ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΥ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΥ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ"

Transcript

1 ίολο/, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καλαμάτας Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φ υτικής Παραγωγής ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΥ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ Γκούμα Σταυρούλα Καλαμάτα 2013 Ή

2 Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμ α Καλαμάτας Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φ υτικής Παραγωγής ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΥ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ Γκούμα Σταυρούλα (ΑΜ ) Ε ξεταστική επιτροπή: Εισηγητής: Μ έλη: Δρ. Γεώργιος Σταθάς Δρ. Δρ. Κ αλαμάτα 2013

3 «Όπως η γη, όσο γόνιμη κι αν είναι δεν μπορεί να κάμει τίποτα χωρίς καλλιέργεια, έτσι και ο νους, χωρίς εκπαίδευση δεν μπορεί να δώσει καλό καρπό.» Π λούταρχος ~ 2 ~

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η πτυχιακή μελέτη αποτελεί μέρος των υποχρεώσεων των φοιτητών και είναι το επιστέγασμα των σπουδών τους. Η παρούσα πτυχιακή μελέτη εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας του τμήματος Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας του Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου. ΓΓρωτίστως θα ήθελα να ευχαριστήσω τους ανθρώπους που χωρίς την βοήθεια τους δεν θα ήταν εφικτή η ολοκλήρωση αυτής της μελέτης. Ευχαριστώ ιδιαιτέρως τον Δρ. Δημήτριο Κοντοδήμα, Εντομολόγο- Ερευνητή, για την συμβολή του σε όλο το φάσμα της μελέτης, την παροχή βιβλιογραφίας και φωτογραφικού υλικού καθώς και για την αγάπη που μου μετέδωσε για τα έντομα και την φυτοπροστασία με χρήση βιολογικών μεθόδων αντιμετώπισης όπως επίσης και για το παράδειγμα ήθους και εργασίας που αποτελεί για εμένα. Ευχαριστώ θερμά τον καθηγητή μου Δρ. Γεώργιο Σταθά για την ανάθεση, διόρθωση και εξέταση της πτυχιακής μου εργασίας καθώς και για όσα με δίδαξαν κατά την διάρκεια της φοίτησης μου στο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καλαμάτας. ~ 3 ~

5 Περιεχόμενα ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΙΣΑ ΓΩ ΓΗ Γενικά Ιστορική καταγραφή Η ολοκληρωμένη παραγωγή Η Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση Η Βιολογική Αντιμετώπιση Οι Φυσικοί Εχθροί των επιβλαβών εντόμων Οι κυριότεροι εχθροί των Εσπεριδοειδών Ο ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΣ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΏΝ...18 Planococcus citri (Risso), (Hemiptera: Pseudococcidae) Οικογένεια Pseudococcidae Συστηματική Κατάταξη - Μορφολογία - Ξενιστές - Βιολογία Συμπτώματα - Ζημιές Αντιμετώπιση ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ Η εκτροφή του Planococcus citri Η εκροφή των Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri Δοκιμές ενδοσυντεχνιακής θήρευσης Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών παρουσία λείας Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών απουσία λείας Ενδοσυντεχνιακή θήρευση ενηλίκων C. montrouzieri επί προνυμφών Ν. includens σε αφθονία λείας Απομόνωση Εντομοπαθογόνων Μυκήτων Βιοδοκιμές με εντομοπαθογόνους μύκητες ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών παρουσία λείας Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών απουσία λείας Ενδοσυντεχνιακή θήρευση ενηλίκων C. Montrouzieri επί προνυμφών Ν. includens σε αφθονία λείας Βιοδοκιμές με εντομοπαθογόνους μύκητες Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ />/ /. /ν/

6 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εργασία μελετά τη δυνατότητα αντιμετώπισης του ψευδόκοκκου Planococcus citri στα εσπεριδοειδή με τη δράση αρπακτικών και εντομοπαθογόων μυκήτων. Ο ψευδόκκοκος των εσπεριδοειδών είναι ένα έντομο το οποίο εκτός από τα εσπεριδοειδή προσβάλει και πολλά άλλα φυτά, όπως αμπέλι, τομάτα, πατάτα κολοκυνθοειδή κ.α. Ο ψευδόκοκκος Ρ. citri ανήκει στην οικογένεια Pseudococcidae (Ψευδοκοκκοειδή). Για την ομαλή διεξαγωγή των πειραμάτων χρειάσθηκε η ύπαρξη συνεχούς εκτροφής ψευδοκόκκων (Planococcus citri) καθώς και των αρπακτικών Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri στο εντομοτροφείο του ΜΦΙ σε ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας (25±1 C),σχετικής υγρασίας (65%) και φωτοπεριόδου (16 ώρες φως / 8 ώρες σκότος). Οι ψευδόκκοκοι εκτρέφονταν επί κονδύλων και φύτρων πατάτας [Solanum tuberosum L., (Solanaceae)] και επί κολοκυθιών [Cucurbita pepo L., C. moschata Dúchense και C. maxima Dúchense (Cucurbitaceae)]. Τα αρπακτικά N. includens και C. montrouzieri εκτρέφονταν επί P. citri στις ίδιες συνθήκες. Για τις δοκιμές ενδοσυντεχνιακής θήρευσης (Intraguild Predation: IGP), μεταξύ των αρπακτικών Coccinellidae Ν. includens και C. montrouzieri χρησιμοποιήθηκαν προνύμφες 2ης ηλικίας των δυο αρπακτικών, ενήλικα νεαρής ηλικίας του C. montrouzieri και ως εξωσυντεχνιακή λεία (extraguild prey) χρησιμοποιήθηκαν ωά, όλα τα ανήλικα στάδια καθώς και ενήλικα άτομα ψευδόκοκκου Ρ. citri. Ως αρένα για τις βιοδοκιμές χρησιμοποιήθηκαν πλαστικά τριβλία τύπου pétri διαμέτρου 9εκ. και οι συνθήκες διατηρήθηκαν σταθερές στους 25 C, φωτοπερίοδο 16:8 φως:σκοτάδι και 65±2 % Σ.Υ. Οι εντομοπαθογόνοι μύκητες απομονώθηκαν με την μέθοδο της χρήσης ως δολώματος του εντόμου Galleria mellonella (Galleria Bait Method). Με τη μέθοδο αυτή απομονώθηκαν από εδάφη της Αττικής Beauveria bassiana (Αμαρούσιον), Paecilomyces fumosoroseus (Αγ. Στέφανος) και Metarhizium anisopliae (Μαραθών). Για τον πειραματισμό χρησιμοποιήθηκε η απομόνωση του Ρ. fumosoroseus από τον Αγ. Στέφανο και μία απομόνωση Lecanicillium lecanii από την Πολωνία (με κωδικό ~ 5 ~

7 3762b) Για τη διεξαγωγή των βιοδοκιμών επί του Ρ. citri, λαμβάνονταν νύμφες και ακμαία θήλεα από την τεχνητή εκτροφή. Για κάθε απομόνωση εντομοπαθογόνου μύκητα, τοποθετούνταν σε πλαστικά τρυβλία τύπου Petri 3x10 άτομα Ρ. citri, τα οποία ψεκάστηκαν με διαλύματα κονιδίων δύο διαφορετικών συγκεντρώσεων για κάθε απομόνωση. Αντίστοιχα τοποθετήθηκαν και αψέκαστοι μάρτυρες. Τρεις ημέρες μετά την επέμβαση εξετάζονταν τα άτομα επί των οποίων είχε αναπτυχθεί μυκήλιο. Η θερμοκρασία κατά τη διεξαγωγή του πειραματισμού ήταν σταθερή (25±1 C) και η σχετική υγρασία κυμαίνονταν από 95-99%. Διαπιστώθηκε ασυμμετρική ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ των Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri (με λεία Planococcus citri. Το εξωτικό αρπακτικό (C. montrouzieri) κατανάλωσε προνύμφες του Ν. includens (ιθαγενές) ενώ αντίθετα το Ν. includens δεν θήρευσε προνύμφες του C. montrouzieri. Όσον αφορά στους εντομοπαθογόνους μύκητες διαπιστώθηκε υψηλή αποτελεσματικότητα των απομονώσεων που δοκιμάστηκαν (76,7 και 93,3% για το Paecilomyces fumosoroseus και το Lecanicillium lecanii αντίστοιχα) στις υψηλές συγκεντρώσεις (108κονίδια/ηι1). 6

8 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Γενικά Τα σημερινά επίπεδα ανταγωνισμού επιβάλουν την ανάγκη αξιοποίησης κάθε δυνατού συγκριτικού πλεονεκτήματος για τη διατήρηση και αύξηση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων παραγόμενων αγροτικών προϊόντων. Η εντατικοποίηση των καλλιεργειών έχει οδηγήσει στην αύξηση της χρήσης των χημικών φυτοφαρμάκων. Αυτό έχει ως συνέπεια, προβλήματα ρύπανσης του περιβάλλοντος αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις και την παρουσία υπολειμμάτων στο τελικό προϊόν. Τόσο η διεθνής όσο και η ευρωπαϊκή τάση σήμερα είναι να μειωθεί η χρήση φυτοφαρμάκων τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για την προστασία του καταναλωτή. Ιδιαίτερη βαρύτητα για τη χώρα μας έχει η σημασία που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την επίτευξη του στόχου της μείωσης της χρήσης φυτοφαρμάκων. Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη δράση δύο αρπακτικών και δύο εντομοκτόνων κατά του ψευδοκόκκου. Το κομμάτι αυτό είναι ένα τμήμα μίας γενικότερης μελέτης με στόχο την ανάδειξη της σημασίας των φυσικών εχθρών ως παραγόντων αντιμετώπισης των εντόμων εχθρών των καλλιεργειών των εσπεριδοειδών. Τελικός στόχος της μελέτης αυτής είναι η ανεύρεση εναλλακτικών προς τη χημική και ο συνδυασμός αυτών των δύο, μεθόδων αντιμετώπισης των εχθρών ώστε να είναι δυνατή η μείωση χρήσης των φυτοφαρμάκων για την προστασία του καταναλωτή και του περιβάλλοντος. Επίσης η ανάδειξη των παραγόντων αυτών ως εργαλείων για την αντιμετώπιση των εντόμων, συμβάλει στη διατήρηση η και αύξηση της βιοποικιλότητας στα αγροτικά οικοσυστήματα. Η όλη προσπάθεια εντάσσεται στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης εχθρών (Integrated Pest Management ΙΡΜ) που είναι η ενδεδειγμένη μέθοδος αντιμετώπισης εχθρών που χρησιμοποιείται πλέον στη φυτοπροστασία. Τα τελευταία χρόνια αναζητήθηκαν γενικά στη φυτοπροστασία νέες μέθοδοι αντιμετώπισης με έμφαση στη χρήση βιολογικών μέσων (όπως φυσικών εχθρών, μικροβιακών παραγόντων, φυσικών ουσιών). Η χρήση φυσικών εχθρών ή μικροβιακών παραγόντων για τον έλεγχο των εχθρών των καλλιεργειών ονομάζεται Βιολογική Αντιμετώπιση (ή Βιολογική Καταπολέμηση). />*/ y /ν/

9 1.2. Ιστορική καταγραφή Η πρώτη αναφορά για αντιμετώπιση εχθρών εμφανίστηκε το 950 π.χ. στην Αρχαία Ελλάδα όπως αναφέρει ο Όμηρος στο έργο του «Ομηρικοί Ύμνοι», όπου χρησιμοποιούσαν θειούχα σκευάσματα ως μια αποτελεσματική μέθοδο καταπολέμησης των ζωικών εχθρών (Debach, 1974). Κατόπιν ο Ρωμαίος Cato ο λογοκριτής, το 200π.Χ. συνέστησε ψεκασμούς με πετρέλαιο για τον έλεγχο των εντόμων εχθρών. Όμως η πρώτη καταγεγραμμένη εφαρμογή της βιολογικής αντιμετώπισης πραγματοποιήθηκε στην Κίνα, το 300 μ.χ., όπου επιστρατεύτηκαν μυρμήγκια θηρευτές του γένους Oecophylla smaragdina για τον έλεγχο των εχθρών των εσπεριδοειδών. Επίσης το 1500 μ.χ. οι αγρότες και φυσιοδίφες εκείνης της εποχής παρατήρησαν είδη Coccinellidae και ιδιαίτερα το αρπακτικό Cycloneda munda L., αλλά και μεγάλα σκαθάρια του εδάφους, του γένους Carabidae, να τρέφονται με άλλα έντομα (Jahn et al., 2001). Το 1758 ο Ληναίος ιδρύει το διωνυμικό σύστημα ονοματολογίας και με αυτόν τον τρόπο περιέγραψε πάρα πολλά έντομα θηρευτές και ήταν εκείνος που το 1763 χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο C.N. Nelin συνέστησε την συλλογή και εξαπόλυση Carabidae, Coccinellidae, Chrysopidae και Aphidiidae ως σημαντικό παράγοντα επιτυχίας για τον ορθό έλεγχο των ζωικών εχθρών των καλλιεργειών (Jahn et al., 2001). Στις αρχές του 19ου αιώνα εμφανίστηκαν τα πρώτα συγγράμματα αφιερωμένα εξ ολοκλήρου στην βιολογική αντιμετώπιση και τον έλεγχο των εντόμων εχθρών. Το 1874, στην Ζηλανδία, έγινε η πρώτη διεθνής παρουσίαση του αρπακτικού Coccinella undecimpunctata L. Το 1878 στη Γαλλία χρησιμοποιήθηκε το παρασιτοειδές Tyroglyphus phylloxerae εναντίον του Viteus vitifoliae (Debach, 1971). Στα τέλη του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα το 1888, στην Αμερική, χρησιμοποιήθηκε το αρπακτικό Rodolia cardinalis, που εισήχθη από την Αυστραλία, για να επιτευχθεί έτσι ο έλεγχος του κοκκοειδούς Icerya purchasi (Dreistadt et al., 1994). Τη δεκαετία του 1920 στην Αυστραλία, κατορθώθηκε ο έλεγχος της εξάπλωσης του κάκτου Opuntia cactus με την απελευθέρωση του φυτοφάγου εντόμου Cactoblastis cactorum γεγονός που καταγράφηκε ως μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της βιολογικής καταπολέμησης του αιώνα μας (Essig, 1931). ~ 8

10 To 1940 o C.P. Clausen, συνέγραψε ένα κλασσικό βιβλίο για τα εντομοφάγα έντομα, συνοψίζοντας την βιβλιογραφία στην βιολογία των παρασιτοειδών και των αρπακτικών. Το 1943 ο W.R. Thompson άρχισε να κατηγοριοποιεί τα παρασιτοειδή και τα αρπακτικά ανάλογα με τον ξενιστή τους και τα θηράματα τους (Steinhaus, 1956). Στις επόμενες δεκαετίες η βιολογική αντιμετώπιση εξελίχθηκε και εκτός από τη χρησιμοποίηση θηρευτών, εφαρμόστηκαν σκευάσματα που η δραστική τους ουσία προερχόταν από μύκητες, βακίλους και άλλες φυσικές ουσίες. Την δεκαετία του 70, συγκεκριμένα το 1972 παρουσιάστηκε το πρώτο σκεύασμα βασιζόμενο στο Bacillus thuringiensis, που χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο των λεπιδοπτέρων. Αυτή την τάση που είναι και σήμερα επίκαιρη περιγράφει ο Barry Commoner στο βιβλίο του το 1971 «Κλείνοντας τον κύκλο» με μια χαρακτηριστική φράση «...η φύση δεν είναι ο εχθρός, αλλά ο ουσιαστικός σύμμαχός μας...» (Kogan, 1998) Η ολοκληρωμένη παραγωγή Η γεωργία και η κτηνοτροφία είναι οι πιο παλιές δραστηριότητες του ανθρώπου, που επηρεάζουν το περιβάλλον και επηρεάζονται από αυτό και σε χώρες όπως η Ελλάδα, διαμόρφωσαν το χώρο και τη ζωή μέσα σε αυτόν. Η διάταξη των χωραφιών και των καλλιεργειών γύρω από τα χωριά, οι αναβαθμίδες για να καλλιεργηθούν οι πλαγιές, οι φυτοφράκτες για να προστατευτούν τα χωράφια, τα βοσκοτόπια και οι στάνες, διαμόρφωσαν το χώρο γύρω από τα χωριά και αποτελούν την ύπαιθρο όπως την αντιλαμβανόμαστε. Η ύπαιθρος σε κάθε τόπο έχει διαφορετική μορφή ανάλογα με τις καλλιέργειες που ασκούνται στην κάθε περιοχή, τον τρόπο που είναι χωρισμένα τα χωράφια, τον τρόπο που είναι κλαδεμένα τα δέντρα, τα είδη και τις ποικιλίες που καλλιεργούνται, την κλίση του εδάφους, την ύπαρξη νερού ή όχι κλπ. Αυτές τις μορφές, που διαμορφώνονται από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, τις ονομάζουμε αγροτικά τοπία για να τα ξεχωρίσουμε από άλλα τοπία μιας περιοχής, όπως τα δασικά. Η γεωργία εκτός από δικά της ξεχωριστά τοπία, διατηρεί και προσφέρει τροφή και καταφύγιο σε πολλά άγρια ζώα και φυτά. Η γεωργία και η κτηνοτροφία έχουν αλλάξει σημαντικά με την πάροδο του χρόνου, λύνοντας πολλά προβλήματα και δημιουργώντας, όμως, άλλα. Οι αλλαγές που έφερε η μαζική χρήση των λιπασμάτων, των γεωργικών μηχανημάτων, των νέων αρδευτικών συστημάτων καθώς και η εγκατάλειψη παραδοσιακών τρόπων καλλιέργειας και εκτροφής των ζώων, έδωσαν νέα ώθηση στη γεωργία, η οποία ~ 9 ~

11 αύξησε μεν το γεωργικό εισόδημα, αλλά παράλληλα δημιούργησε προβλήματα τόσο στην αγροτική εκμετάλλευση, όσο και στο ευρύτερο περιβάλλον της και επομένως στο κοινωνικό σύνολο. Ο ρόλος του αγρότη, ο οποίος αναγνωρίζεται σε όλο του το εύρος, δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή αλλά επεκτείνεται και στην προστασία του περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς και του χώρου της υπαίθρου. Ο αγρότης θα πρέπει με τις δράσεις του να στοχεύει στην μείωση των προβλημάτων που δημιουργούν η γεωργία και η κτηνοτροφία, αλλά και στην διατήρηση των καλών υπηρεσιών της γεωργίας προς το κοινωνικό σύνολο. Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχει δημιουργήσει η γεωργική δραστηριότητα και την συνέχιση των θετικών λειτουργιών της, οι αγρότες θα πρέπει να εφαρμόζουν ορισμένες πρακτικές, οι οποίες ονομάσθηκαν Κώδικες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής. (Κ.Ο.Γ.Π.). Οι πρακτικές αυτές, σχεδόν όλες παλιές, που η έρευνα έδειξε, ότι ήταν αποτελεσματικές εμπλουτίστηκαν, όπου χρειάσθηκε με νέες και αποσκοπούν: στην αειφορική διαχείριση των γεωργικών γαιών και των φυσικών πόρων στην προστασία και διαφύλαξη του αγροτικού τοπίου και των χαρακτηριστικών του στην προστασία της υγείας των αγροτών και των καταναλωτών. Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων οι Κώδικες παρεμβαίνουν στις ακόλουθες γεωργικές δραστηριότητες: 1. Κατεργασία του εδάφους 2. Αμειψισπορά 3. Λίπανση 4. Διαχείριση υδάτινων πόρων 5. Φυτοπροστασία 6. Διαχείριση αυτοφυούς χλωρίδας 7. Συγκομιδή 8. Διαχείριση υπολειμμάτων καλλιέργειας 9. Διαχείριση απορριμμάτων. Η πρακτική της αμειψισποράς αφορά μόνο τις ετήσιες καλλιέργειες, αροτραίες και κηπευτικά. Όλες οι άλλες δραστηριότητες αφορούν όλους τους τύπους των καλλιεργειών. ~ 10 ~

12 Οι Κώδικες Ορθής γεωργικής Πρακτικής αφορούν, επίσης, στις παρακάτω κτηνοτροφικές δραστηριότητες: 1. Την διαχείριση των βοσκοτόπων 2. Την υγιεινή και καλή διαβίωση των ζώων 3. Την διαχείριση αποβλήτων της κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης Η Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση Η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση των εχθρών των καλλιεργειών (Integrated Pest Management, ΙΡΜ), σύμφωνα με τους Smith & Reynolds (1966), είναι ένα σύστημα αντιμετώπισης εχθρών, στο πλαίσιο κάποιων συγκεκριμένων περιβαλλοντολογικών συνθηκών και της δυναμικής πληθυσμών του εχθρού, το οποίο χρησιμοποιεί όλες τις κατάλληλες μεθόδους και τεχνικές κατά τον πλέον εναρμονιζόμενο τρόπο και επιτυγχάνει τη διατήρηση του πληθυσμού του εχθρού κάτω από το επίπεδο που δύναται να προξενήσει οικονομική ζημία στην καλλιέργεια. (Λυκούρεσης, 1995). Είναι δηλαδή, μια οικολογικά βασισμένη στρατηγική αντιμετώπισης εχθρών των καλλιεργειών που στηρίζεται κυρίως σε φυσικούς παράγοντες θνησιμότητας όπως είναι οι φυσικοί εχθροί και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και αναζητεί να εφαρμόζει τακτικές οι οποίες να μην διαταράσσουν ή να διαταράσσουν όσο γίνεται λιγότερο αυτούς τους παράγοντες. Για την αντιμετώπιση του ψευδόκοκκου, σήμερα χρησιμοποιούνται διάφορα προϊόντα τα οποία έχουν διαφορετικούς τρόπους δράσης. Στο στάδιο λίγο πριν της έκπτυξης των οφθαλμών ενδείκνυται ένας ψεκασμός με θερινό πολτό και οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο ή με έτοιμο ελαιοργανοφωσφορικό σκεύασμα. Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη καταπολέμηση της πρώτης γενεάς, ώστε να αποτραπεί η μεγάλη αύξηση του πληθυσμού. Οι παραπάνω ψεκασμοί δεν μπορούν να προστατεύσουν τα φυτά από τις εισβολές των εντόμων που διαχείμασαν στις ρίζες και ανεβαίνουν στην επιφάνεια κατά την περίοδο της βλάστησης. Για την περίπτωση αυτή συνιστάται η διενέργεια ενός ψεκασμού δυο εβδομάδες πριν από την άνθηση με οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο. Η επέμβαση αυτή επαναλαμβάνεται το καλοκαίρι όταν η προσβολή εμμένει. Πρόσφατα μελετήθηκε από το ΜΦΙ η δυνατότητα χρησιμοποίησης ~ 11

13 φερομονικών παγίδων για την έγκαιρη παρακολούθηση της φαινολογίας του Planococcus ficus στη χώρα μας. Αναρτήθηκαν φερομονικές παγίδες τύπου Δέλτα, σε διάφορες αμπελουργικές περιοχές της Κορινθίας. Επίσης δοκιμάστηκε και ένα ισομερές της φερομόνης που βρέθηκε από ερευνητική ομάδα του Ισραήλ. Τα πρώτα αρσενικά του P. ficus εμφανίστηκαν στις παγίδες αρχές Μαΐου. Η δεύτερη πτήση εμφανίστηκε αρχές Ιουνίου, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται αλληλοεπικάλυψη των γενεών. Οι συλλήψεις ήταν συνεχείς και δεν ήταν ποτέ μηδενικές κατά την καλλιεργητική περίοδο. Στις παγίδες συλλαμβάνονταν και σημαντικός αριθμός παρασιτοειδών, τα οποία αυξήθηκαν κατά πολύ από τις αρχές Αυγούστου. Η χρησιμοποίηση φερομονικών παγίδων φαίνεται πως είναι σημαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση πληθυσμού του Ρ. citri και συνεπώς την έγκαιρη επέμβαση για την καταπολέμηση του εντόμου. ~ 12 ~

14 Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση Εχθρών Εικόνα Η Ολοκληρωμένη Αντιμετώπιση Εχθρών Παράσιτα και παρασιτοειδή Φυσική Βιολογική Καταπολέμηση Αρπακτικά Παθογόνοι μικροοργανισμοί Νηματώδεις Αραχνίδια Βακτήρια Εντομα Εντομα Μύκητες Ακάρεα Σπονδυλωτά Ιοί Πρωτόζωα Ρικέτσιες Μυκοπλάσματα Χλαμύδια Κλασική Βιολογική Καταπολέμηση Εμβολιαστικές απελευθερώσεις Μαζικές απελευθερώσεις Παράσιτα Παράσιτα Αρπακτικά Αρπακτικά Παθογόνα Μικροβιακοί οργανισμοί: Ιοί Παθογένεια Εξειδίκευδη Αντοχή Μη μολυσματικότητα σε ζώα Κόστος Μύκητες Βακτήρια Πρωτόζωα

15 1.5. Η Βιολογική Αντιμετώπιση Η βιολογική αντιμετώπιση (ή βιολογική καταπολέμηση) ορίζεται ως η δράση των φυσικών εχθρών των επιβλαβών εντόμων (παρασιτοειδή, αρπακτικά, παθογόνα). Διακρίνεται σε φυσική βιολογική καταπολέμηση (δράση των φυσικών εχθρών χωρίς παρέμβαση του ανθρώπου) και σε εφαρμοσμένη βιολογική καταπολέμηση (δράση των φυσικών εχθρών μετά την ενεργό παρέμβαση του ανθρώπου). Η εφαρμοσμένη βιολογική καταπολέμηση διακρίνεται σε διαχείριση πληθυσμών (εκτροφή, πολλαπλασιασμός και εξαπόλυση ιθαγενών φυσικών εχθρών) και σε κλασσική βιολογική καταπολέμηση (εισαγωγή και διαχείριση πληθυσμών εξωτικών φυσικών εχθρών και χρήση μικροβιακών σκευασμάτων) (Εικόνα 1.5.1) (Καίεογαηηοείθθό, Κοντοδήμας 2004). Κ(ΜΙ/ΙΚ ί ΚΐΠΐΙΜ Ι ΠΙ (η όρόπη τ ο ν «ριχχμ ίν τ ο ν ετιιβ ^ί^ϊίν ενπ5μϋθι/) Ε Ιν Μ Γ Μ ΐ: (Φ ηκήβ ια ο^ική Κ ά ιη ια ή ιρ ^ : (έρόαη τ ο ν φυσικυ'ν ε& ράνγμ^τ*φ έφ χτ\ Τ737αΐ >3ϋί7Εϋ) Ι Ι Ι Λ Ι Μ Ι ΐ ν ΐ Ν I Ελα^γική Κ π υ π ν ή ιρ ρ (όρτίπη τη ν φυακη ν ε ^ (χ ίν μετά τ»γ/ 7 ^τγ(επη έοο ε& (χάιοο) Λ ΙΛ Μ ΙΙΤ ϋ I I Μ ίι-μ Μ ΙΝ ί εκτροφή, 7ΐίλιοσιλοαιθΕμόςκΕΐι εεραίραταη ιθϋη»ιίνφταϋ<ιίν Κ Λ Α υκ Ι ΙΙΙ(νχΓ/ικΐ ΚχπχπΑήηαη ΟίΧ^Λίρί ΚΓΑδκφ^ίραη 7^τ θυαμάν (εκτροφή, 7κ9^ ΧΓ^βΙ30θμ0ς εξριαίλοοή) «τμ*ιι«ίν φυαικϊίνίΐ^τίνκοι ρ ρ ίμ ^ χ μ ο Μ ίν Εικόνα Η Βιολογική Αντιμετώπιση (ή Βιολογική Καταπολέμηση) 14 ~

16 1.6. Οι Φυσικοί Εχθροί των επιβλαβών εντόμων Φυσικοί Εχθροί των επιβλαβών εντόμων, όπως αναφέρθηκε είναι τα παρασιτοειδή, τα αρπακτικά και τα παθογόνα. Αρπακτικό είναι «κυρίως ένα έντομο ή και άλλος οργανισμός του ζωικού βασιλείου, το οποίο ζει ελεύθερα καθ όλη τη διάρκεια της ζωής του, είναι συνήθως μεγαλύτερο σε μέγεθος από τη λεία του και για να συμπληρώσει την ανάπτυξή του απαιτούνται περισσότερα του ενός άτομα από τη λεία του (πολλές φορές εκατοντάδες ή χιλιάδες)» (Λυκουρέσης 1995). Παρασιτοειδές θεωρείται «ένα έντομο το οποίο έχει συνήθως, όχι πάντοτε, το ίδιο μέγεθος περίπου με τον ξενιστή του, απαιτεί δε ένα μόνο ξενιστή για τη συμπλήρωση της αναπτύξεως του τον οποίον και τελικά θανατώνει» (Λυκουρέσης 1995) Παθογόνο είναι ένας μικροοργανισμός που μπορεί να διεισδύσει στο σώμαξενιστή και να προκαλέσει νόσο. Στα παθογόνα των αρθροπόδων κατατάσσονται και ορισμένα είδη νηματωδών. Οι κατηγορίες των φυσικών εχθρών διαφέρουν σημαντικά στην βιολογία και συμπεριφορά τους και ως εκ τούτου στην ικανότητα να ελέγξουν τον πληθυσμό των εχθρών σε κάθε περιβάλλον. Για τη σωστή άλλα και έγκαιρη χρήση των φυσικών εχθρών χρειάζεται καλή γνώση : του βιολογικού κύκλου των εχθρών και των ανταγωνιστών των εχθρών (βιολογία, που και πως διαχειμάζουν, κ.α.). Με τις γνώσεις αυτές μπορεί να καταρτιστεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αντιμετωπίσεως των πιθανών εχθρών. Η παθογένεια η οποία προκαλείται από τους μικροοργανισμούς δεν είναι ίδια σε όλα τα έντομα και διαφέρει ακόμα και σε κάθε στάδιο του εντόμου. Συνήθως είναι μεγαλύτερη στα νεαρά στάδια του εντόμου, ιδιαίτερα στο στάδιο της προνύμφης (Steinhaus, 1949). Το σημείο εισόδου ή ανάπτυξης ενός παθογόνου διαφέρει, ανάλογα με το έντομο και το εκάστοτε παθογόνο. Συνήθως η είσοδος των παθογόνων γίνεται από την στοματική οδό, ενώ οι μύκητες έχουν τη δυνατότητα να εισβάλλουν στον ξενιστή τους από την επιδερμίδα του εντόμου. ~ 15 ~

17 Π ίνακας 1. Τάξεις και μερικά είδη εντομοπαθογόνων μυκήτων ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΥΚΗΤΩΝ Α. ΦΥΚΟΜΥΚΗΤΕΣ Β. ΑΣΚΟΜΥΚΗΤΕΣ Γ. ΑΤΕΛΕΙΣ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΔΗ ΕΝΤΟΜΟΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΥΚΗΤΩΝ Entomophthorales - Entomophthora spp., Zoophthora spp., Erynia spp. - Massospora (M. cicadina), - Conidiobolus spp. Blastocladiales - Coelomomyces spp. (C. stegomyiae, C. tasmaniensis, παθογόνα κουνουπιών) Lagenidiiales - Lagenidium giganteum (παθογόνο κουνουπιών) Ascosphaerales Bettsia sp. Ascophaera (παθογόνα μελισσών) (A. apis) Myriangiales Myriangium spp.(παθογόνα Coccoidae) Sphaeriales Cordyceps spp. Torrubiella spp. Hypocrella spp. Moniliales Beauveria spp. (B.bassiana, παθογόνο πολλών ειδών εντόμων), (Β. tenella=b. brongniarti) (παθογόνο του Melolontha melolontha) Metarrhizium (M anisopliae) [παθογόνο του Anisopliae austriaca (Scarabaeidae)] Nomuraea (= Spicarid) (N. rileyi) (παθογόνο του Trichoplusia ni κ.α Noctuidae) Paecilomyces spp. Hirsutella (H. thompsonii) (παθογόνο του ακάρεως Phyllocoptuta oleivora) Culicomyces clavosporus Lecanicillium lecanii Tolypocladium cylindrosporum Sphaeropsidales - Aschersonia (A. aleurodis) (παθογόνο των Aleurodidae) ~ 16

18 1.7 Οι κυριότεροι εχθροί των Εσπεριδοειδών HEM IPTERA Aleurothrixus floccosus Εριώδης Αλευρώδης Aonidiella aurantii Κόκκινη Ψώρα Aphis citricola Πράσινη αφίδα των Εσπεριδοειδών Ceroplastes rusci Κηροπλάστης της Συκιάς Ceroplastes sinensis Κηροπλάστης των ξινών Chrysomphalus dictyospermi Ερυθρόλευκη Ψώρα Coccus hesperidium L. Κόκκος Εσπεριδοειδών Coccus pseudomagnoliarum Κόκκος Dialeurodes citri Αλευρώδης leery a purchasi Ισέρυα Lepidosaphes beckii Μυτιλόμορφη ψώρα Parabemisia myricae Αλευρώδης Εσπεριδοειδών Pseudococcus aonidianum Ψευδόκοκος θερμοκηπίων Pseudococcus citri Ψευδόκοκος Saissetia oleae Λεκάνιο Tephroclystia - gymnoscelis pumilata Huebner Toxoptera aurantii Μαύρη Αφίδα Εσπεριδοειδών LEPIDOPTERA Ephestia vapidella Εφέστια των Εμβολίων Phylocnistis citrela Φυλλοκνίστης Praus citri Ανθοτρήτης της Αεμονιάς DIPTERA Ceratitis capitata Μύγα της Μεσογείου THYSANOPTERA Heliothrips haemorrnoidalis Θρίπας ACARIÑA Acería sheldoni Παραμορφωτικό Ακαρι Aculops pelekassi Ακαρι σκωριόχρωμης κηλίδωσης Panonychus citri Κόκκινος Τετράνυχος Tetranychus urticae Κοινός Τετράνυχος ~ 17 ~

19 2. Ο ΨΕΥΔΟΚΟΚΚΟΣ ΤΩΝ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΏΝ Planococcus citri (Risso), (Hemiptera: Pseudococcidae) 2.1 Οικογένεια Pseudococcidae Σ την οικογένεια αυτή ανήκουν τα έντομα που κοινώς αποκαλούνται ψευδόκοκκοι. Οι ψευδόκοκκοι ευνοούνται από την υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία και σχετικά υψηλή θερμοκρασία. Αναπτύσσονται ιδιαίτερα σε θερμοκήπια και σε άλλες υγρές θέσεις καθώς επίσης σε δένδρα και θάμνους με πυκνό φύλλωμα. Τα θηλυκά έχουν σώμα μαλακό, σακκόμορφο συνήθως ωοειδές. Καλύπτεται από αλευρώδη ή νηματώδη κηρώδη εκκρίματα που είναι κυρίως προστατευτικά και συχνά ξεπερνούν την περίμετρο του σώματος. Φέρει ευκρινείς δακτυλιοειδείς προεξοχές ομοιόμορφα κατανεμημένες στο σώμα των ατόμων της οικογένειας Pseudococidae, το οποίο καταλήγει σε δύο λοβούς εξοπλισμένους με σμήριγγες. Όλα τα στάδια (ανήλικα και ενήλικα) έχουν πόδια και μπορούν να μετακινούνται. Παράγουν άφθονα μελιτώδη απεκκρίματα που ρυπαίνουν το φύλλωμα, τους καρπούς και ευνοούν την ανάπτυξη της καπνιάς.βλαβερά είδη για τα εσπεριδοειδή που ανήκουν σ αυτήν την οικογένεια είναι τα: Planococcus citri, και Pseudococcus longispinus. 2.2 Συστηματική Κατάταξη - Μορφολογία - Ξενιστές - Βιολογία Συστηματική Κ ατάταξη - Γένος είδος: Planococcus (Pseudococcus) citri (Risso) Τάξη: Hemiptera Υπόταξη: Homoptera Οικογένεια: Pseudococcidae Κοινή ονομασία: Ψευδόκοκκος των Εσπεριδοειδών ~ 18 ~

20 Μορφολογία Το ακμαίο θήλυ έχει σώμα μαλακό, σχήματος ωοειδές και ελαφρώς κυρτό και διαστάσεις 2,5χ2-3ιτιιτι. Χρώμα ρόδινο ως φαιορόδινο με καλά αναπτυγμένα πόδια και κεραίες, χρώματος ερυθρού. Το σώμα του καλύπτεται ολόκληρο από άφθονη λευκή κηρώδη σκόνη. Περιμετρικά έχει δεκαοχτώ (18) ζευγάρια κοντών, κωνικών αποφύσεων από τις οποίες το τελευταίο οπίσθιο ζευγάρι είναι λίγο μακρύτερο. Το έντομο μπορεί και μετακινείται πρίν να αρχίσει η ωοτοκία και συνεχίζει να κινείτε σε όλα. του τα στάδια. Το αρσενικό είναι καστανοκίτρινο ή καστανέρυθρο με μαύρους οφθαλμούς και μακριές τριχωτές κεραίες. Οι πτέρυγες του διάφανες μακρύτερες από το σώμα του. Είναι μικρότερο από το θηλυκό με διαστάσεις 1χ0,2-3ηπη, μοναδικός σκοπός του είναι να γονιμοποιήσει το θηλυκό. Το ωό είναι ωοειδές, κιτρινωπό, διαστάσεων 0,33χ 0,35χο, 15-0,2ιγ)πι. Η νύμφη της πρώτης ηλικίας χρώματος κίτρινου χωρίς κηρώδες κάλυμμα με διαστάσεις 0,5-0,7x0,2-0,3γππι. Στην ηλικία αυτή δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ αρσενικών και θηλυκών. Οι νύμφες δεύτερης ηλικίας είναι μεγαλύτερες, σκουρότερες και λιγότερο δραστήριες από ότι στην πρώτη ηλικία. Στην τρίτη(τελευταία) ηλικία μοιάζει με το ενήλικο θηλυκό. Ξενιστές Είναι είδος πολυφάγο. Προσβάλει υπαίθριες και θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Είναι σοβαρός εχθρός πολλών ανθοκομικών φυτών όπως π.χ. καμέλια, βεγγόνια, διεφεμπάχια, γαρδένια, φυλλόδενδρο, αζαλέα, αλλά και δευτερεύων εχθρός σε καλλιέργειες κηπευτικών και κολοκυνθοειδών. Σημαντικός εχθρός των εσπεριδοειδών και της αμπέλου. Άλλα φυτά ξενιστές είναι η καρπουζιά, η πεπόνια, η μπανανιά, η μουριά. Βιολογία - Ο ικολογία Συμπληρώνει 3-4 γενεές το χρόνο. Διαχειμάζει ως αυγό, νύμφη ή ακμαίο θηλυκό σε προφυλαγμένες θέσεις. Μόλις η θερμοκρασία γίνει ιδανική και υπάρχουν φυτά ξενιστές ο ψευδόκοκκος αφήνει το καταφύγιο του. Κάτω από κανονικές συνθήκες ο πληθυσμός του αποτελείται από ίσο αριθμό αρσενικών και θηλυκών. Η αναζήτηση του θηλυκού από το αρσενικό αρχίζει αμέσως μετά την ενηλικίωση. Παρόλο που είναι αρκετά μικρό είναι σεξουαλικά δραστήριο. Κατά προσέγγιση ένα ~ 1 9 ~

21 αρσενικό ζευγαρώνει με εννέα διαφορετικά θηλυκά. Μετά το ζευγάρωμα το θηλυκό ωοθετεί σε καρπούς, κλαδίσκους ή κάτω από ξερούς φλοιούς, σε σωρούς και τα καλύπτει με λευκά κηρώδη νημάτια που εκκρίνει από το κάτω 3233 μέρος της κοιλιάς σχηματίζοντας μεγάλο βαμβακώδη ωόσακο, ίσο περίπου σε μέγεθος με το σώμα του. Ο αριθμός των αυγών εξαρτάται κυρίως από την θερμοκρασία και ποικίλει από 2Θ 0 - \6 0 και από 35 0 σε 27 (Γ. Από την στιγμή που τα αυγά εναποτίθενται το θηλυκό πεθαίνει. Οι νεαρές νύμφες μετά την εκκόλαψη διασκορπίζονται σε όλα τα τρυφερά όργανα των φυτών και αφού περιπλανηθούν στο φυτό για να απομυζήσουν τους χυμούς του, εγκαθίστανται σε σκιαζόμενα και υγρά μέρη και σε θέσεις όπου το σώμα έχει τη μεγαλύτερη επαφή με τις γύρω στερεές επιφάνειες. Αυτές οι θέσεις είναι κάτω από τον κάλυκα διαφόρων καρπών και κοντά σε σημεία επαφής καρπών με καρπούς, κλαδιά ή φύλλα και διακλαδώσεις. Εκεί συσσωρεύονται τα ακμαία και δημιουργούν τις εύκολα διακρινόμενες βαμβακώδεις μάζες. Κατά την διάρκεια της δεύτερης νυμφικής ηλικίας το αρσενικό σταματά να τρέφεται και υφίσταται μια πλήρης μεταμόρφωση. Το θηλυκό δεν παρουσιάζει πλήρη μεταμόρφωση. Στην τρίτη νυμφική ηλικία το θηλυκό είναι σεξουαλικά ώριμο. Ο χρόνος ανάπτυξης του ψευδόκοκκου εξαρτάται από την θερμοκρασία και την σχετική υγρασία. Η θερμοκρασία επηρεάζει την ανάπτυξη του αυγού και του ακμαίου, ενώ η υγρασία κυρίως το αυγό και ελαφρά την νυμφική ηλικία. Η ανάπτυξη του πληθυσμού είναι ιδανική σε θερμοκρασία 26 C και σχετική υγρασία 60%. 2.3 Συμπτώματα - Ζημιές Η νύμφη και το τέλειο θηλυκό μυζούν χυμούς από καρπούς, βλαστούς και φύλλα. Εκτός από την εξασθένιση των φυτών μπορεί να προκληθεί πτώση φύλλων, ανθέων και μικρών καρπών. Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη είναι χαμηλή και υψηλή σε σάκχαρα. Η ποσότητα χυμού που χρειάζεται είναι μεγάλη για να πάρει αρκετή πρωτεΐνη, που θα χρησιμεύσει στις ζωτικές του λειτουργίες. Ο ψευδόκοκκος εκκρίνει περίσσεια ζαχάρων σε μορφή μελιτώματος. Ο μύκητας της καπνιάς (ΕΙαώ^ροΓίιιηι βρρ.) συνήθως αναπτύσσεται στα μελιτώματα, και μαζί με το λευκό κηρώδες έκκριμα των κοκκοειδών βλάπτει την ποιότητα των ~ 20

22 προσβεβλημένων φυτών. Περιορίζεται η φωτοσύνθεση με συνέπεια την μείωση της παραγωγής. 2.4 Αντιμετώπιση Η βιολογική αντιμετώπιση του ψευδόκοκκου είναι δυνατή με τη δράση των φυσικών εχθρών (αρπακτικών και παρασιτοειδών), ιθαγενών (Εικόνα 2.4.1) ή εξωτικών (ΟιγρίοΙαβηιοης ηιοκοιιζΐβή, Εβρίοηκκύχ άανγιορϋ) ή με χρήση εντομοπαθογόνων μυκήτων (παρούσα εργασία). Ι,βρίοηΊα,νίίχ άαοίγίορϋ, εξαπόλυση ακμαίων Exochomus quadripustulatus Cryptolaemus montrouzieri Leucopis sp. Nephus quadrimaculatus Nephus anomus Nephus hiekei Εικόνα Φυσικοί εχθροί του Planococcus citri (Katsoyannos 1996). ~ 21 ~

23 Το αοπακτικο η>νίοιαβηΐμ ηιοηΐτοιιζίβη Εικόνα Ακμαίο και προνύμφες ϋιγρίοΐαβηιιις ηιοηίγοιιζΐβή Είναι ένα από τους πιο αποτελεσματικότερους φυσικούς εχθρούς του ψευδόκοκκου και εμπορικά διαθέσιμος στη χώρα μας. Πρώτοήρθε στην Ελλάδα το Αν και έχει σαφή προτίμηση στον ψευδόκοκκο έχει επισημανθεί να τρέφεται και σε άλλα είδη επιβλαβών εντόμων όπως αφίδες, κοκκοειδή κ.α. Όλα τα στάδια του ωφελίμου είναι ιδιαίτερα αδηφάγα και απαιτούν μεγάλη ποσότητα τροφής για την εγκατάσταση του. Συνιστάται για μεγάλη προσβολή και παρουσιάζει άριστη προσαρμοστικότητα στις υψηλές θερμοκρασίες (Ιούνιος-Σεπτέμβριος). Τα αοπακτικά ΝβρίΊΜ ίηοίικίβηχ, \ephus Μζίζηαίιιζ Είναι επίσης ιδιαίτερα αποτελεσματικά εναντίον του ψευδόκοκκου. Παρουσιάζουν τροφική εξειδίκευση στους ψευδόκοκκους ενώ βιβλιογραφικά δεν βρέθηκαν ενδείξεις για άλλα θηράματα ή εναλλακτικές τροφές όπου μπορεί να τραφούν. Δεν απαιτούν μεγάλη ποσότητα τροφής όπως απαιτείται από το ϋτγρίοΐαβηηις ιηοηίγοίίζϊεη. ~ 22 ~

24 Εικόνα Ωό Ν. includens δίπλα από ωό Ρ. citri Εικόνα Προνύμφη και ακμαίο Nephus includens Εικόνα Ακμαία Nephus includens Εικόνα Ακμαίο Nephus bisignatus 23

25 Χημική Καταπολέμηση : Ο πρώτος ψεκασμός πρέπει να γίνεται όταν έχει εκκολαφθεί το 60% των ωών. Κατά την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση η επιλογή των φυτοφαρμάκων γίνεται σύμφωνα με την αποτελεσματικότητα του σκευάσματος, την τοξικότητα του και τις δευτερογενείς επιδράσεις που εχεί τόσο στις άλλες ασθένειες ή εχθρούς όσο και στα ωφέλιμα. Εντομοκτόνα σκευάσματα που έχουν χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση του ψευδόκοκκου (δραστικές ουσίες): 1. αζίηρηοε-γηεοΐυΐ 2. οηιοφυπίοβ-ιτιείηγι 3. ίεηϊίγοΐηίοη 4. ΓηεΐΗοιτιγ1 5. Γηεθιοιτιγί ραγ3ίίιίοη 7. ρ Ι^ α ιεί 8. ηιιϊηαΐρΐιοβ 9. ορυκτέλαιο (θερινός πολτός) 10. παραφινέλαιο (θερινό λάδι) Τα φύλλα πρέπει να ψεκάζονται προσεκτικά μέχρι έναρξης απορροής και στα πιο προφυλαγμένα μέρη. Ψεκασμός με σκέτο νερό και σε μεγάλη πίεση απομακρύνει τους ψευδόκοκκους στο έδαφος. Είναι ένα αρκετά καλό μέτρο για τα θερμοκήπια όταν τα φυτά αντέχουν στο νερό. ~ 2 4 ~

26 3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ 3.1. Η εκτροφή του Planococcus citri Για την ομαλή διεξαγωγή των πειραμάτων χρειάσθηκε η ύπαρξη συνεχούς εκτροφής ψευδόκοκκου (Planococcus citri) καθώς και των αρπακτικων Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri. Οι ψευδόκκοκοι εκτρέφονταν στο εντομοτροφείο του ΜΦΙ επί κονδύλων και φύτρων πατάτας [Solarium tuberosum L., (Solanaceae)] και επί κολοκυθών [Cucúrbita pepo L., C. moschata Dúchense και C. maxima Dúchense (Cucurbitaceae)], σε λεκάνες διαστάσεων 30x40x15cm σκεπασμένες με οργαντίνα οπής 0,3x0,4 mm που συγκρατιόταν με λάστιχο, σε ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας (25±1 C),σχετικής υγρασίας (65%) και φωτοπεριόδου (16 ώρες φως / 8 ώρες σκότος). Η προμήθεια των κολοκυθών και των κονδύλων πατάτας γινόταν από το εμπόριο. Εικόνα 2.1.Planococcus citri επί κονδύλων και φύτρων πατάτας (Solanum tuberosum). Εικόνα 2.2 Planococcus citri επί κολοκυθιού Cucurbita maxima. ~ 25 ~

27 Εικόνα Εκτροφή Planococcus citri στο εντομοτροφείο. 26 ~

28 3.2 Η εκροφή των Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri Τα αρπακτικά Ν. includens και C. montrouzieri εκτρέφονταν επί Ρ. citri, σε ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας (25±1 C), σχετικής υγρασίας (65%) και φωτοπεριόδου (16 ώρες φως / 8 ώρες σκότος), εντός κυλινδρικών κλωβών από plexiglass. Οι κλωβοί αυτοί μήκους 50 cm και διαμέτρου 30 cm, κλείνονταν στα εκατέρωθεν ανοίγματα τους επίσης με οργαντίνα οπής 0,3x0,4 mm που συγκρατιόταν με λάστιχο. Εικόνα Εκτροφή Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri εντός κυλινδρικών κλωβών από plexiglass. ~ 27 ~

29 3.3 Δοκιμές ενδοσυντεχνιακής θήρευσης Για τις δοκιμές ενδοσυντεχνιακής θήρευσης (Intraguild Predation: IGP), μεταξύ των αρπακτικών Coccinellidae N. includem και C. montrouzieri χρησιμοποιήθηκαν προνύμφες 2ης ηλικίας των δυο αρπακτικών, ενήλικα νεαρής ηλικίας του C. montrouzieri και ως εξωσυντεχνιακή λεία (extraguild prey) χρησιμοποιήθηκαν ωά, όλα τα ανήλικα στάδια καθώς και ενήλικα άτομα ψευδόκοκκου Ρ. citri. Ως αρένα για τις βιοδοκιμές χρησιμοποιήθηκαν πλαστικά τριβλία τύπου pétri διαμέτρου 9εκ. και οι συνθήκες διατηρήθηκαν σταθερές στους 25 C, φωτοπερίοδο 16:8 φως:σκοτάδι και 65±2 % Σ.Υ Ενδοσυντεχνιακή θήρεύση μεταξύ προνυμφών παρουσία λείας Στην αρένα τοποθετήθηκαν 1 προνύμφη N. includens, 1 προνύμφη C. montrouzieri και 20 ωά Ρ. citri. Η δοκιμή διήρκησε 24 ώρες. Καταγράφηκαν οι προνύμφες που φαγώθηκαν και οι προνύμφες που βρέθηκαν νεκρές Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών απουσία λείας Στην αρένα τοποθετήθηκαν 1 προνύμφη Ν. includens, 1 προνύμφη C. montrouzieri χωρίς την παρουσία εξωσυντεχνιακής λείας (ωών Ρ. citri). Εικοσιτέσσερις ώρες αργότερα καταγράφηκαν τα συμβάντα θήρευσης σε κάθε αρένα (φαγωμένες ή νεκρές προνύμφες) Ενδοσυντεχνιακή θήρευση ενηλίκων ηιοηίγοίιζιβή επί προνυμφών Ν. ίηϋΐϋάβης σε αφθονία λείας Εντός της αρένας τοποθετήθηκε ένα (1) ενήλικο Ο. montrouzieri που είχε παραμείνει σε ασιτία 24 ώρες προ της βιοδοκιμής, 1 προνύμφη Ν. ΐηάηάβης καθώς και 15 ενήλικα άτομα ψευδόκοκκου, μαζί με ωά και προνυμφικά στάδια. Καταγράφηκαν τα συμβάντα θήρευσης 24 ώρες μετά την έναρξη της βιοδοκιμής. ~ 28 ~

30 3.4. Απομόνω ση Εντομοπαθογόνων Μ υκήτων. Συλλέχθηκαν δείγματα χώματος από διάφορες περιοχές της Ελλάδος. Οι δειγματοληψίες χώματος (300 gr/δείγμα) έγιναν από βάθος 10cm. Τα δείγματα τοποθετήθηκαν σε πλαστικές σακούλες και στην συνέχεια μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο για επεξεργασία. Η συγκομιδή των δειγμάτων πραγματοποιήθηκε κατά το τελευταίο τρίμηνο του Τα σημεία της δειγματοληψίας καταγράφηκαν με χρήση συσκευής GPS Garmin Ehtrex. Οι εντομοπαθογόνοι μύκητες απομονώθηκαν με την μέθοδο της χρήσης ως δολώματος του εντόμου Galleria mellonella (Galleria Bait Method) (Zimmermann 1986). Η δολωματική μέθοδος είναι μια απλή τεχνική, η οποία αρχικά χρησιμοποιούνταν επιτυχημένα σε οικολογικές μελέτες για τον προσδιορισμό των παρασιτικών νηματωδών των εντόμων (Mracek 1980,1982; Akhurst and Brooks 1984). To χώμα που συλλέξαμε τοποθετήθηκε σε μικρά πλαστικά δοχεία. Στην πράξη όμως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οποιοδήποτε μέγεθος αλλά και σχήματος δοχείου, ακόμα και τρυβλία τύπου Petri τα οποία ήταν επιλογή μας. Είναι σημαντικό οι προνύμφες να κινούνται μέσα στο δείγμα μας. Κατόπιν εμβαπτίστηκαν σε ζεστό νερό θερμοκρασίας 45 C για μερικά δευτερόλεπτα και έπειτα τοποθετηθήκαν 5, 10 ή 15 από αυτές (ανάλογα με το μέγεθος τους) σε τρυβλία τύπου Petri με δείγματα εδάφους με υψηλή, αλλά όχι υπερβολική υγρασία. Τα τρυβλία αποθηκεύτηκαν σε θερμοκρασία δωματίου (25±1 C) για ήμερες και για τις πρώτες 4 ήμερες τα τρυβλία αναποδογυρίζονταν κάθε μέρα ώστε οι προνύμφες να μπορούν κινούνται μέσα στα δείγματα (Keller et al 2000). Ο έλεγχος της θνησιμότητας παρακολουθήθηκε για 7, 12, και 14 ημέρες αντίστοιχα (Mietiewski et al. 1996). Οι νεκρές ή μουμιοποιημένες προνύμφες απομακρύνθηκαν και εν συνεχεία αποστειρώθηκαν σε 1% υποχλωριώδες νάτριο για μερικά δευτερόλεπτα. ~ 29 ~

31 Εν συνέχεια οι προνύμφες που εμφάνισαν τα συμπτώματα του εντομοπαθογόνου μύκητα τοποθετήθηκαν σε πλαστικά τρυβλία τύπου Petri που είχαν υψηλή υγρασία (moist chamber). Αυτό επιτεύχθηκε με εναπόθεση ορισμένων σταγόνων νερού πάνω σε χαρτί, κυκλικού σχήματος μέσα στα τρυβλία. Στο τέλος, μετά από την πάροδο 48 ωρών σε θερμοκρασία δωματίου, περνούμε δείγματα από τις προσβεβλημένες προνύμφες. Ακολούθως καλλιεργούμε τα κονίδια των μυκήτων, που απομακρύναμε από τις προνύμφες, σε υπόστρωμα S.D.A ή P.D.A με τη χρήση εστίας νηματικής ροής Εικόνα Διαδικασία για την απομόνωση των εντομοπαθογόνων μυκήτων από τις νεκρές προνύμφες του Galleria mellonella ~ 30 ~

32 Εικόνα Μουμιοποιημένες προνύμφες Ο. τηβποηβπα λόγω της δράσης του Β. bassiana (ρόδινο χρώμα) και επάνθηση μυκηλίου Β. ΒακΗίαηα (λευκό μυκήλιο). Εικόνα Επάνθηση μυκηλίου Μ. αηΐςορίίαβ (με πράσινο ή λευκό-πράσινο χρώμα) σε προνύμφες Ο. ωβιιοηβιια και μουμιοποιημένες προνύμφες Ο. ηιβιιοηβιια λόγω της δράσης του Β. Βαςςΐαπα (ρόδινο χρώμα) Εικόνα Εστία νηματικής ροής ~ 31 ~

33 Με τη μέθοδο που περιγράφηκε πιο πάνω απομονώθηκαν: Εντομοπαθογόνος μύκητας Ββαιινεηα ΒαπΝίαηα ΡαβοίΙοτηγοβχβαηοςονοΞβιις ΜβίαΜζΐϋηι αηΐβορίΐαβ Περιοχή Αμαρούσιον (Αττική) Αγ. Στέφανος (Αττική) Μαραθών (Αττική), Εικόνα Beauveria bassiana Paecilomyces fumosoroseus Metarhizium anisopliae Για τον πειραματισμό χρησιμοποιήθηκε η απομόνωση του ΡαβοΐΙοπιγοβδ fumosoroseus από τον Αγ. Στέφανο (Αττική) και μία απομόνωση ΙεοαηίοΜίιιιη Ιβοαηϋ από την Πολωνία (με κωδικό 3762Θ) (Κοντοδήμας και συνεργάτες 2008). Εικόνα Ανάπτυξη του L. lecanii επί Sabouraud Dextrose Agar (SDA) Εικόνα Ο Μύκητας Lecanicillium lecanii ~ 32 ~

34 3.5. Β ιοδοκιμές με εντομοπαθογόνους μύκητες Για τη διεξαγωγή των βιοδοκιμών επί του Planococcus citri, λαμβάνονταν νύμφες και ακμαία θήλεα από την τεχνητή εκτροφή. Για κάθε απομόνωση εντομοπαθογόνου μύκητα, τοποθετούνταν σε πλαστικά τρυβλία τύπου Petri 3x10 άτομα Ρ. citri, τα οποία ψεκάστηκαν με διαλύματα κονιδίων δύο διαφορετικών συγκεντρώσεων για κάθε απομόνωση. Αντίστοιχα τοποθετήθηκαν και αψέκαστοι μάρτυρες. Τρεις ημέρες μετά την επέμβαση εξετάζονταν τα άτομα επί των οποίων είχε αναπτυχθεί μυκήλιο. Η θερμοκρασία κατά τη διεξαγωγή του πειραματισμού ήταν σταθερή (25±1 C) και η σχετική υγρασία κυμαίνονταν από 95-99%. Εικόνα Αρχικά διαλύματα κονιδίων (>108 κονίδια/ml) όπως φαίνονται στο αιματοκυτταρόμετρο.. ~ 33 ~

35 4.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ 4.1 Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών παρουσία λείας Δεν παρατηρήθηκε κανένα συμβάν θήρευσης προνυμφών Ν. ίηοΐιιάίεηχ επί προνυμφών Ό. ηιοηίνοιιζϊβή. Αντιθέτως, ένα ποσοστό 20% των προνυμφών Ό. ηίοηίνοιιζΐβη κατανάλωσαν προνύμφες Ν. ΐηοΐιιάβης. Μέσω της ανάλυσης του χ αποδεικνύεται πως οι προνύμφες Ό. montrouzieri έχουν την τάση να αποφύγουν την κατανάλωση προνυμφών Ν. ίηοιηάβην παρουσία λείας για επίπεδο σημαντικότητας α=0.05 (χ2= 5.4; # = 1 ; Ε=0.02). 4.2 Ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ προνυμφών απουσία λείας Όπως και στην προηγούμενη διαχείριση, οι προνύμφες Ν. \ncludens δεν καταναλώνουν προνύμφες Ο. ηιοηίτοιιζϊβη, ακόμη και όταν δεν προσφέρεται εναλλακτική λεία (ψευδόκοκκος). Στην αντίθετη περίπτωση, οι προνύμφες. ηιοηκοιιζΐβή κατανάλωσαν προνύμφες Ν. ϊηαίιιάβ^ σε ποσοστό 43%. Όταν τα ποσοστά θήρευσης των προνυμφών. ηιοηίγοιιζίβγί επί των προνυμφών Ν. ίηοΐιιάβηχ παρουσία και απουσία λείας συγκριθούν μεταξύ τους, διαφέρουν σε επίπεδο σημαντικότητας α=0.05 (χ2= 6.23; #=1; Ε=0.013) δείχνοντας πως ελλείψει εναλλακτικής λείας, η τάση των προνυμφών Ο. ιηοηίγοιιζΐβη να καταναλώσουν προνύμφες Ν. ΐηοΐιιάβηί αυξάνεται σημαντικά. 4.3 Ενδοσυντεχνιακή θήρευση ενηλίκων (7. Μ ο η ίγ Ο ίίζ ΐβ η επί προνυμφών Ν. ίηοΐιιάβ σε αφθονία λείας Τα ενήλικα. ηιοηίγοιιζίβγί κατανάλωσαν προνύμφες Ν. ίηεΐιιάβηδ σε ποσοστό 33,34% όταν τους παρέχεται εναλλακτική λεία (ψευδόκοκκος) σε αφθονία. Εικόνα Καννιβαλισμός προνύμφης Ν. ίηοΐιιάβης από ενήλικο ~ 34

36 4.4. Β ιοδοκιμές με εντομοπαθογόνους μύκητες Όπως παρουσιάζεται στον ακόλουθο Πινάκα, διαπιστώθηκε υψηλή αποτελεσματικότητα των εντομοπαθογόνων μυκήτων που δοκιμάστηκαν (76,7 και 93,3% για το ΡαβοίΙοιηγοββ /ίΐηο8οη),ϊ6ΐι,ϊ και το ΙβααηίοίΙΙίιιηι ίβοαηϋ αντίστοιχα) στις υψηλές συγκεντρώσεις (10 κονίδια/ιηΐ). Αποτελεσματικότητα απομονώσεων των εντομοπαθογόνων μυκήτων Paecilomyces fumosoroseus και Lecanicillium lecanii επί Planoccocus citri Απομόνωση Αριθμός κονιδίων διαλύματος (χ108κονίδια/ιτι1) Ανάπτυξη μυκηλίου (% ατόμων Ρ. citri) Αριθμός κονιδίων διαλύματος (χ106κονίδια/πι1) Ανάπτυξη μυκηλίου (% ατόμων Ρ. citri) Paecilomyces fumosoroseus (από Αγ. Στέφανο Αττικής) Lecanicillium lecanii (3762b, από Πολωνία) 2,53 76,7 1,16 36,7 1,14 93,3 0,63 56,7 Παρόμοια αποτελέσματα έχουν διαπιστωθεί και από άλλους ερευνητές κατά τον πειραματισμό με εντομοπαθογόνους μύκητες επί κοκκοειδών, όπως οι Demirci et al. (2011) που πειραματίστηκαν με τον μύκητα Isaria farinosa επί Planococcus citri και οι Κοντοδήμας και συνεργάτες (2008) που πειραματίστηκαν με τον μύκητα Lecanicillium lecanii επί Ceroplastes rusci και Marchalina hellenica. ~ 35 ~

37 Εικόνα Isaria farinosa επί Planococcus citri (Demirci et al. 2011) Εικόνα Lecanicillium lecanii επί Planoccocus citri ~ 36

38 4.5. Συμπεράσματα Διαπιστώθηκε ασυμμετρική ενδοσυντεχνιακή θήρευση μεταξύ των Nephus includens και Cryptolaemus montrouzieri (με λεία Planococcus citri. Το εξωτικό αρπακτικό (C. montrouzieri) κατανάλωσε προνύμφες του Ν. includens (ιθαγενές) ενώ αντίθετα το Ν. includens δεν θήρευσε προνύμφες του C. montrouzieri. Διαπιστώθηκε επίσης η δυνατότητα χρήσης εντομοπαθογόνων μυκήτων για την αντιμετώπιση του Planococcus citri. Απαιτείται ωστόσο περαιτέρω πειραματισμός και στο εργαστήριο και στο πεδίο, ούτως ώστε διαπιστωθούν η αποτελεσματικότητα διαφορετικών απομονώσεων διαφόρων ειδών εντομοπαθογόνων μυκήτων (Beauveria bassiana, Metarrhizium anisopliae, Paecilomyces fumosoroseus, P. farinosus, P. tenuipes, Lecanicillium lecanii κ.α.), η αποτελεσματικότητα σε διάφορα επίπεδα θερμοκρασίας και υγρασίας, η καλύτερη χρονική στιγμή εφαρμογής, η καταλληλότερη πυκνότητα πληθυσμού του Ρ. citri και η επίδραση των εντομοπαθογόνων μυκήτων στους άλλους φυσικούς εχθρούς του Ρ. citri. ~ 37 ~

39 5. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Anagnou-Veroniki, Μ. and Kontodimas, D.C., Laboratory tests of the effect of Bacillus thuringiensis on grape berry moth Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae) and on the pseudococcids predator Nephus includens (Coleóptera: Coccinellidae). IOBC/WPRS Bulletin, 26(8): Anagnou-Veroniki, M., Impact of entomopathogenic agents on the olive fruit fly. In: IOBC/WPRS Bulletin, vol 17(3), p: Anagnou-Veroniki, M., Kontodimas, D.C., Adamopoulos, A.D., Tsimboukis, N.D. and Voulgaropoulou, A., 2003a. Effects of two fungal based biopesticides on Bactrocera (Dacus) oleae (Gmelin) (Díptera: Tephritidae). IOBC/WPRS Bulletin, in press. Anagnou-Veroniki, M., Kontodimas, D.C., Chaleplidi, S., Georgiadou, A.G and Mentí, H., Laboratory evaluation of microbial control products on the Mediterranean flour moth Ephestia kuehniella (Zeller) (Lepidoptera: Pyralidae). IOBC/WPRS Bulletin, 28(3): Anagnou-Veroniki, M., Kontodimas, D.C., Chaleplidi, S., Georgiadou, A.G and Menti, H., 2003β. Laboratory evaluation of microbial control products on the Mediterranean flour moth Ephestia kuehniella (Zeller) (Lepidoptera: Pyralidae). IOBC/WPRS Bulletin, in press. Anagnou-Veroniki, M. and Kontodimas, D.C Laboratory tests of the effect of Bacillus thuringiensis on grape berry, meth Lobesia botrana (Lepidoptera: Tortricidae) and on the pseudococcids' predator Nephus includens (Coleóptera: Coccinellidae). IOBC/ WPRS Bulletin, 26(8): Argyriou, L.C Distribution of scales in Greece. 1st international congress concerning the Rhynchota fauna of Balkan and adjacent regions, 29 August-2 September, Mikrolimni Prespa Greece. Αλεξανδράκης, B. και Μιχελάκη, A., Μελέτη χαρακτηριστικών των αρπακτικών ψευδοκόκκου Cryptolaemus montrouzieri Muís, και Nephus reunioni Furs. (Col.: Coccinellidae), Πρακτικά E' Πανελληνίου Εντομολογικού Συνεδρίου (8-10 Νοεμβρίου 1993, Αθήνα): 196. Ελληνική Εντομολογική Εταιρεία. Αργυρίου, Λ.Χ., Συμβολή στη Βιολογική Καταπολέμηση των κοκκοειδών των εσπεριδοειδών, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Διδακτορική Διατριβή, 103 σελ. Argyriou, L.C., Les cochenilles des Citrus en Grece. Al Awamia, 37: Αργυρίου, A.X. και Κατσόγιαννος, Π., Είδη τινά της οικογένειας Coccinellidae εις τους ελαιώνες της Ελλάδος. Χρονικά Μπενακείου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, Ν.Σ., 11: Baum, D. 1986, Field trials for controlling the European grape berry moth (Lobesia botrana Schiff.) and the honeydew moth (Cryptoblabes gnidiella Mill.) in vineyards. Alon Hanotea, 40 (9): Berlinger, MJ The Mediterranean vine mealybug and its natural enemies in southern Israel. Phytoparasitica, 5 (1): Blumberg, D., Franco, J.C., Suma, P., Russo, A. and Mendel, Z Parasitoid encapsulation in mealybugs (Hemiptera: Pseudococcidae) as affected by the host - parasitoid association and superparasitism. Bollettino di Zoología Agraria e di Bachicoltura, 33 (3): Blumberg, D., Klein, M. and Mendel, Z Responce by encapsulation of four mealybug species (Homoptera: Pseudococcidae) to parasitization by Anagyrus pseudococci. Phytoparasitica, 23 (2): Balazy, S Fungi. Vol XXIV P 79, 102, 136, 176, ~

40 Barbara, D J. & Clewes, E. (2003). "Plant pathogenic Verticillium species: how many of them are there?" Molecular Plant Pathology 4(4) Blackwell Publishing. Bourtzis K. and H.R. Braig The many faces of Wolbachia. In: D. Raoult, T. Hackstadt, eds. The Biology of Rickettsiales. Elsevier, Amsterdam. Bourtzis K. and O Neill S.L Wolbachia infections and arthropod reproduction. Bioscience 48: Bourtzis K. Dobson S.L., Braig H.R. and O Neill S.L Rescuing Wolbachia have been overlooked. Nature 391: Burges H.D Microbial Control of Pests and Plant Diseases Academic Press, London, 949 p. Burges, H.D. (ed.) 1998 Formulation of Microbial Biopesticides, beneficial microorganisms, nematodes and seed treatments Publ. Kluwer Academic, Dordrecht, 412 pp. Cox, J.M The mealybug genus Planococcus (Homoptera: Pseudococcidae). Bulletin of the British Museum Natural History, Entomology, 58 (1): Cameron, J. W. M Insect pathology. In History of Entomology. Ann. Rev. Entomol. pp Canning, E. U. (1953). A newmicrospordian, Nosema locustae n. sp., fromthefatbodyof the African migratory locust Locusta migratoria migratorioides R. and F. Parasitology 43, Cloyd, Raymond A. The Entomopathogenic Fungus Metarhizium anisopliae, Midwest Biological Control News, Vol VI No 7. Copping, L.G The BioPesticide manual, Second edition. British crop protection council, U.K., p: X1IV-X1VII, 3-154, 161-3, Cornell Extension Service. Retrieved on Daane, K.M Vine mealybug. University of California Cooperative Extension. D. L. Tucker,C. H. Beresford, and L. Sigler, Disseminated Beauveria bassiana Infection in a Patient with Acute Lymphoblastic Leukemia, Journal of Clinical Microbiology, November DeBach, P The use of imparted natural enemies in insect pest management ecology. Proc. Tall Timbers Conference on Ecol. and Animal Control by Habitat Management 3: DeBach, P Chaps. 4 and 5 in Biological control by natural enemies. Cambridge Univ. Press, pp Donald G. McNeil Jr., Fungus Fatal to Mosquito May Aid Global War on Malaria, The New York Times, 10 June 2005 Doutt, R. L Vice, virtue and the Vedalia. Bull. Entomol. Soc. Am. 4: Doutt, R. L The historical development of biological control, ch. 2 in P. DeBach ed. Biological control of insect pests and weeds, pp Driver, F., Milner, R. J., Trueman, W. H.A A Taxonomic revision of Metarhizium based on sequence analysis of ribosomal DNA. Mycological Research 104: Dixon, A.F.G., Hemptine, J.L. & Kindlmann, P., Effectiveness of Ladybirds as Biological Control Agents: Patterns and Processes. Entomophaga, 42: Duso, C Bioecological study on Planococcus ficus (Sign.) in Veneto [Indagini bioecologiche su Planococcus ficus (Sign.) nel Veneto]. Bollettino del Labaratorio di Entomologia Agraria "Filippo-Silvestri", 46: Engelbrecht, D.J. and Kasdorf, G.G.F., Transmission of grapevine leafroll disease and associated closteroviruses by the vine mealybug, Planococcus ficus. Phytophylactica, 22 (3): EPA Factsheet. Retrieved on ~ 3 9 ~

41 Essig, Ε. Ο A History of Entomology. Macmillan co., NY pp. Ezzat, Y. M., and McConnell, H. S A classification of the mealybug tribe Planococcini (Pseudococcidae, Homoptera). Bull. Md agric. Exp. Stn no. A-84,108pp. Fargues, J., P.-H. Robert and O. Reisinger, Formulation des productions de masse de l hyphomycete entomopathogene Beauveria en vue des applications phytosanitaires. Ann. zool. ecol. anim. 11: Ferron, P., Pest control by the fungi Beauveria and Metarhizium. In: H.D. Burges (ed), Microbial Control of Pests and Plant Diseases Academic Press, London, pp Frei, E. and K. Peyer, Böden, Blatt 7a. In: Inst. Kartographie ETHZ (ed), Atlas der Schweiz. Bundesamt fur Landestopographie, 2. Ausgabe, Bern. Freimoser, F. M., Screen, S., Bagga, S., Hu, G and St. Leger, R.J EST analysis of two subspecies of Metarhizium anisopliae reveals a plethora of secreted proteins with potential activity in insect hosts. Microbiology 149: Granadow, R. A. & Ferecidi B. A. (1986b). The Biology of Bacilovirus." Vol II Biological Properties and Molecular Biology. Crc Press,Boca Raton, FL. Hagen, K. S A history of biological control. In History of Entomology. Ann. Rev. Entomol. pp Hamid, H.A. & Michelakis, S.E., The importance of Cryptolaemus montrouzieri Mulsant (Col., Coccinellidae) in the control of the citrus mealybug Planococcus citri (Horn., Coccoidea) under specific conditions. Journal of Applied Entomology, 118(1): Hamid, H.A. and Michelakis, The use of Cryptolaemus montrouzieri (Mulsant) for the control of Planococcus citri (Risso) in Crete - Greece. Bulletin OILB/SROP, 20 (7): Huber, J Viral insecticides: Profits, Problems, and Prospects. In: Pesticides and alternatives, innovative chemical and biological approaches to pest control, Ed: Cassida, dex Fungorum record Synonyms of B. bassiana., Elsevier Science Publishers, Amsterdam, Oxford, N.Y., p: Ισαακίδης, K.A., 1954 In. Κατά των εντόμων τα έντομα. Αθήνα, 105 σελ. Interactions. Academic Press, London, pp James, R. R. (2001). Effects of exogenous nutrients on conidial germination and virulence against the Silver Whitefly for two Hyphomycetes. J. of Invert. Path. 77: Jeffrey, C L. (2001). Desiccant dusts synergize the effect of Beauveria bassiana (Hyphomycetes: Moniliales) on Stored - grain beetles. J. Econ. Entomol. 94: Katsoyannos, P., Itegrated Insect Pest Management for Citrus in Nothem Mediterranean Countries. Benaki Phytopathological Institute. 110 p. Keller S., P. Kessler and C.Schweizer, Distribution of insect pathogenic soil fungi in Switzerland with special reference to Beauveria brongniartii and Metharhizium anisopliae. Biocontrol Science and Technology 48: Keller, S., A.-I. David-Henriet and C. Schweizer, Insect pathogenic soil fungi from Melolontha melolontha control sites in the canton Thurgau. Bull. IOBC/WPRS 23: Keller, S., C. Schweizer and P. Shah, Differential susceptibility of two Melolontha populations to infections by the fungus Beauveria brongniartii. Biocontrol Science and Technology 9: Keller, S., C. Schweizer, E. Keller and H. Brenner, Control of white grubs {Melolontha melolontha L.) by treating adults with the fungus Beauveria brongniartii. Biocontrol Science and Technology 7: Kleespies, R., H. Bathon and G. Zimmermann, Untersuchungen zum natürlichen Vorkommen von entomopathogenen Pilzen und Nematoden in verschiedenen Böden in der Umgebung von Darmstadt. Gesunde Pflanzen 41(10): ~

42 Kontodimas. D.C., Anastasopoulou, O., and Anagnou-Veroniki, M, Efficacy of Bacillus thuringiensis and azadirachtin compounds against Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera, Tortricidae). International Symposium on Organic Agriculture in the Mediterranean - Problems and Perspectives. Chania, Crete, Greece, November 9-11, Κοντοδήμας, Δ.Χ "Μελέτη της οικολογίας των Nephus includens (kirsch) και Nephus bisígnatus (Boheman), (Coleóptera: Coccinellidae), φυσικών εχθρών του Planococcus citri (Risso) (Homoptera: Pseudococcidae. Γεωπονικό Πα/μιο Αθηνών, Αθήνα, 170 σελ Κοντοδήμας, Δ.Χ., Πρώτη καταγραφή του αρπακτικού εντόμου Nephus bisignatus (Boheman) (Coleóptera: Coccinellidae) στην Ελλάδα. Χρονικά Μπενακείου Φυτοπαθολογικοϋ Ινστιτούτου, (Ν.Σ.) 18: Κόρκας Η. Επ.Κ «Φυτοπροστασία Αμπέλου».Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθηνών. Λυκουρέσης, Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση εντόμων - εχθρών καλλιεργειών. Πανεπιστημιακές παραδόσεις. Γεωπονικό πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, 121 σελ. Longo, S., Mazzeo, G. and Russo, A Note bioetologishe su Planococcus ficus (Homoptera: Coccoidea Pseudococcidae) in Sicilia. Atti XVI Congr. Naz. It. Entomol., Bari-Martina Franca, Settembre 1991, Meyerdirk, D.E., Biology of Diomus flavifrons (Blackburn) (Coleóptera: Coccinellidae), a citrus mealybug predator. Environmental Entomology., 12: Michelakis, S., Hamid, H.A., Ascher, K.R.S. and Ben-Dov, Y., Integrated control methods of the citrus mealybug, Planococcus citri (Risso) in Crete, Greece. Israel Journal of Entomology, 29: Mineo, G., Sul Cryptolaemus montrouzieri Muls. (Osservazoni morfo-biologiche). Boll. 1st. Ent. Agr. Palermo, 6: Monta, L.D., Duso, C., and Malagnini, V Current status of scale insects (Hemioptera: Coccoidea) in the Italian vineyards. Bollettino di Zoología Agraria e di Bachicoltura, 33 (3): Τζανακάκης, M.E. και B.I. Κατσόγιαννος Έντομα καρποφόρων δένδρων και αμπέλου.αγροτύπος,αθήνα,359 σελ. Taime, Ε., Ben Dov, Υ. and Raccah, B Transmission of the corky-bark disease by the mealybug Planococcus ficus. Phytoparasitica, 17 (1): 55. Tryapitzyn, S.V. and Tryapitzyn, V.A Varasitoids of mealybugs (Homoptera, Pseudococcidae) an cultivated grapes in Argentina, with description of a new species of the genus Aenasius Walker (Hymenoptera, Encyrtidae). Entomologicheskoe Obozrenie, 78 (1): Smith, J.E., Lewis, CW., Anderson, J.G. and Solomons, G.L., Mycotoxins in human nutrition and health. Ed: EUR En Directorate - General, p: VIII, Steinhaus, E. A Principles of Insect Pathology. McGraw-Hill Book Company, Inc., N.Y., U.S.A., p: , 228-9, 318-9, , Steinhaus, E. A Microbial control - the emergence of an idea. Hilgardia 26: Walton, V.M Development of an integrated pest management system for Vine mealybug, Planococcus ficus (Signoret), in vineyards in the Western Cape Province, South Africa. PhD dissertation, University of Stellenbosch. Yasnosh, V., Rtskhiladze, M., Tabatadze, E. and Vellizzari, G Coccids (Hemiptera, Coccínea) and their natural enemies in the vineyards of Georgia: present situation. Bollettino di Zoología Agraria a di Bachicoltura, 33 (3): Zada, A., Dunkelblum, E., Assael, F., Harel, M., Cojocaru, M. and Mendel, Z Zimmermann, G., The Galleria bait method for detection of entomopathogenic fungi in soil. J. Appl. Ent. 102: ~ 41

ΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΡΟΠΟΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΕΧΘΡΩΝ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗ ΣΟΦΙΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΜΑΡΑΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Μπρούφας 1, Μ. Παππά 1 και Δ. Κωβαίος 2

Γ.Μπρούφας 1, Μ. Παππά 1 και Δ. Κωβαίος 2 Γ.Μπρούφας 1, Μ. Παππά 1 και Δ. Κωβαίος 2 Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ζωολογίας & Παρασιτολογίας Σχολή Γεωπονίας Εχθροί των καλλιεργειών

Διαβάστε περισσότερα

2/21/2012. Εχθροί των καλλιεργειών φυτοφάγα έντομα, ακάρεα, νηματώδεις. Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2. Απόδοσ ση (Kgr / στρέμμα)

2/21/2012. Εχθροί των καλλιεργειών φυτοφάγα έντομα, ακάρεα, νηματώδεις. Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2. Απόδοσ ση (Kgr / στρέμμα) Γ.Μπρούφας 1, Μ. Παππά 1 και Δ. Κωβαίος 2 Γ. Μπρούφας 1, Μ.Λ. Παππά 1 και Δ.Σ. Κωβαίος 2 1 Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας & Ζωολογίας Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2 Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ζωολογίας &

Διαβάστε περισσότερα

Α Χ Λ Α Δ Ι Α Μ Η Λ Ι Α

Α Χ Λ Α Δ Ι Α Μ Η Λ Ι Α Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου

O υπονομευτής της τομάτας. Tuta absoluta. Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου. ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Κωνσταντίνος Β. Σίμογλου ΔΑΟ & Κ Δράμας, Τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Δράμα, 25-10-2011 O υπονομευτής της τομάτας Tuta absoluta Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΙΟΥ

ΕΧΘΡΟΙ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΜΠΕΛΙΟΥ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο

ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta (Lepidoptera:Gelechiidae) στην Μεσόγειο ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ:ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ: ΦΥΤΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΞΕΝΑ ΕΙΔΗ: Μελέτη και Βιολογική Αντιμετώπιση της Tuta absoluta

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καταπολέμηση στη Γεωργία: πραγματικότητα ή ουτοπία;

Βιολογική καταπολέμηση στη Γεωργία: πραγματικότητα ή ουτοπία; Βιολογική καταπολέμηση στη Γεωργία: πραγματικότητα ή ουτοπία; Απόστολος Πέκας Γεωπόνος, Instituto Agroforestal Mediterráneo, Universidad Politécnica de Valencia Βιολογική καταπολέμηση είναι η χρήση παρασίτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Δρ. Δημήτριος Αντωνόπουλος. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. econtentplus programme ΕΧΘΡΟΙ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ 1 Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme 2 econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΚΙΑΣ PhD Γεωπονικών Επιστημών Γ.Π.Α. MSc

Διαβάστε περισσότερα

2/21/2012 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΤΩΝ

2/21/2012 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΤΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΧΘΡΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ Γ.Μπρούφας 1 &.Κωβαίος 2 1 Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης, ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης 2 Σχολή Γεωπονίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 1950-19601960

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών

Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών Σύστημα εκτροφής φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Α Χ Λ Α Δ Ι Α - Μ Η Λ Ι Α

Α Χ Λ Α Δ Ι Α - Μ Η Λ Ι Α Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Frankliniella occidentalis (Thysanoptera: Thripidae) (κν. θρίπας της Καλιφόρνιας) σε ροδάκινα και νεκταρίνια και επιτραπέζια σταφύλια για εξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΑΦΙΔΩΝ ΣΤΑ ΒΑΜΒΑΚΙΑ ΑΦΙΔΑ ΤΟΥ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ Aphis gossypii (Hemiptera-Homoptera,Aphididae) Βιολογία Aphis gossypii στο βαμβάκι 2.Με την άνοδο της θερμοκρασίας και τη δράση των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Εργασιών. Προγράμματος δοκιμών επίδρασης σκευασμάτων επί εντομολογικών εχθρών

Έκθεση Εργασιών. Προγράμματος δοκιμών επίδρασης σκευασμάτων επί εντομολογικών εχθρών Έκθεση Εργασιών Προγράμματος δοκιμών επίδρασης σκευασμάτων επί εντομολογικών εχθρών Γεωπονικό Πανεπιστήμιο θηνών Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας & Εντομολογίας Επιστ. Υπεύθυνος : Δρ.. Τσαγκαράκης ΘΗΝ 23

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες ροδακινιάς

Ασθένειες ροδακινιάς Ασθένειες ροδακινιάς Εξώασκος (Leaf Curl, Taphrina deformans), προκαλεί έντονες παραμορφώσεις των φύλλων τον Απρίλιο. Ακολουθεί φυλλόπτωση των προσβεβλημένων δέντρων. Όχι σοβαρό πρόβλημα τις περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13 ο 1 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΛΛΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ 2 ΟΡΙΣΜΟΣ Καλλωπιστικά φυτά ονομάζουμε τα φυτά που χρησιμοποιούνται για τον καλλωπισμό διαφόρων χώρων, δηλαδή για να ομορφύνουν τους εξωτερικούς χώρους,

Διαβάστε περισσότερα

Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας

Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας T u t a a b s o l u t a Ο υπονομευτής των φύλλων της τομάτας ΕΘΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο Προστασίας Φυτών Ηρακλείου Από πού ήρθε; Το μικρολεπιδόπτερο Tuta absoluta, είναι έντομο ιθαγενές

Διαβάστε περισσότερα

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού

Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει. Έντομα εδάφους καλαμποκιού Η Κ+Ν ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ αβεε σας ενημερώνει Έντομα εδάφους καλαμποκιού t ΓΝΩΡΙΖΩ t t t Αγρότιδες η Καραφατμέ η Κοφτοσκούληκα (Agotis spp) Τα τέλεια έντομα είναι νυκτόβια λεπιδόπτερα που ανήκουν σε διάφορα είδη

Διαβάστε περισσότερα

1o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ

1o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ Δράμα, 29-06-2016 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ Αρ. πρωτ.: 11142 ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚ/ΜΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εικ. 1: Τέλειο έντομο E. orientalis με χαρακτηριστικό καστανό χρωματισμό.

Εικ. 1: Τέλειο έντομο E. orientalis με χαρακτηριστικό καστανό χρωματισμό. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Π.Ε. ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ Ταχ. Δ/νση : Παρ. οδός Ναυπλίου-Νέας Κίου Ταχ.Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Συγκριτική μελέτη της αποτελεσματικότητας δικτύου της παγίδας «ΔΑΚΟ-ΦΑΚΑ» κατά του δάκου της ελιάς (Βactrocera oleae, Diptera: Tephritidae) σε ελιές ποικιλίας Κορωνέικη. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο δάκος της ελιάς (Bactrocera

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 18.07.2003 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Αριθ. πρωτ.: 106790 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση : Ιπποκράτους 3-5 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ HEMIPTERA ΚΑΡΠΟΦΟΡΩΝ ΕΝ ΡΩΝ

Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ HEMIPTERA ΚΑΡΠΟΦΟΡΩΝ ΕΝ ΡΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ HEMIPTERA ΚΑΡΠΟΦΟΡΩΝ ΕΝ ΡΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: ΚΑΡΑΒΟΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2010 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

BIO-INSECTA MΟΝΑ Α ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

BIO-INSECTA MΟΝΑ Α ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Η εταιρεία BIO-INSECTA MΟΝΑ Α ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ H BIO-INSECTA είναι νέα εταιρεία που ασχολείται µε την αξιοποίηση ωφελίµων εντόµων στη φυτοπροστασία και το σχεδιασµό βιολογικών µεθόδων καταπολέµησης

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μέθοδοι Αντιμετώπισης Εντόμων

Σύγχρονες Μέθοδοι Αντιμετώπισης Εντόμων Σύγχρονες Μέθοδοι Αντιμετώπισης Εντόμων Δημήτριος Σ. Κωβαίος και Νικόλαος Α. Κουλούσης Τμήμα Γεωπονίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης koveos@agro.auth.gr Η Χημική Καταπολέμηση των εντόμων συνθετικά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλέφωνο Κέντρου Δηλητηριάσεων:

Τηλέφωνο Κέντρου Δηλητηριάσεων: ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ: Φυλάσσεται κλειδωμένο, μακριά από παιδιά. Αποφεύγετε να αναπνέεται εκνεφώματα. Πλύνετε τα χέρια σχολαστικά μετά το χειρισμό. Μην τρώτε, πίνετε ή καπνίζετε, όταν χρησιμοποιείτε αυτό το προϊόν.

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων

Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Ζωικοί εχθροί και ασφάλεια τροφίμων Δημήτρης Παπαχρήστος Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας Τμήμα Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο e-mail : d.papachristos@bpi.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ)

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21-02-2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΠΑΣΤΟΥΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΘΕΜΑ Α Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ)

ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ) ΘΕΩΡΙΑ 3η ΜΕΘΟΔΟΙ &ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ (ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ, ΧΗΜΙΚΗ, ΔΑΣΟΚΟΜΙΚΗ) ΠΡΟΛΗΨΗ-ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ Καταπολέμηση ορίσουμε την άμεση επέμβαση του ανθρώπου με σκοπό τη μείωση του πληθυσμού μιας υπάρχουσας έξαρσης

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΦΑΣΗ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

AΠΟΦΑΣΗ Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-4-2016 ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΑΓΡΟΤ. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Αριθ. πρωτ: 3345/38771 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΠ

Διαβάστε περισσότερα

Κατα ολέµησηκουνου ιών

Κατα ολέµησηκουνου ιών Κατα ολέµησηκουνου ιών Κουνού ιακαιάνθρω ος: µια δύσκολη συµβίωση Α. Μιχαηλάκης Εργαστήριο Γεωργικής Εντοµολογίας, Τµήµα Εντοµολογίας και Γ. Ζωολογίας, Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Βιολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου

Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΡΑΜΑΣ Diabrotica virgifera σε καλλιέργειες αραβοσίτου Γνωριμία με το έντομο καραντίνας. Λήψη προληπτικών μέτρων. Παρουσία του εντόμου στην Ευρώπη Εμφανίστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών

ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών ζωικοί εχθροί ανθοκηπευτικών Τάξη: Hemiptera πτέρυγες: πρόσθιες ημιέλυτρα, οπίσθιες μεμβρανώδεις ή λείπουν στοματικά μόρια: νύσσο - μυζητικού τύπου ετερομετάβολα - παουρομετάβολα Υποτάξεις: Homoptera -

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΑΜΒΑΚΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

2o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΑΜΒΑΚΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ& ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Π.Ε. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ & ΣΠΟΡΑΔΩΝ ΤΜΗΜΑ: Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ & ΕΧΘΡΟΙ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΩΝ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ & ΕΧΘΡΟΙ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΩΝ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΠΟΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ & ΣΤ. ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα

Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Προληπτικές εφαρμογές καταπολέμησης αφίδων σε πυρηνόκαρπα και γιγαρτόκαρπα Ανήκει στην υποκατηγορία cyanomidines των νεονικοτινοειδών και γι αυτό: 1. Δεν εφαρμόζεται στο έδαφος 2. Δεν θεωρείται πολύ τοξικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Χωρική κατανομή και Γεωστατιστική ανάλυση δεδομένων εντομολογικών προσβολών»

ΘΕΜΑ: «Χωρική κατανομή και Γεωστατιστική ανάλυση δεδομένων εντομολογικών προσβολών» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΓΠΣ, ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΓΕΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΘΕΜΑ: «Χωρική κατανομή και Γεωστατιστική ανάλυση δεδομένων εντομολογικών προσβολών» Μανωλαράκης Μιχ., Μυλωνάς Παν., Δήμου Παρ., Καλύβας

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

15REQ002675036 2015-03-31

15REQ002675036 2015-03-31 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ- ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ-ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ============================ ΕΡΓΟ :

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ διαθέσιμα μέσα και εφαρμογές Αστικό πράσινο. Αγγελής Γιώργος Σκεντερίδης Παύλος

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ διαθέσιμα μέσα και εφαρμογές Αστικό πράσινο. Αγγελής Γιώργος Σκεντερίδης Παύλος ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ διαθέσιμα μέσα και εφαρμογές Αστικό πράσινο Αγγελής Γιώργος Σκεντερίδης Παύλος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σ.Π.Ε.Ω.Μ. Ιστορική αναδρομή Βιολογικά μέσα Νομοθεσία Πλεονεκτήματα Εφαρμογές στο αστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Έργο HYDROFLIES

ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Έργο HYDROFLIES ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ 3.3.3 Εγχειρίδιο ζωικών και φυσικών εχθρών, Κρήτη ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Έργο HYDROFLIES ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γαρδένια. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γαρδένια. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γαρδένια Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες

Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες Πριν τη δηµιουργία ή εγκατάσταση νέου ελαιώνα βιολογικής παραγωγής είναι απαραίτητο να µελετηθούν και συνεκτιµηθούν οι εδαφοκλιµατολογικές συνθήκες της περιοχής. Τοποθεσίες µε περιορισµένη ηλιοφάνεια,

Διαβάστε περισσότερα

2o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΑΜΒΑΚΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ (ΠΕ) ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

2o ΔΕΛΤΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΑΜΒΑΚΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ (ΠΕ) ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ & ΣΠΟΡΑΔΩΝ Δ/ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ Τμήμα: Ποιοτικού & Φυτoυγειονομικού Ελέγχου Ταχ. Δ/νση: Διοικητήριο Βόλος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού

Βιοκαλλιέργεια αμπελιού Βιοκαλλιέργεια αμπελιού E. Καμπουράκης Εργαστήριο Συστημάτων Οικολογικής Παραγωγής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ. 281 0 302300, Fax. 2810 245873

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο

Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο Διάγνωση και αντιμετώπιση σημαντικών εχθρών στο αστικό πράσινο Δρ Γεώργιος Θ. Παπαδούλης Καθηγητής Εργαστήριο Γεωργικής Ζωολογίας και Εντομολογίας Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αστικό Πράσινο Ετήσια Πολυετή

Διαβάστε περισσότερα

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών κλάση: Deuteromycetes θαλλός: πολυκύτταρο μυκήλιο σαπρόφυτα παράσιτα αναπαραγωγή: κυρίως αγενώς (ατελής μορφή) τέλεια μορφή: Ασκομύκητες (κυρίως), Βασιδιομύκητες τάξη: Moniliales

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae)

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae) ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΣΗ ΤΟΥ ΑΚΟΥ (Bactrocera oleae) Τµήµα Προστασίας Φυτικής Παραγωγής /νση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Καλλιέργεια-Έκταση ΥΦΗΛΙΟΣ 100 εκ. Στρέµµατα

Διαβάστε περισσότερα

Απαραίτητα Μέσα. Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος. Ta... για την. του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta).

Απαραίτητα Μέσα. Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος. Ta... για την. του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta). Ta... Απαραίτητα Μέσα για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση του προβλήματος του φυλλορρύκτη της τομάτας (Τuta absoluta). Φερομόνη Τuta-500 Φερομόνη Τua-Optima Tuta Roll Ferolite εισαγωγη O φυλλορρύκτης της τομάτας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ

Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Κεφάλαιο 7 ΦΥΣΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ Το δυναµικό για υψηλούς ρυθµούς αναπαραγωγής στα έντοµα αντισταθµίζεται συνήθως από υψηλή θνησιµότητα. Υπάρχουν δύο ευρύτερες οµάδες παραγόντων θνησιµότητας, εκείνων

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας

3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας 3 ο Εργαστήριο Γενικής Εντομολογίας ΤΥΠΟΙ ΕΝΤΟΜΟΠΑΓΙΔΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΓΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΤΟΜΩΝ Καθ. Ν. Παπαδόπουλος Δρ. Κων/νος Ζάρπας Βασικές χρήσεις εντομοπαγίδων Παρακολούθηση πληθυσμών Καταπολέμηση (μαζική παγίδευση)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013

Επιβλαβή έντομα και ωφέλιμα αρθρόποδα στους ελαιώνες της Τριφυλίας την περίοδο 2012-2013 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme econteplusproject Organic.Edunet ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΧΘΡΩΝ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΦΙΣΤΙΚΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ - ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ - ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ - ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ 1 Οικολογία δασικών εντόμων Παράγοντες: 1. Κλιματικές συνθήκες 2. Είδος δέντρων 3. Δασοπονική μορφή 4. Ρύπανση ατμόσφαιρας 2 Οικολογία δασικών εντόμων

Διαβάστε περισσότερα

Cascade 10 DC. Γενικά. Τρόπος δράσης. Χαρακτηριστικά. Συνδυαστικότητα

Cascade 10 DC. Γενικά. Τρόπος δράσης. Χαρακτηριστικά. Συνδυαστικότητα . Cascade 10 DC Γενικά Όνομα Cascade 10 DC Σκεύασμα Εναιωρηματοποιήσιμο συμπύκνωμα Δραστική ουσία 10.0 % β/ο Flufenoxuron Τρόπος δράσης Δρα ως ρυθμιστής ανάπτυξης παραμποδίζοντας τη σύνθεσή της χιτίνης,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη της Οικολογίας των Αρπακτικών Εντόμων Nephus bisignatus (Boheman) και Nephus includens (Kirsch)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Η αντιµετώπιση των φυτοπαράσιτων

Κεφάλαιο 1 Η αντιµετώπιση των φυτοπαράσιτων Κεφάλαιο 1 Η αντιµετώπιση των φυτοπαράσιτων 1.1.Ορισµοί Παράσιτα των καλλιεργειών (ή φυτοπαράσιτα) ονοµάζονται τα αίτια των ασθενειών, οι ζωικοί εχθροί και τα ζιζάνια, που µε την δράση τους πάνω στα καλλιεργούµενα

Διαβάστε περισσότερα

Ceuthorrhynchus pallidactylus

Ceuthorrhynchus pallidactylus ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ /ΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ & ΦΥΤΟΫΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ceuthorrhynchus pallidactylus ΡΑΜΑ 2011 Τί ζημιές

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση φυτοπροστατευτικών ουσιών στη θνησιμότητα και στη συμπεριφορά του αρπακτικού εντόμου Macrolophus pygmaeus (Hemiptera: Miridae)

Επίδραση φυτοπροστατευτικών ουσιών στη θνησιμότητα και στη συμπεριφορά του αρπακτικού εντόμου Macrolophus pygmaeus (Hemiptera: Miridae) Πρόγραμμα Διασυνοριακής Συνεργασίας Ελλάδα-Κύπρος 2007-2013 ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES Επίδραση φυτοπροστατευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική καταπολέμηση Πρακτικές συμβουλές

Βιολογική καταπολέμηση Πρακτικές συμβουλές Βιολογική καταπολέμηση Πρακτικές συμβουλές ρ. Παύλος Σκεντερίδης, Εντομολόγος Bio-insecta, Μονάδα Παραγωγής Ωφελίμων Εντόμων Η βιολογική καταπολέμηση τα τελευταία χρόνια σημειώνει ραγδαία εξάπλωση σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΖΩΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΑΣ Μελέτη της Οικολογίας των Αρπακτικών Εντόμων Nephus bisignatus (Boheman) και Nephus includens (Kirsch)

Διαβάστε περισσότερα

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία

Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ζωικοί Εχθροί Θεωρία Ενότητα 7: Κατάταξη των εντόμων (συνέχεια) Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 ΑνοιχτάΑκαδημαϊκάΜαθήματαστοΤΕΙΗπείρου

Διαβάστε περισσότερα

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος

Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Το κόκκινο σκαθάρι Rhynchophorus ferrugineus Απειλεί το φοινικόδασος Ενημερώσου Προστάτευσε το φοινικόδασος Ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος (σκαθάρι) το έντοµο δηλαδή Rhynchophorus ferrugineus, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ

Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΤΟΝ ΝΟΜΟ ΗΛΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ(192/03) ΓΙΑΡΜΕΝΙΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ : ΠΑΛΑΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Θεσσαλονίκη 2012 Ο ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp.

ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp. ειδική φυτοπαθολογία οπωροκηπευτικών και φυτών μεγάλης καλλιέργειας 5. Rhizoctonia spp. Sclerotium spp. Sclerotinia spp. Rhizoctonia spp. R. solani τέλεια μορφή Βασιδιομύκητας Thanatephorus cucumeris ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμένο για πολλά

Σχεδιασμένο για πολλά Ελιά Σύνθεση: Lambda-cyhalothrin 10 β/ο ΜΟΡΦΗ: Εναιώρημα μικροκαψυλίων (CS) Knock - out χτύπημα κατά των εντόμων! Σύνθεση: Τhiamethoxam 3% β/ο + Lambda-cyhalothrin 1,5% β/ο ΜΟΡΦΗ: Mίγμα από μικροκάψουλες

Διαβάστε περισσότερα

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών

φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών φυτοπαθολογία ανθοκηπευτικών κλάση: Oomycetes θαλλός: κοινοκύτταρο μυκήλιο με πλούσια διακλάδωση κυτταρικά τοιχώματα με κυτταρίνη αντί για χιτίνη σαπρόφυτα παράσιτα περιβάλλον: υψηλή υγρασία αγενής αναπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης

Το Contans WG εξολοθρεύει την πηγή της σκληρωτινίασης Contans WG Ο νεότερος, ασφαλέστερος και πιο ευπροσάρμοστος τρόπος ελέγχου της Σκληρωτινίασης, που υπάρχει! Τα αποτελέσματα από την χρήση του Contans WG δείχνουν σημαντική μείωση στον αριθμό των σκληρώτιων

Διαβάστε περισσότερα

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη

Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Η «πικρή» γεύση των μήλων σε Ελλάδα και Ευρώπη Ιούνιος 2015 GREENPEACE / FRED DOTT Η παραγωγή μήλων και φρούτων εν γένει στην Ευρώπη είναι ένας από τους τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας με την εντατικότερη

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ενότητα 9: Βιολογικά σκευάσματα μικροοργανισμών Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια Εντομολογίας 1 Ανοιχτά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της επίδρασης αιθέριων ελαίων στο αρπακτικό έντομο Nephus includens (Kirsh) (Coleóptera: Coccinelidae)

Μελέτη της επίδρασης αιθέριων ελαίων στο αρπακτικό έντομο Nephus includens (Kirsh) (Coleóptera: Coccinelidae) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ (Σ.ΤΕ.Γ.) ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Φ.Π.) Τ Ε Ι ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΔΟΙΕΟΗ i ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ! Μελέτη της επίδρασης αιθέριων ελαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΦΥΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑΣ Πίνακας Οδηγιών Ολοκληρωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ-Η/Υ Αγγλικά, Γερμανικά, Χειρισμός Η/Υ (Excel, Word, PowerPoint, JMP, SPSS, κ.α.).

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ-Η/Υ Αγγλικά, Γερμανικά, Χειρισμός Η/Υ (Excel, Word, PowerPoint, JMP, SPSS, κ.α.). ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Χ. ΚΟΝΤΟΔΗΜΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Δημήτρης Χ. Κοντοδήμας Όνομα πατρός: Χριστόφορος, Όνομα μητρός: Βασιλική, Ημερομηνία/Τόπος γέννησης: 21 Νοεμβρίου 1971, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο

Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ελληνική ημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Ολοκληρωμένη Φυτοπροστασία Εργαστήριο Ενότητα 10: Ολοκληρωμένη καταπολέμηση των εχθρών διαφόρων καλλιεργειών Δρ Δήμητρα Ζωάκη Μαλισιόβα Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΙΠΕΡΙΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΙΠΕΡΙΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΙΠΕΡΙΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Κ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Κ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΔΑ: Β4ΩΕΒ-6Χ5 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤ. ΦΥΤ. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Τμήματα : Β, Γ, Δ, Ε Ταχ. Δ/νση: Λ. Συγγρού 150 Ταχ. Κώδικας: 176 71

Διαβάστε περισσότερα

Ταχ. Δ/νση: Λ. Συγγρού 150 Προς: CHEMINOVA AGRO FRANCE SA Ταχ. Κώδικας: TELEFAX: Πληροφορίες:

Ταχ. Δ/νση: Λ. Συγγρού 150 Προς: CHEMINOVA AGRO FRANCE SA Ταχ. Κώδικας: TELEFAX: Πληροφορίες: ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11-2 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αριθ. πρωτ: 1439/19011 & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ HELEXPO A.E. ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ΗΜΕΡΙ Α. Σύγχρονες µέθοδοι αντιµετώπισης εχθρών των καλλιεργειών

ΣΥΝ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ HELEXPO A.E. ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ΗΜΕΡΙ Α. Σύγχρονες µέθοδοι αντιµετώπισης εχθρών των καλλιεργειών ΣΥΝ ΙΟΡΓΑΝΩΣΗ HELEXPO A.E. ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑ ΟΣ ΗΜΕΡΙ Α Σύγχρονες µέθοδοι αντιµετώπισης εχθρών των καλλιεργειών Αίθουσα Α Συνεδριακού Κέντρου Ν. Γερµανός HELEXPO ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Πέµπτη 2 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

A Β C D E1 E2 F G A B C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G A Β C D E1 E2 F G ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Δ Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. Δ/νση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

βιοκαλλιέργεια των εσπεριδοειδών E. Kαμπουράκης ekab@nagref-her.gr

βιοκαλλιέργεια των εσπεριδοειδών E. Kαμπουράκης ekab@nagref-her.gr βιοκαλλιέργεια των εσπεριδοειδών E. Kαμπουράκης ekab@nagref-her.gr Παραγωγή νωπών εσπεριδοειδών Στις Μεσογειακές χώρες εσπεριδοειδή παράγονται κυρίως για νωπή κατανάλωση. NAGREF Η Ισπανία είναι ηγέτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις-κλειδιά: Δάκος ελιάς, Παγίδες, Εντομοελκυστικά, φερομόνες, φυτοπροστατευτικά προϊόντα

Λέξεις-κλειδιά: Δάκος ελιάς, Παγίδες, Εντομοελκυστικά, φερομόνες, φυτοπροστατευτικά προϊόντα ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΟΕΛΚΥΣΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΕ ΔΟΛΩΜΑΤΙΚΟΥΣ ΨΕΚΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΔΑΚΟΥ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Bactrocera oleae (Gmelin) (ΔΙΠΤΕΡΑ: Tephritidae) ΣΕ ΕΛΑΙΩΝΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Κ. Βαρίκου 1 *,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp.

RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS. Washingtonia spp. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΡΥΓΧΩΤΟΥ ΚΑΝΘΑΡΟΥ RHYNCHOFORUS FERRUGINEUS Ο ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΡΥΓΧΩΤΟΣ ΚΑΝΘΑΡΟΣ ( Red Palm Weevil ) πρόκειται για κολεόπτερο έντοµο της οικογένειας Curculionidae το οποίο προσβάλλει τα

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS )

Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια (MIS ) «Ειδικό πρόγραμμα ελέγχου για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία, ενίσχυση της επιτήρησης στην ελληνική επικράτεια» Παραδοτέο Π1.23β Έκθεση αποτελεσμάτων συστηματικής σύγκρισης παγίδων Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος

Ε2: Τέλος άνθισης/ F:Πτώση πετάλων/ G: Απόσπαση κάλυκα / H: Καρπίδιο/ Ι: Αύξηση καρπού/ J1, J2: Αλλαγή χρώματος Γ Ε Ω Ρ Γ Ι Κ Ε Σ Π Ρ Ο Ε Ι Ο Π Ο Ι Η Σ Ε Ι Σ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑi ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡ/ΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΒΟΛΟΥ Ταχ. /νση: Τορούτζια-Νικολαϊδη

Διαβάστε περισσότερα