ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΙΟΥΔΗΣ Σ. Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σχέδιο εργασίας υλοποιήθηκε τις σχολικές χρονιές και (με δύο συγκλίνοντα προγράμματα). Την πρώτη σχολική χρονιά ( ) καταγράφηκαν (από τους 27 συμμετέχοντες μαθητές και δύο καθηγητές) σημαντικά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (πανίδα, χλωρίδα, γεωλογική εξέλιξη), αλλά και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (εκκλησίες, αμπελοκαλλιέργεια, κλπ) της περιοχής από την οποία έρχονται μαθητές στο Γυμνάσιο του Αγίου Μύρωνα. Υπήρξε αρχικά, μικρή ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας. Την δεύτερη χρονιά ( ) συμμετείχαν 55 μαθητές και 4 καθηγητές άμεσα και άλλοι 5 έμμεσα (από τους 13 καθηγητές του σχολείου). Έγινε παρουσίαση του υλικού που είχε συγκεντρωθεί, το Γενάρη (2006) στους τοπικούς φορείς (Δήμο, Πολιτιστικούς συλλόγους, δασκάλους και ενεργούς πολίτες). Από τότε όλοι οι φορείς συμπορεύτηκαν με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς παρέχοντας πληροφορίες και υλικό για την περιοχή. Αυτό έδωσε πρόσθετη ικανοποίηση και χειραφέτηση στους μαθητές αφού η τοπική κοινωνία αναγνώρισε την προσπάθεια τους. Ταυτόχρονα η ίδια η τοπική κοινωνία εκτίμησε καλλίτερα το φυσικό αλλά και το πολιτισμικό περιβάλλον διαμορφώνοντας σε συνάντηση τον Απρίλη (2006) τους στόχους της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. MANOLIOUDIS S. High school of Saint Myrona Dnsi of Secondary Heraklion ABSTRACT The project was materialised at the school years and (with two converging programs).at the first school year ( ) important elements of the natural environment (fauna, flora, geological development), but also of the anthropogenic environment (churches, vine-growing, etc) of the region that students of the High school of Agios Myronas come from, were recorded (from the 27 participating students and two professors). Initially the local society had small correspondence. At the second year ( ) 55 students and 4 professors directly and other 5 indirectly (from the 13 professors of school) participated. In January (2006), it became presentation in the local institutions (Municipality, Cultural associations, schoolteachers and active citizens) of the material that had been selected. From then, all the institutions participated with the students and the teachers providing information and material about the region. This gave additional satisfaction and emancipation to the students after the local society recognized their effort. Simultaneously the local society itself appreciated the natural and the cultural environment, shaping in meeting the objectives of viable local growth in April (2006). Λέξεις κλειδιά: φυσικό περιβάλλον, ανθρωπογενές περιβάλλον, βιώσιμη ανάπτυξη, σχέδιο εργασίας ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

2 1. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Η επιλογή των παιδιών, τα οποία από ένα κατάλογο με περιβαλλοντικά θέματα, το επέλεξαν τη σχολική χρονιά ψηφίζοντας το. 2. Τα τοπικό φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον αποτελεί ένα εξαιρετικό πεδίο για περιβαλλοντική σφαιρική εκπαίδευση- ευαισθητοποίηση των μαθητών, μαθητριών, των αυριανών, δηλαδή πολιτών. Η εκπαίδευση μέσα, για, και για χάρη του περιβάλλοντος, φαίνεται να έχουν σχέση με τις αντίστοιχες περιοχές της ανθρώπινης προσωπικότητας δηλαδή την συναισθηματική (η άμεση εμπειρία του περιβάλλοντος, η αισθητική και οπτική επίγνωση, η δημιουργία θετικών συναισθημάτων προς τον «τόπο») την γνωστική (η διανοητική ανάπτυξη, ο σχηματισμός εννοιών, οι επεξηγήσεις προτύπων, διαδικασιών μορφών και σχέσεων) και την ηθική (η διαμόρφωση αξιών και στάσεων προς το περιβάλλον, οι κοινωνικές και πολιτικές επιρροές που μορφοποιούν τη δημιουργία αξιών). (Γεωργόπουλος Αλ. Τσαλίκη Ελ. Περιβαλλοντική εκπαίδευση 1998). 3. Με τις δραστηριότητες του προγράμματος αναδεικνύονται η συνεργασία, η καλλιέργεια αξιών και η δημιουργία νέων προτύπων, στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών/ - τριών, των ομάδων τους και της κοινωνίας συνολικά απέναντι στο περιβάλλον. Υπάρχουν πολλά πεδία για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που απαιτούνται για την προστασία και την βιώσιμη ανάπτυξη του περιβάλλοντος 4. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων η οποία προκύπτει από τη ραγδαία υποβάθμιση του περιβάλλοντος λόγω της πίεσης που ασκείται σε αυτό εξ αιτίας της στρεβλής «ανάπτυξης» που ακολουθείται σε κάποιες περιπτώσεις. 5. Το θέμα προσφέρεται για την απολύτως αναγκαία (και για το σχολείο αλλά και για την κοινωνία) ανάπτυξη δεσμών μεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. 6. Η ενασχόληση των μαθητών και μαθητριών με την καταγραφή των φυσικών και πολιτιστικών πόρων (πριν λίγα χρόνια σε κοντινή περιοχή), αφύπνισε την τοπική κοινωνία. 2. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Κύριος στόχος ήταν (και είναι) η διαμόρφωση μαθητών ως πολιτών, με ανεπτυγμένο αίσθημα ευθύνης, συνεργάσιμων, ικανών να κρίνουν σωστά και να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις για το περιβάλλον αλλά και γενικότερα. (καλλιέργεια της ατομικής υπευθυνότητας στη διατήρηση και βελτίωση του περιβάλλοντος). Άλλος στόχος ήταν η ανακάλυψη, η περιγραφή και η παρουσίαση από τους μαθητές των σημαντικών στοιχείων του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (των γεωτόπων, του υδατικού δυναμικού, της πανίδας, της χλωρίδας, των μνημείων της φύσης, των ιστορικών χώρων, του πολιτισμού, των δημογραφικών στοιχείων, της ελαιοκαλλιέργειας, της αμπελοκαλλιέργειας κλπ) με δική τους πρωτοβουλία αλλά και με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων σε συνεργασία με τους «παλιούς» ανθρώπους του χωριού τους. Όλα αυτά με διεπιστημονικό χειρισμό των θεμάτων αυτών. Ακόμα με την συμμετοχή τους στο σχέδιο εργασίας ανέπτυξαν την ομαδική εργασία την συνεργασία και την υπευθυνότητα, ως τρόπο επίλυσης περιβαλλοντικών και όχι μόνο προβλημάτων. Επίσης καλλιεργήθηκαν δεξιότήτες μαθηματικές, πρακτικές και δεξιότητες μελέτης. Το άνοιγμα και η σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία. Οι μαθητές και καθηγητές επισκέφθηκαν πολλά σημεία του τοπικού αλλά και πολιτισμικού περιβάλλοντος με την συνεργασία ειδικών επιστημόνων και «παλιών» ανθρώπων, Η αμφίδρομη ροή πληροφοριών βοήθησε στην εκπαίδευση των μαθητών / μαθητριών αλλά και τη διάχυση των αποτελεσμάτων η οποία πραγματοποιήθηκε στην τοπική κοινωνία, τόσο μέσα από τον ιστό της οικογένειας ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1327

3 (μαθητής γονείς-περίγυρος) όσο και μέσα από τις επισκέψεις αλλά και εκδηλώσειςπαρουσιάσεις που έγιναν στο τέλος της χρονιάς στους οικισμούς και συμμετείχε το σύνολο των κατοίκων. Τελικά παρατηρήθηκε μια αλλαγή συμπεριφοράς των κατοίκων αλλά και του Δήμου απέναντι στα ζητήματα που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον και την πολιτισμική κληρονομιά. Το πρόγραμμα δηλαδή επηρέασε την τοπική περιβαλλοντική πολιτική και διαχείριση αλλά και την συμπεριφορά των κατοίκων απέναντι στα μνημεία, την πολιτιστική κληρονομιά το περιβάλλον γενικά. Η ανάπτυξη του εθελοντισμού για κοινωνική προσφορά και για επίλυση προβλημάτων ήταν επί μέρους στόχος. Οι στόχοι δηλαδή του περιβαλλοντικού προγράμματος σταδιακά επεκτάθηκαν από την συνειδητοποίηση και τη γνώση του περιβάλλοντος σε στάσεις, ικανότητες και συμπεριφορές ώστε μέσα από τη συμμετοχή να προέλθει η άμεση δράση για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και τελικά η βιώσιμη ανάπτυξη (Φλογαϊτη Ε. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, 1998 σελ 136). 3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Έχει αναφερθεί (Gittins 1988), ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν καλλίτερα όσο περισσότερες αισθήσεις χρησιμοποιούν ( Γεωργόπουλος Αλ. και Τσαλίκη Ελ. Περιβαλλοντική εκπαίδευση, 1998 σελ 81). Αν δεχθούμε ότι η μάθηση απευθύνεται: α. στη λογική περιοχή (μυαλό) τι πρέπει να γνωρίζω, β. στη φυσική περιοχή (σώμα) πως εφαρμόζω αυτό που μαθαίνω, γ. στη συναισθηματική περιοχή (ψυχή) γιατί θα πρέπει να εφαρμόσω αυτό που μαθαίνω, τότε τα σχολεία πρέπει να αναπτύξουν στους μαθητές τη γνωστική ικανότητα, η οποία τους επιτρέπει να κατανοήσουν αυτό που μαθαίνουν και να το συσχετίσουν με αυτό που ήδη γνωρίζουν, την πρακτική ικανότητα η οποία τους επιτρέπει να πραγματοποιήσουν κάτι στην πράξη, δηλαδή να εφαρμόσουν την γνώση, την κριτική και δημιουργική σκέψη, οποία τους επιτρέπει να διακρίνουν αυτό που είναι σπουδαίο από αυτό που δεν είναι, το χαρακτήρα, που είναι προϊόν καλλιέργειας της βούλησης της θέλησης και συνδυασμός της γνωστικής και πρακτικής ικανότητας, της κριτικής σκέψης και της παρακίνησης (Μανωλιούδης Σ. Εκπαίδευση ολική ποιότητα αξιολόγηση εισήγηση στο Συνέδριο Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων - σχολείου Πανεπιστήμιο Πατρών 2000 και Ζαβλανός Μ. Η ολική ποιότητα στην εκπαίδευση 2003 σελ 56) Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν το σχέδιο εργασίας (μέθοδος project) το οποίο θεωρείται ως μια δυναμική μέθοδος διδασκαλίας, βασίζεται σε σχέδια έρευνας τα οποία εκπονούν και διεξάγουν οι εκπαιδευόμενοι, με σκοπό να κατανοήσουν προβλήματα, θέματα και φαινόμενα ζωής. Η διερεύνηση ακολουθεί τους όρους του επιστημονικού τρόπου σκέψης, καταλήγει σε γραπτές εργασίες ή κατασκευές των εκπαιδευομένων και οι εκπαιδευόμενοι εργάζονται σε ομάδες. (Πηγιάκη Π. Δημοκρατική κριτική - εκπαιδευτική καινοτομία, μαθήματα από το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας, 2006 σελ ). Ο εκπαιδευτικός οφείλει να διατηρεί καλές διαπροσωπικές σχέσεις με τους μαθητές (και τους συναδέλφους του), να κατανοεί τις ανάγκες και τα προβλήματα τους, να υποστηρίζει τη διαδικασία μάθησης, να επιβραβεύει την προσπάθεια τους, να προσπαθεί να βελτιώνει το επίπεδο μάθησης και το χαρακτήρα τους και να τους παρακινεί με την προσωπική του στάση Έτσι αφού συγκροτήθηκε εθελοντικά η περιβαλλοντική ομάδα τον Οκτώβριο του 2004 έγινε η επιλογή του θέματος, καθορίστηκαν οι στόχοι, δημιουργήθηκαν οι ομάδες (με ελεύθερη επιλογή των μαθητών και μαθητριών), επιλέχθηκαν οι συντονιστές των ομάδων και οι 1328 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

4 υπεύθυνοι καθηγητές, ακολούθησε ο σχεδιασμός εργασίας (που έγινε από την κάθε ομάδα) όπου τμηματοποιήθηκε, ανά μήνα και για κάθε ομάδα το έργο. Κατόπιν άρχισε η υλοποίηση της εργασίας. Κάθε μήνα γινόταν απολογισμός και ανατροφοδότηση. Τελική κατάληξη η παραγωγή DVD-ROM που περιέχει τα ευρήματα, τις προτάσεις αλλά και την Ιστορία της ομάδας. Ακολούθησε η παρουσίαση της εργασίας στις ομάδες αρχικά. Κάθε ομάδα αξιολογούσε τα ευρήματα και επεξεργάστηκε τον τρόπο παρουσίασης στο DVD-ROM. Ακολούθησε παρουσίαση ενώπιον όλων των μαθητών και καθηγητών του Γυμνασίου και του Λυκείου Αγίου Μύρωνα. Ομάδα μαθητών παρουσίασε μικρό απόσπασμα του DVD-ROM στην ετήσια συνάντηση παρουσίαση των προγραμμάτων των σχολείων του Νομού. Λίγο πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς το πρόγραμμα παρουσιάσθηκε στους οικισμούς Πενταμοδίου, Πυργού και Άνω Ασιτών σε συνεργασία με τον Δήμο Γοργολαηνίου και τους πολιτιστικούς συλλόγους των οικισμών αυτών. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι Κάτω Ασιτών και Αγίου Μύρωνα ενέταξαν στις ετήσιες πολυήμερες εκδηλώσεις τους (18 και 31 Ιουλίου) την παρουσίαση του DVD-ROM, την οποία έκαναν μαθητές και καθηγητές του Γυμνασίου Αγίου Μύρωνα. 4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν είναι: 1. Ο σχεδιασμός των δραστηριοτήτων της κάθε ομάδας ξεχωριστά (σε συνεδριάσεις της κάθε ομάδας) που πήρε συνολική μορφή στην ολομέλεια. Ο σχεδιασμός και μάλιστα ο μακροπρόθεσμος λείπει (γενικά ως αντίληψη) από τη χώρα μας και μέσα από την εκπαίδευση μπορούμε σιγά-σιγά να τον καθιερώσουμε. 2. Ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα αλλά και προγραμματισμός των δραστηριοτήτων (επισκέψεις, παρουσιάσεις κλπ) που αφορούσαν το σύνολο της περιβαλλοντικής ομάδας. 3. Η αναζήτηση, η ανακάλυψη, η καταγραφή των στοιχείων, η φωτογράφηση, η περιγραφή τελικά των στοιχείων που συνθέτουν την γεωλογική εξέλιξη της περιοχής (Μουντράκης Δ. Γεωλογία της Ελλάδας 1985, Λέκκας Ε. Γεωλογία και περιβάλλον 1999), του υδατικού δυναμικού της (Περιβαλλοντική ομάδα 4 ου Γυμνασίου Ηρακλείου Περιβάλλον & Διαχείριση νερού στην Κρήτη , Ο.ΑΝ.Α.Κ.- Παρίτσης Σ. Μελέτη Διαχείρισης υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών του Δήμου Γοργολαήνι 2001), των μνημείων της φύσης, (Διεθνές συνέδριο Προστατευόμενες φυσικές περιοχές και περιβαλλοντική εκπαίδευση Σεπτεμβρίου 1999 Σίγρι Λέσβου), της πανίδας (Εκδοτική Αθηνών Ζωολογία τόμος , Σφήκας Γ. Πουλιά και θηλαστικά της Κρήτης 1989, Τσούνης Γ. Bird Watching Στο μαγικό κόσμο των πουλιών 2000), και της χλωρίδας (Σφήκας Γ. Τα αγριολούλουδα της Κρήτης 1980, Εκδοτική Αθηνών Φυτολογία τόμος , Κυπριωτάκης Ζ. Συμβολή στη χασμοφυτική χλωρίδα της Κρήτης.1998, Ζάχαρη Α. Τα δάση της Κρήτης από την αρχαιότητα έως σήμερα 1977). Μελετήθηκαν στοιχεία από την Ιστορική εξέλιξη της περιοχής (Οργανισμός Ανάπτυξης Μαλεβιζίου το ΜΑΛΕΒΙΖΙ από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα 1998) σε μια προσπάθεια συμβολής στην επιφανειακή αρχαιολογική έρευνα (και στην δημιουργία των αρχαιολογικών χαρτών) υιοθετώντας ουσιαστικά δύο επιστημονικές προσεγγίσεις την Νέα αρχαιολογία και την αρχαιολογία τοπίου ή περιβαλλοντική αρχαιολογία (Κόπακα Κ. Επιφανειακή έρευνα στη Γαύδο, Προσεγγίσεις ενός οριακού νησιώτικου μικρόκοσμου Πεπραγμένα Η Διεθνούς Κρητολογικού συνεδρίου Α2 2000, Pelletier A. L Archaeologies et ses Methodes, Roanne/Le Coteau, 1985). Ακόμα κατεγράφησαν αρκετές ασχολίες κατοίκων και η παραγωγή τοπικών προϊόντων της περιοχής (Τσερεβελάκης Γ. Μνήμης ανάπλους Μια αναδρομή στην Ιστορία και στο λαϊκό πολιτισμό των Κάτω Ασιτών της Επαρχίας Μαλεβιζίου 2005, Σπανάκης Στ. Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων 1991), μελετήθηκε η αμπελοκαλλιέργεια (Πρακτικά διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου Οίνος παλαιός ηδύποτος, 1998, Βέκιος Γ. Το βιβλίο του κρασιού 2001, Βαρουφάκη Γ. Αρχαία Ελλάδα και ποιότητα 1996, Δήμος Γαζίου Il Miglior vino del mondo Το κρητικό κρασί στις αρχειακές πηγές της Βενετοκρατίας 2005) και η ελαιοκαλλιέργεια (Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου Σητεία Κρήτης Ελιά και λάδι στην Κρήτη ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1329

5 2002, Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού λαδιού Η ιστορία της γέρικης ελιάς και οι περιπέτειες του λαδιού 2003, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καλαμάτας Η ελιά μέσα στους αιώνες 2004, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ζακύνθου Ελιά- λάδι, ο ελαιώνας σαν οικοσύστημα.). Συγκεντρώθηκαν στοιχεία για τους οικισμούς της περιοχής, για τους πολιτιστικούς συλλόγους σε συνεργασία με τα συμβούλια τους αλλά και υλικό για τα μουσεία που υπάρχουν στην περιοχή. Αναζητήθηκε η ιστορία του Γυμνασίου και του Λυκείου Αγίου Μύρωνα και σε συνεργασία με τους δασκάλους των σχολείων ερευνήθηκαν τα αρχεία των Δημοτικών σχολείων και αποτυπώθηκε το δυναμικό τους και η διαδρομή τους. Υπήρξε δηλαδή μια συνεχής επαφή με τους κατοίκους της περιοχής και τους φορείς τους και απετέλεσε αυτό μια πολύ ενδιαφέρουσα και σημαντική εκπαιδευτική δραστηριότητα αφού οδήγησε στην κοινωνικοποίηση των μαθητών και μαθητριών του σχολείου. 4. Πραγματοποιήθηκαν σειρά εκπαιδευτικών επισκέψεων που βοήθησαν τις μαθήτριες και τους μαθητές να γνωρίσουν άλλους τόπους, άλλες διδακτικές προσεγγίσεις (βιωματικές κυρίως), να αποκτήσουν δεξιότητες και να βελτιώσουν την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση τους. Συγκεκριμένα μαθήτριες, μαθητές και καθηγητές πραγματοποίησαν: Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και υλοποίησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «τα αρχαία νομίσματα» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Γυμνασίου Γέργερης /Δήμου Ρούβα και είδαν από κοντά το μοναδικό ίσως μουσείο της Ελλάδας το οποίο έφτιαξαν μαθητές και καθηγητές Γυμνασίου ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας και υλοποίησαν το πρόγραμμα «κάτι τρέχει» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη (μία ομάδα) στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς όπου υλοποίησαν το πρόγραμμα «το δάσος» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη (μια άλλη ομάδα) στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας και υλοποίησαν το πρόγραμμα «εις το βουνό ψηλά εκεί» ( ). Ακόμα πραγματοποιήθηκαν: Παρουσίαση στο σχολείο (σε όλους τους μαθητές) από τον αρχαιολόγο Παναγιωτάκη Νίκο για την επιφανειακή αρχαιολογική έρευνα και τους Μινωικούς σωρούς ( ). Επικοινωνία με τους δασκάλους και επισκέψεις στα σχολεία, Επικοινωνία με τα συμβούλια των πολιτιστικών συλλόγων και επισκέψεις στους γυναικείους συνεταιρισμούς της περιοχής αλλά και σε μονάδες παραγωγής τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών. Παρουσίαση στο νηπιαγωγείο Σωκαρά μέρους του DVD και τα παιδιά (νήπια) συμμετείχαν στην αναγνώριση ζώων από τις φωνές τους και τις φωτογραφίες τους. 5. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Αρκετές δραστηριότητες μετατράπηκαν σε παρεμβάσεις με σημαντικά αποτελέσματα από την ίδια την εξέλιξη τους. Ειδικότερα: 1. Η εκπαιδευτική επίσκεψη στον Άγιο Μύρωνα, στην Πυργού, στις Κάτω Ασίτες και στον αρχαιολογικό χώρο στην πατέλα Πρινιά μετατράπηκε σε επίσκεψη αξιολόγησης, ευρημάτων, ανάδειξης και παρέμβασης για την προστασία αξιοποίηση τους. Η παρουσία του υπεύθυνου για την περιοχή αυτή, αρχαιολόγου Αντώνη Βασιλάκη, βοήθησε στην αξιολόγηση των ευρημάτων της περιβαλλοντικής ομάδας αλλά και στη σύνδεση τους με τα ευρήματα των αρχαιολόγων αλλά και τις καταγραφές των ιστορικών. Ειδικότερα η Ραύκος τοποθετήθηκε στο ιστορικό της πλαίσιο και συνδέθηκε με τα ευρήματα που υπάρχουν στο δημοτικό σχολείο του Αγίου Μύρωνα. Στην Πυργού τόσο το λατομείο όσο και τα υδραγωγεία (που ανακάλυψε η περιβαλλοντική ομάδα) αξιολογήθηκαν ως αρχαία (Ελληνιστικής ή Ρωμαϊκής περιόδου) και προτάθηκε η ανάδειξη τους ως σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων του χωριού. Στις Κάτω Ασίτες διαπιστώθηκε ότι τα 1330 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

6 εκεί Ρωμαϊκά λουτρά ήταν υποβαθμισμένα (από τα σκουπίδια, τα ζώα κλπ) και χρειάζεται δράση ενημέρωσης του τοπικού πληθυσμού για τη σημασία τους αλλά και καθαρισμός και προστασίας τους. Ο πολιτιστικός σύλλογος Κάτω Ασιτών ήδη συνεργάζεται με την περιβαλλοντική ομάδα και με τον υπεύθυνο αρχαιολόγο της περιοχής (εξωτερικό συνεργάτη της περιβαλλοντική ομάδας) για τον καθαρισμό, την περίφραξη και την ανάδειξη του σημαντικού αυτού μνημείου. 2. Στην εκπαιδευτική επίσκεψη στον Άγιο Αντώνιο και στην περιοχή της βραχόφιλης τουλίπας στις Άνω Ασίτες διαπιστώθηκε, η μεγάλη ποικιλία φυτών σε μικρό χώρο, στην περιοχή του Αγίου Αντωνίου, κατά μήκος του Ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4. Η παρουσία του γεωπόνου του μουσείου φυσικής ιστορίας του πανεπιστημίου Κρήτης Μανόλη Αβραμάκη ήταν σημαντική στην αναγνώριση των 60 περίπου ειδών φυτών (μερικά εκ των οποίων ήταν ενδημικά) που συναντήσαμε. Επίσης στην περιοχή του βιοτόπου της βραχόφιλης τουλίπας βρέθηκαν αρκετά είδη και εκτιμήθηκε πως χρειάζεται σήμανση του χώρου και ενημέρωση των κατοίκων για τη σημαντικότητα τους συγκεκριμένου είδους. 3. Σημαντική δράση παρέμβαση καταλυτική για την πορεία του προγράμματος ήταν η συγκέντρωση των φορέων και η ενημέρωση τους για τα ευρήματα της περιβαλλοντικής ομάδας στην αρχή του χρόνου (Γενάρης 2006). Η συγκέντρωση αυτή οργανώθηκε από τους μαθητές και όλοι οι φορείς εξέφρασαν την εκτίμηση πως η προσπάθεια αυτή είναι σοβαρή και ο τρόπος παρουσίασης πολύ καλός. Όλοι προσφέρθηκαν να βοηθήσουν γεγονός που αποδείχθηκε στην πράξη το επόμενο διάστημα. Έτσι η περιβαλλοντική ομάδα απέκτησε σημαντική επαφή με την τοπική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικό πως οι εκπρόσωποι των φορέων αυτών κινητοποίησαν τους «παλιούς» ανθρώπους των οικισμών με αποτέλεσμα οι πληροφορίες και το υλικό που έφταναν στην ομάδα να είναι πλούσιο. Το κλίμα αυτό αναπτύχθηκε γιατί ο λόγος ύπαρξης των τοπικών φορέων είναι για να βοηθήσουν στην ανάδειξη, προστασία και προβολή βέβαια του τόπου τους. Βλέποντας ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα της περιοχής τους (Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα) να κινείται στην ίδια κατεύθυνση στήριξαν ειλικρινά αυτή την προσπάθεια δίνοντας παράλληλα την αίσθηση στα παιδιά του χωριού τους (που συμμετείχαν στην περιβαλλοντική ομάδα) ότι με αυτό που κάνουν «γράφουν ιστορία». 4. Τον Απρίλιο έγινε ακόμα μία συγκέντρωση, όπου έγινε παρουσίαση του DVD-ROM για να διαμορφωθούν οι προτάσεις ανάπτυξης. Παρ όλο που υπήρχε παρατεταμένη χρονικά, διακοπή ρεύματος, με τη βοήθεια γεννήτριας, που βρέθηκε από τον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση και διαμορφώθηκαν οι προτάσεις ανάπτυξης για κάθε οικισμό ξεχωριστά. 5. Αποφασίστηκε και έγινε αναπαραγωγή του DVD-ROM και στάλθηκε σε όλα τα σχολεία του νομού (120 Γυμνάσια και Λύκεια, 220 Δημοτικά σχολεία) σε όλους τους Δήμους της Κρήτης, στις Υπηρεσίες περιβάλλοντος Νομαρχίας και περιφέρειας Κρήτης, στα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Ανάπτυξης και Πολιτισμού. Ακόμα στάλθηκε στα 35 περιβαλλοντικά κέντρα της χώρας. Το κόστος για την αναπαραγωγή και αποστολή ανέλαβε ο Δήμος Γοργολαηνίου. 6. Τοπική εφημερίδα σε πρωτοσέλιδο της τον Μάιο πρόβαλε την ανακάλυψη των Ρωμαϊκών (πιθανά) υδραγωγείων στην Πυργού και το παγκρήτιο κανάλι ΚΡΗΤΗ TV, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος, αφιέρωσε 2,5 ώρες ζωντανής εκπομπής με καλεσμένους δύο μαθητές και ένα καθηγητή από το Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, τον πρόεδρο του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του γυμνασίου, τον Δήμαρχο της περιοχής και ένα αρχαιολόγο. Παρουσίασαν τα ευρήματα του σχεδίου εργασίας και περιέγραψαν το όραμα του ανοιχτού σχολείου στην κοινωνία. Η προβολή αυτή βοήθησε ακόμα περισσότερο την ενημέρωση των κατοίκων και την συνειδητοποίηση πως «υπάρχουν σημαντικά πράγματα στην περιοχή που πρέπει να προσεχθούν». ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1331

7 6. ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η αξιολόγηση (γενικά) έχει τρεις βασικούς σκοπούς: 1. να δώσει πληροφορίες στο διδάσκοντα σχετικά με το επίπεδο γνώσεων του μαθητή, 2. να δώσει πληροφορίες στο μαθητή σχετικά με την κατανόηση της ύλης του μαθήματος και τις αδυναμίες του, 3. να δώσει με κάποιο χαρακτηρισμό την πρόοδο του μαθητή. Επί πλέον η αξιολόγηση έχει να εκπληρώσει τρεις λειτουργίες: διαγνωστική αξιολόγηση, διαμορφωτική αξιολόγηση και συνολική αξιολόγηση (Ζαβλανός Μ. Διδακτική & Αξιολόγηση 2003). Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα ενός περιβαλλοντικού προγράμματος που έχει ως κεντρικό στόχο τη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών είναι φανερό πως στη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος, αυτό δεν μπορεί να αξιολογηθεί και χρειάζεται έρευνα δράσης μερικά χρόνια αργότερα. Εκείνο που μπορεί όμως να αξιολογηθεί είναι η μεταβολή του επιπέδου γνώσεων του μαθητή στην αρχή και το τέλος του προγράμματος ή πριν και μετά από μια εκπαιδευτική επίσκεψη σε κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Επίσης μέσα από τα παραδόσιμα (κείμενα, επεξεργασμένες φωτογραφίες κλπ) διαμορφώνεται μια γνώμη για τον τρόπο που ο μαθητής ή η μαθήτρια χειρίζεται τις πηγές πληροφόρησης, τον υπολογιστή κλπ Ακόμα μία μορφή έμμεσης αξιολόγησης είναι η παρατήρηση από τον διδάσκοντα της επίδοσης του μαθητή στα μαθήματα τα σχετιζόμενα με το πρόγραμμα. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα διαμορφώθηκαν και συμπληρώθηκαν από του μαθητές και τις μαθήτριες ερωτηματολόγια: 1. Στο ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς διαγνωστική αξιολόγηση. 2. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Κλειτορίας διαγνωστική αξιολόγηση. 3. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Κλειτορίας διαμορφωτική αξιολόγηση. 4. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς διαμορφωτική αξιολόγηση. 5. Στην αρχή της σχολικής χρονιάς διαγνωστική αξιολόγηση. 6. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Καστοριάς (Γ τάξη) διαγνωστική αξιολόγηση. 7. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Καστοριάς διαμορφωτική αξιολόγηση 8. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Νάουσας (Β τάξη) διαγνωστική αξιολόγηση. 9. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Νάουσας διαμορφωτική αξιολόγηση. 10. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς έγραψαν την άποψη τους, αξιολόγησαν δηλαδή το πρόγραμμα η οποία συμπεριελήφθη στο τελικό παραδόσιμο (DVD). Η συλλογή και επεξεργασία του υλικού που γινόταν κάθε εβδομάδα και έρχονταν στις συσκέψεις των ομάδων και η ανατροφοδότηση κάθε μήνα στην ολομέλεια βοήθησε τους μαθητές και τις μαθήτριες να βελτιώνονται συνεχώς (Ζαβλανός Μ. Ολική ποιότητα στην Εκπαίδευση 2003). Ακόμα η επαφή με τους φορείς της περιοχής βοήθησε στην κοινωνικοποίηση του κάθε μαθητή και της κάθε μαθήτριας αφού ενώ στην αρχή δίσταζαν να έλθουν σε επικοινωνία με τους πολιτιστικούς συλλόγους, τους δασκάλους κλπ στη συνέχεια όχι μόνο ξεπέρασαν τους αρχικούς φόβους αλλά το θεωρούσαν υπόθεση ρουτίνας. Η ατομική υποχρέωση για συγκεκριμένα παραδόσιμα σε συγκεκριμένο χρόνο, διαμόρφωσε την ατομική ευθύνη η οποία όσο περνούσε ο χρόνος γινόταν κανόνας. Η συζήτηση και η επεξεργασία των στοιχείων οδήγησε στη συλλογική αποτελεσματικότητα. Οι ίδιες οι δραστηριότητες και το τελικό αποτέλεσμα δείχνουν πως ο στόχος για τη σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία επιτεύχθηκε. Εντυπωσιακά αποτελέσματα πάντως, υπήρξαν μετά την επίσκεψη στο Κέντρο περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας σε μαθητές, που στο σχολείο λόγω της επίδοση τους, χαρακτηριζόταν ως «αδύνατοι».από την πρώτη μέρα του τριήμερου προγράμματος συμμετείχαν στις δραστηριότητες και ιδιαίτερα στις επισκέψεις πεδίου έδειξαν εξαιρετική όρεξη και χρησιμοποιώντας το βοηθητικό υλικό ανακάλυπταν τους διάφορους οργανισμούς (φυτά και 1332 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

8 ζώα). Έτσι «έχτισαν» μια αυτοπεποίθηση αυτοεκτίμηση η οποία υποβοηθήθηκε από «βραβεία» που θεσπίστηκαν, επί τόπου, από τους συνοδούς καθηγητές, για να επιβραβεύσουν την προσπάθεια αλλά και το αποτέλεσμα της προσπάθειας. Είναι χαρακτηριστικό πως οι έξη μαθητές που βραβεύτηκαν (από τους είκοσι έναν) ήταν εκείνοι που η επίδοση τους στο σχολείο ήταν από τις χαμηλότερες. Η μαθησιακή προσπάθεια συνεχίστηκε και μετά την επιστροφή στο σχολείο όπου έδειξαν «άλλο πρόσωπο». Στις γραπτές αξιολογήσεις του Μαΐου οι τέσσερις από αυτούς (έξη) πέτυχαν γραπτή επίδοση 3-5 μονάδες πάνω από το προφορικό (του προηγούμενου τριμήνου) στο μάθημα της Βιολογίας. Ανάλογη επίδοση είχαν και στα υπόλοιπα μαθήματα. 7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η Ιστορία των δύο χρόνων του προγράμματος οδήγησε σε αρκετά συμπεράσματα.: Η μαθησιακή διαδικασία έγινε πιο ενδιαφέρουσα για όλους τους μαθητές αφού ασχολήθηκαν με το άμεσο περιβάλλον τους. Το γεωλογικό περιβάλλον της περιοχής (βουνά, ρήγματα, κοιλάδες, σπήλαια κλπ) άρχισε να ξετυλίγεται μπροστά τους με ένα διαφορετικό τρόπο αφού η επιστημονική γνώση απλοποιημένη απαντούσε στα ερωτήματα και τις απορίες τους. Ακόμα η διαδρομή του νερού από τη στιγμή που θα πέσει στο έδαφος μέχρι να φτάσει στη θάλασσα ακολουθεί το υδρογραφικό δίκτυο. Οι μαθητές και οι μαθήτριες έδειξαν σημαντικό ενδιαφέρον για τα φυτά και τα ζώα της περιοχής και για την ποικιλία τους. Ιδιαίτερα τα ενδημικά, τα κινδυνεύντα και τα σπάνια φυτά και ζώα παρακίνησαν την περιέργεια τους. Υπήρξε ακόμα έντονο ενδιαφέρον για τα δέντρα - μνημεία της φύσης. Οι ασχολίες των κατοίκων και τα τοπικά προϊόντα έδωσαν την δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν παραδοσιακά επαγγέλματα και τοπικά προϊόντα. Η αμπελοκαλλιέργεια και ελαιοκαλλιέργεια επί πέντε (και πάνω) χιλιάδες χρόνια απετέλεσαν τους πυλώνες στήριξης της αγροτικής οικονομίας της Κρήτης. Φυσικό επομένως το έντονο ενδιαφέρον των μαθητών και μαθητριών. Η συλλογικότητα ζητούμενο στην Ελληνική πραγματικότητα δοκιμάστηκε και στο τέλος τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι περισσότεροι μαθητές κατέγραψαν (στην αξιολόγηση που έκαναν για το πρόγραμμα και περιλαμβάνεται στο DVD), ως ένα από τα αποτελέσματα της συμμετοχής τους το ότι έμαθαν να συνεργάζονται. Ακόμα η επίσκεψη στα τρία περιβαλλοντικά κέντρα, θεωρήθηκε από όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, ως μια επιβράβευση τους και ως ένα πολύ σημαντικό γεγονός για τη σχολική τους ζωή. Είναι φανερό πως βιωματικές καλά σχεδιασμένες διδακτικές διεργασίες αφήνουν πολλές γνώσεις, εμπειρίες αλλά κυρίως βιώματα στα παιδιά τα οποία περνούν στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Η ύλη αρκετών μαθημάτων συνδέθηκε με το σχέδιο εργασίας. Η Βιολογία, η Γεωγραφία, η τοπική ιστορία, τα θρησκευτικά, η πληροφορική είχαν πτυχές που συναντούσαν τμήματα του σχεδίου εργασίας. Η σύνδεση των μαθημάτων αυτών με τοπικά χαρακτηριστικά έκανε αμεσότερη τη μαθησιακή διαδικασία και άρα πιο ενδιαφέρουσα. Το σχολείο αναγνωρίστηκε (απέκτησε κύρος) στην τοπική κοινωνία και μάλιστα είναι χαρακτηριστικό πως υπήρξαν νέες εγγραφές (για τη σχολική χρονιά ) στην Α τάξη, εξ αιτίας της ενασχόλησης (όπως δήλωσαν στη Διευθύντρια) του σχολείου με το άμεσο περιβάλλον του. Αναπτύχθηκαν στέρεοι δεσμοί μεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. Μία τοπική ημερήσια εφημερίδα (ΤΟΛΜΗ) έκανε πρωτοσέλιδο ένα αποτέλεσμα (ανακάλυψη υδραγωγείων στην Πυργού) του σχεδίου εργασίας και το Παγκρήτιο κανάλι ΚΡΗΤΗ TV αφιέρωσε (με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος) 2,5 ώρες ζωντανής εκπομπή για να αναδείξει τα αποτελέσματα της προσπάθειας μαθητών και καθηγητών. Τα τοπικά μέσα δηλαδή αξιολόγησαν ως σημαντικά τα αποτελέσματα του προγράμματος και για το λόγο αυτά τους έδωσαν και δημοσιότητα με δική τους πρωτοβουλία. Η τοπική κοινωνία την πρώτη χρονιά ( ) δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα. Όταν όμως διαπίστωσαν πως αυτό που συντελείται είναι σημαντικό για τα παιδιά ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1333

9 αλλά και την κοινωνία, έδωσαν τον καλλίτερο εαυτό τους να βοηθήσουν όπου μπορούσαν για να πάνε καλλίτερα τα πράγματα. Η παρουσίαση που έγινε αρχές του 2006 (Γενάρης) ήταν καταλυτική για τους φορείς της τοπικής κοινωνίας. Τα αποτελέσματα είναι ήδη σημαντικά και αναμένονται τα επόμενα χρόνια επιπτώσεις 1 : Στα έργα υποδομής αν ο Δήμος φροντίσει να υποστηρίξει με μελέτες τις προτάσεις. Στους κατοίκους αφού αναμένονται πρωτοβουλίες επιχειρηματικές για να αξιοποιηθούν τα αναδειχθέντα πλεονεκτήματα του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Στους μαθητές αφού κατέκτησαν τη συλλογικότητα αλλά και η αναγνώριση πως έκαναν κάτι σημαντικό που επιδρά στην τοπική κοινωνία και στη ζωή τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αθανασάκης Α. και Κουσούρης Θ. (1999) Περιβάλλον και Οικολογία στην Εκπαίδευση ΧΡ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2. Βαρουφάκη Γ. (1996) Αρχαία Ελλάδα και ποιότητα. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ 3. Βέκιος Γ. (2001) Το βιβλίο του κρασιού. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΑΛΟΥ 4. Ανδριώτης Μ. κ.α.(2000) Βιολογία Α και Γ Γυμνασίου ΟΕΔΒ. 5. Τσουνάκος Θ. κ.α. (1998) Γεωγραφία Α και Β Γυμνασίου κ.α. Ο.Ε.Δ.Β. 6. Γεωργόπουλος Αλ. και Τσαλίκη Ελ.(1998), Περιβαλλοντική εκπαίδευση. Gutenberg 7. Δήμος Γαζίου (2005) Il Miglior vino del mondo Το κρητικό κρασί στις αρχειακές πηγές της Βενετοκρατία. 8. Διεθνές συνέδριο (1999) Προστατευόμενες φυσικές περιοχές και περιβαλλοντική εκπαίδευση Σεπτεμβρίου Σίγρι Λέσβου. 9. Εκδοτική Αθηνών (1990) Φυτολογία τόμος Εκδοτική Αθηνών (1991) Ζωολογία τόμος Ζαβλανός Μ. (2003) Η ολική ποιότητα στην εκπαίδευση. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 12. Ζαβλανός Μ. (2003) Διδακτική & αξιολόγηση. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 13. Ζάχαρη Α. (1977)Τα δάση της Κρήτης από την αρχαιότητα έως σήμερα. 14. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καλαμάτας (2004) Η ελιά μέσα στους αιώνες. 15. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ζακύνθου (2004) Ελιά- λάδι, ο ελαιώνας σαν οικοσύστημα 16. Κόπακα Κ. (2000) Επιφανειακή έρευνα στη Γαύδο, Προσεγγίσεις ενός οριακού νησιώτικου μικρόκοσμου Πεπραγμένα Η Διεθνούς Κρητολογικού συνεδρίου Α Κυπριωτάκης Ζ. (1998) Συμβολή στη χασμοφυτική χλωρίδα της Κρήτης. Διδακτορική διατριβή. 18. Λέκκας Ε. (1999) Γεωλογία και περιβάλλον. 19. Μανωλιούδης Σ. (2000) Εκπαίδευση ολική ποιότητα αξιολόγηση εισήγηση στο Συνέδριο Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων - σχολείου Πανεπιστήμιο Πατρών. 20. Μουντράκης Δ. (1985) Γεωλογία της Ελλάδας. UNIVERSITY STUDIO PRESS 21. Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού λαδιού (2003) Η ιστορία της γέρικης ελιάς και οι περιπέτειες του λαδιού. 22. Ο.ΑΝ.Α.Κ.- Παρίτσης Σ. (2001) Μελέτη Διαχείρισης υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών του Δήμου Γοργολαήνι. 23. Οργανισμός Ανάπτυξης Μαλεβιζίου (1998) το ΜΑΛΕΒΙΖΙ από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα. 24. Περιβαλλοντική ομάδα 4 ου Γυμνασίου Ηρακλείου (2003) Περιβάλλον & Διαχείριση νερού στην Κρήτη. 25. Pelletier A. (1985) L Archeologie et ses Methodes, Roanne/Le Coteau,. 1 Μετά (1998) από παρόμοιο πρόγραμμα του Γυμνασίου Γέργερης, στο γειτονικό Δήμο Ρούβα, τα αποτελέσματα ήταν σημαντικά αφού πολλές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες αναπτύχθηκαν για να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα που είχαν καταγραφεί στο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Με την στήριξη του Δήμου (παρέχοντας σύμβουλο κοινωνικό λειτουργό) γυναίκες δημιούργησαν συνεταιρισμό, (επωνυμία: ΙΔΑΙΑ ΓΗ) για παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων, ο οποίος πηγαίνει πολύ καλά. Ακόμα συστάθηκε ιδιωτική εταιρεία με παρόμοιο αντικείμενο. Άλλος συνεταιρισμός παρήγαγε (το 2003) 10 τόνους ξυνόχοντρο, ο τοπικός φούρνος έγινε παραδοσιακός και γενικά υπήρξε στροφή στην παράδοση με δράσεις φιλικές στο περιβάλλον ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

10 26. Πηγιάκη Π. (2006) Δημοκρατική κριτική - εκπαιδευτική καινοτομία, μαθήματα από το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ. 27. Πρακτικά διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου (1998)Οίνος παλαιός ηδύποτος., ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 28. Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου Σητεία Κρήτης (2002) Ελιά και λάδι στην Κρήτη. ΣΕ.ΔΗ.Κ. 29. Rogers A. (1999) Η Εκπαίδευση ενηλίκων. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ. 30. Σπανάκης Στ. (1991) Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων. 31. Σφήκας Γ. (1989) Πουλιά και θηλαστικά της Κρήτης. EFSTATHIADIS GROUP. 32. Σφήκας Γ. (1980) Τα αγριολούλουδα της Κρήτης. EFSTATHIADIS GROUP 33. Τσερεβελάκης Γ. (2005) Μνήμης ανάπλους Μια αναδρομή στην Ιστορία και στο λαϊκό πολιτισμό των Κάτω Ασιτών της Επαρχίας Μαλεβυζίου., Πολιτιστικός σύλλογος κάτω Ασιτών, το Γοργολαήνι. 34. Τσούνης Γ. (2000) Bird Watching Στο μαγικό κόσμο των πουλιών ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. 35. Φλογαϊτη Ε. (1998) Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 36. Φυτρολάκη Ν. (1980) Η Γεωλογική Δομή της Κρήτης 37. Χριστοδούλου Γ. (1963) Γεωλογικαί και μικροπαλαιοντολογικαί έρευναι επί του νεογενούς της Νήσου Κρήτης. Διατριβή επί υφηγεσία ανασύρθηκαν φωτογραφίες και υλικό Ιανουάριο ανασύρθηκε Δεκέμβριο ανασύρθηκε τον Νοέμβριο του Kpe-kastor.kas.sch.gr ανασύρθηκε τον Οκτώβριο του CD-ROM Κέντρο Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Στυλίδας (2003) Ελιά Εθνικό δίκτυο ΠΕ. 43. CD-ROM Κέντρο Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Καστοριάς οι δρόμοι του νερού. 44. CD-ROM Περιβαλλοντική ομάδα Γυμνασίου Γέργερης, 2 ου Γυμνασίου Κίσσαμου και Λυκείου Σορωνής Ρόδου (1998) Σύνδεση φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος με την ανάπτυξη. 45. CD-ROM Περιβαλλοντική ομάδα πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου (2003) Ενδημικά και απειλούμενα είδη της Κρήτης. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1335

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου

Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Περιβαλλοντικές διαδρομές στα ίχνη του παρελθόντος, αναζητώντας ένα βιώσιμο μέλλον Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Λαυρίου Θεματικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΤΟΠΙΚΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΕΘΝΙΚΑ ΔΙΕΘΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αποφασίζεται το θέμα σε συνεργασία με τους μαθητές. Ενημερώνεται ο διευθυντής του σχολείου, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ «Η περιβαλλοντική διάσταση μέσα στη λαϊκή παράδοση του τόπου μας» ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΣΤ Τάξη (20) και Ε Τάξη (20) ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Σάββας Παναγιώτης, Τσακνάκης Γεώργιος,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια»

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Θεματικές ενότητες: Προστατεύω Αναβαθμίζω Αναδεικνύω ένα χώρο καθαρό από σκουπίδια. Σκοπός του Δικτύου είναι η ευαισθητοποίηση των παιδιών και των ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2008 2009 Το πρόγραμμα είναι τριήμερο και απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗ ΧΑΡΙΛΑΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ - ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΥΡΙΔΗ ΧΑΡΙΛΑΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ/ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Αφήστε το γόνο να γίνει γονιός» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Γνωστικό/- ά αντικείμενο/- α της Διδακτικής Πρακτικής: 1. Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 3β: Πολιτισμικός Τουρισμός και Βιώσιμη Ανάπτυξη Αριστοτέλης Μαρτίνης Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με

Διαβάστε περισσότερα

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 9/θ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής: ΣΤ1, ΣΤ2 Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΟΥΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΝΩΛΙΟΥΔΗΣ Σ. Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα, Δνση Δευτεροβάθμιας Ηρακλείου e-mail: stmanoli@sch.gr ΕΚΤΕΝΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ «Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΠΕ17.01 - ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ - ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Νικόλ Βρυσούλη ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΕ17.01 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ «Τα Κτήρια της περιοχής μας μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της Βιολογίας διδάσκεται: Στην Α τάξη 2 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα. Στην Β τάξη 1 διδακτική περίοδο την εβδομάδα

Το μάθημα της Βιολογίας διδάσκεται: Στην Α τάξη 2 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα. Στην Β τάξη 1 διδακτική περίοδο την εβδομάδα Το μάθημα της Βιολογίας διδάσκεται: Στην Α τάξη 2 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα Στην Β τάξη 1 διδακτική περίοδο την εβδομάδα Στην Γ τάξη 2 διδακτικές περιόδους την εβδομάδα Το βιβλίο δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης

7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης 7ο Διεθνές Συνέδριο για την Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση: Μεθοδολογίες Μάθησης Αθήνα, 8-10 Νοεμβρίου 2013 Η μέθοδος της χρήσης έργων τέχνης στην εκπαίδευση ενηλίκων: μία μελέτη περίπτωσης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη

Συναισθηματική Νοημοσύνη Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Συναισθηματική Νοημοσύνη E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ.

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ. 266 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ενότητα 06: Σκοποί και Στόχοι της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση

Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πιλοτική Εφαρμογή της Πολιτικής για Επαγγελματική Ανάπτυξη και Μάθηση 390 παιδιά Το πλαίσιο εφαρμογής 18 τμήματα Μονάδα Ειδικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία

«Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία «Προστατευόμενες περιοχές και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση» ΚΠΕ Κισσάβου-Ελασσόνας 24 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Γεροφωκά Αναστασία ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Η θέσπιση προστατευόμενων περιοχών δεν είναι φαινόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013 2014 ΑΘΗΝΑ : ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΩ Κατά το τρέχον σχολικό έτος, οι μαθητές των Δ1 και ΣΤ τάξεων του σχολείου μας, στα πλαίσια της υλοποίησης προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία

«Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία «Μαζί για την γυναίκα» Κακοποίηση: Ισότητα και Ενεργή Κοινωνία 1 Ο NEWSLETTER ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 Ο Σύνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηρακλείου & Νομού Ηρακλείου ξεκινά μια σειρά ενημερώσεων της κοινής γνώμης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για. την Αειφορία. μέσα από Τοπικά Σχολικά Δίκτυα σε συνεργασία με Δήμους

Εκπαίδευση για. την Αειφορία. μέσα από Τοπικά Σχολικά Δίκτυα σε συνεργασία με Δήμους Εκπαίδευση για Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου www.kpe-thess.gr Χ. Αθανασίου, Ε. Παπαδημητρίου, Ν. Ριφάκη, Γ. Σλαυκίδης, Π. Τσολακίδου, Γ. Υφαντής την Αειφορία μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε.

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. Αρχές και πρακτικές Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. «Βίωμα» Η έννοια του βιώματος συνδέεται με το συγκινησιακό φαινόμενο. Βίωμα είναι η προσωπική εμπειρία που συγκινεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΙΣΣΑΒΟΥ-ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΙΣΣΑΒΟΥ-ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΙΣΣΑΒΟΥ-ΕΛΑΣΣΟΝΑΣ Εβδομάδα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2014 Αναγνωστάκης Σπύρος, Υπεύθυνος ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας Γκανάτσιος Ανδρέας, Αν. Υπεύθυνος ΚΠΕ Κισσάβου Ελασσόνας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη»

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ηλεκτρονική τάξη» Ζάφειρας Παναγιώτης 1 Μπίστα Πολυξένη 2, 1 Εκπαιδευτικός 1 ου Λυκείου Παπάγου Μαθηματικός με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Γύζης, "Ιστορία" (1892)

Νικόλαος Γύζης, Ιστορία (1892) Νικόλαος Γύζης, "Ιστορία" (1892) ΠΑΝΤΟΥ: ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΣΤΟ ΤΟΠΙΟ ΠΟΥ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΣΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ ΣΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ Α Γυμνασίου Β Γυμνασίου Γ Γυμνασίου ΙΣΤΟΡΙΑ 2 περίοδοι (αντί 3) 2 περίοδοι 3 περίοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης.

Ερευνητικό ερώτημα: Η εξέλιξη της τεχνολογίας της φωτογραφίας μέσω διαδοχικών απεικονίσεων της Ακρόπολης. Περιγραφή της ερευνητικής εργασίας Βασικοί σκοποί της έρευνας: Η οικοδόμηση γνώσεων όσον αφορά στη λειτουργία των φωτογραφικών τεχνικών (αναλογικών ψηφιακών) διερευνώντας το θέμα κάτω από το πρίσμα των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. 266

ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Σχ. Έτος: Ημερομηνία Αριθ. Πρωτ. 266 Παράρτημα 2. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ X ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Σχ. Έτος: 2012-2013 Ημερομηνία 26-11-2012 Αριθ. Πρωτ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών

2 ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών. Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών Αυτοαξιολόγηση σχολικής μονάδας 05-6 Ερωτηματολόγια εκπαιδευτικών Οι εκπαιδευτικοί έχουν συμφωνήσει πάνω σ' ένα γενικό πλαίσιο αρχών και εφαρμόζουν τον εσωτερικό κανονισμό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές επισκέψεις. Γιώργος Γώγουλος

Διδακτικές επισκέψεις. Γιώργος Γώγουλος Διδακτικές επισκέψεις Γιώργος Γώγουλος Θεσμικό πλαίσιο Αρ.Πρωτ.Φ10/50071/Δ2/24-03-2016/ΥΠΠΕΘ επισημαίνουμε ότι δεν ισχύει η με αρ. πρ. 5181/Γ7/17-01-2012 διευκρινιστική εγκύκλιος και ισχύει αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΔΡΑΣΗΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΔΡΑΣΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΔΡΑΣΗΣ Εργαστήριο 4: Κλίμα Τάξης / Κλίμα Σχολείου Δευτέρα, 13 Ιουνίου 2016 Συνεδριακό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο

Παράρτημα Ι. Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών. Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Παράρτημα Ι Κλίμακα Διερεύνησης Προσδοκιών Ερωτηματολόγιο Οι Προσδοκίες μου από το σεμινάριο Σημειώστε τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας σας με τις παρακάτω προτάσεις, με βάση την επεξήγηση που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας»

4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας» 4ος Διαδικτυακός Διαγωνισμός ΕΕΕΠ-ΔΤΠΕ «Δημιουργήστε ψηφιακά, κατασκευάστε ένα website, γίνετε πρεσβευτές του τόπου σας» 2011-2012 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ A. Γενικά στοιχεία Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

«Το ποτάμι μας (Τάφρος 66) Πηγή ζωής ή αιτία οικολογικής καταστροφής;»

«Το ποτάμι μας (Τάφρος 66) Πηγή ζωής ή αιτία οικολογικής καταστροφής;» «Το ποτάμι μας (Τάφρος 66) Πηγή ζωής ή αιτία οικολογικής καταστροφής;» Εκπαιδευτικοί υλοποίησης: Δημητρίου Χρήστος Όππας Δημήτριος Αγγελοχώρι, 2012 2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Είναι σύγχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών.

Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Μαθηματικά και Πληροφορική. Διδακτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου για τη Μελέτη και την Αυτο-αξιολόγηση των Μαθητών. Α. Πέρδος 1, I. Σαράφης, Χ. Τίκβα 3 1 Ελληνογαλλική Σχολή Καλαμαρί perdos@kalamari.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βλ. σχετικά στο έγγραφο Φ.3/1105/141440/ Δ1/ , άρθρα 18 και 25

Βλ. σχετικά στο έγγραφο Φ.3/1105/141440/ Δ1/ , άρθρα 18 και 25 Βλ. σχετικά στο έγγραφο Φ.3/1105/141440/ Δ1/ 10-09-2015, άρθρα 18 και 25 ΘΕΜΑ:«Λειτουργία σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για το σχολικό έτος 2015-2016. Ενημέρωση και οδηγίες» http://dipe-a.thess.sch.gr/news/anakoin/2015b/leitorugia%20sxolikon%20monadon_10-09-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων

Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων 2015-2016 ΕΠΙΘΥΜΩ Η ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΝΑ ΑΝΑΡΤΗΘΕΙ ΣΤΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΠΣΔ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Π.Ε. ΗΜΑΘΙΑΣ ΟΧΙ Σχολική Μονάδα: 5 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μανιάειο 6ο Δημοτικό Σχολείο Καλύμνου Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου

H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου H ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Διδάσκουσα Φένια Χατζοπούλου kchatzop@uth.gr Περιεχόμενα Ορισμός Ιστορική αναδρομή Μορφές και τύποι της αξιολόγησης Η συζήτηση γύρω από την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Πράξη «Ζώνες Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας-Άξονας Προτεραιότητας 2», Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» 4.1 Τίτλος 4ης Επιμέρους Δράσης: Αξιοποίηση του Stop Motion Animation (χειροποίητη κινούμενη εικόνα ) στην αναπαράσταση ιστορικών γεγονότων ΤΑΞΗ ΣΥΝΟΛΟ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΑΞΗΣ : : Δ 39 ΣΥΝΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας.

ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. ΠΡΑΚΤΙΚΟ 5 / 11 / 2010 1 η συνάντηση: Η ομάδα συναντήθηκε εκτός σχολικού ωραρίου. Έγινε: Καθορισμός αρμοδιοτήτων των μελών της ομάδας. Συντονιστής : Νικηφόρου Απόστολος Πρακτικογράφος : Συμεωνίδου Χριστίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες

Ερευνητικές Εργασίες. Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Ερευνητικές Εργασίες Μέθοδος Project στις Ερευνητικές Εργασίες Δομή παρουσίασης Θεωρητική παρουσίαση της Μεθόδου Project Εφαρμογές της μεθόδου Project Στάδια-σταθμοί υλοποίησης project Θεωρητική παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ (Δημόσιες και Ιδιωτικές)

ΠΡΟΣ: ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ (Δημόσιες και Ιδιωτικές) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ---- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ---- Ταχ.

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;»

ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΔΙΟΥ- «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έρευνα «ΠΟΣΟ ΚΑΛΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟ;» πραγματοποιήθηκε τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο 2014 σε πέντε σχολεία της Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας.

Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Αγαπητέ(ή) κύριε/κυρία: Σας αποστέλλω το παρακάτω κείμενο για την ενημέρωσή σας. Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών Επιστημών 1 (ΕΔΘΕ) του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα