Clinical Application of Subjective Measurements for OSAS Assessment: Predictive Factors of Syndrome Severity.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Clinical Application of Subjective Measurements for OSAS Assessment: Predictive Factors of Syndrome Severity."

Transcript

1 Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 52, April - May - June 2013, pages original REVIEW article Clinical Application of Subjective Measurements for OSAS Assessment: Predictive Factors of Syndrome Severity. Κλινική εφαρμογή των υποκειμενικών μετρήσεων για την αξιολόγηση του ΣΑΥΑ: Προγνωστικοί παράγοντες βαρύτητας του συνδρόμου. Proimos E. 1, Memtsas Z. 1, Kiagiadaki D. 1, Kaprana A. 1, Chimona S. T. 1, Maroudias J. N. 2, Papadakis E. C ENT Department, Chania General Hospital, Chania, Crete Greece. 2. ENT Department, New Ionian General Hospital, Athens Greece. Πρώιμος E. 1, Μέμτσας Ζ. 1, Κιαγιαδάκη Δ. 1, Καπράνα Α. 1, Χειμώνα Σ. Θ. 1, Μαρουδιάς Ι. N 2, Παπαδάκης Ε. Χ ΩΡΛ Κλινική, Γ.N. Χανίων, Χανιά, 2. ΩΡΛ Κλινική, Γ.Ν. Ιωνίας, Αθήνα. Corresponding author: Efklidis Proimos, Georgiladon 25, 73133, Chania, Crete, Greece. mob Abstract Purpose of the Study: To examine the clinical value of subjective evaluations of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) in correlation with syndrome severity as diagnosed with polysomnography. Procedures: Two hundred ten patients with mild to severe OSAS were assessed. Objective evaluation included polysomnography. Subjective assessment included full ENT examination, neck circumference (NC) plus body mass index measurements, Mueller maneuver and Epworth Symptom Scale (ESS). Results: The presence of lateral pharyngeal wall movement, abnormal ESS scoring and male gender can be considered independent risk factors for the prediction of moderate/severe OSAS (p < 0.05). Increased NC can also be considered a clinical risk factor related to male gender and lateral pharyngeal wall movement (p = 0.05). Conclusions: Subjective OSAS assessment, including evaluation of lateral pharyngeal wall movement, ESS scoring and NC measurement can safely predict, mainly in males, OSAS severity, as diagnosed with polysomnography. Key Words: Obstructive sleep apnea syndrome severity, Clinical model, Lateral pharyngeal wall movement, Neck circumference, Epworth Symptom Scale. Περίληψη Σκοπός της μελέτης: Η αξιολόγηση της κλινικής σημασίας των υποκειμενικών μετρήσεων του συνδρόμου αποφρακτικής υπνικής άπνοιας (ΣΑΥΑ) σε συσχέτιση με τη βαρύτητα του, όπως αυτή τεκμηριώνεται με την πολυσωματοκαταγραφική μελέτη. Υλικό και Μέθοδος: Αξιολογήθηκαν συνολικά 210 ασθενείς με ήπιου έως σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Η αντικειμενική αξιολόγηση έγινε με πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου. Η υποκειμενική αξιολόγηση περιλάμβανε πλήρη ΩΡΛ εξέταση, μέτρηση περιμέτρου τραχήλου (NC), μέτρηση δείκτη μάζας σώματος (BMI), δοκιμασία Mueller, καθώς και αξιολόγηση της ημερήσιας υπνηλίας με την χρήση της κλίμακας Epworth. Αποτελέσματα: Η παρουσία κίνησης των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή, η παθολογική βαθμολόγηση της κλίμακας Epworth (ΕSS) και το ανδρικό φύλο μπορούν να θεωρηθούν ως ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για την πρόβλεψη του μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ (p <0,05). Η αυξημένη NC μπορεί επίσης να θεωρηθεί κλινικός παράγοντας κινδύνου που σχετίζεται με το ανδρικό φύλο και την κίνηση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων (p = 0.05). Συμπεράσματα: Η υποκειμενική αξιολόγηση του ΣΑΥΑ, εκτιμώντας την κίνηση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή, καθώς και η βαθμολόγηση της κλίμακας Epworth και της NC μπορεί με ασφάλεια να προβλέψουν, κυρίως στους άνδρες, τη βαρύτητα του ΣΑΥΑ, όπως αυτή τεκμηριώνεται αντικειμενικά με την πολυσωματοκαταγραφική μελέτη. Λέξεις Κλειδιά: Βαρύτητα συνδρόμου Αποφρακτικής Υπνικής Άπνοιας, Κλινικό μοντέλο αξιολόγησης, Κίνηση πλαγίων τοιχωμάτων φάρυγγα, περίμετρος Τραχήλου, Epworth Symptom scale. Εισαγωγή: Οι αποφρακτικές διαταραχές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου, συσχετίζονται με μια ομάδα συμπτωμάτων που εκδηλώνονται ακριβώς κατά τη διάρκεια του ύπνου και περιλαμβάνουν άπνοιες, αφυπνίσεις, αναποτελεσματικό ύπνο, υποξία, εξάντληση, υπνηλία, ξηροστομία, διαταραχές συγκέντρωσης και μνήμης, κεφαλαλγία, υπέρταση και αρρυθμίες 1,2. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η δυσχερής αναπνοή κατά τον ύπνο συνιστά μια σοβαρή νόσο, η οποία όταν δεν αντιμετωπιστεί 26

2 αποτελεσματικά μπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακές και αναπνευστικές ασθένειες με συνέπεια την αύξηση των ποσοστών νοσηρότητας και θνητότητας 3. Το ΣΑΥΑ (Σύνδρομο Αποφρακτικής Υπνικής Άπνοιας) χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια απόφραξης του ανώτερου αναπνευστικού με αποτέλεσμα την διακοπή (άπνοια) ή τον περιορισμό (υπόπνοια) της ροής του αέρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ο δείκτης άπνοιας/υπόπνοιας (AHI) είναι το μέτρο για την ταυτοποίηση του συνδρόμου και την κατάταξη του με βάση τη σοβαρότητα και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Επίσης χρησιμοποιείται για τον καθορισμό του επιπολασμού της νόσου στο γενικό πληθυσμό 3-5. Το ΣΑΥΑ ορίζεται ως ήπιο όταν ο δείκτης AHI είναι >5 και <15/h ύπνου, ως μετρίου βαθμού όταν ο δείκτης AHI είναι 15 και 30/h ύπνου και σοβαρού βαθμού όταν είναι AHI >30/h. Επικεντρώσαμε την μελέτη μας στο μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ γιατί οι ασθενείς αυτοί χρειάζονται μακροχρόνια και ομαδική διαχείριση με στόχο να προληφθούν οι επιπλοκές του συνδρόμου 6. Η κλίμακα Epworth (ESS) είναι ένα ερωτηματολόγιο με οκτώ θέματα που συμπληρώνεται από τον πάσχοντα και περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Johns 7. Ζητείται από τον ασθενή να εκτιμήσει σε μια κλίμακα τεσσάρων διαβαθμίσεων τις πιθανότητες του/της να αποκοιμηθεί σε οκτώ διαφορετικές συνθήκες που βιώνει στην καθημερινότητα. Γενικά έχει προταθεί ότι μια βαθμολόγηση >12 πρέπει να θεωρείται ως μη φυσιολογική και δείκτης αυξημένης πιθανότητας ημερήσιας υπνηλίας 7. Η ESS έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες συμπεριλαμβανομένης και της Ελληνικής με επιτυχή επικύρωση της αξιοπιστίας του ερωτηματολογίου 8. Η παχυσαρκία είναι σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας για το ΣΑΥΑ και ορίζεται ως η υπερβολική συσσώρευση λίπους που μπορεί να είναι επιβλαβής για την υγεία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ) ορίζει ως παχύσαρκους άτομα με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο με ή άνω του 30 (BMI 30), και το όριο αυτό αποτελεί επίπεδο αναφοράς για την αξιολόγηση του κάθε ανθρώπου 9. Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ το ποσοστό παχυσαρκίας στην Ελλάδα ανέρχεται στις γυναίκες στο 18,2% και στους άνδρες στο 26% 10. Η εναπόθεση λίπους στην κοιλιακή χώρα, στο θώρακα και στην περιοχή του τραχήλου έχει συσχετιστεί με την παρουσία ΣΑΥΑ καθώς και με αυξημένο κίνδυνο καρδιοαγγειακών παθήσεων. Εκτός από το ΒΜI, και η περίμετρος του τραχήλου (NC) επίσης χρησιμοποιείται ως δείκτης παχυσαρκίας 11,12. Διάφορες μελέτες αναφέρουν ότι μεταξύ παχύσαρκων ασθενών, αυτοί που πάσχουν από ΣΑΥΑ έχουν αυξημένη περίμετρο τραχήλου σε σύγκριση με αυτούς που δεν υποφέρουν από αυτό, ενώ ακόμη και οι μη παχύσαρκοι ασθενείς που πάσχουν από ΣΑΥΑ έχουν μεγαλύτερη περίμετρο τραχήλου σε σχέση με αυτούς που δεν υποφέρουν από το σύνδρομο 13,14. Η παχυσαρκία οδηγεί επίσης σε περίσσεια λίπους σε σχέση με το μυϊκό ιστό, αυξάνοντας το μέγεθος των δομών του ανώτερου αεραγωγού και αυξάνοντας κατά συνέπεια την πίεση επί των πλαγίων τοιχωμάτων του Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει με τη χρήση μαγνητικής και αξονικής τομογραφίας, στην πλειονότητα των ασθενών με ΣΑΥΑ καταγράφεται σημαντική κίνηση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή 19. Βασικός στόχος της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογηθεί η δυνατότητα, με την κλινική εξέταση και την υποκειμενική εκτίμηση ασθενών με πιθανό ΣΑΥΑ στα εξωτερικά ιατρεία ΩΡΛ, να τεθεί ισχυρή υποψία ύπαρξης μετρίου/σοβαρού βαθμού σύνδρομο και ένδειξη για παραπομπή του πάσχοντος για εξειδικευμένο έλεγχο και αντικειμενική αξιολόγηση. Υλικό και Μέθοδος: Από τον Ιανουάριο 2007 μέχρι και το Φεβρουάριο 2010, αξιολογήθηκαν στην ΩΡΛ κλινική του Γ.Ν. Χανίων 275 ασθενείς. Όλοι παραπέμφθηκαν στο Ειδικό Ιατρείο Διαταραχών Ύπνου της κλινικής μετά από πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου στο Εργαστήριο Ύπνου της Πνευμονολογικής κλινικής του Γ.Ν. Χανίων. Από αυτούς αποκλείστηκαν 65 καθώς είτε αρνήθηκαν συμμετοχή ή υπέφεραν από διαταραχές ύπνου μη αποφρακτικού τύπου. Αποκλείστηκαν επίσης ασθενείς με οξεία ή χρόνια ρινοκολπίτιδα καθώς και με ανατομικές παραλλαγές των δομών των ρινικών θαλαμών. Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν ασθενείς με βαθμό υπερτροφίας παρίσθμιων αμυγδαλών μόνον I και II ευρισκόμενες δηλαδή εντός του αμυγδαλικού βόθρου ή καταλαμβάνοντας έως 50% του χώρου μεταξύ των πρόσθιων παρίσθμιων καμαρών 20. Αποκλείσθηκαν ασθενείς με παρίσθμιες αμυγδαλές βαθμού ΙΙΙ και ΙV, καθώς υπάρχουν μελέτες που συνδυάζουν αυτή την μορφολογική διαταραχή με την παρουσία και την βαρύτητα εκδήλωσης του ΣΑΥΑ 21. Οι Zonato et al. σε μελέτη τους παρατήρησαν ότι μόνο το 14.4% των πασχόντων από ΣΑΥΑ έχουν σημαντική υπερτροφία παρίσθμιων αμυγδαλών (βαθμού ΙΙΙ και ΙV), καταδεικνύοντας ότι η διαταραχή αυτή στην πλειονότητα των ασθενών με ΣΑΥΑ δεν ανευρίσκεται 22. Ο πληθυσμός της έρευνας μας τελικά περιλάμβανε 210 ασθενείς με μέσο όρο ηλικίας 55,9 έτη (24 έως 84 ετών). Από αυτούς εκατόν σαράντα οκτώ (70.5%) ήταν άνδρες και εξήντα δύο (29.5%) γυναίκες. Η υποκειμενική αξιολόγηση των ασθενών περιελάμβανε την καταγραφή λεπτομερούς ιστορικού, πλήρη ΩΡΛ κλινική εξέταση με εύκαμπτη ενδοσκόπηση, μέτρηση της περιμέτρου του τραχήλου (NC) και υπολογισμό του δείκτη μάζας σώματος (BMI). Η απόφραξη του αεραγωγού ( 75% της διαμέτρου του) αξιολογήθηκε με τη δοκιμασία Mueller που πραγματοποιήθηκε από τους ειδικευμένους ιατρούς της κλινικής. Αρχικά πραγματοποιείτο η ενδοσκοπική αξιολόγηση του φάρυγγα με την είσοδο διαμέσου της ρινός εύκαμπτου ενδοσκοπίου και με τον ασθενή σε καθιστή θέση χωρίς τη χρήση τοπικού αναισθητικού. Το ενδοσκόπιο που χρησιμοποιήθηκε για τις ανάγκες της μελέτης είναι ένα Pentax FNL-10RP3 (3.5 mm insertion tube diameter, 300 mm working length) που μας επιτρέπει την απεικόνιση της συμπεριφοράς κατά την αναπνοή σε εγρήγορση της μαλθακής υπερώας, της σταφυλής, της οπισθοφαρυγγικής περιοχής, της ρίζας της γλώσσας, και του λάρυγγα. Τη ρινο-φαρυγγο-λαρυγγική ενδοσκόπηση συνόδευε η δοκιμασία Mueller η οποία εκτελέστηκε και καταγράφηκε με τυποποιημένο τρόπο. Οι ασθενείς πρώτα ενημερώθηκαν και εκπαιδεύτηκαν για το πώς θα εκτελέσουν την δοκιμασία και τους δόθηκε ο απαιτούμενος χρόνος για να τη δοκιμάσουν. Η δοκιμασία συνίσταται από μια βαθιά εισπνοή με κλειστό το στόμα και την μύτη και με τη γλωττίδα κλειστή ή περίπου κλειστή μετά από εκπνοή. Το εύκαμπτο ενδοσκόπιο εισάγεται μέσα από τη μια ρινική θαλάμη με τον ασθενή αρχικά σε καθιστή και έπειτα σε ύπτια θέση και κατευθύνεται στο φάρυγγα. Το τμήμα του αεραγωγού που εκτιμάται για πιθανή απόφραξη είναι η περιοχή της επιγλωττίδας, της ρίζας της γλώσσας και η περιοχή της μαλθακής υπερώας. Επιπλέον εκτιμάται η προσθιοπίσθια και πλαγιοπλάγια κίνηση των φαρυγγικών τοιχωμάτων 23. Στη μελέτη μας η απόφραξη εκτιμήθηκε στο επίπεδο της μαλθακής υπερώας και της ρίζας της γλώσσας, με ιδιαίτερη αξιολόγηση της κίνησης των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα προς τη μέση γραμμή. Η εκτίμηση έγινε και στα δύο επίπεδα με δύο μέγιστης προσπάθειας δοκιμασίες Mueller. Η NC μετρήθηκε κάθετα στον επιμήκη άξονα του τραχήλου και στο 27

3 Πίνακας 1: Χαρακτηριστικά ασθενών Male, % Female, % Total, % Παχυσαρκία (BMI >30) 64.4 (94) 35.6 (52) 69.5 (146) 6 Παθολογική περίμετρος τραχήλου 76.8 (106) 23.2 (32) 65.7 (138) 8 Παθολογική βαθμ. ESS ( 12) 67.3 (70) 32.7 (34) 49.5 (104) 12 Προβολή πλαγίων τοιχωμάτων 74.4 (116) 25.6 (40) 74.2 (156) 7 Μετρίου-σοβαρού βαθμού OSAS 73.6 (134) 26.4 (48) 86.6 (182) 7 ύψος του κρικοειδή χόνδρου. Για τους άνδρες τιμές NC < 43,18cm θεωρούνται φυσιολογικές, ενώ για τις γυναίκες φυσιολογικές τιμές θεωρήθηκαν αυτές < 40,64 cm 6. Τέλος, σε όλους τους ασθενείς αξιολογήθηκε η ημερήσια υπνηλία με τη χρήση της κλίμακας Epworth με παθολογική βαθμολόγηση Αποτελέσματα και Ανάλυση: Στατιστικά Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του SPSS 17.0 (SPSS, Chicago, IL). Υπολογίστηκαν οι μέσες τιμές [με σταθερές απόκλισης - standard deviation (SD)] για τις συνεχείς μεταβλητές και οι συχνότητες (%) για τις κατηγορικές μεταβλητές. H επίδραση του φύλου, της παχυσαρκίας (BMI >30), της παθολογικά αυξημένης περιμέτρου τραχήλου, της προβολής των πλαγίων τοιχωμάτων και της παθολογικής βαθμολόγησης της κλίμακας ESS στην παρουσία μετρίου ή σοβαρού βαθμού συνδρόμου ΣΑΥΑ μελετήθηκε με τη χρήση συντελεστών συσχέτισης κατά Spearman [Spearman correlation coefficients (rho)] και Odd s ratios με 95% διαστήματα εμπιστοσύνης (confidence intervals-ci). Όλες οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν με επίπεδο σημαντικότητας Ρ< Γενικά Όλοι οι ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη, έπασχαν από ΣΑΥΑ (86.6% αυτών με μετρίου/σοβαρού βαθμού σύνδρομο). Το 70.5% (148) των συμμετεχόντων ήταν άνδρες. Η κατανομή της παχυσαρκίας (ΒΜΙ>30), της παθολογικά αυξημένης περιμέτρου τραχήλου και της παθολογικής βαθμολόγησης της ESS ( 12), παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Το εβδομήντα της εκατό (146) των ασθενών [63% (94) άνδρες και 82% (52) γυναίκες] ήταν παχύσαρκοι με το 65% (138) αυτών να παρουσιάζουν αυξημένη περίμετρο τραχήλου [77% (108) των ανδρών και 23.2% (32) των γυναικών]. Το 49.5% των ασθενών βαθμολόγησαν την ESS με 12, ενώ κίνηση των πλαγίων τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή παρατηρήθηκε στο 74.2% (156) αυτών. Συσχετίσεις (Correlations) Ο βαθμός σοβαρότητας του ΣΑΥΑ παρουσίαζε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τη βαθμολογία της ESS (rho = 0.21, p = 0.02), της NC (rho = 0.28, p = 0.01) και του BMI (rho = 0.27, p < 0.05). Αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου για την πρόγνωση του μετρίου/ σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Το ανδρικό φύλο, η παθολογική βαθμολόγηση της ESS, η προβολή των πλαγίων τοιχωμάτων και η παθολογικά αυξημένη περίμετρος τραχήλου αποδείχθηκαν παράγοντες κινδύνου για το μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Παρόλα αυτά η παχυσαρκία δε φάνηκε να σχετίζεται σημαντικά (Ρ < 0.05), ενώ προδιέθετε στην αυξημένη περίμετρο τραχήλου, όπως εξήχθη από την ανάλυση των odds ratio [odds ratio = 4.81(95% CI 2.6 9), p > 0.05; ] του Πίνακας 2. Πραγματοποιήθηκε επιπλέον ανάλυση παλινδρόμησης (Regression analysis) προκειμένου να ανιχνευθεί τυχόν αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων κινδύνου που μελετήθηκαν. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 3, όλοι οι παράγοντες κινδύνου εκτός της περιμέτρου του τραχήλου παρέμεναν σημαντικοί στατιστικά, ενώ η μείωση στην τιμή των προσαρμοσμένων (adjusted) odds ratio (1.4) σε σύγκριση με την τιμή των μη προσαρμοσμένων (unadjusted) odd s ratios (2.1) υποδείκνυε έναν πιθανό βαθμό αλληλεπίδρασης μεταξύ της αυξημένης περιμέτρου τραχήλου και ενός ή περισσοτέρων παραγόντων (ανδρικό φύλο, παθολογική βαθμολόγηση της ESS, και κίνηση των πλαγίων τοιχωμάτων). Πράγματι, η αυξημένη περίμετρος τραχήλου αποτελούσε παράγοντα κινδύνου σχετικό με το ανδρικό φύλο [odds ratio = 2.3 (95% CI ), p = 0.005] και την κίνηση των πλαγίων τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή [odds ratio = 2.2 (95% CI ), p = 0.01]. Συνοψίζοντας τα αποτελέσματα, η κίνηση των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα προς τη μέση γραμμή, η παθολογική βαθμολόγηση της ESS και το ανδρικό φύλο, αποτέλεσαν ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για την πρόβλεψη-πρόγνωση του μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Η αυξημένη περίμετρος τραχήλου αποτελούσε επίσης παράγοντα κινδύνου, με βαθμό αλληλεξάρτησης από το ανδρικό φύλο και την κίνηση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων. Συζήτηση: Η επίπτωση του ΣΑΥΑ στο γενικό πληθυσμό φτάνει τα επίπεδα του 3-7% στους άνδρες και τα επίπεδα του 2-5% στις γυναίκες, προσβάλλοντας κατά πλειοψηφία άτομα μέσης ηλικίας και επηρεάζοντας σοβαρά την κοινωνικο-οικονομική τους κατάσταση. Το ΣΑΥΑ προσβάλει περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες, γεγονός που συνδέεται με τις ανατομικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των δύο φύλων στις δομές του κρανίου, όπως επίσης και στις διαφορές σωματικής κατανομής του λίπους (κεντρικού τύπου στους άνδρες και περιφερικού τύπου στις γυναίκες) που χαρακτηρίζει τα δύο φύλα. Η συσχέτιση ΣΑΥ- Α-παχυσαρκίας αναδεικνύεται σε πολλές μελέτες και υπολογίζεται πως 60-90% των παχύσαρκων ασθενών αναπτύσσει το σύνδρομο 24,25. Η φυλή του ατόμου φαίνεται να συνιστά επίσης προδιαθεσικό παράγοντα που συνδέεται με την εκδήλωση ΣΑΥΑ, με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης στη μαύρη φυλή με σύγκριση με την Καυκάσια. Σε μια μελέτη που έγινε από τους Li et al. ανεδείχθη πως μπορεί να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρανιοπροσωπικών παραγόντων κινδύνου και της επίπτωσης της παχυσαρκίας στην εκδήλωση του ΣΑΥΑ ανάμεσα σε Ασιάτες και Καυκάσιους. Στους Ασιάτες η κρανιοπροσωπική ανατομία μπορεί να αποτελεί μεγαλύτερο παράγοντα κινδύνου από την παχυσαρκία στην παθογένεση του ΣΑΥΑ 26. Άλλες καταστάσεις που συσχετίζονται με αυξημένη επίπτωση του ΣΑΥΑ είναι το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η εμμηνόπαυση, η κύηση και η παρουσία διαφόρων γενετικών συνδρόμων 27. Ο βασικός σκοπός της μελέτης μας ήταν να εξετάσουμε αν οι υποκειμενικές μετρήσεις συμπεριλαμβανομένων του BMΙ, της NC, του φύλου, της βαθμολόγησης ESS και της αξιολόγησης της κίνησης των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων, μπορούν να προβλέψουν με ασφά- 28

4 Πίνακας 2: Odd s ratio και Πιθανοί Παράγοντες Κινδύνου για μετρίου-σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ Παράγοντας κινδύνου Diagnosed moderate/ severe OSAS in exposed group, % Diagnosed moderate/ severe OSAS in non exposed group, % Unadjusted odds ratio and 95% CI Παχυσαρκία (BMI >30) ( ) Παθολογική περίμετρος τραχήλου ( Φύλο ( ) ( ) Παθολογική βαθμ. ESS ( 12) ( ) x 2 p value Προβολή πλαγίων τοιχωμάτων ( ) 35.3 <0.00 Πίνακας 3: Παράγοντες κινδύνου για μετρίου-σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ (μοντέλο λογιστικής παλινδρόμησης-logistic regression model). Παράγοντας κινδύνου Unadjusted odds Ratio(95% CI) p value Παθολογική περίμετρος τραχήλου 1.4 ( ) 0.47 Φύλο ( ) 2.6 (1 6.6) 0.05 Παθολογική βαθμ. ESS ( 12) 3.4 ( ) 0.02 Προβολή πλαγίων τοιχωμάτων 9.6 ( ) 0.00 λεια την παρουσία μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ (AHI 15). Αρχικά όπως ήταν αναμενόμενο παρατηρήθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ α) της βαρύτητας ΣΑΥΑ και της βαθμολόγησης της κλίμακας ESS και β) της περιμέτρου τραχήλου και του BMΙ. Επιπλέον η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι στην ομάδα των ασθενών μας ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για εκδήλωση μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ ήταν το ανδρικό φύλλο, η παρουσία κίνησης των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα προς τη μέση γραμμή και η παθολογική βαθμολόγηση της κλίμακας ESS. Η αυξημένη περίμετρος του τραχήλου αποτέλεσε επίσης παράγοντα κινδύνου συγχεόμενο όμως με το ανδρικό φύλο και την κίνηση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων. Η παχυσαρκία δεν συμπεριλήφθηκε στο τελικό μοντέλο ανάλυσης μας λόγω της σύγχυσης με την αυξημένη NC. Στους ενήλικες η παχυσαρκία, θεωρείται ο πλέον σημαντικός αιτιολογικός παράγοντας του ΣΑΥΑ 14. Αυτό οφείλεται στην εναπόθεση λίπους στην περιοχή του τραχήλου, στο θώρακα και στην κοιλιακή χώρα. Το 89% των ασθενών μας (130) με μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ ήταν παχύσαρκοι, δεν τεκμηριώθηκε όμως στατιστική σημαντικότητα [odds ratio = 1.87 (95% CI ), p = 0.09]. Επιπλέον όπως έχει ήδη αναφερθεί στη διεθνή βιβλιογραφία ότι η NC και η παχυσαρκία συνιστούν ένα αξιόπιστο δείκτη για την ύπαρξη σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ 28. Η κεντρική ή ανδρικού τύπου παχυσαρκία χαρακτηρίζεται από την κατανομή λίπους στο ανώτερο τμήμα του κορμού και κυρίως στην περιοχή του τραχήλου, του θώρακα και της κοιλιάς, με αποτέλεσμα την αύξηση της περιμέτρου του τραχήλου στο σύνολο των παχύσαρκων ανδρών. Στην μελέτη μας 76,7% των παχύσαρκων ασθενών (100% των παχύσαρκων ανδρών και 94.7% των παχύσαρκων γυναικών) εμφάνιζαν αυξημένη NC. Σύμφωνα με τη στατιστική ανάλυση, η παχυσαρκία φαίνεται να αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα αυξημένης NC [odds ratio = 4.81 (95% CI 2.6 9), p <0.05]. Εντούτοις ένα μικρό ποσοστό υπέρβαρων γυναικών με ΣΑΥΑ εμφανίζουν φυσιολογική NC, γεγονός που ερμηνεύεται από το διαφορετικό τύπο (περιφερικό) εναπόθεσης λίπους στις γυναίκες, δηλαδή στην περιοχή της πυέλου και στα ισχία που χαρακτηρίζει το φύλο. Επιπλέον, δυσμενή προγνωστικό παράγοντα συνιστά η απόφραξη της ανώτερης αναπνευστικής οδού σε περισσότερα του ενός επίπεδα, όπως η μαλθακή υπερώα, ο υποφάρυγγας και η ρίζα της γλώσσας, σε συνδυασμό με την αυξημένη κινητικότητα των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα προς τη μέση γραμμή. Επίσης στους παχύσαρκους ασθενείς η εκτεταμένη εναπόθεση λίπους στην περιοχή του τραχήλου συμβάλλει στην εκδήλωση του ανωτέρω φαινόμενου, προκαλώντας σύμπτωση των φαρυγγικών τοιχωμάτων. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται και από την ανάλυση των δεδομένων από τη δοκιμασία Mueller 24,29. Oι δομικές αυτές αλλαγές στην ανατομία του τραχήλου σε παχύσαρκους ασθενείς, σε συνδυασμό με την καταστολή των αντανακλαστικών του ανώτερου αναπνευστικού κατά τη διάρκεια του ύπνου, οδηγούν σε σύμπτωση των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων και κατά συνέπεια σε ανάπτυξη του ΣΑΥΑ 25,27,28. Στη μελέτη μας η παρατήρηση και αξιολόγηση της κίνησης των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας Mueller ανεδείχθη ως ο πλέον αξιόπιστος ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την παρουσία μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ, παράγοντας που συνδέεται ισχυρά με την παρουσία αυξημένης NC. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, η δοκιμασία Mueller αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τους ωτορινολαρυγγολόγους προκειμένου να εκτιμήσουν ασθενείς με αποφρακτικού τύπου διαταραχές αναπνοής κατά τον ύπνο. Η αξιοπιστία της μεθόδου έχει αμφισβητηθεί καθώς υπάρχουν αντιφάσεις στη βιβλιογραφία σχετικά με την ικανότητά της να ανιχνεύσει και να καθορίσει τα επίπεδα απόφραξης του ανώτερου αναπνευστικού. Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι τα σημεία απόφραξης όπως αναδεικνύονται με τη δοκιμασία Mueller δεν αντιπροσωπεύουν αξιόπιστα τα πραγματικά σημεία απόφραξης όπως υφίστανται κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού ύπνου. Παράγοντας που συμβάλλει στην ανωτέρω αμφισβήτηση είναι οι θέσεις του σώματος κατά την τέλεση της δοκιμασίας. Η επίπτωση των θέσεων του σώματος κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί βιβλιογραφικά. Σε ένα consensus για το ΣΑΥΑ που πραγματοποιήθηκε το 2002, οι Rombaux et al. πρότειναν ότι η δοκιμασία Mueller θα πρέπει να πραγματοποιείται με άσκηση αρνητικής πίεσης κάτω από 20 cm H 2 O κατά την εισπνευστική προσπάθεια (μετρημένη με ειδικό αισθητήρα) προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η υποκειμενικότητα του ασθενή κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας 30. Η πρόταση δεν εφαρμόστηκε, καθώς οι συγγραφείς αποδέχονται ότι κάτι 29

5 τέτοιο δεν είναι εφικτό στην καθημερινή πράξη. Οι Ritter et al. σε μία μελέτη τους κατέληξαν ότι η σύμπτωση των τοιχωμάτων του ανώτερου αεραγωγού ως αποτέλεσμα της εισπνευστικής πίεσης που ασκείται κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας Mueller στην περιοχή όπισθεν της μαλθακής υπερώας και της ρίζας της γλώσσας οφείλεται κυρίως στη μείωση της πλαγιοπλάγιας διαμέτρου εξαιτίας της κίνησης των πλαγίων φαρυγγικών τοιχωμάτων προς τη μέση γραμμή 31. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία τα πλεονεκτήματα της δοκιμασίας Mueller είναι: ευκολία στην τέλεση της τόσο για τον ασθενή όσο και για τον εξεταστή, χαμηλό κόστος εξέτασης και ευρεία διάδοση 30,32. Τα μειονεκτήματα της είναι: υποκειμενικότητα: α) εκτέλεσης για τον ασθενή, β) εκτίμησης για τον ιατρό, αμφισβητήσιμη επαναληψιμότητα και τέλος πιθανή δυναμική μεταβολή της αεροδυναμικής του ανώτερου αεραγωγού οφειλόμενη στην παρουσία του ενδοσκοπίου η οποία δεν επιτρέπει την αναπαραγωγή με ακρίβεια των επεισοδίων άπνοιαςυπόπνοιας κατά τον ύπνο. Όπως προαναφέρθηκε η επίπτωση του ΣΑΥΑ είναι υψηλότερη στους άνδρες, γεγονός που συνδέεται με τη μεγαλύτερη επίπτωση αυξημένης NC. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της μελέτης μας, οι άνδρες έχουν περίπου 2-fold risk [odds ratio = 2.6 (95% CI 1 6.6), p = 0.05] να αναπτύξουν μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ και επίσης 2-fold risk [odds ratio = 2.3 (95% CI ), p = 0.005] ύπαρξης αυξημένης NC. Επιπλέον η κλίμακα ESS αποδείχτηκε αξιόπιστο εργαλείο αξιολόγησης που μπορεί με ασφάλεια να προβλέψει την ύπαρξη ΣΑΥΑ. Παθολογική βαθμολόγηση της κλίμακας ( 12) σημαίνει πρακτικά 3 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα για τον ασθενή ύπαρξης μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Σχεδόν το σύνολο των ασθενών της μελέτης (92.3%) με παθολογικό ESS έπασχαν από μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Παρά το γεγονός ότι η κλίμακα ESS έχει το πλεονέκτημα να είναι ένα σύντομο και απλό ερωτηματολόγιο, έχει και αδυναμίες που συνδέονται κυρίως με την υποκειμενικότητα της βαθμολόγησης 29. Στη μελέτη μας το 81% των ασθενών με βαθμολόγηση ESS <12 είχαν μετρίου/σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ, γεγονός που καταδεικνύει ότι παθολογική βαθμολόγηση της κλίμακας δύναται να εγείρει την υποψία ύπαρξης του συνδρόμου σε συνδυασμό βέβαια πάντα με την ύπαρξη και των λοιπών κλινικών παραγόντων. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψη τις αδυναμίες της μελέτης μας, αναγνωρίζουμε ότι το προτεινόμενο κλινικό μοντέλο αξιολόγησης είναι περιορισμένο σε 4 παράγοντες κινδύνου (3 ανεξάρτητους και 1 εξαρτημένου), καθώς ο πληθυσμός που εξετάστηκε δεν αρκούσε για να υποστηρίξει περαιτέρω εκτεταμένη πολυπαραγοντική ανάλυση. Για το λόγο αυτό δεν περιελήφθησαν στην ανάλυση παράγοντες κινδύνου, όπως το επίπεδο της απόφραξης, τυχόν συνοδά νοσήματα και επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, ένα σύνολο απλών υποκειμενικών μετρήσεων σε επίπεδο εξωτερικού ΩΡΛ ιατρείου, που περιλαμβάνει εύκαμπτη ενδοσκόπηση με εκτίμηση κίνησης πλαγίων τοιχωμάτων φάρυγγα, βαθμολόγηση της ESS και μέτρηση της NC κυρίως σε άνδρες μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια την παρουσία μετρίου/ σοβαρού βαθμού ΣΑΥΑ. Σε κάθε περίπτωση που τα αποτελέσματα των ανωτέρω εκτιμήσεων και μετρήσεων είναι πέραν των φυσιολογικών ορίων συνιστάται άμεση παραπομπή του ασθενούς σε εξειδικευμένα ιατρεία/εργαστήρια για λεπτομερή υποκειμενική και αντικειμενική αξιολόγηση και ανάλογη συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση. Ευχαριστήρια Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Εργαστήριο Διαταραχών Ύπνου της Πνευμονολογικής Κλινικής του Γ.Ν. Χανίων για την άριστη συνεργασία. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. International Classification of Sleep Disorders: Diagnostic and Coding Manual (ICSD-2) Westchester, American Academy of Sleep Medicine, White DP: Pathogenesis of obstructive and central sleep apnea. Am J Respir Crit Care Med 2005; 172: Lopez-Jimenez F, Sert Kuniyoshi FHS, Gami A, Somers VK: Obstructive sleep apnea: implications for cardiac and vascular disease. II. Contemporary reviews in sleep medicine. Chest 2008; 133: Ruehland WR, Rochford PD, O Donoghue FJ, Pierce RJ, Singh P, Thornton AT: The new AASM criteria for scoring hypopneas: impact on the apnea hypopnea index. Sleep 2009; 32: The Report of an American Academy of Sleep Medicine Task Force: Sleep-related breathing disorders in adults: recommendations for syndrome definition and measurement techniques in clinical research. Sleep1999; 22: Epstein LJ, Kristo D, Strollo PJ Jr, Friedman N, Malhotra A, Patil SP, Ramar K, Rogers R, Schwab RJ, Weaver EM, Weinstein MD: Clinical guideline for the evaluation, management and long-term care of obstructive sleep apnea in adults. J Clin Sleep Med 2009; 15: Johns MW: A new method for measuring daytime sleepiness: the Epworth Sleepiness Scale. Sleep 1991; 14: Tsara V, Serasli E, Amfilochiou A, Constantinidis T, Christaki P: Greek version of the Epworth Sleepiness Scale. Sleep Breath 2004; 8: World Health Organization: WHO fact sheet No 311. September 2006, p World Health Organization: World Health Statistics Sjφstrφm CD, Hakangard AC, Lissner L, Sjφstrφm L: Body compartment and subcutaneous adipose tissue distribution risk factor patterns in obese subjects. Obes Res1995; 3: Sjφstrφm CD, Lissner L, Sjφstrφm L: Relationship between changes in body composition and changes in cardiovascular risk factors: the SOS intervention study: Swedish obese subjects. Obes Res 1997; 5: Hoffstein V, Mateika S: Differences in abdominal and neck circumferences in patients with and without obstructive sleep apnea. Eur Respir J 1992; 5: Mortimore IL, Marshall I, Wraith PK, Sellat RJ, Douglas NJ: Neck and total body fat deposition in nonobese and obese patients with sleep apnea compared with that in control subjects. Am J Respir Crit Care Med 1998; 157: Pataka A, Riha RL: The obstructive sleep apnoea/ hypopnoea syndrome an overview. Respir Med CME 2009; 2: Schwartz AR, Patil SP, Laffan AM: Obesity and obstructive sleep apnea: pathogenic mechanisms and therapeutic approaches. Proc Am Thorac Soc 2008; 5: Punjabi NM. The epidemiology of adult obstructive sleep apnea. Proc Am Thorac Soc 2008; 5: Kawaguchi Y, Fukumoto S, Inaba M, Koyama H, Shoji T, Shoji S, Nishizawa Y: Different impacts of neck circumference and visceral obesity on the severity of obstructive sleep apnea syndrome. Obesity 2011; 19: Maurer JT, Stuck BA, Hein G, Hφrmann K: Videoendoscopic assessment of uncommon sites of upper airway obstruction during sleep. Sleep Breath 2000; 4: Friedman M, Ibrahim H, Bass L: Clinical staging for sleep-disordered breathing. Otolaryngol Head Neck Surg 2002; 127: Epstein LJ, Kristo D, Strollo PJ Jr, Friedman N, Malhotra A, Patil SP, Ramar K, Rogers R, Schwab RJ, Weaver EM, Weinstein MD, Adult Obstructive Sleep Apnea Task Force of the American Academy of Sleep Medicine: Clinical guideline for the evaluation, management and long-term care of obstructive sleep apnea in adults. J Clin Sleep Med 2009; 15: Zonato AI, Bittencourt LR, Martinho FL, Junior JF, Gregorio LC, Tufik S: Association of systematic head and neck physical examination with severity of obstructive sleep apnea-hypopnea syndrome. Laryngoscope 2003; 113: Katsantonis GP, Maas CS, Walsh JK: The predictive efficacy of the Muller maneuver in uvulopalatopharyngoplasty. Laryngoscope 1989; 99: Wellman A, Jordan AS, Malhotra A, Fogel RB, Katz ES, Schory K, Edwards JK, White DP: Ventilatory control and airway anatomy in obstructive sleep apnea. Am J Respir Crit Care Med 2004; 170: Hora F, Napolis LM, Daltro C, Kodaira SK, Tufik S, Togeiro SM, Nery LE: Clinical, anthropometric and upper airway anatomic characteristics of obese patients with obstructive sleep apnea syndrome. Respiration 2007; 74: Li KK, Kushida CA, Powell NB, Riley RW, Guilleminault C: Obstructive sleep apnea syndrome: a comparison between Far-East Asian and white men. Laryngoscope 2000; 110: Tangel DJ, Mezzanotte WS, White DP: Influence of sleep on tensor palatini EMG and upper airway resistance in normal men. J Appl Phys 1991; 70: Wiegand DA, Latz B, Zwillich CW, Wiegand L: Upper airway resistance and geniohyoid muscle activity in normal men during wakefulness and sleep. J Appl Phys 1990; 69: Johns MW: Sleepiness in different situations measured by the Epworth Sleepiness Scale. Sleep 1994; 17: Rombaux P, Bertrand B, Boudewyns A, Deron P, Goffart Y, Hassid S, Leysen J, et al: Standard ENT clinical evaluation of the sleep disordered breathing patient; a consensus report. Acta Otorhinolaryngol Belg 2002; 56: Ritter CT, Trudo FJ, Goldberg AN, Welch KC, Maislin G, Schwab RJ: Quantitative evaluation of the upper airway during nasopharyngoscopy with Muller maneuver. Laryngoscope 1999; 109: Faber CE, Grymer L: Available techniques for objective assessment of upper airway narrowing in snoring and sleep apnea. Sleep Breath 2003; 7:

Συσχέτιση της παχυσαρκίας με την εκδήλωση του συνδρόμου αποφρακτικής υπνικής άπνοιας

Συσχέτιση της παχυσαρκίας με την εκδήλωση του συνδρόμου αποφρακτικής υπνικής άπνοιας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(3):539-544 Συσχέτιση της παχυσαρκίας με την εκδήλωση του συνδρόμου αποφρακτικής υπνικής άπνοιας ΣΚΟΠΟΣ Η εναπόθεση λίπους στην κοιλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτη ύπνου Ορισμόςαποφρακτικήςυπνικής άπνοιας RDI>5 RDI

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία ΣΑΥΥ Ρύθμιση και παρακολούθηση θετικών πιέσεων

Θεραπεία ΣΑΥΥ Ρύθμιση και παρακολούθηση θετικών πιέσεων Θεραπεία ΣΑΥΥ Ρύθμιση και παρακολούθηση θετικών πιέσεων Δ. Λαγονίδης MD,PhD, FCCP Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος Δ/ντης ΜΕΘ -Εργαστηρίου Υπνου Γ. Νοσοκομείου Γιαννιτσών Περίγραμμα ομιλίας Ρύθμιση-Tιτλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΧΑΜΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Ευαγγελία Νένα 1, Πασχάλης Στειρόπουλος 2, Ελένη Περαντώνη 2, Ευαγγελία Σέρασλη 1, Μαρία Αντωνιάδου 1, Βενετία Τσάρα 1,

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Treatment of severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) with an implantable neurostimulation device of the hypoglossal nerve. First case in Greece

Treatment of severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) with an implantable neurostimulation device of the hypoglossal nerve. First case in Greece Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 54, October - November - December 2013, pages 20-24 case REVIEW report Treatment of severe Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) with an implantable

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

102 103 104 105 106 107 Περιεχόμενα Φυσιολογία του ύπνου...2 Εισαγωγή ορισμοί...3 Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο...6 - επιδημιολογικά στοιχεία...7 - προδιαθεσικοί παράγοντες...8 - κλινική εικόνα...9

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Γεώργιος Μπαλτόπουλος 1,Αλεξάνδρα Γαβαλά 1,2 1 Κλινική Εντατικής Νοσηλείας και Πνευμονικών Νόσων Τμήματος Νοσηλευτικής ΕΚΠΑ, στο Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Parental expectations after tonsillectomy focused on disease-specific quality of life utilizing a modified PedsQL questionnaire.

Parental expectations after tonsillectomy focused on disease-specific quality of life utilizing a modified PedsQL questionnaire. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 5, October - November - December 212, pages 12-16 ORIGINAL REVIEW ARITCLE Parental expectations after tonsillectomy focused on disease-specific quality

Διαβάστε περισσότερα

TO ΣYNΔPOMO AΠNOIAΣ ΣTON YΠNO M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ

TO ΣYNΔPOMO AΠNOIAΣ ΣTON YΠNO M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Η μεγάλη μείωση ή η πλήρης διακοπή της αναπνοής κατά τον ύπνο που διαρκεί τουλάχιστον 10 δευτερ ονομάζονται υπόπνοια ή άπνοια αντίστοιχα. Αποφρακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ CPAP, BiPAP ΕΝΔΟΣΤΟΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ. ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ CPAP, BiPAP ΕΝΔΟΣΤΟΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ CPAP, BiPAP ΕΝΔΟΣΤΟΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εκτίμηση βαρύτητος Εκτίμηση συνυπαρχοντων επιβαρυντικών παραγόνων, π.χ. Υπέρταση,

Διαβάστε περισσότερα

Αποφρακτικού τύπου Σύνδρομο Απνοιών Υποπνοιών κατά τον Ύπνο (ΣΑΑΥΥ)

Αποφρακτικού τύπου Σύνδρομο Απνοιών Υποπνοιών κατά τον Ύπνο (ΣΑΑΥΥ) Αποφρακτικού τύπου Σύνδρομο Απνοιών Υποπνοιών κατά τον Ύπνο (ΣΑΑΥΥ) Σοφία Ε. Σχίζα Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας MD PhD Υπεύθυνη Εργαστηρίου Ύπνου Πνευμονολογικού Τμήματος Πανεπιστημίου Κρήτης Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center

Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center Ύπνος στην ΙΠΙ και άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες ιαταραχές Στην μακρο- και μικροαρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ ΥΠΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΑΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Μιχάλης Αγραφιώτης Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος Επιμελητής Α Πνευμονολογική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ»

ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ: «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ» Ι ΑΣΚΟΥΣΑ:ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΠΑΡΑΣΧΟΥ ΚΛΕΟΝΙΚΗ ΛΑΡΙΣΑ 2009-06-17 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΠΝΟΥ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΓΟΝΟΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ

ΝΟΣΟΓΟΝΟΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ ΝΟΣΟΓΟΝΟΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ-ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Σοφία Ε. Σχίζα Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης Υπεύθυνη Εργαστηρίου Ύπνου ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Γενετικά καθορισμένη χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΧΑΛΗΤΟ : ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ Ή ΣΟΒΑΡΗ ΝΟΣΟΣ ;

ΡΟΧΑΛΗΤΟ : ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ Ή ΣΟΒΑΡΗ ΝΟΣΟΣ ; ΡΟΧΑΛΗΤΟ : ΕΝΟΧΛΗΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ Ή ΣΟΒΑΡΗ ΝΟΣΟΣ ; Όλοι μας έχουμε κατηγορηθεί ότι ροχαλίζουμε, έστω περιστασιακά, σε κάποια φάση της ζωής μας. Όταν είμαστε αρκετά κουρασμένοι ή έχουμε φάει αργά το βράδυ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Pεγχασµός και άπνοια στον ύπνο: πως µπορεί να προληφθεί στην παιδική ηλικία.

Pεγχασµός και άπνοια στον ύπνο: πως µπορεί να προληφθεί στην παιδική ηλικία. Pεγχασµός και άπνοια στον ύπνο: πως µπορεί να προληφθεί στην παιδική ηλικία. Συγγραφέας: Brian Palmer, DDS Μετάφραση: Καραθανάση Αναστασία. Η Αποφρακτική άπνοια στον ύπνο (ΑΑΥ) αποτελεί ενα πολύ σοβαρό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ

TO ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΠΟΔΙΩΝ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ M. AΛXANATHΣ ANAΠΛ KAΘHΓHTHΣ ΠNEYMONOΛOΓIAΣ TI EINAI Το RLS είναι μία συνηθισμένη αισθητικοκινητική διαταραχή, που συχνά υπο-διαγιγνώσκεται και η οποία χαρακτηρίζεται από ακατανίκητη επιτακτική ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο. Ψυχιατρική 2014, 25:95 103

Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο. Ψυχιατρική 2014, 25:95 103 ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ 25 (2), 2014 95 Ερευνητική εργασία Research article Ψυχολογική επιβάρυνση ασθενών με Σύνδρομο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο Δ. Μπράτης, 1 Α. Τσελεμπής, 1 Γ. Ζαφειρόπουλος, 1 Α. Τσαρακλής, 1

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ-ΥΠΟΠΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΥΥ) ΜΕ CPAP. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΚΛΙΝΙΚΟΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ/

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ-ΥΠΟΠΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΥΥ) ΜΕ CPAP. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΚΛΙΝΙΚΟΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ/ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΑΠΝΟΙΩΝ-ΥΠΟΠΝΟΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΥΥ) ΜΕ CPAP. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΚΛΙΝΙΚΟΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ/ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ ΦΟΡΕΙΣ /ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΥΣΚΕΥΩΝ CPAP/ΤΥΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ Νούς υγιής εν σώµατι υγιή ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ιατροφή και Υγεία Η υγεία αλλά και η νόσος είναι καταστάσεις που δεν οφείλονται ποτέ σε ένα µόνο παράγοντα. Οι κύριες οµάδες παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Αποφρακτική υπνική άπνοια στην παιδική ηλικία

Αποφρακτική υπνική άπνοια στην παιδική ηλικία Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 36, Aπρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2009, σελίδες 40-45 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚο ΑΡΘΡΟ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΗΣ & ΤΡΑΧΗΛΟΥ Αποφρακτική υπνική

Διαβάστε περισσότερα

.. .. . .. . ... ), ς, . αυτά, .. A) , . .. . στον επιπολασμό (prevalence) και στη σοβαρότητα απώλειας ακοής σε . .... . . Γράφημα 4: Μέση ηλικία ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής ΝΓ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ `Α ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Ο John Hutchinson, το 1846, παρουσίασε όχι μόνον την πρώτη σπιρομετρική συσκευή, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

Αποφρακτική υπνικήάπνοια στα παιδιά: Νεότερα δεδομένα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του συνδρόμου Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS)

Αποφρακτική υπνικήάπνοια στα παιδιά: Νεότερα δεδομένα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του συνδρόμου Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) Χαλκιαδάκης Β Νικολόπουλος Θ Μαραγκουδάκης Π Μητρόπουλος Σ Ασημακόπουλος Δ Γεραμάς Ι Κανδηλώρος Δ Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, Διευθυντής Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006 Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ Ροβίθης Μ. 2006 1 Τα στάδια της επιδημιολογικής έρευνας ταξινομούνται με μια λογική σειρά στην οποία κάθε φάση εξαρτάται από την προηγούμενη. Μια εκτεταμένη λίστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ 2. ΧΡΗΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΚΕΤΩΝ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Η χρησιμοποίηση των τεχνικών της παλινδρόμησης για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων έχει διευκολύνει εξαιρετικά από την χρήση διαφόρων στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας εγρήγορση Στάδιο ύπνου ώρες H AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚH ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Υπνικοί κύκλοι διάρκειας 90 λεπτών Υπνοςμη-REM Στάδιο1-στάδιο4

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ.

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΔΑΖΟΛΑΜΗΣ PER OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΟΥΒΩΝΟΚΗΛΗΣ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ. OS ΩΣ ΠΡΟΝΑΡΚΩΣΗΣ, ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Γιαννιτσών Εισαγωγή Η τοπική αναισθησία (ΤΑ) είναι μέθοδος εκλογής για πλειάδα μικρών και μεσαίων επεμβάσεων στην χειρουργική της μίας ημέρας

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια

καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ καρδιακή ανεπάρκεια µε υπνική άπνοια A.Παπαθανασίου Εντατικολόγος Καρδιολόγος ΕΑ ΜΕΘ ΠΓΝ Ιωαννίνων thanasis.papathanasiou@gmail.com DISCLOSURES None Γυναίκα 75 ετών

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹

Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ Ε. Πασχαλίδου¹, Ι. Ευθυμιάδης¹, Σ. Παυλίδου¹, Κ. Μακέδου², Φ. Ντογραματζή³, Α. Χίτογλου- Μακέδου², Απ. Ευθυμιάδης¹ 1. Ιατρείο Αθηροσκλήρωσης Β Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα II Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την ανάκληση ή την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC 69 Επιστημονικά πορίσματα

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣ Στεργίου. Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Νοσοκοµείο Σωτηρία.

ΓΣ Στεργίου. Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Νοσοκοµείο Σωτηρία. Άπνοια στον Ύπνο και ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΓΣ Στεργίου Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Νοσοκοµείο Σωτηρία. JN7 2003 Επιπολασµός OSA στην Υπέρταση New York Sleep Heart Health Study Jichi

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα