ΑΕΡΙΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΕΡΙΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ"

Transcript

1 ΑΕΡΙΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Σκοπός της άσκησης Η εισαγωγή των φοιτητών στη χρήση και λειτουργία του αεριοχρωµατογράφου Η εξοικείωση τους µε τις έννοιες του χρόνου ανάσχεσης, t R, του νεκρού χρόνου, t M, του ανηγµένου χρόνου ανάσχεσης, t R, του ανηγµένου όγκου ανάσχεσης,v R (προσδιορισµός ταυτότητας ουσιών), του δείκτη κατακράτησης (Kovats), όπως και του αριθµού θεωρητικών πλακών, N, και του ΥΙΘΠ (αποδοτικότητα στήλης) Η κατανόηση του διαχωρισµού σύµφωνα µε την πτητικότητα και την πολικότητα των ενώσεων Η χρήση του εσωτερικού προτύπου στην ποσοτική ανάλυση µε GC Ο προσδιορισµός κ-πεντανίου και κ-οκτανίου σε άγνωστο δείγµα, µε χρήση του κ-επτανίου ως εσωτερικό πρότυπο Τι θα πρέπει να έχουµε µελετήσει πριν έρθουµε στο εργαστήριο Η θεωρία των χρωµατογραφικών διαχωρισµών βρίσκεται στο κεφάλαιο 26 του βιβλίου «Αρχές της Ενόργανης Ανάλυσης» των Skoog - Holler - Nieman (Μτφ Μ. Καραγιάννης, Κ. Ευσταθίου, Ν. Χανιωτάκης), ενώ η αντίστοιχη θεωρία της αεριοχρωµατογραφίας στο κεφάλαιο 27, σελ Αν και τα κεφάλαια είναι ιδιαίτερα µεγάλα, θα πρέπει να µελετηθούν τα εξής σηµεία: Περιγραφή της χρωµατογραφίας (σελ ) Χρόνος κατακράτησης ή ανάσχεσης (σελ. 790) ιεύρυνση ζώνης και αποδοτικότητα στήλης (σελ ) ιαχωριστική ικανότητα στήλης (σελ. 801) Εφαρµογές χρωµατογραφίας (σελ ) Οργανολογία αεριοχρωµατογραφίας (σελ ), ιδιαίτερα τα: Φέρον αέριο (σελ. 819) Σύστηµα έκχυσης δείγµατος (σελ. 820) Ανιχνευτή θερµικής αγωγιµότητας (σελ. 823) Στήλες αεριοχρωµατογραφίας (σελ ) είκτης κατακράτησης Kovats (σελ.835) Τις σηµειώσεις της 1 ης διάλεξης που είναι διαθέσιµες στην ιστοσελίδα του µαθήµατος: (http://www.chem.uoa.gr/courses/instrumental2/instrumental2_yliko.htm) 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αεριοχρωµατογραφία (gas chromatography, GC) είναι η τεχνική, η οποία χρησιµοποιείται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη γνωστή τεχνική στην ανάλυση µιγµάτων πτητικών οργανικών ενώσεων. Έχει χρησιµοποιηθεί για διαχωρισµό, ταυτοποίηση και ανάλυση όλων σχεδόν των αερίων και πτητικών υγρών µιγµάτων σε δείγµατα φαρµάκων, βενζίνης, περιβαλλοντικών δειγµάτων αέρα και υδάτων, κ.α. Η γρήγορη ανάπτυξη της αεριοχρωµατογραφίας, από τη στιγµή της εµφάνισής της στις αρχές της δεκαετίας του '50, δείχνει ότι είναι σχετικά απλή και χαµηλού κόστους τεχνική. Στην αεριοχρωµατογραφία το δείγµα ενίεται στον εισαγωγέα, όπου εξατµίζεται ταχύτατα και εγχέεται στην κεφαλή µιας χρωµατογραφικής στήλης (στατική φάση) καθώς παρασύρεται από κινούµενο αδρανές αέριο. Η έκλουση των ουσιών του δείγµατος πραγµατοποιείται µε τη ροή αυτού του αδρανούς αερίου, το οποίο ονοµάζεται φέρον αέριο και αποτελεί την κινητή φάση. Σε αντίθεση µε την υγροχρωµατογραφία, η κινητή φάση δεν αλληλεπιδρά µε τα µόρια του αναλύτη. Ο µόνος της ρόλος είναι η διακίνηση του κατά µήκος της στήλης. Στη συντριπτική πλειονότητα των εφαρµογών, ο διαχωρισµός επιτυγχάνεται µε κατανοµή του αναλύτη µεταξύ της αέριας κινητής και µιας υγρής φάσης, η οποία είναι ακινητοποιηµένη σε επιφάνεια αδρανούς στερεού υποστρώµατος (χρωµατογραφία αερίου-υγρού). 1

2 2. ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ Με τη χρήση πακεταρισµένης στήλης πληρωµένης µε κονιοποιηµένο υλικό στήριξης, το οποίο είναι καλυµµένο µε ένα λεπτό στρώµα στατικής φάσης (πολυδιµεθυλοσιλοξάνιο ή πολυαιθυλενογλυκόλη) πετυχαίνουµε διαχωρισµούς πτητικών οργανικών ενώσεων, όπως οι κορεσµένοι υδρογονάνθρακες ή ενώσεις διαφορετικής πολικότητας, όπως οι αλκοόλες και οι κετόνες. Με βάση τις τιµές των χρόνων ανάσχεσης των προτύπων ουσιών πετυχαίνουµε την ταυτοποίηση των ουσιών αυτών σε άγνωστα µίγµατα. Επίσης µελετούµε τον διαχωρισµό και τη σειρά έκλουσής τους µε βάση το σηµείο ζέσης τους, το µοριακό τους βάρος και την πολικότητας τους. Εφόσον η ταχύτητα ροής της κινητής φάσης διατηρείται σταθερή κατά τη διάρκεια των χρωµατογραφη- µάτων, ο χρόνος ανάσχεσης, t R (min), αποτελεί κριτήριο ταυτοποίησης των ουσιών και το δε εµβαδόν της κορυφής το µέτρο του ποσοτικού προσδιορισµού της ουσίας. Επίσης, για τον ποιοτικό προσδιορισµό οργανικών πτητικών ενώσεων, βαθµονοµούµε τον αεριοχρωµατογράφο µε κανονικά αλκάνια, κατάσκευάζοντας το διάγραµµα του δείκτη κατακράτησης κατά Kovats. Τέλος, προσδιορίζουµε ποσοτικά κ-πεντάνιο και κ-οκτάνιο σε άγνωστο δείγµα, µε χρήση του κ-επτανίου ως εσωτερικό πρότυπο. 3. ΟΡΓΑΝΑ Αεριοχρωµατογράφος GOW MAC (Model ) µε ανιχνευτή θερµικής αγωγιµότητας (Σχήµα 1). Το επάνω τµήµα του χρωµατογράφου, όπως φαίνεται στο σχήµα, περιέχει τα βασικά µέρη του συστήµατος: το φούρνο µε δύο στήλες (Σχήµα 2), τους χώρους εισαγωγής του δείγµατος (injectors) και τον ανιχνευτή (detector). Σχήµα 1. Αεριοχρωµατογράφος GOW MAC (Model ) 2

3 Σχήµα 2. Φούρνος αεριοχρωµατογράφου µε τις δύο στήλες και τον ανιχνευτή θερµικής αγωγιµότητας Ο χώρος εισαγωγής του δείγµατος συνδέεται µε την οβίδα του φέροντος αερίου (της κινητής φάσης). Στην συγκεκριµένη περίπτωση η µέγιστη θερµοκρασία λειτουργίας του χώρου αυτού είναι 280 ο C και το δείγµα εισάγεται κατευθείαν στο στόµιο της στήλης (on column injection). Ο φούρνος που περιέχει τις στήλες έχει µέγιστη θερµοκρασία λειτουργίας τους 250 ο C. Η θερµοκρασία του φούρνου διαβιβάζεται µε τη βοήθεια ενός ρυθµιζόµενου θερµοµέτρου. Η θερµοκρασία του φούρνου και κατά συνέπεια και των στηλών είναι 30 ο C µικρότερη από εκείνη του χώρου εισαγωγής του δείγµατος. Η ρύθµιση της θερµοκρασίας του φούρνου γίνεται µε το TEMP. CONTROL που βρίσκεται στο κάτω µέρος του χρωµατογράφου. Οι δύο στήλες που περιέχουν τη στατική φάση, είναι πακεταρισµένες στήλες (packed columns). Η στήλη που βρίσκεται στο κανάλι Α είναι µια πολική στήλη (CARBOWAX 20Μ), ενώ η στήλη που βρίσκεται στο κανάλι Β είναι µη πολική (DC200) (Πίνακας 1). Ο ανιχνευτής αυτού του οργάνου είναι ένας ανιχνευτής θερµικής αγωγιµότητας (Thermal Conductivity Detector, TCD). Η αρχή λειτουργίας του βασίζεται στη διαφοροποίηση της θερµικής αγωγιµότητα του αερίου που περιβάλλει µια αντίσταση της οποίας η τιµή εξαρτάται σηµαντικά από τη θερµοκρασία. Η διαφοροποίηση της θερµικής αγωγιµότητας οφείλεται σε µικροµεταβολές της σύνθεσης του αερίου που εξέρχεται από τη χρωµατογραφική στήλη (έκλουσµα). Στο Σχήµα 3α απεικονίζεται ένας από τους αισθητήρες θερµοκρασίας του συστήµατος TCD. Το αισθητήριο στοιχείο (λεπτό σύρµα λευκοχρύσου, χρυσού, βολφραµίου ή θερµίστορ) θερµαίνεται λόγω της διέλευσης ηλεκτρικού ρεύµατος µέχρι µια θερµοκρασία ισορροπίας, η οποία εξαρτάται από τη θερµική αγωγιµότητα και την ταχύτητα ροής του περιβάλλοντος αερίου. Η παρουσία µικρής ποσότητας ατµών προσµίξεων στο έκλουσµα της χρωµατογραφικής στήλης, µεταβάλλει ελάχιστα της θερµική αγωγιµότητα του αερίου µε αποτέλεσµα µια αντίστοιχη µικρή µεταβολή της θερµοκρασίας του αισθητήριου στοιχείου και εποµένως της τιµής της αντίστασής του. 3

4 Σχήµα 3. Αρχή λειτουργίας ανιχνευτή θερµικής αγωγιµότητας. (α) Τυπική µορφή αισθητήρα θερµικής αγωγιµότητας αεριοχρωµατογραφου. (β) Γέφυρα αντιστάσεων µε δύο αισθητήρες θερµικής αγωγιµότητας: έναν αναφοράς (R θ,r ) πριν από τη χρωµατογραφική στήλη και έναν δείγµατος (R θ,s ) µετά την έξοδο της στηλης. (από το βιβλίο: Κ. Ευσταθίου Χηµική Οργανολογία Μικροϋπολογιστές. Εισαγωγικά µαθήµατα ). ύο επακριβώς ίδιοι αισθητήρες συνδέονται σε µια γέφυρα αντιστάσεων (Σχήµα 3β). Ο ένας είναι ο αισθητήρας αναφοράς (η αντίσταση R θ,r ) και τοποθετείται στη ροή του φέροντος αερίου (He) πριν από τη στήλη (οπότε πάντοτε περιβάλλεται από καθαρό He) και ο άλλος είναι ο αισθητήρας δείγµατος (η αντίσταση R θ,s ) που τοποθετείται µετά την έξοδο της στήλης. Μετά τη θερµική εξισορρόπηση του ανιχνευτή µε ροή καθαρού φέροντος αερίου, ρυθµίζεται η µεταβλητή αντίσταση R µ, ώστε να µηδενισθεί η διαφορά δυναµικού µεταξύ των σηµείων A και Β της γέφυρας αντιστάσεων (θα ισχύει αυτό όταν R θ,r /R στ = R θ,s /R µ ). Κατά τη λήψη χρωµατογραφήµατος, κάθε φορά που εξέρχεται από τη στήλη ένα από τα διαχωριζόµενα συστατικά αλλοιώνεται η θερµική αγωγιµότητα του αερίου που περιβάλλει την αντίσταση R θ,s, οπότε διαφοροποιείται η θερµοκρασία της σε σχέση τη θερµοκρασία της αντίσταση R θ,r. Η διαφοροποίηση αυτή µεταβάλλει ελάχιστα την τιµή της R θ,r µε αποτέλεσµα την ανάπτυξη µιας µικρής διαφοράς δυνα- µικού µεταξύ των κόµβων Α και Β της γέφυρας η οποία αποτελεί και το σήµα εξόδου που καταγράφεται και αποτελεί το λαµβανόµενο χρωµατογράφηµα. Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά στηλών Πολική στήλη Carbowax 20M Πολύ(αιθυλενογλυκόλη) (ΜΒ ) Μη πολική στήλη DC-200 Πολυδιµεθυλοσιλοξάνιο Η(-ΟCH 2 CH 2 -) n OH 2. Οβίδα αερίου ηλίου, η οποία συνδέεται µε τον αεριοχρωµατογράφο µέσω βαλβίδας µείωσης της πίεσης (µειωτήρας) που φέρει µανόµετρο. 3. Μικροσύριγγα Hamilton, 10 µl. 4. Γυάλινο ροόµετρο µε σαπωνοδιάλυµα. 5. Καταγραφέας Sargent Model XKR πολλών ταχυτήτων. 4

5 3.1 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΙΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1. Όλοι οι διακόπτες που βρίσκονται πάνω στο χρωµατογράφο θα πρέπει αρχικά να βρίσκονται στο off (Παρατήρηση 1). 2. Ανοίγουµε τη στρόφιγγα της οβίδας του ηλίου και ρυθµίζουµε την πίεση του ηλίου µέσω της βαλβίδας στην επιθυµητή τιµή (περίπου 2 psi). 3. Μετρούµε τη ροή του φέροντος αερίου µε ροόµετρο σαπωνοδιαλύµατος, το οποίο συνδέεται κατάλληλα στο σωλήνα εξόδου του αερίου (Παρατήρηση 2). Παρατήρηση 1: Στο τέλος της άσκησης κλείνονται όλοι οι διακόπτες εκτός από την στρόφιγγα της οβίδας του ηλίου. Το αέριο θα πρέπει να περνάει από τις στήλες έως η θερµοκρασία να κατέβει κάτω από τους 90 ο C. Παρατήρηση 2: Η ταχύτητα ροής του φέροντος αερίου δεν είναι απαραίτητο να έχει µια ορισµένη τιµή ακριβώς, η ακριβής τιµή αυτής όµως (διαφορετική σε κάθε στήλη) πρέπει να αναγράφεται στην έκθεση των αποτελεσµάτων. 4. Ανοίγουµε το γενικό διακόπτη (POWER SWITCH) και ρυθµίζουµε τη θερµοκρασία της στήλης (δηλ. του φούρνου) στους 80 C. 5. Στρέφουµε το CURRENT SWITCH στην επιθυµητή ένδειξη (200 ma). 6. Ο διακόπτης POLARITY SWITCH πρέπει να είναι στη θέση [+]. 7. Στρέφουµε το διακόπτη ATTENUATOR SWITCH στην κατάλληλη ένδειξη (συνήθως 4) ώστε η κάθε κορυφή του χρωµατογραφήµατος να βρίσκεται µέσα στην κλίµακα του χαρτιού του καταγραφέα. 8. Ανοίγουµε το διακόπτη του καταγραφέα και διαλέγεται η ταχύτητα προώθησης του χαρτιού (στην ποιοτική ανάλυση η ταχύτητα είναι 2 cm/min, ενώ στην ποσοτική ανάλυση ρυθµίζουµε την ταχύτητα στα 5 cm/min). 9. Αφήνουµε να περάσει ένα µικρό χρονικό διάστηµα για να σταθεροποιηθεί η θερµοκρασία. Παράλληλα ελέγχουµε τη σταθερότητα της γραµµής βάσης (για διάφορες τιµές του ATTENUATOR και ειδικά στην τιµή 1). 10. Μηδενίζουµε τον καταγραφέα (ZERO). Το σύστηµα είναι έτοιµο για την εισαγωγή του δείγµατος. (Παρατήρηση 3). Παρατήρηση 3: Είναι απαραίτητο για κάθε χρωµατογράφηµα να καταγράψουµε: την ροή του φέροντος αερίου, την ένδειξη του ATTENUATOR SWITCH, τη θερµοκρασία της στήλης, την ταχύτητα κίνησης χαρτιού στον καταγραφέα, την ποσότητα του δείγµατος (µε µl) και το είδος της στήλης. 4. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (1 ο και 2 ο µέρος της άσκησης) 1 ο µέρος της άσκησης: Επίδραση της διαφορετικής πολικότητας και διαφορετικών σηµείων ζέσης των ενώσεων στη σειρά και στην ταχύτητα έκλουσης τους σε στήλες διαφορετικής πολικότητας. Σκοπός του πειράµατος αυτού είναι η εξοικείωση µας µε τις χρωµατογραφικές παραµέτρους του χρόνου ανάσχεσης, t R, του νεκρού χρόνου, t M, του ανηγµένου χρόνου ανάσχεσης, t R, του ανηγµένου όγκου ανάσχεσης,v R (προσδιορισµός ταυτότητας ουσιών), όπως και του αριθµού θεωρητικών πλακών, N, και του ΥΙΘΠ (αποδοτικότητα στήλης). Επίσης σκοπός του πειράµατος είναι η κατανόηση του µηχανισµού διαχωρισµού των ενώσεων στην αεριοχρωµατογραφία µε βάση το σηµείο ζέσης (κυρίαρχος µηχανισµός) και την πολικότητα των ενώσεων. Αντιδραστήρια 1. κ-επτάνιο 2. Βουτανόνη 3. κ-προπανόλη 5

6 Προετοιµασία του οργάνου 1. Στήλη: η ανάλυση θα γίνει µόνο στη στήλη Β (µη πολική στήλη). 2. Θερµοκρασία στήλης: 80 o C. 3. Ροή φέροντος αερίου, F: περίπου 60 ml/min (έλεγχος και καταγραφή ροής). 4. Ρεύµα ανιχνευτή: 200 ma. 5. ATTENUATOR SWITCH: 4 (για κάθε ένωση ξεχωριστά) και 2 (για το µίγµα) (Παρατήρηση 4). 6. Ταχύτητα κίνησης χαρτιού στον καταγραφέα: 2 cm/min. Παρατήρηση 4: Το ATTENUATION, δηλαδή η µεταβολή της ευαισθησίας καταγραφής (µείωση ή αύξηση του ύψους) της κάθε κορυφής στο χρωµατογράφηµα µπορεί να ρυθµιστεί ανάλογα µε τις συνθήκες του πειράµατος. Πορεία εκτέλεσης 1. Αφού εκπλύνουµε καλά τη µικροσύριγγα µε επανειλληµένες αναρροφήσεις και εµβολισµούς ακετόνης και µετά κάθε ένωσης αντίστοιχα, λαµβάνουµε 3 µl δείγµατος (κ-επτάνιο) και τουλάχιστον 9 µl αέρα (η ποσότητα του αέρα δεν χρειάζεται να είναι γνωστή). 2. Το δείγµα εισάγεται στη στήλη B ακαριαία, ενώ ταυτόχρονα σηµειώνεται η αρχή του χρωµατογραφή- µατος στο χαρτί του καταγραφέα. Εµφανίζεται πρώτα στο χρωµατογράφηµα η κορυφή του αέρα, ενώ η καταγραφή διακόπτεται µετά την εµφάνιση της κορυφής του κ-επτανίου. Χρωµατογράφηµα είναι το κάθε καταγράφηµα, που λαµβάνεται µετά από κάθε ένεση προτύπου διαλύµατος ή δείγµατος (σχήµα 4). Στον άξονα x είναι ο χρόνος σε min και στον άξονα y είναι το σήµα. 3. Επαναλαµβάνουµε τα στάδια 1 και 2 µε τα υπόλοιπα αντιδραστήρια (βουτανόνη και κ-προπανόλη), ενώ στο τέλος γίνεται εισαγωγή στη στήλη Β δείγµατος που είναι µίγµα των παραπάνω τριών αντιδραστηρίων σε ίσες περίπου ποσότητες. 4. Η καταγραφή σταµατάει µετά την εµφάνιση των 3 κορυφών των συστατικών του µίγµατος (σχήµα 4). 5. Από τα χρωµατογραφήµατα των καθαρών ουσιών µετρούµε τους χρόνους ανάκτησης, t R και το νεκρό χρόνο, t Μ, σε min για κάθε στήλη: x t R = U καταγραφεα όπου, x: η διανυθείσα απόσταση σε cm και U καταγραφέα : η ταχύτητα καταγραφέα (2 cm / min). Βάσει αυτών υπολογίζουµε τους ανηγµένους χρόνους ανάσχεσης, t R και τους ανηγµένους όγκους ανάσχεσης, V R. Αναγνωρίζουµε τις κορυφές των ενώσεων στο χρωµατογράφηµα του µίγµατος (Σχήµα 4 - κάθε κορυφή αντιστοιχεί σε µια ορισµένη ένωση). 6. Υπολογίζεται ο αριθµός των θεωρητικών πλακών και το Υ.Ι.Θ.Π. κάθε ένωσης. ίνεται ότι το µήκος της στήλης είναι 1,219 m. Σχολιάζουµε τη σειρά έκλουσης των ουσιών και το ΥΙΘΠ κάθε ουσίας σε σχέση µε τις φυσικοχηµικές ιδιότητες τους: µοριακό βάρος (ΜΒ), σηµείο ζέσης (σ.ζ.) και πολικότητα (ε) (Πίνακας 2). Πίνακας 2. Φυσικοχηµικές ιδιότητες αναλυτών ΜΒ Σ.ζ. ε κ-προπανoλη 60,11 97,4 20,1 ΒΟΥΤΑΝΟΝΗ 72,11 79,6 18,5 κ-επτανιο 100,2 98,4 1,92 6

7 Σχήµα 4. Χρωµατογράφηµα µίγµατος ουσιών διαφορετικής πτητικότητας και πολικότητας σε µη πολική στήλη. 2 ο µέρος της άσκησης: Έκλουση οµόλογων ενώσεων και συσχέτιση του V R µε τον αριθµό ατόµων άνθρακα και το σηµείο ζέσης. Σκοπός του πειράµατος αυτού είναι η κατασκευή διαγράµµατος δείκτη κατακράτησης κατά Kovats (logv R σε συνάρτηση µε τον αριθµό των ατόµων άνθρακα, z) και η χρήση του στην ποιοτική ανάλυση πτητικών οργανικών ενώσεων µε αεριοχρωµατογραφία (βλ. και Skoog et al, σελ.835). Αντιδραστήρια 1. κ-πεντάνιο 2. κ-εξάνιο 3. κ-επτάνιο 4. κ-οκτάνιο Προετοιµασία οργάνου 1. Στήλη: Β 2. Θερµοκρασία στήλης: 80 ο C 3. Ένταση ρεύµατος στον ανιχνευτή: 200 ma 5. Ροή ηλίου, F: 60 ml/min (µετρείται και σηµειώνεται επ ακριβώς) 6. Ταχύτητα κίνησης χαρτιού στον καταγραφέα: 5 cm/min 7. ιακόπτης ATTENUATOR: 4 (για κάθε ένωση) και 2 (για το µίγµα) (Παρατήρηση 4) 7

8 Πορεία εκτέλεσης 1. Αφού εκπλύνουµε καλά τη µικροσύριγγα, λαµβάνουµε 3 µl πεντανίου και τουλάχιστον 9 µl αέρα και ενίουµε το δείγµα ακαριαία στο στόµιο εισαγωγής της στήλης Β, ενώ ταυτόχρονα τίθεται σε κίνηση το χαρτί στον καταγραφέα. Η καταγραφή διακόπτεται µετά την εµφάνιση της κορυφής του πεντανίου. 2. Το ίδιο γίνεται και για τα υπόλοιπα αντιδραστήρια. 3. Παρασκευάζουµε µίγµα µε ανάµιξη ίσων όγκων των παραπάνω ενώσεων. 4. Λαµβάνουµε µε τη µικροσύριγγα 6 µl δείγµατος και τουλάχιστον 9 µl αέρα και εισάγουµε το δείγµα ακαριαία στη στήλη Β. Η καταγραφή διακόπτεται µετά την εµφάνιση των τεσσάρων κορυφών του µίγ- µατος (Σχήµα 5). 5. Υπολογίζουµε τους χρόνους t R για τους 4 υδρογονάνθρακες και από αυτούς υπολογίζουµε τους ανηγ- µένους όγκους ανάσχεσης, V R. Κατασκευάζουµε το διάγραµµα του logv R συναρτήσει του αριθµού ατόµων άνθρακα κάθε υδρογονάνθρακα χωρίς να χρησιµοποιηθεί η τιµή του logv R του κ-οκτανίου. Από το διάγραµµα αυτό υπολογίζεται ο ανηγµένος όγκος ανάσχεσης του κ-οκτανίου και συγκρίνεται µε την πειραµατικά ευρεθείσα τιµή. 6. Τέλος, αποτυπώνεται διάγραµµα logv R συναρτήσει του σηµείου ζέσης κάθε υδρογονάνθρακα. Σχήµα 5. Χρωµατογράφηµα του µίγµατος κ-πεντανίου (2), κ-εξανίου (3), κ-επτανίου (4), και κ-οκτανίου (5) στη στήλη Β. Ο αέρας είναι η κορυφή (1). Ροή φέροντος αερίου: 60 ml/min, Attenuation = 4, Ένταση ρεύµατος ανιχνευτή = 200 ma, Θερµοκρασία στήλης = 80 ο C, Ταχύτητα καταγραφέα = 5 cm/min, Ποσότητα δείγµατος = 6,0 µl, Στήλη (Β): DC ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (3 ο µέρος της άσκησης) Σκοπός του 3 ου πειράµατος είναι η εξοικείωση µας µε τη µέθοδο του εσωτερικού προτύπου και ο προσδιορισµός της περιεκτικότητας του κ-πεντανίου και του κ-οκτανίου µε χρήση του κ-επτανίου, ως εσωτερικό πρότυπο, σε άγνωστο µίγµα των τριών ενώσεων. Αντιδραστήρια 1. κ-πεντάνιο 2. κ-επτάνιο 3. κ-οκτάνιο 4. Μίγµα των τριών ενώσεων (1V:1V:1V) 5. Άγνωστο δείγµα 8

9 Προετοιµασία του οργάνου 1. Στήλη: Β 2. Θερµοκρασία: 80 ο C 3. Ροή φέροντος αερίου: 60 ml/min 4. Ταχύτητα καταγραφέα: 5 cm/min 5. ATTENUATION: 4 Πορεία εκτέλεσης 1. Λαµβάνουµε µε τη µικροσύριγγα 3,0 µl µίγµατος και εισάγονται στη στήλη ακαριαία. (Παρατήρηση 5). Παρατήρηση 5: Στην ποσοτική ανάλυση, δεν χρειάζεται αέρας µαζί µε το δείγµα. 1. Ταυτόχρονα τίθεται σε κίνηση το χαρτί του καταγραφέα. 2. Μετά την εµφάνιση των τριών κορυφών στο χρωµατογράφηµα διακόπτεται η καταγραφή (Σχήµα 6). 3. Η ίδια ακριβώς πορεία ακολουθείται και για το άγνωστο δείγµα. 4. Μετρώντας το ύψος κάθε κορυφής, h και το πλάτος της κορυφής στο ½ του ύψους, w 1/2 υπολογίζεται η επιφάνεια, Α κάθε κορυφής (Παρατήρηση 6): Α (cm 2 ) = h (cm) w 1/2 (cm) Παρατήρηση 6: Είναι δυνατό να συσχετιστεί η συγκέντρωση ενός συστατικού σε ένα µίγµα µε την επιφάνεια της κορυφής του στο χρωµατογράφηµα. Αρχικά, µετρώντας το ύψος της κάθε κορυφής και πολλαπλασιάζοντας µε το πλάτος στο 1/2 του ύψους προσδιορίζεται η επιφάνεια για κάθε κορυφή και στη συνέχεια µε πρόσθεση όλων των επιφανειών υπολογίζεται η συνολική επιφάνεια. Η % επιφάνεια βρίσκεται διαιρώντας την συνολική επιφάνεια µε τις επιµέρους επιφάνειες. Αυτή η % επιφάνεια εξαρτάται από τη συγκέντρωση του συστατικού στο µίγµα αλλά δεν είναι ακριβώς ανάλογη µε τη συγκέντρωση. Αυτό θα απαιτούσε η θερµική αγωγιµότητα όλων των συστατικών να είναι η ίδια, δηλαδή η απόκριση του ανιχνευτή πρέπει να είναι η ίδια για όλες τις ενώσεις. Αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Για να χρησιµοποιήσει κανείς τις επιφάνειες για την ποσοτική ανάλυση πρέπει να προσδιοριστεί ένας συντελεστής (συντελεστής απόκρισης, response factor) για κάθε συστατικό, ο οποίος αν πολλαπλασιαστεί µε την επιφάνεια δίνει την ακριβή ποσότητα του συστατικού στο µίγµα, όταν όλες οι συνθήκες κατά τη διάρκεια της ανάλυσης των προτύπων και των αγνώστων δειγµάτων παραµένουν απόλυτα σταθερές. 6. Υπολογίζεται ο Συντελεστής Απόκρισης, Σ.Α. για κάθε συστατικό του µίγµατος και ο Σχετικός Συντελεστής Απόκρισης (Σ.Σ.Α.) ως προς κ-επτάνιο: Σ.Α. = m (g) / A (cm 2 ) = d (g/cm 3 ) V (cm 3 ) / A (cm 2 ) και ΣΣΑ = ΣΑ / ΣΑ κ-εππτανίου 7. Ακολουθώντας την ίδια πορεία και για το χρωµατογράφηµα του αγνώστου µίγµατος και γνωρίζοντας αυτή τη φορά το σχετικό συντελεστή απόκρισης της κάθε ένωσης υπολογίζεται η ποσότητα της ουσίας στο µίγµα και από αυτή η % σύσταση του µίγµατος. (Παρατήρηση 7). Παρατήρηση 7: Αν κριθεί απαραίτητη η αλλαγή του attenuation κατά τη διάρκεια της ποσοτικής ανάλυσης τότε η επιφάνεια της κορυφής υπολογίζεται ως εξής: Α (cm 2 ) = h (cm) w 1/2 (cm) Attenuation Πριν φύγουµε από το εργαστήριο 1. Καθαρίζουµε τη µικροσύριγγα. 2. Ζητούµε από τον επιβλέποντα τον όγκο του κ-επτανίου (εσωτερικό πρότυπο) στο άγνωστο δείγµα, την πυκνότητα των ενώσεων του άγνωστου δείγµατος, τυχόν διευκρινήσεις για τη συγγραφή της έκθεσης και τις ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης. 9

10 Οδηγίες για τη συγγραφή της έκθεσης 1. Θα περιγράψουµε συνοπτικά την αρχή του αεριοχρωµατογραφικού διαχωρισµού. Θα περιγράψουµε συνοπτικά την οργανολογία που χρησιµοποιήσαµε. 2. Θα παραθέσουµε τα χρωµατογραφήµατα σε κάθε τµήµα της άσκησης, στα οποία θα δίνονται οι συνθήκες εκτέλεσης του πειράµατος. Ειδικά θα αναφέρονται σε κάθε χρωµατογράφηµα: η ένωση που προσδιορίζεται, η κλίµακα του Attenuation, η ταχύτητα του καταγραφέα και ο ενιόµενος όγκος σε µl. 3. Οι υπολογισµοί θα γίνονται µε ευκρίνεια. Ιδιαίτερη σηµασία δίνεται στα σηµαντικά ψηφία. 4. Κατά τη συνοπτική παρουσίαση των αποτελεσµάτων, ποιοτικών και ποσοτικών, θα πρέπει να αναφέρουµε συγκεντρωτικά τα χαρακτηριστικά στοιχεία του δείγµατος, την ηµεροµηνία, τον χρόνος εκτέλεσης, τις µονάδες αποτελεσµάτων και τυχόν πειραµατικές δυσκολίες και ασυνήθιστα ή απρόβλεπτα προβλήµατα που παρουσιάστηκαν κατά την εκτέλεση της ανάλυσης. Σχήµα 6. Χρωµατογράφηµα του µίγµατος κ-πεντανίου, κ-επτανίου και κ-οκτανίου (κατά σειρά έκλουσης) στη στήλη Β. Σηµειώνεται ο τρόπος υπολογισµού του εµβαδού της κορυφής του κ-επτανίου. Ροή φέροντος αερίου: 60 ml/min, Attenuation = 4, Ένταση ρεύµατος ανιχνευτή = 200 ma, Θερµοκρασία στήλης = 80 ο C, Ταχύτητα καταγραφέα = 5 cm/min, Ποσότητα δείγµατος = 3,0 µl, Στήλη (Β): DC ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1. Περιγράψτε την αρχή της χρωµατογραφίας αερίου-υγρού. 2. Πώς λειτουργεί το ροόµετρο σαπωνοδιαλύµατος; 3. Περιγράψτε την αρχή λειτουργίας του ανιχνευτή θερµικής αγωγιµότητας. Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και ποιοι οι περιορισµοί του; 4. Ποιο είναι το πληρωτικό υλικό της πακεταρισµένης στήλης που χρησιµοποιήσατε; Σχολιάστε την πολικότητα της και τον µηχανισµό διαχωρισµού των ενώσεων του µίγµατος κ-προπανόλης, κ-βουτανόλης και κ-επτανίου. 5. Λαµβάνεται το αεριοχρωµατογράφηµα της κ-βουτανόλης (πολική ένωση) στους 80 C, πρώτα µε µια στήλη DC-200 (µη πολική) και µετά µε µια στήλη Carbowax 20M (πολική). Σε ποια στήλη ο χρόνος ανάσχεσης της βουτανόνης θα είναι µεγαλύτερος και γιατί; 6. Τι είδους σφάλµα (θετικό, αρνητικό ή κανένα) θα προκληθεί κατά τον ποσοτικό προσδιορισµό του κ- οκτανίου µε GC, αν εισάγεται ποσότητα προτύπου 1,5 µl, ενώ αγνώστου 1,2 µl. 10

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων

Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Τεχνολογίες Εκμετάλλευσης και Αξιοποίησης Υδρογονανθράκων Εργαστήριο 5 ο Αριθμός Οκτανίου (RON MON) Αέρια Χρωματογραφία (Άσκηση 18) Δρ. Στέλλα Μπεζεργιάννη Κτύπημα του Κινητήρα (Knock) Από το 1912 που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις. Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού

Εισαγωγή στις. Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού Εισαγωγή στις Χρωµατογραφικές Μεθόδους ιαχωρισµού Ε. Μπακέας 2013 1 Εισαγωγή Ο Ρώσος βοτανολόγος.s. Tswe χρησιµοποίησε για πρώτη φορά τη χρωµατογραφία για τον διαχωρισµό διαφόρων φυτικών χρωστικών µε τη

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

Αεριοχρωµατογραφία (Gas Chromatography)

Αεριοχρωµατογραφία (Gas Chromatography) Αεριοχρωµατογραφία (Gas Chromatography) Αεριοχρωµατογραφία Η αεριοχρωµατογραφία ανήκει στις µεθόδους διαχωρισµού και εφαρµόζεται κυρίως σε αναλυτική κλίµακα (ποσότητες δειγµάτων µικρότερες των 10-6 g =

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA)

Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) Ανάλυση µε έγχυση του δείγµατος σε συνεχή ροή (Flow Injection Analysis, FIA) H ιστορική εξέλιξη των αυτόµατων µεθόδων ανάλυσης Κλασική ανάλυση Ασυνεχής αυτόµατη ανάλυση Ανάλυση συνεχούς ροής? Τα πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ (INSTRUMENTAL METHODS OF ANALYSIS) ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2014 ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ (Ποιοτική Ανάλυση/ Ποσοτική Ανάλυση) Κλασσική Χημική Ανάλυση Ενόργανη Χημική Ανάλυση Σταθμική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

(YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014

(YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 (YΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ) ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ (HIGH PERFORMANCE) LIQUID CHROMATOGRAPHY ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΥΓΡΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ Ονομάζεται έτσι επειδή η κινητή φάση είναι υγρή. Η στατική φάση μπορεί να είναι στερεά

Διαβάστε περισσότερα

Mάθημα: Θερμικές Στροβιλομηχανές. Εργαστηριακή Ασκηση. Μέτρηση Χαρακτηριστικής Καμπύλης Βαθμίδας Αξονικού Συμπιεστή

Mάθημα: Θερμικές Στροβιλομηχανές. Εργαστηριακή Ασκηση. Μέτρηση Χαρακτηριστικής Καμπύλης Βαθμίδας Αξονικού Συμπιεστή Ε.Μ. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕIΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡIΟ ΘΕΡΜIΚΩΝ ΣΤΡΟΒIΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΡΕΥΣΤΩΝ Mάθημα: Θερμικές Στροβιλομηχανές Εργαστηριακή Ασκηση Μέτρηση Χαρακτηριστικής Καμπύλης Βαθμίδας Αξονικού Συμπιεστή Κ. Μαθιουδάκη Καθηγητή

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α)

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) P = σταθ. V P 2) Ισόχωρη µεταβολή β) = σταθ. 3) Ισοβαρής µεταβολή γ) V

Διαβάστε περισσότερα

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers)

1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exchangers) 1. Εναλλάκτες θερµότητας (Heat Exangers) Οι εναλλάκτες θερµότητας είναι συσκευές µε τις οποίες επιτυγχάνεται η µεταφορά ενέργειας από ένα ρευστό υψηλής θερµοκρασίας σε ένα άλλο ρευστό χαµηλότερης θερµοκρασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού. Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861)

Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού. Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861) Πειράματα Ποσοτικοποίησης Παραγώγων των Ενώσεων α-dicarbonyl του Κρασιού Μπίτη Μαρία (ΑΜ858) Μυστηρίδου Εμμανουέλα (ΑΜ861) 1. Εισαγωγή Assaying α-dicarbonyl Compounds in Wine: A Complementary GC-MS, HPLC,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο.

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. ΙΑΚΟΠΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΠΗΝΙΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τάξη και τµήµα: Ηµεροµηνία: Όνοµα µαθητή: 1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. 2. Η ένταση του ρεύµατος που µετράει το αµπερόµετρο σε συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη µέτρηση θερµοκρασιών. 1 Ιστορία της Θερµοµετρίας 17ος αιώνας: εφευρέτης του πρώτου πρακτικού θερµοµέτρου o Galileo. Jean Rey (1632):

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων

Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων Καταστατική εξίσωση ιδανικών αερίων 21-1. Από τι εξαρτάται η συμπεριφορά των αερίων; Η συμπεριφορά των αερίων είναι περισσότερο απλή και ομοιόμορφη από τη συμπεριφορά των υγρών και των στερεών. Σε αντίθεση

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν 1. Εισαγωγικά στοιχεία ηλεκτρονικών - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 1. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Ηλεκτρικό στοιχείο: Κάθε στοιχείο που προσφέρει, αποθηκεύει και καταναλώνει

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους αναλυτικούς διαχωρισμούς

Εισαγωγή στους αναλυτικούς διαχωρισμούς Εισαγωγή στους αναλυτικούς διαχωρισμούς Διαχωρισμός: απομόνωση του αναλύτη από πιθανές παρεμποδίζουσες ουσίες καταβύθιση απόσταξη εκχύλιση Εισαγωγή στους αναλυτικούς διαχωρισμούς Κλασική εκχύλιση [S] οργ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης

Παράρτημα. Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Παράρτημα Πραγματοποίηση μέτρησης τάσης, ρεύματος, ωμικής αντίστασης με χρήση του εργαστηριακού εξοπλισμού Άσκηση εξοικείωσης Σκοπός του παραρτήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τη χρήση και τη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller

Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller ΑΠ1 Μελέτη της ακτινοβολίας γ µε τη βοήθεια απαριθµητή Geiger - Muller 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή γίνεται µελέτη της εξασθενήσεως της ακτινοβολίας γ (ραδιενεργός πηγή Co 60 ) µε την βοήθεια απαριθµητή

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια 1 ΘΕΜΑ 1 ο Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ 1. οχείο σταθερού όγκου περιέχει ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου. Αν θερµάνουµε το αέριο µέχρι να τετραπλασιαστεί η απόλυτη θερµοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ )

5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) 5. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ Ι (ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ) Μεταβλητοί αντιστάτες Η τιμή της αντίστασης των μεταβλητών αντιστατών σε αντίθεση με αυτή των σταθερών, δε διατηρείται σταθερή αλλά μεταβάλλεται, είτε μηχανικά

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων

Πειραματική διαδικασία προσδιορισμού ιοντικής σύστασης ατμοσφαιρικών σωματιδίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ Τομέας Μεταλλουργίας και Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Επιστήμης και Τεχνολογίας Προστασίας του Περιβάλλοντος στη Μεταλλουργία και Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ

ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΩΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΦΑΝΤΑΚΗΣ 1 ΟΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΦΛΕΞΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥΣ ΚΑΥΣΤΗΡΕΣ ΑΕΡΙΟΥ Του Παναγιώτη Φαντάκη. ΓΕΝΙΚΑ Οι καυστήρες αερίων καυσίμων διακρίνονται σε ατμοσφαιρικούς καυστήρες, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ. Α. Μοριακή και Ατομική Φασματομετρία. Β. Τεχνικές Διαχωρισμού. Διδάσκων: Επικ. Καθ. Νικ. Θωμαΐδης

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ. Α. Μοριακή και Ατομική Φασματομετρία. Β. Τεχνικές Διαχωρισμού. Διδάσκων: Επικ. Καθ. Νικ. Θωμαΐδης ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ Α. Μοριακή και Ατομική Φασματομετρία Β. Τεχνικές Διαχωρισμού Διδάσκων: Επικ. Καθ. Νικ. Θωμαΐδης Διαλέξεις (ΦΜ3) - Δευτέρα 9 11 πμ : Τεχνικές Διαχωρισμού - Τετάρτη 11 πμ 1 μμ : Τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal

Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal Θ2 Φαινόμενα ανταλλαγής θερμότητας: Προσδιορισμός της σχέσης των μονάδων θερμότητας Joule και Cal 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί, με αφορμή τον προσδιορισμό του παράγοντα μετατροπής της

Διαβάστε περισσότερα

T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ T.E.I. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4: ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΘΕΡΜΟΒΑΡΥΤΙΚΗΣ-ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Α.ΚΑΝΑΠΙΤΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΗΜΕΡΑ. ΩΡΑ.. ΟΜΑΔΑ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟ FSA 560 ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΗΡΑ Ονοματεπώνυμο Ημερομηνία 1 Ανάλυση ηλεκτρικών σχεδίων

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 27.1.2011 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 23/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 61/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 24ης Ιανουαρίου 2011 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις

Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις Πολύμετρο Βασικές Μετρήσεις 1. Σκοπός Σκοπός της εισαγωγικής άσκησης είναι η εξοικείωση του σπουδαστή με τη χρήση του πολύμετρου για τη μέτρηση βασικών μεγεθών ηλεκτρικού κυκλώματος, όπως μέτρηση της έντασης

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ

ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΖΑΣ ΑΓΩΓΗ () Νυμφοδώρα Παπασιώπη Φαινόμενα Μεταφοράς ΙΙ. Μεταφορά Θερμότητας και Μάζας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ & ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ Θερμική ενέργεια Q και Ισχύς Ρ Όταν μια αντίσταση R διαρρέεται από ρεύμα Ι για χρόνο t, τότε παράγεται θερμική ενέργεια Q. Για το συνεχές ρεύμα η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών

Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών 5 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση ιξώδους λιπαντικών Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Η λίπανση Ως λίπανση ορίζεται η παρεμβολή μεταξύ των δύο στοιχείων του τριβοσυστήματος τρίτου κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE

Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 3 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ WHEATSTONE Σκοπός Η κατανόηση της λειτουργίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ Επιστηµονικός υπεύθυνος : Δρ. Αντώνιος Τσαρµπόπουλος Τίτλος διδακτορικής διατριβής: Προσδιορισµός και µελέτη πτητικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα

ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα ΠΕΙΡΑΜΑ I Απλές Μετρήσεις και Σφάλµατα Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε βασικά όργανα του εργαστηρίου (διαστηµόµετρο, µικρόµετρο, χρονόµετρο) προκειµένου να: Να µετρήσουµε την πυκνότητα

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ Ενεργειακές µετρήσεις σε κτήρια, κέλυφος Χρήση θερµοκάµερας, διαπίστωση και προσδιορισµός απωλειών από θερµογέφυρες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Ενεργειακές Μετρήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1 Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1.1 Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά Συστήµατα Μετρήσεων Στο παρελθόν χρησιµοποιήθηκαν µέθοδοι µετρήσεων που στηριζόταν στις αρχές της µηχανικής, της οπτικής ή της θερµοδυναµικής.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ

ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΜΕ ΑΠΛΕΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΤΩΝ Αντιστάτες συνδεδεμένοι σε σειρά Όταν ν αντιστάτες ενός κυκλώματος διαρρέονται από το ίδιο ρεύμα τότε λέμε ότι οι αντιστάτες αυτοί είναι συνδεδεμένοι σε σειρά.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Για τους διαγωνιζόµενους Αγαπητοί µαθητές και µαθήτριες, κατ αρχήν σας συγχαίρουµε για την εξαιρετική επίδοσή σας στην α φάση του 17 ου Πανελλήνιου Μαθητικού ιαγωνισµού Χηµείας, βάσει των αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων.

Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων. ΣΕΛΙ Α 1 ΑΠΟ 6 1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΠΕ ΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Καθορισµός της µεθόδου που ακολουθείται για τη µέτρηση των εκπεµπόµενων ρύπων των βενζινοκινητήριων οχηµάτων. 2. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ Εκάστοτε Υπεύθυνος (Τεχνικός

Διαβάστε περισσότερα

1 Aπώλειες θερμότητας - Μονωτικά

1 Aπώλειες θερμότητας - Μονωτικά 1 Aπώλειες θερμότητας - Μονωτικά 1.1 Εισαγωγή Όταν ένα ρευστό ρέει μέσα σ' έναν αγωγό και η θερμοκρασία του διαφέρει από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, τότε μεταδίδεται θερμότητα: από το ρευστό προς

Διαβάστε περισσότερα

G.U.N.T. Gerätebau GmbH P.O. Box 1125 D-22881 Barsbüttel Γερμάνια Τηλ: (040) 670854-1 Fax: (040) 670854-41

G.U.N.T. Gerätebau GmbH P.O. Box 1125 D-22881 Barsbüttel Γερμάνια Τηλ: (040) 670854-1 Fax: (040) 670854-41 Εξοπλισμός για την εκπαίδευση στην εφαρμοσμένη μηχανική Εγχειρίδιο Οδηγιών HM 150.07 Επίδειξη του θεωρήματος του Μπερνούλη G.U.N.T. Gerätebau GmbH P.O. Box 1125 D-22881 Barsbüttel Γερμάνια Τηλ: (040) 670854-1

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο 2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο H O NO 2 HO HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ O O + + κυκλοεξάνιο NO 2 H 2 O C 7 H 5 NO 3 C

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση Μπαταρία Ρεύµα Νόµος του Ohm Αντίσταση και Αντιστάσεις Resistivity Ηλεκτρική Ισχύς Ισχύς Οικιακών Συσκευών/Κυκλωµάτων Εναλλασσόµενη Τάση Υπεραγωγιµότητα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ ΣΥΣΚΕΥΗ ΝΟΜOY ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ GLA01 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ε.Π.Ε. Αγ.Σαράντα 45, 18346 Μοσχάτο, Τηλ. 2104823421, 2104838270, Fax: 2104820580 ΣΚΟΠΟΣ Η πραγματοποίηση και παρατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου.

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου. 12. ΤΟ ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET)-Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ ιαφάνεια 1 12. ΤΡΑΝΖΙΣΤΟΡ ΕΠΙ ΡΑΣΗΣ ΠΕ ΙΟΥ (FET) Tρανζίστορ στο οποίο το ρεύµα εξόδου ελέγχεται όχι από το ρεύµα αλλά από την τάση εισόδου. Αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Σκοπός Στο τρίτο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια της ηλεκτρικής ενέργειας. 3ο κεφάλαιο ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1 2 3.1 Θερμικά αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ---------------------------------------------------------- 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΈΡΓΟ ΕΠΕ 3.4.9. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ----------------------------------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις.

Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περιβαλλοντικές απόψεις της παροχής ενέργειας στις χηµικές αντιδράσεις. Περίληψη Η επιβάρυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από την παροχή ηλεκτρικής ή θερµικής ενέργειας είναι ιδιαίτερα σηµαντική.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια

Φυσική Γ Γυμνασίου - Κεφάλαιο 3: Ηλεκτρική Ενέργεια. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ηλεκτρική Ενέργεια (παράγραφοι ά φ 3.1 31& 3.6) 36) Φυσική Γ Γυμνασίου Εισαγωγή Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι η εύκολη μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.

ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ. Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης. Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi. ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΠΟΣΙΜΟΥ ΝΕΡΟΥ Δρ. Γ. Ε. Μηλιάδης Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς g.miliadis@bpi.gr Σχεδιασμός αναλυτικών μεθόδων: Οι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1.1. Εσωτερική ενέργεια Γνωρίζουμε ότι τα μόρια των αερίων κινούνται άτακτα και προς όλες τις διευθύνσεις με ταχύτητες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΓΙΑ ΠΙΕΣΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ

Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΓΙΑ ΠΙΕΣΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΓΙΑ ΠΙΕΣΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ Εκτός από τις οδηγίες στα φυλλάδια που συνοδεύουν τις αντλίες και τους ηλεκτρικούς πίνακες που αποτελούν τα αντλητικά συγκροτήµατα της WILO πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΗΕ Α.Ε. ΣΣΜ/ ΤΕΣ/ ΥΠ. ΧΗΜΕΙΟ Αγ. Αννης 70,Αιγάλεω. Πληροφορίες: Ε. Γαργαλιώνη Τηλ. :210-34.92.227 Fax :210-34.53.198

Α ΜΗΕ Α.Ε. ΣΣΜ/ ΤΕΣ/ ΥΠ. ΧΗΜΕΙΟ Αγ. Αννης 70,Αιγάλεω. Πληροφορίες: Ε. Γαργαλιώνη Τηλ. :210-34.92.227 Fax :210-34.53.198 Α ΜΗΕ Α.Ε. ΣΣΜ/ ΤΕΣ/ ΥΠ. ΧΗΜΕΙΟ Αγ. Αννης 70,Αιγάλεω Πληροφορίες: Ε. Γαργαλιώνη Τηλ. :210-34.92.227 Fax :210-34.53.198 Προδιαγραφή για αγορά Αέριου Χρωµατογράφου Head Space για τον προσδιορισµό διαλυµένων

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ

Υψηλές Τάσεις. Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά. Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Υψηλές Τάσεις Ενότητα 4: Υγρά Μονωτικά Υλικά Κωνσταντίνος Ψωμόπουλος Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac;

: Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση. 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα παριστάνει γραφικά το νόμο του Gay-Lussac; Τάξη : Β ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εξεταστέα Ύλη : Μιγαδικοί Συναρτήσεις έως και αντίστροφη συνάρτηση Καθηγητής : Mάρθα Μπαμπαλιούτα Ημερομηνία : 14/10/2012 ΘΕΜΑ 1 ο 1. Ποιο από τα παρακάτω διαγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατηγοριοποίηση αισθητήρων. Χαρακτηριστικά αισθητήρων. Κυκλώματα διασύνδεσης αισθητήρων

Εισαγωγή. Κατηγοριοποίηση αισθητήρων. Χαρακτηριστικά αισθητήρων. Κυκλώματα διασύνδεσης αισθητήρων Εισαγωγή Κατηγοριοποίηση αισθητήρων Χαρακτηριστικά αισθητήρων Κυκλώματα διασύνδεσης αισθητήρων 1 2 Πωλήσεις αισθητήρων 3 4 Ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τη φύση με τα αισθητήρια όργανά του υποκειμενική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1:

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Πειραματική Διάταξη Η πειραματική διάταξη που χρησιμοποιείται στην άσκηση φαίνεται στην φωτογραφία του σχήματος 1: Σχήμα 1 : Η πειραματική συσκευή για τη μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής

Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής ΑΠ2 Μελέτη των χαρακτηριστικών της β - ραδιενεργού εκποµπής 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση µελετά τα χαρακτηριστικά της β - ακτινοβολίας. Πιο συγκεκριµένα υπολογίζεται πειραµατικά η εµβέλεια των

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα τηλεχειρισμού με χρονοθερμοστάτη για λέβητες αερίου

Σύστημα τηλεχειρισμού με χρονοθερμοστάτη για λέβητες αερίου Amico Remote Control Σύστημα τηλεχειρισμού με χρονοθερμοστάτη για λέβητες αερίου Το COMANDO AMICO REMOTO (CAR) είναι ένα σύστημα τηλεχειρισμού που επιτρέπει την ρύθμιση και τον έλεγχο συσκευών της IMMERGAS

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Αργό Πετρέλαιο Χαρακτηριστικά Ιδιότητες. Τεχνολογία Πετρελαίου και. Εργαστήριο Τεχνολογίας Καυσίμων Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Σύσταση Αργού Πετρελαίου Σύνθετο Μίγμα Υδρογονανθράκων Περιέχει αέρια διαλελυμένα στα υγρά συστατικά Υδρογονάνθρακες C 1 C 90+ Στοιχειακή Ανάλυση: Αρκετά Ομοιόμορφη Στοιχεία Περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού

Έλεγχοι. Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Έλεγχοι Τη συγκέντρωση του φαρμάκου σε δείγμα ιστού ή βιολογικού υγρού Το ρυθμό απελευθέρωσης του φαρμάκου από το σκεύασμα Έλεγχο ταυτότητας και καθαρότητας της πρώτης ύλης και των εκδόχων( βάση προδιαγραφών)

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου

Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Για το Θέμα 1 στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου Διαφορικός Λογισμός 1. Ισχύει f (g())) ) f ( = f (g())g () όπου f,g παραγωγίσιµες συναρτήσεις 2. Αν µια συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη σε ένα διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα