ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. 1. Η φύση και ορισμοί των συνεπειών των εξετάσεων γλωσσομάθειας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. 1. Η φύση και ορισμοί των συνεπειών των εξετάσεων γλωσσομάθειας"

Transcript

1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Ντίνα Τσαγγαρή Πανεπιστήμιο Κύπρου Εισαγωγή Το παρόν άρθρο ασχολείται με τις επιπτώσεις της αξιολόγησης της γλωσσικής επάρκειας (proficiency language testing) στην εκπαιδευτική διαδικασία. Στο άρθρο αυτό θα συζητήσω τη φύση των επιπτώσεων των εξετάσεων αυτού του είδους, θα κάνω μια σύντομη ιστορική αναδρομή του φαινομένου αυτού, θα παρουσιάσω τα μοντέλα που έχουν προταθεί στο χώρο και τις ερευνητικές μελέτες και τα αποτελέσματά τους και θα προτείνω ερευνητικές κατευθύνσεις στους μελλοντικούς ερευνητές στο χώρο. 1. Η φύση και ορισμοί των συνεπειών των εξετάσεων γλωσσομάθειας Η συζήτηση των συνεπειών της αξιολόγησης της επίδοσης των μαθητών, ιδιαίτερα των εξετάσεων υψηλού διακυβεύματος (high-stakes exams), έχει μακρά ιστορία. Η παλαιότερη ίσως αναφορά στην επίδραση των εξετάσεων αυτού του τύπου ανάγεται στον Latham (1877), ο οποίος αναφερόμενος σε ένα ήδη υπάρχον εξεταστικό σύστημα της εποχής, κάνει λόγο για «κατάχρηση εξουσίας» από τις εξετάσεις τονίζοντας ότι αυτές επηρεάζουν τη ζωή και την εργασία των νέων... τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, τους συγγραφείς των εκπαιδευτικών βιβλίων, και την έννοια του κοινού σχετικά με την εκπαίδευση (σελ. 2). Τα τελευταία χρόνια οι συνέπειες των εξετάσεων γλωσσομάθειας υψηλού διακυβεύματος έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των ερευνητών, των εκπαιδευτικών, των εξεταστικών φορέων και του κοινού γενικότερα. Διάφοροι όροι συνδέονται με την έννοια της επιρροής των εξετάσεων αυτού του είδους στο χώρο της γλωσσικής δοκιμασιολογίας (language testing) και διδασκαλίας. Ωστόσο, ο όρος «washback effect», αναδραστική επίδραση, 1 απαντάται πιο συχνά στην αγγλόφωνη βιβλιογραφία (Cheng & Curtis, 2004: 5). Ο όρος αυτός συζητήθηκε με λεπτομέρεια από τους Alderson & Wall (1993) σύμφωνα με τους οποίους η αναδραστική επίδραση ορίζεται ως η επιρροή των γλωσσικών δοκιμασιών (language tests) στη διδασκαλία και τη μάθηση των γλωσσών. Ο όρος αναδραστική επίδραση θα χρησιμοποιηθεί σε αυτό άρθρο με αυτή τη σημασία (βλ. επίσης Bachman, 1990, Bailey 1999, Davies et al. 1999, Taylor, 2000, Alderson 2004). 1 Τη μετάφραση του όρου «washback effect» σε αναδραστική επίδραση δανείστηκα από τον Κώδικα Πρακτικής του Ευρωπαϊκού Οργανιστμού της Γλωσσικής Δοκιμασιολογίας και Αξιολόγησης (European Association of Language Testing and Assessment, EALTA,

2 Η αναδραστική επίδραση θεωρείται ότι είναι συνέπεια της συμμετοχής σε εξετάσεις υψηλού διακυβεύματος (Alderson & Wall, 1993, Hamp-Lyons 1997), είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στη γλωσσική δοκιμασία, τη διδασκαλία και τη μάθηση (Shohamy et al. 1996, Hamp-Lyons, 1997), είναι ένα πιθανό μέσο για να επιφέρει κανείς εκπαιδευτική μεταρρύθμιση (Pearson, 1988, Shohamy, 1992), και επηρεάζει όχι μόνο τη διδασκαλία και μάθηση (Buck, 1988, Alderson & Wall, 1993, Prodromou, 1995, Messick, 1996) αλλά και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές (Alderson & Wall, 1993, Bailey, 1999). Η αναδραστική επίδραση επίσης θεωρείται δυνητικά θετική (ευεργετική), αρνητική (επιβλαβής) ή ουδέτερη (Buck, 1988, Heaton, 1990, Bachman & Palmer, 1996, Bailey, 1996, Messick, 1996, Shohamy et al., 1996, Davies et al. 1999), και μπορεί να είναι εκούσια και ακούσια (Andrews, 2004, Qi, 2004). Τέλος υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στο διακύβευμα μιας γλωσσικής δοκιμασίας και στη δύναμη της αναδραστικής επίδρασης, δηλ. όσο μεγαλύτερο είναι το διακύβευμα μιας γλωσσικής δοκιμασίας τόσο πιο ισχυρή είναι η αναδραστική του επίδραση (Alderson & Wall 1993, Alderson & Hamp-Lyons, 1996, Shohamy et al., 1996). 2. Ιστορική αναδρομή Η αναδραστική επίδραση των γλωσσικών δοκιμασιών έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ερευνητών από τις αρχές της δεκαετίας του Ωστόσο, η περίοδος πριν από τη δεκαετία του 1990, η επονομαζόμενη «η περίοδος του μύθου» ( myth phase, Tsagari, 2007a), είναι η περίοδος κατά την οποία οι συγγραφείς ισχυρίστηκαν την ύπαρξη της αναδραστικής επίδρασης, χωρίς όμως να μπορούν να επεξηγήσουν περαιτέρω το φαινόμενο αυτό. Οι συζητήσεις αυτή την περίοδο επικεντρώνονταν κυρίως σε σύντομες επεξηγήσεις γύρω από τη φύση της αναδραστικής επίδρασης και τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις των γλωσσικών δοκιμασιών που χρησιμοποιούνταν την εποχή εκείνη. Η αναδραστική επίδραση αυτή την περίοδο αντιμετωπίστηκε με το εξής σκεπτικό: «Αν μια εξέταση είναι καλή, θα έχει θετικά αποτέλεσματα για τη διδασκαλία. Εάν είναι κακή, τότε αυτή θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τη διδασκαλία» (Heaton, 1990: 16). Οι λίγες εμπειρικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν αυτή την περίοδο (Wesdorp, 1982, Hughes, 1988, Khaniya, 1990) επικαλούνταν είτε την απουσία είτε την παρουσία της αναδραστικής επίδρασης βασιζόμενες σε μεθόδους όπως συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια ή αποτελέσματα των ίδιων των γλωσσικών δοκιμασιών. Το επόμενο στάδιο, η «μεταβατική περίοδος» ( metaphor phase, Tsagari, 2007a), ξεκίνησε το 1993 με τη δημοσίευση του άρθρου των Alderson και Wall (1993), οι οποίοι πρώτοι 2

3 αμφισβήτησαν τη φύση της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών που ίσχυε μέχρι τότε και πρόσφεραν ένα νέο ορισμό του φαινομένου. Από το 1993 και μετά, η αναδραστική επίδραση μπήκε στο τελικό της στάδιο, «την περίοδο της πραγματικότητας» ( the reality phase, Tsagari, 2007a). Αυτό που ιδιαίτερα χαρακτηρίζει αυτήν την εποχή είναι η εμπειρική έρευνα και η προσπάθεια να εξηγηθεί και να προσδιοριστεί η φύση της αναδραστικής επίδρασης με περισσότερη λεπτομέρεια 3. Τα θεωρητικά μοντέλα της αναδραστικής επίδρασης Η έναρξη της εμπειρικής έρευνας στο χώρο της αναδραστικής επίδρασης σηματοδοτήθηκε με τη δημοσίευση του άρθρου των Alderson και Wall (1993) με τίτλο Does Washback Exist?. Οι συγγραφείς, σε αντίθεση με τη θεώρηση της αναδραστικής επίδρασης που ίσχυε μέχρι τότε, έθεσαν δεκαπέντε υποθέσεις σχετικά με τη φύση της αναδραστικής επίδρασης σε σχέση με τις διάφορες συνέπειες που μπορεί να επιφέρουν οι γλωσσικές δοκιμασίες ως εξής: 1) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει τη διδασκαλία, 2) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει τη μάθηση, 3) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το περιεχόμενο της διδασκαλίας, 4) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει τις μεθόδους της διδασκαλίας, 5) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το περιεχόμενο της μάθησης, 6) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει τις μεθόδους της μάθησης, 7) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το ρυθμό (rate) και την αλληλουχία (sequence) της διδασκαλίας, 8) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το ρυθμό και την αλληλουχία της μάθησης, 9) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το βαθμό (degree) και τη βαθύτητα (depth) της διδασκαλίας, 10) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει το βαθμό και τη βαθύτητα της μάθησης, 11) Μια γλωσσική δοκιμασία θα επηρεάσει τις υπάρχουσες απόψεις ως προς το περιεχόμενο, τη μέθοδο, κ.λπ. της διδασκαλίας και μάθησης, 12) Οι γλωσσικές δοκιμασίες που έχουν υψηλό διακύβευμα ασκούν αναδραστική επίδραση, 13) Οι γλωσσικές δοκιμασίες που δεν έχουν υψηλό διακύβευμα δεν ασκούν αναδραστική επίδραση, 14) Οι γλωσσικές δοκιμασίες ασκούν αναδραστική επίδραση σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, 15) Οι γλωσσικές δοκιμασίες ασκούν αναδραστική επίδραση σε ορισμένους καθηγητές και μαθητές, και όχι σε όλους. (1993: ) Η πρόθεση των Alderson & Wall δεν ήταν να επιχειρηματολογήσουν υπέρ ή κατά των υποθέσεων αυτών. Στόχος τους ήταν να προσδιορίσουν τη φύση του φαινομένου της 3

4 αναδραστικής επίδρασης έτσι ώστε να βοηθήσουν τους ερευνητές που σκοπεύουν να ασχοληθούν με το φαινόμενο αυτό στο μέλλον. Εκτός από τον προσδιορισμό του φαινομένου, οι συγγραφείς συζήτησαν το ενδεχόμενο να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πιθανόν συμβάλλουν στην ύπαρξη της αναδραστικής επίδρασης, εκτός από το σχεδιασμό των γλωσσικών δοκιμασιών, π.χ. η έλλειψη κατανόησης των προδιαγραφών των εξετάσεων, η ανεπαρκής κατάρτιση των εκπαιδευτικών, τα προβλήματα της εσωτερικής διαχείρισης των σχολείων, κ.λπ. Οι Alderson & Wall αναφέρθηκαν επίσης στη μεθοδολογία που θα πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη διερεύνηση της αναδραστικής επίδρασης προτείνοντας «μια περισσότερο εθνογραφική προσέγγιση του θέματος» (1993: 127) από ό,τι ίσχυε μέχρι τότε, π.χ. συλλογή των δεδομένων από τους ίδιους τους μαθητές και διδάσκοντες, την άμεση παρατήρηση στην τάξη, κ.λπ. Τέλος, τόνισαν ότι όσοι ερευνητές επιθυμούν να διερευνήσουν την αναδραστική επίδραση μιας γλωσσικής δοκιμασίας θα πρέπει να λάβουν υπόψη όχι μόνο τη φύση της γλωσσικής δοκιμασίας αλλά και το εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και τις ερευνητικές μελέτες σε τομείς που σχετίζονται με τα μαθησιακά κίνητρα και με την εισαγωγή καινοτόμων πρακτικών σε προγράμματα σπουδών και εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Λίγα χρόνια αργότερα, οι Alderson & Hamp-Lyons (1996) επανεξέτασαν τη φύση των δεκαπέντε υποθέσεων των Alderson & Wall (1993) και διατύπωσαν πρόσθετες υποθέσεις, όπως: Οι γλωσσικές δοκιμασίες θα έχουν διαφορετικά ποσά (amounts) και είδη (types) αναδραστικής επίδρασης για κάποιους καθηγητές και μαθητές από ό,τι για άλλους. Το ποσό και το είδος αναδραστικής επίδρασης θα ποικίλλει ανάλογα με 1) το κύρος ή το επίπεδο του διακυβεύματος της γλωσσικής δοκιμασίας, 2) το βαθμό με τον οποίο ο σχεδιασμός μιας γλωσσικής δοκιμασίας είναι αντίθετος με την τρέχουσα πρακτική, 3) το τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί και οι συγγραφείς εγχειριδίων σκέφτονται και σχεδιάζουν κατάλληλα διδακτικά υλικά και εγχειρίδια για την προετοιμασία των υποψηφίων στις γλωσσικές δοκιμασίες, και 4) το βαθμό με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί και οι συγγραφείς υλικών και εγχειριδίων είναι πρόθυμοι και ικανοί να εισαγάγουν καινοτόμες ιδέες και πρακτικές και να επιφέρουν αλλαγές. (Alderson & Hamp-Lyons, 1996: 296) Στο δικό του μοντέλο ο Hughes (1994) θεώρησε ότι η αναδραστική επίδραση ενός εξεταστικού συστήματος ασκείται πάνω σε τρεις παράγοντες, δηλ. στους «συμμετέχοντες», στις «διαδικασίες» και στα «προϊόντα», τους οποίους θεωρεί ότι είναι βασικά χαρακτηριστικά κάθε εκπαιδευτικού συστήματος (βλ. Σχήμα 1). 4

5 Αναδραστική Επίδραση (Washback) Συμμετέχοντες (Participants) Διαδικασίες (Processes) Προϊόντα (Products) Σχήμα 1. Μοντέλο αναδραστικής επίδρασης του Hughes (1994) Με τον όρο «συμμετέχοντες» ο Hughes ορίζει «το σύνολο αυτών των οποίων οι αντιλήψεις και στάσεις μπορεί να επηρεαστούν από μια γλωσσική δοκιμασία (π.χ. μαθητές, εκπαιδευτικοί, εξεταστικοί οργανισμοί, συγγραφείς εγχειριδίων και εκδότες)» (1994: 2). Με τον όρο «διαδικασίες» αναφέρεται σε «τυχόν ενέργειες που έγιναν από τους συμμετέχοντες, οι οποίες μπορεί να συμβάλουν στη διαδικασία της μάθησης (π.χ. σχεδιασμό διδακτικών εγχειριδίων, προγράμματα σπουδών, αλλαγές στη διδακτική μεθοδολογία, χρήση εξεταστικών στρατηγικών, κ.λπ.)» (1994: 2). Τέλος, με τον όρο «προϊόν» αναφέρεται σε «αυτό που έχει γίνει γνώση (π.χ. γεγονότα, δεξιότητες, κ.λπ.), καθώς και την ποιότητα της μάθησης (π.χ. ευχέρεια λόγου, κ.λπ.)» (1994: 2). Ο Hughes επίσης τόνισε ότι για να παρατηρηθεί μια οποιαδήποτε μορφή αναδραστικής επίδρασης μιας γλωσσικής δοκιμασίας, πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες πέντε προϋποθέσεις: Η επιτυχία στη γλωσσική δοκιμασία πρέπει να είναι σημαντική για τους μαθητές, Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να θέλουν οι μαθητές τους να επιτύχουν, Οι συμμετέχοντες πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με τη γλωσσική δοκιμασία και να κατανοούν τις επιπτώσεις της φύσης και περιεχομένου της, Οι συμμετέχοντες πρέπει να έχουν εξειδικευμένη γνώση της φύσης της γλωσσικής δοκιμασίας (συμπεριλαμβανομένης της διδασκαλίας, των μεθόδων, του σχεδιασμού των προγραμμάτων σπουδών και των διδακτικών υλικών), και Οι αναγκαίοι πόροι για την επιτυχή προετοιμασία της γλωσσικής δοκιμασίας πρέπει να είναι διαθέσιμοι (1994: 2-3). Μερικά χρόνια αργότερα, η Bailey (1996: 264) παραθέτει το δικό της μοντέλο συνδυάζοντας τις συζητήσεις και τα ερευνητικά αποτελέσματα της εποχής καθώς και τα μοντέλα των Alderson & Wall (1993) και Hughes (1994). Στο μοντέλο της η Bailey ορίζει ένα αριθμό συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένων των μαθητών, των εκπαιδευτικών, των συγγραφέων, των σχεδιαστών προγραμμάτων σπουδών, και των ερευνητών και των προϊόντων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από την εξέταση, όπως η μάθηση, η διδασκαλία, τα διδακτικά υλικά και τα προγράμματα σπουδών (βλ. Σχήμα 2). 5

6 ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ Μαθητές Μάθηση Εκπαιδευτικοί Διδακτική Συγγραφείς εγχειριδίων και σχεδιαστές προγραμμάτων σπουδών Νέα εγχειρίδια και προγράμματα σπουδών Ερευνητές Αποτελέσματα ερευνών Σχήμα 2. Mοντέλο αναδραστικής επίδρασης της Bailey (1996) Στο άρθρο της η Bailey συζήτησε επίσης τις δυσκολίες της διερεύνησης της αναδραστικής επίδρασης, προτείνοντας την παρατήρηση και συλλογή δεδομένων στην τάξη, τη συλλογή δεδομένων πριν από την εισαγωγή νέων γλωσσικών δοκιμασιών, την έρευνα σε «φυσικά περιβάλλοντα» (natural settings), την τριγωνοποίηση δεδομένων (triangulation of data), κ.λπ. Όπως οι Alderson & Wall (1993) και, αργότερα, o Messick (1996), η Bailey τόνισε ότι όταν οι ερευνητές μελετούν τη φύση της αναδραστικής επίδρασης, χρειάζεται να καθορίζουν πως, για παράδειγμα, η διδακτική ή μάθηση που λαμβάνει χώρα μέσα σε μια τάξη μπορεί να συνδεθεί άμεσα με την εισαγωγή και τη χρήση της γλωσσικής δοκιμασίας και κατ επέκταση με την παρουσία της αναδραστικής επίδρασης της δοκιμασίας αυτής. Τα τρία μοντέλα της αναδραστικής επίδρασης γλωσσικών δοκιμασιών που σύντομα παρουσιάστηκαν σε αυτό το υποκεφάλαιο έχουν προσφέρει ένα δυναμικό πλαίσιο για τις εμπειρικές επιστημονικές μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα. Ακολουθεί αναφορά στο περιεχόμενο, τη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα μιας σειράς εμπειρικών μελετών οι οποίες ερεύνησαν την αναδραστική επίδραση διαφόρων γλωσσικών δοκιμασιών. 4. Οι ερευνητικές μελέτες μικρής κλίμακας Τα 16 χρόνια περίπου μετά τη δημοσίευση του άρθρου των Alderson & Wall (1993) παρατηρήθηκε ένας ολοένα αυξανόμενος αριθμός εμπειρικών μελετών διερεύνησης της 6

7 αναδραστικής επίδρασης. Μελέτη της παρούσας βιβλιογραφίας καταδεικνύει ότι υπάρχουν τουλάχιστον δύο είδη μελετών αναδραστικής επίδρασης: αυτές που σχετίζονται με τις παραδοσιακές σταθμισμένες δοκιμασίες μεγάλης κλίμακας (standardized large-scale language tests) που χρησιμοποιούν κυρίως πολλαπλή επιλογή οι οποίες θεωρούνται ότι έχουν κυρίως αρνητική επίδραση στην ποιότητα της διδασκαλίας και της μάθησης και αυτές που μελετούν τις εξετάσεις που έχουν τροποποιηθεί και βελτιωθεί προκειμένου να ασκήσουν θετική επίδραση στη διδασκαλία και τη μάθηση. Ακολουθεί μια σύνοψη των εμπειρικών ερευνών της αναδραστικής επίδρασης των δοκιμασιών της γλωσσικής εκπαίδευσης σε μορφή πίνακα (βλ. Πίνακα 1): Εκπαιδευτικό Περιβάλλον Ερευνητές Καναδάς Saif (2006) Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη Κίνα Κύπρος Kiss-Gulyas (2001), Nikolov (1999), Gosa (2004), Glover (2006), Wall & Horak (2006, 2008a, 2008b) Li (1990), Qi (2004, 2005), Jin (2000), Chen (2002), Chen & He (2003), Zhao (2003) Tsagari (forthcoming) Βραζιλία Scaramucci (2002) Γερμανία Perrin (2000) Χονγκ Κονγκ Andrews (1994a, b, 2002), Cheng (1997a, b, 1998, 1999), Lam (1993, 1994), Lumley & Stoneman (2000), Stoneman (2005) Ιράν Nemati (2003), Nazari (2005) Ισραήλ Shohamy (1993), Shohamy et al. (1996), Ferman (2004) Ιταλία Hawkey (2006) Ιαπωνία Watanabe (1992, 1996, 1997, 2001), Robb & Ercanbrack (1999) Νέα Ζηλανδία Read & Hayes (2003), Hayes & Read (2004) Σρι Λάνκα Wall & Alderson (1993), Wall (1999) Ταϊβάν Chen (2002), Shih (2006) Ολλανδία Wesdorp (1982) Τουρκία Hughes (1988) Μεγάλη Βρετανία Saville & Hawkey (2004), Hawkey (2004a, b), Scott (2005), Green (2003, 2007) Η.Π.Α Alderson & Hamp-Lyons (1996), Stecher et al. (2004) Βιετνάμ Nguyen (1997) Πίνακας 1. Σύνοψη ερευνών αναδραστικής επίδρασης Οι μελέτες που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1 έχουν γίνει σε διάφορες χώρες του κόσμου και έχουν διερευνήσει την αναδραστική επίδραση δοκιμασιών: στους εκπαιδευτικούς και τη διδασκαλία (π.χ. Cheng, 2005, Ferman, 2004, Hayes & Read, 2004, Nazari, 2005, Saif, 2006, Wall, 2005), 7

8 στα διδακτικά εγχειρίδια (π.χ. Read & Hayes, 2003, Saville & Hawkey, 2004), στους μαθητές (π.χ. Andrews et al., 2002, Chen & He, 2003, Robb & Ercanbrack, 1999, Watabane, 2001), στις απόψεις για τη γλωσσική δοκιμασία (π.χ. Cheng, 2005, Jin, 2000, Read & Hayes, 2003), και στις συμπεριφορές που καταγράφονται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της δοκιμασίας (π.χ. Stoneman, 2005). Στις μελέτες αυτές έχει ερευνηθεί η αναδραστική επίδραση των δοκιμασιών σε τοπικό επίπεδο, εθνικό επίπεδο και διεθνές επίπεδο, π.χ. IELTS (Green, 2003, Hayes & Read, 2004, Nguyen, 1997), TOEFL (Alderson & Hamp-Lyon, 1996, Robb & Ercanbrack, 1999), FCE (Tsagari, 2007b), Michigan Certificate of Competency (Irvine-Niakaris, 1997), κ.λπ. Τρεις σημαντικές μελέτες από τους Dianne Wall (2005), Liying Cheng (2005) και Dina Tsagari (2009) έχουν συμβάλει σημαντικά στην κατανόηση της πολυπλοκότητας του φαινομένου της αναδραστικής επίδρασης. Για παράδειγμα, η μελέτη της διαδεδομένης αντίληψης ότι μπορεί να υπάρξει αλλαγή σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα με την εισαγωγή μιας εξέτασης υψηλού διακυβεύματος ή από τον εκ νέου σχεδιασμό της καταγράφεται από την Wall (2005). Η μελέτη αναλύει τις επιπτώσεις μιας εξέτασης της Αγγλικής ως Ξένης Γλώσσας σε εθνικό επίπεδο στη Σρι Λάνκα που είχε σκοπό να επιφέρει αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα. Μέσα από τη μελέτη της, η Wall κατέδειξε πως το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα δεν επηρεάστηκε μόνο από εξεταστικούς παράγοντες αλλά και από παράγοντες του εκπαιδευτικού συστήματος, καθώς επίσης και από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές τους. Η μελέτη της Wall κάνει διεξοδική επισκόπηση της θεωρίας και έρευνας των επιπτώσεων των εξετάσεων και της καινοτομίας στον τομέα της εκπαίδευσης και παρέχει κατευθυντήριες γραμμές στους εκπαιδευτικούς και ερευνητές οι οποίοι συνεχίζουν να πιστεύουν ότι οι εξετάσεις μπορούν να επιφέρουν αλλαγές στα προγράμματα σπουδών. Η Cheng (2005) ερεύνησε την επίδραση του Hong Kong Certificate of Education in English (HKCEE), μιας υψηλού διακυβεύματος εξέτασης στη διδασκαλία και εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας σε σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στο Χονγκ Κονγκ - μια περίπτωση παρόμοια με αυτή που ανέφερε η Wall (2005) - όπου η εξέταση χρησιμοποιήθηκε ως μέσο αλλαγής. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παρ όλο που η νέα εξέταση ήταν ειδικά σχεδιασμένη για την επίτευξη θετικών αποτελεσμάτων στη διδασκαλία και στη μάθηση, η ισχύς της αναδραστικής επίδρασης της εξέτασης στη διδασκαλία ήταν περιορισμένη, δηλαδή επηρέασε το περιεχόμενο της διδασκαλίας αλλά όχι τις διδακτικές μεθόδους. Η Tsagari (2009) εξέτασε την επίδραση του First Certificate in English (Cambridge ESOL) στη διδασκαλία και την εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια ξένων γλωσσών στην Ελλάδα γνωστά επίσης και ως φροντιστήρια ξένων γλωσσών. Στην έρευνα συμμετείχαν καθηγητές Αγγλικών (φυσικοί και μη ομιλητές της γλώσσας) μέσω ημιδομημένων συνεντεύξεων. Η ερευνήτρια επίσης διεξήγαγε λεπτομερή ανάλυση του 8

9 περιεχομένου των εγχειριδίων που χρησιμοποιούνταν από τους εκπαιδευτικούς για την προετοιμασία των μαθητών τους και των ημερολογίων που διατηρούσαν μαθητές στο τέλος των μαθημάτων τους για διάστημα επτά μηνών. Η έρευνα κατέδειξε την επιρροή της εξέτασης στις στάσεις των εκπαιδευτικών και μαθητών, στα συναισθήματα των μαθητών, στα κίνητρα που υποκινούν την εκμάθηση της γλώσσας και στα διδακτικά υλικά που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί κατά την προετοιμασία της εξέτασης αυτής. Η μελέτη της Tsagari επίσης έδειξε ότι άλλοι παράγοντες πέρα από την εξέταση φαίνεται πως είχαν μεγαλύτερη επιρροή από ό,τι η ίδια η εξέταση. Με βάση την έρευνά της, η Tsagari πρότεινε ένα μοντέλο αναδραστικής επίδρασης που απεικονίζει την πολυπλοκότητά της (βλ. Σχήμα 3). Σχήμα 3. Μοντέλο αναδραστικής επίδρασης της Tsagari (2009) Το μοντέλο αυτό απεικονίζει τον αριθμό των διαμεσολαβητικών παραγόντων που παίρνουν μέρος στη διαδικασία της αναδραστικής επίδρασης περιγράφοντας παραστατικά τη σχέση μεταξύ τους. Η φύση της αναδραστικής επίδρασης των εξετάσεων απεικονίζεται ως μια διαδραστική διαδικασία και φαίνεται πως ασκείται με έμμεσο τρόπο στη διδασκαλία και τη μάθηση. Σύμφωνα με το μοντέλο, η αναδραστική επίδραση των εξετάσεων επιτυγχάνεται κατ αρχήν μέσω της διαμεσολάβησης των διδακτικών υλικών τα οποία με τη σειρά τους έχουν διαμορφωθεί από τις αντιλήψεις των συγγραφέων και των εκδοτών. Με άλλα λόγια τα διδακτικά υλικά που χρησιμοποιούνται κατά την προετοιμασία των εξετάσεων μεσολαβούν μεταξύ των προθέσεων του εξεταστικού οργανισμού και της εξέτασης και της προετοιμασίας που λαμβάνει χώρα μέσα στην τάξη (βλ. επίσης Wall & Horak, 2008b). Ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι επίσης ζωτικής σημασίας, καθώς αυτός μεσολαβεί μεταξύ των διδακτικών υλικών και των μαθητών. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, η αναδραστική επίδραση φαίνεται πως επηρεάζεται και από τη διδακτική φιλοσοφία το σχολείου και ενισχύεται από διάφορους άλλους φορείς που δραστηριοποιούνται στο 9

10 ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, όπως οι γονείς, καθώς και από το τοπικό εκπαιδευτικό σύστημα και τις τοπικές αντιλήψεις σχετικά με την ίδια την εξετάση και τη γλώσσα που αξιολογείται. 5. Ερευνητικές μελέτες μεγάλης κλίμακας Εκτός από έρευνες που έχουν γίνει από μεμονωμένους ερευνητές, πολλές σημαντικές μελέτες από διεθνείς εξεταστικούς οργανισμούς, όπως το Educational Testing Service (ETS), έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στο χώρο της έρευνας της αναδραστικής επίδρασης. Οι μελέτες αυτές διεξάγονται ταυτόχρονα σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο και εστιάζουν στην αναδραστική επίδραση της ίδιας γλωσσικής δοκιμασίας, π.χ. το TOEFL ή το IELTS. Οι μελέτες αυτές τείνουν επίσης να είναι ευρείας κλίμακας, πολυδιάστατες και πολύπλευρες και έχουν συμβάλει σημαντικά στην έρευνα στο χώρο αυτό. Για παράδειγμα, από τις 65 μελέτες που έχουν γίνει για το IELTS και χρηματοδοτήθηκαν από το IDP Education Australia και το British Council, περίπου είκοσι μελέτες εξέτασαν την αναδραστική επίδραση του IELTS. Οι μελέτες αυτές, που πραγματοποιήθηκαν σε διάφορα μέρη του κόσμου με υποψηφίους του IELTS, διερεύνησαν τις επιπτώσεις του IELTS σε ένα ευρύ φάσμα παραγόντων αλλά και στη διδασκαλία και μάθηση. Παρόμοια με το IELTS, είναι και οι έρευνες που έχει γίνει για το TOEFL. Με την εισαγωγή του TOEFL ibt (internet-based TOEFL) το 2005, το ETS έχει χρηματοδοτήσει μια σειρά από μελέτες, δύο εκ των οποίων εξετάζουν την αναδραστική επίδραση του TOEFL. Πιο συγκεκριμένα, για τη μελέτη που αναφέρεται από τις Hamp-Lyons & Brown (υπό έκδοση) συγκεντρώθηκαν και αναλύθηκαν στοιχεία για την προετοιμασία του TOEFL ibt στις ΗΠΑ, την Κίνα και την Αίγυπτο κατά την περίοδο πριν και μετά την εισαγωγή του το Στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκαν κυρίως ερωτηματολόγια και δεδομένα από εκπαιδευτικούς και μαθητές, η παρατήρηση στην τάξη στις ΗΠΑ, ημερολόγια συμμετεχόντων μαθητών στην Κίνα, και συνεντεύξεις εκπαιδευτικών και μαθητών στις ΗΠΑ και την Κίνα. Τα αρχικά πορίσματα κατέδειξαν διαφορές στις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών όσον αφορά στο TOEFL, αλλά ελάχιστες διαφορές μεταξύ των απόψεων των μαθητών που ετοιμάζονται για το TOEFL και εκείνων που δεν προετοιμάζονταν ενώ υπήρχαν επίσης εμφανείς διαφορές μεταξύ των τριών χωρών. Κατά τη μελέτη των Wall & Horak (2006, 2008a, 2008b) ερευνήθηκε το κατά πόσον η εισαγωγή του νέου TOEFL, δηλ. του TOEFL ibt, συνέβαλε σε αλλαγές στη διδασκαλία και τη μάθηση μετά από την εισαγωγή του στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη σε τρεις φάσεις. Η πρώτη φάση ήταν μια αρχική μελέτη η οποία περιγράφει το είδος της διδασκαλίας και της μάθησης σε εκπαιδευτικά κέντρα πριν από την εισαγωγή του νέου TOEFL. Η δεύτερη φάση της έρευνας κατέγραψε τις αντιδράσεις των εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων με την είδηση της εφαρμογής του νέου TOEFL και διερεύνησε τις αλλαγές που γίνονται για την προετοιμασία του περιεχομένου των μαθημάτων. Η τρίτη φάση της 10

11 έρευνας είχε σκοπό να ερευνήσει εάν τα εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία των μαθητών εκπροσωπεύουν με ακρίβεια τη νέα εξέταση και τη χρήση που κάνουν οι εκπαιδευτικοί στην τάξη. Τα δεδομένα συγκεντρώθηκαν από τους συμμετέχοντες εκπαιδευτικούς μέσω συνεντεύξεων, παρατήρηση στην τάξη, και υπολογιστή μέσω του οποίου παρείχαν ερωτήσεις σε εκπαιδευτικούς οι οποίες είχαν σχεδιαστεί για να διερευνήσουν την κατανόησή τους για την κατασκευή και τη μορφή της νέας εξέτασης, τις δραστηριότητες στην τάξη, των εγχειριδίων που χρησιμοποιούσαν και αντιδράσεις τους. Οι ερευνήτριες προέβησαν επίσης στην ανάλυση εξεταστικών εγχειριδίων που χρησιμοποιούνταν από τους εκπαιδευτικούς. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι υπήρχε θετική αναδραστική επίδραση στη διδασκαλία και ότι οι προθέσεις του εξεταστικού φορέα πραγματοποιήθηκαν, αλλά με διαφορετικό τρόπο και ένταση από αυτή που αρχικά προβλέπονταν. Επίσης οι Wall & Horak κατέγραψαν μια σειρά από διαμεσολαβητικούς παράγοντες που επηρέασαν τη φύση της αναδραστικής επίδρασης, π.χ. εξεταστικά εγχειρίδια και άλλα υλικά. Τέλος τόνισαν ότι απαιτείται η άμεση επικοινωνία μεταξύ του εξεταστικού οργανισμού, των εκπαιδευτικών και των μαθητών κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των υποψηφίων. 6. Τελικές παρατηρήσεις Από την ανωτέρω σύντομη επισκόπηση της βιβλιογραφίας διάφορα ευρήματα προκύπτουν σε σχέση με την αναδραστική επίδραση των γλωσσικών δοκιμασιών και τη μεθοδολογία έρευνας στο χώρο αυτό. Πρώτα από όλα, μπορούμε τώρα να δούμε με μεγαλύτερη σαφήνεια τόσο από τις μελέτες μικρότερης όσο και μεγαλύτερης κλίμακας ότι η αναδραστική επίδραση των εξετάσεων υψηλού διακυβεύματος είναι ένα πράγματι πολύπλοκο φαινόμενο. Ενώ οι μελέτες κατέδειξαν ότι μπορεί να υπάρξει αναδραστική επίδραση από τις εξετάσεις αυτού του είδους σε διάφορους τομείς της διδασκαλίας και της μάθησης, οι ίδιες μελέτες κατέδειξαν ότι η επίδραση αυτή δεν είναι πάντα παρούσα και, πολύ συχνά, ποικίλλει ως προς τη «μορφή» (form) και την «ένταση» (intensity) που αυτή λαμβάνει (Cheng, 1997b, 2005). Οι μέχρι τώρα μελέτες έδειξαν επίσης ότι η αναδραστική επίδραση είναι ευρεία και πολύπλευρη και μπορεί να προκληθεί μέσω πολλών ανεξάρτητων μεταβλητών ή παραγόντων που δεν σχετίζονται με την ίδια την εξέταση. Ορισμένοι από τους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνουν τους εκπαιδευτικούς (π.χ. τις πεποιθήσεις, τις στάσεις, την πείρα, την εκπαίδευση, την κατάρτιση, την προσωπικότητα και τις μεθόδους διδασκαλίας τους, κ.λπ.), τους συγγραφείς και τους εκδότες των εγχειριδίων προετοιμασίας των εξετάσεων (π.χ. την ερμηνεία των προδιαγραφών των εξετάσεων), τη θεώρηση της ξένης γλώσσας που εξετάζεται μέσα στο εκάστοτε εκπαιδευτικό σύστημα, τις συνθήκες της διδασκαλίας, τη διαχείριση των διδακτικών μεθόδων και πρακτικών που εφαρμόζονται στα σχολεία, την επικοινωνία μεταξύ των εξεταστικών οργανισμών και χρηστών των εξετάσεων και το 11

12 κοινωνικο-πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο χρησιμοποιούνται τα αποτελέσματα της εξέτασης. Επιπλέον, τα αποτελέσματα των ερευνών κατέδειξαν ότι οι ερευνητές χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους μέτρησης της αναδραστικής επίδρασης. Ουσιαστικά, η έρευνα που έγινε μετά το 1993 προσέφερε μια ποικιλομορφία και διαφοροποίηση μεθόδων, όπως την ανάλυση του εκπαιδευτικού υλικού και διάφορων άλλων εγγράφων, την παρατήρηση και καταγραφή στην τάξη, τις ατομικές και ομαδικές συνεντεύξεις, την ανάλυση του προφορικού λόγου του εκπαιδευτικού (teacher discourse) στις τάξεις προετοιμασίας εξετάσεων, την ανάλυση των ημερολογίων των μαθητών, κ.λπ. Ορισμένοι από τους ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο συλλογής δεδομένων (π.χ. Andrews, 2004) ενώ άλλοι περισσότερες από μια, χρησιμοποιώντας δηλαδή τριγωνοποίηση δεδομένων ( triangulation of data, π.χ. Shohamy et al., 1996, Cheng, 2005, Tsagari, 2009). Τέλος, μια σημαντική τάση στην πιο πρόσφατη έρευνα είναι ότι οι ερευνητές δεν περιορίζονται απλά στην περιγραφή της αναδραστικής επίδρασης αλλά επιχειρούν να καταγράψουν τις αιτίες για τις οποίες εμφανίστηκε ή όχι η επίδραση ή και τους λόγους για τους οποίους γιατί έλαβε τη συγκεκριμένη μορφή. Η έρευνα που έχει γίνει μέχρι σήμερα έχει αναμφίβολα προσφέρει σημαντικά στον προσδιορισμό νέων και σημαντικών πεδίων στη μελέτη της αναδραστικής επίδρασης. Ωστόσο, ο χώρος αυτός χρήζει περαιτέρω έρευνας. Οι ερευνητές απαιτείται από εδώ και στο εξής να μελετήσουν το χώρο της αναδραστικής επίδρασης βαθύτερα και πολυδιάστατα, ιδιαίτερα εάν εστιάσουν την προσοχή τους σε λιγότερο παρατηρήσιμους ή ανεξάρτητους παράγοντες που σχετίζονται με τη διαδικασία της αναδραστικής επίδρασης. Επιπλέον, ακόμη και αν πολλοί από τους παράγοντες που σχετίζονται με την αναδραστική επίδραση των γλωσσικών δοκιμασιών υψηλού διακυβεύματος έχουν μελετηθεί εμπειρικά, υπάρχει μικρή επικάλυψη μεταξύ των μελετών μικρής κλίμακας όσον αφορά στις αρνητικές και θετικές πτυχές της καθώς και σχετικά με το ποιοι παράγοντες την επηρεάζουν. Επομένως παρ όλο που η ύπαρξη της αναδραστικής επίδρασης είναι εμφανής, δεν φαίνεται να υπάρχει γενική συμφωνία για το ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ένταση του φαινομένου και ποιοι παράγοντες προωθούν θετικές ή αρνητικές επιρροές. Επομένως, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα των υπαρχόντων μελετών και σε άλλους πληθυσμούς και εκπαιδευτικά συστήματα, και για να δοθεί συνέχεια σε ζητήματα που έχουν τεθεί. Με αυτό συμφωνεί και η Spratt (2005) η οποία επισημαίνει ότι: Υπάρχει ανάγκη να πραγματοποιηθούν περισσότερες μελέτες σε διάφορα περιβάλλοντα μάθησης. Η χρήση παράλληλων μεθόδων στις μελέτες [αυτές] θα μπορούσε επίσης να δώσει στους ερευνητές την ευκαιρία να διερευνήσουν ορισμένες από τις προφανείς αντιφάσεις στις διαπιστώσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα (2005: 27). 12

13 7. Μελλοντικές κατευθύνσεις Η διερεύνηση της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών αποτελεί δύσκολο εγχείρημα, δεδομένου ότι είναι μια πραγματικά πολύπλοκη σχέση (αιτιώδης ή διερευνητική) η οποία μπορεί να επηρεαστεί από τη διαμεσολάβηση διαφόρων παραγόντων, όπως φαίνεται από τις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα. Τέτοια πολυπλοκότητα δημιουργεί προβλήματα και δυσκολίες και αποτελεί πρόκληση για κάθε ερευνητή που επιθυμεί να πραγματοποιήσει ή πραγματοποιεί μελέτη στο χώρο της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών. Ακολουθούν οδηγίες και ερευνητικές προτάσεις για τους ερευνητές που σκοπό έχουν να τους καθοδηγήσουν έτσι ώστε να αποφύγουν προβλήματα που τυχόν προκύπτουν κατά τη διάρκεια της έρευνάς τους. Οδηγίες για Ερευνητές Κατ αρχήν είναι σημαντικό οι μελλοντικές μελέτες στο χώρο της αναδραστικής επίδρασης να είναι διαχρονικές και να επιτελούνται σε διαδοχικές φάσεις χρησιμοποιώντας πολλαπλές ερευνητικές μεθόδους. Αυτό προτείνεται επειδή η μελέτη της αναδραστικής επίδρασης απαιτεί χρόνο για να ολοκληρωθεί επιτυχώς. Επομένως είναι απαραίτητο να γίνονται διαχρονικές μελέτες με επανειλημμένες παρατηρήσεις (και τρόπους μέτρησης), οι οποίες να εστιάζουν στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές τους καθώς και στη μελέτη των προδιαγραφών και της τυπολογίας των εξετάσεων, των προγραμμάτων σπουδών και της εκάστοτε εκπαιδευτικής πολιτικής. Η φύση τέτοιων μελετών απαιτεί σύγχρονες ερευνητικές μεθόδους και δεξιότητες. Κατ αρχήν οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη διεξαγωγή μελετών αναδραστικής επίδρασης χρειάζεται να βελτιωθούν, όπως η χρήση πολλαπλών μεθόδων (multi-method designs) για την αύξηση του κύρους ή εγκυρότητας της έρευνας (validity of research). Επιπλέον, για την πιο ολοκληρωμένη εικόνα αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών είναι απαραίτητη η εξέταση διαφορετικών οπτικών και συμμετεχόντων για να διερευνηθεί σε βάθος η επίδραση στη διδασκαλία και στη μάθηση της εκάστοτε γλωσσικής δοκιμασίας. Οι μελλοντικοί ερευνητές θα μπορούσαν επίσης να αναπαραγάγουν ή να τελειοποιήσουν τη μεθοδολογία και τις ερευνητικές διαδικασίες, οι οποίες δεν ήταν δυνατές στο παρελθόν. Η μεθοδολογική αναπαραγωγή μπορεί να δώσει στους ερευνητές την ευκαιρία να βασιστούν πάνω στα ευρήματα των υπαρχόντων μελετών σε εννοιολογικό και μεθοδολογικό επίπεδο έτσι ώστε να κατανοήσουν διεξοδικά τη φύση του φαινομένου αυτού. Στις μελέτες αναδραστικής επίδρασης, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πιο εξελιγμένες μέθοδοι, π.χ. μέθοδοι που εξετάζουν άμεσα τα χαρακτηριστικά των υποψηφίων, τις διαδικασίες μάθησης, την παρατήρηση μέσα στην τάξη, χρήση ημερολογίων μαθητών, ανάλυση διδακτικών εγχειριδίων, ανάλυση του προφορικού 13

14 λόγου του εκπαιδευτικού, κ.λπ. που χρησιμοποιούνται ευρέως στις πιο πρόσφατες έρευνες όπως έχει φανεί από τη βιβλιογραφική ανασκόπηση. Οι ερευνητές πρέπει να αποκτήσουν ιδιαίτερες ερευνητικές δεξιότητες για να μελετήσουν το εύρος και το βάθος της αναδραστικής επίδρασης έτσι ώστε η έρευνά τους να αποφύγει τον κίνδυνο να βασίζεται σε τυχαίους παράγοντες διερεύνησης της αναδραστικής επίδρασης και της σχέσης της με τη διδασκαλία και τη μάθηση. Οι ερευνητές πρέπει να μελετήσουν προσεχτικά την εμφάνιση, ιδιαιτερότητα, την ένταση, τη διάρκεια, την αξία και τις απρόβλεπτες εξελίξεις της αναδραστικής επίδρασης καθώς και το «πώς», «πού» και «πότε» να παρατηρούν τα σημεία της διδασκαλίας και της μάθησης που πιθανόν επηρεάζονται από συγκεκριμένες γλωσσικές δοκιμασίες (βλ. Wall & Horak, 2007). Επίσης, πρέπει να αναλύσουν με λεπτομέρεια τις προδιαγραφές και την τυπολογία της γλωσσικής δοκιμασίας και του εκπαιδευτικού πλαισίου που μελετούν και να σχεδιάσουν εκ των προτέρων ερευνητικά ερωτήματα ή υποθέσεις για τη φύση της αναδραστικής επίδρασης πριν από το σχεδιασμό και την υλοποίηση της μελέτης (βλ. επίσης Watanabe 2004). Αυτό συμβαίνει επειδή η μελέτη της αναδραστικής επίδρασης είναι, εξ ορισμού, μελέτη αξιολόγησης. Τέτοιες μελέτες απαιτούν από τους ερευνητές να κατανοήσουν και να αξιολογήσουν το τοπικό εκπαιδευτικό πλαίσιο, καθώς και τους ευρύτερους κοινωνικούς, πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες που διέπουν τη διδασκαλία και τη μάθηση σε σχέση με μια γλωσσική δοκιμασία πριν την υλοποίηση της μελέτης. Επιπλέον, οι ερευνητές θα πρέπει να εξετάσουν την εποχικότητα του φαινομένου, επειδή το χρονοδιάγραμμα των παρατηρήσεών τους μπορεί να επηρεάσει το τι θα ανακαλύψουν σχετικά με την αναδραστική επίδραση των γλωσσικών δοκιμασιών που μελετούν (Bailey, 1999, Cheng, 2005, Watanabe, 1996). Η μελέτη της αναδραστικής επίδρασης μιας συγκεκριμένης γλωσσικής δοκιμασίας μέσα σε ένα συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πλαίσιο από μεμονωμένους ερευνητές μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το συγκεκριμένο πλαίσιο. Ωστόσο, θα είναι πολύ πιο χρήσιμο εάν ομάδες ερευνητών εργαστούν από κοινού με σκοπό την οργάνωση σειράς μελετών γύρω από την ίδια γλωσσική δοκιμασία μέσα σε κοινά ή διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα. Με τον τρόπο αυτό, μπορούν να ερευνηθούν πολλές διαφορετικές πτυχές αυτού του φαινομένου. Τα συμπεράσματα των ερευνητών θα μπορούν να διασταυρωθούν και, κατά συνέπεια, να δημιουργήσουν μια πιο ακριβή εικόνα της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών. Επιπλέον, είναι επιτακτική ανάγκη οι ερευνητές της αναδραστικής επίδρασης να εργάζονται από κοινού με άλλους ερευνητές στο χώρο της γλωσσικής δοκιμασιολογίας, καθώς και με φορείς χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής και εξεταστικούς οργανισμούς έτσι ώστε να διασφαλίσουν την εγκυρότητα (validity) της έρευνάς τους και να ακολουθούν τις ηθικές αρχές (ethics) που διέπουν το χώρο της γλωσσικής δοκιμασιολογίας. 14

15 Μελλοντική έρευνα Θα ήταν χρήσιμο οι ερευνητές να μελετήσουν τις επιπτώσεις των γλωσσικών δοκιμασιών σε διάφορες πτυχές της διδασκαλίας και μάθησης. Ακολουθούν ενδεικτικές προτάσεις θεμάτων διερεύνησης: Ο τομέας που έχει λάβει λιγότερη προσοχή σε προηγούμενες μελέτες είναι η επίδραση των γλωσσικών δοκιμασιών σε αυτούς που βιώνουν πιο άμεσα τις επιπτώσεις των γλωσσικών δοκιμασιών, δηλ. στους μαθητές. Η έρευνα σε αυτό το χώρο θα πρέπει να συμπεριλάβει τις αντιδράσεις των μαθητών σε συναισθηματικό, ψυχολογικό και γνωστικό επίπεδο, όπως τις αντιλήψεις, τα κίνητρα, το άγχος, τα συναισθήματα και τη μάθηση τους, δηλ. το περιεχόμενο και τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αποδίδουν ή συμπεριφέρονται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας μιας γλωσσικής δοκιμασίας. Αυτού του είδους η έρευνα μπορεί να συνδέσει άμεσα τις συνέπειες της δοκιμασίας με την εγκυρότητά της (test validity). Επιπλέον θα ήταν σημαντικό να μελετηθούν οι πρακτικές και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι μαθητές στην ιδιωτική τους μελέτη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τους ερευνώντας το χρόνο που επενδύουν για την προετοιμασία των εξετάσεων έξω από την τάξη καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι ίδιοι επιλέγουν να προετοιμαστούν για την εκάστοτε δοκιμασία. Αποτελέσματα έρευνας στον τομέα αυτό θα παρέχουν γνώσεις σχετικά με τη φύση της αναδραστικής επίδρασης σε επιμορφωτές εκπαιδευτών, εκπαιδευτικούς, εξεταστικούς οργανισμούς, κ.λπ. Θα ήταν επίσης χρήσιμο εάν οι μελέτες της αναδραστικής επίδρασης εξέταζαν το βαθμό με τον οποίο ο αντίκτυπος μιας δοκιμασίας είναι διαφορετικός για τους μαθητές σε μια συγκεκριμένη χώρα από ό,τι σε κάποια άλλη όπου το εκπαιδευτικό σύστημα και παραδόσεις (πεποιθήσεις και αξίες) είναι διαφορετικές. Χωρίς την κατανόηση της καταγωγής και των χαρακτηριστικών των υποψηφίων των δοκιμασιών, απ όπου και αν αυτοί προέρχονται, είναι δύσκολο να μπορέσουμε να κατανοήσουμε πλήρως τη φύση της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών ιδιαίτερα σε εξεταστικά περιβάλλοντα υψηλού διακυβεύματος. Επίσης η επιρροή των γλωσσικών δοκιμασιών στο διδακτικό υλικό και στο ρόλο των υλικών αυτών σε προγράμματα που προετοιμάζουν τους μαθητές για εξετάσεις χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. Έρευνα σε αυτές τις περιοχές θα μπορούσε να ακολουθήσει διάφορες κατευθύνσεις. Για παράδειγμα μια πραγματικά ενδιαφέρουσα μελέτη θα ήταν η συλλογή των απόψεων συγγραφέων και εκδοτών των εγχειριδίων προετοιμασίας σχετικά με το πώς κατανοούν τη φύση της αναδραστικής επίδρασης των εξετάσεων. Εξίσου ενδιαφέρον θα είχε η μελέτη του τρόπου με τον οποίο σχεδιάζουν εξεταστικά υλικά και την προετοιμασία των εκάστοτε δοκιμασιών (βλ. επίσης Alderson, 1995, Alderson & Banerjee, 2001, Tsagari, 2009). Επίσης θα ήταν ενδιαφέρον να εξεταστεί πιο προσεκτικά τι ακριβώς κάνουν ή σκέφτονται οι 15

16 συγγραφείς υλικού κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού των υλικού μέσω της χρήσης προφορικών πρωτοκόλλων (verbal protocols) (βλ. επίσης Johnson, 2000, Johnson, 2003). Περαιτέρω μελέτες θα μπορούσαν να καλύψουν τη χρήση των εξεταστικών υλικών στην τάξη, δηλαδή τους τρόπους με τους οποίους έμπειροι και μη έμπειροι εκπαιδευτικοί χρησιμοποιούν τα ειδικά σχεδιασμένα εγχειρίδια προετοιμασίας εξετάσεων ή άλλα διδακτικά υλικά για την προετοιμασία των μαθητών τους. Με αυτό τον τρόπο θα μπορούμε να μάθουμε περισσότερα για τη φύση της αναδραστικής επίδρασης και να παρέχουμε την απαραίτητη βοήθεια στους επιμορφωτές εκπαιδευτικών και τους συγγραφείς διδακτικών υλικών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό προκειμένου να προσδιοριστεί η έκταση της αναδραστικής επίδρασης να γίνει έρευνα στις απόψεις και αντιδράσεις των μαθητών έναντι των εξεταστικών εγχειριδίων. Η διερεύνηση των αντιδράσεων των μαθητών θα είναι επωφελής καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των συγγραφέων, των εκδοτών και των χρηστών των υλικών αυτών (π.χ. εκπαιδευτικών και μαθητών). Τέλος, με δεδομένη την αύξηση του μεγέθους της προετοιμασίας των εξετάσεων, θα ήταν σημαντικό να καθοριστεί εάν τα εξεταστικά εγχειρίδια ή άλλων ειδών υλικά είναι αποτελεσματικά, αν έχουν δηλαδή πραγματική επίπτωση ή όχι στη βελτίωση της επίδοσης των υποψηφίων στις εξετάσεις γλωσσομάθειας. Για περαιτέρω συζήτηση πιθανών θεμάτων έρευνας ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει επίσης και στους Wall & Horak (2008b), Cheng (2008) και Tsagari (2009). Τελειώνοντας θα ήθελα να επισημάνω ότι η μελέτη της αναδραστικής επίδρασης των γλωσσικών δοκιμασιών ή εξετάσεων είναι μια ιδιαίτερα σημαντική και ευαίσθητη περιοχή έρευνας στο χώρο της αξιολόγησης, διδακτικής και μάθησης των γλωσσών, ιδιαίτερα στις μέρες μας όπου ένας μεγάλος αριθμός γλωσσικών εξετάσεων έχει κάνει την εμφάνισή του όχι μόνο στον Ελλαδικό εκπαιδευτικό χώρο αλλά και σε άλλα εκπαιδευτικά συστήματα. Τα αποτελέσματα ερευνών της αναδραστικής επίδρασης είναι πολύ σημαντικά γιατί θα αποσαφηνίσουν την εγκυρότητα και ίσως την ανάγκη ύπαρξης πολλών εξεταστικών συστημάτων τα αποτελέσματα των οποίων χρησιμοποιούνται πολύ συχνά ως μέσο πρόσληψης, ανέλιξης, οικονομικών απολαβών, εισροής, αποδοχής και ένταξης πολιτών στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες του κόσμου. 16

17 Βιβλιογραφικές Αναφορές Alderson, J. C. (1995). Ideas for Research into Impact, Washback and IELTS. Unpublished manuscript, Ingleton, Lancaster, UK. Alderson, J. C. (2004). Foreword. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Context and Methods (pp. ix-xii). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Alderson, J. C., & Banerjee, J. (2001). Language Testing and Assessment (Part 1). Language Teaching, 34(4), Alderson, J. C., & Hamp-Lyons, L. (1996). TOEFL Preparation Courses: A Study of Washback. Language Testing, 13(3), Alderson, J. C., & Wall, D. (1992). The Sri Lankan O-Level English Language Evaluation Project Fourth and Final Report. Lancaster: Department of Linguistics and Modern English Language / Institute for English Language Education. Alderson, J. C., & Wall, D. (1993). Does Washback Exist? Applied Linguistics, 14(2), Andrews, S. (1994a). The Washback Effect of Examinations: Its Impact Upon Curriculum Innovation in English Language Teaching. Curriculum Forum, 4(1), Andrews, S. (1994b). Washback or Washout? The Relationship between Examination Reform and Curriculum Innovation. In D. Nunan & R. Berry (Eds.), Bringing About Change in Language Education (pp ). Hong Kong: Department of Curriculum Studies. University of Hong Kong. Andrews, S. (2004). Washback and Curriculum Innovation. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Context and Methods (pp ). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Andrews, S., Fullilove, J., & Wong, Y. (2002). Targeting Washback a Case-Study. System, 30(2), Bachman, L. F. (1990). Fundamental Considerations in Language Testing. Oxford: OUP. Bachman, L. F., & Palmer, A. (1996). Language Testing in Practice : Designing and Developing Useful Language Tests. Oxford: OUP. Bailey, K. M. (1996). Working for Washback: A Review of the Washback Concept in Language Testing. Language Testing, 13(3), Bailey, K. M. (1999). Washback in Language Testing. TOEFL Monograph Series. Report Number: RM-99-04, TOEFL-MS-15. Princeton, NJ: Educational Testing Service. Available from: Buck, G. (1988). Testing Listening Comprehension in Japanese University Entrance Exams. JALT Journal, 10, Chen, L.-M. (2002). Washback of a public exam on English teaching. Unpublished Ph.D. Dissertation. The Ohio State University. USA. Chen, Z. and He, Y. (2003). Influence of CET-4 on college students and some suggestions. Journal of Technology College Education 22, Cheng, L. (1997a). How Does Washback Influence Teaching? Implications for Hong Kong. Language and Education, 11(1),

18 Cheng, L. (1997b). The Washback Effect of Public Examination Change on Classroom Teaching. Unpublished PhD thesis. The University of Hong Kong, Hong Kong. Cheng, L. (1998). Impact of a Public English Examination Change on Students Perceptions and Attitudes toward Their English Learning. Studies in Educational Evaluation, 24(3), Cheng, L. (1999). Changing Assessment: Washback on Teacher Perspectives and Actions. Teaching and Teacher Education, 15(3), Cheng, L. (2005). Changing Language Teaching through Language Testing: A Washback Study. Cambridge: CUP. Cheng, L. (2008). Washback, Impact and Consequences. In E. Shohamy & N. H. Hornberger (Eds.), Encyclopedia of Language and Education, 2nd Edition, Volume 7: Language Testing and Assessment (pp ). Springer Science & Business Media LLC. Cheng, L., & Curtis, A. (2004). Washback or Backwash: A Review of the Impact of Testing on Teaching and Learning. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Contexts and Methods (pp. 3-17). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Davies, A., Brown, A., Elder, C., Hill, K., Lumley, T., & McNamara, T. (1999). Dictionary of Language Testing. Cambridge: CUP/UCLES. Ferman, I. (2004). The Washback of an EFL National Oral Matriculation Test to Teaching and Learning. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Context and Methods (pp ). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Glover, P. (2006). Examination Influence on How Teachers Teach: A Study of Teacher Talk. Unpublished PhD thesis, Department of Linguistics and Modern English Language, Lancaster University, Lancaster, England. Gosa, C. M. C. (2004). Investigating Washback: A Case Study Using Student Diaries. Unpublished PhD thesis, Department of Linguistics and Modern English Language, Lancaster University, Lancaster, England. Green, A. (2003). Test impact and English for academic purposes: a comparative study in backwash between IELTS preparation and university pre-sessional courses. Unpublished PhD thesis. Centre for Research in Testing, Evaluation and Curriculum in ELT. University of Surrey, Roehampton, UK. Green, A. (2007). Watching for Washback: Observing the Influence of the International English Language Testing System Academic Writing Test in the Classroom Language Assessment Quarterly, 3(4), Hamp-Lyons, L. (1997). Washback, Impact and Validity: Ethical Concerns. Language Testing, 14(3), Hamp-Lyons, L. and Brown, A. (under review). The Effect of Changes in the New TOEFL Format on the Teaching and Learning of EFL/ESL: Report to the development and conduct of a baseline study ( ). Report to the TOEFL Research Committee, Educational Testing Service, Princeton, NJ. 18

19 Hawkey, R. (2004a). Cambridge ESOL CPE Textbook Washback Study: Full Report. Cambridge: University of Cambridge ESOL Examinations. Hawkey, R. (2004b). The CPE Textbook Washback Study. Research Notes, 20, Hawkey, R. (2006). Impact Theory and Practice: Studies of the IELTS Test and Progetto Lingue Cambridge: CUP. Hayes, B., & Read, J. (2004). IELTS Test Preparation in New Zealand: Preparing Students for the IELTS Academic Module. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Context and Methods (pp ). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Heaton, J. B. (1990). Classroom Testing. Harlow: Longman. Hughes, A. (1988). Introducing a Needs-Based Test of English Language Proficiency into an English Medium University in Turkey. In A. Hughes (Ed.), Testing English for University Study (ELT Documents #127) (pp ). London: Modem English Publications in association with the British Council. Hughes, A. (1994). Backwash and TOEFL Unpublished manuscript, commissioned by Educational Testing Service (ETS). University of Reading. Irvine-Niakaris, C. (1997) Current proficiency testing: A reflection of teaching. Forum, 35, Johnson, K. (2000). What Task Designers Do. Language Teaching Research, 4(3), Jin, Y. (2000). Washback of College English Test-Spoken English Test on teaching. Foreign Language World, 80, Johnson, K. (2003). Designing Language Teaching Tasks. Basingstoke: Palgrave. Khaniya, T. R. (1990). The Washback Effect of a Textbook-Based Test. Edinburgh Working Papers in Applied Linguistics, I, Kiss-Gulyas, J. (2001). Experiencing the Examination Design, Content, Materials and Procedures. In J. G. Egyud, I. A. Gal & P. Glover (Eds.), English Language Education in Hungary, Part Ili: Training Teachers for New Examinations (pp ). Budapest: The British Council. Lam, H. P. (1993). Washback-Can It Be Quantified? A Study on the Impact of English Examinations in Hong Kong., Unpublished MA dissertation. University of Leeds, UK. Lam, H. P. (1994). Methodology Washback - an Insider's View. In D. Nunan, R. Berry & V. Berry (Eds.), Bringing About Change in Language Education: Proceedings of the International Language in Education Conference 1994 (pp ). Hong Kong: University of Hong Kong. Latham, H. (1877). On the action of examinations considered as a means of selection. Cambridge: Deighton, Bell and Company. Li, X. (1990). How Powerful Can a Language Test Be? The MET in China. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 11(5), Lumley, T., & Stoneman, B. (2000). Conflicting Perspectives on the Role of Test Preparation in Relation to Learning. Hong Kong Journal of Applied Linguistics, 5(1),

20 Messick, S. (1996). Validity and Washback in Language Testing. Language Testing, 13, Nazari, A. (2005). Washback effects on TEFL: A case study from Iran. IATEFL Voices, 185, Nemati, M. (2003). The positive washback effect of introducing essay writing tests in EFL Environments. Indian Journal of Applied Linguistics, 29, Nguyen, P. (1997). Washback effects of international English language testing system at the Vietnam National University. Unpublished PhD thesis. University of Melbourne, Australia. Nikolov, M. (1999). Classroom Observation Project. In H. Fekete, E. Major & M. Nikolov (Eds.), In English Language Education in Hungary: A Baseline Study (pp ). Budapest: The British Council Hungary. Pearson, I. (1988). Tests as Levers for Change. In D. Chamberlain & R. J. Baumgardner (Eds.), ESP in the Classroom: Practice and Evaluation. ELT Documents Volume 128 (pp ). London: Modern English Publications. Perrin, G. C. (2000). The Effect of Multiple Choice Foreign Language Tests of Listening and Reading on Teacher Behaviour and Student Attitudes. Unpublished PhD thesis, Department of Linguistics and Modern English Language, Lancaster University, Lancaster, England. Prodromou, L. (1995). The Backwash Effect: From Testing to Teaching. ELT Journal, 49(1), Robb, T. N. and Ercanbrack, J. (1999). A study of the effect of direct test preparation on the TOEIC scores of Japanese university students, TESL-EJ 3, Available from: Qi, L. (2004). The Intended Washback Effect of the National Matriculation English Test in China: Intentions and Reality. Beijing: Foreign Language Teaching and Research Press. Qi, L. (2005). Stakeholders Conflicting Aims Undermine the Washback Function of a High- Stakes Test. Language Testing, 22(2), Read, J., & Hayes, B. (2003). The Impact of IELTS on Preparation for Academic Study in New Zealand. IELTS International English Language Testing System Research Reports, 4, Saif, S. (2006). Aiming for Positive Washback: A Case Study of International Teaching Assistants. Language Testing, 23(1), Saville, N., & Hawkey, R. (2004). The IELTS Impact Study: Investigating Washback on Teaching Materials. In L. Cheng, Y. Watanabe & A. Curtis (Eds.), Washback in Language Testing: Research Context and Methods (pp ). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, Inc. Scaramucci, M.V.R. (2002). Entrance examinations and TEFL in Brazil: A case study, Revista Brasileira de Linguistica Aplicada, 2, 61-81, Universidade Federal de Minas Gerais, Belo Horizonte, MG, Brazil. 20

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΙΤΛΟΙ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ - ΤΡΟΠΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ ΑΓΓΛΙΚΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΙΤΛΟΙ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ - ΤΡΟΠΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ ΑΓΓΛΙΚΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΙΤΛΟΙ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ - ΤΡΟΠΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ ΑΓΓΛΙΚΑ Η γνώση της Αγγλικς γλώσσας (άριστη Γ2/C2, πολύ καλ Γ1/C1, καλ Β2 και μέτρια Β1) αποδεικνύεται με βάση το άρθρο 1 π.δ 146/2007 «Τροποποίηση διατάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΩΝ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ ΑΓΓΛΙΚΩΝ Αναγνωρισμένα από το ΑΣΕΠ (Πηγή: www.asep.gr/asep/site/home/lc+menu/foris/ipodigmata/prok.csp) Η πρώτη σελίδα είναι σύνοψη της αναλυτικής ενημέρωσης που ακολουθεί:

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑ: ΦΩΤΕΙΝΗ ΕΠΙΘΕΤΟ: ΠΕΡ ΙΚΗ ΒΑΘΜΙ Α: Καθηγήτρια Εφαρµογών Αγγλικής Γλώσσας, ΤΕΙ ΑΜΘ ΤΜΗΜΑ: Λογιστικής & Χρηµατοοικονοµικής ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Περγάµου 32, Καβάλα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ»

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ» Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-201 www.ppp.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας και Διαχείριση κρίσεων» ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015-16 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Τμήμα Νοσηλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην «Επιστήμη Οίνου και Ζύθου Master of Science in Wine and Beer Science» με κατευθύνσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στην «ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΝΤΕΟ, ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΓΡΑΦΙΚΑ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ (ΤΕΙ), ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ (ΤΕΙ), ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ (ΤΕΙ), ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ «ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ-ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ» Πρόσκληση - Προκήρυξη Το τμήμα Νοσηλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Συγκριτική μελέτη των επιπέδων τους.

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Συγκριτική μελέτη των επιπέδων τους. 673 Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας και Κοινό Πλαίσιο του ΣτΕ για τις Γλώσσες. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Ελλάδα Abstract Since its publication (2001), Common European Framework of

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδέςστη Αγγλίακαι. καιαµερική ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ GMAT,IELTS,TOEFL,GRE

Σπουδέςστη Αγγλίακαι. καιαµερική ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ GMAT,IELTS,TOEFL,GRE ΜεταπτυχιακέςΣπουδές Σπουδέςστη Αγγλίακαι καιαµερική ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ GMAT,IELTS,TOEFL,GRE ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΡΑΓΚΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ph.D. ΣΠΟΥ ΕΣ-ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ Πολλά Πανεπιστήµια έχουν σχολές Business and Management

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη

Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε. Δρ. Μαρία Φραγκάκη Έρευνα Δράσης Ποιοτική μορφή έρευνας Πολυμορφική εξαε Δρ. Μαρία Φραγκάκη Research areas in D.E: Macro level: Distance Education Systems & Theory Meso level: Management-Organization-Technologies Micro level:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Οργάνωση και Διοίκηση Αθλητικών Οργανισμών και» Λυσσάνδρου 3-5, Τ.Κ 23100, Σπάρτη ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β2

Ερευνητική Εργασία Β2 ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Ερευνητική Εργασία Β2 Σχολικό έτος 2014-15 Β τετράμηνο Θέμα: «Τριτοβάθμια Εκπαίδευση και επαγγελματική αποκατάσταση» Ερευνητικό υποερώτημα: «Ποια τα Κριτήρια για την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ Α. Η Συνεταιριστική Τράπεζα Ν. Τρικάλων στο πλαίσιο της συνεχούς ανάπτυξής της και για την κάλυψη αναγκών στο νέο Κατάστηµά της στην Λάρισα, προτίθεται να προσλάβει υπαλλήλους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο]

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Κοινωνική Έρευνα. Παραδείγματα Εφαρμογών [Σεμινάριο] Διδάσκων: Ευστράτιος Παπάνης - Αντικείμενο του μαθήματος Ο κύριος σκοπός του μαθήματος είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδές στη Βρετανία. Expanding your horizons!

Σπουδές στη Βρετανία. Expanding your horizons! Σπουδές στη Βρετανία Expanding your horizons! Τα πανεπιστήμια 120 κρατικά και διεθνώς αναγνωρισμένα πανεπιστήμια κολλέγια πανεπιστημίων κρατικά κολλέγια ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας Σελίδα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ: 1. Αξιολόγηση της προσωπικής

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Αντώνης Βεντούρης. Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Αντώνης Βεντούρης Επίκουρος Καθηγητής Διδακτικής των Γλωσσών Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δυσκολία κειμένων Δυσκολία ερωτημάτων (items) Ίση βαρύτητα πιστοποιητικών

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών

Μάθημα: Management και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης)

ECTS κατ ιδίαν μελέτη (μελέτη, προετοιμασία ασκήσεων, εργασίας, παρουσίασης) 1 Κωδικός: ΥΔ0008 Τίτλος: Διδασκαλία γλώσσας και νέες τεχνολογίες Διδακτικές Μονάδες European Credit Transfer System Συνολικός Φόρτος εργασίας δια ζώσης συμμετοχή (διάλεξη, εργαστήρια, σεμινάρια, φροντιστηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 Η ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ... 23 2 Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΟΣ... 25 2.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 25 2.2 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ... 26 2.2.1 ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ... 26 2.2.2

Διαβάστε περισσότερα

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μελιτζάνη Ειρήνη Ημερ/νία γέννησης 04-02-1972 E-mail irene.melitzani@gmail.com ΣΠΟΥΔΕΣ 2008-2012 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ειδίκευση «Διαπολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching

CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching CERTIFICATE IN COACHING - AC ACCREDITED Διεθνώς Πιστοποιημένη εκπαίδευση επιπέδου Certificate από τον Association for Coaching Certificate in Coaching AC Accredited διεθνής αναγνώριση Ανάλυση προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

www.englishonlinetests.com

www.englishonlinetests.com www.englishonlinetests.com ΕnglishΟnlineΤests.com Παρουσίαση ιστοσελίδας Seventron Limited 2013 Τι είναι το EnglishOnlineTests.com Το EnglishOnlineTests.com είναι μία ιστοσελίδα η οποία προσφέρει test

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΦΑΚΕΛΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. με Αριθ. Πρωτ.: Φ4-872 / 19-07-2011

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΦΑΚΕΛΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. με Αριθ. Πρωτ.: Φ4-872 / 19-07-2011 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΡΓΟ «Επιμόρφωση Συνδικαλιστών της Ε.Σ.Ε.Ε» ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου Ακρόπολης (ν.π.δ.δ.) έχοντας υπόψη:

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου Ακρόπολης (ν.π.δ.δ.) έχοντας υπόψη: ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15, Τ.Κ 117 42 Αθήνα ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΙΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Μαρία όκου, Προϊσταµένη Τµήµατος στη ιεύθυνση Πιστοποίησης της Γνώσης Ξένων Γλωσσών του Υπ. Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων, Απόφοιτη Θ Σειράς

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης

Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Εργαλείο Αυτοαξιολόγησης Οδηγίες [1] Περιεχόμενα [2] 1.0 Αιτιολογία Η διαδικασία αυτοαξιολόγησης περιλαμβάνει παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ), γονείς παιδιών με ΕΕΑ, διευθυντές, εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΣΤΟΣ 2015-2016 Δαμασκηνού & Κολοκοτρώνη, Τ.Κ. 20100, Κόρινθος Κόρινθος, 6 Απριλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

TEST OF INTERACTIVE ENGLISH (TIE)

TEST OF INTERACTIVE ENGLISH (TIE) TEST OF INTERACTIVE ENGLISH (TIE) Το πιστοποιητικό αγγλικής γλώσσας του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών της Ιρλανδίας Αναγνωρισμένο από το ΑΣΕΠ για τα επίπεδα Lower (Β2), Advanced (C1) και Proficiency

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας

Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Η παιδαγωγική αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία της αγγλικής γλώσσας Κεραμίδα Αρετή Σχολική Σύμβουλος ΠΕ06 (Αγγλικής Γλώσσας), Ν. Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας akeramida@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα

Είδη Ερωτήσεων σε Προσαρμοστική Δοκιμασία Κατάταξης στην Αγγλική Γλώσσα Γκιούρογλου, Χ. & Οικονομίδης, Α.A.: Είδη ερωτήσεων σε προσαρμοστική δοκιμασία κατάταξης στην Αγγλική γλώσσα, 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ε.Τ.Π.Ε- Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στην Εκπαίδευση,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL)

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) Short Product Description Οι Εξετάσεις City & Guilds IESOL και ISESOL

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΦΑΚΕΛΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. με Αριθ. Πρωτ.: Φ4-789 / 06-07-2011

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΦΑΚΕΛΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. με Αριθ. Πρωτ.: Φ4-789 / 06-07-2011 ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗ- ΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΡΜΕΙΟΝ 2 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Π. 7-8 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ (ΚΩΔ. ΟΠΣ: 277690) Α.Π. 8 3 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση

Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Οι εξελίξεις στο χώρο της πιστοποίησης και τα νέα δεδομένα στη χώρα μας. TIE: Μια καινοτόμος πρόταση Η πρωτοφανής κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας είναι βέβαιο ότι θα καταστήσει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη

ATLEC. Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης. State of the Art and Research Analysis Σύνοψη ATLEC Εκπαίδευση στις Υποστηρικτές Τεχνολογίες μέσω Ενιαίου Προγράμματος Εκμάθησης State of the Art and Research Analysis Σύνοψη WP number WP2 Research and Needs WP title Analysis Status Draft 2 Project

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση για τη Μάθηση και Μαθητές µε Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες

Αξιολόγηση για τη Μάθηση και Μαθητές µε Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες Αξιολόγηση για τη Μάθηση και Μαθητές µε Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι η παρουσίαση µιας περίληψης των βασικότερων θεµάτων που αναδύθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα Εξ αποστάσεως εκπαίδευση Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτελεί ένα εναλλακτικό σύστημα παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης. Ειδοποιό διαφορά από τα παραδοσιακά συστήματα συνιστά το γεγονός ότι διδάσκοντες και

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ»

«Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» Όμιλος Εκπαιδευτικών Χρηστών Πληροφορικής Τεχνολογίας Κύπρου «Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ 6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 08:30-13:30 Α107 Χορηγοί: «Η

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ. Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Καραβελάκη Μαρία, Παπαναγιώτου Γιώργος, Γρηγοριάδης Στάθης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ραγδαία και συνεχής εξέλιξη των υπολογιστών και της πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ/ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σύμφωνα με τη διεθνώς επικρατούσα ακαδημαϊκή πρακτική, παρατίθενται οι παρακάτω συνοπτικές οδηγίες για τη συγγραφή πτυχιακής ή διπλωματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΝΤΕΙΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ PANTEION UNIVERSITY OF SOCIAL AND POLITICAL SCIENCES DEPARTMENT OF ECONOMIC & REGIONAL DEVELOPMENT Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Πλήρης ή Μερική (κατά προτίμηση πλήρης απασχόληση)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Πλήρης ή Μερική (κατά προτίμηση πλήρης απασχόληση) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικές πληροφορίες Επώνυμο / Όνομα Ραχιώτη Αριάδνη Διεύθυνση Πιερράκου 40, Ιλίσια, Αθήνα Τηλέφωνα 210-7719923 Κινητό: 698-0812200 Φαξ - Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο rachioti.ariadni@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Βιογραφικό Σημείωμα

Αναλυτικό Βιογραφικό Σημείωμα Αναλυτικό Βιογραφικό Σημείωμα Αικατερίνη Α. Μπλάντα, Μ. Ed. Τίτλοι σπουδών Σεπτέμβριος 1999 Οκτώβριος 2004: Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης Καθηγητών Αγγλικής Γλώσσας στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Εφαρμοσμένη Διδακτική Φυσικών Επιστημών ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ - ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ 1.1. Τίτλος: Ανάβοντας ένα λαμπάκι 1.2. Θεματική περιοχή: Ηλεκτρισμός 1.3. Σκοπός & Στόχοι του

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ:

Γλωσσάρι ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ: Γλωσσάρι Αυτό το γλωσσάρι, παρέχει ορισμούς / εξηγήσεις για όλες τις λέξεις ή φράσεις που χρησιμοποιούνται στην έρευνα, οι οποίες επιλέχθηκαν από τους εταίρους από όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., που ενδεχομένως

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management)

Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management) Παρουσίαση Μεταπτυχιακού Προγράμματος Διοίκηση Επιχειρήσεων (MSc in Management) Δρ. Κορίνα Κατσαλιάκη Λέκτορας Περιεχόμενα Αντικείμενο Σκοπός Μεταπτυχιακού Προγράμματος Δομή Μεταπτυχιακού Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες"

Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα Νέες τεχνολογίες 1. Πρόλογος Τάσεις στις επιλογές των μαθητών στα πλαίσια των συνθετικών εργασιών τους. Εκτίμηση του παράγοντα "Νέες τεχνολογίες" Π. Ματζάκος, Α.-Μ. Σκουρτσή, Μ. Φιλιοπούλου Στην παρούσα εργασία, παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch»

Εργαστηριακή Εισήγηση. «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Εργαστηριακή Εισήγηση «Οι μεταβλητές στη γλώσσα προγραμματισμού Scratch» Σαρημπαλίδης Ιωάννης Καθηγητής Πληροφορικής, Γενικό Λύκειο Πεντάπολης johnsaribalidis@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ To προτεινόμενο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας

Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας Workshop: Σύνταξη Πτυχιακής & Διπλωματικής Εργασίας Πρακτικές Οδηγίες - Μεθοδολογία Εισηγήτρια: Παναγιωτίδου Σοφία (Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, Γραμματέας Συμβουλίου Πανεπιστημίου Μακεδονίας) 1. Γενική Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΡΑΗΛ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΙΣΔΟΧΗΣ. Προπτυχιακό επίπεδο

ΙΣΡΑΗΛ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΙΣΔΟΧΗΣ. Προπτυχιακό επίπεδο ΙΣΡΑΗΛ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΙΣΔΟΧΗΣ Το Ισραήλ κατέχει ένα αξιόλογο σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παγκοσμίως με κάποια από τα πανεπιστήμια του να κατατάσσονται στα 200 καλύτερα πανεπιστήμια, έτσι συνεπώς

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ. Δημήτριος Ντούτης Εκπαιδευτικός Σύμβουλος. Ίδρυμα Fulbright

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ. Δημήτριος Ντούτης Εκπαιδευτικός Σύμβουλος. Ίδρυμα Fulbright ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ Δημήτριος Ντούτης Εκπαιδευτικός Σύμβουλος Ίδρυμα Fulbright ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Ίδρυμα Fulbright ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΣΠΟΥΔΑΣΕΤΕ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ-ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2012-2013 Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα