ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ"

Transcript

1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΙΟΥΔΗΣ Σ. Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα, Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηρακλείου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το σχέδιο εργασίας υλοποιήθηκε τις σχολικές χρονιές και (με δύο συγκλίνοντα προγράμματα). Την πρώτη σχολική χρονιά ( ) καταγράφηκαν (από τους 27 συμμετέχοντες μαθητές και δύο καθηγητές) σημαντικά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (πανίδα, χλωρίδα, γεωλογική εξέλιξη), αλλά και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (εκκλησίες, αμπελοκαλλιέργεια, κλπ) της περιοχής από την οποία έρχονται μαθητές στο Γυμνάσιο του Αγίου Μύρωνα. Υπήρξε αρχικά, μικρή ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας. Την δεύτερη χρονιά ( ) συμμετείχαν 55 μαθητές και 4 καθηγητές άμεσα και άλλοι 5 έμμεσα (από τους 13 καθηγητές του σχολείου). Έγινε παρουσίαση του υλικού που είχε συγκεντρωθεί, το Γενάρη (2006) στους τοπικούς φορείς (Δήμο, Πολιτιστικούς συλλόγους, δασκάλους και ενεργούς πολίτες). Από τότε όλοι οι φορείς συμπορεύτηκαν με τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς παρέχοντας πληροφορίες και υλικό για την περιοχή. Αυτό έδωσε πρόσθετη ικανοποίηση και χειραφέτηση στους μαθητές αφού η τοπική κοινωνία αναγνώρισε την προσπάθεια τους. Ταυτόχρονα η ίδια η τοπική κοινωνία εκτίμησε καλλίτερα το φυσικό αλλά και το πολιτισμικό περιβάλλον διαμορφώνοντας σε συνάντηση τον Απρίλη (2006) τους στόχους της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. MANOLIOUDIS S. High school of Saint Myrona Dnsi of Secondary Heraklion ABSTRACT The project was materialised at the school years and (with two converging programs).at the first school year ( ) important elements of the natural environment (fauna, flora, geological development), but also of the anthropogenic environment (churches, vine-growing, etc) of the region that students of the High school of Agios Myronas come from, were recorded (from the 27 participating students and two professors). Initially the local society had small correspondence. At the second year ( ) 55 students and 4 professors directly and other 5 indirectly (from the 13 professors of school) participated. In January (2006), it became presentation in the local institutions (Municipality, Cultural associations, schoolteachers and active citizens) of the material that had been selected. From then, all the institutions participated with the students and the teachers providing information and material about the region. This gave additional satisfaction and emancipation to the students after the local society recognized their effort. Simultaneously the local society itself appreciated the natural and the cultural environment, shaping in meeting the objectives of viable local growth in April (2006). Λέξεις κλειδιά: φυσικό περιβάλλον, ανθρωπογενές περιβάλλον, βιώσιμη ανάπτυξη, σχέδιο εργασίας ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

2 1. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Η επιλογή των παιδιών, τα οποία από ένα κατάλογο με περιβαλλοντικά θέματα, το επέλεξαν τη σχολική χρονιά ψηφίζοντας το. 2. Τα τοπικό φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον αποτελεί ένα εξαιρετικό πεδίο για περιβαλλοντική σφαιρική εκπαίδευση- ευαισθητοποίηση των μαθητών, μαθητριών, των αυριανών, δηλαδή πολιτών. Η εκπαίδευση μέσα, για, και για χάρη του περιβάλλοντος, φαίνεται να έχουν σχέση με τις αντίστοιχες περιοχές της ανθρώπινης προσωπικότητας δηλαδή την συναισθηματική (η άμεση εμπειρία του περιβάλλοντος, η αισθητική και οπτική επίγνωση, η δημιουργία θετικών συναισθημάτων προς τον «τόπο») την γνωστική (η διανοητική ανάπτυξη, ο σχηματισμός εννοιών, οι επεξηγήσεις προτύπων, διαδικασιών μορφών και σχέσεων) και την ηθική (η διαμόρφωση αξιών και στάσεων προς το περιβάλλον, οι κοινωνικές και πολιτικές επιρροές που μορφοποιούν τη δημιουργία αξιών). (Γεωργόπουλος Αλ. Τσαλίκη Ελ. Περιβαλλοντική εκπαίδευση 1998). 3. Με τις δραστηριότητες του προγράμματος αναδεικνύονται η συνεργασία, η καλλιέργεια αξιών και η δημιουργία νέων προτύπων, στάσεων και συμπεριφορών των μαθητών/ - τριών, των ομάδων τους και της κοινωνίας συνολικά απέναντι στο περιβάλλον. Υπάρχουν πολλά πεδία για την ανάπτυξη δεξιοτήτων, αξιών και στάσεων που απαιτούνται για την προστασία και την βιώσιμη ανάπτυξη του περιβάλλοντος 4. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη για ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων η οποία προκύπτει από τη ραγδαία υποβάθμιση του περιβάλλοντος λόγω της πίεσης που ασκείται σε αυτό εξ αιτίας της στρεβλής «ανάπτυξης» που ακολουθείται σε κάποιες περιπτώσεις. 5. Το θέμα προσφέρεται για την απολύτως αναγκαία (και για το σχολείο αλλά και για την κοινωνία) ανάπτυξη δεσμών μεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. 6. Η ενασχόληση των μαθητών και μαθητριών με την καταγραφή των φυσικών και πολιτιστικών πόρων (πριν λίγα χρόνια σε κοντινή περιοχή), αφύπνισε την τοπική κοινωνία. 2. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Κύριος στόχος ήταν (και είναι) η διαμόρφωση μαθητών ως πολιτών, με ανεπτυγμένο αίσθημα ευθύνης, συνεργάσιμων, ικανών να κρίνουν σωστά και να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις για το περιβάλλον αλλά και γενικότερα. (καλλιέργεια της ατομικής υπευθυνότητας στη διατήρηση και βελτίωση του περιβάλλοντος). Άλλος στόχος ήταν η ανακάλυψη, η περιγραφή και η παρουσίαση από τους μαθητές των σημαντικών στοιχείων του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (των γεωτόπων, του υδατικού δυναμικού, της πανίδας, της χλωρίδας, των μνημείων της φύσης, των ιστορικών χώρων, του πολιτισμού, των δημογραφικών στοιχείων, της ελαιοκαλλιέργειας, της αμπελοκαλλιέργειας κλπ) με δική τους πρωτοβουλία αλλά και με τη βοήθεια ειδικών επιστημόνων σε συνεργασία με τους «παλιούς» ανθρώπους του χωριού τους. Όλα αυτά με διεπιστημονικό χειρισμό των θεμάτων αυτών. Ακόμα με την συμμετοχή τους στο σχέδιο εργασίας ανέπτυξαν την ομαδική εργασία την συνεργασία και την υπευθυνότητα, ως τρόπο επίλυσης περιβαλλοντικών και όχι μόνο προβλημάτων. Επίσης καλλιεργήθηκαν δεξιότήτες μαθηματικές, πρακτικές και δεξιότητες μελέτης. Το άνοιγμα και η σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία. Οι μαθητές και καθηγητές επισκέφθηκαν πολλά σημεία του τοπικού αλλά και πολιτισμικού περιβάλλοντος με την συνεργασία ειδικών επιστημόνων και «παλιών» ανθρώπων, Η αμφίδρομη ροή πληροφοριών βοήθησε στην εκπαίδευση των μαθητών / μαθητριών αλλά και τη διάχυση των αποτελεσμάτων η οποία πραγματοποιήθηκε στην τοπική κοινωνία, τόσο μέσα από τον ιστό της οικογένειας ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1327

3 (μαθητής γονείς-περίγυρος) όσο και μέσα από τις επισκέψεις αλλά και εκδηλώσειςπαρουσιάσεις που έγιναν στο τέλος της χρονιάς στους οικισμούς και συμμετείχε το σύνολο των κατοίκων. Τελικά παρατηρήθηκε μια αλλαγή συμπεριφοράς των κατοίκων αλλά και του Δήμου απέναντι στα ζητήματα που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον και την πολιτισμική κληρονομιά. Το πρόγραμμα δηλαδή επηρέασε την τοπική περιβαλλοντική πολιτική και διαχείριση αλλά και την συμπεριφορά των κατοίκων απέναντι στα μνημεία, την πολιτιστική κληρονομιά το περιβάλλον γενικά. Η ανάπτυξη του εθελοντισμού για κοινωνική προσφορά και για επίλυση προβλημάτων ήταν επί μέρους στόχος. Οι στόχοι δηλαδή του περιβαλλοντικού προγράμματος σταδιακά επεκτάθηκαν από την συνειδητοποίηση και τη γνώση του περιβάλλοντος σε στάσεις, ικανότητες και συμπεριφορές ώστε μέσα από τη συμμετοχή να προέλθει η άμεση δράση για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων και τελικά η βιώσιμη ανάπτυξη (Φλογαϊτη Ε. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, 1998 σελ 136). 3. ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Έχει αναφερθεί (Gittins 1988), ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν καλλίτερα όσο περισσότερες αισθήσεις χρησιμοποιούν ( Γεωργόπουλος Αλ. και Τσαλίκη Ελ. Περιβαλλοντική εκπαίδευση, 1998 σελ 81). Αν δεχθούμε ότι η μάθηση απευθύνεται: α. στη λογική περιοχή (μυαλό) τι πρέπει να γνωρίζω, β. στη φυσική περιοχή (σώμα) πως εφαρμόζω αυτό που μαθαίνω, γ. στη συναισθηματική περιοχή (ψυχή) γιατί θα πρέπει να εφαρμόσω αυτό που μαθαίνω, τότε τα σχολεία πρέπει να αναπτύξουν στους μαθητές τη γνωστική ικανότητα, η οποία τους επιτρέπει να κατανοήσουν αυτό που μαθαίνουν και να το συσχετίσουν με αυτό που ήδη γνωρίζουν, την πρακτική ικανότητα η οποία τους επιτρέπει να πραγματοποιήσουν κάτι στην πράξη, δηλαδή να εφαρμόσουν την γνώση, την κριτική και δημιουργική σκέψη, οποία τους επιτρέπει να διακρίνουν αυτό που είναι σπουδαίο από αυτό που δεν είναι, το χαρακτήρα, που είναι προϊόν καλλιέργειας της βούλησης της θέλησης και συνδυασμός της γνωστικής και πρακτικής ικανότητας, της κριτικής σκέψης και της παρακίνησης (Μανωλιούδης Σ. Εκπαίδευση ολική ποιότητα αξιολόγηση εισήγηση στο Συνέδριο Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων - σχολείου Πανεπιστήμιο Πατρών 2000 και Ζαβλανός Μ. Η ολική ποιότητα στην εκπαίδευση 2003 σελ 56) Η μέθοδος που ακολουθήθηκε ήταν το σχέδιο εργασίας (μέθοδος project) το οποίο θεωρείται ως μια δυναμική μέθοδος διδασκαλίας, βασίζεται σε σχέδια έρευνας τα οποία εκπονούν και διεξάγουν οι εκπαιδευόμενοι, με σκοπό να κατανοήσουν προβλήματα, θέματα και φαινόμενα ζωής. Η διερεύνηση ακολουθεί τους όρους του επιστημονικού τρόπου σκέψης, καταλήγει σε γραπτές εργασίες ή κατασκευές των εκπαιδευομένων και οι εκπαιδευόμενοι εργάζονται σε ομάδες. (Πηγιάκη Π. Δημοκρατική κριτική - εκπαιδευτική καινοτομία, μαθήματα από το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας, 2006 σελ ). Ο εκπαιδευτικός οφείλει να διατηρεί καλές διαπροσωπικές σχέσεις με τους μαθητές (και τους συναδέλφους του), να κατανοεί τις ανάγκες και τα προβλήματα τους, να υποστηρίζει τη διαδικασία μάθησης, να επιβραβεύει την προσπάθεια τους, να προσπαθεί να βελτιώνει το επίπεδο μάθησης και το χαρακτήρα τους και να τους παρακινεί με την προσωπική του στάση Έτσι αφού συγκροτήθηκε εθελοντικά η περιβαλλοντική ομάδα τον Οκτώβριο του 2004 έγινε η επιλογή του θέματος, καθορίστηκαν οι στόχοι, δημιουργήθηκαν οι ομάδες (με ελεύθερη επιλογή των μαθητών και μαθητριών), επιλέχθηκαν οι συντονιστές των ομάδων και οι 1328 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

4 υπεύθυνοι καθηγητές, ακολούθησε ο σχεδιασμός εργασίας (που έγινε από την κάθε ομάδα) όπου τμηματοποιήθηκε, ανά μήνα και για κάθε ομάδα το έργο. Κατόπιν άρχισε η υλοποίηση της εργασίας. Κάθε μήνα γινόταν απολογισμός και ανατροφοδότηση. Τελική κατάληξη η παραγωγή DVD-ROM που περιέχει τα ευρήματα, τις προτάσεις αλλά και την Ιστορία της ομάδας. Ακολούθησε η παρουσίαση της εργασίας στις ομάδες αρχικά. Κάθε ομάδα αξιολογούσε τα ευρήματα και επεξεργάστηκε τον τρόπο παρουσίασης στο DVD-ROM. Ακολούθησε παρουσίαση ενώπιον όλων των μαθητών και καθηγητών του Γυμνασίου και του Λυκείου Αγίου Μύρωνα. Ομάδα μαθητών παρουσίασε μικρό απόσπασμα του DVD-ROM στην ετήσια συνάντηση παρουσίαση των προγραμμάτων των σχολείων του Νομού. Λίγο πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς το πρόγραμμα παρουσιάσθηκε στους οικισμούς Πενταμοδίου, Πυργού και Άνω Ασιτών σε συνεργασία με τον Δήμο Γοργολαηνίου και τους πολιτιστικούς συλλόγους των οικισμών αυτών. Οι πολιτιστικοί σύλλογοι Κάτω Ασιτών και Αγίου Μύρωνα ενέταξαν στις ετήσιες πολυήμερες εκδηλώσεις τους (18 και 31 Ιουλίου) την παρουσίαση του DVD-ROM, την οποία έκαναν μαθητές και καθηγητές του Γυμνασίου Αγίου Μύρωνα. 4. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν είναι: 1. Ο σχεδιασμός των δραστηριοτήτων της κάθε ομάδας ξεχωριστά (σε συνεδριάσεις της κάθε ομάδας) που πήρε συνολική μορφή στην ολομέλεια. Ο σχεδιασμός και μάλιστα ο μακροπρόθεσμος λείπει (γενικά ως αντίληψη) από τη χώρα μας και μέσα από την εκπαίδευση μπορούμε σιγά-σιγά να τον καθιερώσουμε. 2. Ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων για κάθε ομάδα αλλά και προγραμματισμός των δραστηριοτήτων (επισκέψεις, παρουσιάσεις κλπ) που αφορούσαν το σύνολο της περιβαλλοντικής ομάδας. 3. Η αναζήτηση, η ανακάλυψη, η καταγραφή των στοιχείων, η φωτογράφηση, η περιγραφή τελικά των στοιχείων που συνθέτουν την γεωλογική εξέλιξη της περιοχής (Μουντράκης Δ. Γεωλογία της Ελλάδας 1985, Λέκκας Ε. Γεωλογία και περιβάλλον 1999), του υδατικού δυναμικού της (Περιβαλλοντική ομάδα 4 ου Γυμνασίου Ηρακλείου Περιβάλλον & Διαχείριση νερού στην Κρήτη , Ο.ΑΝ.Α.Κ.- Παρίτσης Σ. Μελέτη Διαχείρισης υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών του Δήμου Γοργολαήνι 2001), των μνημείων της φύσης, (Διεθνές συνέδριο Προστατευόμενες φυσικές περιοχές και περιβαλλοντική εκπαίδευση Σεπτεμβρίου 1999 Σίγρι Λέσβου), της πανίδας (Εκδοτική Αθηνών Ζωολογία τόμος , Σφήκας Γ. Πουλιά και θηλαστικά της Κρήτης 1989, Τσούνης Γ. Bird Watching Στο μαγικό κόσμο των πουλιών 2000), και της χλωρίδας (Σφήκας Γ. Τα αγριολούλουδα της Κρήτης 1980, Εκδοτική Αθηνών Φυτολογία τόμος , Κυπριωτάκης Ζ. Συμβολή στη χασμοφυτική χλωρίδα της Κρήτης.1998, Ζάχαρη Α. Τα δάση της Κρήτης από την αρχαιότητα έως σήμερα 1977). Μελετήθηκαν στοιχεία από την Ιστορική εξέλιξη της περιοχής (Οργανισμός Ανάπτυξης Μαλεβιζίου το ΜΑΛΕΒΙΖΙ από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα 1998) σε μια προσπάθεια συμβολής στην επιφανειακή αρχαιολογική έρευνα (και στην δημιουργία των αρχαιολογικών χαρτών) υιοθετώντας ουσιαστικά δύο επιστημονικές προσεγγίσεις την Νέα αρχαιολογία και την αρχαιολογία τοπίου ή περιβαλλοντική αρχαιολογία (Κόπακα Κ. Επιφανειακή έρευνα στη Γαύδο, Προσεγγίσεις ενός οριακού νησιώτικου μικρόκοσμου Πεπραγμένα Η Διεθνούς Κρητολογικού συνεδρίου Α2 2000, Pelletier A. L Archaeologies et ses Methodes, Roanne/Le Coteau, 1985). Ακόμα κατεγράφησαν αρκετές ασχολίες κατοίκων και η παραγωγή τοπικών προϊόντων της περιοχής (Τσερεβελάκης Γ. Μνήμης ανάπλους Μια αναδρομή στην Ιστορία και στο λαϊκό πολιτισμό των Κάτω Ασιτών της Επαρχίας Μαλεβιζίου 2005, Σπανάκης Στ. Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων 1991), μελετήθηκε η αμπελοκαλλιέργεια (Πρακτικά διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου Οίνος παλαιός ηδύποτος, 1998, Βέκιος Γ. Το βιβλίο του κρασιού 2001, Βαρουφάκη Γ. Αρχαία Ελλάδα και ποιότητα 1996, Δήμος Γαζίου Il Miglior vino del mondo Το κρητικό κρασί στις αρχειακές πηγές της Βενετοκρατίας 2005) και η ελαιοκαλλιέργεια (Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου Σητεία Κρήτης Ελιά και λάδι στην Κρήτη ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1329

5 2002, Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού λαδιού Η ιστορία της γέρικης ελιάς και οι περιπέτειες του λαδιού 2003, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καλαμάτας Η ελιά μέσα στους αιώνες 2004, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ζακύνθου Ελιά- λάδι, ο ελαιώνας σαν οικοσύστημα.). Συγκεντρώθηκαν στοιχεία για τους οικισμούς της περιοχής, για τους πολιτιστικούς συλλόγους σε συνεργασία με τα συμβούλια τους αλλά και υλικό για τα μουσεία που υπάρχουν στην περιοχή. Αναζητήθηκε η ιστορία του Γυμνασίου και του Λυκείου Αγίου Μύρωνα και σε συνεργασία με τους δασκάλους των σχολείων ερευνήθηκαν τα αρχεία των Δημοτικών σχολείων και αποτυπώθηκε το δυναμικό τους και η διαδρομή τους. Υπήρξε δηλαδή μια συνεχής επαφή με τους κατοίκους της περιοχής και τους φορείς τους και απετέλεσε αυτό μια πολύ ενδιαφέρουσα και σημαντική εκπαιδευτική δραστηριότητα αφού οδήγησε στην κοινωνικοποίηση των μαθητών και μαθητριών του σχολείου. 4. Πραγματοποιήθηκαν σειρά εκπαιδευτικών επισκέψεων που βοήθησαν τις μαθήτριες και τους μαθητές να γνωρίσουν άλλους τόπους, άλλες διδακτικές προσεγγίσεις (βιωματικές κυρίως), να αποκτήσουν δεξιότητες και να βελτιώσουν την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση τους. Συγκεκριμένα μαθήτριες, μαθητές και καθηγητές πραγματοποίησαν: Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και υλοποίησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «τα αρχαία νομίσματα» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Γυμνασίου Γέργερης /Δήμου Ρούβα και είδαν από κοντά το μοναδικό ίσως μουσείο της Ελλάδας το οποίο έφτιαξαν μαθητές και καθηγητές Γυμνασίου ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κλειτορίας και υλοποίησαν το πρόγραμμα «κάτι τρέχει» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη (μία ομάδα) στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς όπου υλοποίησαν το πρόγραμμα «το δάσος» ( ). Εκπαιδευτική επίσκεψη (μια άλλη ομάδα) στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας και υλοποίησαν το πρόγραμμα «εις το βουνό ψηλά εκεί» ( ). Ακόμα πραγματοποιήθηκαν: Παρουσίαση στο σχολείο (σε όλους τους μαθητές) από τον αρχαιολόγο Παναγιωτάκη Νίκο για την επιφανειακή αρχαιολογική έρευνα και τους Μινωικούς σωρούς ( ). Επικοινωνία με τους δασκάλους και επισκέψεις στα σχολεία, Επικοινωνία με τα συμβούλια των πολιτιστικών συλλόγων και επισκέψεις στους γυναικείους συνεταιρισμούς της περιοχής αλλά και σε μονάδες παραγωγής τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών. Παρουσίαση στο νηπιαγωγείο Σωκαρά μέρους του DVD και τα παιδιά (νήπια) συμμετείχαν στην αναγνώριση ζώων από τις φωνές τους και τις φωτογραφίες τους. 5. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Αρκετές δραστηριότητες μετατράπηκαν σε παρεμβάσεις με σημαντικά αποτελέσματα από την ίδια την εξέλιξη τους. Ειδικότερα: 1. Η εκπαιδευτική επίσκεψη στον Άγιο Μύρωνα, στην Πυργού, στις Κάτω Ασίτες και στον αρχαιολογικό χώρο στην πατέλα Πρινιά μετατράπηκε σε επίσκεψη αξιολόγησης, ευρημάτων, ανάδειξης και παρέμβασης για την προστασία αξιοποίηση τους. Η παρουσία του υπεύθυνου για την περιοχή αυτή, αρχαιολόγου Αντώνη Βασιλάκη, βοήθησε στην αξιολόγηση των ευρημάτων της περιβαλλοντικής ομάδας αλλά και στη σύνδεση τους με τα ευρήματα των αρχαιολόγων αλλά και τις καταγραφές των ιστορικών. Ειδικότερα η Ραύκος τοποθετήθηκε στο ιστορικό της πλαίσιο και συνδέθηκε με τα ευρήματα που υπάρχουν στο δημοτικό σχολείο του Αγίου Μύρωνα. Στην Πυργού τόσο το λατομείο όσο και τα υδραγωγεία (που ανακάλυψε η περιβαλλοντική ομάδα) αξιολογήθηκαν ως αρχαία (Ελληνιστικής ή Ρωμαϊκής περιόδου) και προτάθηκε η ανάδειξη τους ως σημαντικών αρχαιολογικών ευρημάτων του χωριού. Στις Κάτω Ασίτες διαπιστώθηκε ότι τα 1330 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

6 εκεί Ρωμαϊκά λουτρά ήταν υποβαθμισμένα (από τα σκουπίδια, τα ζώα κλπ) και χρειάζεται δράση ενημέρωσης του τοπικού πληθυσμού για τη σημασία τους αλλά και καθαρισμός και προστασίας τους. Ο πολιτιστικός σύλλογος Κάτω Ασιτών ήδη συνεργάζεται με την περιβαλλοντική ομάδα και με τον υπεύθυνο αρχαιολόγο της περιοχής (εξωτερικό συνεργάτη της περιβαλλοντική ομάδας) για τον καθαρισμό, την περίφραξη και την ανάδειξη του σημαντικού αυτού μνημείου. 2. Στην εκπαιδευτική επίσκεψη στον Άγιο Αντώνιο και στην περιοχή της βραχόφιλης τουλίπας στις Άνω Ασίτες διαπιστώθηκε, η μεγάλη ποικιλία φυτών σε μικρό χώρο, στην περιοχή του Αγίου Αντωνίου, κατά μήκος του Ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4. Η παρουσία του γεωπόνου του μουσείου φυσικής ιστορίας του πανεπιστημίου Κρήτης Μανόλη Αβραμάκη ήταν σημαντική στην αναγνώριση των 60 περίπου ειδών φυτών (μερικά εκ των οποίων ήταν ενδημικά) που συναντήσαμε. Επίσης στην περιοχή του βιοτόπου της βραχόφιλης τουλίπας βρέθηκαν αρκετά είδη και εκτιμήθηκε πως χρειάζεται σήμανση του χώρου και ενημέρωση των κατοίκων για τη σημαντικότητα τους συγκεκριμένου είδους. 3. Σημαντική δράση παρέμβαση καταλυτική για την πορεία του προγράμματος ήταν η συγκέντρωση των φορέων και η ενημέρωση τους για τα ευρήματα της περιβαλλοντικής ομάδας στην αρχή του χρόνου (Γενάρης 2006). Η συγκέντρωση αυτή οργανώθηκε από τους μαθητές και όλοι οι φορείς εξέφρασαν την εκτίμηση πως η προσπάθεια αυτή είναι σοβαρή και ο τρόπος παρουσίασης πολύ καλός. Όλοι προσφέρθηκαν να βοηθήσουν γεγονός που αποδείχθηκε στην πράξη το επόμενο διάστημα. Έτσι η περιβαλλοντική ομάδα απέκτησε σημαντική επαφή με την τοπική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικό πως οι εκπρόσωποι των φορέων αυτών κινητοποίησαν τους «παλιούς» ανθρώπους των οικισμών με αποτέλεσμα οι πληροφορίες και το υλικό που έφταναν στην ομάδα να είναι πλούσιο. Το κλίμα αυτό αναπτύχθηκε γιατί ο λόγος ύπαρξης των τοπικών φορέων είναι για να βοηθήσουν στην ανάδειξη, προστασία και προβολή βέβαια του τόπου τους. Βλέποντας ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα της περιοχής τους (Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα) να κινείται στην ίδια κατεύθυνση στήριξαν ειλικρινά αυτή την προσπάθεια δίνοντας παράλληλα την αίσθηση στα παιδιά του χωριού τους (που συμμετείχαν στην περιβαλλοντική ομάδα) ότι με αυτό που κάνουν «γράφουν ιστορία». 4. Τον Απρίλιο έγινε ακόμα μία συγκέντρωση, όπου έγινε παρουσίαση του DVD-ROM για να διαμορφωθούν οι προτάσεις ανάπτυξης. Παρ όλο που υπήρχε παρατεταμένη χρονικά, διακοπή ρεύματος, με τη βοήθεια γεννήτριας, που βρέθηκε από τον σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση και διαμορφώθηκαν οι προτάσεις ανάπτυξης για κάθε οικισμό ξεχωριστά. 5. Αποφασίστηκε και έγινε αναπαραγωγή του DVD-ROM και στάλθηκε σε όλα τα σχολεία του νομού (120 Γυμνάσια και Λύκεια, 220 Δημοτικά σχολεία) σε όλους τους Δήμους της Κρήτης, στις Υπηρεσίες περιβάλλοντος Νομαρχίας και περιφέρειας Κρήτης, στα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Γεωργίας, Ανάπτυξης και Πολιτισμού. Ακόμα στάλθηκε στα 35 περιβαλλοντικά κέντρα της χώρας. Το κόστος για την αναπαραγωγή και αποστολή ανέλαβε ο Δήμος Γοργολαηνίου. 6. Τοπική εφημερίδα σε πρωτοσέλιδο της τον Μάιο πρόβαλε την ανακάλυψη των Ρωμαϊκών (πιθανά) υδραγωγείων στην Πυργού και το παγκρήτιο κανάλι ΚΡΗΤΗ TV, με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος, αφιέρωσε 2,5 ώρες ζωντανής εκπομπής με καλεσμένους δύο μαθητές και ένα καθηγητή από το Γυμνάσιο Αγίου Μύρωνα που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, τον πρόεδρο του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων του γυμνασίου, τον Δήμαρχο της περιοχής και ένα αρχαιολόγο. Παρουσίασαν τα ευρήματα του σχεδίου εργασίας και περιέγραψαν το όραμα του ανοιχτού σχολείου στην κοινωνία. Η προβολή αυτή βοήθησε ακόμα περισσότερο την ενημέρωση των κατοίκων και την συνειδητοποίηση πως «υπάρχουν σημαντικά πράγματα στην περιοχή που πρέπει να προσεχθούν». ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1331

7 6. ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η αξιολόγηση (γενικά) έχει τρεις βασικούς σκοπούς: 1. να δώσει πληροφορίες στο διδάσκοντα σχετικά με το επίπεδο γνώσεων του μαθητή, 2. να δώσει πληροφορίες στο μαθητή σχετικά με την κατανόηση της ύλης του μαθήματος και τις αδυναμίες του, 3. να δώσει με κάποιο χαρακτηρισμό την πρόοδο του μαθητή. Επί πλέον η αξιολόγηση έχει να εκπληρώσει τρεις λειτουργίες: διαγνωστική αξιολόγηση, διαμορφωτική αξιολόγηση και συνολική αξιολόγηση (Ζαβλανός Μ. Διδακτική & Αξιολόγηση 2003). Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα ενός περιβαλλοντικού προγράμματος που έχει ως κεντρικό στόχο τη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών είναι φανερό πως στη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος, αυτό δεν μπορεί να αξιολογηθεί και χρειάζεται έρευνα δράσης μερικά χρόνια αργότερα. Εκείνο που μπορεί όμως να αξιολογηθεί είναι η μεταβολή του επιπέδου γνώσεων του μαθητή στην αρχή και το τέλος του προγράμματος ή πριν και μετά από μια εκπαιδευτική επίσκεψη σε κέντρο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Επίσης μέσα από τα παραδόσιμα (κείμενα, επεξεργασμένες φωτογραφίες κλπ) διαμορφώνεται μια γνώμη για τον τρόπο που ο μαθητής ή η μαθήτρια χειρίζεται τις πηγές πληροφόρησης, τον υπολογιστή κλπ Ακόμα μία μορφή έμμεσης αξιολόγησης είναι η παρατήρηση από τον διδάσκοντα της επίδοσης του μαθητή στα μαθήματα τα σχετιζόμενα με το πρόγραμμα. Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα διαμορφώθηκαν και συμπληρώθηκαν από του μαθητές και τις μαθήτριες ερωτηματολόγια: 1. Στο ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς διαγνωστική αξιολόγηση. 2. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Κλειτορίας διαγνωστική αξιολόγηση. 3. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Κλειτορίας διαμορφωτική αξιολόγηση. 4. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς διαμορφωτική αξιολόγηση. 5. Στην αρχή της σχολικής χρονιάς διαγνωστική αξιολόγηση. 6. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Καστοριάς (Γ τάξη) διαγνωστική αξιολόγηση. 7. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Καστοριάς διαμορφωτική αξιολόγηση 8. Πριν την επίσκεψη στο ΚΠΕ Νάουσας (Β τάξη) διαγνωστική αξιολόγηση. 9. Μετά την επίσκεψη στο ΚΠΕ Νάουσας διαμορφωτική αξιολόγηση. 10. Στο τέλος της σχολικής χρονιάς έγραψαν την άποψη τους, αξιολόγησαν δηλαδή το πρόγραμμα η οποία συμπεριελήφθη στο τελικό παραδόσιμο (DVD). Η συλλογή και επεξεργασία του υλικού που γινόταν κάθε εβδομάδα και έρχονταν στις συσκέψεις των ομάδων και η ανατροφοδότηση κάθε μήνα στην ολομέλεια βοήθησε τους μαθητές και τις μαθήτριες να βελτιώνονται συνεχώς (Ζαβλανός Μ. Ολική ποιότητα στην Εκπαίδευση 2003). Ακόμα η επαφή με τους φορείς της περιοχής βοήθησε στην κοινωνικοποίηση του κάθε μαθητή και της κάθε μαθήτριας αφού ενώ στην αρχή δίσταζαν να έλθουν σε επικοινωνία με τους πολιτιστικούς συλλόγους, τους δασκάλους κλπ στη συνέχεια όχι μόνο ξεπέρασαν τους αρχικούς φόβους αλλά το θεωρούσαν υπόθεση ρουτίνας. Η ατομική υποχρέωση για συγκεκριμένα παραδόσιμα σε συγκεκριμένο χρόνο, διαμόρφωσε την ατομική ευθύνη η οποία όσο περνούσε ο χρόνος γινόταν κανόνας. Η συζήτηση και η επεξεργασία των στοιχείων οδήγησε στη συλλογική αποτελεσματικότητα. Οι ίδιες οι δραστηριότητες και το τελικό αποτέλεσμα δείχνουν πως ο στόχος για τη σύνδεση του σχολείου με την κοινωνία επιτεύχθηκε. Εντυπωσιακά αποτελέσματα πάντως, υπήρξαν μετά την επίσκεψη στο Κέντρο περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νάουσας σε μαθητές, που στο σχολείο λόγω της επίδοση τους, χαρακτηριζόταν ως «αδύνατοι».από την πρώτη μέρα του τριήμερου προγράμματος συμμετείχαν στις δραστηριότητες και ιδιαίτερα στις επισκέψεις πεδίου έδειξαν εξαιρετική όρεξη και χρησιμοποιώντας το βοηθητικό υλικό ανακάλυπταν τους διάφορους οργανισμούς (φυτά και 1332 ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

8 ζώα). Έτσι «έχτισαν» μια αυτοπεποίθηση αυτοεκτίμηση η οποία υποβοηθήθηκε από «βραβεία» που θεσπίστηκαν, επί τόπου, από τους συνοδούς καθηγητές, για να επιβραβεύσουν την προσπάθεια αλλά και το αποτέλεσμα της προσπάθειας. Είναι χαρακτηριστικό πως οι έξη μαθητές που βραβεύτηκαν (από τους είκοσι έναν) ήταν εκείνοι που η επίδοση τους στο σχολείο ήταν από τις χαμηλότερες. Η μαθησιακή προσπάθεια συνεχίστηκε και μετά την επιστροφή στο σχολείο όπου έδειξαν «άλλο πρόσωπο». Στις γραπτές αξιολογήσεις του Μαΐου οι τέσσερις από αυτούς (έξη) πέτυχαν γραπτή επίδοση 3-5 μονάδες πάνω από το προφορικό (του προηγούμενου τριμήνου) στο μάθημα της Βιολογίας. Ανάλογη επίδοση είχαν και στα υπόλοιπα μαθήματα. 7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η Ιστορία των δύο χρόνων του προγράμματος οδήγησε σε αρκετά συμπεράσματα.: Η μαθησιακή διαδικασία έγινε πιο ενδιαφέρουσα για όλους τους μαθητές αφού ασχολήθηκαν με το άμεσο περιβάλλον τους. Το γεωλογικό περιβάλλον της περιοχής (βουνά, ρήγματα, κοιλάδες, σπήλαια κλπ) άρχισε να ξετυλίγεται μπροστά τους με ένα διαφορετικό τρόπο αφού η επιστημονική γνώση απλοποιημένη απαντούσε στα ερωτήματα και τις απορίες τους. Ακόμα η διαδρομή του νερού από τη στιγμή που θα πέσει στο έδαφος μέχρι να φτάσει στη θάλασσα ακολουθεί το υδρογραφικό δίκτυο. Οι μαθητές και οι μαθήτριες έδειξαν σημαντικό ενδιαφέρον για τα φυτά και τα ζώα της περιοχής και για την ποικιλία τους. Ιδιαίτερα τα ενδημικά, τα κινδυνεύντα και τα σπάνια φυτά και ζώα παρακίνησαν την περιέργεια τους. Υπήρξε ακόμα έντονο ενδιαφέρον για τα δέντρα - μνημεία της φύσης. Οι ασχολίες των κατοίκων και τα τοπικά προϊόντα έδωσαν την δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν παραδοσιακά επαγγέλματα και τοπικά προϊόντα. Η αμπελοκαλλιέργεια και ελαιοκαλλιέργεια επί πέντε (και πάνω) χιλιάδες χρόνια απετέλεσαν τους πυλώνες στήριξης της αγροτικής οικονομίας της Κρήτης. Φυσικό επομένως το έντονο ενδιαφέρον των μαθητών και μαθητριών. Η συλλογικότητα ζητούμενο στην Ελληνική πραγματικότητα δοκιμάστηκε και στο τέλος τα αποτελέσματα ήταν θετικά. Οι περισσότεροι μαθητές κατέγραψαν (στην αξιολόγηση που έκαναν για το πρόγραμμα και περιλαμβάνεται στο DVD), ως ένα από τα αποτελέσματα της συμμετοχής τους το ότι έμαθαν να συνεργάζονται. Ακόμα η επίσκεψη στα τρία περιβαλλοντικά κέντρα, θεωρήθηκε από όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες, ως μια επιβράβευση τους και ως ένα πολύ σημαντικό γεγονός για τη σχολική τους ζωή. Είναι φανερό πως βιωματικές καλά σχεδιασμένες διδακτικές διεργασίες αφήνουν πολλές γνώσεις, εμπειρίες αλλά κυρίως βιώματα στα παιδιά τα οποία περνούν στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Η ύλη αρκετών μαθημάτων συνδέθηκε με το σχέδιο εργασίας. Η Βιολογία, η Γεωγραφία, η τοπική ιστορία, τα θρησκευτικά, η πληροφορική είχαν πτυχές που συναντούσαν τμήματα του σχεδίου εργασίας. Η σύνδεση των μαθημάτων αυτών με τοπικά χαρακτηριστικά έκανε αμεσότερη τη μαθησιακή διαδικασία και άρα πιο ενδιαφέρουσα. Το σχολείο αναγνωρίστηκε (απέκτησε κύρος) στην τοπική κοινωνία και μάλιστα είναι χαρακτηριστικό πως υπήρξαν νέες εγγραφές (για τη σχολική χρονιά ) στην Α τάξη, εξ αιτίας της ενασχόλησης (όπως δήλωσαν στη Διευθύντρια) του σχολείου με το άμεσο περιβάλλον του. Αναπτύχθηκαν στέρεοι δεσμοί μεταξύ του σχολείου και της τοπικής κοινωνίας. Μία τοπική ημερήσια εφημερίδα (ΤΟΛΜΗ) έκανε πρωτοσέλιδο ένα αποτέλεσμα (ανακάλυψη υδραγωγείων στην Πυργού) του σχεδίου εργασίας και το Παγκρήτιο κανάλι ΚΡΗΤΗ TV αφιέρωσε (με αφορμή την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος) 2,5 ώρες ζωντανής εκπομπή για να αναδείξει τα αποτελέσματα της προσπάθειας μαθητών και καθηγητών. Τα τοπικά μέσα δηλαδή αξιολόγησαν ως σημαντικά τα αποτελέσματα του προγράμματος και για το λόγο αυτά τους έδωσαν και δημοσιότητα με δική τους πρωτοβουλία. Η τοπική κοινωνία την πρώτη χρονιά ( ) δεν έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα. Όταν όμως διαπίστωσαν πως αυτό που συντελείται είναι σημαντικό για τα παιδιά ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1333

9 αλλά και την κοινωνία, έδωσαν τον καλλίτερο εαυτό τους να βοηθήσουν όπου μπορούσαν για να πάνε καλλίτερα τα πράγματα. Η παρουσίαση που έγινε αρχές του 2006 (Γενάρης) ήταν καταλυτική για τους φορείς της τοπικής κοινωνίας. Τα αποτελέσματα είναι ήδη σημαντικά και αναμένονται τα επόμενα χρόνια επιπτώσεις 1 : Στα έργα υποδομής αν ο Δήμος φροντίσει να υποστηρίξει με μελέτες τις προτάσεις. Στους κατοίκους αφού αναμένονται πρωτοβουλίες επιχειρηματικές για να αξιοποιηθούν τα αναδειχθέντα πλεονεκτήματα του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Στους μαθητές αφού κατέκτησαν τη συλλογικότητα αλλά και η αναγνώριση πως έκαναν κάτι σημαντικό που επιδρά στην τοπική κοινωνία και στη ζωή τους. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αθανασάκης Α. και Κουσούρης Θ. (1999) Περιβάλλον και Οικολογία στην Εκπαίδευση ΧΡ. ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2. Βαρουφάκη Γ. (1996) Αρχαία Ελλάδα και ποιότητα. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ 3. Βέκιος Γ. (2001) Το βιβλίο του κρασιού. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΑΛΟΥ 4. Ανδριώτης Μ. κ.α.(2000) Βιολογία Α και Γ Γυμνασίου ΟΕΔΒ. 5. Τσουνάκος Θ. κ.α. (1998) Γεωγραφία Α και Β Γυμνασίου κ.α. Ο.Ε.Δ.Β. 6. Γεωργόπουλος Αλ. και Τσαλίκη Ελ.(1998), Περιβαλλοντική εκπαίδευση. Gutenberg 7. Δήμος Γαζίου (2005) Il Miglior vino del mondo Το κρητικό κρασί στις αρχειακές πηγές της Βενετοκρατία. 8. Διεθνές συνέδριο (1999) Προστατευόμενες φυσικές περιοχές και περιβαλλοντική εκπαίδευση Σεπτεμβρίου Σίγρι Λέσβου. 9. Εκδοτική Αθηνών (1990) Φυτολογία τόμος Εκδοτική Αθηνών (1991) Ζωολογία τόμος Ζαβλανός Μ. (2003) Η ολική ποιότητα στην εκπαίδευση. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 12. Ζαβλανός Μ. (2003) Διδακτική & αξιολόγηση. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΘ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 13. Ζάχαρη Α. (1977)Τα δάση της Κρήτης από την αρχαιότητα έως σήμερα. 14. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καλαμάτας (2004) Η ελιά μέσα στους αιώνες. 15. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ζακύνθου (2004) Ελιά- λάδι, ο ελαιώνας σαν οικοσύστημα 16. Κόπακα Κ. (2000) Επιφανειακή έρευνα στη Γαύδο, Προσεγγίσεις ενός οριακού νησιώτικου μικρόκοσμου Πεπραγμένα Η Διεθνούς Κρητολογικού συνεδρίου Α Κυπριωτάκης Ζ. (1998) Συμβολή στη χασμοφυτική χλωρίδα της Κρήτης. Διδακτορική διατριβή. 18. Λέκκας Ε. (1999) Γεωλογία και περιβάλλον. 19. Μανωλιούδης Σ. (2000) Εκπαίδευση ολική ποιότητα αξιολόγηση εισήγηση στο Συνέδριο Αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων - σχολείου Πανεπιστήμιο Πατρών. 20. Μουντράκης Δ. (1985) Γεωλογία της Ελλάδας. UNIVERSITY STUDIO PRESS 21. Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού λαδιού (2003) Η ιστορία της γέρικης ελιάς και οι περιπέτειες του λαδιού. 22. Ο.ΑΝ.Α.Κ.- Παρίτσης Σ. (2001) Μελέτη Διαχείρισης υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών του Δήμου Γοργολαήνι. 23. Οργανισμός Ανάπτυξης Μαλεβιζίου (1998) το ΜΑΛΕΒΙΖΙ από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι σήμερα. 24. Περιβαλλοντική ομάδα 4 ου Γυμνασίου Ηρακλείου (2003) Περιβάλλον & Διαχείριση νερού στην Κρήτη. 25. Pelletier A. (1985) L Archeologie et ses Methodes, Roanne/Le Coteau,. 1 Μετά (1998) από παρόμοιο πρόγραμμα του Γυμνασίου Γέργερης, στο γειτονικό Δήμο Ρούβα, τα αποτελέσματα ήταν σημαντικά αφού πολλές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες αναπτύχθηκαν για να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα που είχαν καταγραφεί στο φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον. Με την στήριξη του Δήμου (παρέχοντας σύμβουλο κοινωνικό λειτουργό) γυναίκες δημιούργησαν συνεταιρισμό, (επωνυμία: ΙΔΑΙΑ ΓΗ) για παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων, ο οποίος πηγαίνει πολύ καλά. Ακόμα συστάθηκε ιδιωτική εταιρεία με παρόμοιο αντικείμενο. Άλλος συνεταιρισμός παρήγαγε (το 2003) 10 τόνους ξυνόχοντρο, ο τοπικός φούρνος έγινε παραδοσιακός και γενικά υπήρξε στροφή στην παράδοση με δράσεις φιλικές στο περιβάλλον ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

10 26. Πηγιάκη Π. (2006) Δημοκρατική κριτική - εκπαιδευτική καινοτομία, μαθήματα από το σχολείο δεύτερης ευκαιρίας. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΡΗΓΟΡΗ. 27. Πρακτικά διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου (1998)Οίνος παλαιός ηδύποτος., ΥΠ. ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ. 28. Πρακτικά Διεθνούς Συμποσίου Σητεία Κρήτης (2002) Ελιά και λάδι στην Κρήτη. ΣΕ.ΔΗ.Κ. 29. Rogers A. (1999) Η Εκπαίδευση ενηλίκων. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ. 30. Σπανάκης Στ. (1991) Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων. 31. Σφήκας Γ. (1989) Πουλιά και θηλαστικά της Κρήτης. EFSTATHIADIS GROUP. 32. Σφήκας Γ. (1980) Τα αγριολούλουδα της Κρήτης. EFSTATHIADIS GROUP 33. Τσερεβελάκης Γ. (2005) Μνήμης ανάπλους Μια αναδρομή στην Ιστορία και στο λαϊκό πολιτισμό των Κάτω Ασιτών της Επαρχίας Μαλεβυζίου., Πολιτιστικός σύλλογος κάτω Ασιτών, το Γοργολαήνι. 34. Τσούνης Γ. (2000) Bird Watching Στο μαγικό κόσμο των πουλιών ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. 35. Φλογαϊτη Ε. (1998) Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ 36. Φυτρολάκη Ν. (1980) Η Γεωλογική Δομή της Κρήτης 37. Χριστοδούλου Γ. (1963) Γεωλογικαί και μικροπαλαιοντολογικαί έρευναι επί του νεογενούς της Νήσου Κρήτης. Διατριβή επί υφηγεσία ανασύρθηκαν φωτογραφίες και υλικό Ιανουάριο ανασύρθηκε Δεκέμβριο ανασύρθηκε τον Νοέμβριο του Kpe-kastor.kas.sch.gr ανασύρθηκε τον Οκτώβριο του CD-ROM Κέντρο Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Στυλίδας (2003) Ελιά Εθνικό δίκτυο ΠΕ. 43. CD-ROM Κέντρο Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Καστοριάς οι δρόμοι του νερού. 44. CD-ROM Περιβαλλοντική ομάδα Γυμνασίου Γέργερης, 2 ου Γυμνασίου Κίσσαμου και Λυκείου Σορωνής Ρόδου (1998) Σύνδεση φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος με την ανάπτυξη. 45. CD-ROM Περιβαλλοντική ομάδα πειραματικού Γυμνασίου Ηρακλείου (2003) Ενδημικά και απειλούμενα είδη της Κρήτης. ΥΠΕΠΘ-Παν/μιο Αιγαίου με την συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1335

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδιο Ετήσιας Έκθεσης Αυτοαξιoλόγησης Υλοποίηση, Παρακολούθηση και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ

ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΛΕΡΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΟ 4/ΘΕΣΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΔΙΑΣ ΒΗΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αποφασίζεται το θέμα σε συνεργασία με τους μαθητές. Ενημερώνεται ο διευθυντής του σχολείου, ο

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης

ποδράσηη Το Βυζαντινό Κάστρο Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 9ο ΕΠΑΛ Θεσσαλονίκης Το Βυζαντινό Κάστρο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2008 2009 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2008 2009 Το πρόγραμμα είναι τριήμερο και απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία

Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Σχολείο : 9/θ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΑΜΩΝΑ Τίτλος/Θέμα Προγράμματος Το Κάστρο του Πλαταμώνα μέσα στην Iστορία Τάξεις ή Τμήματα συμμετοχής: ΣΤ1, ΣΤ2 Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου. 24o Δημοτικό Αχαρνών. Νομισματικό Μουσείο Αθηνών Νομισματικό Μουσείο Αθηνών 24o Δημοτικό Αχαρνών Φυτά και ζώα στα νομίσματα και στον διάκοσμο του Νομισματικού Μουσείου 1 Υποδράση: Εκπαιδευτικές Επισκέψεις Μαθητών Συμμετέχοντες Σχολείο: 24o Δημοτικό Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών

ποδράσηη Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο 64ο Νηπιαγωγείο Αθηνών Τέρατα της αρχαίας Ελλάδας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε.

Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. Ο όρος Π.Ε. στην Ελλάδα άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1976 και έπειτα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία που υπάρχουν, η ανάπτυξη της Π.Ε. στην Ελλάδα σχετίζεται καθαρά με τις δραστηριότητες διεθνών οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη»

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ηλεκτρονική τάξη» Ζάφειρας Παναγιώτης 1 Μπίστα Πολυξένη 2, 1 Εκπαιδευτικός 1 ου Λυκείου Παπάγου Μαθηματικός με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας

ποδράσηη Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 «Αθανασάκειο» Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου Γυμνάσιο Αγιάς Λάρισας Διονυσία Διονυσίου Σιδώνια ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον

Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον Σύνδεση της σχολικής Φυσικής Αγωγής και των σχολικών δραστηριοτήτων µε δραστηριότητες σε φυσικό περιβάλλον ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής ιπλή εκπαιδευτική λειτουργία των δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα. Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα. Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Υγιεινή Διατροφή με τοπικά προϊόντα Σφακιανάκη Μαρία Υπεύθυνη ΚΠΕ Αρχανών-Ρούβα-Γουβών Ηράκλειο, Βασιλική Αγ. Μάρκου Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2012 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ:1892/1990

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ Βιοποικιλότητα. Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013

LIFE+ Βιοποικιλότητα. Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013 LIFE+ Βιοποικιλότητα Τεύχος Νο 5 # Μάρτιος 2013 2 3 4 Οι δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών και εκπαιδευτικών της Κρήτης, συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου Ιανουάριος-Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης

ευπωπαϊκό ππόηυπο Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας Έκθεση Συστηματικής Διερεύνησης ΤΠΟΤΡΓΔΙΟ ΠΑΙΓΔΙΑ ΓΙΑ ΒΙΟΤ ΜΑΘΗΗ ΚΑΙ ΘΡΗΚΔΤΜΑΣΩΝ ΚΔΝΣΡΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου Της Σχολικής Μονάδας ευπωπαϊκό ππόηυπο Κλίμα & Σχέσεις στο Σχολείο Σχέσεις μεταξύ Σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Σχολεία ϖου συµµετέχουν 5ο ηµοτικό σχολείο Κέρκυρας 2ο ηµοτικό σχολείο Νάξου Σχολική χρονιά 2005-2006 ιδακτική µεθοδολογία ΤΗΛΕ- ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Περίοδος ϖροετοιµασίας Τηλεδιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons.

Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons. Human souls Continuation of our rehearsals! It isn't so easy, the students work a lot!!! Every Thursday we meet after the school lessons. 7-5-2010 144 The performance!! 10-5-2010 Πρόσκληση Η θεατρική ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης Σαλούστρου Πόπη Γαζίου ΓΕΛ Τι είναι η Διερευνητική Μάθηση Μία διδακτική προσέγγιση που έχει στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας

2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας 2ο Δημοτικό Σχολείο Κολινδρού Πιερίας «Γνωρίζω τον τόπο μου». Πρόταση γνωριμίας με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον του Δήμου Κολινδρού Πιερίας. Συντονιστής: Δημήτριος Χλεμές, δάσκαλος Τάξη υλοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γ/σιο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων. Περιβαλλοντικής Αγωγής

Πρότυπο Πειραματικό Γ/σιο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων. Περιβαλλοντικής Αγωγής ΠΡΟΣ: Δ.Δ.Ε. Ιωαννίνων Καινοτόμες Δράσεις (Υπόψη: κ. Ράπτη Γ.) kainotomes@sch.gr (Με ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο) 83/143 Αίτηση Σχέδιο υποβολής προγράμματος Ημερομηνία ηλεκτρονικής καταχώρησης: 11/19/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΥ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΦΑΝΤΙΚΗΣ ΣΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ GANDHI Δημοτικά Σχολεία Εφαρμογής Δημοτικό Σχολείο Αποστόλων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με την συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ»

ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 - Οριζόντια Πράξη» «ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ Η ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ» Ενημερωτική Συνάντηση Στελεχών Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Η ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΜΟΥ, ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Χριστίνα Νομικού ΠΕ 70 Αμαλία Ταπραντζή ΠΕ 70 Ουρανία Σωτηρίου ΠΕ 70 ΣΧΟΛΕΙΟ 7ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιδωτά καλλιτεχνήματα

Ψηφιδωτά καλλιτεχνήματα Ψηφιδωτά καλλιτεχνήματα ΤΑΞΗ ΣΤ Εκπαιδευτικός: Xριστοδουλόπουλος Χρήστος ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ θρησκευτικα-ιστορία-εικαστικά ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ& ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟΔΟΜΗ Ηλεκτρονικός

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Τεχνολογία Γ! τάξης γυμνασίου Οργάνωση και προγραμματισμός μεθόδου «ΕΡΕΥΝΑ & ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΝΤΟΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΗΣ Προβληματισμοί στο ξεκίνημα της χρονιάς. Η υποδομή του σχολείου μου πως μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης

Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς. 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας- Θράκης 63o Δημοτικό Σχολείο Θεσσαλονίκης Με τα μάτια του παππού και της γιαγιάς 1 Σχολείο: 63 ο Δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης Συμμετέχοντες Τάξη / Τμήμα: ΣΤ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ»

«Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» «Η ΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΗΣ» ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ: Η ενασχόληση των κατοίκων του χωριού με το μάζεμα της ελιάς και η σημασία της χρήσης της στην καθημερινότητα μας. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Οκτώβριος

Διαβάστε περισσότερα

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα.

Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Ένα πρόγραμμα ομαλής μετάβασης που πραγματοποιήθηκε στην Αυλίδα. Το πρόγραμμα βασίστηκε στο αναπτυξιακό οικολογικό μοντέλο (εισήγηση, Έφη Γουργιώτου, λέκτορα στο Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an!

WICHTIGER HINWEIS: Bitte fertigen Sie keine Kopien dieses Fragebogens an! Muster-Fragebogen allgemeinbildende Schule Αγαπητοί γονείς, η γνώμη σας είναι σημαντική για εμάς! Θέλουμε να βελτιώνουμε συνεχώς την ποιότητα της εργασίας μας στο σχολείο. Για να βρούμε ποια είναι τα δυνατά

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Προσωπικά στοιχεία: 1. Όνομα: Χρήστος 2. Επώνυμο: Δημητρίου 3. Ημερομηνία Γέννησης: 9/7/1960 4. Οικογενειακή κατάσταση: Έγγαμος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14..

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ αισθητική απόλαυση μέσο για τη σχολική διδασκαλία, η οποία εστιάζει στη διατροφή και την υγεία δίνει ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Κ.Π.Ε. ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΕΝΤΡΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΔΡΑΣΕΙΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΠΑΡΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα