Αλμπανάκης Ευάγγελος. Ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη των Ηλεκτρονικών Μουσικών Οργάνων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αλμπανάκης Ευάγγελος. Ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη των Ηλεκτρονικών Μουσικών Οργάνων"

Transcript

1 Αλμπανάκης Ευάγγελος Ιστορική αναδρομή στην εξέλιξη των Ηλεκτρονικών Μουσικών Οργάνων Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 2005

2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τότε που υπάρχει το μουσικό φαινόμενο, είναι συνδεδεμένο με τη χρήση απλών ή πολύπλοκων υλικών δομών, τα μουσικά όργανα. Η κατασκευή τους ήταν πάντα μία διαδικασία, η οποία αξιοποιούσε την πιο προηγμένη για την εποχή τεχνολογία, είτε αυτό ονομάζεται χορδή, ηχείο είτε κάποιος πιο πολύπλοκος μηχανισμός. Ακόμη και στην αρχαιότητα ή στην εποχή του μεσαίωνα, η κατασκευή των μουσικών οργάνων ήταν ζήτημα εξαιρετικά πολύπλοκο (π.χ. εκκλησιαστικό όργανο). Στις αρχές του εικοστού αιώνα, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας ενέργειας και επικοινωνιών (ηλεκτρισμός, τηλέφωνο), ήταν αναπόφευκτο η κατασκευή των μουσικών οργάνων να υιοθετήσει την τότε «σύγχρονη» τεχνολογία αιχμής. Η συνεχής αναζήτηση νέων ηχοχρωμάτων και νέων μουσικών συστημάτων από τους συνθέτες της εποχής, που ήδη είχαν αρχίσει να πειραματίζονται με ανορθόδοξη χρήση των φυσικών οργάνων, βρήκε διέξοδο στις δυνατότητες που προσέφερε η τότε αναπτυσσόμενη νέα τεχνολογία. Η εμφάνιση του ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί μια ακόμη εξέλιξη που προσφέρει πολλά, όμως βασίζεται στην τυποποίηση και μοντελοποίηση των τεχνικών που χρησιμοποιούνται από παλιά για τη σύνθεση ήχου. Έτσι λοιπόν δόθηκε έδαφος για να αναπτυχθούν νέα όργανα, νέες μέθοδοι ανάπτυξης μουσικού λόγου και καινούργιοι τρόποι προσέγγισης της σύνθεσης και εκτέλεσης της μουσικής. Από όλα τα παραπάνω, είναι πλέον φανερό ότι η χρήση της τεχνολογίας στη μουσική είναι αυτονόητη. Στη σημερινή εποχή, έτσι όπως έχει εξελιχθεί η μουσική, δε νοείται σύγχρονος μουσικός, ο οποίος να μην είναι σε κάποιο βαθμό γνώστης της. Ακόμη και αμιγώς κλασσικοί μουσικοί, βρίσκονται καθημερινά πλέον μπροστά στα επιτεύγματα της, είτε αυτή λέγεται ηχογράφηση, είτε ζωντανή εκτέλεση σε ευρύ κοινό. Όμως, ακόμη και το κοινό έχει αποδεχτεί απόλυτα την τεχνολογία. Φυσικά δεν ισχύει κάτι τέτοιο και για το παρελθόν, όπου πάντα υπήρχαν σκληρές διαμάχες για τέτοιου είδους θέματα (ακόμη και η εμφάνιση του πιάνου έφερε θύελλα αντιδράσεων κυρίως γιατί ήταν μηχανικό κατασκεύασμα). 1

3 Θα ήταν σίγουρα πολύ ελκυστικό για τους πρωτοπόρους εκείνους της εποχής της κατασκευής των νέων, ηλεκτρονικών εξωτικών για την εποχή - οργάνων (Cahill, Theremin, Martenot, Trautwein, Hammond) και των πρωταγωνιστών της γέννησης του ηλεκτρονικού ήχου, να προτείνουν στο κοινό ήχους πρωτόγνωρους, τόσο πλούσιους και ασυνήθιστους που έκαναν τους ακροατές να εκπλαγούν. Αυτοί οι άνθρωποι είναι άξιοι θαυμασμού γιατί βάδισαν σε άγνωστα μονοπάτια και ανακάλυψαν ένα νέο ήχο με αξιοπρόσεκτες ιδιότητες. Και μάλιστα εργάστηκαν κάτω από δύσκολες συνθήκες, χωρίς τα απαραίτητα τεχνολογικά μέσα και πολλές φορές ήταν αναγκασμένοι να περιμένουν την πρόοδο της τεχνολογίας για να επαληθεύσουν θεωρίες που είχαν διατυπώσει πριν από χρόνια. 2

4 Ιστορική αναφορά στην εξέλιξη των ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων ( ) Η χρησιμοποίηση του ηλεκτρισμού για την παραγωγή ήχων, αποτελεί αντικείμενο έρευνας ήδη από τις αρχές του 19 ου αιώνα, δηλαδή όταν ήδη βρισκόταν στα πρώτα στάδια ανάπτυξής του. Γύρω στα 1800 έχουμε μια πρώτη αναφορά για τον γερμανό φυσικό Hermann von Helmholtz, (γνωστό από τις μελέτες του για την ακουστική) ο οποίος περιέγραψε τη δυνατότητα δημιουργίας ήχου με χρήση ενός διαπασών τοποθετημένου μέσα σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Μία δεύτερη αναφορά συναντάμε στο περιοδικό American Journal of Science (1837), που δημοσίευσε ένα άρθρο του C.G. Page σχετικά με την παραγωγή ήχου από μια διάταξη μαγνήτη πηνίου. Οι παραπάνω αναφορές όμως, θα χαρακτηρίζονταν περισσότερο ως περιγραφές πειραμάτων, παρά ως υλοποιήσεις νέου τύπου οργάνων. 3

5 Ο μουσικός τηλέγραφος του Elisha Gray Η πρώτη αξιομνημόνευτη κατασκευή αναφέρεται στα 1874 από τον Αμερικανό Elisha Gray και ονομάστηκε μουσικός τηλέγραφος. Ο Gray εργάστηκε πάνω στις εφευρέσεις του τηλέγραφου και αργότερα του τηλεφώνου. Ο μουσικός τηλέγραφος δούλευε μέσω μιας διάταξης που ταλαντευόταν (πρωτόγονος ταλαντωτής) όταν ένα κύκλωμα έκλεινε και άνοιγε με ηλεκτρομαγνήτες (δηλ όταν πατιόταν ένα πλήκτρο του κλαβιέ) και παρήγαγε κάτι σαν βόμβο. Είχε επίσης κλαβιέ μιας και αργότερα δύο οκτάβων και από τη στιγμή που επρόκειτο για εφαρμογή σχετική με τον τηλέγραφο, μπορούσε ακόμη και να μεταδώσει διαβαθμιζόμενες τάσεις μέσω καλωδίων, σε κάποια άλλη συσκευή που θα τις μετέφραζε σε ήχο. Η συσκευή δεν εξελίχθηκε σημαντικά και τελικά δεν βρήκε ουσιαστική εφαρμογή. Ο Elisha Gray και ο μουσικός τηλέγραφος 4

6 Το singing arc του William Duddell Το 1899, ο William Duddell (Άγγλος φυσικός) εφευρίσκει μια συσκευή που ονομάζει singing arc. Πριν την εφεύρεση των λαμπτήρων, οι λάμπες με άνθρακα που φώτιζαν τους δρόμους παρήγαγαν έναν βόμβο. Ο Duddell προσλαμβάνεται για να μειώσει αυτό τον βόμβο, αλλά ανακαλύπτει ότι με ένα δεύτερο κύκλωμα που χρησίμευε για να ελέγχει την τάση του κυκλώματος, μπορούσε να παραχθεί ήχος (δηλαδή κάτι σαν Frequency Modulation). Αργότερα προσαρμόστηκε και κλαβιέ, αλλά και αυτή η συσκευή δεν είχε καλύτερη τύχη. Το Telharmonium του Thaddeus Cahill Το 1896 είναι ημερομηνία σταθμός για την ηλεκτρονική μουσική, καθώς τότε ο εφευρέτης πήρε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το telharmonium (αρχικά ονομάστηκε dynamophone). O Cahill ήταν πραγματικά μια ιδιοφυΐα της εποχής. Η συσκευή που κατασκεύασε, χαρακτηρίζεται ως το πρώτο synthesizer (λέξη που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Cahill) που μπορούσε να ελέγξει στοιχειωδώς τον ήχο και είχε κλαβιέ με ευαίσθητα στην πίεση πλήκτρα. Ακόμη, ήταν ο πρώτος που συνέλαβε και εφάρμοσε την ιδέα να μεταδώσει ηλεκτρονική μουσική που θα παιζόταν ζωντανά, μέσα από κάποιο ενσύρματο δίκτυο και να την εμπορευτεί. Γι αυτό το σκοπό αρχικά χρησιμοποίησε το υπάρχον τηλεφωνικό δίκτυο. Δηλαδή, ουσιαστικά η σκέψη του σηματοδότησε την εκπομπή ραδιοφωνικών 5

7 κυμάτων ακόμη και την καλωδιακή τηλεόραση, εφευρέσεις που έγιναν μετά από πολλές δεκαετίες και τότε αποτελούσαν φυσικά επιστημονική φαντασία. Το όργανο αυτό είχε τρία μέρη: κλαβιέ, κυρίως μηχανισμός σύνθεσης του ήχου και μεγάφωνο. Το κλαβιέ είχε κάτω από κάθε πλήκτρο, πηνίο που ανταποκρινόταν στην πίεση των δακτύλων. Ο μηχανισμός σύνθεσης αποτελούνταν από δώδεκα περιστρεφόμενους τροχούς, έναν για κάθε φθόγγο της χρωματικής κλίμακας και από μια διάταξη που μπορούσε να αλλάξει το τονικό τους ύψος φέρνοντάς τους σε επαφή με διάφορα ηλεκτρικά κυκλώματα καθώς και να συνδυάσει τους τροχούς μεταξύ τους. Οι τροχοί περιστρέφονταν όλοι με σταθερή ταχύτητα που ρυθμιζόταν και η κίνηση μεταδίδονταν σε αυτούς με ιμάντες. Η έκταση του κλαβιέ ήταν επτά οκτάβες (κάτι που τότε ήταν τρομακτικού μεγέθους έκταση για ηλεκτρονικό όργανο). Καθώς όμως οι τροχοί παρήγαγαν ημιτονοειδές κύμα, έπρεπε να συνδυάζονται πολλοί τροχοί μαζί για να συντεθεί ένας φθόγγος με αρμονικούς. Η συσκευή μπορούσε να συνδυάσει μέχρι έξι αρμονικούς για τις πρώτες πέντε οκτάβες, τέσσερις για την έκτη και δύο για την έβδομη οκτάβα. Τέλος, αναλόγως με το φιλτράρισμα των συχνοτήτων, μπορούσαν να επιτευχθούν ηχοχρώματα που θύμιζαν διάφορα όργανα. Όσον αφορά τον τομέα της εξόδου του ήχου, το τελικό ηλεκτρικό σήμα ήταν εύκολο να μεταδοθεί μέσω του τηλεφωνικού δικτύου όπως μια τηλεφωνική κλήση και να αναπαραχθεί από κοινές τηλεφωνικές συσκευές, στις οποίες προσαρμοζόταν ένα χωνί για μεγάφωνο. Εκτελεστές οι οποίοι ακούν από ένα χωνί 6

8 Από όλα τα παραπάνω, γίνεται φανερό ότι το κόστος για να υλοποιηθεί μια τέτοιου μεγέθους κατασκευή ήταν πολύ μεγάλο. Ο Cahill προκειμένου να μην μπορέσει να χρηματοδοτήσει ποτέ την κατασκευή του synthesizer, αρκέστηκε στο να φτιάξει ένα πειραματικό μοντέλο για να δείξει ότι η ιδέα του είχε βάση. Οι πρώτες περικοπές που μπορούσαν να γίνουν ήταν στην έκταση του κλαβιέ και στο πλήθος των αρμονικών. Έτσι, το 1900 κατασκεύασε ένα πρωτότυπο με έκταση μία οκτάβα, δύο με τρεις αρμονικούς ανά φθόγγο και έκανε δοκιμαστικές εκπομπές με σκοπό να προσελκύσει χρηματοδότες. Σύντομα δημιουργήθηκε μεγάλο ενδιαφέρον για το μηχάνημα του Cahill και το 1906 ολοκληρώθηκε στη Βοστόνη η κατασκευή ενός μοντέλου με έκταση πέντε οκτάβες, δύο κλαβιέ και πολλές βελτιώσεις (διάφορα attack και decay times, vibrato κτλ που άλλαζαν με stops όπως τα registers του εκκλησιαστικού οργάνου). Το όργανο χτίστηκε κυριολεκτικά μέσα σε ένα κτήριο πάνω σε ατσάλινο σκελετό και ο μηχανισμός του ήταν περίπου δύο μέτρα ύψος επί δέκα μέτρα μήκος. Συνολικά ζύγιζε 200 τόνους και είχε 2000 συνδέσεις. Τα δύο κλαβιέ βρισκόταν σε άλλο δωμάτιο επειδή τα περιστρεφόμενα μέρη του οργάνου έκαναν τόσο θόρυβο, όσο μια μηχανή. Ο εκτελεστής άκουγε τον ήχο μέσω τηλεφωνικής σύνδεσης. Μηχανή τροφοδοσίας ρεύματος του Telharmonium 7

9 Περιστρεφόμενος τροχός και εσωτερικές ηλεκτρικές συνδέσεις Η κονσόλα ελέγχου βρισκόταν σε άλλο δωμάτιο και συνδεόταν με καλώδια Η πρώτη επίσημη συναυλία έγινε το 1906 με τηλεφωνική μετάδοση σε άλλο κτήριο, περιελάμβανε κομμάτια κλασσικού κυρίως ρεπερτορίου και μάγεψε τους ακροατές με τη διαύγεια και καθαρότητα των ήχων της (προφανώς ο ήχος ήταν κάτι ανάμεσα σε ημιτονοειδείς κυματομορφές και στον ήχο του theremin). Η επιτυχία ήταν πολύ μεγάλη. Την ίδια χρονιά ο Cahill μετέφερε τα μηχανήματα στη Νέα Υόρκη, όπου του παραχωρήθηκε ειδικό κτήριο με αίθουσα συναυλίας και ηχητική εγκατάσταση. Ακόμη, έγιναν και κάποιες βελτιώσεις όπως πρόσθεση τρίτου κλαβιέ και δυνατότητα ανάθεσης ενός περιστρεφόμενου τροχού σε περισσότερους από έναν φθόγγους για την παραγωγή αρμονικών. Η ζωντανή μετάδοση γινόταν πολλές φορές την ημέρα και σε πάρα πολλούς συνδρομητές σε ολόκληρη την πόλη. Φυσικά τη 8

10 δυνατότητα να γίνουν συνδρομητές την είχαν μόνο οι πλούσιοι και μεγάλα ξενοδοχεία που διοργάνωναν βραδιές με μουσική από το telharmonium. Οι μεταδόσεις όμως δεν κράτησαν για πολύ. Λόγω της μεγάλης ενέργειας που απαιτούνταν για τη μετάδοση και λόγω των πολλών συνδρομητών, προέκυψαν άλυτα προβλήματα που τερμάτισαν τη λειτουργία του οργάνου. Ακόμη και η λειτουργία του ίδιου του συστήματος έγινε προβληματική. Οι τηλεφωνικές γραμμές δεν ήταν φτιαγμένες για τέτοιο όγκο μετάδοσης δεδομένων και το τηλεφωνικό δίκτυο συχνά κατέρρεε ή μπερδευόταν η μουσική με τις τηλεφωνικές συνομιλίες. Έτσι, το επόμενο εγχείρημα του Cahill, η μετάδοση στα τρόλεϊ μέσω του καλωδίου τροφοδοσίας ρεύματος δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ο Cahill το 1911 κατασκεύασε ένα άλλο μοντέλο αλλά κανείς πια δεν ενδιαφερόταν γι αυτό και κατέληξε να αποσυναρμολογηθεί και να πουληθεί ως παλιοσίδερα. Ο Cahill ήταν πραγματικά πάρα πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του, αλλά ακόμη οι συνθήκες για ένα τόσο μεγάλο επίτευγμα δεν ήταν ευνοϊκές. Το synthesizer του ενέπνευσε τον επίσης μεγάλο κατασκευαστή Laurrens Hammond. 9

11 Το Theremin To theremin κατασκευάστηκε το 1920 από το Ρώσο εφευρέτη Leon Theremin. Ο Theremin σε ηλικία πέντε χρονών μάθαινε cello και τότε κατάλαβε για πρώτη φορά ότι η μουσική έκφραση του μυαλού εμποδίζεται από την μηχανική - μυϊκή μάθηση των χεριών. Αυτό ήθελε να το αλλάξει και τελικά το κατόρθωσε. Το theremin ήταν ένα όργανο σχετικά απλό στην κατασκευή του, που λειτουργούσε με βάση το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Αρχικά λεγόταν etherophone (από τον Herz που είπε ότι ο αιθέρας είναι αυτός που αποτελεί το μέσο διάδοσης των κυμάτων) ή termenvox ή thereminvox. Ο εκτελεστής το έπαιζε κινώντας τα χέρια του μέσα στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που δημιουργούνταν από δύο κεραίες, μία για να ελέγχει το τονικό ύψος και μία την ένταση του ήχου. Αυτός ήταν ίσως ένας σημαντικός λόγος που το έκανε τεράστια εμπορική επιτυχία ακόμη και μέχρι τις μέρες μας, επειδή το κοινό εντυπωσιάστηκε από τον τρόπο παιξίματός του. Ο Theremin, η τοποθέτηση και κίνηση των χεριών Γύρω στο 1920, οι λυχνίες ήδη χρησιμοποιούνταν σε εφαρμογές ράδιο. Ο Theremin παρατήρησε ότι στο γνωστό τότε πυκνωτή, η χωρητικότητά του αυξάνει αν η μία πλάκα του αλληλεπιδράσει με το ανθρώπινο σώμα ως εξής: Όταν πλησιάσει π.χ. το ανθρώπινο χέρι τη μία πλάκα, η χωρητικότητά του αυξάνει. Ο Theremin σύντομα 10

12 κατασκεύασε έναν αντικλεπτικό μηχανισμό που ενεργοποιούσε μια σειρήνα με την παρουσία του κλέφτη. Ο Theremin βελτίωσε τη διάταξη εισάγοντας διάφορα αέρια μέσα στη λυχνία και παρατήρησε ότι αν προσαρμόσει ένα κύκλωμα κουρδισμένο σε μια συχνότητα, με τις αλλαγές της χωρητικότητας του πυκνωτή, η συχνότητα άλλαζε. Στην ουσία είχε ανακαλύψει ένα βολτόμετρο που έπαιζε μουσική. Η λειτουργία του στηρίζεται ακόμη στο φαινόμενο του διακροτήματος. Δύο ταλαντωτές παράγουν δύο σήματα με μικρή διαφορά στη συχνότητά τους. Αυτά τα σήματα ως γνωστόν, αν παιχθούν μαζί, δημιουργούν το ακουστικό φαινόμενο του διακροτήματος. Δηλαδή, παράγεται ένα τρίτο σήμα, του οποίου η συχνότητα ισούται με τη διαφορά των δύο πρώτων. Η συχνότητα των δύο ταλαντωτών ορίστηκε εκτός των ορίων της ανθρώπινης ακοής (300 khz, ακριβώς για να μην ακούγονται), η διαφορά τους όμως είναι ακουστή (π.χ. 300 khz Hz 256 Hz, μεσαίο ντο). Για να μπορεί να υπάρχει μεταβολή του τονικού ύψους, έτσι ώστε η συσκευή να είναι μουσικό όργανο, η συχνότητα του ενός ταλαντωτή παραμένει σταθερή, ενώ η συχνότητα του δεύτερου ταλαντωτή αλλάζει ανάλογα με την κίνηση του χεριού στην κάθετη κεραία, η οποία εκπέμπει αδύναμο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο (μικρότερο από ένα τρισεκατομμυριοστό του Farad). Ουσιαστικά δημιουργείται ένας πυκνωτής ανάμεσα στην κεραία και στο χέρι του εκτελεστή. Χρησιμοποιώντας το ανθρώπινο ηλεκτρικό φορτίο (ή αλλιώς τη δεύτερη πλάκα του πυκνωτή), ο πυκνωτής μεταβάλει τη χωρητικότητα του καθώς το χέρι κινείται. Αν το χέρι πλησιάζει την κεραία, μικραίνει η απόσταση μεταξύ των πλακών, η χωρητικότητα του πυκνωτή αυξάνει και η συχνότητα ανεβαίνει. Το αντίθετο συμβαίνει αν το χέρι απομακρύνεται από την κεραία. Αν το χέρι απομακρυνθεί εντελώς, ο πυκνωτής χαλάει (από τη στιγμή που δεν υπάρχει πια δεύτερη πλάκα) και δεν υπάρχει ήχος. 11

13 Το εσωτερικό του theremin με τις λυχνίες και τα δύο πηνία για τις κεραίες Για να παιχτεί όμως μια μελωδία, έπρεπε να διακόπτεται η μετάβαση από μια νότα σε μια άλλη. Αρχικά αυτό γινόταν με pedal και αργότερα με το αριστερό χέρι, που ελέγχει μέσω της οριζόντιας κεραίας, την ένταση του ήχου. Η κεραία της έντασης έπρεπε να είναι κάθετη στην κεραία του τονικού ύψους για να μη γίνονται παρεμβολές από τη μία κεραία στην άλλη. Όσο το χέρι πλησιάζει την κεραία, τόσο μικρότερης έντασης είναι ο ήχος. Αν το χέρι είναι πολύ κοντά στην κεραία (σχεδόν ακουμπά), ο ήχος διακόπτεται. Αυτό χρησιμεύει για την άρθρωση των φθόγγων (για να παίζονται κοφτά και καθαρά). Πολύ εύκολα μπορεί να γίνει tremolo (αν το δεξί χέρι τρεμοπαίξει ελαφρά) και vibrato (αν το αριστερό χέρι τρεμοπαίξει ελαφρά). Οι διαστάσεις του οργάνου ήταν λογικές και το καθιστούσαν ικανό να μεταφέρεται μαζί με ένα μεγάφωνο. Τέλος, το theremin ήταν κατασκευασμένο από λυχνίες και όσο ο όγκος τους μειωνόταν, ο Theremin κατασκεύαζε συνεχώς μικρότερα σε μέγεθος και βελτιωμένα μοντέλα. 12

14 Η επιτυχία του ήταν δεδομένη γιατί ακριβώς το κοινό δεν είχε δει ξανά κάτι παρόμοιο, καθώς το theremin δεν ήταν κατασκευασμένο με στόχο να προσομοιάζει κάποιο υπάρχον όργανο (πχ το Telharmonium ήταν κατασκευασμένο στα πρότυπα του εκκλησιαστικού οργάνου, όπως και προγενέστερα και μεταγενέστερα πειραματικά όργανα με κλαβιέ). Ο ήχος του ήταν πλούσιος, γεμάτος και βελούδινος. Αποτελούνταν από τη θεμέλια συχνότητα (καθαρό ημιτονοειδές σήμα) και μερικούς αρμονικούς που του έδιναν όγκο. Άλλοτε έμοιαζε με βιολί ή τσέλο και άλλοτε με ανθρώπινη φωνή. Πάντα όμως ήταν λυρικός και μελωδικός, πράγμα που έκανε το όργανο εξαιρετικό για solo παίξιμο. Το theremin είναι ίσως το μόνο πραγματικά ηλεκτρικό / ηλεκτρονικό όργανο με τον πιο αυθεντικό, αναλογικό ήχο. Όποιος ακούσει ή καλύτερα δοκιμάσει να παίξει, θα νιώσει κυριολεκτικά το ρεύμα και τον ήχο να περνά μέσα από τα χέρια του. Το theremin έχει μια μεγάλη ιστορία (ίσως την πιο πολύπλευρη από κάθε ηλεκτρονικό όργανο), όπως ακριβώς και ο εφευρέτης του. Ο Theremin παρουσιάζει το όργανο σε διεθνή έκθεση στη Γερμανία και οι New York Times τον καλούν στην Αμερική. Το 1927 ο Theremin δηλώνει ότι η Αμερική είναι μια ελεύθερη χώρα με πολλές ευκαιρίες και έτσι πηγαίνει στην Νέα Υόρκη για να προωθήσει ένα theremin με έκταση πέντε οκτάβων και να βρει χρηματοδότες. Ίσως όμως η αλήθεια να μην ήταν ακριβώς αυτή. Τα στοιχεία που τον φέρουν σαν κατάσκοπο, δείχνουν ότι η Ρωσία χρησιμοποίησε την εφεύρεση και την περιοδεία του με σκοπό ο Theremin να γνωρίσει από κοντά και να αξιολογήσει την τεχνολογία των ΗΠΑ. Η Ρωσία δεν είχε επίσημες διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και ενίσχυε την εγκατάσταση Ρώσων σε αυτήν με σκοπό την κατασκοπία. Ως κάλυψη ιδρυόταν 13

15 επιχειρήσεις σε συνεργασία με ντόπιους πολίτες. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι ο Theremin έκανε το ίδιο και στη Γερμανία. Οι χρηματοδότες δεν αργούν να βρεθούν, με τον κολοσσό της αμερικανικής βιομηχανίας ηλεκτρονικών Radio Corporation of America (RCA) να κατασκευάζει σύντομα (1929) theremin με έκταση τρεισήμισι οκτάβες. Ακολούθησε πολύ μεγάλη διαφήμιση του theremin ως όργανο φερμένο από το μέλλον και εύκολο στην εκμάθηση, πράγμα το οποίο δεν ήταν ακριβές και τελικά το theremin δεν είχε τότε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Ο Theremin έκανε συνεχώς επιδείξεις και συναυλίες με κλασσικό ρεπερτόριο, όμως οι συνθέτες δεν ενδιαφερόταν σοβαρά γιατί από τη μια μεριά, τη μελωδία του theremin μπορούσε να την παίξει ένα βιολί ή τσέλο και από την άλλη, οι σολίστες ήταν πολύ σπάνιοι, με την Clara Rockmore ως την εκτελέστρια που μπορούσε να παίξει με τη μεγαλύτερη ακρίβεια κλασσικές παρτιτούρες και την Lucie Bigelow Rosen, η οποία έπεισε συνθέτες (όπως ο Martinu κ.α.) να της γράψουν μουσική για το theremin. Επίσης, σημαντικός ερμηνευτής ήταν και ο Dr Samuel Hoffman. Ο John Cáge ήταν της γνώμης ότι το theremin δεν είναι κλασσικό όργανο και κακώς παίζεται κλασσική μουσική με αυτό. Η Clara Rockmore και η Lucie Bigelow Rosen 14

16 To 1930 η Lucie Bigelow Rosen και ο σύζυγός της, εύποροι Αμερικανοί, παρέχουν κατοικία στον Theremin στη Νέα Υόρκη, οικονομική και κάθε είδους στήριξη σε αυτόν. Η οικονομία όμως για τις ΗΠΑ δεν είναι ευνοϊκή και ο Theremin σύντομα δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Ξαφνικά, ο Theremin εξαφανίζεται και κανείς δεν ξέρει τίποτα γι αυτόν για περίπου τριάντα χρόνια. Οι Ρώσοι τον απήγαγαν καθώς ήταν πολιτική της KGB όλοι οι Ρώσοι επιστήμονες να υποχρεωθούν να κάνουν εφευρέσεις για το Ρωσικό στρατό και να βοηθήσουν στη βιομηχανική κατασκοπία εναντίον της δύσης. Εν όψη του επερχόμενου πολέμου, ο Theremin δούλευε σε υπερσύγχρονα εργαστήρια, κάτω από απόλυτη μυστικότητα και έκανε πολλές εφευρέσεις όπως τον κοριό, που δεν ανακοινώθηκαν ποτέ. Για άλλα είκοσι χρόνια δεν εμφανιζόταν πουθενά (ίσως γιατί ήξερε πολλά μυστικά και ήταν καλύτερο απλά να μην υπάρχει ) και πολλοί λίγοι γνώριζαν την ύπαρξή του. Το 1989 εμφανίστηκε ξανά, ενενήντα χρονών πια, έκανε μια περιοδεία στην Αμερική που τον λάτρεψε και πέθανε το 1993 κρατώντας μυστική τη δράση του για πενήντα χρόνια. Ο Theremin ήταν αινιγματική προσωπικότητα, με το μύθο του ονόματος του να ακολουθεί το theremin παντού. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα όλη την αλήθεια για το ποιος πραγματικά ήταν (Ρώσος επιστήμονας, πράκτορας της Ρωσίας στη βιομηχανική κατασκοπία εναντίον της Αμερικής, μουσικός ή εφευρέτης κατασκοπευτικών συσκευών). Το βέβαιο είναι ότι τότε η αλήθεια ήταν κάτι σχετικό και ότι συμμετείχε σε όλους τους πολέμους που ενεπλάκη η Ρωσία, αφού όλοι οι Ρώσοι κυβερνήτες τον χρησιμοποίησαν για την εφευρετικότητά του και οι εμπειρίες του δημιούργησαν το μυστήριο που περιέβαλε πάντα το όνομά του. Ήταν ο καλύτερος Ρώσος τεχνικός ραδιοφωνικών πομπών και επικοινωνιών, έστησε τις ραδιοφωνικές επικοινωνίες του Ρωσικού στρατού και πολλούς ραδιοφωνικούς σταθμούς, δούλεψε σε πολλά ιδρύματα και επιμόρφωσε πολλούς τεχνικούς που λειτουργούσαν τους σταθμούς που κατασκεύασε. Οι εφευρέσεις του ήταν πραγματικά εμπνευσμένες. Τη δεκαετία του 1920 κατασκεύασε μία από τις πρώτες τηλεοράσεις. Η Ρωσία όμως θεώρησε την εφεύρεση κρατικό μυστικό και τη χρησιμοποίησε για την παρακολούθηση των συνόρων και την επικοινωνία με το Κρεμλίνο, την ίδια στιγμή που Αμερικανοί εφευρέτες προωθούν τις 15

17 δικές τους, υποδεέστερες σε ανάλυση συσκευές τηλεόρασης, για ψυχαγωγικές και εκπαιδευτικές εκπομπές. Αυτή είναι ίσως και η αντίθεση που έκανε τον Theremin να αναζητήσει το μέλλον του στη δύση. Πολλές εφευρέσεις του δεν ανακοινώθηκαν ή δεν αξιοποιήθηκαν, καθώς έκανε επιδείξεις όλων των εφευρέσεών του πρώτα στο Κρεμλίνο και στην κυβέρνηση και έπαιρνε εντολές από αυτούς. Εκτός από το theremin, ο Leon Theremin κατασκεύασε και ένα πλήθος άλλων οργάνων που όμως δεν είχαν την επιτυχία του theremin. Το 1922 κατασκευάζει το cello ή fingerboard theremin, ένα theremin στα πρότυπα του τσέλου με το δεξί χέρι να ελέγχει την ένταση και το αριστερό γλιστρώντας πάνω κάτω, να ελέγχει τη συχνότητα. Το cello ή fingerboard theremin και διάφορα μοντέλα που κατασκευάστηκαν 16

18 Το 1926 ακολουθεί ένα όργανο με κλαβιέ, με έκταση τέσσερις οκτάβες και 27 knobs. Ήταν πολυφωνικό και ονομάστηκε electric harmonium ή keyboard harmonium. Το 1931 κατασκευάζει το rhythmicon, ένα όργανο με κλαβιέ που έπαιζε ρυθμικά μοτίβα με τονικό ύψος του πλήκτρου που πιεζόταν. Επίσης άρχισε, αλλά δεν ολοκλήρωσε την κατασκευή του terpsitone, μιας πλατφόρμας χορού που ο χορευτής θα έλεγχε τον ήχο (αλλά και φώτα διαφόρων χρωμάτων) με κινήσεις του σώματός του. Ειδικά η σύλληψη της ιδέας του terpsitone ήταν πολλά χρόνια μπροστά από την εποχή του και θυμίζει τις συναυλίες ηλεκτρονικής 17

19 μουσικής με interactive performers που ελέγχουν παραμέτρους του ήχου με κινήσεις του σώματός τους. Η Clara Rockmore παίζει το terpsitone Τέλος, πρέπει να αναφερθεί και το illumovox, που συνδεόταν με το theremin και έβγαζε χρώματα φωτός ανάλογα με το τονικό ύψος, συσκευή που είναι ο πρόγονος του art light show που συνοδεύει πολλές φορές installations ηλεκτρονικής μουσικής. Το theremin χρησιμοποιήθηκε σε όλα τα είδη μουσικής (γιατί δεν είναι κουρδισμένο π.χ. σε δώδεκα ημιτόνια), καθώς επίσης και σε ταινίες, κυρίως επιστημονικής φαντασίας και θρίλερ της εποχής. O Theremin έγινε διάσημος σε όλο τον κόσμο και όπου έκανε επιδείξεις, τα θέατρα και τα ταμεία ήταν γεμάτα. 18

20 Σήμερα, ο Robert Moog κατασκευάζει theremins ήδη από το 1962 σε διάφορα μεγέθη και σχήματα με σύγχρονα ηλεκτρονικά εξαρτήματα, ενώ η σημαντικότερη εκτελέστρια είναι η Lydia Kavina. Τα σύγχρονα theremin του Moog και το εσωτερικό του Etherwave theremin H Lydia Kavina 19

21 Υπάρχει ακόμη και η δυνατότητα να φτιάξει κανείς μόνος του ένα theremin, αν έχει γνώσεις ηλεκτρονικών κατασκευών. Theremin που κατασκεύασαν ιδιώτες με δικά τους σχέδια 20

22 Το Ondes Martenot Πολλοί κατασκευαστές προσπάθησαν να βελτιώσουν το theremin, κυρίως στον ακριβή καθορισμό του τονικού ύψους των φθόγγων (αυτό βέβαια μπορεί να γίνει και με το theremin, αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο και απαιτεί μεγάλη δεξιοτεχνία). Η πιο επιτυχημένη προσπάθεια ήταν αυτή του Ondes Martenot. Το όργανο που κατασκεύασε λεγόταν Onde Musicales, αλλά επικράτησε με το όνομα του κατασκευαστή του Maurice Martenot ως Ondes Martenot. Ο Martenot ήταν γοητευμένος με το theremin και λυπόταν που ένα τόσο αξιόλογο όργανο δεν κινούσε το ενδιαφέρον των συνθετών, πράγμα το οποίο συνέβαινε γιατί ήταν πολύ δύσκολο να βρεθούν ικανοί εκτελεστές. Η ιδέα του ήταν να κατασκευάσει ένα όργανο, με το οποίο θα μπορούσε κανείς να βρίσκει τα τονικά ύψη των φθόγγων με εύκολο τρόπο. Πίστευε ότι για να κερδίσει την εκτίμηση, ένα όργανο πρέπει να μοιάζει και σαν όργανο, γι αυτό και το κατασκεύασε στα πρότυπα ενός μικρού πιάνου. Το theremin πολλοί δεν το θεωρούσαν καν όργανο, αλλά μηχάνημα για εφέ (σ αυτό συνέβαλε και ο ρόλος του σε πολλές ταινίες, όπου έπαιζε ένα glissando κάθε φορά που εμφανιζόταν πχ ο Δράκουλας κτλ). Το Ondes Martenot 21

23 Το 1928 ο Martenot παρουσιάζει το Ondes Martenot στο έργο Symphonic poem for solo Ondes Musicales and orchestra που γράφτηκε από τον Dimitri Levidi κατά παραγγελία του Martenot. To Ondes Martenot μπορούσε να παίξει μικροδιαστήματα και το έργο εκμεταλλευόταν αυτή τη δυνατότητα. Η λειτουργία του ήταν παρόμοια με το theremin και ήταν μονοφωνικό, όπως αυτό. Το δεξί χέρι κινούσε ένα δαχτυλίδι στερεωμένο σε ένα σύρμα που μετέβαλε το τονικό ύψος. Το σύρμα είχε εγκοπές που όριζαν τα τονικά ύψη. Μπροστά από το δαχτυλίδι βρισκόταν μια εικόνα ενός κλαβιέ, του οποίου τα τονικά ύψη αντιστοιχούσαν σε αυτά που παραγόταν μέσω της κίνησης του δαχτυλιδιού. Η έκτασή του ήταν πέντε οκτάβες. Αργότερα, το 1932 ο Martenot κατασκεύασε ένα πολύ πιο βελτιωμένο όργανο, με πραγματικό κλαβιέ. Επίσης, το δαχτυλίδι αντικαταστάθηκε από έναν ribbon controller. Τώρα το όργανο μπορούσε να παιχτεί είτε από τον ribbon controller, είτε από το κλαβιέ. Τα πλήκτρα μπορούσαν να κουνηθούν κάθετα πίσω μπρος και έτσι να γίνει vibrato, εφέ το οποίο μπορούσε να γίνει και από τον ribbon controller. Το αριστερό χέρι έλεγχε την ένταση με ένα διακόπτη. Όσο περισσότερο αυτός ήταν πατημένος, τόσο πιο δυνατά ακουγόταν ο φθόγγος. Ακόμη, υπήρχε σημείο που κλείδωνε το διακόπτη σε θέσεις έντασης, για να ελευθερώνεται το αριστερό χέρι και να ελέγχει κάποια στοιχειώδη φίλτρα, ενώ υπήρχε και ένα είδος pedal για την αυξομείωση της έντασης. Το όργανο ήταν ικανοποιητικών διαστάσεων και είχε τέσσερα είδη μεγαφώνων: το κανονικό, ένα ειδικό για αντήχηση (είχε ξύλινη κάσα), ένα που παρήγαγε μεταλλικό εφέ (ο ήχος αναπαραγάγονταν μέσω ενός ενσωματωμένου gong που συντονιζόταν), και ένα που παρήγαγε εφέ έγχορδου οργάνου (ο ήχος αναπαραγάγονταν μέσω ενσωματωμένων χορδών που ηχούσαν). Αν υπήρχαν περισσότερα του ενός μεγάφωνα, ο εκτελεστής διάλεγε με ένα διακόπτη ένα από αυτά. Τέλος, ο εκτελεστής μπορούσε να μεταβάλει ακόμη και την περιβάλλουσα του ήχου (με το διακόπτη της έντασης) ή να κόψει απότομα το ήχο στη μετάβαση από μια νότα σε μια άλλη, αν ήθελε να παίξει ξεχωριστές νότες. 22

24 Το Ondes Martenot με τα τέσσερα είδη μεγαφώνων του Το Ondes Martenot είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Το υποστήριξαν με έργα τους σπουδαίοι συνθέτες όπως ο Darius Milhaud, ο Olivier Messiaen και ο μεγάλος μαέστρος Leopold Stokowski. Οι μεγαλύτεροι δεξιοτέχνες ήταν η Ginette Martenot, η Jeanne Loriod και η Valérie Hartmann Claverie. 23

25 To Trautonium και το Mixturtrautonium Το 1930 ο Γερμανός εφευρέτης Friedrich Trautwein κατασκεύασε το Trautonium, ένα όργανο που έμοιαζε με ηλεκτρονικό έγχορδο. Ήταν μονοφωνικό, αλλά αντί για χορδή, είχε ένα σύρμα που ο εκτελεστής πίεζε πάνω στο σώμα του οργάνου, όπου βρισκόταν μια μακρόστενη μεταλλική πλάκα. Έτσι, γινόταν επαφή και το ρεύμα περνούσε στον ταλαντωτή του οργάνου. Η έντασή του ελεγχόταν από ένα pedal. Αργότερα το όργανο βελτιώθηκε σημαντικά. Το 1934 είχε ολοκληρωθεί το καινούριο μοντέλο με δύο μεταλλικές πλάκες και κάτι σαν μηχανισμό κλειδιών με ελατήρια που μπορούσε να πιέσει σε ένα σημείο το σύρμα και να παραχθεί ο φθόγγος. Η θέση των κλειδιών έπρεπε να καθοριστεί από πριν. Ο ταλαντωτής του νέου οργάνου παρήγαγε πριονωτή κυματομορφή (sawtooth), πράγμα το οποίο σημαίνει ότι παράγονται πολλοί αρμονικοί. Ο Trautwein σκέφτηκε να προσθέσει κουμπιά που να ελέγχουν την ένταση των αρμονικών (αυτή είναι η λειτουργία της αφαιρετικής substractive σύνθεσης). Τέλος πρόσθεσε τη δυνατότητα το όργανο να ανταποκρίνεται στην πίεση των δακτύλων. To Trautonium 24

26 Η πρώτη συναυλία δώθηκε με το έργο του Paul Hindemith 7 trio pieces for three trautonien, ο οποίος στήριξε πολύ τον Trautwein στην κατασκευή του trautonium. O Trautwein είχε χορηγό την telefunken και άρχισε την κατασκευή, αλλά το όργανο δεν είχε επιτυχία κυρίως γιατί ο εφευρέτης του ήταν φιλο-ναζιστής. Ο Trautwein το 1952 κατασκεύασε ένα βελτιωμένο όργανο, το monochord, αλλά αυτό επισκιάστηκε από τα όργανα του Oscar Sala, βοηθού στην κατασκευή και μαθητή του Hindemith, ο οποίος την ίδια χρονιά κατασκεύασε το δικό του, βελτιωμένο όργανο με το όνομα Mixturtrautonium. Η διαφορά του ήταν στους αρμονικούς. Το νέο όργανο είχε δύο μεταλλικές πλάκες, δηλαδή μπορούσε να παίξει δύο νότες ταυτόχρονα (όπως και το trautonium), αλλά μπορούσε να παραγάγει τρία μείγματα των τεσσάρων αρμονικών για κάθε νότα (δηλαδή για δύο νότες μπορούσε να παράγει δώδεκα αρμονικούς). Το Mixturtrautonium Ο εκτελεστής έπαιζε με τα δύο χέρια δύο νότες ταυτόχρονα και οι αρμονικοί και η ένταση τους ελεγχόταν μέσω δύο pedal και διακόπτες. Το Mixturtrautonium χρησιμοποιήθηκε σε συναυλίες και ως εφέ σε ταινίες. 25

27 Το όργανο Hammond Ήδη από την κατασκευή του telharmonium, οι εφευρέτες προσανατολιζόταν στην κατασκευή ενός οργάνου που να προσομοιάζει τον ήχο του εκκλησιαστικού οργάνου. Το εκκλησιαστικό όργανο έμοιαζε ότι θα βοηθούσε την ηλεκτρονική μουσική να εξελιχθεί γιατί είχε πολλά κλαβιέ, μεγάλη έκταση, λειτουργούσε με register, stop και pedal και το κυριότερο: μπορούσε να παίξει από το ίδιο κλαβιέ διάφορα στοιχειώδη ηχοχρώματα απλά με αλλαγή παραμέτρων μέσω των register. Επίσης, πολλοί σκέφτηκαν ότι ένα πληκτροφόρο όργανο που θα μπορούσε να παίζει με πολλά ηχοχρώματα θα γινόταν επιτυχία, καθώς όλες οι αίθουσες συναυλιών και όλες οι εκκλησίες θα ήθελαν να το αγοράσουν. To 1929 ο Αμερικανός Laurens Hammond κατασκεύασε το όργανο Hammond, το οποίο στην ουσία ήταν η εξέλιξη του telharmonium. Το όργανο είχε έκταση πέντε οκτάβες. Ο Hammond είχε πια στη διάθεσή του λυχνίες και έτσι μπορούσε να μειώσει πάρα πολύ τον όγκο του telharmonium, αλλά δεν μπόρεσε να βρει τρόπο να τις χρησιμοποιήσει για την παραγωγή του ήχου. Στον τομέα της παραγωγής του ήχου διατηρήθηκαν (σε μια πιο εξελιγμένη εκδοχή) οι περιστρεφόμενοι τροχοί του telharmonium. Η νέα τεχνολογία των λυχνιών χρησιμοποιήθηκε σε όλους τους άλλους τομείς και προκάλεσε μείωση του όγκου του οργάνου. Κατά τα άλλα, έμοιαζε με μια κονσόλα εκκλησιαστικού οργάνου. Ο Hammond επιδίωξε να κατασκευάσει ένα όργανο που να μοιάζει όσο γίνεται περισσότερο με το εκκλησιαστικό όργανο για να φαίνεται οικείο στον εκτελεστή. Η επιτυχία ήταν δεδομένη. Μέχρι το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο σχεδόν παντού υπήρχε ένα Hammond. Το 1950 παρουσιάστηκε το θρυλικό πια Hammond Β3, το οποίο κυκλοφόρησε σε όλο τον κόσμο. 26

28 Όμως ακόμη και στα πιο πρόσφατα όργανα που κατασκευάστηκαν διατηρήθηκε το σύστημα παραγωγής του ήχου με περιστρεφόμενους τροχούς. Ο Hammond παρουσίασε και δύο άλλα μοντέλα, το Solovox και το Nοvachord. Το Solovox ήταν μονοφωνικό και είχε πλήκτρα επιλογής εφέ και άλλων παραμέτρων του ήχου. Τέλος είχε αποσπώμενο κλαβιέ για να προσαρμόζεται κάτω από το κλαβιέ του πιάνου. Το Solovox δεν είχε την επιτυχία του Hammond (ίσως επειδή ήταν μονοφωνικό). 27

29 Το Solovox και η τοποθέτησή του στο πιάνο Το Nοvachord θεωρείται ως ο πρόγονος του synthesizer με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα (δηλαδή με presets στα ηχοχρώματα και σε οτιδήποτε άλλο ακόμη και κρουστά, έλεγχο attack και decay, πλήρη πολυφωνία, διάφορα φίλτρα και sustain pedal). Όμως, το Nοvachord ήταν υπερβολικά περίπλοκο και απαιτούσε πιο εξελιγμένη τεχνολογία για να λειτουργήσει. Τελικά κατέληξε σε αποτυχία, αλλά η γνώση που αποκτήθηκε από αυτό, αποδείχτηκε πολύτιμη. Το Nοvachord και το εσωτερικό του 28

30 Το Voder (1939) και το Vocoder synthesizer (1940) Κατασκευάστηκε από τον Homer Dudley στα εργαστήρια Bell. Λειτουργούσε κάνοντας ανάλυση της φωνής μέσω της γνωστής μεθόδου με ζωνοδιαβατά φίλτρα και ανασύνθεσή της. Επίλογος Στην ιστορία της κατασκευής των πρώτων ηλεκτρονικών οργάνων, υπάρχουν πάρα πολλά εγχειρήματα. Άλλα από αυτά έκαναν μια σχετικά μικρή ή μεγάλη διαδρομή και τίποτα παραπάνω και άλλα δεν παρουσιάστηκαν ποτέ. Είτε γιατί δεν υπήρχε λόγος να παρουσιαστούν και να κατασκευαστούν μαζικά από τη στιγμή που κάποιος μεγάλος κατασκευαστής με χορηγούς και προηγούμενες επιτυχίες κατασκεύαζε ένα νέο όργανο, είτε γιατί οι ανώνυμοι εφευρέτες δεν είχαν τα μέσα και τις γνωριμίες να προωθήσουν το έργο τους και αυτό συχνά επισκιαζόταν από τους μεγάλους του χώρου. 29

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 5.0 ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάγκη των ανθρώπων για ασύρματη επικοινωνία από απόσταση έδωσε το έναυσμα στους επιστήμονες της εποχής, πριν περίπου 116 χρόνια, να ασχοληθούν περαιτέρω με την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ένα σύστημα ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται από τον πομπό, το δίαυλο (κανάλι) μετάδοσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Εισαγωγή Πως λειτουργούν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Ένα βασικό μοντέλο ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται απλά από ένα πόμπο, το δίαυλο μεταδόσεως, και το δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4

Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ. 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Τεχνολογία ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΟΥ ΤΗΣ ΚΙΘΑΡΑΣ 7ο Λύκειο Καλλιθέας Σκαρλάτος Βασίλης Α4 Από τα παλιά χρόνια η κιθάρα χρησιμοποιούνταν ως μέσο ψυχαγωγίας

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Εργαστήριο Κυκλωμάτων και Μετρήσεων Εργαστήριο 10 Μετάδοση και Αποδιαμόρφωση Ραδιοφωνικών Σημάτων Λευκωσία, 2010 Εργαστήριο 10

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το κινητό τηλέφωνο. Θάνος Ψαρράς. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το κινητό τηλέφωνο Θάνος Ψαρράς Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Η παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 6 6.0 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 6 60 ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τηλεόραση είναι σήμερα ένα από τα πιο σημαντικά επικοινωνιακά συστήματα Δεν υπάρχει άνθρωπος, στις ανεπτυγμένες χώρες, που να μην αφιερώνει ορισμένες ώρες την ημέρα μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ. B κύματος. Γνωρίζουμε ότι το σημείο Α έχει μικρότερη φάση από το x x σημείο Β. Συνεπώς το σημείο Γ του ΑΡΧΗ ης ΣΕΛΙΔΑΣ Προτεινόμενο Τελικό Διαγώνισμα Στη Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυσης Γ Λυκείου Διάρκεια: 3ώρες ΘΕΜΑ A Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips

Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Αναπαραγωγή και stop/pause έτοιμων ηχητικών clips Το scratch διαθέτει αρκετά μεγάλη ποικιλία έτοιμων ενσωματωμένων ηχητικών clips τα οποία θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα και θα σας βάλουν σε πειρασμό να πειραματιστείτε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων

Εισαγωγή στα χαρακτηριστικά των μικροφώνων ΕΙΔΗ ΜΙΚΡΟΦΩΝΩΝ Επιμέλεια: Νίκος Σκιαδάς ΠΕ 17.13 Μουσικής Τεχνολογίας Το μικρόφωνο πήρε την ονομασία του από τον Ντέιβιντ Χιουζ, ο οποίος επινόησε μια διάταξη μεταφοράς ήχου που ήταν τόσο ευαίσθητη, που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ

ΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΤΟ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ Της µαθήτριας Χρυσαφίδου Ξανθής, τµήµατος β3 γυµνασίου Επιβλέπων εκπαιδευτικός: κ. Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το τηλέφωνο είναι µια από τις εκατοντάδες συσκευές που έχει εφεύρει

Διαβάστε περισσότερα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα

1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα 1. Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Το ηλεκτρικό ρεύμα και τα ηλεκτρικά κυκλώματα Γνωστικό Αντικείμενο: Ερευνώ το Φυσικό Κόσμο Διδακτική Ενότητα: Ηλεκτρισμός Τάξη: Ε'

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ»

«ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ» Δράσεις που υλοποιήθηκαν με την Ε2 Τάξη του 3 ου Δημοτικού Σχολείου Διαβατών Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές προγράμματος Οι μαθητές/ριες

Διαβάστε περισσότερα

Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω:

Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω: Σημειώσεις Δικτύων Αναλογικά και ψηφιακά σήματα Ένα αναλογικό σήμα περιέχει άπειρες πιθανές τιμές. Για παράδειγμα ένας απλός ήχος αν τον βλέπαμε σε ένα παλμογράφο θα έμοιαζε με το παρακάτω: Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Τηλέφωνο ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Τηλέφωνο ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Τηλέφωνο Β 2 ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 1.ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συµπεριφοράς που προσδίδει στον άνθρωπο µια ξεχωριστή θέση σε σχέση µε τα υπόλοιπα έµβια όντα, είναι η οµιλία, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες

Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 10 Μουσικές Νότες και Κλίμακες Κλίμακες και Ηχοχρώματα (συγκερασμός) Η Πυθαγόρεια Κλίμακα Ισο συγκερασμένη Κλίμακα Ανορθόδοξες Κλίμακες Επανάληψη της Διάλεξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ γεννήθηκε το 1847 και απεβίωσε στις 2 Αυγούστου Ήταν διαπρεπής Σκωτσέζος επιστήμονας, εφευρέτης και μηχανικός, ο

Ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ γεννήθηκε το 1847 και απεβίωσε στις 2 Αυγούστου Ήταν διαπρεπής Σκωτσέζος επιστήμονας, εφευρέτης και μηχανικός, ο Ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ γεννήθηκε το 1847 και απεβίωσε στις 2 Αυγούστου 1922. Ήταν διαπρεπής Σκωτσέζος επιστήμονας, εφευρέτης και μηχανικός, ο οποίος θεωρείται ως εφευρέτης του πρώτου πρακτικού τηλεφώνου.γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5. 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Γνωριμία με την ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΙΑ 5 1 ος ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ 7 Προσδοκώμενα αποτελέσματα 8 1.1. Περιοδική κίνηση Περιοδικά φαινόμενα 9 1.2. Ταλάντωση - Ταλαντούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013 2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΠΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ / ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Κατεύθυνση: ΠΡΑΚΤΙΚΗ Κλάδος: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Τάξη: A Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία

ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ. Ραδιοφωνία ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Ραδιοφωνία Περιέχομενα 1.Ιστορική Αναδρομή 2.Μονοφωνικό Σήμα 3.Στερεοφωνικό Σήμα 4.Σύγκριση Μονοφωνικό και Στερεοφωνικό σήματος 5.Ψηφιακή Μετάδοση Μηνύματος - Radio

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ MIDI

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ MIDI ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ MIDI Τί είναι το MIDI; Το MIDI (Musical Instrument Digital Interface) είναι ένα πρωτόκολλο επικοινωνίας μεταξύ 2 ή περισσοτέρων ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων. Μέσω του πρωτοκόλλου αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟΣ ΣΕ ΔΟΣΜΕΝΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ»

ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟΣ ΣΕ ΔΟΣΜΕΝΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «Ο ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟΣ ΣΕ ΔΟΣΜΕΝΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ» Δράσεις που υλοποιήθηκαν με την Ε Τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Αλεξάνδρειας Οκτώβριος Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 2. Ενεργοποιώντας τον ήχο (πατάμε στο ηχείο με το patch κλειδωμένο) ακούμε ένα ημίτονο με συχνότητα 440Hz.

Εργαστήριο 2. Ενεργοποιώντας τον ήχο (πατάμε στο ηχείο με το patch κλειδωμένο) ακούμε ένα ημίτονο με συχνότητα 440Hz. Εργαστήριο 2 Μέρος 1 ο - βασικά αντικείμενα σύνθεσης ήχου στο Max (1) Ας δούμε πως μπορούμε να παράγουμε ήχο στο max από απλές γεννήτριες ήχου (ταλαντωτές). 1. Αντιγράψτε το παρακάτω: Ενεργοποιώντας τον

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola.

Μέτρο 6. Μέτρο 9. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola. Αναλυτική προσέγγιση στο έργο του Θόδωρου Αντωνίου: Two Cadenza-like Inventiones for Solo Viola Ανδρέας Γεωργοτάς Στόχος της ανά χείρας μελέτης είναι μια προσέγγιση στο T W O C A D E N Z A L I K E I N

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ Κινητό τηλέφωνο κινητό

ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ Κινητό τηλέφωνο κινητό ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ Κινητό τηλέφωνο ή απλά κινητό, ονομάζεται κατά κύριο λόγο το τηλέφωνο που δεν εξαρτάται από φυσική καλωδιακή σύνδεση με δίκτυο παροχέα τηλεφωνίας και δεν εξαρτάται από κάποια τοπική ασύρματη

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Φυσική Κατεύθυνσης Γ Λυκείου

Διαγώνισμα Φυσική Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Διαγώνισμα Φυσική Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Ζήτημα 1 ον 1.. Ένα σώμα εκτελεί ταυτόχρονα τις ταλαντώσεις με εξισώσεις x1 A2 f1t και x1 A2 f2t. Οι ταλαντώσεις έχουν την ίδια διεύθυνση, την ίδια θέση ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Τεχνολογία Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων

Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Κατασκευή και προγραμματισμός ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων Δραστηριότητα στο πλαίσιο του Ομίλου Προγραμματισμού Ηλεκτρονικών Παιχνιδιών, του Πρότυπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Φλώρινας κατά το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ Σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα δημιουργούνται ανεπιθύμητα ηλεκτρικά σήματα, που οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, καθώς επίσης και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Ηχητικά Κύματα Εικόνα: Τα αυτιά του ανθρώπου έχουν εξελιχθεί να ακούν και να ερμηνεύουν ηχητικά κύματα ως φωνή ή ως ήχους. Κάποια ζώα, όπως το είδος αλεπούς με τα αυτιά νυχτερίδας,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΛΥΚΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Β ΣΕΙΡΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΛΥΚΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Β ΣΕΙΡΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΛΥΚΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Β ΣΕΙΡΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ: ΦΥΣΙΚΗ 3 ΩΡΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25 Μαΐου 2015 ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διαγωνίσματα 2012-2013 Θεματικό πεδίο: Διαγώνισμα Γ Λυκείου Ταλαντώσεις-Κρούσεις-Doppler Ημερομηνία.. Νοεμβρίου 2012 Διάρκεια 3 Ώρες ΘΕΜΑ 1 25 μονάδες Α. Ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Εικόνα: O Carlos Santana εκμεταλλεύεται τα στάσιμα κύματα στις χορδές του. Αλλάζει νότα στην κιθάρα του πιέζοντας τις χορδές σε διαφορετικά σημεία, μεγαλώνοντας ή μικραίνοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας. Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις

Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας. Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις Ο Παλμογράφος στη Διδασκαλία της Τριγωνομετρίας Εφαρμογές της Τριγωνομετρίας σε πραγματικά προβλήματα και ενδιαφέρουσες επεκτάσεις Περίληψη Τριγωνομετρικές Συναρτήσεις Κυματική Παλμογράφος STEM Εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Τέλος όταν τα κύματα 'χτυπήσουν' την κεραία λήψης, το σήμα λαμβάνεται και έπειτα αποκωδικοποιείται πίσω στην αρχική μορφή δεδομένων ΠΟΜΠΟΣ Στις τηλεπικοινωνίες ένας πομπός είναι μια ηλεκτρονική συσκευή η οποία, με τη βοήθεια μιας κεραίας, παράγει και εκπέμπει ραδιοκύματα, με απώτερο σκοπό την, αργότερα, λήψη τους από κάποιο δέκτη.

Διαβάστε περισσότερα

Β1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Α και δίπλα τα γράμματα της Στήλης Β που αντιστοιχούν σωστά.

Β1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της Στήλης Α και δίπλα τα γράμματα της Στήλης Β που αντιστοιχούν σωστά. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΩΝ ΜΟΥΔΑΝΙΩΝ Δευτέρα, 15 Μαρτίου 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΔΥΟ (2) ΘΕΜΑ 1ο Α. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX»)

ΤΑΞΗ ΣΤ ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX») ΕΝΟΤΗΤΕΣ Α.Π.: ΤΑΞΗ ΣΤ ΔΟΜΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ - ΤΡΟΧΑΛΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ («EGG BOX») ΕΙΡΗΝΗ ΠΕΤΡΑΚΗ (ΔΑΣΚΑΛΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΣΧ.Τ.) Παιδιά, ας προσπαθήσουμε να λύσουμε το πιο κάτω ΠΡΟΒΛΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Ο μαθητής αξιοποιεί τον Η/Υ και ακούει κάθε φορά την εκφώνηση της άσκησης αλλά και την εργασία που έχει να κάνει. Μπορεί να διακρίνει ακουστικά και οπτικά την πρώτη συλλαβή-γράμμα,

Διαβάστε περισσότερα

αντίστοιχο γεγονός. Όταν όντως το κουμπί

αντίστοιχο γεγονός. Όταν όντως το κουμπί Εισαγωγή στην αλληλεπίδραση Τα έργα που έχουμε αναπτύξει έως τώρα τρέχουν ένα σενάριο και σταματούν. Τα αντικείμενά μας αλλάζουν θέση και ενδυμασίες, παίζουν διαφορετικούς ήχους και ζωγραφίζουν διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N

Ελληνικά. Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N Ελληνικά Εγχειρίδιο χρήσης του BT-02N 1 Ελληνικά Ευρετήριο 1. Επισκόπηση....3 2. Έναρξη χρήσης...5 3. Σύνδεση του κεφαλόφωνου Bluetooth.....6 4. Χρήση του κεφαλόφωνου Bluetooth... 9 5. Τεχνικές προδιαγραφές.

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗΣ. 1) Nα αναφερθούν κάποια είδη πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για επικοινωνία.

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗΣ. 1) Nα αναφερθούν κάποια είδη πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για επικοινωνία. 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗΣ 1) Nα αναφερθούν κάποια είδη πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για επικοινωνία. απ. Μπορεί να είναι ακουστικά μηνύματα όπως ομιλία, μουσική. Μπορεί να είναι μια φωτογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ»

ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΓΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΚΥΛΟΙ» Δράσεις που υλoποιήθηκαν με τη Ε &ΣΤ τάξη του 2 ου Δημοτικού Σχολείου Αλεξάνδρειας Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ :

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013

Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Τ Ε Ι Κ Ρ Η Τ Η Σ Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α Ρ Ε Θ Υ Μ Ν Ο Υ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΟΥΣΤΙΚΗΣ ΗΧΟΛΗΨΙΑ Ι ΞΕΝΙΚΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 1 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΗΧΟΛΗΨΙΑ 1.1.1 ΓΕΝΙΚΑ 1. Προϋπόθεση πραγματοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή. Η διεξαγωγή της παρούσας εργαστηριακής άσκησης προϋποθέτει την μελέτη τουλάχιστον των πρώτων παραγράφων του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός

Εισαγωγή στη μουσική. Μουσικοκινητική Αγωγή. Α εξάμηνο Θεωρία 3. ΝΟΤΕΣ. 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Εισαγωγή στη μουσική 1. Μουσική 2. Μελωδία 3. Νότες 4. Ρυθμός 2 Μουσικοκινητική

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο»

Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Ηεπιστήμημέσααπόταμάτιατουπαιδιού... Ιδέες και πειράματα για τον «Ήχο» Οήχος«ταξιδεύει» με κύματα. Μπορούμε να αναπαραστήσουμε τα πυκνώματα και τα αραιώματα των κυμάτων με ένα πλαστικό παιχνίδιελατήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2):

Εικόνα 1 Εικόνα 2. β)τι είδους κύµα είναι ο ήχος (µε βάση την εικόνα 2): ΠΑΡ. 5.4: ΗΧΟΣ-ΗΧΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Στόχος: Ο µαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο παραγωγής και διάδοσης του ήχου Να µετρά µέσω της προσοµοίωσης την ταχύτητα του ήχου στον αέρα. ΠΡΟΒΛΕΨΗ: α) Η κίνηση των µορίων

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Κουρδίσµατα (περίληψη)

Κουρδίσµατα (περίληψη) Κουρδίσµατα (περίληψη) Ι. Αρµονική στήλη Κάθε νότα που παράγεται µε φυσικά µέσα είναι ένα πολύ σύνθετο φαινόµενο. Ως προς το τονικό ύψος, συνιστώσες του ("αρµονικοί") είναι η συχνότητα που ακούµε ("θεµελιώδης")

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων. Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ

Προτεινόμενα θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων. Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ Προτεινόμενα θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης 4o ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 7.0 ΚΕΡΑΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι κεραίες είναι βασικό εξάρτημα της ασύρματης επικοινωνίας. Στον πομπό του ασύρματου επικοινωνιακού συστήματος, υπάρχει η κεραία εκπομπής και στο δέκτη υπάρχει η κεραία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 4.0 ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τηλεφωνία είναι ένα βασικό και πολύ διαδεδομένο ηλεκτρολογικό επικοινωνιακό σύστημα. Η τηλεφωνία είναι από τα παλαιότερα ηλεκτρολογικά επικοινωνιακά συστήματα. Το τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο 3 Μέρος 1ο Γεννήτριες κυματομορφών στο Max

Εργαστήριο 3 Μέρος 1ο Γεννήτριες κυματομορφών στο Max Εργαστήριο 3 Μέρος 1 ο Γεννήτριες κυματομορφών στο Max [cycle~] Sine wave (Ημιτονοειδής) [tri~] Triangle wave (Τριγωνική) [saw~] Sawtooth wave (Πριονοτή) [rect~] Pulse wave (Παλμός) [noise~] Γεννήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Το Ραδιόφωνο. Μιτακίδου Ελισάβετ. Μαθητής Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Ραδιόφωνο. Μιτακίδου Ελισάβετ. Μαθητής Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Ραδιόφωνο Μιτακίδου Ελισάβετ Μαθητής Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Το ραδιόφωνο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ Μάθημα: ΦΥΣΙΚΗ 4ωρο Τ.Σ. Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ IMS STC ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 2 ΜΟΝΑΔΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 4 2.1 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 621/641/661 4 2.2 ΠΑΝΕΛ ΕΚΠΟΜΠΗΣ IR IMS STC 622/642/662 5 2.3 ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

9ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

9ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ 9ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Θέμα: «Άνθρωποι και μηχανές. Πώς έχουν βοηθήσει οι μηχανές στην επικοινωνία ;» Από την μπλε ομάδα : Ασκούνης Ιωάννης Καρακίτσος Γεώργιος Πεφτίκογλου Παντελής Σταυρίδης Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2009

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2009 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 009 Θέμα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από

Διαβάστε περισσότερα

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς

& percussion. Boomwhackers. Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Boomwhackers Π ο τ έ έ ν α κ ρ ο υ σ τ ό δ ε ν ε ί χ ε τ έ τ ο ι ε ς δ υ ν α τ ό τ η τ ε ς & percussion Βαλτετσίου 15, 10680 Αθήνα Τ: 210 3645147, F: 210 3645149 Ζακύνθου 7, 31100 Λευκάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ

ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ - ΚΥΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας Το Δηµοτικό Ωδείο Θέρµης σε συνεργασία µε τo σύνολο Idée Fixe και την Dr. Elainie Lillios του Κρατικού Πανεπιστηµίου Bowling Green ( Οhio) της Αµερικής διοργανώνουν σειρά εργαστηρίων µε άξονα τη µουσική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό κύκλωµα. Βασική θεωρία

Ηλεκτρικό κύκλωµα. Βασική θεωρία 8 Ηλεκτρικό κύκλωµα Ηλεκτρικό κύκλωµα Βασική θεωρία Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται κάθε διάταξη που αποτελείται από κλειστούς αγώγιμους «δρόμους», μέσω των οποίων μπορεί να διέλθει ηλεκτρικό ρεύμα. Κλειστό

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Φύλλο Εργασίας Τα τρία βασικά πειράματα του ηλεκτρομαγνητισμού - Εφαρμογές

ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Φύλλο Εργασίας Τα τρία βασικά πειράματα του ηλεκτρομαγνητισμού - Εφαρμογές ΤΑ ΤΡΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Ενότητα Ηλεκτρομαγνητισμός Φύλλο Εργασίας Τα τρία βασικά πειράματα του ηλεκτρομαγνητισμού - Εφαρμογές Φυσική Β Λυκείου Γενικής Παιδείας Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Κινητό Τηλέφωνο. Δέσποινα-Μαλεβή. Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Κινητό Τηλέφωνο Δέσποινα-Μαλεβή Μαθήτρια Α1 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης 1.Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

1ο Φύλλο Εργασίας. της παλέτας Ήχος. Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο;

1ο Φύλλο Εργασίας. της παλέτας Ήχος. Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο; 1ο Φύλλο Εργασίας της παλέτας Ήχος Πώς μπορούμε να εισάγουμε και να αναπαράγουμε έναν ήχο; Για να εισάγουμε ένα ή περισσότερα μουσικά κλιπ σε ένα αντικείμενο, επιλέγουμε από το μεσαίο παράθυρο του Scratch

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΘΕΜΑ Α Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 03-04 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 0/0/03 ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις Α-Α4 και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κεφάλαιο 2 - Ηλεκτρικό Ρεύμα Επιμέλεια: Αγκανάκης Παναγιώτης, Φυσικός https://physicscourses.wordpress.com/ Με ποιες θεμελιώδεις έννοιες συνδέεται το ηλεκτρικό ρεύμα; Το

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική αγωγή

Μουσικοκινητική αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Α εξάμηνο Θεωρία Μίχα Παρασκευή, PhD Μουσικολόγος, Μουσικοπαιδαγωγός 1 Μουσικοκινητική Αγωγή (Θ) - ΜΙΧΑ Παρασκευή 1 Μουσικοκινητική αγωγή Η μουσικότητα των ήχων και της ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

Τα ηλεκτρονικά σήματα πληροφορίας διακρίνονται ανάλογα με τη μορφή τους σε δύο κατηγορίες : Αναλογικά σήματα Ψηφιακά σήματα

Τα ηλεκτρονικά σήματα πληροφορίας διακρίνονται ανάλογα με τη μορφή τους σε δύο κατηγορίες : Αναλογικά σήματα Ψηφιακά σήματα ΕΝΟΤΗΤΑ 2 2.0 ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ηλεκτρικό σήμα ονομάζεται η τάση ή το ρεύμα που μεταβάλλεται ως συνάρτηση του χρόνου. Στα ηλεκτρονικά συστήματα επικοινωνίας, οι πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΑΝΑΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΛΗΨΗΣ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΟΥ Ήχος Είναι το αίτιο διέγερσης του αισθητηρίου της ακοής, λόγω μεταβολή της πίεσης ή ταχύτητας των σωματιδίων ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΕΥΤΕΡΑ 3 ΜΑΙΟΥ 016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2001 ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ): ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Εικόνα: O Carlos Santana εκμεταλλεύεται τα στάσιμα κύματα στις χορδές του. Αλλάζει νότα στην κιθάρα του πιέζοντας τις χορδές σε διαφορετικά σημεία, μεγαλώνοντας ή μικραίνοντας το

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο

Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο Παρατήρηση συνεχών γραμμικών φασμάτων εκπομπής με το Φασματοσκόπιο Στόχοι: Στόχοι αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι οι μαθητές: Να παρατηρούν το φάσμα του λευκού φωτός από λυχνία πυρακτώσεως με τη

Διαβάστε περισσότερα

3. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο μέσων. Όταν η

3. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο μέσων. Όταν η ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ποτέ μην αποσυνδέετε των αγωγό γείωσης από το καλώδιο τροφοδοσίας. Η συσκευή δεν είναι κατάλληλη για χρήση σε εξωτερικούς χώρους.

Ποτέ μην αποσυνδέετε των αγωγό γείωσης από το καλώδιο τροφοδοσίας. Η συσκευή δεν είναι κατάλληλη για χρήση σε εξωτερικούς χώρους. ΕΝΙΣΧΥΤΕΣ ΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ PA MUSP 080 / 120 / 180 Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ιαβάστε προσεκτικά τις οδηγίες πριν χρησιμοποιήσετε αυτό το προϊόν για πρώτη φορά. Στις οδηγίες που ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ελληνογαλλική σχολή Πειραιά Άγιος-Παύλος ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Υπεύθυνη καθηγήτρια:σταυρούλα Μαυροματάκη Σχολικό έτος 2011-12 Ονοματεπώνυμο:Σπύρος Γεωργακόπουλος Τεχνολογικό επίτευγμα i-pod

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: , /

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: ,  / Γ.Κονδύλη & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο:20-6.24.000, http:/ / www.akadimos.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 204 ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια Θεμάτων: Παπαδόπουλος Πασχάλης ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 11. Προσδιορισμός του πηλίκου του φορτίου προς τη μάζα ενός ηλεκτρονίου

ΑΣΚΗΣΗ 11. Προσδιορισμός του πηλίκου του φορτίου προς τη μάζα ενός ηλεκτρονίου ΑΣΚΗΣΗ 11 Προσδιορισμός του πηλίκου του φορτίου προς τη μάζα ενός ηλεκτρονίου Σκοπός : Να προσδιορίσουμε μια από τις φυσικές ιδιότητες του ηλεκτρονίου που είναι το πηλίκο του φορτίου προς τη μάζα του (/m

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry.

Αυτά τα πειράµατα έγιναν από τους Michael Faraday και Joseph Henry. Επαγόµενα πεδία Ένα µαγνητικό πεδίο µπορεί να µην είναι σταθερό, αλλά χρονικά µεταβαλλόµενο. Πειράµατα που πραγµατοποιήθηκαν το 1831 έδειξαν ότι ένα µεταβαλλόµενο µαγνητικό πεδίο µπορεί να επάγει ΗΕΔ σε

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ»

«ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ» Δράσεις που υλοποιήθηκαν με τη Δ2 Τάξη του 1 ου Δημοτικού Σχολείου Διαβατών Ιανουάριος Ιούνιος 2013 Συντελεστές του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ

5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ 73 5. ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΙΝΗΤΗΡΕΣ Στην συνέχεια εξετάζονται οι µονοφασικοί επαγωγικοί κινητήρες αλλά και ορισµένοι άλλοι όπως οι τριφασικοί σύγχρονοι κινητήρες που υπάρχουν σε µικρό ποσοστό σε βιοµηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 5. Ρυθμίζοντας τη Φορά Περιστροφής. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων

Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 5. Ρυθμίζοντας τη Φορά Περιστροφής. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Σκοπός Συλλογή & Επεξεργασία Δεδομένων Εργαστήριο 5 Ρυθμίζοντας τη Φορά Περιστροφής DC Κινητήρα. Σύστημα Συλλογής & Επεξεργασίας Μετρήσεων Βασική δομή ενός προγράμματος στο LabVIEW. Εμπρόσθιο Πλαίσιο (front

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ ΠΕΙΡΑΜΑ 4: ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ ΜΕ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΩΝ ΣΗΜΑΤΩΝ [1] ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΥ Ο παλμογράφος είναι το βασικό εργαστηριακό όργανο για την μέτρηση χαρακτηριστικών ηλεκτρικών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 9. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους

Διάλεξη 9. Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων. Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους Η Φυσική της Μουσικής Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Διάλεξη 9 Αντίληψη συνδυασμών τόνων Μορφές ακοής Συνήχηση & παραφωνία Θεωρίες αντίληψης ύψους Ανασκόπηση της Διάλεξης 8 Εξετάσαμε την αντίληψη του ύψους ενός καθαρού

Διαβάστε περισσότερα

ÁÎÉÁ ÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÓ ÏÌÉËÏÓ

ÁÎÉÁ ÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÓ ÏÌÉËÏÓ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 3 ΜΑΪOY 016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

H Εξέλιξη των υπολογιστών

H Εξέλιξη των υπολογιστών H Εξέλιξη των υπολογιστών January 2014 Γιάννης Συρίγος Κοντογιάννη Μαρία Κωνσταντίνα Μαυροείδη Ανδριάνα Τζανίδου Γιώργος Παπαδάκος 1. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων 2. Ανακαλύφθηκε σε ναυάγιο ανοιχτά του

Διαβάστε περισσότερα