφ δελ θαηαιήγνπλ απεπζείαο ζηα εθηειεζηηθά φξγαλα, αιιά κεηαπίπηνπλ ζε απηφλνκα γάγγιηα πνπ βξίζθνληαη δηάζπαξηα ζην ζψκα, απφ ηα θχηηαξα ησλ νπνίσλ μεθηλνχλ λένη λεπξίηεο κέζσ ησλ νπνίσλ νη δηεγέξζεηο θηάλνπλ ζηα φξγαλα πνπ λεπξψλνληαη απφ ην ΑΝ. Γειαδή νη θπγφθεληξεο νδνί ηνπ ΑΝ απνηεινχληαη αθελφο κελ απφ πξνγαγγιηαθέο ίλεο, πνπ μεθηλνχλ απφ ηα απηφλνκα θέληξα θαη θαηαιήγνπλ ζηα απηφλνκα γάγγιηα, αθεηέξνπ δε απφ κεηαγαγγιηαθέο ίλεο πνπ μεθηλνχλ απφ ηα απηφλνκα γάγγιηα θαη θαηαιήγνπλ ζηα φξγαλα πνπ λεπξψλνληαη απφ ην ΑΝ. Πην αλαιπηηθά ην ΑΝ απνηειείηαη απφ ηα εμήο αλαηνκηθά ζηνηρεία: Απηόλνκα θέληξα, πνπ βξίζθνληαη κέζα ζην ΚΝ, είηε ζην εγθεθαιηθφ ζηέιερνο είηε ζην λσηηαίν κπειφ, θαη απνηεινχληαη απφ κηθξά πνιχπνια θχηηαξα, αηξαθηνεηδή ή σνεηδή, κε κεγάιν θπζηενεηδή ππξήλα πνπ είλαη δηαηεηαγκέλα ζπλήζσο ζαλ «ζκήλνο ςαξηψλ». ην λσηηαίν κπειφ βξίζθνληαη ηα θέληξα 16

17 πνπ ξπζκίδνπλ ηελ νχξεζε, ηελ αθφδεπζε, ηελ ζηχζε θαη ηελ εθζπεξκάηηζε ελψ ζην εγθεθαιηθφ ζηέιερνο βξίζθνληαη νη ππξήλεο ηνπ γισζζνθαξπγγηθνχ θαη ηνπ πλεπκνλνγαζηξηθνχ (ΗΥ θαη Υ εγθεθαιηθή ζπδπγία), νη ππξήλεο ηνπ δηθηπσηνχ ζρεκαηηζκνχ ηνπ πξνκήθνπο, ηεο γέθπξαο θαη ηνπ κεζεγθεθάινπ πνπ ξπζκίδνπλ ηελ θαξδηαγγεηαθή θαη αλαπλεπζηηθή ιεηηνπξγία, θαζψο θαη νη ππξήλεο Edinger-Westphal πνπ ξπζκίδνπλ ηελ ιεηηνπξγία ηεο θφξεο θαη ηνπ θαθνχ ηνπ νθζαικνχ. Σν ζεκαληηθφηεξν φκσο απηφλνκν θέληξν είλαη ν ππνζάιακνο ν νπνίνο θαηαιακβάλεη ην θαηψηεξν ηκήκα ηνπ δηεγθεθάινπ, θάησ απφ ην ζάιακν, ζρεκαηίδνληαο ην κεγαιχηεξν κέξνο ηνπ εδάθνπο θαη κέξνο ηνπ πιαγίνπ ηνηρψκαηνο ηεο ηξίηεο θνηιίαο θαη ν νπνίνο παίδεη θεληξηθφ ξφιν ζηελ έλαξμε θαη ξχζκηζε ησλ ιεηηνπξγηψλ ηνπ ΑΝ, ζπκπαζεηηθνχ θαη παξαζπκπαζεηηθνχ. Σν ζπκπαζεηηθφ ελεξγνπνηείηαη κε ηε δηέγεξζε ησλ νπηζζίσλ θαη πιάγησλ πεξηνρψλ ηνπ ππνζαιάκνπ, ελψ ην παξαζπκπαζεηηθφ κε ηε δηέγεξζε ησλ πξνζζίσλ πεξηνρψλ απηνχ (Δπίηνκε αλαηνκηθή ηνπ αλζξψπνπ θαη άηιαο, Α.Π.άββαο, 1989). ηελ ηξέρνπζα βηβιηνγξαθία επηθξαηεί δηρνγλσκία γηα ην αλ ν ππνζάιακνο απνηειεί ή φρη ηκήκα ηνπ ιεγφκελνπ κεηαηρκηαθνχ ή ιηκπηθνχ ζπζηήκαηνο (παιαηά γλσζηφ σο «ξηλεγθέθαινο»), ην νπνίν αξρηθά πεξηιάκβαλε ην δαθηχιην θαηάο νπζίαο πνπ ζρεκαηίδεηαη απφ ηελ παξατππνθάκπεηα έιηθα θαη ηελ έιηθα ηνπ πξνζαγσγίνπ θαη πεξηβάιιεη ην κεζνιφβην θαη ηελ ππνθείκελε αλψηεξε κνίξα ηνπ ζηειέρνπο (Willis, 1664; Broca, 1878), αξγφηεξα δε επεθηάζεθε θαη πεξηέιαβε επηπιένλ ηνλ ππνθείκελν ζρεκαηηζκφ ηνπ ηππνθάκπνπ, ηελ ππνκεζνιφβηα έιηθα θαη ηελ παξανζθξεηηθή πεξηνρή (Papez, 1930) κε ιεηηνπξγηθή απνζηνιή ηελ φζθξεζε, ζήκεξα φκσο θαηά ηελ επηθξαηνχζα άπνςε πεξηγξάθεηαη σο έλα ζχκπιεγκα απφ αλαηνκηθνχο ζρεκαηηζκνχο θνληά ζηνλ θξνηαθηθφ ινβφ (ακπγδαινεηδείο ππξήλεο, ηππφθακπνο, παξατππνθάκπεηα έιηθα, έιηθα ηνπ πξνζαγσγίνπ, ςαιίδα, ζάιακνο, νζθξεηηθφο θινηφο) κε πνηθίιε ιεηηνπξγηθή ζπκκεηνρή, ζηελ επεμεξγαζία ηεο φζθξεζεο θαη ελ κέξεη ηεο γεχζεο, ζηελ ζπλαηζζεκαηηθή έθθξαζε, ζηελ ξχζκηζε ηεο αξκνληθήο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ (ζπκπαζεηηθνχ θαη παξαζπκπαζεηηθνχ), κε επίδξαζε ζηνλ θαξδηαθφ ξπζκφ, ηελ αξηεξηαθή πίεζε θαη ηνλ αλαπλεπζηηθφ ξπζκφ, ζηε ιεηηνπξγία ηεο κλήκεο θαη ηεο κάζεζεο, επηδξψληαο ζην ζθέινο 17

18 ηεο πξνζήισζεο ηεο πξνζνρήο γηα ηελ θαηαγξαθή εμσηεξηθψλ δεδνκέλσλ, θαζψο επίζεο θαη ζηε ιεηηνπξγία ησλ λεπξνκεηαβηβαζηηθψλ νπζηψλ (λνξαδξελαιίλε, ληνπακίλε) (Νεπξνινγία, Παπαγεσξγίνπ θαη ζπλεξγάηεο, 1992). Καηά ηε κία ινηπφλ άπνςε ν ππνζάιακνο αλήθεη ζην ιηκπηθφ ζχζηεκα (Boeree, The Emotional Neurvous System, 2002), (Bailey, Limbic system, 2008), (Salzman, Hypothalamus and limbic system II, 2003). Τπάξρεη φκσο θαη ε άιιε άπνςε ε νπνία ππνζηεξίδεη φηη ν ππνζάιακνο δελ απνηειεί ηκήκα ηνπ ιηκπηθνχ ζπζηήκαηνο, παξνπζηάδεη φκσο ζπλδέζεηο θεληξνκφιεο θαη θπγφθεληξεο κε δνκέο απηνχ (Crockett, Hypothalamus and limbic system, 2000), (Mulligan, Limbic system, 2008). Aλεμαξηήησο ησλ δηαθνξεηηθψλ απηψλ απφςεσλ είλαη θνηλά απνδεθηφ φηη νη πην γλσζηέο θεληξνκφιεο ζπλδέζεηο ηνπ ππνζαιάκνπ πεγάδνπλ άκεζα απφ ηνλ ηππνθάκπεην ζρεκαηηζκφ, ηνλ ακπγδαινεηδή ππξήλα θαη ηνλ νζθξεηηθφ θινηφ θαη έκκεζα απφ θινηψδεηο πεξηνρέο πνπ ζρεκαηίδνπλ ην ιηκπηθφ ζχζηεκα (κεησπηαίνο ινβφο) ελψ νη πην γλσζηέο θπγφθεληξεο ζπλδέζεηο ηνπ νδεχνπλ πξνο ηνλ νπηηθφ ζάιακν, ην δηθηπσηφ ζρεκαηηζκφ θαη ηνλ πξνκήθε θαη έηζη ν ππνζάιακνο απνηειεί ην θεληξηθφ κέξνο κηαο αιπζίδαο πνπ νλνκάδεηαη ζχλδεζκν-ππνζάιακν-κεζεγθεθαιηθή. Λφγσ ηεο ζέζεο θαη ησλ ζπλδέζεψλ ηνπ νπνηαδήπνηε εζηηαθή βιάβε ησλ παξαθείκελσλ δνκψλ φπσο π.ρ ηνπ θξνηαθηθνχ ινβνχ (ηππνθάκπεηα ζθιήξπλζε, φγθνη, αξηεξηνθιεβψδεηο δπζπιαζίεο, αλεπξχζκαηα, λέθξσζε κεηά απφ έκθξαθην ή θιεγκνλή) ζα κπνξνχζε, ηνπιάρηζηνλ ζεσξεηηθά, λα πξνθαιέζεη πίεζε ή δηαθνπή ησλ ζπλδέζεσλ απηψλ θαη δηαηαξαρή ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ κε επηπηψζεηο εθηφο ησλ άιισλ ζην θαξδηαγγεηαθφ (κείσζε ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ, αγγεηνδηαζηνιή, κείσζε ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο), ζην αλαπλεπζηηθφ (κείσζε ησλ αλαπλεπζηηθψλ θηλήζεσλ) θαζψο επίζεο θαη ζηνπο ηδξσηνπνηνχο αδέλεο (ππντδξσζία). Απηόλνκα γάγγιηα, κεγάια θαη κηθξά, πνπ βξίζθνληαη δηάζπαξηα ζ φιν ην ζψκα θαη απνηεινχληαη απφ πνιχπνια, κηθξά λεπξηθά θχηηαξα. Ζ πιεηνλφηεηα ησλ κεγάισλ γαγγιίσλ βξίζθεηαη δεμηά θαη αξηζηεξά θαηά κήθνο ηεο ζπνλδπιηθήο ζηήιεο, νλνκάδνληαη ζπνλδπιηθά ή παξαζπνλδπιηθά, ζπλδένληαη δε κεηαμχ ηνπο κε λεπξηθέο ίλεο ζρεκαηίδνληαο έηζη δχν επηκήθε ζηειέρε, 18

19 ην δεμηφ θαη ην αξηζηεξφ ζπκπαζεηηθφ ζηέιερνο πνπ εθηείλνληαη απφ ηελ βάζε ηνπ θξαλίνπ έσο ηνλ θφθθπγα. Ληγφηεξα ζε αξηζκφ κεγάια γάγγιηα είλαη ηα πξνζπνλδπιηθά ηα νπνία βξίζθνληαη ζηε κέζε γξακκή ηνπ ζψκαηνο κπξνζηά απφ ηελ ζπνλδπιηθή ζηήιε, κέζα ζε πινχζηα πξνζπνλδπιηθά λεπξηθά πιέγκαηα ηα νπνία ζρεκαηίδνληαη απφ ίλεο ηνπ ΑΝ. Σέινο έλαο κεγάινο αξηζκφο κηθξψλ γαγγιίσλ βξίζθεηαη είηε θνληά ζηα φξγαλα πνπ λεπξψλνληαη απφ ην ΑΝ είηε πάλσ είηε κέζα ζην ηνίρσκα απηψλ (επηηνίρηα ή ελδνηνίρηα). Πξνγαγγιηαθέο ίλεο, ιεπηέο θαη εκκχειεο (ιεπθέο), νη νπνίεο μεθηλνχλ απφ ηα απηφλνκα θέληξα ηνπ εγθεθάινπ ή ηνπ λσηηαίνπ κπεινχ θαη κέζσ ησλ εγθεθαινλσηηαίσλ λεχξσλ θαηαιήγνπλ γχξσ απφ ηα θχηηαξα ησλ απηφλνκσλ γαγγιίσλ. Μεηαγαγγιηαθέο ίλεο, ιεπηέο θαη ακχειεο (θαηέο), νη νπνίεο μεθηλνχλ απφ ηα θχηηαξα ησλ απηφλνκσλ γαγγιίσλ θαη θαηαιήγνπλ ζηα φξγαλα πνπ λεπξψλνληαη απφ ην ΑΝ, ζηα νπνία κεηαβηβάδνπλ ηηο δηεγέξζεηο απφ ηηο πξνγαγγιηαθέο ίλεο. Πεξηθεξηθά γαγγιηνθόξα πιέγκαηα ηα νπνία απνηεινχλ ηα πεξηθεξηθά ηκήκαηα ηνπ ΑΝ, θέξνληαη ζπλήζσο θαηά κήθνο ησλ αγγείσλ θαη εμαπιψλνληαη πάλσ ζην ηνίρσκα ησλ δηαθφξσλ ζπιάρλσλ φπνπ θαη ζρεκαηίδνπλ ιεπηφηεξα πιέγκαηα επη- ή ελδνηνίρηα. Σν ΑΝ δηαηξείηαη ζε δχν κέξε, ην ζσξαθννζθπτθφ ή ζπκπαζεηηθφ θαη ην θξαληντεξφ ή παξαζπκπαζεηηθφ. Σν ζπκπαζεηηθφ ζχζηεκα απνηειείηαη αλαηνκηθά απφ δχν κνίξεο, ηελ θεληξηθή θαη ηελ πεξηθεξηθή, πνπ ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο κε πξνγαγγιηαθέο ίλεο. Ζ θεληξηθή ηνπ κνίξα είλαη κία ζηήιε απφ λεπξηθά θχηηαξα πνπ εθηείλεηαη απφ ην Α8 έσο ην Ο3 λεπξνηφκην, νλνκάδεηαη έμσ δηάκεζνο ππξήλαο θαη βξίζθεηαη ζην πιάγην θέξαο ηεο θαηάο νπζίαο ηνπ λσηηαίνπ κπεινχ. Απφ ηα θχηηαξα ηνπ έμσ δηάκεζνπ ππξήλα μεθηλνχλ πξνγαγγιηαθέο ίλεο νη νπνίεο εμέξρνληαη απφ ην λσηηαίν κπειφ κε ηηο πξφζζηεο ξίδεο ησλ Α8-Ο3 λεχξσλ θαη θηάλνπλ ζηα ν- κψλπκα λσηηαία λεχξα. ηε ζπλέρεηα νη ίλεο απηέο απνζπνχληαη θαη ζρεκαηηδνπλ ηνπο ιεπθνχο αλαζηνκσηηθνχο θιάδνπο, θαζέλαο απφ ηνπο νπνίνπο δηεηζδχεη ζην ηζνυςέο γάγγιην ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ζηειέρνπο. Έλα κέξνο ησλ πξν- 19

20 γαγγιηαθψλ ηλψλ ηνπ ιεπθνχ αλαζηνκσηηθνχ θιάδνπ θαηαιήγεη γχξσ απφ ηα θχηηαξα ηνπ γαγγιίνπ. Απφ ηα θχηηαξα απηά μεθηλνχλ κεηαγαγγιηαθέο ίλεο, νη νπνίεο ζρεκαηίδνπλ ην θαηφ αλαζηνκσηηθφ θιάδν κέζσ ηνπ νπνίνπ επαλέξρνληαη ζην ζχζηνηρν λσηηαίν λεχξν θαη θέξνληαη κε απηφ πξνο ηελ πεξηθέξεηα, φ- πνπ δηαλέκνληαη ζηα αγγεία, ζην δέξκα (ηδξσηνπνηνί αδέλεο, νξζσηήξεο κχεο ησλ ηξηρψλ), ζηα νζηά θαη ζηνπο κχεο ηεο πεξηνρήο πνπ λεπξψλεηαη απφ ην λεχξν απηφ. Οη ππφινηπεο πξνγαγγιηαθέο ίλεο ηνπ ιεπθνχ αλαζηνκσηηθνχ θιάδνπ δελ απνζπνχληαη ζηα γάγγιηα ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ζηειέρνπο, αιιά ηα πεξλνχλ θαη νδεχνπλ ζηα πξνζπνλδπιηθά γάγγιηα ή ζε γάγγιηα ηνπ ηνηρψκαηνο ησλ ζπιάρλσλ, φπνπ θαη θαηαιήγνπλ γχξσ απφ ηα θχηηαξά ηνπο. Απφ ηα θχηηαξα ησλ πξνζπνλδπιηθψλ γαγγιίσλ αξρίδνπλ κεηαγαγγιηαθέο ίλεο, νη νπνίεο θέξνληαη θαηά κήθνο ησλ αγγείσλ θαη θηάλνπλ ζηα ζπιάρλα, ζην ηνίρσκα ησλ νπνίσλ θαη θαηαιήγνπλ. Σα θχηηαξα ηνπ έμσ δηάκεζνπ ππξήλα καδί κε ηηο πξνγαγγιηαθέο ίλεο απνηεινχλ ηνλ πξψην ζπκπαζεηηθφ ή πξνγαγγιηαθφ λεπξψλα, ελψ ηα θχηηαξα ησλ ζπκπαζεηηθψλ γαγγιίσλ (ζπνλδπιηθψλ, πξνζπνλδπιηθψλ) καδί κε ηηο κεηαγαγγιηαθέο ίλεο, απνηεινχλ ην δεχηεξν ζπκπαζεηηθφ ή κεηαγαγγιηαθφ λεπξψλα (Δπίηνκε αλαηνκηθή ηνπ αλζξψπνπ θαη άηιαο, Α.Π.άββαο, 1989). Ζ πεξηθεξηθή κνίξα ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ζπζηήκαηνο απνηειείηαη απφ ηα εμήο: Σηο πξνγαγγιηαθέο θαη κεηαγαγγιηαθέο ίλεο πνπ πεξηγξάςακε πην πάλσ. Ζ ζπκπαζεηηθή πξνγαγγιηαθή νδφο έρεη ηελ αξρή ηεο ζηε ζσξαθηθή θαη ν- ζθπτθή κνίξα ηνπ λσηηαίνπ κπεινχ. Απφ ηηο ίλεο απηέο κεξηθέο αλέξρνληαη πξνο ηα απρεληθά γάγγιηα, φπνπ νη κεηαγαγγιηαθέο ίλεο ζα λεπξψζνπλ ηελ θεθαιή, ηνλ απρέλα, ηα άλσ άθξα, ηελ θαξδηά θαη ηνπο πλεχκνλεο, άιιεο θαηέξρνληαη πξνο ηα νζθπτθά θαη ηεξά γάγγιηα, φπνπ νη κεηαγαγγιηαθέο ίλεο εηζέξρνληαη ζηα νζθπντεξά πιέγκαηα θαη λεπξψλνπλ ηα αγγεία ησλ θάησ άθξσλ θαη ηέινο θάπνηεο ίλεο πνξεχνληαη ζηα κεζεληέξηα γάγγιηα. Σα δχν ζπκπαζεηηθά ζηειέρε, δεμηφ θαη αξηζηεξφ, πνπ θέξνληαη θαηά κήθνο ηεο ζπνλδπιηθήο ζηήιεο απφ ηε βάζε ηνπ θξαλίνπ έσο ηνλ θφθθπγα θαη ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο ζρεκαηίδνληαο ηελ θνθθπγηθή αγθχιε. Κάζε ζηέιερνο 20

21 απνηειείηαη απφ ζπνλδπιηθά ζπκπαζεηηθά γάγγιηα, πνπ ζπλδένληαη κεηαμχ ηνπο ζαλ θνκπνιφγη κέζσ ησλ κεζνγάγγιησλ ζπλδέζκσλ, θαηά ηελ δηαδξνκή ηνπ ζπλάπηεηαη ηφζν κε ηελ θεληξηθή κνίξα ηνπ ζπκπαζεηηθνχ ζπζηήκαηνο κέζσ ησλ ιεπθψλ αλαζηνκσηηθψλ θιάδσλ φζν θαη κε ηα λσηηαία λεχξα κέζσ ησλ θαηψλ αλαζηνκσηηθψλ θιάδσλ θαη δηαηξείηαη ζε ηέζζεξηο κνίξεο, ηξαρειηθή, ζσξαθηθή, νζθπτθή ή θνηιηαθή θαη ηεξή ή ππειηθή νη νπνίεο αιιεινδηαδέρνληαη ε κία ηελ άιιε. Ζ ηξαρειηθή κνίξα απνηειείηαη απφ ηξία ζπκπαζεηηθά γάγγιηα, ην άλσ απρεληθφ ην νπνίν ρνξεγεί ην ζθαγηηηδηθφ, ην έζσ θαξσηηδηθφ θαη ην άλσ θαξδηαθφ λεχξν, ην κέζν απρεληθφ ην νπνίν ρνξεγεί ην κέζν θαξδηαθφ λεχξν θαη ην θάησ απρεληθφ ην νπνίν ρνξεγεί ην θάησ θαξδηαθφ λεχξν. Ζ ζσξαθηθή κνίξα απνηειείηαη απφ ζπκπαζεηηθά γάγγιηα θαη ρνξεγνχλ θιάδνπο γηα ην ηνίρσκα ηεο ανξηήο, ησλ κεζνπιεχξησλ αξηεξηψλ θαη ηεο άδπγεο θιέβαο, γηα ηελ θαξδηά, ηνπο πλεχκνλεο, ηελ ηξαρεία, ηνλ νηζνθάγν, ηα ζπιάρλα ηεο θνηιηάο (ζηφκαρν, ιεπηφ θαη παρχ έληεξν, ήπαξ, πάγθξεαο, ζπιήλα, λεθξνχο, φξρεηο, σνζήθεο) θαζψο θαη γηα ηα αγγεία απηψλ. Ζ νζθπτθή ή θνηιηαθή κνίξα απνηειείηαη απφ ηέζζεξα ζπκπαζεηηθά γάγγιηα ηα ν- πνία ρνξεγνχλ δηάθνξνπο θιάδνπο κε ζπνπδαηφηεξνπο ηα νζθπτθά ζπιαρληθά λεχξα πνπ θέξνληαη ζην ππνγάζηξην θαη ελ κέξεη ζην θνηιηαθφ πιέγκα. Ζ ηεξή ή ππειηθή κνίξα απνηειείηαη απφ 4 κηθξά ζπκπαζεηηθά γάγγιηα θαη ρνξεγεί θιάδνπο γηα ην θνθθπγηθφ θαη ηα ηεξά λεχξα θαζψο επίζεο θαη γηα ην ππνγάζηξην πιέγκα. Σα πεξηθεξηθά γαγγιηνθόξα ή πξνζπνλδπιηθά πιέγκαηα ηα νπνία είλαη ηα εμήο (Δπίηνκε αλαηνκηθή ηνπ αλζξψπνπ θαη άηιαο, άββαο, 1989): Καξδηαθφ πιέγκα, πνπ εμαπιψλεηαη ζηελ θνίιε επηθάλεηα ηνπ ανξηηθνχ ηνμνπ, πάλσ απφ ην δηραζκφ ηεο πλεπκνληθήο αξηεξίαο θαη κπξνζηά απφ ηνλ δηραζκφ ηεο ηξαρείαο, ζρεκαηίδεηαη απφ ηνπο άλσ θαη θάησ θαξδηαθνχο θιάδνπο ησλ δχν πλεπκνλνγαζηξηθψλ λεχξσλ θαη ην άλσ, κέζν θαη θάησ θαξδηαθφ λεχξν ηεο ηξαρειηθήο κνίξαο ησλ δχν ζπκπαζεηηθψλ ζηειερψλ θαη απφ ην νπνίν εμνξκψληαη ην δεμηφ θαη αξηζηεξφ ζηεθαληαίν πιέγκα, πνπ ζπλνδεχνπλ ηηο ζηεθαληαίεο αξηεξίεο θαη δηαλέκνληαη ζηα ηνηρψκαηα ηεο θαξδηάο. 21

22 Πλεπκνληθά πιέγκαηα, πνπ δηαθξίλνληαη δεμηά θαη αξηζηεξά ζε πξφζζην θαη νπίζζην, βξίζθνληαη ζηελ πξφζζηα θαη νπίζζηα επηθάλεηα ησλ βξφγρσλ θαη ησλ αγγείσλ ηεο ξίδαο ηνπ πλεχκνλα, ζρεκαηίδνληαη απφ θιάδνπο ηνπ ζπκπαζεηηθνχ θαη ηνπ πλεπκνλνγαζηξηθνχ λεχξνπ θαη ρνξεγνχλ θιάδνπο γηα ηνλ ζχζηνηρν πλεχκνλα, πνπ θέξνληαη θαηά κήθνο ησλ βξφγρσλ θαη ησλ αγγείσλ, κέρξη ην αληίζηνηρν ηκήκα ηνπ ππεδσθφηα. Κνηιηαθφ πιέγκα, ην νπνίν βξίζθεηαη ζην χςνο ηνπ πξψηνπ νζθπτθνχ ζπνλδχινπ, κπξνζηά απφ ηελ αξρή ηεο θνηιηαθήο ανξηήο, πίζσ απφ ην πάγθξεαο θαη αλάκεζα ζηα δχν επηλεθξίδηα, φπνπ πεξηβάιιεη ηελ έθθπζε ηεο θνηιηαθήο θαη ηεο άλσ κεζεληέξηαο αξηεξίαο. ηνλ ζρεκαηηζκφ ηνπ ζπκβάιινπλ ηα ζπιαρληθά λεχξα, κνίξα ηνπ δεμηνχ πλεπκνλνγαζηξηθνχ λεχξνπ, θισλία απφ ην δεμηφ θξεληθφ θαη ηα αλψηεξα νζθπτθά ζπκπαζεηηθά γάγγιηα θαζψο θαη ηα εμήο πξνζπνλδπιηθά γάγγιηα, θνηιηαθά ή κελνεηδή, άλσ κεζεληέξηα θαη ανξηηθνλεθξηθά. Υνξεγεί δε ηα εμήο πιέγκαηα: θξεληθφ, επαηηθφ, αξηζηεξφ γαζηξηθφ, ζπιεληθφ, επηλεθξίδην, λεθξηθφ, έζσ ζπεξκαηηθφ (σνζεθηθφ ή νξρηθφ), άλσ κεζεληέξην, θάησ κεζεληέξην θαη ην πιέγκα ηεο θνηιηαθήο ανξηήο. Άλσ ππνγάζηξην πιέγκα, ην νπνίν ζπλέρεηαη πξνο ηα πάλσ κε ην πιέγκα ηεο θνηιηαθήο ανξηήο θαη κέζα ζην νπνίν πνξεχνληαη θπξίσο αηζζεηηθέο ίλεο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηα ζπιάρλα ηεο ππέινπ. Κάησ ππνγάζηξην πιέγκα, δεμηφ θαη αξηζηεξφ, ην νπνίν απνηειείηαη απφ ηελ ζχζηνηρε δεζκίδα ηνπ άλσ ππνγάζηξηνπ πιέγκαηνο, θισλία απφ ην 2 ν θαη 3 ν ηεξφ ζπκπαζεηηθφ γάγγιην, παξαζπκπαζεηηθέο, πξνγαγγιηαθέο ίλεο απφ ηνπο πξφζζηνπο πξσηεχνληεο θιάδνπο ηνπ Η2, Η3 θαη Η4 λεχξνπ θαη πνιιά παξαζπκπαζεηηθά γάγγιηα θαη ρνξεγεί ηα εμήο πιέγκαηα, κέζν αηκνξξντδηθφ θαη θπζηηθφ πνπ είλαη θνηλά ζηα δχν θχια, πξνζηαηηθφ θαη κεηξνθνιετθφ γηα ηα άξξελα θαη ηα ζήιεα άηνκα αληίζηνηρα. Σν παξαζπκπαζεηηθφ, φπσο θαη ην ζπκπαζεηηθφ, απνηειείηαη αλαηνκηθά απφ κία θεληξηθή θαη κία πεξηθεξηθή κνίξα. Ζ θεληξηθή ηνπ κνίξα ζρεκαηίδεηαη απφ ππξήλεο πνπ βξίζθνληαη ζην εγθεθαιηθφ ζηέιερνο θαη ζην λσηηαίν κπειφ. ην λσηηαίν κπειφ βξίζθεηαη ε ηεξή 22

23 κνίξα ηνπ έμσ δηάκεζνπ ππξήλα ελψ ζην ζηέιερνο βξίζθνληαη ν ππξήλαο Edinger-Westphal, ν δαθξπνξξηληθφο ππξήλαο, ν άλσ θαη ν θάησ ζηαιηθφο ππξήλαο θαζψο θαη ν ξαρηαίνο ππξήλαο ηνπ πλεπκνλνγαζηξηθνχ ν νπνίνο βξίζθεηαη ζηνλ πξνκήθε, θάησ απφ ηε θαηά πηέξπγα, θαη είλαη ν κεγαιχηεξνο θαη ν πην ζεκαληηθφο ππξήλαο ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ. Ζ πεξηθεξηθή κνίξα ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ απνηειείηαη απφ πξνγαγγιηαθέο ίλεο, παξαζπκπαζεηηθά γάγγιηα θαη κεηαγαγγιηαθέο ίλεο. Οη πξνγαγγιηαθέο ίλεο μεθηλνχλ απφ ηνπο ππξήλεο ηεο θεληξηθήο κνίξαο, αξρηθά πνξεχνληαη κέζα ζε εγθεθαιηθά θαη λσηηαία λεχξα απφ ηα νπνία απνζπνχληαη ζηελ ζπλέρεηα θαη δηεηζδχνπλ κέζα ζε παξαζπκπαζεηηθά γάγγιηα γχξσ απφ ηα θχηηαξα ησλ νπνίσλ θαη θαηαιήγνπλ (πξψηνο παξαζπκπαζεηηθφο ή πξνγαγγιηαθφο λεπξψλαο). Απφ ηα θχηηαξα ησλ γαγγιίσλ απηψλ μεθηλνχλ κεηαγαγγιηαθέο ίλεο νη νπνίεο θαηαιήγνπλ ζηα φξγαλα πνπ λεπξψλνληαη απφ ην ΑΝ. Πην ζπγθεθξηκέλα απφ ηνλ ξαρηαίν ππξήλα ηνπ πλεπκνλνγαζηξηθνχ, πνπ είλαη ν ζεκαληηθφηεξνο ππξήλαο ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ, μεθηλνχλ νη πεξηζζφηεξεο παξαζπκπαζεηηθέο πξνγαγγιηαθέο ίλεο, νη νπνίεο πνξεχνληαη κέζα ζην πλεπκνλνγαζηξηθφ λεχξν θαη ηνπο θιάδνπο ηνπ θαη δηαθφπηνληαη ζε πνιιά, κηθξά, παξαζπκπαζεηηθά γάγγιηα, πνπ βξίζθνληαη είηε κέζα ζηα δηάθνξα απηφλνκα πιέγκαηα είηε ζην ηνίρσκα ησλ δηαθφξσλ ζπιάρλσλ. Απφ ηα γάγγιηα απηά μεθηλνχλ πνιιέο κεηαγαγγιηαθέο ίλεο κεηαμχ ησλ νπνίσλ αλαζηαιηηθέο γηα ηελ θαξδηά, αγγεηνζπζηαιηηθέο γηα ηα ζηεθαληαία αγγεία θαη θηλεηηθέο γηα ηνπο βξφγρνπο. Δθηφο απφ ηηο παξαπάλσ αλαηνκηθέο δηαθνξέο, ηα δχν κέξε ηνπ ΑΝ, ζπκπαζεηηθφ θαη παξαζπκπαζεηηθφ, παξνπζηάδνπλ επίζεο θαξκαθνινγηθέο θαη θπζηνινγηθέο δηαθνξέο. Όζνλ αθνξά ζηηο θαξκαθνινγηθέο δηαθνξέο απηέο ζπλίζηαληαη ηφζν ζηνλ δηαθνξεηηθφ ηξφπν αληίδξαζεο ησλ δχν ζπζηεκάησλ ζηελ επίδξαζε δηαθφξσλ θαξκάθσλ φζν θαη ζηελ εθιεθηηθή δξάζε ησλ θαξκάθσλ ζην έλα ή ην άιιν ζχζηεκα. Γηα παξάδεηγκα, ε εξγνηακίλε θαη ε εξγνηνμίλε παξαιχνπλ ηηο απνιήμεηο ηνπ ζπκπαζεηηθνχ, ελψ ε αδξελαιίλε ηηο δηεγείξεη επίζεο ε αηξνπίλε παξαιχεη ηηο απνιήμεηο ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ, ελψ ε κνπζθαξίλε, ε πηινθαξπίλε, ε θπζνζηηγκίλε θαη ε ρνιίλε ηηο δηεγείξεη. Όζνλ 23

24 αθνξά ζηηο θπζηνινγηθέο ηνπο δηαθνξέο απηέο ζπλίζηαληαη αθελφο κελ ζηνλ α- ληαγσληζηηθφ ηξφπν ιεηηνπξγίαο ησλ δχν ζπζηεκάησλ, αθεηέξνπ δε ζηελ απειεπζέξσζε δηαθνξεηηθψλ νπζηψλ θαηά ηελ δηέγεξζε ησλ κεηαγαγγιηαθψλ ηλψλ ηνπο. Πην ζπγθεθξηκέλα ελψ ε δηέγεξζε ηνπ ζπκπαζεηηθνχ πξνθαιεί κπδξίαζε, εθίδξσζε, ηαρπθαξδία, πεξηθεξηθή αγγεηνζχζπαζε, αχμεζε ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο, βξνγρνδηαζηνιή θαη πεξηνξηζκφ ηεο ζπζηαιηηθφηεηαο ηνπ εληέξνπ, ε δηέγεξζε ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ πξνθαιεί ηα αληίζεηα απνηειέζκαηα δειαδή ζηελ θαξδηά πξνθαιεί βξαδπθαξδία. Δπίζεο θαηά ηελ δηέγεξζε ησλ κεηαγαγγιηαθψλ ηλψλ ηνπ ζπκπαζεηηθνχ, θαηά θαλφλα απειεπζεξψλεηαη ζηηο απφιήμεηο ηνπο λνξαδξελαιίλε (αδξελεξγηθέο ίλεο) κε ηελ κεζνιάβεζε ηεο νπνίαο γίλεηαη ε δηέγεξζε ηνπ εθηειεζηηθνχ νξγάλνπ, ελψ θαηά ηελ δηέγεξζε ησλ κεηαγαγγιηαθψλ ηλψλ ηνπ παξαζπκπαζεηηθνχ απειεπζεξψλεηαη ζηηο απνιήμεηο ηνπο αθεηπινρνιίλε (ρνιηλεξγηθέο ίλεο) ε νπνία απειεπζεξψλεηαη επίζεο απφ ηηο πξνγαγγιηαθέο ίλεο θαη ησλ δχν ζπζηεκάησλ, απφ ηηο θηλεηηθέο ίλεο ηνπ ε- γθεθαινλσηηαίνπ λεπξηθνχ ζπζηήκαηνο θαη θαη εμαίξεζε απφ ηηο κεηαγαγγιηαθέο ζπκπαζεηηθέο ίλεο πνπ λεπξψλνπλ ηνπο ηδξσηνπνηνχο αδέλεο θαη νξηζκέλα αηκνθφξα αγγεία πνπ αξδεχνπλ κχεο. Απφ ιεηηνπξγηθήο άπνςεο ην ΑΝ είλαη ην ηκήκα ηνπ λεπξηθνχ ζπζηήκαηνο πνπ ειέγρεη ηηο ζπιαρληθέο ιεηηνπξγίεο, νη νπνίεο δελ ππφθεηληαη ζηε βνχιεζή καο, λεπξψλνληαο ηηο ιείεο κπτθέο ίλεο ησλ ζπιάρλσλ, ησλ αγγείσλ, ηνπ δέξκαηνο, ηνπ νθζαικνχ, φινπο ηνπο αδέλεο θαη ηνλ θαξδηαθφ κπ. Σέηνηεο είλαη νη ιεηηνπξγίεο ηεο θαξδηάο (ζπρλφηεηα θαη έληαζε ζπζηνιήο, αξηεξηαθή πίεζε), ηνπ γαζηξεληεξηθνχ ζπζηήκαηνο (πεξηζηαιηηζκφο, ηφλνο ησλ ζθηγθηήξσλ), ησλ αηκνθφξσλ αγγείσλ (αγγεηνζπζηνιή, αγγεηνδηαζηνιή), ησλ ελδνθξηλψλ αδέλσλ, ηεο αλαπλνήο, ηεο ζεξκνξξχζκηζεο, ηνπ ηδξψηα, ησλ γελλεηηθψλ νξγάλσλ (ζηχζε, εθζπεξκάηηζε). Σα δχν κέξε ηνπ ΑΝ, ζπκπαζεηηθφ θαη παξαζπκπαζεηηθφ, δξνπλ αληαγσληζηηθά κε ηξφπν ψζηε ε ζπληζηακέλε ησλ αληίξξνπσλ δξάζεψλ ηνπο λα θαζνξίδεη ηελ ηνληθή ιεηηνπξγία ησλ νξγάλσλ πνπ αλαθέξακε παξαπάλσ, ηα πεξηζζφηεξα απφ ηα νπνία θέξνπλ δηπιή λεχξσζε, απφ ην ζπκπαζεηηθφ θαη ην παξαζπκπαζεηηθφ. Γηα παξάδεηγκα ην ζπκπαζεηηθφ λεπξηθφ ζχζηεκα έρεη δηεγεξηηθή επίδξαζε ζηελ θαξδηά, ελψ ην παξαζπ- 24

25 κπαζεηηθφ θαηαζηαιηηθή. Χζηφζν νξηζκέλεο δνκέο φπσο νη ηδξσηνπνηνί αδέλεο, ηα κε ζπιαρληθά αηκνθφξα αγγεία θαη νη ζχιαθνη ησλ ηξηρψλ δέρνληαη κφλν ζπκπαζεηηθέο κεηαγαγγιηαθέο ίλεο, ελψ ν κπειφο ησλ επηλεθξηδίσλ θέξεη κφλν παξαζπκπαζεηηθή λεχξσζε. Γηαηαξαρή ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ ζπλεπάγεηαη πξνβιήκαηα φπσο νξζνζηαηηθή ππφηαζε, δηαηαξαρέο εθίδξσζεο (ππν- ή ππεξηδξσζία), γαζηξεληεξηθέο δηαηαξαρέο (δηάξξνηα ή δπζθνηιηφηεηα), ζεμνπαιηθή δπζιεηηνπξγία, δηαηαξαρέο ηεο ζεξκνθξαζίαο, μεξνθζαικία, μεξνζηνκία, δηαηαξαρέο πξνζαξκνγήο θαη δηαηαξαρέο ηεο θφξεο ησλ νθζαικψλ κπνξεί δε λα είλαη ηδηνπαζήο, ή λα ζπλνδεχεη κία πιεηάδα παζνινγηθψλ θαηαζηάζεσλ είηε ησλ πεξηθεξηθψλ λεχξσλ θαη ξηδψλ είηε ηνπ ΚΝ. Παζνινγηθέο θαηαζηάζεηο ησλ πεξηθεξηθψλ λεχξσλ θαη ξηδψλ ζηηο νπνίεο κπνξεί λα ππάξρεη δπζαπηνλνκία είλαη νη δηάθνξεο λεπξνπάζεηεο (παξαλενπιαζηθή, δηαβεηηθή, HIV-λεπξνπάζεηα, λεπξνπάζεηα απφ κπνξέιιηα, λεπξνπάζεηα ηεο ιέπξαο, ζ. Guillain-Barré, ακπινεηδηθή, νπξαηκηθή, αιθννιηθή), ε πνξθπξία, ε λφζνο Fabry, ην ζχλδξνκν Riley-Day, ε αιιαληίαζε, ην κπαζζεληθφ ζχλδξνκν, φπνπ ζχκθσλα κε ην λφκν ηνπ Cannon ή θαηλφκελν ππεξεπαηζζεζίαο ιφγσ απνλεχξσζεο ην πάζρνλ φξγαλν-ζηφρνο 2-3 εβδνκάδεο κεηά ηελ απνλεχξσζή ηνπ γίλεηαη ππεξεπαίζζεην πξνο ην λεπξνδηαβηβαζηή πνπ ην δηέγεηξε ζην παξειζφλ (Ravitis, 1997). ε πνηθίιεο ε- πίζεο παζήζεηο ηνπ ΚΝ ζπλππάξρεη δπζιεηηνπξγία ηνπ ΑΝ. Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα είλαη εθθπιηζηηθέο λφζνη φπσο ε πνιπζπζηεκαηηθή αηξνθία θαη ε λφζνο Parkinson, αγγεηαθά εγθεθαιηθά επεηζφδηα, ζθιήξπλζε θαηά πιάθαο, δηάθνξνη ηχπνη θεθαιαιγηψλ (ηξηδπκηθή απηφλνκε θεθαιαιγία) θαζψο επίζεο θαη ε επηιεςία (De Marinis at al., 2000; Miles at al., 1998). Πάθηση υπό μελέτη Ζ επηιεςία είλαη κία θαηάζηαζε πνπ νθείιεηαη ζε αηθλίδηα, επεηζνδηαθή, ηαρεία θαη ππεξβνιηθή εθθφξηηζε πνπ θαηαιακβάλεη έλαλ ηθαλφ αξηζκφ λεπξψλσλ ηεο θαηάο νπζίαο ηνπ εγθεθάινπ. ηελ πιεηνλφηεηα ησλ πεξηπηψζεσλ, πνζνζηφ 70%, ε αηηηνινγία ηεο παξακέλεη άγλσζηε αθφκε θαη κεηά ηελ νινθιήξσζε ηνπ ειέγρνπ κε MRI εγθεθάινπ (θξπςηγελήο επηιεςία).οη αγγεηαθέο 25

26 εγθεθαιηθέο παζήζεηο (αγγεηαθά εγθεθαιηθά επεηζφδηα, αξηεξηνθιεβψδεηο δπζπιαζίεο) απνηεινχλ αηηία επηιεςίαο ζε πνζνζηφ 15%, νη φγθνη ηνπ εγθεθάινπ φπσο θαη ην αιθνφι επζχλνληαη ζε πνζνζηφ 6% ην θαζέλα, νη θξαληνεγθεθαιηθέο θαθψζεηο ελνρνπνηνχληαη γηα ην 2% ησλ πεξηπηψζεσλ επηιεςίαο ελψ ην ππφινηπν 1% θαηαιακβάλνπλ ινηκψδεηο, θιεγκνλψδεηο ή εθθπιηζηηθέο παζήζεηο ηνπ ΚΝ θαζψο επίζεο θαη ζπζηεκαηηθέο ή κεηαβνιηθέο παζήζεηο. Κιηληθή εθδήισζε ηεο επηιεςίαο απνηεινχλ νη επηιεπηηθέο θξίζεηο νη ν- πνίεο είλαη απφηνκεο κεηαβνιέο ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΚΝ, πνπ νθείινληαη ζε π- ςειήο ηάζεο ειεθηξηθέο εθθνξηίζεηο είηε παξνμπζκηθέο θαη πςειήο ζπρλφηεηαο είηε ζχγρξνλεο θαη ρακειήο ζπρλφηεηαο, κε αδηεπθξίληζηεο κέρξη ζήκεξα ηηο ζπγθεθξηκέλεο ππξνδνηήζεηο πνπ ηηο πξνθαινχλ. Πξφθεηηαη γηα επεηζφδηα κε ζπκπηψκαηα θηλεηηθά, αηζζεηηθά, ςπρηθά ή απφ ην ΑΝ, θαηά ηελ δηάξθεηα ησλ νπνίσλ κπνξεί λα ππάξρεη ή φρη δηαηαξαρή ηνπ επηπέδνπ ζπλείδεζεο, θαη νη νπνίεο κπνξεί λα είλαη είηε γεληθεπκέλεο (ακθνηεξφπιεπξα ζπκκεηξηθέο θαη ρσξίο εζηηαθή έλαξμε) φηαλ ζπκκεηέρεη ην ζχλνιν ζρεδφλ ησλ λεπξψλσλ ηνπ θινηνχ, είηε εζηηαθέο (κε εζηηαθή έλαξμε) φηαλ ζπκκεηέρεη κηα πεξηνξηζκέλε νκάδα λεπξψλσλ. Οη γεληθεπκέλεο επηιεπηηθέο θξίζεηο πεξηιακβάλνπλ ηηο εμήο κνξθέο (Νεπξνινγία, Λνγνζέηεο, 1988, Αdams and Victor s Principles of Neurology, 2001): α) Αθαιρεηικές κρίζεις, νη νπνίεο εκθαλίδνληαη ζηελ παηδηθή θπξίσο θαη ζπάληα ζηελ εθεβηθή ειηθία, έρνπλ βξαρεία δηάξθεηα πεξίπνπ 2-10sec, κεγάιε ζπρλφηεηα έσο θαη 100 θξίζεηο εκεξεζίσο, ζπλήζσο δε ππνρσξνχλ κέρξη ηελ ελειηθίσζε ή ζπαληφηεξα αληηθαζίζηαληαη απφ γεληθεπκέλεο ηνληθνθινληθέο θξίζεηο. Μπνξεί λα είλαη είηε απιέο (Petit Mal), νη νπνίεο ραξαθηεξίδνληαη απφ α- πψιεηα ηεο ηθαλφηεηαο γηα αληίιεςε θαη αληίδξαζε κε ηαπηφρξνλε δηαθνπή ηεο δξαζηεξηφηεηαο πνπ ήηαλ ζε εμέιημε (ν άξξσζηνο ζηακαηά λα ηξψεη, λα κηιάεη, λα πεξπαηά θαη κέλεη θαζεισκέλνο κε ην βιέκκα απιαλέο), είηε ζχλζεηεο, ζηηο νπνίεο ζηελ παξαπάλσ θιηληθή εηθφλα πξνζηίζεληαη ζχγρξνλεο ηνληθέο ζπζπάζεηο θαη ησλ δχν άλσ άθξσλ, ιεπηέο θινληθέο θηλήζεηο ησλ βιεθάξσλ, ησλ κπψλ ηνπ πξνζψπνπ ή ησλ δαθηχισλ, απηνκαηηζκνί κε ηε κνξθή πιαηαγί- 26

27 ζκαηνο ησλ ρεηιέσλ, κάζεζεο ή θηλήζεσλ αλαδήηεζεο ησλ δαθηχισλ ή λεπξνθπηηθά ζπκπηψκαηα θαη κπνξεί εχθνια λα εθιπζνχλ κε εθνχζην ππεξαεξηζκφ (ππέξπλνηα) δηάξθεηαο 2-3min. Ακέζσο κεηά ην ηέινο ηεο θξίζεο ν αζζελήο α- πνθαζηζηά πιήξε επαθή κε ην πεξηβάιινλ θαη ζπλερίδεη ηελ πξνθξηηηθή ηνπ δξαζηεξηφηεηα. β) Μσοκλονικές κρίζεις, είηε θαινήζεηο βξεθηθέο, είηε λεαληθέο, είηε ζπκπησκαηηθέο (νθεηιφκελεο ζε θιεξνλνκηθέο κεηαβνιηθέο, εθθπιηζηηθέο ή ινηκψδεηο παζήζεηο) νη νπνίεο ραξαθηεξίδνληαη απφ αλεμέιεγθηα κπνθινληθά ηηλάγκαηα ρσξίο δηαηαξαρή ηνπ επηπέδνπ ζπλείδεζεο ηα νπνία κπνξεί είηε λα ε- μειηρζνχλ ζε γεληθεπκέλεο ηνληθνθινληθέο θξίζεηο είηε ζπαληφηεξα λα ζπλδπάδνληαη κε αθαηξέζεηο. Οη πην ζπρλέο είλαη νη λεαληθέο κπνθινληθέο θξίζεηο (λεαληθή κπνθινληθή επηιεςία), νη νπνίεο μεθηλνχλ ζηελ εθεβεία, ηππηθά πεξίπνπ γχξσ ζηελ ειηθία ησλ 15 εηψλ, ραξαθηεξίδνληαη απφ κπνθινλίεο πνπ αθνξνχλ νιφθιεξν ην ζψκα, εκθαλίδνληαη θαηά ηελ πξστλή αθχπληζε θαη κπνξεί λα εμειηρζνχλ ζε γεληθεπκέλεο ηνληθνθινληθέο ζπζπάζεηο. Οη αζζελείο εκθαλίδνπλ πεξηνδηθά κπνθινληθέο ζπζπάζεηο ηνπ βξαρίνλα θαη ηνπ άλσ ηκήκαηνο ηνπ θνξκνχ θαηά ηελ θφπσζε, θαηά ηελ δηάξθεηα ησλ πξψησλ ζηαδίσλ ηνπ χπλνπ ή κεηά ηελ θαηαλάισζε αιθνφι ελψ ε ζηέξεζε χπλνπ θαη ε θαηάρξεζε αιθνφι απνηεινχλ εθιπηηθνχο παξάγνληεο ησλ θξίζεσλ. γ) Τονικοκλονικές κρίζεις (Grand Mal,νη νπνίεο ζπλήζσο αξρίδνπλ απφηνκα κε άλαξζξε θξαπγή, πηψζε ζην έδαθνο θαη άκεζε απψιεηα ζπλείδεζεο, δηαξθνχλ 5-10min θαη απνηεινχληαη απφ ηηο εμήο ηξεηο θάζεηο, ηελ ηνληθή ε ν- πνία δηαξθεί 10-20sec θαη ραξαθηεξίδεηαη απφ ηζρπξή ηνληθή ζχζπαζε ησλ κπψλ ηνπ πξνζψπνπ, ηνπ θνξκνχ θαη ησλ άθξσλ κε επαθφινπζα άλαξζξε θξαπγή, δήγκα γιψζζαο, άπλνηα θαη θπάλσζε, θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο νπνίαο νη θφξεο είλαη ζε κπδξίαζε θαη δελ αληηδξνχλ ζην θσο, ηελ θινληθή ε νπνία δηαξθεί 1-2min θαη ραξαθηεξίδεηαη απφ γεληθεπκέλνπο, ζχγρξνλνπο θινληθνχο ζπαζκνχο άλσ θαη θάησ άθξσλ, πνπ αξαηψλνπλ φζν εμειίζζεηαη ε θξίζε, θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο νπνίαο ν ζθπγκφο είλαη ηαρχο, ε αξηεξηαθή πίεζε απμεκέλε, νη θφξεο ζε κπδξίαζε, ππάξρεη άθζνλε ζηειφξξνηα θαη εθίδξσζε θαη ηελ κεηαθξηηηθή θάζε ε νπνία δηαξθεί κεξηθά ιεπηά θαη ραξαθηεξίδεηαη απφ βαζχ χπλν 27

28 κε γεληθεπκέλε κπτθή ράιαζε, ξεγρψδε αλαπλνή, εθξνή αηκαηεξήο ζηέινπ θαζψο επίζεο θαη απψιεηα νχξσλ ή θνπξάλσλ. Ακέζσο κεηά ην ηέινο ηεο θξίζεο ν αζζελήο κπνξεί λ αλνίμεη ηα κάηηα ηνπ θαη λα θνηηάδεη γχξσ-γχξσ εκθαλψο αλήζπρνο θαη ζπγρπηηθφο ή λα πέζεη ζε βαζχ χπλν γηα αξθεηέο ψξεο θαη λα μππλήζεη κε έληνλε, ζθχδνπζα θεθαιαιγία. Όηαλ ζπλέιζεη πιήξσο ν αζζελήο δελ έρεη θακία αλάκλεζε ησλ φζσλ ζπλέβεζαλ, θαη ηα κφλα πνπ ηνπ εγείξνπλ ηελ ππνςία φηη θάηη ζπλέβε είλαη ηα κπτθά άιγε απφ ηηο ζπζπάζεηο θαη ην επψδπλν δήγκα ηεο γιψζζαο. ε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο κπνξεί λα πξνεγεζνχλ ζπκπηψκαηα ηα νπνία πξνεηδνπνηνχλ γηα ηελ επέιεπζε ηεο θξίζεο (πξφδξνκε θάζε). Έηζη ν αζζελήο κπνξεί γηα ψξεο πξηλ ηελ θξίζε λα λνηψζεη απάζεηα, θαηάζιηςε, επεξεζηζηφηεηα ή ζπαληφηεξα έθζηαζε. Μία ή πεξηζζφηεξεο κπνθινληθέο ζπζπάζεηο ηνπ θνξκνχ ή ησλ άθξσλ θαηά ηελ αθχπληζε κπνξεί λα πξναλαγγέινπλ ηελ επέιεπζε κηαο επηιεπηηθήο θξίζεο αξγφηεξα θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο εκέξαο. ε πεξηζζφηεξεο απφ ηηο κηζέο πεξηπηψζεηο ππάξρεη θάπνηνο ηχπνο θίλεζεο ιίγα δεπηεξφιεπηα πξηλ ηελ απψιεηα ζπλείδεζεο (ζηξνθή ηεο θεθαιήο θαη ησλ νθζαικψλ ή νιφθιεξνπ ηνπ ζψκαηνο ή δηαιιείπνληα ηηλάγκαηα ελφο άθξνπ). Σέινο ηα θνηιηαθά άιγε ή νη θνηιηαθέο θξάκπεο, ε αίζζεζε ζχζθημεο, δηάηαζεο ή ζπξξίθλσζεο ηνπ επηγαζηξίνπ, ε σρξφηεηα ή ε εξπζξφηεηα ηνπ πξνζψπνπ, ε ζθχδνπζα θεθαιαιγία, ε δηάξξνηα ή ε δπζθνηιηφηεηα έρνπλ απνηειέζεη πξφδξνκα ζπκπηψκαηα επηιεπηηθήο θξίζεο ηα νπνία φκσο επεηδή δελ είλαη ζηαζεξά δελ απνηεινχλ βνεζεηηθά ζηνηρεία. δ) Αηονικές (αζηαηικές ή ακινηηικές) κρίζεις ε) Βρεθικοί ζπαζμοί (ζύνδρομο West) Οη εζηηαθέο επηιεπηηθέο θξίζεηο πεξηιακβάλνπλ ηηο εμήο κνξθέο: α) Απιέο, ζηηο νπνίεο δελ δηαηαξάζζεηαη ην επίπεδν ζπλείδεζεο, θαη νη νπνίεο κπνξεί λα είλαη: 1. κινητικές, κε πξνέιεπζε απφ ηνλ θηλεηηθφ θινηφ, νη νπνίεο ραξαθηεξίδνληαη, είηε απφ ξπζκηθέο ζπζπάζεηο ζηελ ζχζηνηρε πξνο ηελ εξεζηζηηθή εζηία πιεπξά, νη νπνίεο μεθηλνχλ απφ ηελ άθξα ρείξα, εμαπιψλνληαη ζην βξαρίνλα, ην πξφζσπν θαη ην θάησ άθξν, ή μεθηλνχλ απφ ηνλ άθξν πφδα θαη επε- 28

29 θηείλνληαη ζην κεξφ, ην βξαρίνλα θαη ην πξφζσπν ζε δηάζηεκα 20-30sec (θξίζεηο Jackson) θαη ζπρλά αθνινπζνχληαη απφ πεξίνδν κπτθήο αδπλακίαο (κεηαθξηηηθή πάξεζε Todd), είηε απφ ζηξνθηθή θίλεζε ηεο θεθαιήο θαη ησλ νθζαικψλ αξρηθά πξνο ηελ ζχζηνηρε θαη ζηε ζπλέρεηα πξνο ηελ αληίζεηε ηεο εξεζηζηηθήο εζηίαο πιεπξά, ζπρλά ζπλνδεπφκελε απφ ηνληθή ζχζπαζε ηνπ θνξκνχ θαη ησλ άθξσλ ηεο ίδηαο πιεπξάο (δπζηνληθέο ζέζεηο ησλ άλσ άθξσλ, ζηεξεφηππεο θηλήζεηο ησλ θάησ άθξσλ) θαζψο θαη απψιεηα νχξσλ (θξίζεηο κεησπηαίνπ ινβνχ) 2. αισθητικές, κε πξνέιεπζε απφ ηνλ αηζζεηηθφ θινηφ, νη νπνίεο ζπλήζσο ραξαθηεξίδνληαη απφ παξνδηθέο, βξαρείεο, δπζάξεζηεο παξαηζζεζίεο (αηκσδία, κπξκήθηαζκα, αίζζεζε λπγκνχ απφ βειφλα, αίζζεζε ειεθηξηζκνχ), ζηελ αληίζεηε ηεο εξεζηζηηθήο εζηίαο πιεπξά, κε αηθλίδηα έλαξμε ζπλήζσο απφ ηα ρείιε θαη ηα δάθηπια ησλ ρεξηψλ απ φπνπ επεθηείλνληαη πξννδεπηηθά,φπσο θαη νη θηλεηηθέο θξίζεηο Jackson, ζην πξφζσπν, ηνλ βξαρίνλα ή ν- ιφθιεξν ην άλσ άθξν θαη νη νπνίεο δηαξθνχλ δεπηεξφιεπηα ή ιεπηά, ελψ πην ζπάληα κπνξεί λα ππάξρεη επηζπκία θίλεζεο ελφο κέξνπο ηνπ ζψκαηνο, αίζζεζε φηη θάπνην κέξνο ηνπ ζψκαηνο θηλήζεθε (ρσξίο λα έρεη θηλεζεί), αίζζεζε έιιεηςεο ελφο κέξνπο ηνπ ζψκαηνο ή θαη άξλεζε ηνπ κηζνχ ζψκαηνο (θξίζεηο βξεγκαηηθνχ ινβνχ) 3. οπτικές, κε πξνέιεπζε απφ ηνλ ηληαθφ ινβφ, νη νπνίεο ραξαθηεξίδνληαη α- πφ, θεπγαιέεο νπηηθέο δηαηαξαρέο (παξνςίεο) είηε αξλεηηθέο (ζθφησκα, ε- κηαλνςία, ακαχξσζε) είηε ζεηηθέο (ζπηλζεξηζκνί ή ιάκςεηο ζηαηηθέο ή θηλεηέο, αζπξφκαπξεο ή έγρξσκεο ζπλήζσο θφθθηλεο) πνπ θαηαιακβάλνπλ ην νπηηθφ πεδίν αληίπιεπξα ηεο βιάβεο ή εμαπιψλνληαη ζε νιφθιεξν ην ν- πηηθφ πεδίν, κνλφθζαικε δηπισπία, δπζκεηξνςία (κεηαβνιή ζην κέγεζνο ησλ αληηθεηκέλσλ, κηθξν- ή καθξνςία), ηεινςία (κεηαβνιή ζηελ απφζηαζε ησλ αληηθεηκέλσλ), πιαγηνςία (θιίζε ησλ αληηθεηκέλσλ πξνο κία θαηεχζπλζε) ησλ νπνίσλ κπνξεί λα πξνεγεζνχλ θινληθέο ή ηνληθέο θηλήζεηο ησλ καηηψλ ή ηεο θεθαιήο (βνιβνθινληθή απφθιηζε) ή θαη ζχζπαζε ησλ βιεθάξσλ, 29

30 4. με συμπτώματα ψυχικά, νη νπνίεο έρνπλ πξνέιεπζε απφ ηνλ θξνηαθηθφ ινβφ, ραξαθηεξίδνληαη απφ αηζζήκαηα αθξαίνπ θφβνπ πνπ ζπλήζσο μεθηλνχλ απφ ην επηγάζηξην, ηελ θνηιηά ή ην ζψξαθα, δηαηαξαρέο εμνηθείσζεο κε ην πεξηβάιινλ φπνπ ν αζζελήο ζεσξεί φηη γλσξίδεη θαιά έλα άγλσζην κέξνο (deja vu), ςεπδαηζζήζεηο ζπλήζσο γεπζηηθέο (κεηαιιηθή, άζρεκε ή πεξίεξγε γεχζε ζην ζηφκα) θαη νζθξεηηθέο (πεξίεξγε ή δπζάξεζηε νζκή), ζπάληα αθνπζηηθέο (αίζζεζε εκβνψλ ή θξφηνπ ζηα απηηά, αίζζεζε αλζξψπηλεο θσλήο πνπ επαλαιακβάλεη αθαηάιεπηεο ιέμεηο) θαη νξγαλσκέλεο νπηηθέο (έγρξσκεο ζθελέο, ζθελέο παξακνξθσκέλεο ή πνπ κηθξαίλνπλ, νπηηθή αληίιεςε ηεο εηθφλαο ηνπ εαπηνχ ηνπο) φηαλ ε εζηία βξίζθεηαη ζην νπίζζην ηκήκα ηνπ θξνηαθηθνχ ινβνχ, θνληά ζηελ έλσζή ηνπ κε ηνλ ηληαθφ ινβφ θαη αθφκε πην ζπάληα αίζζεζε ηιίγγνπ φηαλ ε εζηία βξίζθεηαη ζηελ άλσ νπίζζηα θξνηαθηθή πεξηνρή ή ζηελ έλσζή ηνπ θξνηαθηθνχ κε ηνλ βξεγκαηηθφ ινβφ, 5. με συμπτώματα από το ΑΝΣ, φπσο αίζζεκα παικψλ θαη επηηάρπλζε ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ θαηά ηελ έλαξμε ηεο θξίζεο, φηαλ ε εζηία βξίζθεηαη ζηνλ θξνηαθηθφ ινβφ, εθίδξσζε θαη αλφξζξσζε ηξηρψλ ζηα ηκήκαηα ηνπ ζψκαηνο πνπ ζπκκεηέρνπλ ζε κηα εζηηαθή θηλεηηθή θξίζε, φηαλ ε εζηία βξίζθεηαη εληφο ή πιεζίνλ ηεο ξνιάλδεηαο πεξηνρήο. β) ύλζεηεο (ςπρνθηλεηηθέο ή ηνπ θξνηαθηθνχ ινβνχ), ζηηο νπνίεο δηαηαξάζζεηαη ην επίπεδν ζπλείδεζεο, θαη νη νπνίεο είηε μεθηλνχλ ζαλ απιέο, αιιά εμειίζζνληαη ζε απψιεηα ζπλείδεζεο, είηε ραξαθηεξίδνληαη απφ δηαηαξαρή ηεο επίγλσζεο κε ή ρσξίο απηνκαηηζκνχο θαη παξνπζηάδνπλ κεγάιε πνηθηιία σο πξνο ηελ δηάξθεηα. Γηαθέξνπλ απφ ηηο γεληθεπκέλεο επηιεπηηθέο θξίζεηο ζην φηη ε πξφδξνκε θάζε (αχξα) κπνξεί λα είλαη απιή εζηηαθή θξίζε, ςεπδαίζζεζε ή αληηιεπηηθή παξαίζζεζε ελδεηθηηθή ζπλήζσο θξνηαθηθήο πξνέιεπζεο θαη αληί γηα πιήξε απψιεηα ηνπ ειέγρνπ ηεο ζθέςεο θαη ηεο δξαζηεξηφηεηαο, ππάξρεη κία πεξίνδνο δηαηαξαγκέλεο ζπκπεξηθνξάο θαη ζπλείδεζεο, γηα ηελ νπνία ν αζζελήο αξγφηεξα δελ έρεη θακία αλάκλεζε. Μπνξεί λα εκθαληζηνχλ ζε νπνηαδήπνηε ειηθία κε απμεκέλε επίπησζε ζηελ εθεβεία θαη ηελ ελήιηθν δσή θαη νη ζπρλφηεξεο παζνινγηθέο θαηαζηάζεηο πνπ ελνρνπνηνχληαη γηα ηελ εκθά- 30

31 ληζε ηνπο είλαη ηα πεξηγελλεηηθά ζπκβάκαηα, νη λενγληθνί ζπαζκνί, νη θξαληνεγθεθαιηθέο θαθψζεηο, ε ηππνθάκπεηα ζθιήξπλζε θαη νη φγθνη εγθεθάινπ. Μία ζχλζεηε εζηηαθή θξίζε κπνξεί λα ραξαθηεξίδεηαη απφ ηα εμήο: αιζθηηηριακές παραιζθήζεις, π.ρ αίζζεζε φηη ηα αληηθείκελα ή ηα πξφζσπα ηνπ πεξηβάιινληνο ζκηθξχλνληαη ή κεγελζχλνληαη (κηθξνςία ή καθξνςία), κεηαθηλνχληαη ζε θάπνηα απφζηαζε ή απνθιίλνπλ πξνο ηα πιάγηα, υεσδαιζθήζεις, θπξίσο νπηηθέο (ζρεκαηνπνηεκέλεο ή αδηακφξθσηεο νπηηθέο εηθφλεο) θαη αθνπζηηθέο (ήρνη ή θσλέο) θαη ζπαληφηεξα νζθξεηηθέο (δπζάξεζηεο ή απξνζδηφξηζηεο νζκέο), γεπζηηθέο (δπζάξεζηε ή απξνζδηφξηζηε γεχζε ζην ζηφκα) ή αίζζεζε ηιίγγνπ, δσζγνφζιακές καηαζηάζεις, νη νπνίεο πεξηιακβάλνπλ αίζζεζε απμεκέλεο νηθεηφηεηαο (déjà vu), αίζζεζε μέλνπ ή αγλψζηνπ (jamais vu) ή θαηάζηαζε απνπξνζσπνπνίεζεο θαζψο επίζεο θαη αθξηβή επαλάιεςε παιαηψλ ζθελψλ ή αλακλήζεσλ πνπ επαλέξρνληαη ζην κπαιφ ηνπ αζζελνχο ή απφηνκε δηαθνπή ηεο κλήκεο, ζσναιζθημαηικές διαηαρατές, πην ζπρλά θφβν, αλεζπρία, νξγή θαη έληνλν ζπκφ θαη ζπαληφηεξα ζιίςε, κνλαμηά, επηπρία θαη ζεμνπαιηθή δηέγεξζε, ασηομαηιζμούς, νη νπνίνη απνηεινχλ ηα θηλεηηθά ζηνηρεία ηεο θξίζεο, θαηά ηελ δηάξθεηα ηνπο (1-2min ή πεξηζζφηεξν) ν αζζελήο παξνπζηάδεη δηαηαξαρή ηεο ζπλείδεζεο, κπνξεί λα γίλεη βίαηνο θαη επηζεηηθφο (πξνβάιινληαο αληίζηαζε ή θηππψληαο ηνλ εμεηαζηή) θαη ζπλήζσο είηε θάλεη πεξίεξγεο, άζθνπεο, ζχλζεηεο πξάμεηο (πεξπαηά θαη επαλάιεςε ζε κηθξνχο θχθινπο, ηξέρεη, ελεξγεί αθαηάιιεια π.ρ αθαηξεί ηα ξνχρα ηνπ ζε δεκφζην ρψξν, ρνξεχεη, βγάδεη ηα πξάγκαηα απφ ηελ ηζάληα ηνπ, πεξηθέξεηαη άζθνπα θαη καδεχεη αληηθείκελα, κηιά κε αζπλάξηεηεο ή αηζρξέο ιέμεηο), είηε ζπλερίδεη ηελ δξαζηεξηφηεηα πνπ έθαλε πξηλ ηελ έλαξμε ηεο θξίζεο, είηε πιαηαγίδεη ηα ρείιε ηνπ, θάλεη θαηαπνηηθέο θηλήζεηο θαη έρεη ζηειφξξνηα είηε ηέινο θάλεη θηλήζεηο ςαχζεο κε ηα ρέξηα ή κεηαθηλήζεηο ησλ πνδηψλ ελψ ζπάληα κπνξεί λα γειάεη αλαίηηα (γειαζηηθή επηιεςία) ή λα παξνπζηάδεη δπζηνληθή ζηαζε άλσ θαη θάησ άθξνπ αληίπιεπξα πξνο ηελ επηιεπηηθή εζηία. Μεηά ην ηέινο κηαο ζχλζεηεο εζηηαθήο θξίζεο ν αζζελήο ζπλήζσο δελ έρεη θακία αλάκλεζε ή αλαθαιεί απνζπαζκαηηθά απηά πνπ εηπψζεθαλ ή δηαδξακαηίζηεθαλ. Μπνξεί επίζεο λα παξνπζηάζεη δηαηαξαρή ηνπ ιφγνπ, ηνπ ηχπνπ ηεο αθαζίαο, αλ ε επηιεπηηθή εζηία βξίζθεηαη 31

32 αξηζηεξά ή παξαηεηακέλν απνπξνζαλαηνιηζκφ ζε ρψξν θαη ρξφλν αλ ε εζηία βξίζθεηαη δεμηά, απηνκαηηζκνχο ή κεηαθξηηηθή πάξεζε άλσ άθξνπ (παξάιπζε Todd). Ζ δηάγλσζε ηεο επηιεςίαο ζα βαζηζηεί θαηά θχξην ιφγν ζην ηζηνξηθφ ηνπ αζζελνχο, ζηελ θιηληθή εηθφλα (ραξαθηεξηζηηθά ηνπ επεηζνδίνπ δηαηαξαρήο ηεο ζπλείδεζεο ή ηνπ επεηζνδίνπ ζπαζκψλ) θαζψο επίζεο θαη ζηνλ εξγαζηεξηαθφ έιεγρν κε MRI εγθεθάινπ θαη ΖΔΓ. Σν ΖΔΓ είλαη απαξαίηεηε εμέηαζε γηα λα θαζνξηζηεί ε γεληθή θαηεγνξία, γεληθεπκέλε ή εζηηαθή θξίζε, θαη ηπρφλ ε επηιεπηηθή εζηία (π.ρ θξνηαθηθή) ή εηδηθά ραξαθηεξηζηηθά π.ρ κπνθινλία. Έηζη ζηηο εζηηαθέο επηιεπηηθέο θξίζεηο ζην ΖΔΓ ζα δνχκε είηε εζηηαθά αηρκεξά ζηνηρεία, είηε αληίζεζε θάζεο, ηα νπνία είλαη ηππηθά εζηηαθήο βιάβεο, ζηηο αθαηξέζεηο ζα δνχκε ηππηθφ ζχκπιεγκα αηρκήο-θχκαηνο ζπρλφηεηαο 3Ζz, ζηηο κπνθινλίεο ζα δνχκε ζπκπιέγκαηα αηρκήο ή πνιπαηρκήο-θχκαηνο θαη ζηηο γεληθεπκέλεο ηνληθνθινληθέο θξίζεηο γεληθεπκέλα θαη ακθνηεξφπιεπξα ζπκπιέγκαηα αηρκήοθχκαηνο. Ζ δηάθξηζε ζε επηιεπηηθά ζχλδξνκα θαη φρη επηιεςία σο κία νληφηεηα έρεη κεγάιε ζεκαζία γηα ηελ επηινγή ηνπ αληηεπηιεπηηθνχ θαη ηελ πξφγλσζε θάζε πεξίπησζεο. Δπίζεο ζα πξέπεη λα απνθιεηζζνχλ δηάθνξεο θαηαζηάζεηο νη νπνίεο κηκνχληαη επηιεπηηθή θξίζε φπσο ηα ζπγθνπηθά επεηζφδηα, ηα παξνδηθά ηζραηκηθά επεηζφδηα, ηα επεηζφδηα πηψζεσλ (drop attacks), ε ππνγιπθαηκία, ε θαηαπιεμία, ε παξνδηθή θαζνιηθή ακλεζία, ε εκηθξαλία, ε ππλνβαζία θαη νη δηαηαξαρέο ηνπ χπλνπ, νη θξίζεηο παληθνχ, νη πνηθίιεο αηηηνινγίαο αηαμηθέο θαη ρνξεηναζεησζηθέο θηλήζεηο θαζψο επίζεο θαη νη ςεπδνθξίζεηο. Ζ αληηκεηψπηζε ηεο επηιεςίαο πεξηιακβάλεη αθελφο κελ ηελ απνθπγή ησλ εθιπηηθψλ παξαγφλησλ ησλ θξίζεσλ (θαηάρξεζε αιθνφι, ζηέξεζε χπλνπ, πνιχσξε ελαζρφιεζε κε ειεθηξνληθνχο ππνινγηζηέο ή video games, παξακνλή ζε ρψξνπο κε έληνλνπο δηαιιείπνληεο θσηηζκνχο) θαη ηελ απνκάθξπλζε ηνπ αηηηνινγηθνχ παξάγνληα φπνπ ππάξρεη (ζεξαπεία ινίκσμεο ηνπ ΚΝ, ρεηξνπξγηθή εθηνκή ηεο επηιεπηνγφλνπ εζηίαο), αθεηέξνπ δε ηνλ έιεγρν ησλ θξίζεσλ θαηά θχξην ιφγν κε ηελ ρξήζε αληηεπηιεπηηθψλ θαξκάθσλ θαη ζε ειάρηζηεο, ζπάληεο, θαξκαθναλζεθηηθέο κνξθέο επηιεςίαο κε επεκβαηηθέο κεζφδνπο (ιεηηνπξγηθή εκηζθαηξεθηνκή). Όζνλ αθνξά ζηελ θαξκαθεπηηθή αληηκεηψπηζε ηεο 32

33 επηιεςίαο, εθηφο απφ ηα θιαζζηθά, κείδνλα αληηεπηιεπηηθά θάξκαθα (βαιπξντθφ λάηξην, θαξβακαδεπίλε, νμθαξβαδεπίλε, θαηλπηνΐλε, θαηλνβαξβηηάιε, εζνζνπμηκίδε) ηα νπνία ρξεζηκνπνηνχληαη σο κνλνζεξαπεία, ν λεπξνιφγνο ζήκεξα έρεη ζηελ δηάζεζή ηνπ θαη ηα λεφηεξα αληηεπηιεπηηθά θάξκαθα ηα νπνία κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ είηε σο κνλνζεξαπεία (ιακνηξηγίλε, ηνπηξακάηε, ιεβεηηξαζεηάκε), είηε σο ζπκπιεξσκαηηθή ζεξαπεία, ζε ζπλδπαζκφ δει. κε ηα θιαζζηθά αληηεπηιεπηηθά θάξκαθα, ζηνπο δηαθφξνπο ηχπνπο επηιεπηηθψλ θξίζεσλ (βηγθακπαηξίλε, γθακπακπεληίλε, ηηαγθακπίλε). Ο κεραληζκφο δξάζεο ησλ αληηεπηιεπηηθψλ θαξκάθσλ είλαη πνηθίινο. Έηζη ην βαιπξντθφ λάηξην επνδψλεη ηε δξάζε ηνπ γ-ακηλνβνπηπξηθνχ νμένο (GABA), ε θαξβακαδεπίλε, ε νμθαξβαδεπίλε θαη ε θαηλπηνΐλε δξνπλ κέζσ απνθιεηζκνχ ησλ θαλαιηψλ λαηξίνπ, εκπνδίδνληαο έηζη ηελ αλψκαιε λεπξσληθή ππξνδφηεζε θαη ηελ επηιεπηηθή εμάπισζε, φπσο θαη ε ιακνηξηγίλε ε νπνία είλαη επηπιένλ θαη αληαγσληζηήο ηνπ θπιιηθνχ νμένο θαζψο επίζεο θαη ε ηνπηξακάηε ε νπνία είλαη επηπιένλ θαη αζζελήο αλαζηνιέαο ηεο θαξβνληθήο αλπδξάζεο ελψ ε βηγθακπαηξίλε, ε γθακπακπεληίλε θαη ε ηηαγθακπίλε είλαη αλαζηνιείο ηεο GABA ηξαλζακηλάζεο θαη επνδψλνπλ ην ελδνγελέο αλαζηαιηηθφ ζχζηεκα ηνπ GABA ζηνλ εγθέθαιν. Σφζν ζηελ παιαηφηεξε δηεζλή βηβιηνγξαθία (Russell, 1906; Blumhardt et al., 1986; Drake et al., 1998) φζν θαη ζηελ ηξέρνπζα (de Carolis et al., 2003; Evrengül at al., 2005; Sathyaprabha at al., 2006), έρνπλ δεκνζηεπζεί ελδηαθέξνπζεο παξαηεξήζεηο ζρεηηθά κε ηε δπζιεηηνπξγία ηνπ ΑΝ είηε ζηε δηάξθεηα ηεο επηιεπηηθήο θξίζεο είηε ζηα κεζνδηαζηήκαηα κε απνηειέζκαηα δηαηαξαρή ηεο αγγεηνξχζκηζεο, ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ θαζψο θαη ηεο εθίδξσζεο. Ο έιεγρνο ηεο ιεηηνπξγίαο ηνπ ΑΝ γίλεηαη κε θιηληθέο/λεπξνθπζηνινγηθέο θαη θαξκαθνινγηθέο δνθηκαζίεο. Όζνλ αθνξά ζην παξαζπκπαζεηηθφ νη ζπλήζεηο θιηληθέο δνθηκαζίεο πνπ εθαξκφδνληαη ζηελ πξάμε είλαη νη εμήο: α) Μέηξεζε ηεο δηαθχκαλζεο ηνπ θαξδηαθνχ ξπζκνχ θαηά ηελ ήξεκε (Rest R-R Interval) θαη ηε βαζηά αλαπλνή (Deep R-R Interval) πνπ απνηειεί κηα απιή κέζνδν πνζνηηθήο εθηίκεζεο ηεο ιεηηνπξγηθφηεηαο ηνπ πλεπκνλνγαζηξηθνχ κε ηελ νπνία ειέγρεηαη ην πξνζαγσγφ θαη απαγσγφ ζθέινο ηνπ αληαλαθιαζηηθνχ 33

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Σξίδπκν λεχξν. J. Rudolf Νεπξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Παπαγεσξγίνπ» Θεζζαινλίθε

Σξίδπκν λεχξν. J. Rudolf Νεπξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Παπαγεσξγίνπ» Θεζζαινλίθε Σξίδπκν λεχξν J. Rudolf Νεπξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Παπαγεσξγίνπ» Θεζζαινλίθε Σξίδπκν λεχξν 5 ε θξαληαθή ζπδπγία Μηθηφ λεχξν Αηζζεηηθέο ίλεο απφ ην πξφζσπν, ηνπο παξαξηληθνχο θφιπνπο, ηα δφληηα, ηε ζηνκαηηθή

Διαβάστε περισσότερα

Γεώξγηνο Π. Καξακαλώιεο Ννζνθνκείν Αηηηθόλ 9 ε Εθπαηδεπηηθή δηεκεξίδα ΕΠΕΓΕ, Αζήλα 24-25 Σεπηεκβξίνπ 2011 πνηεο νη βαζηθέο αξρέο ηεο κεζόδνπ; θαηαγξαθή ελδναπιηθώλ πηέζεσλ ζηαηηθέο πηέζεηο αξρέο ηεο κεζόδνπ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ : ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ : ΦΤΗΚΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔ ΘΔΜΑ :

ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ : ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ : ΦΤΗΚΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔ ΘΔΜΑ : ΑΛΔΞΑΝΓΡΔΗΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΥΟΛΖ : ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ : ΦΤΗΚΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΜΔ ΘΔΜΑ : ΦΤΗΚΟΘΔΡΑΠΔΤΣΗΚΖ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΖ Δ ΑΘΔΝΖ ΜΔ ΑΓΓΔΗΑΚΟ ΔΓΚΔΦΑΛΗΚΟ ΔΠΔΗΟΓΗΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη.

Σργγεμέπ ζροίγγιξ ζηελέςξρπ αοιζηεοάπ ζηεθαμιαίαπ αοηηοίαπ ποξπ ηξ δενιό κόλπξ. Διαγμωζηική ποξζπέλαζη και θεοαπερηική αμηιμεηώπιζη. Γ. Αηδονίδηρ¹, Θ. Ζαγκλαβάπα ¹, Τ. Χπιζηοθοπίδος ¹, Γ. Κονηόποςλορ ¹, Π. Τόζζιορ² 1 Κλινική Euromedica- «Κςανούρ Σηαςπόρ», Θεζζαλονίκη 2 Παν. Καπδιοσειποςπγική Κλινική Α.Π.Θ., Παν. Νοζοκομείο Α.Χ.Ε.Π.Α.,

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΧ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΔΠΙΥΔΙΡΗΙΑΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΧ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΔΠΙΥΔΙΡΗΙΑΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΧ ΣΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ Μεηαπηπρηαθφ Πξφγξακκα πνπδψλ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΔΠΙΥΔΙΡΗΙΑΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ Γηπισκαηηθή Δξγαζία «ΔΓΚΔΦΑΛΗΚΔ ΛΔΗΣΟΤΡΓΗΔ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΤΜΠΔΡΗΦΟΡΑ Ζ ΔΠΗΣΖΜΖ ΣΖ ΝΔΤΡΟΟΗΚΟΝΟΜΗΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα

Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ. Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Ιαηπικά πποβλήμαηα - Επιπλοκέρ Γθέθαο Γηάλλεο Mηρνύη Κακέιηα Δςζπεθλέξια Ομύ ζύλδξνκν καδηθήο ζπκπαζεηηθήο εθθόξηηζεο, απνηέιεζκα βιαβεξνύ εξεζίζκαηνο ζε αζζελείο κε ΚΝΜ άλσζελ ηνπ Θ6 Δςζπεθλέξια ςμπηώμαηα:

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΖΜΗΟΤΡΓΗΑ ΠΡΧΣΟΚΟΛΛΟΤ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΑΝΟΗΧΝ

ΓΖΜΗΟΤΡΓΗΑ ΠΡΧΣΟΚΟΛΛΟΤ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΑΝΟΗΧΝ ΑΣΔΗ ΖΠΔΗΡΟΤ ΔΤΠ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΓΖΜΗΟΤΡΓΗΑ ΠΡΧΣΟΚΟΛΛΟΤ ΑΞΗΟΛΟΓΖΖ ΑΝΟΗΧΝ Φνηηήηξηεο: Λάκπξνπ Υξηζηίλα (Α.Μ. 13140) Μήηζηνπ νθία (Α.Μ. 12935) Μπαληώηε Αγγειηθή (Α.Μ. 12757) Τπεύζπλνο Καζεγεηήο: Σαθηάδεο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ (Τπεύζπλνο Ιαηξόο : Α. Παπαβαζηιείνπ) (Τπεύζπλνη Φπζ/ηέο: Ισαθεηκίδεο ηαύξνο θηλ. 6977223666, Καξακέξε Καηεξίλα θηλ. 6944701324)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΗΜΟ- ΕΞΑΝΘΗΜΑ. Αλεξάνδπα Αλεξοπούλος. Επίκοσρη Καθηγήτρια Παθολογίας

ΚΝΗΜΟ- ΕΞΑΝΘΗΜΑ. Αλεξάνδπα Αλεξοπούλος. Επίκοσρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΚΝΗΜΟ- ΕΞΑΝΘΗΜΑ Αλεξάνδπα Αλεξοπούλος Επίκοσρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΦΑΡΑΚΣΗΡΙΣΙΚΑ ΚΝΗΜΟΤ Γεληθεπκέλνο Σνπηθόο Γηαιείπσλ πλερήο ΠΑΘΟΥΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΝΗΜΟΤ Πξνθαιείηαη κέζσ ρεκνκεηαβηβαζηώλ κεηά από εξεζηζκό

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο

Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Αβξαάκ Γξαθόπνπινο Φεηξ. Οπξνιφγνο-Αλδξνιφγνο Σί είλαη ν πξνζηάηεο; ΠΑΘΗΔΙ ΣΟΤ ΠΡΟΣΑΣΗ Ο πξνζηάηεο είλαη έλα ζπκπαγέο φξγαλν θαη ζπγθεθξηκέλα έλαο αδέλαο, ν νπνίνο έρεη ην κέγεζνο θαη ην ζρήκα θάζηαλνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011

ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 Σνκέαο Βνξείνπ Διιάδνο ΔΠΔΡΗΓΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: «ΟΗΚΟΛΟΓΗΚΖ ΜΔΣΑΚΗΝΖΖ ΣΖ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ» Θεζζαινλίθε, Γεπηέξα 16 Μαίνπ 2011 «Ζ ΑΠΑΡΑΓΔΚΣΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΣΑΘΜΔΤΖ. ΓΤΝΑΣΟΣΖΣΔ ΒΔΛΣΗΩΖ ΜΔ ΤΓΥΡΖΜΑΣΟΓΟΣΖΖ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΑΠΟΓΟΖ»

Διαβάστε περισσότερα

Πολςηεσνείο Κπήηηρ Σκήκα Ηιεθηξνληθώλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Τπνινγηζηώλ

Πολςηεσνείο Κπήηηρ Σκήκα Ηιεθηξνληθώλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Τπνινγηζηώλ Πολςηεσνείο Κπήηηρ Σκήκα Ηιεθηξνληθώλ Μεραληθώλ θαη Μεραληθώλ Τπνινγηζηώλ Γηπισκαηηθή Δξγαζία «Υξήζε κηθξνθπκαηηδίωλ ζηελ αλάιπζε εγθεθαινγξαθήκαηνο» Βαλδνπιάθεο Αληψληνο Δπηβιέπσλ θαζεγεηήο: Καζεγεηήο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΝ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΣΗ ΕΞΟΤΑΛΙΚΗ ΕΚΦΡΑΗ Ε ΑΘΕΝΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ. (Ησάλλα Εέξβα NDT & SI Therpist)

Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΝ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΣΗ ΕΞΟΤΑΛΙΚΗ ΕΚΦΡΑΗ Ε ΑΘΕΝΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ. (Ησάλλα Εέξβα NDT & SI Therpist) Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΗΝ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΣΗ ΕΞΟΤΑΛΙΚΗ ΕΚΦΡΑΗ Ε ΑΘΕΝΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ εμνπαιηθόηεηα (Ησάλλα Εέξβα NDT & SI Therpist) Ζ αλζξψπηλε ζεμνπαιηθφηεηα νξίδεηαη απφ ηνλ Kuczynki (1980)

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.Δ.Ι. ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

Α.Σ.Δ.Ι. ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Α.Σ.Δ.Ι. ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΣΜΗΜΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΤΝΣΑΚΣΔ: Λεσλίδα Μαξίλα ηπιηαλνχ Γεσξγία Τπεύθςνη Καθηγήηπια: Κα Παηηαθνχ- Παξαζχξε Βαζηιηθή ΖΡΑΚΛΔΗΟ 2010 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΤΥΑΡΗΣΗΔ..ζει.4

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

Θεζζαλία Γ. Μπέη Βηνπαζνιφγνο - Μηθξνβηνιφγνο

Θεζζαλία Γ. Μπέη Βηνπαζνιφγνο - Μηθξνβηνιφγνο ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Θεζζαλία Γ. Μπέη Βηνπαζνιφγνο - Μηθξνβηνιφγνο ΘΔΜΑ:ΚΔΦΑΛΑΛΓΙΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΠΔΡΙΣΑΣΙΚΟΤ ( θεπαπεςηική ανηιμεηώπιζη σπόνιαρ κεθαλαλγίαρ με υηοβελονιζμό) 1 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ - EIΑΓΧΓΗ - ΣΑΞΙΝΟΜΗΗ ΚΔΦΑΛΑΛΓΙΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE

ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK. Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΔΠΙΛΟΓΗ LASIK KAI PRK Γεκήηξηνο Γ. Κπξνχδεο Υεηξνπξγφο Οθζαικίαηξνο Γηεπζπληήο PIRAEUS LASER EYE CENTRE ΑΠΟΛΤΣΔ ΑΝΣΔΝΓΔΙΞΔΙ Καηαξξάθηεο Κεξαηίηηδα απφ έθζεζε Νεπξνηξνθηθή θεξαηίηηδα Κεξαηφθσλνο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΓΡΙΚΔ ΔΞΟΤΑΛΙΚΔ ΓΙΑΣΑΡΑΥΔ

ΑΝΓΡΙΚΔ ΔΞΟΤΑΛΙΚΔ ΓΙΑΣΑΡΑΥΔ ΑΝΓΡΙΚΔ ΔΞΟΤΑΛΙΚΔ ΓΙΑΣΑΡΑΥΔ - ΔΙΑΣΑΡΑΥΕ ΕΠΙΘΤΜΙΑ - ΣΤΣΙΚΗ ΔΤΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ - ΠΡΟΩΡΗ ΕΚΠΕΡΜΑΣΙΗ Υξηζηίλα Γξαθνπνχινπ σηήξεο Κ. Αλδξεαδάθεο Αβξαάκ Γξαθφπνπινο πλεξγάζηεθαλ: Υξηζηίλα Γξαθνπνχινπ, Σέζζα Υξηζηνδνχινπ

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Διζαγφγή ζηη Φφηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑ 1 ον ΔΙΑΓΩΓΗ ΣΟ ΧΔΙΡΙΜΟ ΣΗ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Δξαζηηέρλεο Φσηνγξαθίδσ Σι είναι θφηογραθική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο:

ΚΑΤΣΖΡΑ ΒΗΟΜΑΕΑ EKOPAL ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ. Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: ΠΔΡΗΓΡΑΦΖ Ο θαπζηήξαο UNIVERSΑL είλαη έλαο «απηνθαζαξηδόκελνο» θαπζηήξαο θαηάιιεινο γηα θαύζε ζηεξεώλ θαπζίκσλ βηνκάδαο, όπσο: Ο θαπζηήξαο είλαη θαηαζθεπαζκέλνο εμ νινθιήξνπ από ρπηνζίδεξν (καληέκη). Ο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Αβξαάκ Γξαθφπνπινο. Φξηζηίλα Γξαθνπνχινπ

Αβξαάκ Γξαθφπνπινο. Φξηζηίλα Γξαθνπνχινπ Αβξαάκ Γξαθφπνπινο Φξηζηίλα Γξαθνπνχινπ ΑΝΓΡΗΚΖ ΤΠΟΓΟΝΗΜΟΣΖΣΑ 1.1 Οξηζκόο Ο φξνο ππνγνληκφηεηα έρεη αληηθαηαζηήζεη ηνλ άθνκςν θαη απφιπην φξν ζηεηξφηεηα πνπ ρξεζηκνπνηνχληαλ ζην παξειζφλ θαη αλαθέξεηαη

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΑΘΕΝΗ ΜΕ ΚΝΜ ΣΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΗ- ΥΕΙΡΟΤΡΓΙΚΗ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ

ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΑΘΕΝΗ ΜΕ ΚΝΜ ΣΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΗ- ΥΕΙΡΟΤΡΓΙΚΗ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΑΘΕΝΗ ΜΕ ΚΝΜ ΣΗΝ ΟΞΕΙΑ ΦΑΗ- ΥΕΙΡΟΤΡΓΙΚΗ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ Α. Μοράκης Ορθοπαιδικός Υειροσργός Σμήμα κολίωζης & πονδσλικής ηήλης ΝΟΟΚΟΜΕΙΟ ΚΑΣ Διεσθσντής: Κ. Ζαταρίοσ Υρόνος ηοσ τειροσργείοσ Όηαλ ζε

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΝΓΡΟΜΟ ΑΠΟΣΤΥΖΜΔΝΖ ΟΦΤΗΚΖ ΓΗΚΔΚΣΟΜΖ

ΤΝΓΡΟΜΟ ΑΠΟΣΤΥΖΜΔΝΖ ΟΦΤΗΚΖ ΓΗΚΔΚΣΟΜΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΤΓΔΗΑ ΗΑΣΡΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΝΔΤΡΟΥΔΗΡΟΤΡΓΗΚΖ ΚΛΗΝΗΚΖ ΓΗΔΤΘΤΝΣΖ:ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘ/ΣΖ ΘΔΟΓΧΡΟ ΜΑΡΑΕΗΧΣΖ ΤΝΓΡΟΜΟ ΑΠΟΣΤΥΖΜΔΝΖ ΟΦΤΗΚΖ ΓΗΚΔΚΣΟΜΖ ΛΗΑΡΟΠΟΤΛΟ ΚΧΝΣΑΝΣΗΝΟ Νεπξνρεηξνπξγόο ΓΗΓΑΚΣΟΡΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τν άγρνο απνηειεί κηα αληίδξαζε απέλαληη ζε ζηξεζνγφλεο θαηαζηάζεηο φπσο δνπιεηά, εμεηάζεηο, κεηαθφκηζε, άκεζε απεηιή θ.η.ι. Μπνξνχκε λα κηιάκε γηα

Τν άγρνο απνηειεί κηα αληίδξαζε απέλαληη ζε ζηξεζνγφλεο θαηαζηάζεηο φπσο δνπιεηά, εμεηάζεηο, κεηαθφκηζε, άκεζε απεηιή θ.η.ι. Μπνξνχκε λα κηιάκε γηα ΤΘ ΕΘΝΑΘ ΑΓΦΟΣ; Άγρνο είλαη έλα θπζηνινγηθφ ζπλαίζζεκα, κηα ζπλαηζζεκαηηθή θαηάζηαζε πνπ ραξαθηεξίδεηαη απφ αλεζπρία, έληαζε, θφβν, λεπξηθφηεηα. Τν αληηιακβαλφκαζηε θαη σο ςπρνινγηθή θαη σο ζσκαηηθή εθδήισζε.

Διαβάστε περισσότερα

9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ ΓΙΑ ΑΔΔ... 229 9.1.3 ΑΝΙΚΑΝΟΣΗΣA ΑΠΟ ΑΔΔ...

9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ ΓΙΑ ΑΔΔ... 229 9.1.3 ΑΝΙΚΑΝΟΣΗΣA ΑΠΟ ΑΔΔ... ΟΞΤ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΥΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΟΔΙΟ 9 ο Δπιμέλεια Κεθαλαίος: Γεώξγηνο ηεθαλάθεο Αιεμάλδξα Παπατσάλλνπ Πεπιεσόμενα 9.1 ΔΗΑΓΧΓΗΚΑ... 227 9.1.1 ΠΑΘΟΦΤΙΟΛΟΓΙΑ ΟΞΔΙΑ ΔΓΚΔΦΑΛΙΚΗ ΙΥΑΙΜΙΑ... 228 9.1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΚΙΝΓΤΝΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ

ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ ΤΠΟΑΛΓΟΣΔΡΟΝΙΜΟ: ΑΙΣΙΑ - ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΚΟΝΑ - ΓΙΑΓΝΧΗ - ΘΔΡΑΠΔΙΑ Γξ. Νηθφιανο Πνληηθίδεο Δλδνθξηλνιφγνο Σκήκα Δλδνθξηλνινγίαο, αθραξψδε δηαβήηε θαη Μεηαβνιηζκνχ, Ννζνζθνκείν «ΠΑΝΑΓΙΑ», Θεζζαινλίθε 10νο θχθινο

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001

ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΟΛΤΜΠΙΑΚΟΤ ΛΕΤΚΩΙΑ 14-15 ΜΑΙΟΤ 2011. Γιώργο θα είσαι πάντα στις καρδιές μας ΗΛΙΚΙΕ 1998-1999 & 2000-2001 ΧΟΡΗΓΟΙ 2010-2011 ΛΑΙΚΗ ΑΥΑΛΙΣΙΚΗ MTN ΚΟΠ ΠΕ ΣΡΟΒΟΛΟΤ ΑΗΚ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΡΠΕΖΑ METLIFE ALICO ΠΕΣΡΟ ΑΒΒΑ ΚΟΝΣΡΑΞΙΟΝ ΛΣΔ ΠΕΡΓΑΜΟ ΣΟΤΡΣΟΔΙΑΚΟΜΗΕΙ ΠΕΡΓΑΜΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΕΣΡΟΤ ΛΣΔ TOP KINISIS ΚΟΚΟΜΙΦ ΚΟΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α

233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α 233 Π Α Ρ Α Ρ Σ Η Μ Α 234 235 Yποτροφίες για τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Σμήματος Φ.Π.Ψ. Οη θνηηεηέο/ηξηεο ηνπ Τκήκαηνο Φηινζνθίαο, Παηδαγσγηθήο θαη Χπρνινγίαο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Ισαλλίλσλ έρνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ

ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ ΓΙΑΥΤΣΗ ΑΛΧΠΔΚΙΑ ΥΡΤΟΒΑΛΑΝΣΗ ΚΟΡΦΙΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΟ -ΑΦΡΟΓΙΙΟΛΟΓΟ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗ ΓΔΡΜΑΣΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 401 ΓΝΑ Γηάρπηε αισπεθία: νξηζκφο Απμεκέλε απψιεηα ηξηρψλ κε ζπλνδφ αξαίσζε ηνπ ηξηρσηνχ, πνπ αθνξά κεγάιν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο. Ηιεθηξνληθά ΙΙ

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο. Ηιεθηξνληθά ΙΙ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Ηιεθηξνληθά ΙΙ Γεπηέξα 14/3/2011 Δηδάζθσλ: Γηώξγνο Χαηδεησάλλνπ Τειέθσλν: 99653828 Ε-mail: georghios.h@cytanet.com.cy

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ

Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Ομείεο θαη ρξόληεο επηδξάζεηο ηεο ζσκαηηθήο άζθεζεο ζε αζεξνγελεηηθνύο παξάγνληεο θηλδύλνπ Βαζίιεο Μνύγηνο Καζεγεηήο βηνρεκείαο ηεο άζθεζεο ΤΔΦΑΑ ΑΠΘ http://users.auth.gr/mougios Η άζθεζε κεηώλεη ηνπο

Διαβάστε περισσότερα

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο

Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Πληροθορίες για ηο μικροζκόπιο Η επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεγέζπλζεο ζην κηθξνζθόπην εμαξηάηαη από ην πξνο παξαηήξεζε αληηθείκελν. Η δπλαηόηεηα δηάθξηζεο ηωλ δηαθόξωλ ηκεκάηωλ ηνπ θπηηάξνπ νθείιεηαη ζην

Διαβάστε περισσότερα

Θπομβοθιλία ζηιρ καθέξιν αποβολέρ

Θπομβοθιλία ζηιρ καθέξιν αποβολέρ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΑΘΖΝΑ ΥΟΛΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΩΝ ΤΓΔΗΑ & ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ ΗΑΣΡΗΚΩΝ ΔΡΓΑΣΖΡΗΩΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θπομβοθιλία ζηιρ καθέξιν αποβολέρ πνπδάζηξηα Κνπθνπιάξε Διέλε Δπηβιέπσλ θαζεγεηήο Καξθαινχζνο

Διαβάστε περισσότερα

α) Ανηιμεηώπιζη μςοζκελεηικών παθήζεων β) ςνδςαζμόρ ηος Shiatsu με άλλερ μοπθέρ θεπαπείαρ (βελονιζμόρ αςηοθεπαπεία μοξοθεπαπεία )

α) Ανηιμεηώπιζη μςοζκελεηικών παθήζεων β) ςνδςαζμόρ ηος Shiatsu με άλλερ μοπθέρ θεπαπείαρ (βελονιζμόρ αςηοθεπαπεία μοξοθεπαπεία ) 20 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΟ ΤΝΔΓΡΙΟ Π..Φ. ΑΘΗΝΑ 2010 Work Shop: Σεσνική Μάλαξηρ Shiatsu α) Ανηιμεηώπιζη μςοζκελεηικών παθήζεων β) ςνδςαζμόρ ηος Shiatsu με άλλερ μοπθέρ θεπαπείαρ (βελονιζμόρ αςηοθεπαπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΓΙΑΜΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟΤ ΠΑΙΥΝΙΓΙΟΤ ΜΔΧ ΣΗ ΚΑΜΔΡΑ KINECT ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔ ΑΝΑΓΚΔ

ΥΔΓΙΑΜΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟΤ ΠΑΙΥΝΙΓΙΟΤ ΜΔΧ ΣΗ ΚΑΜΔΡΑ KINECT ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔ ΑΝΑΓΚΔ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΧ Σκήκα Φεθηαθψλ πζηεκάησλ ΥΔΓΙΑΜΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟΤ ΠΑΙΥΝΙΓΙΟΤ ΜΔΧ ΣΗ ΚΑΜΔΡΑ KINECT ΓΙΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔ ΑΝΑΓΚΔ Νηθφιανο Νίθνπ Μεηαπηπρηαθή Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οθηψβξηνο 2012 Αθηεξώλεηαη

Διαβάστε περισσότερα

Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα. Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο

Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα. Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο Σπλππάξρνπζα Νφζνο θαη Πεξηνρηθή Αλαηζζεζία Αλαιγεζία Αλαπλεπζηηθά Ννζήκαηα Α.Τσαροστά Λέκτορας Αναισθησιολογίας Αρεταίειο Νοσοκομείο Evidence Based Medicine GA vs RA Κεληξηθφο Νεπξαμνληθφο Απνθιεηζκφο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO

ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO ΜΔΣΑΦΡΑΗ SUPER SEAL PRO -Γηα επαγγεικαηηθή ρξήζε κόλν. Όηαλ ην ρξεζηκνπνηείηε θνξέζηε πξνζηαηεπηηθά γπαιηά θαη γάληηα. -Να κελ ρξεζηκνπνηείηε ζε θιεηζηνύ ηύπνπ ζπκπηεζηέο. ΗΜΑΝΣΙΚΗ ΗΜΔΙΩΗ Δμαηηίαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Κχξηα Πλεπκνληθή Αξηεξία θαη Σκεκαηηθνί Κιάδνη Πλεπκνληθέο Φιέβεο Πχιεο

Κχξηα Πλεπκνληθή Αξηεξία θαη Σκεκαηηθνί Κιάδνη Πλεπκνληθέο Φιέβεο Πχιεο ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΟΣΖΣΑ Η Φςζιολογική αναηομία θώπακορ Αεξαγσγνί Σξαρεία θαη θχξηνη βξφγρνη Λνβαίνη θαη ηκεκαηηθνί βξφγρνη Πλεπκνληθά αγγεία Κχξηα Πλεπκνληθή Αξηεξία θαη Σκεκαηηθνί Κιάδνη Πλεπκνληθέο Φιέβεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ

ΑΡΗ ΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗ ΣΖΜΗΟ ΘΔ ΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗ ΣΖΜΧΝ ΠΡΟ ΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤ Ζ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΡΗΕΟΤ ΥΑΡΗΣΧΜΔΝΖ «ΑΠΟΦΔΗ ΝΖΠΗΑΓΧΓΧΝ ΚΑΗ ΓΟΝEΧΝ ΓΗΑ ΣΗ ΑΛΛΑΓΔ TO ΠΑΗΥΝΗΓΗ ΑΠΟ ΣΖΝ ΠΑΗΓΗΚΖ ΣΟΤ ΖΛΗΚΗΑ ΜΔΥΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης

Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης Ανίτνεσζη Kσκλοθορούνηων Kαρκινικών Kσηηάρων (KKK) με ηην ηετνική ηης multiplex PCR ΜΘΥΑΛΗ ΚΟΤΣΘΛΘΕΡΗ, MD, Ph.D Καθηγηηής Πειραμαηικης Φσζιολογίας, Θαηρική τολή, Παν/μίοσ Αθηνών Η αλίρλεπζε ηεο ύπαξμεο

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο

Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Πξφγξακκα Μεηαπηπρηαθψλ Σπνπδψλ «Πξνεγκέλα Σπζηήκαηα Πιεξνθνξηθήο» Μεηαπηπρηαθή Γηαηξηβή Τίηινο Γηαηξηβήο Μοντελοποίηση Χρηστών και Στερεότυπα για Προσαρμοστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ

ΓΔΧΜΔΣΡΗΑ ΓΗΑ ΟΛΤΜΠΗΑΓΔ ΒΑΓΓΔΛΖ ΦΤΥΑ 011 1 ΒΑΗΚΟΗ ΟΡΗΜΟΗ 11 ΓΤΝΑΜΖ ΖΜΔΗΟΤ Έζησ P ηπρόλ ζεκείν ηνπ επηπέδνπ θύθινπ C (O,R ) (πνπ βξίζθεηαη εθηόο ηνπ θπθιηθνύ δίζθνπ C (O,R ) ) θαη PT ε εθαπηνκέλε από ην P (T ην ζεκείν επαθήο )

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΚΟΣΟΤ ΠΕΜΠΣΟΤ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΟΤ ΥΟΛΕΙΟΤ ΑΓΡΟ 2015 A ΕΙΡΑ 30 ΙΟΤΝΙΟΤ 05 ΙΟΤΛΙΟΤ 2015 ΑΠΕΗΣΕΙΟ ΓΤΜΝΑΙΟ ΑΓΡΟΤ ΞΕΝΟΔΟΥΕΙΟ ΡΟΔΟΝ ΣΕΛΕΣΗ ΕΝΑΡΞΗ Αίθουσα τελετών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΣΑΣΙΣΙΚΗ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΚΑΙ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΑΘΔΝΩΝ ΠΑΝΙΩΝ ΠΑΘΗΔΩΝ ΣΗΝ ΔΤΡΩΠΗ: ΑΝΑΛΤΗ ΣΗ ΠΔΡΙΠΣΩΗ ΣΟΤ ΤΝΓΡΟΜΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΣΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΝΟΗΣΙΚΗ ΤΣΔΡΗΗ

ΣΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΣΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΝΟΗΣΙΚΗ ΤΣΔΡΗΗ Αιεμάλδξεην Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Θεζζαινλίθεο ρνιή Γηνίθεζεο & Οηθνλνκίαο Σκήκα Βηβιηνζεθνλνκίαο θαη πζηεκάησλ Πιεξνθόξεζεο ΣΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΣΑ ΠΑΙΓΙΑ ΜΔ ΝΟΗΣΙΚΗ ΤΣΔΡΗΗ Σεο θνηηήηξηαο: ηαύξεο Μνπδνπξίδε

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής. Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος

Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής. Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος 3.6 Έλεγτος Ορθογραθίας - Γραμμαηικής Ορθογραθικός και Γραμμαηικός Έλεγτος Πνιιέο θνξέο, θαζώο γξάθνπκε ζην Word, βιέπνπκε θπκαηηζηέο θόθθηλεο θαη πξάζηλεο ππνγξακκίζεηο λα εκθαλίδνληαη θάησ από νξηζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50

ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1 23,00 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1 22,50 01-2019 1/2 22,50 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2080 3/4 23,00 01-2182 1" 23,00 ΚΩΔΙΚΟ ΔΙΑΣ. EURO 01-2018 3/4 22,50 01-2018/1 1" 22,50 01-2019 1/2 22,50 20 MIC 10 ΜΙC 80 MIC 10 MIC 0,4 MIC 5 MIC 10 MIC 01-2020 01-2021 01-2034 01-2035

Διαβάστε περισσότερα

θαξθίλν ηνπ παρένο εληέξνπ

θαξθίλν ηνπ παρένο εληέξνπ Όζα ζα ζέιαηε λα κάζεηε γηα ηνλ θαξθίλν ηνπ παρένο εληέξνπ Ση κπνξείηε λα θάλεηε γηα λα κεηώζεηε ηνλ θίλδπλν Τη είλαη ν θαξθίλνο ηνπ παρένο εληέξνπ; Ο θαξθίλνο ηνπ παρένο εληέξνπ είλαη έλαο φγθνο πνπ πξνθαιείηαη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΑΡΑΚΟΠΟΤΛΟ ΥΡΗΣΟ Μ. Αιεμάλδξνπ 49, 66100, Δξάκα Τει & θαμ: 2521021972 www.akademia.gr, e-mail: charakch@otenet.gr

ΥΑΡΑΚΟΠΟΤΛΟ ΥΡΗΣΟ Μ. Αιεμάλδξνπ 49, 66100, Δξάκα Τει & θαμ: 2521021972 www.akademia.gr, e-mail: charakch@otenet.gr ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Αρχαίων Ελληνικών Γ Γυμναςίου Ενότητεσ: 8-9 Ονοματεπώνυμο:.. Έλα παξάδεηγκα ζεβαζκνύ πξνο ηνπο γνλείο Α. Κείκελν Λέγεηαη γνῦλ ἐλ Σηθειίᾳ (εἰ γὰξ θαὶ κπζωδέζηεξόλ ἐζηηλ, ἀιι ἁξκόζεη

Διαβάστε περισσότερα