Εθνικοί Οδικοί Χάρτες για το Βιοαέριο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εθνικοί Οδικοί Χάρτες για το Βιοαέριο"

Transcript

1 IEE Project BiogasIN Εθνικοί Οδικοί Χάρτες για το Βιοαέριο D / WP6 Σεπτέµβριος

2 Έκδοση και συντονισµός: Nathalie Bachmann (EBA) Arthur Wellinger (EBA) Συνεισφορά από: PetkoApostolov (ENPRO) IlzeDzene (EKODOMA) Dan Ionescu (TRINERGI GRUP) ŽeljkaFištrek (EIHP) Barbara Ropoša (SINERGIJA) Κωνσταντίνος Σιούλας (ΚΑΠΕ) Karel Vobr (CzBA) Υποστηρίζεται από Η πλήρης ευθύνη του περιεχοµένου αυτής της έκδοσης εναπόκειται στους συντάκτες της. εν απεικονίζει κατ ανάγκη την άποψη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει ευθύνη για οποιαδήποτε χρήση που µπορεί να γίνει των πληροφοριών που περιλαµβάνονται σε αυτήν. 2

3 Περιεχόµενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 3 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΓΙΑ ΑΧ ΚΑΙ ΠΕ ΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΓΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΟΦΕΛΗ ΤΗΣ ΑΧ ΥΝΑΜΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Ο ΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α ΕΙΟ ΟΤΗΣΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΥΝΑΜΙΚΟ ΣΤΟΧΟΙ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ NREAP ΥΝΑΜΙΚΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ Α ΕΙΟ ΟΤΗΣΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΣΗΣ ΛΟΙΠΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΙΕΘΝΕΙΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΕ 3

4 Γλωσσάρι Οδικός Χάρτης Αναερόβια Χώνευση (ΑΧ): ιαδικασία κατά την οποία µικροοργανισµοί διασπούν βιοαποικοδοµήσιµο υλικό απουσία οξυγόνου. Η ΑΧ παράγει βιοαέριο, το οποίο αποτελείται από µεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα και ίχνη αερίων. Λαµβάνει χώρα σε φυσικά περιβάλλοντα (στο στοµάχι των µηρυκαστικών, ηφαιστειακές θερµές πηγές ή έλη) και χρησιµοποιείται σε βιοµηχανική κλίµακα για την παραγωγή ενέργειας και τη διαχείριση αποβλήτων. Μηχανισµός εγγυηµένων τιµών (Feed-in tariff): Μηχανισµός υποστήριξης δηµιουργίας οικονοµικών κινήτρων για την διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιµες πηγές στο δίκτυο. Εγγυάται µια καθορισµένη τιµή κατά τη διάρκεια µιας χρονικής περιόδου. Μηχανισµός εγγυηµένων διαφορικών τιµών (Feed-in premium): Μηχανισµός υποστήριξης που επιτρέπει να πωλείται ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας απευθείας στην αγορά, λαµβάνοντας µια πριµοδότηση (premium) πάνω από την τιµή της αγοράς ηλεκτρισµού. Σε αντίθεση µε τον µηχανισµό εγγυηµένης τιµής δεν υπάρχει καµία υποχρέωση αγοράς και δηµιουργεί ένα κίνητρο για να διατίθεται ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο κατά τη διάρκεια της αιχµής της ζήτησης. Πράσινα πιστοποιητικά: Εµπορεύσιµο αγαθό που εγγυάται ότι η ποσότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται προέρχεται από ανανεώσιµες πηγές ενέργειας. Αέρια του θερµοκηπίου: Αέρια στην ατµόσφαιρα, που απορροφούν και εκπέµπουν ακτινοβολία εντός του θερµικού υπέρυθρου φάσµατος. Η διαδικασία αυτή είναι η βασική αιτία του φαινοµένου του θερµοκηπίου. Τα αέρια αυτά είναι οι υδρατµοί, το διοξείδιο του άνθρακα, το µεθάνιο, το υποξείδιο του αζώτου, το όζον και ένας αριθµός οργανικών ενώσεων µε αλογόνα. Επιχορήγηση: Κεφάλαια που εκταµιεύονται από το ένα µέρος, συχνά µια κρατική υπηρεσία, νοµικό πρόσωπο, ίδρυµα ή ένωση οµοειδών επιχειρήσεων (τραστ), σε έναν παραλήπτη, όπως ένας µη-κερδοσκοπικό οργανισµός, ένα εκπαιδευτικό ίδρυµα, µία επιχείρηση ή ένα φυσικό πρόσωπο. Σε αντίθεση µε ένα δάνειο, η επιχορήγηση δεν χρειάζεται να επιστραφεί. άνειο: Είδος µακροπρόθεσµου χρέους µεταξύ ενός δανειολήπτη και ενός δανειστή µε την υποχρέωση της αποπληρωµής. Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας: Σχέδιο που υποβλήθηκε από κάθε κράτος µέλος της ΕΕ το 2010, παρουσιάζοντας πώς µπορεί θα επιτευχθούν οι (δεσµευτικοί) στόχοι για τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας το 2020, συµπεριλαµβανοµένης της ενέργειας που καταναλώνεται στις µεταφορές, την ηλεκτροπαραγωγή, τη θέρµανση και ψύξη. Σε αυτά τα σχέδια των κρατών µελών υπάρχουν λεπτοµερής περιγραφές των στόχων, των τεχνολογιών, των µέτρων και των µεταρρυθµίσεων που θα πρέπει να εφαρµοστούν. Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ): Οι πόροι που χρησιµοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας που δεν είναι εξαντλήσιµοι µε ανθρώπινα κριτήρια. Για παράδειγµα: ο ήλιος, ο άνεµος, η βιοµάζα, το νερό και η γεωθερµία. Η κατανάλωση των ΑΠΕ δεν µειώσει τους πρωτογενείς ενεργειακούς πόρους σε αντίθεση µε τα ορυκτά καύσιµα, όπως οι υδρογονάνθρακες (πετρέλαιο, φυσικό αέριο) ή το ουράνιο. Μικροµεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ): Εταιρείες µε περιορισµένο αριθµό εργαζοµένων. Στην Ευρώπη τρεις παράµετροι καθορίζουν τις ΜΜΕ: 250 εργαζόµενοι (255 για τη Γερµανία, 100 για το Βέλγιο), κύκλος εργασιών έως 50 εκατοµµύρια ευρώ ή ισολογισµός έως 43 εκατοµµύρια ευρώ. Τόνος Ισοδυνάµου Πετρελαίου (ΤΙΠ): Μονάδα ενέργειας που αντιστοιχεί στο ποσό της ενέργειας που απελευθερώνεται από την καύση ενός τόνου αργού πετρελαίου, η οποία ορίζεται ως 11,63 MWh. 4

5 1 Εισαγωγή Η τεχνολογία του βιοαερίου αρχίζει να αναγνωρίζεται ως µία από τις σηµαντικές δυνατότητες για την αναβάθµιση των αποβλήτων σε ανανεώσιµη ενέργεια και πολύτιµο εδαφοβελτιωτικό. Η ενέργεια από βιοαέριο θα διαδραµατίσει σηµαντικό ρόλο στην επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που εγκρίθηκαν από την Eυρωπαϊκή Οδηγία για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (2009/28/ΕΚ), η οποία αναφέρει ότι το 20% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας θα πρέπει να προέρχεται από ανανεώσιµες πηγές µέχρι το Η παραγωγή και χρήση βιοαερίου ανοίγει νέα πεδία δραστηριότητας. Το δυναµικό της βιοµάζας από τον αγροτικό τοµέα είναι ακόµα σε µεγάλο βαθµό ανεκµετάλλευτο, αν και ο τοµέας έχει τις µεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης και αναµένεται να αναπτυχθεί σηµαντικά τα επόµενα χρόνια. Το έργο BiogasIN στοχεύει να υποστηρίξει την δηµιουργία βιώσιµης αγοράς βιοαερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και να βελτιώσει αποτελεσµατικά τις συνθήκες για την υλοποίηση έργων βιοαερίου. Οι επτά χώρες στόχος του έργου BiogasIN είναι: Βουλγαρία Κροατία Τσεχία Ελλάδα Λετονία Ρουµανία Σλοβενία Κεντρικό σηµείο του έργου BiogasIN είναι η άρση των εµποδίων. Οι εκτεταµένες διαδικασίες χρηµατοδότησης και αδειοδότησης είναι σηµαντικά εµπόδια για την εγκατάσταση νέων µονάδων βιοαερίου. Με στόχο τη βελτίωση και την απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης και χρηµατοδότησης στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και ιδιαίτερα στις χώρες που αναφέρονται παραπάνω, διενεργήθηκαν έρευνες µεταξύ τραπεζών, επενδυτών και των αρχών. Η επιτυχής υλοποίηση έργων βιοαερίου απαιτεί τρεις προϋποθέσεις: Καλές και σταθερές συνθήκες νοµοθετικού πλαισίου Εύκολες και διαφανείς διαδικασίες αδειοδότησης Πρόσβαση σε χρηµατοδότηση. Αν µία από τις προϋποθέσεις αυτές είναι αδύναµη ή δεν υπάρχει το έργο βιοαερίου κινδυνεύει να αποτύχει. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι πολύ καλές σε χώρες όπως η Γερµανία και η Αυστρία. Σε άλλες χώρες, κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, εξακολουθεί να απαιτείται σηµαντική προσπάθεια για την εξασφάλισή τους. Οι οδικοί χάρτες βιοαερίου σε εθνικό επίπεδο αποτελούν βοήθηµα για να βελτιωθεί η υπάρχουσα κατάσταση και συµβάλλουν στην ανάπτυξη βιώσιµης αγοράς βιοαερίου. Οι κύριες πηγές δεδοµένων για τον Οδικό Χάρτη είναι οι εκθέσεις, µελέτες και έρευνες του έργου BiogasIN, καθώς και δηµοσιεύσεις από τους EBA 1, AEBIOM 2 και το έργο BiG>East 3. 1 European Biogas Association, 5

6 2 Βασικά στοιχεία για το βιοαέριο 2.1 Γενικά χαρακτηριστικά Το βιοαέριο είναι ένας φορέας ενέργειας που παράγεται από την µικροβιακή διάσπαση της οργανικής ύλης. Αυτή η διαδικασία, ονοµάζεται Αναερόβια Χώνευση (ΑΧ) και απαιτεί ειδικές συνθήκες, όπως το χαµηλό οξειδοαναγωγικό δυναµικό (απουσία οξυγόνου). Είναι κοινή σε φυσικά περιβάλλοντα, όπως για παράδειγµα στα ιζήµατα των θαλασσών ή το στοµάχι των µηρυκαστικών. Όταν χρησιµοποιείται για την παραγωγή ενέργειας, η ΑΧ λαµβάνει χώρα σε ειδικά διαµορφωµένους χωνευτές. Η κοπρία, τα γεωργικά υπολείµµατα, τα οργανικά απόβλητα από κατοικίες, αγροτοβιοµηχανίες και βιοµηχανίες τροφίµων, η λυµατολάσπη κλπ. µπορούν να χρησιµεύσουν ως πρώτη ύλη για την ΑΧ. Ανάλογα µε τη σύνθεση της πρώτης ύλης, ο χρόνος αποικοδόµησης κυµαίνεται από µερικές ώρες έως εβδοµάδες. Μέσοι χρόνοι παραµονής 60 έως 120 ηµέρες είναι συνηθισµένοι σε αγροτικού τύπου χωνευτές. Μετά την αποικοδόµηση, δύο προϊόντα προκύπτουν από την διεργασία: βιοαέριο και χωνεµένο υπόλειµµα. Το βιοαέριο που αποτελείται κυρίως από µεθάνιο και διοξείδιο του άνθρακα (βλέπε Πίνακα 1). Μπορεί να χρησιµοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρισµού, θερµότητας και βιοκαυσίµων. Το χωνεµένο υπόλειµµα που είναι η αποικοδοµηµένη βιοµάζα που έµεινε µετά την ΑΧ. Αποτελεί εξαιρετικό εδαφοβελτιωτικό µε βελτιωµένα χαρακτηριστικά συγκρινόµενο µε την αρχική πρώτη ύλη. Οι οσµές έχουν µειωθεί και η διαθεσιµότητα θρεπτικών για τα φυτά είναι αυξηµένη. Πίνακας 1: Μέση σύνθεση βιοαερίου Χηµική Ένωση Μεθάνιο CH % ιοξείδιο του άνθρακα CO % Νερό H 2 O Κορεσµένο Υδρόθειο H 2 S ppm Άζωτο N % Υδρογόνο H % 2.2 Πρώτες ύλες για ΑΧ και πεδία εφαρµογής βιοαέριο παράγεται σε διάφορους τοµείς όπου οργανικά υποστρώµατα είναι διαθέσιµα. Οι κύριοι τοµείς και τα βασικά τους υποστρώµατα είναι: Αγροτικός τοµέας στερεή και υδαρής κοπριά, υπολείµµατα και ενεργειακές καλλιέργειες 2 European Biomass Association, 3 BiG>East, Biogas for Eastern Europe: 6

7 Οδικός Χάρτης Αγροτοβιοµηχανίες βιοµηχανικά υγρά απόβλητα µε υψηλό οργανικό φορτίο (επεξεργασία γάλακτος, βιοµηχανίες χάρτου, βιοµηχανίες αναψυκτικών και ποτών, κλπ.) Βιοαπόβλητα οργανικό κλάσµα δηµοτικών αποβλήτων, υπολείµµατα εστίασης εστιατορίων και ξενοδοχείων Εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυµάτων λυµατολάσπη. Η αρχή της ΑΧ είναι όµοια σε όλες τις εφαρµογές. Όµως, οι αντιδραστήρες βιοαερίου µπορεί να λάβουν διάφορες µορφές και οι εφαρµοζόµενες τεχνολογίες µπορεί να διαφέρουν ανάλογα µε την πρώτη ύλη. Ένα παράδειγµα µίας τυπικής αγροτικής µονάδας µε Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας (ΣΗΘ) φαίνεται στο Σχήµα 1. Σχήµα 1: Τυπική αγροτική µονάδα βιοαερίου µε ΣΗΘ Αγρόκτηµα ΣΗΘ ίκτυο ηλεκτρισµού Στάβλος Οµο-υποστρώµατα Χωνευτής Αποθήκευση / Μεταχωνευτής Καλλιέργειες 2.3 Βιοαέριο για ενέργεια Πριν από κάθε µετασχηµατισµό, το βιοαέριο πρέπει να ξηραίνεται και να καθαρίζεται από το H 2 S και άλλες ουσίες για να γίνει ένα αέριο καύσιµο καλής ποιότητας. Στη συνέχεια, το βιοαέριο µπορεί να µετατραπεί σε διάφορες µορφές ενέργειας: ηλεκτρική ενέργεια, θερµότητα και βιοµεθάνιο είναι οι πιο συνήθεις επιλογές, που περιγράφονται περαιτέρω στον Πίνακα 2. 7

8 Μερικές τυπικές εφαρµογές για αγροτικές µονάδες είναι: Αγροτικοί χωνευτές σε αποµενόµενες περιοχές: Συµπαραγωγή µε έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, αξιοποίηση της θερµότητας στην διεργασία και θέρµανση κατοικιών. Η χρήση όλης της παραγόµενης θερµότητας συχνά δεν είναι δυνατή. Αγροτικοί χωνευτές κοντά σε χωριά: Μεταφορά του βιοαερίου µε ειδικό αγωγό σε µονάδα συµπαραγωγής που βρίσκεται κοντά σε ένα σύστηµα τηλεθέρµανσης. Η ηλεκτρική ενέργεια διοχετεύεται στο δίκτυο, και η θερµότητα χρησιµοποιείται πλήρως. Αγροτικοί χωνευτές κοντά σε άλλους: Μεταφορά του βιοαερίου µε έναν αγωγό σε ένα κεντρικό σταθµό αναβάθµισης και έγχυση του βιοµεθανίου στο δίκτυο του φυσικού αερίου. Κεντρικές µονάδες σε περιοχές µε µεγάλη διαθεσιµότητα πρώτης ύλης: Συλλογή αποβλήτων και ενεργειακών καλλιεργειών και αναδιανοµή του χωνεµµένου υπολείµµατος. Συµπαραγωγή µε έγχυση της ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, παροχή θερµότητας για βιοµηχανικές διεργασίες ή σε ένα σύστηµα τηλεθέρµανσης. Κεντρικές µονάδες σε περιοχές µε µεγάλη διαθεσιµότητα πρώτης ύλης και εγγύτητα σε δίκτυο φυσικού αερίου: Συλλογή αποβλήτων και ενεργειακών καλλιεργειών και αναδιανοµή του κοµπόστ. Αναβάθµιση του βιοαερίου και έγχυση του βιοµεθανίου στο δίκτυο του φυσικού αερίου. Βιοαέριο σε θερµότητα Πίνακας 2: Επιλογές για µετατροπή του βιοαερίου Για την παραγωγή θερµότητας, το βιοαέριο καίγεται σε έναν λέβητα. Η θερµότητα που προκύπτει µπορεί να χρησιµοποιηθεί για ένα κύκλωµα θέρµανσης ή για την παραγωγή ατµού. Η επιλογή αυτή χρησιµοποιείται µόνο σε βιοµηχανικές εγκαταστάσεις µε µεγάλους καταναλωτές θερµότητας. Ωστόσο, η συµπαραγωγή είναι η προτιµητέα λύση, επειδή η ενέργεια του βιοαερίου χρησιµοποιείται καλύτερα. Βιοάεριο σε θερµότητα και ηλεκτρισµό (συµπαραγωγή) Για συνδυασµένη παραγωγή θερµότητας και ηλεκτρισµού, το βιοαέριο µετατρέπεται σε γεννήτρια (ΣΗΘ συµπαραγωγή ηλεκτρισµού και θερµότητας). Οι σταθµοί ΣΗΘ σε µονάδες βιοαερίου έχουν φτάσει σε ίση θερµική και ηλεκτρική ισχύ (ένα kwe για κάθε ένα kwth) µέσα από την τεχνολογική πρόοδο των τελευταίων ετών. Η ηλεκτρική ενέργεια µπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο και η θερµότητα µπορεί να χρησιµοποιηθεί για τη θέρµανση του χωνευτή, σε στάβλους, σπίτια ή µπορεί να διατεθεί σε ένα σύστηµα τηλεθέρµανσης. Αυτή είναι και η πιο ευρέως χρησιµοποιούµενη επιλογή του µετασχηµατισµού του βιοαερίου. Στις περισσότερες αγροτικές εγκαταστάσεις η παραγόµενη θερµότητα δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί πλήρως, γεγονός που σηµαίνει χαµηλότερη συνολική απόδοση. 8

9 Βιοαέριο σε βιοµεθάνιο Για την παραγωγή βιοµεθανίου, το βιοαέριο οδηγείται για επεξεργασία σε µονάδα αναβάθµισης. Το CO 2 αποµακρύνεται µέχρι η συγκέντρωση CH 4 να φτάσει 96% ή µεγαλύτερη, µε αποτέλεσµα να βελτιώνεται σηµαντικά η ενεργητική πυκνότητα του αερίου. Το βιοµεθάνιο µπορεί να χρησιµοποιηθεί περαιτέρω µε πολλούς τρόπους: - Έγχυση στο δίκτυο φυσικού αερίου - Αξιοποίηση ως καύσιµο µεταφορών - Πρώτη ύλη για τη χηµική βιοµηχανία - Καύσιµο για κυψέλες υδρογόνου. Το βιοµεθάνιο µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε όλες τις συσκευές που σχεδιάστηκαν για το φυσικό αέριο. 2.4 Οφέλη της ΑΧ Μέσω της αναερόβιας χώνευσης, οι µικροοργανισµοί παράγουν ανανεώσιµη ενέργεια από οργανικά υπολείµµατα υλικών. Τα απόβλητα προϊόντων µπορούν έτσι να χρησιµοποιηθούν ως πόρος και να αντικαταστήσουν τα ορυκτά καύσιµα. Το χωνεµένο υπόλειµµα που µένει είναι ένα πολύτιµο λίπασµα που χρησιµοποιείται στη γεωργία, υποκαθιστώντας τα ανόργανα λιπάσµατα. Η ΑΧ επιτρέπει σε κοινότητες να δηµιουργήσουν βιώσιµα συστήµατα ανακύκλωσης οργανικών, παραγωγή ανανεώσιµης ενέργειας και αναζωογόνηση του εδάφους. Ωστόσο, τα πλεονεκτήµατα ππροχωρούν περισσότερο, τα πολλά περιβαλλοντικά και κοινωνικο-οικονοµικά οφέλη απεικονίζεται στο Σχήµα 2. Σχήµα 2: Κοινωνικο-οικονοµικά και περιβαλλοντικά οφέλη της ΑΧ Αγροτική ανάπτυξη - Επενδύσεις - Βελτίωση ενεργειακής ανεξαρτησίας - ηµιουργία θέσεων εργασίας Παραγωγή ανανεώσι- µης ενέργειας - Ανεξάντλητη πρώτη ύλη, π.χ. στερεή και υδαρής κοπριά, λυµατολάσπη, ενεργειακές καλλιέργειες ιαφοροποίηση ενεργειακών πηγών - Ενεργειακή ασφάλεια - Σταθερές τιµές - Μείωση εξάρτησης από εισαγωγές ενέργειας Μείωση αερίων του θερµοκηπίου - Μείωση εκποµπών CO 2 - Μείωση εκποµπών µεθανίου Κοινωνικο-οικονοµικά και περιβαλλοντικά οφέλη Βελτίωση διαχείρισης αποβλήτων - Επιστροφή των θρεπτικών στο έδαφος - Μείωση παθογόνων & ζιζανίων Ευελιξία χρήσεων του βιοαερίου - Παραγωγή ηλεκτρισµού, θερµότητας ή βιοµεθανίου - Μπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ενέργεια βάσης ή αιχµής Οικονοµικά θέµατα - Υψηλή επένδυση στην αρχή αλλά κερδοφορία µακροπρόθεσµα - Επιπρόσθετο εισόδηµα για τους αγρότες Χωνεµένο υπόλειµµα ως φυσικό εδαφοβελτιωτικό - Αντικατάσταση λιπασµάτων - Βελτιωτικό εδάφους 9

10 Η αναερόβια Χώνευση συµβάλλει στη δηµιουργία ολοκληρωµένης, οικολογικής διαχείρισης των αποβλήτων και συστηµάτων παραγωγής ενέργειας. Επιπλέον, η ποιότητα των λιπασµάτων κοπριάς βελτιώνεται. Ως αποτέλεσµα της αποκεντρωµένης φύσης της και της περιφερειακής επενδυτικής δοµής, οι εγκαταστάσεις βιοαερίου συµβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη στις αγροτικές περιοχές και προσφέρουν νέες ευκαιρίες εισοδήµατος. Η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγωγές ορυκτών καυσίµων θα πρέπει να ενθαρρύνει περαιτέρω επενδύσεις σε ανανεώσιµες, τοπικές πηγές ενέργειας και τη δηµιουργία µιας βιώσιµης αγοράς βιοαερίου Οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας είναι σε γενικές γραµµές µια ισχυρή κινητήρια δύναµη για τη δηµιουργία θέσεων εργασίας. Το Σχήµα 3 δείχνει τον αριθµό των νέων θέσεων εργασίας από τον τοµέα αυτό και τη σύγκριση µε τη δηµιουργία θέσεων εργασίας από τον τοµέα της πυρηνικής ενέργειας. Η τελευταία δεν συνεισφέρει ούτε το δέκατο από ότι συµβάλλει ο τοµέας των ΑΠΕ στην αγορά εργασίας. Σχήµα 3: ηµιουργία θέσεων εργασίας από τον κλάδο των ΑΠΕ στη Γερµανία (Πηγή: H.J. Fell, 2010) Ανανεώσιµες Πυρηνική ενέργεια 10

11 3 υναµικό ενέργειας από βιοαέριο Η AEBIOM εκτίµησε για το 2020 το δυναµικό ενέργειας από βιοαέριο για τις 27 κράτη µέλη της ΕΕ 2. Έγινε η παραδοχή ότι 25 εκ. εκτάρια αγροτικών εκτάσεων µπορούν να χρησιµοποιηθούν για ενεργειακές καλλιέργειες το 2020, χωρίς να ανταγωνίζονται την παραγωγή τροφίµων και χωρίς να βλάπτουν το περιβάλλον. Η έκταση αυτή θα χρειαστεί για να αναπτυχθούν πρώτες ύλες για την παραγωγή βιοκαυσίµων πρώτης γενιάς, θερµότητα, ηλεκτρισµό και δεύτερης γενιάς βιοκαύσιµα. Το σενάριο AEBIOM βασίζεται στην εξής υπόθεση: 15 εκ, εκτάρια εκτάσεων χρησιµοποιείται για πρώτης γενιάς βιοακύσιµα (σιτάρι, ελαιοκράµβη, ζαχαρότευτλα, κλπ) 5 εκ. εκτάρια για δάση µικρού περίτροπου χρόνου, µίσχανθο και παραγωγή άλλης στερεής βιοµάζας και 5 εκ. εκτάρια καλλιεργειών για βιοαέριο Η εκτίµηση του δυναµικού βιοαερίου µέχρι το 2020 δίνεται στον Πίνακα 3: Πίνακας 3: Εκτιµώµενο δυναµικό βιοαερίου µέχρι το 2020, EU27 (σύµφωνα µε AEBIOM 2 ) Προέλευση Γεωργία Θεωρητικό δυναµικό [Mtoe] Χρησιµοποιούµενο ως το 2020 [%] Ρεαλιστικό δυναµικό [Mtoe] Γεωργικές καλλιέργειες 23, ,4 Agricultural υποπροϊόντα (άχυρο, κοπριές, ) 27,2 28 7,9 Απόβλητα Βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα των δηµοτικών στερεών αποβλήτων (συµπεριλαµβανοµένων των βιοαποβλήτων), βιοαέριο από ΧΥΤΑ Βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα βιοµηχανικών αποβήτων (συµπεριλαµβανοµένων των χαρτιών, συσκευασίων, ) 8,6 2,6 40 3,4 50 1,3 Λυµατολάσπη 5,1 66 3,4 Σύνολο 66, ,5 Η AEBIOM υποθέτει ότι το ρεαλιστικό δυναµικό µεθανίου που προέρχεται από την κοπριά των ζώων, ενεργειακές καλλιέργειες και απόβλητα ανέρχεται σε 40 Mtoe (εκατ. τόνοι ισοδύναµου πετρελαίου) το 2020 σε σύγκριση µε την παραγωγή των 5,9 Mtoe το Η χρήση δευτερευουσών καλλιεργειών για την παραγωγή βιοαερίου δεν ελήφθη υπόψη κατά τον υπολογισµό και προσφέρει επιπλέον δυναµικό. Το 2020 το βιοαέριο θα µπορούσε να δώσει περισσότερο από το ένα τρίτο της παραγωγής φυσικού αερίου της Ευρώπης ή περίπου το 10% της ευρωπαϊκής κατανάλωσης (434 Mtoe το 2007). Μέσα στο συνολικό δυναµικό της βιοµάζας για την παραγωγή ενέργειας στην Ευρώπη, το βιοαέριο µπορεί να φθάσει το 15% έως 25% της συνολικής βιοενέργειας, σε σύγκριση µε το 7% το Το δυναµικό της βιοµάζας για την παραγωγή ενέργειας στο σύνολό της είναι πολύ µεγαλύτερη από την σηµερινή της χρήση, αλλά το δυναµικό αυτό πρέπει να αναπτυχθεί µε δραστηριότητες σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. 11

12 Εξετάζοντας τη συνολική συνεισφορά της βιοενέργειας, η δασική βιοµάζα είναι σήµερα η κύρια πηγή, αλλά ο γεωργικός τοµέας έχει µεγάλες δυνατότητες και θα µπορούσε να είναι ο σηµαντικότερος προµηθευτής ενέργειας µέχρι το Το βιοαέριο θα ωφεληθεί ιδιαίτερα από αυτή την εξέλιξη, δεδοµένου ότι προσφέρει αποτελεσµατικές εναλλακτικές λύσεις για τους ταχέως αναπτυσσόµενους τοµείς της βιο-ηλεκτρισµού και των καυσίµων οχηµάτων. Το καλαµπόκι έχει ήδη καθιερωθεί ως ενεργειακή καλλιέργεια για την παραγωγή βιοαερίου. Στο µέλλον άλλες ενεργειακές καλλιέργειες θα χρησιµοποιηθούν προκειµένου να βελτιστοποιηθεί η απόδοση ανά εκτάριο γεωργικής γης, να µειωθεί η µονοκαλλιέργεια και να αυξηθεί η βιοποικιλότητα. Μαζί µε την κοπριά από τη ζωική παραγωγή (κυρίως βοοειδή και χοιροτροφικές µονάδες) οι αποκεντρωµένες µονάδες συγχώνευσης έχουν το µεγαλύτερο δυναµικό για την παραγωγή βιοαερίου, αλλά και η χρήση της ιλύος και των αποβλήτων από βιοµηχανίες τροφίµων και τα οικιακά απορρίµµατα προσφέρουν µεγάλες ευκαιρίες. Το Σχήµα 4 δείχνει για κάθε χώρα την παραγωγή βιοαερίου το 2007 σε σχέση µε το δυναµικό που εκτιµήθηκε για το 2020, λαµβάνοντας υπόψη βιοαέριο που παράγεται από αγροτικά προϊόντα (κοπριά, άχυρο, καλλιέργειες). Η Γαλλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Ρουµανία διαθέτουν το µεγαλύτερο ανεκµετάλλευτο δυναµικό, ενώ η Γερµανία παρουσιάζει την πιο προηγµένη κατάσταση. Το Ηνωµένο Βασίλειο παράγει επίσης σηµαντικές ποσότητες βιοαερίου, αν και σχεδόν το 90% από Χώρους Υγειονοµικής Ταφής Απορριµµάτων. Σχεδόν ολόκληρο το δυναµικό (για παραγωγή βιοαερίου στον αγροτικό τοµέα) είναι ακόµη προς εκµετάλλευση. Σχήµα 4: Παραγωγή βιοαερίου το 2007 σε σχέση µε το δυναµικό το 2020 (σύµφωνα µε AEBIOM 2 ) 12

13 4 Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα 4.1 Παρούσα κατάσταση Γενικό πλαίσιο Η Ελλάδα υποστηρίζει την χρήση του βιοαερίου εδώ και αρκετά χρόνια, µε αποτέλεσµα µία αναπτυσσόµενη αγορά. Τον Ιούνιο του 2011 η εγκατεστηµένη ισχύς µονάδων για την παραγωγή βιοαερίου έφθασε σχεδόν τα 43,5 MW 4. Τον εκέµβριο του 2011 η εγκατεστηµένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από µονάδες βιοαερίου-βιοµάζας ήταν σχεδόν 45 MW και η συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για το 2011 ανήλθε σε 199,1 GWh 5. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει ένα µεγάλο δυναµικό για την αύξηση της χρήσης του βιοαερίου, ιδίως µε τη χρήση ζωικών ή οργανικών αποβλήτων (µέχρι στιγµής βιοαέριο παράγεται κυρίως από χώρους υγειονοµικής ταφής και εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυµάτων). Σήµερα νέα έργα βιοαερίου βρίσκονται στην διαδικασία αδειοδότησης και αυτό το βήµα είναι µια θετική αλλαγή προς την αξιοποίηση του βιοαερίου σε ευρύτερη κλίµακα. Εποµένως, η γενική αδειοδοτική διαδικασία και τα εµπόδιά της παρουσιάζονται στα επόµενα κεφάλαια. Ο νόµος Νόµος 3468/2006 «Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας και Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού και Θερµότητας Υψηλής Απόδοσης και λοιπές διατάξεις (ΦΕΚ 129/Α/06) επιχείρησε να προωθήσει τις ΑΠΕ, να απλοποιήσει την αδειοδοτική διαδικασία και να αναµορφώσει την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ. Ο νόµος έθεσε ένα νέο περιβάλλον στην ηλεκτροπαραγωγή και ο προβλεπόµενος χρόνος αδειοδότησης µειώθηκε. Ο νόµος 3851/2010 «Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας για την αντιµετώπιση της κλιµατικής αλλαγής και άλλες διατάξεις σε θέµατα αρµοδιότητας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής» τέθηκε σε εφαρµογή τον Ιούνιο του 2010 για να αναµορφώσει το υφιστάµενο νοµοθετικό πλαίσιο των ΑΠΕ και ειδικότερα το νόµο 3468/ ιαδικασία αδειοδότησης Στην Ελλάδα απαιτούνται άδειες, που χορηγούνται από διαφορετικές αδειοδοτούσες αρχές. Η γενική διαδικασία αδειοδότησης για έργα ΑΠΕ και έργα βιοαερίου στην Ελλάδα είναι η ακόλουθη: Άδεια Παραγωγής. Περιβαλλοντική Αδειοδότηση. Άδεια εγκατάστασης. Προσοφορά σύνδεσης, Σύµβαση Σύνδεσης και Σύµβαση Πώλησης. Άδεια λειτουργίας. 4 Ρυθµιστική Αρχή Ενέργεις (ΡΑΕ), Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής αλλαγής (ΥΠΕΚΑ), ιαχειριστής Ελληνικού Συστήµατος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε., ΑΠΕ και ΣΗΘ, Μηνιαίο ελτίο, εκέµβριος

14 Αξίζει να σηµειωθεί το γεγονός ότι: Οδικός Χάρτης 1) Εξαιρούνται από την υποχρέωση να λάβουν άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή άλλη διαπιστωτική απόφαση φυσικά ή νοµικά πρόσωπα που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από σταθµούς βιοµάζας, βιοαερίου και βιοκαυσίµων µε εγκατεστηµένη ηλεκτρική ισχύ µικρότερη ή ίση του ενός (1) MW. 2) Εξαιρούνται από την υποχρέωση περιβαλλοντικής αδειοδότησης, οι σταθµοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο που εγκαθίστανται σε γήπεδα, εφόσον η εγκατεστηµένη ηλεκτρική ισχύς τους δεν υπερβαίνει τα 0,5MW (υπάρχουν προϋποθέσεις για την εξαίρεση). 3) Οι σταθµοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εξαιρούνται από την υποχρέωση άδειας παραγωγής, απαλλάσσονται και από την υποχρέωση να λάβουν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας. Τα κύρια εµπόδια των διαδικασιών αδειοδότησης στην Ελλάδα, µε βάση τα αποτελέσµατα του έργου BiogasIN συνοψίζονται στα ακόλουθα: Εµπόδια κατά την αδειοδοτική διαδικασία Η αδειοδοτική διαδικασία χρονικά διαρκεί πολύ εν υπάρχουν διαθέσιµες πληροφορίες για την αδειοδοτική διαδικασία Εµπλέκονται πολλές υπηρεσίες στην αδειοδοτική διαδικασία εν είναι ξεκάθαρο ποια Υπηρεσία είναι αρµόδια για ποια άδεια Οι απαιτούµενες πληροφορίες του φακέλου είναι πολλές ιαδικασία χρηµατοδότησης Κρατικές ενισχύσεις: Ένα σύστηµα εγγυηµένης τιµής (feed-in tariff) εξασφαλίζει προνοµιακή τιµή αγοράς για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο για µια περίοδο 20 ετών (νόµος 3851/2010). Η τιµή βασίζεται στην πρώτη ύλη και το µέγεθος της µονάδας (απόσπασµα του πίνακα του άρθρου 5 του νόµου 3851/2010 δίνεται στον Πίνακα 4). Πίνακας 4: Σύστηµα Εγγυηµένης τιµής (Feed-in tariff) Πρώτη ύλη Ισχύς Τιµή [ /MWh] Αέρια εκλυόµενα από χώρους υγειονοµικής ταφής και από εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισµού και βιοαέρια από βιοµάζα (συµπεριλαµβανοµένου και του βιοαποδοµήσιµου κλάσµατος αποβλήτων) Βιοαέριο που προέρχεται από βιοµάζα (κτηνοτροφικά και αγροτοβιοµηχανικά οργανικά υπολείµµατα και απόβλητα) 2MW 120 > 2MW MW 220 > 3MW

15 Η εγγυηµένη τιµή αποτελεί κινητήριο µοχλό για να προσελκύσει µεγαλύτερο ενδιαφέρον για την εκµετάλλευση του βιοαερίου, καθώς η τιµή πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε σηµαντικά. Επίσης, η παραγόµενη ενέργεια από βιοαέριο, εφόσον οι επενδύσεις υλοποιούνται χωρίς τη χρήση δηµόσιας επιχορήγησης, τιµολογείται µε βάση τις τιµές του νόµου 3851/2010, προσαυξηµένες κατά ποσοστό 15%. Σήµερα, το βασικό εργαλείο δηµόσιας χρηµατοδότησης έργων ΑΠΕ είναι ο Αναπτυξιακός Νόµος 3908/2001 (ΦΕΚ 8/Α/2011). Ο αναπτυξιακός νόµος καλύπτει όλες τις ιδιωτικές επενδύσεις που υλοποιούνται στην Ελλάδα (αφορά όλους τους τοµείς της οικονοµικής δραστηριότητας µε κάποιες εξαιρέσεις). Προτάσεις για χρηµατοδότηση µπορούν να υποβληθούν στον Αναπτυξιακό Νόµο δύο φορές το χρόνο (Απρίλιο και Οκτώβριο και οποτεδήποτε για τα µεγάλα Επενδυτικά Σχέδια). Ιδιωτική χρηµατοδότηση: Οι συνηθέστεροι τρόποι ιδιωτικής χρηµατοδότησης έργων βιοαερίου στην Ελλάδα είναι ο παραδοσιακός δανεισµός, η αυτοχρηµατοδότηση και η χρηµατοδότηση από τρίτους. Μία σειρά τραπεζών δίνουν δάνεια για έργα βιοαερίου και κάποιες από αυτές έχουν συγκεκριµένα προγράµµατα χρηµατοδότησης έργων, όπως η εγκατάσταση φωτοβολταικών ή οι επεµβάσεις εξοικονόµησης ενέργειας σε κτίρια. Οι βασικές απαιτήσεις χορήγησης δανείων είναι µία αίτηση και νοµιµοποιητικά και φορολογικά στοιχεία (ανάλογα το είδος της επένδυσης και την Τράπεζα). Μία άλλη επιλογή είναι η αυτοχρηµατοδότηση (Project Finance), η οποία χρησιµοποιείται συνήθως για έργα προϋπολογισµού µερικών εκατοµµυρίων Ευρώ. Η χρηµατοδότηση του έργου έχει ως κύρια ή/και αποκλειστική πηγή αποπληρωµής των δανειακών υποχρεώσεων τα προσδοκώµενα έσοδα και εξασφαλίζεται µε τα στοιχεία του ενεργητικού του έργου (χρηµατοδότηση χωρίς ή µε περιορισµένη αναγωγή στους φορείς της επένδυσης /limited or non recourse financing). Στην Ελλάδα, ο τύπος χρηµατοδότησης Project Finance αφορά κυρίως σε τράπεζες που αναζητούν συχνά ώριµες και δοκιµασµένες τεχνολογίες (χαµηλού ρίσκου) ή επενδύσεις που θα δώσουν οικονοµίες κλίµακας. Στην περίπτωση της χρηµατοδότησης από τρίτους, ο δικαιούχος αποφεύγει επενδυτικές δαπάνες χρησιµοποιώντας µέρος της οικονοµικής αξίας της εξοικονόµησης ενέργειας που προκύπτει από επενδύσεις τρίτου για την αποπληρωµή του επενδυτικού κόστους και του κόστους των επιτοκίων. Σε αυτόν τον τρόπο χρηµατοδότησης µία Επιχείρηση Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) παίζει πρωταρχικό ρόλο και αναλαµβάνει τις ευθύνες και/ή την χρηµατοδότηση. Η ΕΕΥ αναλαµβάνει την ανάπτυξη, κατασκευή, χρηµατοδότηση και λειτουργία του έργου. Η βασική αρχή στην περίπτωση αυτή είναι το γεγονός ότι ο δικαιούχος (πελάτης ή τελικός χρήστης) δεν χρειάζεται να προβεί σε χρηµατοροές. Τα τρία εµπλεκόµενα µέρη είναι α) η ΕΕΥ, β) ο άµεσα ενδιαφερόµενος και γ) η τράπεζα. Αν και το σχήµα αυτό είναι σχετικά νέο στην Ελλάδα έχουν αναφερθεί µερικά παραδείγµατα, σε εξέλιξη, στον τοµέα του βιοαερίου. Τα κύρια εµπόδια των διαδικασιών χρηµατοδότησης στην Ελλάδα, µε βάση τα αποτελέσµατα του έργου BiogasIN συνοψίζονται στα ακόλουθα: Εµπόδια στη χρηµατοδότηση Ο τοµέας του βιοαερίου είναι σχετικά νέος στην Ελλάδα Είναι δύσκολη η λήψη δανείου από τις τράπεζες και οι διαπραγµατεύσεις κρατούν αρκετό καιρό Τα επιτόκια και τα απαιτούµενα ίδια κεφάλαια είναι υψηλά 15

16 Αν και οι τράπεζες διαθέτουν «πράσινα προϊόντα», οι υπάλληλοι των τραπεζών δεν έχουν καµία ή έχουν µικρή εµπειρία χρηµατοδότησης έργων βιοαερίου εν υπάρχει σταθερό θεσµικό και φορολογικό πλαίσιο Γενικά, οι τράπεζες και οι επενδυτές δεν έχουν αρκετές γνώσεις και εµπειρία σε έργα βιοαερίου. 4.2 Στόχοι και δυναµικό Στόχοι βιοαερίου σύµφωνα µε το NREAP 2020 Ο εθνικός ενεργειακός στόχος της Ελλάδας για το 2020 είναι συµµετοχή της ενέργειας που παράγεται από Α.Π.Ε. στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας σε ποσοστό 20%. Οι στόχοι για την ηλεκτροπαραγωγή είναι 40%, για τη θέρµανση και ψύξη ποσοστό τουλάχιστον 20% και για τις µεταφορές ποσοστό τουλάχιστον 10%. Οι στόχοι του Εθνικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ (NREAP) είναι η παραγωγή GWh από βιοαέριο το Ο νόµος 3851/10 θέτει τους εθνικούς στόχους για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) µέχρι το έτος 2020, µε βάση την Οδηγία 2009/28/ΕΚ (ΕΕL, 140/2009), ως εξής: Συµµετοχή της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας σε ποσοστό 20%. Συµµετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε ποσοστό τουλάχιστον 40%. Σύµφωνα µε Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής (Α.Υ/Φ1/οικ.19598, Οκτώβριος 2010), η επιδιωκόµενη εγκατεστηµένη ισχύς της βιοµάζας για το 2020 ανέρχεται στα 350MW. Συµµετοχή της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας για θέρµανση και ψύξη σε ποσοστό τουλάχιστον 20%. Συµµετοχή της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας στις µεταφορές σε ποσοστό τουλάχιστον 10%. Σύµφωνα µε το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ ο στόχος του 20% των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2020 θα επιτευχθεί µέσω του συνδυασµού µέτρων για την ενεργειακή απόδοση, καθώς και µε την αυξηµένη διείσδυση των τεχνολογιών ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, παροχή θέρµανσης και των µεταφορών. Η συνεισφορά (εγκατεστηµένη ισχύς, ακαθάριστη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας) που αναµένεται από το βιοαέριο στην Ελλάδα για την επίτευξη των δεσµευτικών στόχων του έτους 2020 έχει υπολογιστεί στα 210MW (895GWh ή 77ktoe 6 ). Το Σχήµα 5 δείχνει µία εκτίµηση της συνολικής συνεισφοράς (εγκατεστηµένη ισχύς, ακαθάριστη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας) που αναµένεται από το βιοαέριο στην Ελλάδα για την επίτευξη των δεσµευτικών στόχων του έτους 2020 και η ενδεικτική πορεία για τα µερίδια της ενέργειας από ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή την περίοδο European Environmental Agency, ECN (2011), Renewable Energy Projections as published in the NREAP of the European Member States. 7 Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής, National Renewable Action Plan in the scope of Directive 2009/28/EC. 16

17 Σχήµα 5: Στόχοι για το βιοαέριο το Mw years MWel GWh υναµικό βιοαερίου σε σχέση µε τους στόχους Υπάρχουν αρκετές µελέτες δυναµικού βιοαερίου και αποτελέσµατα στην Ευρώπη βασιζόµενα σε διαφορετικές µεθοδολογίες και παραδοχές. Η AEBIOM έχει υπολογίσει το δυναµικό παραγωγής βιοαερίου στον Οδικό της Χάρτη για το βιοαέριο στην Ευρώπη από ενεργειακές καλλιέργειες και ζωικά απόβλητα για το 2020, εάν το 5% της καλλιεργήσιµης γης χρησιµοποιηθεί για ενεργειακές καλλιέργειες και το 35% των συνολικών ζωικών αποβλήτων µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την παραγωγή βιοαερίου. Σύµφωνα µε αυτή την εκτίµηση το συνολικό δυναµικό βιοαερίου στην ΕΕ των 27 θα µπορούσε να φθάσει στο 29,43 Mtoe και στην Ελλάδα περίπου τα 0,59 Mtoe 2. Στο πλαίσιο του έργου BiG>East (IEE/07/214) εκτιµήθηκε ότι το θεωρητικό δυναµικό βιοαερίου στην Ελλάδα θα µπορούσε να δώσει περίπου GWh/έτος 8. Ο Πίνακας 5 δείχνει το δυναµικό βιοαερίου σε σχέση µε τους στόχους της Ελλάδας το Συγκρινόµενοι µε τις εκτιµήσεις της AEBIOM, οι στόχοι της Ελλάδας για το βιοαέριο το 2020 ανέρχονται στο 37% του εκτιµώµενου δυναµικού! Πίνακας 5: υναµικό βιοαερίου (AEBIOM 2 ) έναντι στόχων το 2020 (NREAPs) Εκτίµηση της AEBIOM για το δυναµικό βιοαερίου το 2020 NREAP Στόχος για το βιοαέριο το 2020 Mtoe GWh Mtoe % NREAP MANGUS (2009), Estimation of the potential feedstock availability from biogas production in Eastern Europe. Deliverable for Task 2.3, BiG>East project (IEE/07/214). 17

18 4.3 Συστάσεις για την επίτευξη των στόχων του 2020 Σύµφωνα µε µελέτες και έρευνες στο πλαίσιο του έργου BiogasIN, τα βασικά εµπόδια της διαδικασίας αδειοδότησης και χρηµατοδότησης για την υλοποίηση έργων βιοαερίου προσδιορίστηκαν για την Ελλάδα. Προκειµένου να βελτιωθούν οι συνθήκες για την υλοποίηση έργων βιοαερίου και να ενισχυθεί η επίτευξη των στόχων του 2020, συγκεκριµένες συστάσεις διατυπώνονται στα επόµενα κεφάλαια ιαδικασίες αδειοδότησης Οι διαδικασίες αδειοδότησης στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι πολύπλοκες και να διαρκούν χρονικά, καθυστερώντας τα έργα και αποθαρρύνοντας τους επενδυτές. Για να επιτευχθεί µια σαφής και απλή διαδικασία, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη της αγοράς βιοαερίου, συνιστώνται οι ακόλουθες ενέργειες: Ενίσχυση ικανοτήτων για την ιοίκηση: γενικές πληροφορίες για το βιοαέριο, οφέλη και δυναµικό και παραδείγµατα από έργα που λειτουργούν. Απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας: συγκέντρωση της διαδικασίας σε µία Υπηρεσία Μίας Στάσης ( one stop shop ), όπου όλες οι πληροφορίες και τα απαραίτητα έγγραφα θα είναι διαθέσιµα σε ένα σηµείο. Σαφής κατανοµή αρµοδιοτήτων µεταξύ των Υπηρεσιών. Παροχή Κατευθυντήριων Οδηγιών «Αδειοδοτική διαδικασία έργων βιοαερίου», όπου θα περιλαµβάνονται όλες οι απαραίτητες άδειες, προϋποθέσεις και τα απαραίτητα δικαιολογητικά απόκτησής τους, κόστη, αριθµός ηµερών / εβδοµάδων για να αποκτηθούν οι άδειες και η αρµόδια Υπηρεσία ιαδικασίες χρηµατοδότησης Η πρόσβαση των έργων βιοαερίου σε χρηµατοδότηση εξακολουθεί να είναι δύσκολη στην Ελλάδα, θέτοντας ένα σηµαντικό εµπόδιο για την ανάπτυξη των έργων βιοαερίου. Για να βελτιωθεί η πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια, συνιστώνται οι παρακάτω ενέργειες: Κράτος: Παροχή Κατευθυντήριων Οδηγιών «Χρηµατοδότηση έργων βιοαερίου», όπου θα περιλαµβάνονται Εθνικοί και ιεθνείς µηχανισµοί στήριξης, οι τράπεζες και τα προϊόντα τους για χρηµατοδότηση έργων βιοαερίου. Τράπεζες: Ενίσχυση ικανοτήτων (capacity building) για το διοικητικό συµβούλιο των τραπεζών: παρούσα κατάσταση της αγοράς βιοαερίου στην Ευρώπη, γενικές πληροφορίες για το βιοαέριο, οφέλη και δυναµικό, παραδείγµατα επιτυχούς χρηµατοδότησης έργων βιοαερίου. Ενίσχυση ικανοτήτων για τα στελέχη των Τραπεζών: οι Τράπεζες θα πρέπει να έχουν τουλάχιστον έναν ειδικό για τα έργα ΑΠΕ ο οποίος θα πρέπει να είναι επίσης καλά ενηµερωµένος σχετικά µε τα θέµατα του βιοαερίου. Ένα πρόγραµµα κατάρτισης για αυτούς τους ειδικούς θα πρέπει να επικεντρωθεί στην παρούσα κατάσταση της αγοράς βιοαερίου στην Ευρώπη, γενικές πληροφορίες σχετικά µε το βιοαέριο, τα κριτήρια αξιολόγησης αιτήσεων δανειοδότησης έργων βιοαερίου και παραµέτρων κινδύνου. Η εκπαίδευση αυτή µπορεί να είναι συνεχής (µία φορά το χρόνο), προκειµένου να ακολουθήσει η τεχνολογική και νοµοθετική εξέλιξη. ηµιουργία ενός τµήµατος για τις ΑΠΕ / βιοαέριο και ανάπτυξη των νέων χρηµατοδοτικών προϊόντων (αναθεώρηση των πραγµατικά απαιτούµενων ιδίων κεφαλαίων και των επιτοκίων). 18

19 Ενηµέρωση για δυνατότητες και προϋποθέσεις χρηµατοδότησης έργων βιοαερίου (ενηµερωτικά, δελτία, οδηγίες, ). Επενδυτές: Ενίσχυση ικανοτήτων για επενδυτές: γενικές πληροφορίες για το βιοαέριο, διαθέσιµες τεχνολογίες, σχεδιασµός µονάδας, οικονοµική αξιολόγηση και διαδικασίες αδειοδότηση ςκαι χρηµατοδότησης (πχ. πώς να υποβάλλουν αίτηση για τραπεζικό δάνειο) Λοιπές συστάσεις Προώθηση των ωφελειών που προκύπτουν από την παραγωγή βιοαερίου για την κοινωνία, προκειµένου να δηµιουργηθεί ένα φιλικό περιβάλλον για τα έργα βιοαερίου και την επίτευξη αποδοχής από το κοινό. 19

20 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΙΕΘΝΗΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΕ Τα ιεθνή συστήµατα υποστήριξης είναι ένα σηµαντικό µέσο για τη χρηµατοδότηση έργων. Τα διαθέσιµα συστήµατα υποστήριξης είναι παρόµοια για τις περισσότερες χώρες του BiogasIN, µε εξαίρεση την Κροατία, η οποία δεν είναι ακόµη µέλος της ΕΕ και ως εκ τούτου δεν είναι επιλέξιµη για όλα τα ευρωπαϊκά προγράµµατα. Τα βασικά εργαλεία για τη στήριξη του τοµέα του βιοαερίου αναφέρονται παρακάτω: Το Ταµείο Συνοχής είναι ένα ευρωπαϊκό διαρθρωτικό µέσο προώθησης των έργων που αφορούν στο περιβάλλον και τα διευρωπαϊκά δίκτυα µεταφορών. Εφαρµόζεται σε κράτη µέλη της ΕΕ µε Ακαθάριστο Εθνικό Εισόδηµα (ΑΕΕ) κατώτερο του 90% του κοινοτικού µέσου όρου και χρηµατοδοτεί µέχρι και το 85% των επιλέξιµων δαπανών των έργων. Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης - ΕΓΤΑΑ χρηµατοδοτεί προγράµµατα αγροτικής ανάπτυξης στα κράτη µέλη, σύµφωνα µε τα σχέδια αγροτικής ανάπτυξης που υποβάλλονται από κάθε χώρα. Περίοδος: Το LIFE+ είναι ένα χρηµατοδοτικό µέσο προώθησης περιβαλλοντικών έργων. Στόχος είναι να συµβάλει στην εφαρµογή, ενηµέρωση και ανάπτυξη της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νοµοθεσίας συγχρηµατοδοτώντας πιλοτικά ή επιδεικτικά έργα. Καλύπτει έως το 50% του συνόλου των επιλέξιµων δαπανών του έργου και είναι ανοικτό σε δηµόσιους ή ιδιωτικούς οργανισµούς, φορείς ή οργανισµούς που εδρεύουν στην ΕΕ. Το 7 ο Πρόγραµµα Πλαίσιο είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραµµα συνεργασίας µε στόχο την τόνωση και τη βελτίωση των δεσµών µεταξύ βιοµηχανίας και έρευνας εντός ενός διακρατικού πλαισίου. Υποστηρίζει επιστηµονικές έρευνες, τη διάδοση των πληροφοριών και ανταλλαγή δραστηριοτήτων. Περίοδος: Το Πρόγραµµα Πλαίσιο για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτοµία (ΠΠΑΚ) ενθαρρύνει τη χρήση των τεχνολογιών πληροφορίας, τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και τις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας (Περίοδος: ). Ειδικά υποπρογράµµατα του ΠΠΑΚ που συµβάλλουν στον τοµέα του βιοαερίου είναι τα εξής: Πρόγραµµα «Επιχειρηµατικότητα και Καινοτοµία»: παρέχει χρηµατοδότηση για την ανάπτυξη καινοτόµων περιβαλλοντικά φιλικών τεχνολογιών. Απευθύνεται σε Μικρές και Μεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ), εταιρείες µε υψηλές δυνατότητες ανάπτυξης και παραδοσιακές µικρο-επιχειρήσεις και µικρές οικογενειακές επιχειρήσεις. Πρόγραµµα «Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» (ΙΕΕ): υποστηρίζει τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, την υιοθέτηση των νέων και ανανεώσιµων πηγών ενέργειας, τη µεγαλύτερη διείσδυση στην αγορά για αυτές τις πηγές ενέργειας, τη διαφοροποίηση ενέργειας και καυσίµων, την αύξηση του µεριδίου των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας και τη µείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας. Το ELENA (European Local Energy Assistance) είναι ένα χρηµατοδοτικό µέσο παροχής τεχνικής βοήθειας, χρησιµοποιώντας πόρους του ΙΕΕ. Παρέχει τεχνική βοήθεια σε ηµόσιους Φορείς (για επενδύσεις ελάχιστου ποσού 6 εκ. ). Το ELENA καλύπτει ένα τµήµα του κόστους της τεχνικής βοήθειας που είναι αναγκαία για την προετοιµασία, την υλοποίηση και τη χρηµατοδότηση του επενδυτικού προγράµµατος, όπως µελετών σκοπιµότητας και αγοράς, 20

21 διάρθρωση των προγραµµάτων, επιχειρηµατικών σχεδίων, ενεργειακών επιθεωρήσεων, προετοιµασία διαγωνισµών. Η Western Balkans Sustainable Energy Direct Financing Facility (WeBSEDFF) είναι µία διευκόλυνση επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Παρέχει δάνεια για έργα ΑΠΕ και βιοµηχανικά έργα ενεργειακής απόδοσης σε Μικρές και Μεσαίες επιχειρήσεις στα υτικά Βαλκάνια. Ένας έµµεσος τρόπος για την υποστήριξη έργων βιοαερίου είναι η παροχή κεφαλαίων στις τράπεζες στις χώρες στόχο για περαιτέρω δανειοδότηση έργων βιοαερίου. Αρκετά τέτοια συστήµατα υποστήριξης υπάρχουν: Western Balkans Private Sector Support Facility: Ένα σύστηµα δανειοδότησης της ΕΤΑΑ για τη βελτίωση της µακροπρόθεσµης χρηµατοδότησης επενδύσεων ενεργειακής απόδοσης και έργων ΑΠΕ στον ιδιωτικό τοµέα. Το πρόγραµµα υποστηρίζει από τη µία πλευρά επενδύσεις από ΜΜΕ για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιµότητας στο πλαίσιο της προετοιµασίας για την ένταξη στην ΕΕ και από την άλλη επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης και ΑΠΕ. Τα προγράµµατα Turn Around Management (TAM) και Business Advisory Services (BAS): Τα δύο αυτά προγράµµατα της ΕΤΑΑ έχουν στόχο να βοηθήσουν ιδιωτικές επιχειρήσεις να προσαρµοστούν στις απαιτήσεις της οικονοµίας της αγοράς. Το TAM έχει µια ευρεία προσέγγιση εστιάζοντας σε σηµαντικές διοικητικές και διαρθρωτικές αλλαγές εντός των εταιρειών. Το BAS υποστηρίζει σχέδια µε αυστηρά καθορισµένους στόχους και γρήγορη απόσβεση. Έργα TAM έχουν υλοποιηθεί σε 28 χώρες από την Κεντρική Ευρώπη µέχρι την Κεντρική Ασία και την Ρωσική Άπω Ανατολή. 21

IEE Project BiogasIN Χρηµατοδότηση έργων βιαοερίου και εµπόδια στην Ελλάδα D.5.1., WP5 Σιούλας Κωνσταντίνος Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) 19 ο χλµ Λεωφ. Μαραθώνος 190 09 Πικέρµι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας 1 ο στρατηγικόσυνέδριογιατονκλάδοτηςενέργειας, «ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2011 Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ.

Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ. Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τµήµα Περιβάλλοντος & Μεταφορών /νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθµός Συµβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά, ενεργειακά, κοινωνικά και οικονοµικά οφέλη από την παραγωγή και χρήση του βιοαερίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΟΤΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ

Περιεχόµενα. Σηµερινή Κατάσταση Ο Εθνικός στόχος για 2010 / 2020 Νοµοθετικό Πλαίσιο Αδειοδοτική διαδικασία Εµπόδια στην Ανάπτυξη των ΑΠΕ Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας BiogasIN ΚΑΠΕ Αθήνα, 07 Οκτωβρίου 2011 Ανάπτυξη της Βιοµάζας στην Ελλάδα. Υφιστάµενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαµπίδης Ειδικός Επιστήµονας της ΡΑΕ Αθήνα 07.10.2011 1 Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Εμπόδια στην αδειοδότηση έργων βιοαερίου

Εμπόδια στην αδειοδότηση έργων βιοαερίου Εμπόδια στην αδειοδότηση έργων βιοαερίου Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Τα κύρια οργανικά απόβλητα που παράγονται στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης είναι: Απόβλητα από τη λειτουργία σφαγείων Απόβλητα από τη λειτουργία ελαιουργείων Απόβλητα από τη

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011

Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011 Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011 Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιομάζας 1 Τι είναι η Βιομάζα; Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα

Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων (ΕΚΕΤΑ / ΙΔΕΠ) Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της Προγραμματικής Περιόδου για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια

Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της Προγραμματικής Περιόδου για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια Αθήνα, 11 Ιουλίου 2017 ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΔΟΜΗ ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ TOMEA EΝΕΡΓΕΙΑΣ Προγραμματική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα. Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ

Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα. Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ 1 2 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα. Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ

Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα. Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ Το σήμερα και το αύριο της αξιοποίησης βιομάζας στην ελληνική πραγματικότητα Αντώνιος Ε. Γερασίμου Πρόεδρος ΕΛΕΑΒΙΟΜ 1 2 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια

Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια Διερεύνηση των Επιλογών στις Χρήσεις Γης και των Δυνατοτήτων Επίτευξης των Στόχων του 2020 στη Βιοενέργεια Βασίλης Λυχναράς (ΚΕΠΕ) Καλλιόπη Πανούτσου(Imperial College) Ελληνική Γεωργία 2012 2020: Η Αγροτική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 6: Βιομάζα Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματική περίοδος 2014-2020

Προγραμματική περίοδος 2014-2020 «Χρηματοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια» Αθήνα, 27 Νοεμβρίου 2015 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Λίστα Ελέγχου Βιοαερίου για την Δημόσια Διοίκηση

Λίστα Ελέγχου Βιοαερίου για την Δημόσια Διοίκηση IEE Project BiogasIN Λίστα Ελέγχου Βιοαερίου για την Δημόσια Διοίκηση D.4.7, WP 4 Dominik Rutz, David Güntert WIP Renewable Energies Sylvensteinstr. 2 81369 Μόναχο Γερμανία Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας

ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας ΡυθμιστικήΑρχήΕνέργειας Πρέβεζα, 05 Οκτωβρίου 2012 Ανάπτυξη της Βιομάζας - Βιοαερίου στην Ελλάδα. Υφιστάμενη Κατάσταση Προοπτικές Ιωάννης Χαραλαμπίδης ΕιδικόςΕπιστήμοναςτηςΡΑΕ 1 Περιεχόμενα Σημερινή Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικές δράσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα σε εθνικό επίπεδο για την ενεργειακή αποδοτικότητα στα δημοτικά κτίρια

Υποστηρικτικές δράσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα σε εθνικό επίπεδο για την ενεργειακή αποδοτικότητα στα δημοτικά κτίρια Υποστηρικτικές δράσεις και χρηματοδοτικά προγράμματα σε εθνικό επίπεδο για την ενεργειακή αποδοτικότητα στα δημοτικά κτίρια Αθήνα, 8 Δεκεμβρίου 2016 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011

ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Μάρτιος 2011 Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 καιτο Υποστηρικτικό του Θεσµικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ, ΥΠΕΚΑ Μάρτιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Ηχώραµαςπαρουσίασετοκαλοκαίριτου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη 1 Ευθύµιος Μουρατίδης Υπεύθυνος Ενέργειας & Περιβάλλοντος 2 Ευρωπαϊκή Ένωση Σχέδιο ράσης Προώθηση Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας Απεξάρτηση από

Διαβάστε περισσότερα

Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ)

Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) Βασικές Αρχές και Μελέτη Περίπτωσης Μυτιλήνη - 13/06/2009 Αριστοτέλης Μπότζιος-Βαλασκάκης

Διαβάστε περισσότερα

D.5.5, WP 5. Dominik Rutz. Erik Ferber. WIP Renewable Energies. Sylvensteinstr. 2

D.5.5, WP 5. Dominik Rutz. Erik Ferber. WIP Renewable Energies. Sylvensteinstr. 2 IEE Έργο BiogasIN Τρόποι χρηµατοδότησης έργων βιοαερίου D.5.5, WP 5 Dominik Rutz Erik Ferber WIP Renewable Energies Sylvensteinstr. 2 81369 Μόναχο, Γερµανία Φεβρουάριος, 2011 1 Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια

Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια ιηµερίδα ΤΕΕ/ΤΚΜ «Τα βιοκαύσιµα κι ο αναπτυξιακός τους ρόλος για την βιοµηχανία και τον αγροτικό τοµέα» Θεσσαλονίκη, 3&4 Νοεµβρίου 2006 Στρατηγική και δράσεις της ΕΕ για την βιοενέργεια Λ. Γούτα Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης Τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ)

Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) Το Μοντέλο των Εταιρειών Ενεργειακών Υπηρεσιών (Εnergy Service Companies - ESCO) και της Χρηµατοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) Βασικές Αρχές και Μελέτη Περίπτωσης Μυτιλήνη - 13/06/2009 Αριστοτέλης Μπότζιος-Βαλασκάκης

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών

Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών Χρήστος Ζαφείρης Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου Τμήμα Βιομάζας Ημερίδα βιομάζας, ΕΜΠ-Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΜEC Expo-center ΠΑΙΑΝΙΑ 07.10.2012

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή Το Βιοαέριο Βασικά στοιχεία Πλεονεκτήµατα Πολιτική για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα Αδειοδο

Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή Το Βιοαέριο Βασικά στοιχεία Πλεονεκτήµατα Πολιτική για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα Αδειοδο IEE Project BiogasIN Information Material for biogas investors/farmers in Greece Πληροφοριακό υλικό για επενδυτές βιοαερίου/αγρότες στην Ελλάδα D.3.8.4, WP3 Σιούλας Κωνσταντίνος Τµήµα Περιβάλλοντος και

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραµµατικής Περιόδου για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια

Χρηµατοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραµµατικής Περιόδου για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια Χρηµατοδοτικές ευκαιρίες της νέας Προγραµµατικής Περιόδου 2014-2020 για την υλοποίηση δράσεων για την Αειφόρο Ενέργεια Αθήνα, 26 Οκτωβρίου 2016 Γιάννα Νίκου Προϊσταμένη Μονάδας Α Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ ΥΠΕΝ,

Διαβάστε περισσότερα

IEE Project BiogasIN Χρηµατοδότηση έργων βιαοερίου στην Ελλάδα και εµπόδια D.5.1.4, WP5 Σιούλας Κωνσταντίνος Καναβάκης Γιώργος Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) 19 ο χλµ Λεωφ.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ENERGYRES 2009 FORUM ΑΠΕ/ΕΞΕ Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009 ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΣΣΗΘ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ.Σ. ΙΤΑ α.ε. Τί είναι η Συμπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού ρ. Ηλίας Κούτσικος, Φυσικός - Γεωφυσικός Πάρεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ιδάσκων Πανεπιστηµίου Αθηνών Ε ι σ α γ ω γ ή...

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες και Προοπτικές Ανάπτυξης. - Οφέλη του Βιοαερίου για την κοινωνία - Οφέλη του Βιοαερίου για τους γεωργούς. - Το δυναμικό του Βιοαερίου στη χώρα μας.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς

ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Οι πρωτοβουλίες της Τράπεζας Πειραιώς Βρ. Ζάβρας Μονάδα Περιβάλλοντος Τράπεζας Πειραιώς greenbanking@piraeusbank.gr EnergyRes - Αθήνα, 11 Απριλίου 2008 Τεχνολογικές και

Διαβάστε περισσότερα

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην

(http://ec.europa.eu/regional_policy/funds/2007/jjj/jessica_en.htm) που αφορά στην ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ Πώς µπορεί να υλοποιηθεί το πρόγραµµα; 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το καλοκαίρι του 2009, παρουσιάστηκε από το τότε Υπουργείο Ανάπτυξης το πρόγραµµα Εξοικονοµώ κατ οίκον το οποίο στόχευε στην ενίσχυση

Διαβάστε περισσότερα

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Ησηµασία της Βιοενέργειας 2004 2003 Ησηµασία της Βιοενέργειας Ησηµασία

Διαβάστε περισσότερα

IEE Project BiogasIN Information Material for financing bodies in Greece Υλικό πληροφόρησης για χρηµατοπιστωτικούς οργανισµούς στην Ελλάδα D.3.6.4, WP3 Σιούλας Κωνσταντίνος Τµήµα Περιβάλλοντος και Μεταφορών

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα

Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα Έργο: BiG>East (EIE/07/214) Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα Παραδοτέο 3.3 Σιούλας Κωνσταντίνος, MSc Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις

Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Πολιτικές προώθησης Θέρμανσης & Ψύξης από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Παραδείγματα καλών πρακτικών και μελλοντικές προκλήσεις Συγγραφείς: Austrian Energy Agency: Nina Pickl, Johannes Schmidl, Lorenz Strimitzer

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

2,108 2,905.2 887.2. Source: EurObserv ER

2,108 2,905.2 887.2. Source: EurObserv ER ράσεις του έργου Big>East στην Ελλάδα www.big-east.eu Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Τµήµα Περιβάλλοντος & Μεταφορών /νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Γιατί βιοαέριο ; Μερικά από τα πλεονεκτήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα

Ημερίδα Greenbuilding, 2 Ιουλίου 2009 - Αθήνα Εναρμόνιση της Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες 1 ο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση ΙΑΤΡΙΔΗΣ ΜΗΝΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014

ΕΠΑνΕΚ 2014-2020. ΤΟΣ Ενέργεια. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, 03.04.2014 ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Ενέργεια Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους και Εμπειρογνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Το παράδειγμα της Αυστρίας

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Το παράδειγμα της Αυστρίας Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Το παράδειγμα της Αυστρίας Ο τομέας της Βιοενέργειας στην Αυστρία σε αριθμούς 300 Μονάδες βιοαερίου 129 Μονάδες συμπαραγωγής βιομάζας 21 Μονάδες βιοκαυσίμων 22 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακή επανάσταση ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

ενεργειακή επανάσταση ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ενεργειακή επανάσταση 3 ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Ενεργειακή Επανάσταση Τεχνική έκθεση που δείχνει τον τρόπο με τον οποίον εξασφαλίζεται ενεργειακή επάρκεια παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ταμείο Συνοχής Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής

προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ταμείο Συνοχής Μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής προχωρώντας με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής των ΕΔΕΤ Το Ταμείο Συνοχής 2 Τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Συνοχής αποτελούν ένα βιώσιμο και αποτελεσματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η χώρα μας παρουσίασε το καλοκαίρι του 2010 το ΕθνικότηςΣχέδιο ράσηςγιατιςαπε(ορίζοντας )

Η χώρα μας παρουσίασε το καλοκαίρι του 2010 το ΕθνικότηςΣχέδιο ράσηςγιατιςαπε(ορίζοντας ) Το Εθνικό Σχέδιο ράσης για τις ΑΠΕ 2010-2020 και το Υποστηρικτικό του Θεσμικό Πλαίσιο ρ. Π.Κ. Χαβιαρόπουλος Επικεφαλής Υπηρεσίας ΑΠΕ,, ΥΠΕΚΑ Απρίλιος 2011 1 Εθνικό Σχέδιο ράσης ΑΠΕ (2010-2020) 2020) Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ CLEARSUPPORT

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ CLEARSUPPORT ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ CLEARSUPPORT Του Γιάννη Βουρδουµπά ΤΕΙ Κρήτης Τµήµα Φυσικών πόρων και περιβάλλοντος Ρωµανού 3, Χαλέπα, 73133 Χανιά E-mail: gboyrd@tee.gr XANIA 18/04/2007

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα Dr. Stefan Junne Chair of Bioprocess Engineering, TU Berlin Seite 1 Γιατί βιοαέριο? Α)Είναι η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που είναι ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

ENDESA HELLAS Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ENDESA HELLAS Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ENDESA HELLAS Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΗΣ Ε.Ε. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΙΕΝΕ 13 Ο ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ι.Ν. ΔΕΣΥΠΡΗΣ ENDESA HELLAS H Νέα Πολιτική της Ε.Ε. Αναγνωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα

Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για την Ελλάδα Ενημερωτικό δελτίο για το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης 2014-2020 για την Ελλάδα Το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) για την Ελλάδα εγκρίθηκε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 11 Δεκεμβρίου 2015,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Λευτέρης Γιακουμέλος (Φυσικός) Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Τμήμα Εκπαίδευσης 1 Περιεχόμενα Τεχνολογίες αξιοποίησης του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1280/2011 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από σταθµό βιοαερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα,

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Περιβάλλον Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 27.3.2014 1. Προτεινόμενη στρατηγική ανάπτυξης του τομέα Η στρατηγική ανάπτυξης του τομέα εκτείνεται σε δραστηριότητες που έχουν μεγάλες προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ EΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1999 2004 Επιτροπή Περιβάλλοντος, ηµόσιας Υγείας και Πολιτικής των Καταναλωτών 14 Μαϊου 2002 ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ 2001/0265(COD) ΣΧΕ ΙΟ ΓΝΩΜΟ ΟΤΗΣΗΣ/ΕΚΘΕΣΗΣ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, ηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου Χρήστος Ζαφείρης 20.10.2009 Παραγωγή βιοαερίου Βιοαέριο στη Ευρώπη Περιεχόμενα Χρήσεις και Προοπτικές Βιοαέριο στην Ελλάδα Χρηματοδότηση Πλεονεκτήματα Εμπόδια Συμπεράσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1610/2011

ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1610/2011 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 Fax: 210-3255460 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ Ρ.Α.Ε. ΥΠ ΑΡΙΘΜ. 1610/2011 Χορήγηση άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από σταθµό βιοαερίου,

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο ελφών ελφοί, Παρασκευή και Σάββατο 7-8 Μαΐου 2010

Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο ελφών ελφοί, Παρασκευή και Σάββατο 7-8 Μαΐου 2010 3 ο Συµπόσιο ελφών του ΙΕΝΕ για τις ΑΠΕ Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο ελφών ελφοί, Παρασκευή και Σάββατο 7-8 Μαΐου 2010 1. Εισαγωγή Το ΙΕΝΕ οργανώνει το 3 ο Συµπόσιο για τις ΑΠΕ στους ελφούς την Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον

Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον ΗΜΕΡΙΔΑ «Καινοτομία, Έρευνα και Ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Περιφερειακής Πολιτικής» Oικο-καινοτομία: ένας εφικτός στόχος ένα αειφόρο μέλλον Μανώλης Αγγελάκας Ευρωβουλευτής ΕΛΚ-Ε Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Γερµανία Ο νόµος για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (EEG)

Γερµανία Ο νόµος για τις Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας (EEG) Αδειοδότηση έργων βιοαερίου Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τµήµα Περιβάλλοντος & Μεταφορών /νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθµός Συµβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ.

Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. MEMO/08/31 Βρυξέλλες, 23 Ιανουαρίου 2008 Κρατικές ενισχύσεις: κατευθυντήριες γραµµές σχετικά µε τις κρατικές ενισχύσεις για το περιβάλλον συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/08/80) Είναι αναγκαία η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων

Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων Παράγοντες επιτυχίας για την ανάπτυξη της ελληνικήςαγοράςσυσσωµατωµάτων ρ Νικόλαος Καραπαναγιώτης ΚΑΠΕ /νση Τεκµηρίωσης, ιάδοσης και Ανάπτυξης - Marketing nkaras@cres.gr Επικρατέστερες εφαρµογές βιοµάζας-προς-ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» «Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ομιλητής: Αντώνης Πουντουράκης, MSc Μηχανικός Περιβάλλοντος Εμπορικός Διευθυντής Plasis Τεχνική - Ενεργειακή Χανιά Νοέμβριος 2015 Plasis Τεχνική-Ενεργειακή Δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλιση Μονάδων Παραγωγής Βιοαερίου Ελληνογερµανικό Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Φεβρουάριος 2011

Ασφάλιση Μονάδων Παραγωγής Βιοαερίου Ελληνογερµανικό Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Φεβρουάριος 2011 Ασφάλιση Μονάδων Παραγωγής Βιοαερίου Ελληνογερµανικό Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Φεβρουάριος 2011 1 Περιεχόµενα 1 Το πρόβληµα 2 Η αναγνώριση 3 4 Ο στόχος Η λύση 5 Η ασφάλιση 2 Το πρόβληµα Εκποµπές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη

Περιφερειακός Σχεδιασµός. για την Ενέργεια στην Κρήτη Τεχνολογίες και Εφαρµογές Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην Κρήτη Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τµήµα υτ. Κρήτης 22-23 Μαΐου 2009, Χανιά Περιφερειακός Σχεδιασµός για την Ενέργεια στην Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Μοχλός ανάπτυξης της αγροτικής επιχειρηματικότητας Γεώργιος Αλετράς / ΕΥΔ ΠΑΑ-Μονάδα Α Λακωνία, 3 Μαρτίου 2013 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΓΕΩΡΓΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης.

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα και προοπτικές ανάπτυξης. Κώστας ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Δρ. Μηχανόλογος Μηχανικός, Τεχνικός Υπεύθυνος Περιφερειακού Ενεργειακού Κέντρου Κ. Μακεδονίας. Επιμέλεια σύνταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε ότι το βιοαέριο ;

Γνωρίζετε ότι το βιοαέριο ; Γνωρίζετε ότι το βιοαέριο ; Περιεχόμενα Βασικά στοιχεία για το βιοαέριο 3 Οφέλη του βιοαερίου 4 Περιβαλλοντικά φιλική λύση 4 Ορθή γεωργική πρακτική 5 Παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές 6 Κοινωνικο-οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ για την προσοχή σας. Δυνητικά Πεδία για Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση

Ευχαριστώ για την προσοχή σας. Δυνητικά Πεδία για Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση Εμπορίου Βιομάζας Ενεργειακή Συμβολαιοποίηση Ι. Ελευθεριάδης Τμήμα Βιομάζας, ΚΑΠΕ Εμπορίου Βιομάζας Τοπικός σταθμός υπηρεσιών καύσιμων Συγκομιδή Παραγωγή Διαμόρφωση Προετοιμασία- Αποθήκευση Εμπόριο Διακίνηση-

Διαβάστε περισσότερα