ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ»"

Transcript

1 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ» ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ (ΑΜ: ) -ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΑΤΣΙΑΝΗΣ (ΑΜ: ) ΥΠΟΨΗ κ. ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΟΥΣΚΟΥΝΑ- κ. ΡΕΒΕΚΚΑΣ ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ- Η ΣΥΝΔΕΣΗΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 2. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ 3. ΑΣΚΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΝΤΙΔΙΑΣΤΟΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΗΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ 4. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΕΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 5. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 6. ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΡΕΑ

3 3 Εισαγωγή Η σύνδεση της έννοιας της οικονομικής δραστηριότητας και της επιχείρησης στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού Το ενωσιακό δίκαιο προωθεί το άνοιγμα της αγοράς. Υπηρετεί την προοπτική της ομοσπονδοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγχείρημα που εκκινεί από το σενάριο της ελεύθερης διακίνησης εμπορευμάτων και υπηρεσιών, καθώς και της ελευθερίας κίνησης των πολιτών της, οι οποίοι τίθενται τόσο στη θέση του παραγωγούεργαζομένου όσο και στη θέση του καταναλωτή των παραπάνω αγαθών και υπηρεσιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα αποτελεί μια οικονομική ένωση και το γεγονός αυτό δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο το ρόλο των κρατών-μελών. Ειδικότερα υπό το πρίσμα της ελεύθερης αγοράς και του μέσου επίτευξης της, ήτοι του ελεύθερου ανταγωνισμού, δεν θα μπορούσαν να μείνουν ανέλεγκτες ως προς την οικονομική τους χροιά ενέργειες του εκάστοτε κράτους-μέλους, οι οποίες παραδοσιακά ενέπιπταν στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας δραστηριότητας, είτε κυριαρχικής είτε κοινωνικής. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, δημόσιοι οργανισμοί, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που διεξάγουν εργασίες σε συγκεκριμένους τομείς κατόπιν κρατικής ανάθεσης, αναπτύσσουν την δραστηριότητα τους συχνά σε τομείς της καθημερινότητας που, αφενός δεν παύουν να αποτελούν πεδία της διευρυμένης αγοράς και στα οποία αφετέρου αναπτύσσουν γενικότερα την δραστηριότητα τους και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Γεννήθηκε λοιπόν έλλογα η προβληματική, ότι τα παραπάνω πρόσωπα μέσα από τη δράση τους και προφανώς μέσα από την ιδιαίτερα προνομιούχο μεταχείριση που απολαμβάνουν ως εκτελεστές εργασιών δημοσίου ενδιαφέροντος (μέσω πχ ένα προνόμιο είναι αυτό των φορολογικών απαλλαγών) δρουν με άνισους όρους στο πεδίο του ανταγωνισμού σε σχέση με τους λοιπούς ιδιώτες που δραστηριοποιούνται στους ίδιους τομείς. Μία τέτοια κατάσταση, ωστόσο, δικαιολογημένα θέτει σε κίνδυνο την ιδέα της ελεύθερης αγοράς που προασπίζει η Ένωση ως βασική αρχή της. 1 Για να μην νοθεύεται συστηματικά ο ανταγωνισμός εις βάρος ιδιωτικών επιχειρήσεων που προσφέρουν ίδιου τύπου αγαθά ή υπηρεσίες στο κοινό βάσει ανταλλάγματος και οι οποίες φέρουν πολύ υψηλότερα ποσοστά κινδύνου λόγω της μη απόλαυσης δημόσιων προνομίων κρίθηκε σταδιακά και μέσω της ενωσιακής νομολογίας, η οποία παράγει δίκαιο στην ενωσιακή έννομη τάξη ότι και το κράτος μέσω των προσώπων του μπορεί να είναι ''πιόνι στην σκακιέρα μιας αγοράς'', η οποία λειτουργεί βάσει του ελεύθερου ανταγωνισμού. Δηλαδή το κράτος πρέπει αντικειμενικά να ελέγχεται κάθε φορά ad hoc ως προς τη δραστηριότητα του, ώστε αντίστοιχα όποτε συνάγεται σκόπιμο να υπάγεται στους ενωσιακούς κανόνες του ανταγωνισμού (101 επ. ΣΛΕΕ). 1 Δ.Ν. Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ. 192.

4 4 Η ορθή νομικά οδός για να κριθεί πότε ένα ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ (κατ' εντολή του Δημοσίου) ή οποιοσδήποτε οργανισμός που συνδέεται με το Δημόσιο κράτους μέλους, υπάγεται στις εν λόγω διατάξεις είναι να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην έννοια της ''επιχείρησης''. Η έννοια της επιχείρησης είναι θεμελιώδης στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού αφού αυτή βασικά αποτελεί το υποκείμενο των διατάξεων των 101 επ. ΣΛΕΕ περί ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού. 2 Παρά την σημασία της, η επιχείρηση δεν έχει οριστεί πουθενά στην Συνθήκη, γεγονός που σε πρώτη ανάγνωση μας ξενίζει. Αν το σκεφτούμε όμως προσεκτικά, η επιχείρηση εντάσσεται στο πλαίσιο του ανταγωνισμού και της αγοράς, δύο έννοιες που εξελίσσονται με τα χρόνια. Ο νομοθέτης επομένως επέλεξε να μην υπάρξει ένας σταθερός ορισμός, ώστε να ακολουθεί τις εξελίξεις. Το Δικαστήριο επομένως είναι αρμόδιο στο να ερμηνεύει σε κάθε περίπτωση την έννοια της επιχείρησης, γεγονός που χαρίζει ευελιξία. Βέβαια πρέπει να υπογραμμίσουμε στο σημείο αυτό πως στην νομολογία η επιχείρηση έχει οριστεί σχεδόν πάγια ανά τα χρόνια. Η απόφαση που πρώτη έδωσε τον ορισμό της επιχείρησης είναι η γνωστή Ηöfner & Elser (1990). 3 Στην υπόθεση αυτή οι προαναφερόμενοι ήταν σύμβουλοι προσλήψεων, οι οποίοι πρότειναν στην Macrotron GmbH κάποιον κατάλληλο για μία διευθυντική θέση. Η πρόσληψη τελικώς δεν έλαβε χώρα, το ίδιο και η αμοιβή καθώς η εταιρία ισχυρίστηκε πως η σύμβαση της με τους συμβούλους ήταν άκυρη. Αυτό το βάσισαν στην γερμανική νομοθεσία για την προστασία της εργασίας, η οποία ορίζει την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης ως αρμόδια να διευκολύνει τις επαφές των αναζητούντων εργασία και των εργοδοτών μονοπωλιακά (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Η αρμοδιότητα αυτή είναι αμερόληπτη και θεωρητικά χωρίς αντάλλαγμα, όμως μπορεί η Υπηρεσία να λαμβάνει εισφορές από εργοδότες ή εργαζομένους. Με βάση τα παραπάνω, το ΔΕΚ (σήμερα ΔΕΕ) απεφάνθη ότι κάθε φορέας ο οποίος ασκεί οικονομική δραστηριότητα ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τον διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησης του θεωρείται επιχείρηση. Στην περίπτωση μας, η Υπηρεσία (ο αντίστοιχος γερμανικός ΟΑΕΔ) λογίζεται ως επιχείρηση, καθώς παρότι δημόσια υπηρεσία ασκεί μια οικονομική δραστηριότητα (διαμεσολάβηση για ανεύρεση εργασίας) ως ξεχωριστή οντότητα. 4 Όπως γίνεται εμφανές, η έννοια της οικονομικής δραστηριότητας αποτελεί προϋπόθεση για να ορίσουμε την επιχείρηση. Αν δεν εξετάσουμε σε βάθος ποιες δραστηριότητες θεωρούνται οικονομικές, δεν μπορούμε να κρίνουμε αν ο φορέας αυτής είναι επιχείρηση, αν δηλαδή σε τελική ανάλυση υπάγεται στις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου για τον ανταγωνισμό. Αντίστοιχα και η οικονομική δραστηριότητα δεν έχει οριοθετηθεί στην Συνθήκη, για τους λόγους που παραθέσαμε ανωτέρω. Μέσω της νομολογίας επομένως μπορούμε να αντιληφθούμε που θα εντάξουμε κάθε δραστηριότητα και ακριβώς όπως και με την επιχείρηση, τα νομολογιακά παραδείγματα μας δίνουν πάγιους ορισμούς που απλά διανθίζονται με το πέρασμα του χρόνου. 2 Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ Υπόθεση Höfner and Elser v Macrotron, C-41/90. 4 Καρύδης Σπ. Γεώργιος, Ευρωπαικό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Ανταγωνισμού, σελ. 95.

5 5 Ο ορισμός στον οποίο η νομολογία εν γένει συμφωνεί είναι ο ακόλουθος : «Οικονομική δραστηριότητα συνιστά κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε ορισμένη αγορά». 5 Η φύση της δραστηριότητας των κρατικών ασφαλιστικών ταμείων και οργανισμών Πριν αναλυθεί το συγκεκριμένο κεφάλαιο, είναι σκόπιμο να επαναληφθεί συνοπτικά η έννοια του λειτουργικού κριτηρίου. Συγκεκριμένα, το κράτος μέσω των φορέων που έχουν αναφερθεί πιο πάνω (ΝΠΔΔ κλπ) δρα πότε κυριαρχικά και πότε συναλλακτικά. Στην περίπτωση της λεγόμενης ''συναλλακτικής Διοίκησης'' υπάγονται ως επί το πλείστον οι περιπτώσεις της στοιχειοθέτησης άσκησης οικονομικής δραστηριότητας από τον δημόσιο φορέα, άρα επιβεβαιώνεται και το στοιχείο της επιχείρησης. 6 Δηλαδή, τα πρόσωπα δημοσίου δικαίου που υποτίθεται ότι επιδιώκουν αποστολή γενικού συμφέροντος δεν εξαιρούνται από τους κανόνες του ανταγωνισμού, εκ του γεγονότος και μόνο ότι είναι πρόσωπα δημοσίου δικαίου. 7 Την έννοια της ''κυριαρχικής δραστηριότητας'' του εκάστοτε Δημοσίου προσεγγίζει ως συστηματικά όμοια για το ενωσιακό δίκαιο η περίπτωση που το κράτος δρα μέσω των φορέων του προς εκπλήρωση αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Η ομοιότητα έγκειται προφανώς στο ότι η δεύτερη αυτή περίπτωση υπηρετεί εξίσου έναν σκοπό δημοσίου ενδιαφέροντος και μάλιστα υψηλής κλίμακας. 8 Μια αμιγώς κοινωνική λειτουργία βασίζεται στην αρχή της εθνικής αλληλεγγύης. Τα κριτήρια για τη στοιχειοθέτηση ή όχι της ύπαρξης τέτοιου μεγάλης κλίμακας κοινωνικού σκοπού φάνηκαν σε μια σωρεία περιπτώσεων όπου το επίμαχο ζήτημα υπήρξε το αν ασφαλιστικοί φορείς, οι οποίοι ως επί το πλείστον ήταν ΝΠΔΔ (υπάγονταν δηλαδή σε καθεστώς δημοσίου δικαίου) ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα, δρώντας ανταγωνιστικά έναντι αντίστοιχα ιδιωτικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στον τομέα της παροχής ασφαλίσεων. Το ερώτημα δηλαδή ήταν αν τα συγκεκριμένα ΝΠΔΔ ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ανταγωνιστικά προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις με παράλληλη νοθεία του ανταγωνισμού, λόγω των δημόσιων προνομίων που τα πρώτα απολάμβαναν. Η υπόθεση που εισήγαγε το Δικαστήριο στο ζήτημα του χαρακτηρισμού των παραπάνω δημόσιων φορέων ως επιχειρήσεις ασκούντων οικονομική δραστηριότητα ήταν η Poucet και Pistre κατά γαλλικού ασφαλιστικού Ταμείου προβλεπόμενο ως 5 Απόφαση ΜΟΤΟΕ C-49/07, Απόφαση CompassDatenbank C-138/11 κλπ. 6 Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ Πλιάκος Α.Δ., Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Θεσμικό και ουσιαστικό Δίκαιο), Νομική Βιβλιοθήκη, 2013, σελ Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ.195

6 6 προς τη σύσταση του από γαλλικό νόμο. 9 Ουσιαστικά η ενωσιακή νομολογία εισήγαγε στην υπόθεση αυτή που αποτέλεσε την θεμέλιο λίθο για μια σωρεία αποφάσεων που ακολούθησαν στη συνέχεια τις εξής βασικές έννοιες που καθοριστικό ρόλο παίζουν στην κρίση περί ύπαρξης ή μη οικονομικής δραστηριότητας: (α) η υποχρεωτική υπαγωγή στο Ταμείο, βάσει της οποίας όλα τα πρόσωπα που υπάγονται στις κατηγορίες που ορίζει ο εκάστοτε νόμος περί ασφάλισης, υπάγονται υποχρεωτικώς και αδιακρίτως στο εκάστοτε ασφαλιστικό Ταμείο. (β) ο κοινωνικός σκοπός και η αρχή της αλληλεγγύης, τα οποία συνάγονται από την αρχή της υποχρεωτικής υπαγωγής και της δίνουν πρακτικά νόημα. Συγκεκριμένα το Δικαστήριο ελέγχει αν οι δύο αυτές βασικές έννοιες αντικατοπτρίζονται στο σύστημα εισφορών και παροχών του κάθε Ταμείου, στο σύστημα επιμερισμού των κινδύνων, καθώς και στον έλεγχο περί αδιάκριτης εφαρμογής των κανονισμών του Ταμείου σε όλους τους ασφαλισμένους που το δικαιούνται. (γ) ο βαθμός της κρατικής εποπτείας, ήτοι η ένταση με την οποία πρόσωπα δημόσιας εξουσίας (πχ αρμόδιοι υπουργοί) ή άλλα ΝΠΔΔ ελέγχουν την δράση των παραπάνω Ταμείων για το αν είναι αυτή σύμφωνη με τις επιταγές του νόμου. Όσο πιο έντονος είναι ο έλεγχος τόσο πιο εύκολα οδηγείται το ενωσιακό δίκαιο στην διαπίστωση μεγάλου κοινωνικού σκοπού, άξιου προστασίας πόσο μάλλον όταν είναι επιφορτισμένα σε μεγάλο βαθμό ως προς αυτό λοιπά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. (δ) η δυνατότητα παρέκκλισης από το νόμο, ο οποίος θα προβλέπει αντίστοιχα το εκάστοτε σύστημα ασφάλισης καθώς και την ίδρυση και τους κανονισμούς λειτουργίας του εκάστοτε Ταμείου. Όσο πιο μικρή έως ανύπαρκτη είναι η δυνατότητα του Ταμείου να αναπτύσσει αυτόνομη δράση σε κατ ιδίαν δραστηριότητες του, τόσο πιο εύκολα συνάγεται η εξυπηρέτηση ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού από το Ταμείο, μη συγγενούς με την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας. Ανάλυση του υπό (α) στοιχείου: Το στοιχείο της υποχρεωτικής υπαγωγής αποτελεί κεντρική έννοια σε όλες τις υποθέσεις περί χαρακτηρισμού της δραστηριότητας των ασφαλιστικών Ταμείων ως οικονομικής. Ειδικότερα, αφής στιγμής διαπιστώνει το Δικαστήριο είτε ότι η υπαγωγή είναι προαιρετική είτε ότι έμμεσα αναιρείται δεν διστάζει να σχηματίσει άποψη περί πράγματι στοιχειοθετούμενης οικονομικής δραστηριότητας. Στην υπόθεση Federation κλπ το Δικαστήριο αμέσως έκρινε το γεγονός της προαιρετικής υπαγωγής σε Ταμείο, ακόμη και αν αυτό ιδρυόταν βάσει προεδρικού διατάγματος, ως βασικότατη ένδειξη ότι το Ταμείο ασκεί οικονομική δραστηριότητα και άρα ότι αποτελεί επιχείρηση. 10 Στην υπόθεση Albany το Δικαστήριο επιβεβαίωσε την στοιχειοθέτηση οικονομικής 9 Απόφαση Poucet και Pistre, C-159/91 και C-160/ ΔΕΕ, FFSA, C-244/94

7 7 δραστηριότητας επειδή ο ολλανδικός νόμος επέτρεπε σε ορισμένες περιπτώσεις την απαλλαγή του εργαζομένου από το Ταμείο για λόγους που προβλέπονται στον ίδιο ή βασικά σε άλλο νόμο. 11 Ενδεχομένως μάλιστα το τελευταίο αυτό στοιχείο να αποτελεί μια καταχρηστική ερμηνεία από το Δικαστήριο στα πλαίσια του εγχειρήματος μιας οικονομικής ένωσης η οποία επιθυμεί το κάθε κράτος μέλος μέσα από τις πλείονες ενέργειες του να δρα σταδιακά όπως και ένας οποιοσδήποτε ιδιώτης. 12 Ανάλυση του υπό (β) στοιχείου: Με αφορμή την περεταίρω επεξήγηση, ενδιαφέρον έχει το πλαίσιο των εισφορών και των παροχών. Όπως κρίθηκε στην υπόθεση Poucet και Pistre, ένα κοινωνικό σύστημα εισφορών και παροχών συνίσταται στο γεγονός ότι ένα Ταμείο επιβάλλει ασφάλιστρο ανάλογα με το εισόδημα του εργαζομένου, ωστόσο παράλληλα η παροχή είναι η ίδια για όλους τους ασφαλισμένους, ανεξάρτητα αν κάποιος εισέφερε περισσότερα βάσει του εισοδήματος του από κάποιον άλλον. Μ' αυτό τον τρόπο επέρχεται μια ανακατανομή εισοδήματος μεταξύ των ασφαλισμένων. Οι σχετικά εύποροι ασφαλισμένοι εργαζόμενοι επιμερίζονται τον κίνδυνο υπέρ εκείνων των ασφαλισμένων που διαφορετικά δύσκολα θα θεμελίωναν ικανοποιητική σύνταξη γήρατος. Επίσης ένα άλλο παράδειγμα όπου αναπτύσσεται στην πράξη η αρχή της αλληλεγγύης, όπως κρίθηκε και σε άλλες περιπτώσεις είναι αυτό της σχέσης μεταξύ των τυχόν περισσότερων δραστηριοποιούμενων Ταμείων-συστημάτων, τα οποία τίθενται υπό την αιγίδα ενός ενιαίου ασφαλιστικού οργανισμού, προβλεπόμενου από τον νόμο. Στην εισαγωγική υπόθεση Pοucet και Pistre επρόκειτο για δύο αυτόνομα μεταξύ τους συστήματα, ένα ασφάλισης υγείας και μητρότητας και ένα ασφάλισης γήρατος. Όποτε το ένα από αυτά τα συστήματα παρουσίαζε έλλειμμα, το άλλο θα έσπευδε στη χρηματοδότηση του άλλου, αν εμφάνιζε πλεόνασμα. Όμοια κρινόμενη περίπτωση αποτέλεσε το αλληλέγγυο σύστημα που επικρατούσε μεταξύ των γερμανικών Ταμείων ασφαλίσεως υγείας στην υπόθεση ΑΟΚ Bundesverband. 13 Ανάλυση υπό (γ) στοιχείου: Όσο πιο έντονος είναι ο βαθμός εποπτείας της διαχείρισης του συστήματος από κάποιο δημόσιο πρόσωπο ή οργανισμό τόσο πιο εύκολα το Δικαστήριο προδιατίθεται θετικά στην κρίση περί εξυπηρέτησης ενός ευρύτερου κοινωνικού σκοπού από το Ταμείο. Στην κατηγορία των δημόσιων προσώπων εποπτείας υπάγονται τα πρόσωπα των αρμόδιων υπουργών (βλ. Υπόθεση Pοucet και Pistre, Federation κλπ) ή άλλα ΝΠΔΔ, όπως το Ασφαλιστικό Επιμελητήριο (Albany, Pavlov and others 14 ). Επίσης ως όργανα εποπτείας έχουν κριθεί και εθελοντές προβλεπόμενοι εκ του νόμου. 11 Απόφαση Albany International, ΔΕΕ, C-67/96 12 Κεφάλαιο 1 ο παρούσας εργασίας σελ Απόφαση AOK Bundesverband, ΔΕΕ, C-264/01, C-306/01, C-354/01 και C-355/ Απόφαση Pavel Pavlov and others, ΔΕΕ, C-180/98 έως C-184/98.

8 8 Ανάλυση του υπό (δ) στοιχείου: Το στοιχείο αυτό μαζί με την έννοια της υποχρεωτικής υπαγωγής είναι τα πιο καθοριστικά στην κρίση περί του αν το εκάστοτε Ταμείο ασκεί οικονομική δραστηριότητα και άρα είναι επιχείρηση. Αναφέρθηκε ήδη ότι δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα κατά το ενωσιακό δίκαιο φορείς που συνδέονται με το Δημόσιο του κάθε κράτους- μέλους, τη στιγμή που ο συγκεκριμένος φορέας εξυπηρετεί έναν αποκλειστικά κοινωνικό σκοπό, στα πλαίσια της ύπαρξης κοινωνικού κράτους προνοίας. Ο σκοπός αυτός αποτελεί προφανώς ουσιώδη λόγο δημοσίου συμφέροντος. Για να στοιχειοθετείται το συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο, πέραν του μεγάλου αριθμού ενδιαφερομένων που πρέπει να καλύπτει, θα πρέπει και έλλογα να υπάγεται στον απόλυτο έλεγχο του εκάστοτε Δημοσίου, το οποίο εδώ θα επιτελεί εγγυητικό ρόλο. Είναι λογικά επόμενο, οι σχετικές μ' αυτόν το σκοπό υποδομές, όργανα και λειτουργιές να προβλέπονται μέσω της εκάστοτε νομοθετικής λειτουργίας, η οποία και έγκειται σε έναν από τους τρεις πυρήνες του σύγχρονου δημοκρατικού κράτους. Ο νόμος είναι άρα η βάση της ύπαρξης των ασφαλιστικών συστημάτων και της ίδρυσης των Ταμείων τους. Αυτός είναι που κατά το Δικαστήριο θα πρέπει να καθορίζει το σύστημα εισφορών και παροχών των Ταμείων προς όφελος των μικροεισοδηματιών και των άλλων συστημάτων που βρίσκονται κάτω από τη αιγίδα του ίδιου ασφαλιστικού οργανισμού παρουσιάζοντας τυχόν έλλειμμα (Poucet και Pistre, ΑΟΚ Bundesverband). Γι αυτό και το Δικαστήριο στην απόφαση Federation κλπ, Αlbany και Pavlov and others επιβεβαίωσε την στοιχειοθέτηση της οικονομικής δραστηριότητας και άρα της επιχείρησης, καθότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστικά Ταμεία καμία επιταγή του νόμου δεν ακολουθούσαν ως προς τον καθορισμό συστήματος εισφορών και παροχών, αλλά αντίθετα οι συγκεκριμένοι τομείς καθορίζονταν αυτόνομα από τα ίδια. Ένας άλλος βασικός λόγος που συνδέεται με την αυτονομία καθορισμού των εισφορών και των παροχών είναι η διαπίστωση οτί τα Ταμεία που κρίθηκαν επιχειρήσεις δρούσαν βάσει της αρχής της κεφαλαιοποίησης, στοιχείο πυλώνας για την έννοια της οικονομικής δραστηριότητας. Προς επεξήγηση του στοιχείου αυτού τα επίμαχα Ταμεία όχι μόνο καθόριζαν μόνα τους το σύστημα εισφορών και παροχών, αλλά συνάμα η καταβολή των παροχών βρισκόταν σε άμεση εξάρτηση από την επενδυτική δραστηριότητα που ασκούσε το Ταμείο. Δηλαδή το Ταμείο θα συνέλεγε το ποσό των εισφορών και προέβαινε σε χρηματοοικονομικές τοποθετήσεις αυτού προκείμενου να εγγυηθεί την πληρωμή των ανομοιόμορφων, για τις διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων, παροχών. 15 Τα παραπάνω κριτήρια είναι σε μεγάλο βαθμό αλληλοεξαρτώμενα. Το σύστημα της αναδιανομής των παροχών μεταξύ εύπορων και σχετικά άπορων προϋποθέτει για την ικανοποιητική λειτουργία του την υποχρεωτική υπαγωγή, η οποία με τη σειρά της είναι δυνατή μόνο στα θεσπισμένα με νομοθετική ρύθμιση συστήματα. Αντίθετα η 15 Απόφαση FFSA, ΔΕΕ, C-244/94, σκέψη 17: ''Όπως ορθώς παρατήρησε η Επιτροπή,... ο αγρότης που επιθυμεί να συμπληρώσει τη βασική σύνταξη του θα επιλέξει τη λύση που του εξασφαλίζει την καλύτερη τοποθέτηση''.

9 9 ελευθερία επιλογής του συστήματος ανευρίσκεται κατά κανόνα στα συστήματα συμβατικής προέλευσης. Στα τελευταία εντοπίζεται, έστω και με διαβαθμίσεις, το κεφαλαιοποιητικό σύστημα κάλυψης των δαπανών και η εφαρμογή της αρχής της ανταποδοτικότητας. 16 Άρα, είναι εύστοχο να επισημανθεί ότι δεν επέρχονται οι ίδιες συνέπειες ως προς τον χαρακτηρισμό μιας δραστηριότητας ως οικονομικής, όταν ναι μεν διαπιστώνεται ένα σχετικά κοινωνικό σύστημα εισφορών και παροχών και η αλληλοϋποστήριξη των φορέων μεταξύ τους, αλλά λείπουν τα στοιχεία της υποχρεωτικής υπαγωγής ή το στοιχείο της μικρής δυνατότητας παρέκκλισης από το νόμο. Για παράδειγμα, το δικαστήριο στις υποθέσεις Federation, Albany και Pavlov and others δέχτηκε ότι πράγματι υπάρχουν αρκετά στοιχεία που δείχνουν ένα σχετικά ικανοποιητικό βαθμό αλληλεγγύης: στην υπόθεση Federation απαλλάσσονταν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων από την υποχρέωση καταβολής ασφαλίστρου, επειδή εμφάνιζαν αναπηρία ή επειδή είχαν λιγοστούς πόρους, στοιχειοθετώντας κατά τ' άλλα συνταξιοδοτικό δικαίωμα. 17 Επίσης στη υπόθεση Albany υπήρχε σύστημα σχετικά ομοιόμορφων παροχών, ενώ εξίσου προβλεπόταν αποκλεισμός εισφοράς σε συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων. Παρ' όλα αυτά το Δικαστήριο δεν αρνήθηκε τον χαρακτηρισμό της οικονομικής δραστηριότητας καθότι έλλειπαν ευθέως ή εμμέσως τόσο η υποχρεωτική υπαγωγή όσο και η ελάχιστη δυνατότητα παρέκκλισης από το νόμο. Υπήρχε και στις τρεις περιπτώσεις αυτονομία στο σύστημα εισφορών και παροχών ενώ στοιχειοθετούνταν και η αρχή της κεφαλαιοποίησης. Μάλιστα το Δικαστήριο δεν φάνηκε να πτοήθηκε καθόλου από τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων ότι η επενδυτική δραστηριότητα του Ταμείου προβλεπόταν εκ νόμου ότι θα είναι λελογισμένη μέσα στα πλαίσια εξυπηρέτησης ενός κοινωνικού σκοπού. Ούτε πτοήθηκε από το γεγονός ότι τα γι' αυτό το λόγο ακριβώς υπήρχε και ανάλογη εποπτεία της επενδυτικής δραστηριότητας από υπουργούς σωρευτικά με το Ασφαλιστικό Επιμελητήριο, το οποίο αποτελούσε όργανο δημοσίου δικαίου. Επίσης, δεν παίζει ρόλο ως προς τη στοιχειοθέτηση ή μη οικονομικής δραστηριότητας η μη επιδίωξη κέρδους (ανεξάρτητα αν το Δικαστήριο το ανέφερε ως θετικό στοιχείο στην υπόθεση Poucet και Pistre 18 ). Στην υπόθεση Federation κλπ οι προσφεύγοντες ισχυρίστηκαν ότι το Ταμείο δεν έχει κερδοσκοπικό σκοπό. Ειδικότερα, τα όποια κέρδη επέφερε η επενδυτική δραστηριότητα του Ταμείου, αυτά θα προστίθενται στην συνταξιοδοτικές παροχές των ασφαλισμένων. Το Δικαστήριο ακολούθησε, ωστόσο, το προαναφερθέν λειτουργικό κριτήριο βάσει του οποίου κρίνει τη φύση της δραστηριότητας του επίμαχου Ταμείου ως συναλλακτικής και όχι 16 Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ Απόφαση FFSA, ΔΕΕ, C-244/94, σκέψη 19: ως λόγος αλληλεγγύης κρίθηκε περεταίρω ''η πρόσκαιρη αναστολή καταβολής των εισφορών για λόγους απτόμενους της οικονομικής κατάστασης της γεωργικής εκμετάλλευσης''. 18 Απόφαση Poucet και Pistre, ΔΕΕ, C-159/91 και C-160/91, σκέψη 18: ''Όντως, η δραστηριότητα ατή στηρίζεται στην αρχή της εθνικής αλληλεγγύης και στερείται οποιουδήποτε κερδοσκοπικού σκοπού.''

10 10 το στοιχείο του κερδοσκοπικού χαρακτήρα που πράγματι δεν στοιχειοθετείται. Στη συναλλακτική δραστηριότητα εκείνο που ενδιαφέρει είναι αν το κρινόμενο προϊόν ή υπηρεσία μπορεί να προσφερθεί στην αγορά και από ιδιώτη, σε συνδυασμό με το αν εκ φύσεως είναι επιδεκτικό ανταλλάγματος. Όλες οι οικονομικές δραστηριότητες είναι από τη φύση τους οικονομικές. Αλλά και οι μη κερδοσκοπικές μπορούν επίσης να χαρακτηρισθούν ως οικονομικές, εφόσον και στο βαθμό που περιλαμβάνουν οικονομικές συναλλαγές. 19 Αναφέρθηκε προηγουμένως ότι τα προαιρετικά συστήματα, όπου η υπαγωγή δεν είναι υποχρεωτική βάσει νόμου, προσιδιάζουν σε συστήματα συμβατικής προέλευσης. Σίγουρα η συμβατική αυτή προέλευση αφορά την δυνατότητα σύναψης ασφαλιστικής σύμβασης για ένταξη πχ σε επικουρικό σύστημα σύνταξης, μεταξύ ασφαλισμένου και Ταμείου- επιχείρησης, δηλαδή μια ατομική ασφαλιστική σύμβαση. Το Δικαστήριο, ωστόσο φάνηκε να επιβεβαιώνει το στοιχείο της οικονομικής δραστηριότητας και σε περιπτώσεις όπου η κατά τ' άλλα υποχρεωτική βάσει νόμου υπαγωγή των εργαζομένων μιας επιχείρησης σε ένα δημόσιο Ταμείο ανέπτυσσε τα αποτελέσματα της κατόπιν έγκρισης της υπαγωγής με συλλογική σύμβαση εργασίας, συναπτόμενη μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων της επιχείρησης. Η υπαγωγή με άλλα λόγια ήταν εξαρτημένη από την συμφωνία των κοινωνικών εταίρων (ήτοι των εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων), δηλαδή μιας συλλογικής συμβάσεως. Στην υπόθεση Albany, η υποχρεωτική υπαγωγή στο Ταμείο επικουρικών συντάξεων εξαρτιόταν από την αίτηση που θα υπέβαλε η κάθε αρμόδια επιχείρηση κατόπιν διαβούλευσης των κοινωνικών εταίρων. Στην υπόθεση AG2R Prevoyance, η πρωτοβουλία των κοινωνικών εταίρων ήταν ακόμη μεγαλύτερη. 20 Όχι μόνο από την μεταξύ τους διαβούλευση θα κρινόταν η υποχρεωτική υπαγωγή σε ασφαλιστικό Ταμείο προβλεπόμενο από το γαλλικό νόμο κοινωνικών ασφαλίσεων, αλλά οι ίδιοι μπορούσαν στη συλλογική σύμβαση αυτή να θέσουν λοιπές συμβατικές ρήτρες επανεξέτασης της σύμβασης (αφής στιγμής βέβαια δοθεί η έγκριση για την υπαγωγή). Μια από αυτές της συμβατικές ρήτρες ήταν και η δυνατότητα αλλαγής του ασφαλιστικού φορέα. Οι κοινωνική εταίροι δηλαδή δεν ήταν υποχρεωμένοι να συμβάλλονται εφόρου ζωής με ένα δημόσιο Ταμείο κοινωνικής πρόνοιας, αλλά μπορούσαν να διακόψουν τη σύμβαση και να τη συνεχίσουν με άλλη ασφαλιστική εταιρεία. Στις δύο παραπάνω αποφάσεις μάλιστα οι κοινωνικοί εταίροι έπαιζαν μεγάλο ρόλο ως προς τη διαχείριση του Ταμείου. Στην υπόθεση Albany το Ταμείο εμφανίζεται συνδιαχειριζόμενο από κοινωνικούς εταίρους και Ασφαλιστικό Επιμελητήριο. Στην AG2R γίνεται το ίδιο σε μεγαλύτερη ένταση αφού αλλάζει και η δυναμική της παρέμβασης των κοινωνικών εταίρων στην εποπτεία του Ταμείου για του λόγους που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο. Το Δικαστήριο σε αυτές τις περιπτώσεις έκρινε ότι στοιχειοθετείται οικονομική δραστηριότητα, ακριβώς διότι εν 19 Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ Απόφαση AG2R Prevoyance, ΔΕΕ, C-437/04

11 11 τέλει αλλοιώνεται το στοιχείο της υπαγωγής ως υποχρεωτικής, την στιγμή που η υποχρεωτικότητα αυτής δεν καθορίζεται ευθέως και μόνο δια του νόμου. Στην υπόθεση AG2R Prevoyance είναι ακόμη πιο έλλογη η συγκεκριμένη δικαιοδοτική κρίση, τη στιγμή που κατάφωρα αναγνωρίζεται η δυνατότητα συνέχισης της σύμβασης με άλλη ασφαλιστική εταιρεία πλην του δημόσιου Ταμείου. Τέλος, ενδιαφέρον παρουσίασε σε ένα τμήμα της η υπόθεση AOK Bundesverband, εισάγοντας μια συλλογιστική, η οποία επιβεβαιώνει μια σχετικά πλέον πάγια νομολογία ως προς τον χαρακτηρισμό των ασφαλιστικών Ταμείων ως επιχειρήσεις με την εξέταση των τεσσάρων κρίσιμων στοιχείων που αναφέρθηκαν. Στην υπόθεση, προσφεύγουσες φαρμακευτικές εταιρείες ισχυρίστηκαν μεταξύ άλλων ότι τα επίμαχα γερμανικά ταμεία υγειονομικής περίθαλψης αποτελούν επιχειρήσεις, επειδή δρουν ανταγωνιστικά το ένα με το άλλο ως προς τις παροχές που προσφέρουν προκειμένου να προσελκύσουν ασφαλισμένους. Ειδικότερα, ο νόμος επέτασσε τα Ταμεία να παρέχουν καταρχήν όλα σύστημα βασικής υγειονομικής περίθαλψης και από εκέι και πέρα το κάθε Ταμείο θα μπορούσε για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του να προσφέρει περαιτέρω υγειονομικές παροχές, με ανάλογο βέβαια συντελεστή για τον ασφαλισμένο. Αφής στιγμής το Δικαστήριο έκρινε την πλήρωση των τεσσάρων βασικών στοιχείων σε συνδυασμό και με τον τεράστιο αριθμό των ασφαλισμένων, ήτοι το 90% του γερμανικού πληθυσμού, δεν δίστασε να εξομοιώσει την υπόθεση με αυτήν των Poucet και Pistre, ως προς την εξυπηρέτηση ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Κρίνοντας στη συνέχεια το επιχείρημα των προσφυγουσών ως προς την ανταγωνιστική δραστηριότητα των Ταμείων μεταξύ τους, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ναι μεν τα Ταμεία παρέχουν ανταγωνιστικά μεταξύ τους διαφορετικούς περεταίρω όρους ασφάλισης, αλλά και αυτό το στοιχείο γίνεται κατ' εφαρμογή από τα Ταμεία της επιταγής του ίδιου του νόμου, ο οποίος έκρινε οτι με αυτόν τον τρόπο η λειτουργία και η ανάκαμψη του δημόσιου συστήματος υγειονομικής περίθαλψης θα είναι πιο αποτελεσματική. Επίσης, ναι μεν τα Ταμεία αποτελούν ξεχωριστές μονάδες ανταγωνιζόμενες η μία την άλλη, ωστόσο βρίσκονται υπό την αιγίδα του ίδιου συστήματος και το ένα καλύπτει το άλλο σε περίπτωση εμφάνισης ελλείμματος (υψηλός βαθμός αλληλεγγύης).

12 12 Άσκηση οικονομικής δραστηριότητας σε αντιδιαστολή με την άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας. Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία είναι να αντιληφθεί κανείς την χρησιμότητα του ορισμού της οικονομικής δραστηριότητας και μετέπειτα της επιχείρησης. Πέρα από τις εμφανείς περιπτώσεις υπαγωγής εταιριών και επιχειρήσεων στις διατάξεις περί ανταγωνισμού, υπάρχουν και οριακές περιπτώσεις που πρέπει να γίνει αξιολόγηση των συνθηκών για να χρησιμοποιήσουμε τις διατάξεις αυτές. Οι οριακές αυτές περιπτώσεις έχουν να κάνουν όπως ειπώθηκε και προηγούμενα- με νομικά πρόσωπα και οργανισμούς που σχετίζονται με το Κράτος. Μπορεί να θεωρηθεί ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ένας δημόσιος φορέας ή ακόμα και το ίδιο το Κράτος ως επιχείρηση? Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση πρέπει να φέρει κανείς στο μυαλό του έναν πολύ βασικό διαχωρισμό μεταξύ κυριαρχικής και συναλλακτικής διοίκησης. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε τον φορέα είτε αυτό είναι ένα ΝΠΔΔ είτε ένα ΝΠΙΔ είτε το ίδιο το Κράτος- να δρα ασκώντας δημόσια εξουσία, να ασχολείται με ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στην ουσιώδεις λειτουργίες του κράτους (πχ. Προστασία περιβάλλοντος), ενώ αντίθετα στην δεύτερη ο φορέας ασκεί δραστηριότητες βιομηχανικού ή εμπορικού χαρακτήρα, που σχετίζονται με την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών. Επομένως, κρίσιμο δεν είναι αν ο φορέας έχει συγκεκριμένη νομική προσωπικότητα, αν υπάγεται στο δημόσιο κλπ, αλλά αν ασκεί όντως οικονομική δραστηριότητα, έστω και εν μέρει. Στην υπόθεση ΜΟΤΟΕ κατά Ελληνικού Δημοσίου, για παράδειγμα, το Δικαστήριο ασχολήθηκε ουσιαστικά με το ερώτημα, αν η ΕΛΠΑ (Ελληνική Λέσχη Αυτοκινήτου και Περιηγήσεων) εμπίπτει στο πεδίο των άρθρων 102 (κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης) και 106 ΣΛΕΕ. Για να κρίνει κάτι τέτοιο ο Ευρωπαίος δικαστής όφειλε να διακρίνει αν η ΕΛΠΑ αποτελεί επιχείρηση στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού, ώστε να υπαχθεί στις διατάξεις του και επαγωγικά αν ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Παρότι σωματείο που σύναπτε συμβάσεις χορηγίας, ασφάλισης και διαφημίσεων, ταυτόχρονα ασκεί και δραστηριότητα δημόσιας εξουσίας, δίνοντας σύμφωνη γνώμη, που είναι αναγκαία για την διεξαγωγή αγώνων μοτοσυκλέτας από άλλα σωματεία. Μπορεί επομένως ένας φορέας που ασκεί «προνομίες δημόσιας εξουσίας» την ίδια στιγμή να θεωρηθεί επιχείρηση? Αυτό που πρέπει να παρατηρηθεί είναι ότι στην υπόθεση αυτή υπογραμμίστηκε το γεγονός πως μπορεί ένας φορέας με δραστηριότητες που άπτονται δημόσιας εξουσίας να ασκεί και οικονομική δραστηριότητα και να χαρακτηριστεί επιχείρηση. Παράλληλα το Δικαστήριο θεώρησε ότι για να κρίνουμε αν μια δραστηριότητα περιλαμβάνεται στο πλαίσιο των οικονομικών δραστηριοτήτων πρέπει να το κάνουμε

13 13 ξεχωριστά για κάθε δραστηριότητα του φορέα. 21 Ακόμα, συνεχίζοντας την νομολογία της υπόθεσης Cassa di Risparmio di Firenze αναφορικά με το κέρδος ως σκοπό του φορέα, ο κερδοσκοπικός ή μη σκοπός του φορέα δεν μας ενδιαφέρει για να χαρακτηριστεί η δραστηριότητά του ως οικονομική, αφού σε κάθε περίπτωση με την παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε μία αγορά ανταγωνίζεται ευθέως άλλες ιδιωτικές ίσως επιχειρήσεις που αποσκοπούν στο κέρδος. Μπορούμε με σιγουριά να υποστηρίξουμε πως κάθε κερδοσκοπική δραστηριότητα θα είναι οικονομική αλλά δεν ισχύει και το αντίστροφο. Οφείλουμε επομένως να εξετάσουμε και τις μη κερδοσκοπικές για να επιβεβαιώσουμε ή να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο της οικονομικής τους φύσης. Όπως αναφέρθηκε πάνω και στην υπόθεση Höfner & Elser, η γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης, παρότι είναι δημόσιος οργανισμός και ασκεί προνομίες δημόσιας εξουσίας, κατά την διαμεσολάβηση για την ανεύρεση εργασίας ασκεί οικονομική δραστηριότητα. 22 Ο δημόσιος χαρακτήρας της υπηρεσίας δεν αναιρεί την οικονομική της δράση και πρέπει να υπαχθεί επομένως στις διατάξεις περί ανταγωνισμού «Ο χαρακτηρισμός ως δραστηριότητας εμπίπτουσας στην άσκηση δημόσιας εξουσίας ή ως οικονομικής δραστηριότητας πρέπει να πραγματοποιείται ξεχωριστά για την κάθε δραστηριότητα ενός δεδομένου φορέα.» υπόθεση ΜΟΤΟΕ 22 Σκέψη 22-23, Απόφαση Höfner&Elser: «Το γεγονός ότι η διαμεσολάβηση για την ανεύρεση εργασίας ή εργατικού δυναμικού ανατίθεται σε δημόσιους φορείς δεν μεταβάλλει την οικονομική φύση της διαμεσολάβησης αυτής. Η διαμεσολάβηση αυτή δεν ασκούνταν πάντα και δεν ασκείται κατ ανάγκην από δημόσιους φορείς. [..] Κατά συνέπεια, φορείς, όπως οι δημόσιοι οργανισμοί απασχόλησης που διαμεσολαβούν για την ανεύρεση εργασίας ή εργατικού δυναμικού, μπορούν να χαρακτηρίζονται ως επιχειρήσεις, ώστε να υπόκεινται στους κοινοτικούς κανόνες του ανταγωνισμού». 23 Καρύδης Σπ. Γεώργιος, Ευρωπαϊκό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Ανταγωνισμού, σελ. 94.

14 14 Το ζήτημα του μεγαλομετόχου της επιχείρησης Ένα άλλο θέμα που απασχόλησε την ενωσιακή νομολογία στα πλαίσια του εξεταζομένου θέματος είναι αν θα μπορούσε ο μεγαλομέτοχος μιας επιχείρησης να ασκεί και αυτός οικονομική δραστηριότητα συναποτελώντας επιχείρηση μαζί με το νομικό πρόσωπο, του οποίου την πλειοψηφία των μετοχών κατέχει. Διότι, αν πράγματι είναι δυνατό αυτό το σενάριο, μπορεί ο μεγαλομέτοχος, ειδικά όταν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, να αποφεύγει μέσω της φαινόμενης επιχείρησης, την οποία κατέχει μετοχικά, την υπαγωγή του στου ενωσιακούς κανόνες του ανταγωνισμού. Το ζήτημα κρίθηκε σε μια υπόθεση που αφορούσε ιταλικά τραπεζικά ιδρύματα, την Cassa di Risparmio di Firenze. 24 Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα ιδρύματα αυτά ήταν μεγαλομέτοχοι τραπεζικών εταιρειών, τα οποία διέθεταν την δυνατότητα δια νόμου να διαχειρίζονται τα μετοχικά τους κεφάλαια, να προβαίνουν στις αντίστοιχες χρηματοοικονομικές τοποθετήσεις, οι οποίες και θα τους απέφεραν κέρδος, καθώς και να μεταφέρουν αυτούσια τα διοικητικά τους μέλη στις διοικήσεις των τραπεζικών εταιρειών που ήλεγχαν. Ουσιαστικά, τα τραπεζικά ιδρύματα δεν αρκούνταν απλά στην είσπραξη των μερισμάτων των μετοχών που διέθεταν στις τραπεζικές εταιρείες, αλλά συναποτελούσαν με αυτές μία οικονομική οντότητα. Οι τραπεζικές εταιρείες δεν ήταν αυτόνομες ως προς τη διοίκηση, πόσο μάλλον για το σύνολο των δραστηριοτήτων τους στον χώρο των επενδύσεων. Τα ιδρύματα αυτά, ωστόσο δεν επιδίωκαν κατά των ισχυρισμό τους ουσιαστικά κερδοσκοπικό σκοπό, αφού πράγματι ο νόμος θέσπισε ως βασική υποχρέωση τους την χρηματοδότηση άλλων οργανισμών που επιδίωκαν κάποιο κοινωφελή σκοπό στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της υγείας, της επιστήμης κ.τ.λ. Για αυτό μάλιστα τον λόγο απολάμβαναν και τα συγκεκριμένα ιδρύματα φορολογική απαλλαγή από τα μερίσματα των μετοχών τους. Άρα για άλλη μια φορά, ο ισχυρισμός των προσφευγόντων τραπεζικών ιδρυμάτων είναι η μη επιδίωξη κέρδους, προκειμένου αυτά να μην κριθεί ότι ασκούν στο συγκεκριμένο πλαίσιο οικονομική δραστηριότητα, για να αποφύγουν το χαρακτηρισμό των επιχειρήσεων, οι οποίες δέχονται κρατικές ενισχύσεις. Το Δικαστήριο υποστήριξε ότι ''δεν αποκλείεται η οικονομική δραστηριότητα να ασκείται ταυτόχρονα απευθείας στη αγορά από επιχειρηματία και εμμέσως από άλλο νομικό πρόσωπο που ελέγχει τον εν λόγω επιχειρηματία στο πλαίσιο οικονομικής μονάδας που σχηματίζουν από κοινού.'' 25 Το νομικό πρόσωπο του μεγαλομετόχου δεν θα πρέπει για να πληρούται το παραπάνω συμπέρασμα να εισπράττει απλώς τα μερίσματα από τις πλειοψηφικές του μετοχές, αλλά θα πρέπει με αυτές να αναμειγνύεται ευθέως ή εμμέσως στη διαχείριση της εν λόγω εταιρείας για να 24 Απόφαση Cassa di Risparmio di Firenze, ΔΕΕ, C-222/04 25 Απόφαση, Cassa di risparmio di Firenze, ΔΕΕ, σκέψη 110.

15 15 στοιχειοθετείται οικονομική δραστηριότητα εκ μέρους τους. Σε αντίθετη περίπτωση θα υπήρχαν δύο ξεχωριστοί φορείς, εκ των οποίων ο ένας θα υπόκειται κανονικά στις διατάξεις των επιχειρήσεων, ασκών ευθέως οικονομική δραστηριότητα στην αγορά και ο άλλος αν και πληρών τα στοιχεία της επιχείρησης θα ξέφευγε της οποιασδήποτε υπαγωγής στο ανάλογο ενωσιακό καθεστώς, στηρίζοντας με διάφορες διευκολύνσεις που απολαμβάνει (πχ εδώ φορολογικές απαλλαγές) την δράση του πρώτου φορέα. Το Δικαστήριο, βάσει των παραπάνω συλλογισμών δέχτηκε ότι, ακόμη και στην περίπτωση που πρόκειται για μη κερδοσκοπική υποστήριξη κοινωφελών σκοπών, όπως αυτοί που αναφέρθηκαν, ενδέχεται μέσω του σχήματος της ενιαίας οικονομικής μονάδας, συνισταμένης εκ δύο φορέων που απολαμβάνουν αμοιβαία οικονομικά προνόμια μεταξύ τους, να βλάπτονται ανταγωνίστριες επιχειρήσεις, αντικείμενο των οποίων είναι η επιστήμη, η υγεία, η εκπαίδευση κλπ. Στη δεδομένη περίπτωση πράγματι τα τραπεζικά ιδρύματα κρίθηκε ότι ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ως μεγαλομέτοχοι, δρώντες υπό καθεστώς έντονης παρέμβασης στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζικών εταιρειών και άρα κρίθηκαν επιχειρήσεις. Υποχρεωτικότητα εκ του νόμου Ο νόμος, όπως έγινε φανερό και παραπάνω στην ανάπτυξη σχετικά με τα ασφαλιστικά ταμεία, είναι η βάση για την ύπαρξη των ασφαλιστικών συστημάτων και της ίδρυσης των Ταμείων τους. Η μικρή δυνατότητα παρέκκλισης από τον νόμο επιτελεί την εγγυητική λειτουργία ενός ασφαλιστικού συστήματος που αναπτύσσεται στα πλαίσια ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Το Δικαστήριο δεν κρίνει την δραστηριότητα ενός Ταμείου ως οικονομική, εφόσον διαπιστώνει ότι πρόκειται για μια έναν τομέα που τίθεται εξ ολοκλήρου υπό την αιγίδα και την αποκλειστική ρύθμιση του εκάστοτε Δημοσίου, το οποίο έτσι οικοδομεί ένα ισχυρό προφίλ ως προς την κοινωνική του πρόνοια. Πρόκειται δηλαδή στη συγκεκριμένη περίπτωση για δραστηριότητα μη συναλλακτικής διοίκησης, βάσει του λειτουργικού κριτηρίου. Βλέπουμε λοιπόν πως η υποχρεωτικότητα για άσκηση της δεδομένης δραστηριότητας χωρίς ευελιξία σε κανένα επίπεδο μας οδηγεί στο να αποχαρακτηρίσουμε μια δραστηριότητα από οικονομική. Μπορεί να φανταστεί κανείς έναν φορέα αναγκασμένο να λειτουργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και παρόλα αυτά να θεωρείται επιχείρηση που δρα ανταγωνιστικά σε συγκεκριμένη αγορά? Αν μία επιχείρηση λαμβάνει για την παροχή υπηρεσίας ή αγαθών αμοιβή, την οποία όμως δεν καθορίζει η ίδια, τότε παύει αυτή η δραστηριότητα να είναι οικονομική και επαγωγικά ο φορέας αυτός επιχείρηση στην συγκεκριμένη περίπτωση. Με τον ίδιο τρόπο βλέπουμε να σκέφτεται ο δικαστής και στην υπόθεση CompassDatenbank. Η CompassDatenbank, εταιρία που διαχειρίζεται βάσεις

16 16 δεδομένων λαμβάνοντας πληροφορίες από το Αυστριακό Δημόσιο, προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστρίας με τον ισχυρισμό ότι το η Αυστριακή Δημοκρατία θεωρείται επιχείρηση σε δεσπόζουσα θέση, βάσει 102 ΣΛΕΕ, εφόσον κοινοποιεί τις πληροφορίες από το μητρώο εταιριών που κρατάει έναντι αμοιβής, κατ εφαρμογή της θεωρίας της αναγκαίας υποδομής. 26 Ο ευρωπαίος δικαστής έπρεπε ουσιαστικά να διευκρινίσει «αν πρέπει να χαρακτηριστεί ως οικονομική η δραστηριότητα δημόσιας αρχής, η οποία συνίσταται στην αποθήκευση, σε μία βάση δεδομένων, των στοιχείων που οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες εκ του νόμου να δηλώνουν, στην εξασφάλιση της πρόσβασης των ενδιαφερομένων στα ως άνω στοιχεία και/ή στη δημιουργία και χορήγηση αντιγράφων στα πρόσωπα αυτά έναντι αμοιβής, ενώ κάθε άλλη χρήση των ως άνω στοιχείων απαγορεύεται, ιδίως βάσει του ειδικής φύσεως δικαιώματος που αναγνωρίζεται στην εν λόγω δημόσια αρχή ως κατασκευάστρια της επίμαχης βάσης δεδομένων, καθώς τυχόν χαρακτηρισμός της δραστηριότητας αυτής ως οικονομικής θα σήμαινε ότι, στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δραστηριότητας, η δημόσια αρχή πρέπει να θεωρηθεί επιχείρηση κατά την έννοια του 102 ΣΛΕΕ». Στην υπόθεση αυτή εμπλέκεται και το ζήτημα του διαχωρισμού της άσκησης προνομιών δημόσιας εξουσίας από τις οικονομικές δραστηριότητες, αν η τελευταία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προηγούμενης, το οποίο θα εξετάσουμε παρακάτω. Αυτό όμως που μας απασχολεί εδώ είναι το «υποχρεωμένες εκ του νόμου», φράση η οποία καταδεικνύει την δέσμια αρμοδιότητα αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εδώ τον όρο- του Αυστριακού Δημοσίου να συλλέγει τις συγκεκριμένες πληροφορίες. 27 Οι επιχειρήσεις είναι νομικά αναγκασμένες να δηλώνουν διάφορα στοιχεία στο μητρώο αυτό, ενώ αν δεν το κάνουν μπορεί σ αυτές να επιβληθούν κυρώσεις. Άρα δεν μπορούμε να θεωρήσουμε την συλλογή των δεδομένων από τις εταιρίες αυτές ως οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, παρότι αρχικά φαίνεται παράλογο, και η ίδια η αμοιβή για την διάθεση των πληροφοριών συνηγορεί στο να ορίσουμε την δραστηριότητα αυτή ως άσκηση δημόσιας εξουσίας, αφού δεν καθορίζεται ελεύθερα από τον φορέα αλλά στον νόμο. Κατ ουσία η οποιαδήποτε επιβάρυνση για τις πληροφορίες αυτές θεωρείται αναγκαία και δεν μπορεί να αλλάξει τον νομικό χαρακτηρισμό. Τα παραπάνω θα μπορούσαν να περιγραφούν ως έλλειψη ανεξαρτησίας, που είναι απαραίτητη ώστε να υπάρξει μία επιχείρηση και να είναι ανταγωνιστική. Η επιχείρηση οφείλει να λειτουργεί με αυτόνομο τρόπο, δηλαδή όπως αναφέρεται και στην νομολογία «τα άρθρα 85 και 86 της Συνθήκης (101 και 102 ΣΛΕΕ αντίστοιχα) δεν αφορούν παρά αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορές που υιοθετούν οι 26 Με λίγα λόγια, έχουμε καταχρηστική άσκηση προνομίων που διαθέτει μια επιχείρηση σε μία αγορά για να ενισχύσει την θέσης της σε μία άλλη γειτονική αγορά ή σε αγορά στο επόμενο επίπεδο. 27 Η Δημοκρατίας της Αυστρίας υποχρεούνταν να πράττει με τον συγκεκριμένο τρόπο βάσει τριών Οδηγιών (Οδηγία 68/151/ΕΟΚ- περί συντονισμού των εγγυήσεων που απαιτούνται στα Κράτη μέλη εκ μέρους των εταιρειών, κατά την έννοια του άρθρου 58 δεύτερη παράγραφο της συνθήκης, για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων, με σκοπό να καταστούν οι εγγυήσεις αυτές ισοδύναμες, Οδηγία 96/9/ΕΟΚ- νομική προστασία βάσεων δεδομένων, Οδηγία 2003/98/ΕΚπεραιτέρω χρήση δημοσίων δεδομένων).

17 17 επιχειρήσεις με δική τους πρωτοβουλία». 28 Αν μία συμπεριφορά επιβάλλεται σε μία επιχείρηση από την εθνική ή και την ευρωπαϊκή πλέον νομοθεσία, δεν έχουμε αυτοτελή δραστηριότητα που θεμελιώνει ανταγωνισμό. Διαχωρισμός δραστηριοτήτων φορέα Έχοντας εξετάσει αρκετές σημαντικές πτυχές της έννοιας της οικονομικής δραστηριότητας, κυρίως μέσω της νομολογίας, οφείλουμε να κάνουμε και μια πιο συγκεκριμένη αναφορά στην σχέση μεταξύ οικονομικής δραστηριότητας και άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας ως μέρη της συνολικής δραστηριότητας ενός φορέα. Όπως ήδη σημειώσαμε ότι για να δούμε αν ένας δημόσιος φορέας αποτελεί επιχείρηση, πρέπει να εξετάσουμε αν ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Είναι φυσικό όμως στην περίπτωση ενός δημόσιου οργανισμού να πρέπει να διαχωρίσουμε ως προς ποιες δραστηριότητες αυτός λειτουργεί ως φορέας δημόσιας εξουσίας και ως προς ποιες ως επιχείρηση. Πολλές φορές όμως κάτι τέτοιο δεν είναι όσο εύκολο ακούγεται. Υπάρχουν περιπτώσεις όπως πχ η άσκηση της νομοθετικής αρμοδιότητας που βρίσκονται στον σκληρό «πυρήνα της δημόσιας εξουσίας» 29, υπάρχουν όμως και άλλες, όπως είδαμε στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, που η άσκηση δημόσιας εξουσίας και η δραστηριότητα που περιλαμβάνει οικονομικές συναλλαγές «μπερδεύονται» μεταξύ τους. Στην τελευταία περίπτωση είναι στο χέρι μας, με τα εφόδια που έχουμε αποκτήσει από την θεωρία και κυρίως από την νομολογία, να προχωρήσουμε στην διαφοροποίηση. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που οι μεταξύ τους αντίθετες αυτές δράσεις ενός φορέα βρίσκονται σε άμεση αλληλεπίδραση. Δύο βασικές υποθέσεις έχουμε εξετάσει που είχαν παρόμοιο σκεπτικό, τις υποθέσεις CompassDatenbank και Flughafen Leipzig-Halle GmbH. 30 Το κοινό του χαρακτηριστικό είναι ότι προχωρούν στην εξής σκέψη : Δεν μπορούμε πάντα να διαχωρίσουμε μια δραστηριότητα απόλυτα από κάποια άλλη, όταν αυτές συνδέονται στενά μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, μία δραστηριότητα που κρίνεται ως οικονομική μπορεί να συμπαρασύρει μία άμεσα συνδεδεμένη με αυτή, αλλά και μια δραστηριότητα που θεωρείται ως άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας επίσης μπορεί να «απορροφήσει» μια άλλη. Στην περίπτωση της CompassDatenbank, όπως αναφέραμε και παραπάνω, η συλλογή και αποθήκευση πληροφοριών από το αυστριακό δημόσιο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποκοπεί από την δημιουργία βάσεων δεδομένων και την εξασφάλιση πρόσβασης του κοινού σε αυτές. Δεν θα είχε κανένα νόημα να συγκεντρώνονται τα στοιχεία αυτά και να φτιάχνονται οι βάσεις 28 Υπόθεση Minoan Lines T-66/ Τζουγανάτος Δημήτριος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, Σελ Απόφαση CompassDatenbank C-138/11, Απόφαση Mitteldeutsche Flughafen AG and Flughafen Leipzig-Halle GmbH, T-455/08.

18 18 δεδομένων, αν αυτά τα στοιχεία δεν χρησιμοποιηθούν ή έστω αν δεν δοθεί δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν. Εφόσον, όπως αναπτύχθηκε και παραπάνω, το Δημόσιο εδώ ασκεί δημόσια εξουσία όταν μαζεύει αυτές τις πληροφορίες, αναπόφευκτα και η παρεπόμενη δραστηριότητα του θα συνδέεται με την άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας και δεν θεωρείται οικονομική. Στην υπόθεση Flughafen Leipzig-Halle GmbH, αντίθετα, παρατηρούμε να συμβαίνει το ανάποδο. Ο φορέας που διαχειρίζεται το συγκεκριμένο αεροδρόμιο επιθυμούσε να το επεκτείνει με την κατασκευή επιπλέον διαδρόμων προσγείωσηςαπογείωσης. Το γερμανικό δημόσιο έλαβε κάποια μέτρα υπέρ της Flughafen Leipzig, τα οποία θεωρούνται μέτρα κρατικής ενίσχυσης, εφόσον ο φορέας αυτός θεωρηθεί επιχείρηση. Ασκεί επομένως οικονομική δραστηριότητα αν θέλει να κατασκευάσει διαδρόμους? Το Δικαστήριο έκρινε ότι πως οι διάδρομοι σε ένα αεροδρόμιο αποτελούν καίριο στοιχείο αυτού, ώστε να αναπτύξει την δραστηριότητά του. Η διαχείριση των υποδομών ενός αεροδρομίου αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, αφού παρέχονται υπηρεσίες σε όσους ταξιδεύουν με αεροπλάνο έναντι ανταλλάγματος (αερολιμενικά τέλη). Η χρησιμοποίηση επομένως των υποδομών αυτών και συγκεκριμένα των διαδρόμων δεν μπορεί να διαχωριστεί από την κατασκευή αυτών. Το να κατασκευάσουμε διαδρόμους χωρίς σκοπό χρησιμοποίησης αυτών, θα ήταν άκρως παράλογο. Είναι εμφανής λοιπόν η άμεση εξάρτηση της κατασκευής από την μετέπειτα εκμετάλλευση, άρα μπορούν και οι δύο να χαρακτηριστούν ως οικονομική δραστηριότητα.

19 19 Βιβλιογραφία Βιβλία Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, Τζουγανάτος Ν. Δημήτριος, Νομική Βιβλιοθήκη, Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από την νομολογία, Χριστιανός Β.- Κουσκουνά Μ.- Παπαδοπούλου Ρ.Ε.- Περάκης Μ., Εκδόσεις Σάκκουλας ΑΕ, Διαδίκτυο /91&td=ALL

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Κεφάλαιο 7: Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα - Μηχανογραφική Τήρηση Βιβλίων 171 Κεφάλαιο 7ο Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Μηχανογραφική Τήρηση Βιβλίων 07_MHXANOGRAFIKH ORG EPIXEIR.indd 171 11/8/2015 1:17:34 μμ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Σύμβαση δανεισμού... 2 1.1 Γενικά... 4 1.2 Γνήσιος και μη γνήσιος δανεισμός... 5 1.3 Το νομικό πλαίσιο για τον κατ επάγγελμα δανεισμό εργαζομένων... 5 Πηγές... 9 Συντακτική ομάδα... 9 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου 1. Κάτω από ποιές προϋποθέσεις ενεργοποιείται το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων; Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014

Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014 Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014 Των Νίκου Παπαγιάννη, οικονομολόγου, φοροτεχνικού και Μαρίας Καλουμένου, λογίστριας Είναι εντυπωσιακό πως για το 2014 δεν έχει ακόμη εκδοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ 2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ 2.1. Ασφάλιση σπουδαστών Τ.Ε.Ι. κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης. Στους σπουδαστές των Τ.Ε.Ι. σύμφωνα με το Π.Δ. 185/84 (ΦΕΚ 61/τ.Α'/8.5.84) παρέχεται ιατροφαρμακευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002)

ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002) ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002) ΑΡΘΡΟ 7 Σύσταση - Σκοπός Με τις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 εισάγεται το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία και ανάπτυξη της συμπληρωματικής-επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

1) Σε ολόκληρο το κείμενο, ο όρος «η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών ( 1 ) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Απριλίου 2012 (δεν έχει

1) Σε ολόκληρο το κείμενο, ο όρος «η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών ( 1 ) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Απριλίου 2012 (δεν έχει L 149/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 8.6.2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 465/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 22ας Μαΐου 2012 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ)

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Εργασιακά Θέματα Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Μάϊος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης Συνοπτική παρουσίαση... 3 2. Γενικά... 5 3. Νόμιμος Τρόπος Σύστασης Ε.Π.Α.... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Μαρία Μαγδαληνή Τσίπρα Aθήνα 8/10/2015 Δικηγόρος ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Με το νόμο 4336/2015 τροποποιήθηκε το συνταξιοδοτικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων (ν.3865/2010).

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΖΚ4691Ω3-2Χ3. Εγκύκλιος: 30

ΑΔΑ: ΒΕΖΚ4691Ω3-2Χ3. Εγκύκλιος: 30 Αθήνα, 5/06/2013 Αρ. πρωτ.:διασφ/φ3/60/932165 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ Οργανισμός Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων Επαγγελματιών ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΞΩΔΙΚΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ

ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΞΩΔΙΚΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΕΞΩΔΙΚΗΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ Διορισμός Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου δυνάμει του άρθρου 7 του περί της Σύστασης και Λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Με τις ανωτέρω διατάξεις τροποποιούνται ή συμπληρώνονται αναλόγως οι διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000), ως ακολούθως:

Με τις ανωτέρω διατάξεις τροποποιούνται ή συμπληρώνονται αναλόγως οι διατάξεις του Κώδικα ΦΠΑ (ν.2859/2000), ως ακολούθως: Αθήνα, 23.07.2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΕΜΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α «ΦΠΑ» Ταχ. Δ/νση : Σίνα 2-4

Διαβάστε περισσότερα

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Στις 29 Απριλίου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε και επίσημα τον Ευρωπαϊκό κανονισμό 883/2004. Ο κανονισμός αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Ορισμός εμπορικής πράξης (σελ.77) 2. Αντικειμενικό, υποκειμενικό, μικτό και σύστημα οργανωμένης επιχείρησης.(σελ.77-79) 3. Πρωτότυπα(φύσει) εμπορικές πράξεις του χερσαίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ... 2 1. Η έννοια της μεταβολής του προσώπου του εργοδότη... 2 Πηγές... 7 Συντακτική ομάδα... 7 1 ΜΕΤΑΒΟΛΗ (ΑΛΛΑΓΗ) ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την ασφάλιση των διατελούντων από 1.1.2011 και εφεξής δημάρχων»

ΘΕΜΑ: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την ασφάλιση των διατελούντων από 1.1.2011 και εφεξής δημάρχων» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΘΕΤΗΣ ΑΣΦ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Β FAX :2103368148 ΤΑΧ. Δ/ΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Αθήνα, 20-11 -2012 Αρ. Πρωτ. : Κ1-1960 Δ/ΝΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης

Ταμείο επαγγελματικής ασφάλισης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ 14, 54623 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΤΗΛ : 2310-261662, 2310-277231, FAX : 2310-230914 e-mail : info@spedeth.gr website : www.spedeth.gr Εισηγητής : Γιώργος Χατζηνάσιος Α Αντιπρόεδρος Σ.Π.Ε.Δ.Ε.Θ. & Κ.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΕΧΡΙ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΟ ΜΕΧΡΙ . ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝ. ΑΣΦ/ΣΗΣ ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Οργανισμός Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων Επαγγελματιών ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ Ταχ. Δ/νση :ΑΓ.ΚΩΝ/ΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

2]Επιχειρησιακή Ομάδα Παροχών e-mail: diefpar@ika.gr

2]Επιχειρησιακή Ομάδα Παροχών e-mail: diefpar@ika.gr ΑΔΑ: ΒΙΦΔ4691ΩΓ-ΤΘΜ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Αθήνα 7/5/2014 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Αριθ. Πρωτ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:ΣΥΓΧ/ΝΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ & ΤΟ1/652/2348 ΑΡ.: 36 ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014. Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη:

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014. Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη: Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014 Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους. Κύριε Πρόεδρε,

Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους. Κύριε Πρόεδρε, Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Σχέδιο Εγκυκλίου Αθήνα, 13 Αυγούστου 2010 Αρ. Πρωτ. Προς -Πρόεδρο και Μέλη Σ ΣΕΕ Ε -Οµοσπονδίες µέλη ΣΕΕ Ε Έδρες τους Κύριε Πρόεδρε, Μου θέσατε το ερώτηµα, κατά πόσο µεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ Θα ήθελα κατ' αρχήν να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της σημερινής εκδήλωσης, αφ' ενός για την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 25, 2013 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΣΟΚ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΝ84691ΩΓ-ΖΛ8. ΘΕΜΑ : «Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία (Ι.Κ.Ε.)»

ΑΔΑ: ΒΕΝ84691ΩΓ-ΖΛ8. ΘΕΜΑ : «Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία (Ι.Κ.Ε.)» ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Αθήνα 23/5/2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ Δ Ι Ο Ι Κ Η Σ Η ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΜΗΜΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ : ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ - ΕΣΟΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη»

Εργασιακά Θέματα. «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη» Εργασιακά Θέματα «Η Υποχρέωση Πρόνοιας του Εργοδότη» Περιεχόμενα 1. Η υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη Συνοπτική παρουσίαση. 2 2. Γενική εργοδοτική υποχρέωση πρόνοιας Έννοια..... 3 3. Περιεχόμενο γενικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΧΩΔΕ/ΓΓΔΕ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΧΩΔΕ/ΓΓΔΕ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΧΩΔΕ/ΓΓΔΕ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜ. ΕΡΓΩΝ (ΔΕΕΠΠ) ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 27 ΑΘΗΝΑ 12 Σεπτεμβρίου 2003 Αριθμ. Πρωτ. :ΔΕΕΠΠ/

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4288, 22/7/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΝΟΜΟ Για σκοπούς μερικής εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο:- Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε.: L 70, 14.3.2009, σ. 11. «Οδηγία 2009/12/ΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Δ/νση Επιβατικών Μεταφορών. Αρ. Πρωτ.: Β4/55881/5940/5-12-2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Δ/νση Επιβατικών Μεταφορών. Αρ. Πρωτ.: Β4/55881/5940/5-12-2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Δ/νση Επιβατικών Μεταφορών Αρ. Πρωτ.: Β4/55881/5940/5-12-2011 ΘΕΜΑ : Εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1071/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό έγγραφα Α24/374/31-7-90

ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό έγγραφα Α24/374/31-7-90 ΘΕΜΑ: «Συμπληρωματικές οδηγίες για την ασφάλιση των προσώπων που απασχολούνται σε εργοδότες, με τους οποίους είναι σύζυγοι ή συγγενείς α και β βαθμού συγγενείας» ΣΧΕΤ.: α) Η εγκύκλιος 23/1989 β) Το Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014 ΠΑΝΟΖΑΧΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Επιστημονικός Υπεύθυνος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014 Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3849, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΝΟΜΟ Για σκοπούς ολοκλήρωσης της εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 3 ης Οκτωβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ν. 106(Ι)/2013 106(Ι)/2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών Παρουσίαση στο πλαίσιο του Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Θεσσαλονίκη, 11/3/2015 Γνωστοποίηση Αποποίηση ευθύνης Η HellasFin ΑΕΠΕΥ

Διαβάστε περισσότερα

O συμπληρωματικός ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης για τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου μετά τη συνταξιοδότηση 1

O συμπληρωματικός ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης για τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου μετά τη συνταξιοδότηση 1 O συμπληρωματικός ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης για τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς βιοτικού επιπέδου μετά τη συνταξιοδότηση 1 Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Πεχλιβανίδη Αν. Καθηγήτρια Νομικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡΙΘ. 5 / 2013

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡΙΘ. 5 / 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αθήνα, 01-07-2013 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΙΓ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΓ1 ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Ταχ. Διεύθυνση : Πατησίων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ)

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 24.2.2011 ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

31987L0343. EUR-Lex - 31987L0343 - EL. Avis juridique important

31987L0343. EUR-Lex - 31987L0343 - EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0343 Οδηγία 87/343/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για την τροποποίηση, όσον αφορά την ασφάλιση πιστώσεων και εγγυήσεων, της οδηγίας 73/239/ΕΟΚ περί συντονισμού

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 12ης Μαρτίου 2013. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/17) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 4 Μαρτίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΗΤΡΩΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ)

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΜΗΤΡΩΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ) Τι είναι η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση; Η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση (Κοιν.Σ.Επ.) είναι αστικός συνεταιρισμός κοινωνικού σκοπού με περιορισμένη ευθύνη των μελών του και διαθέτει εκ του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΩΝ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Θέμα: ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΣΥΝΑΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΚΕ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑΣ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία

Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τεχνική και ενεργειακή νομοθεσία Ενότητα : Δίκαιο της Ενέργειας Η Παροχή Υπηρεσιών Ενέργειας ως Δημόσια Υπηρεσία Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Υπαγωγή στην ασφάλιση του ΤΠΕ Ε νέων ασφαλισµένων Ε Ε (άρθρο 39 του ν.2084/1992.

Θέµα: Υπαγωγή στην ασφάλιση του ΤΠΕ Ε νέων ασφαλισµένων Ε Ε (άρθρο 39 του ν.2084/1992. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 7/10/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦ/ΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Βουκουρεστίου 30 Τηλ:210-3614224

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Τριανταφύλλου Γιάννης Φοροτεχνικός σύμβουλος

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Τριανταφύλλου Γιάννης Φοροτεχνικός σύμβουλος Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Τριανταφύλλου Γιάννης Φοροτεχνικός σύμβουλος Ν.4308/2014 - Ένα πολύ σημαντικό νομοσχέδιο Καταργείται ο ΚΦΑΣ, το ΕΓΛΣ και άλλες διατάξεις Αντικαθιστά τον ΚΦΑΣ τον οποίο ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 2011 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 1 Κώδικας Δεοντολογίας Γραφείου Διασύνδεσης ΤΕΙ Λάρισας Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Κώδικας δεοντολογίας με φοιτητές και αποφοίτους προπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

"Άρθρο 24 Ν. 3601/2007 Συμμετοχές σε πιστωτικά ιδρύματα

Άρθρο 24 Ν. 3601/2007 Συμμετοχές σε πιστωτικά ιδρύματα "Άρθρο 24 Ν. 3601/2007 Συμμετοχές σε πιστωτικά ιδρύματα 1. α) Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο (στο εξής: "υποψήφιος αγοραστής"), το οποίο μεμονωμένα ή μέσω κοινής δράσης με άλλα πρόσωπα, υπό την έννοια του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α8Ω4691ΩΓ-3ΤΜ. e-mail : diefpar@ika.gr

ΑΔΑ: 4Α8Ω4691ΩΓ-3ΤΜ. e-mail : diefpar@ika.gr ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα, 13/09/2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣH ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΥΡΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Αριθ. Πρωτ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8 (10241)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΨΟ4691Ω3-14Ι. Εγκύκλιος: 1. Αθήνα, 13/1/2014. Αρ. πρωτ.: ΔΙΑΣΦ/Φ7/1/52709

ΑΔΑ: ΒΙΨΟ4691Ω3-14Ι. Εγκύκλιος: 1. Αθήνα, 13/1/2014. Αρ. πρωτ.: ΔΙΑΣΦ/Φ7/1/52709 Αθήνα, 13/1/2014 Αρ. πρωτ.: ΔΙΑΣΦ/Φ7/1/52709 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ Οργανισμός Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων Επαγγελματιών ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ: ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΚΟΙΝΣΕΠ)

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΚΟΙΝΣΕΠ) ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ (ΚΟΙΝΣΕΠ) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Κλεισόβης 12 Αθήνα, Τ.Κ. 10677 TΗΛ: 210-3303060 FΑΧ: 210-3801777 mail: epeksa@otenet.gr Website:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΤΟΚΩΝ, ΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΚΕΡΔΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΝΟΜΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Ο Νόμος Φορολογίας Εισοδήματος (Τροποποίηση) του 2005 Ο Νόμος Ειδικής Εισφοράς για την Άμυνα (Τροποποίηση) του 2004 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ προς την Δ.Ε. του Ε.Τ.Α.Α.-Τ.Σ.Α.Υ. Επί των μειώσεων της σύνταξης του μονοσυνταξιούχου Τ.Σ.Α.Υ.

ΥΠΟΜΝΗΜΑ προς την Δ.Ε. του Ε.Τ.Α.Α.-Τ.Σ.Α.Υ. Επί των μειώσεων της σύνταξης του μονοσυνταξιούχου Τ.Σ.Α.Υ. ΥΠΟΜΝΗΜΑ προς την Δ.Ε. του Ε.Τ.Α.Α.-Τ.Σ.Α.Υ. Επί των μειώσεων της σύνταξης του μονοσυνταξιούχου Τ.Σ.Α.Υ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από το 2010 παρατηρείται μια διαρκώς αυξανόμενη νομοθετική παρέμβαση, όσον αφορά στην καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4092, 20/10/2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2006 Για σκοπούς εφαρμογής των πράξεων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο: Επίσημη Εφημερίδα της

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 7 ΑΠΟΦ.ΑΡΙΘΜ.407 ΑΙΤΗΜΑ ΤΟΥ ΤΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΟΥ ΕΤΑΑ-ΤΟΜΕΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Ε.Δ.Ε.

ΘΕΜΑ 7 ΑΠΟΦ.ΑΡΙΘΜ.407 ΑΙΤΗΜΑ ΤΟΥ ΤΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΟΥ ΕΤΑΑ-ΤΟΜΕΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Ε.Δ.Ε. ΘΕΜΑ 7 ΑΠΟΦ.ΑΡΙΘΜ.407 ΑΙΤΗΜΑ ΤΟΥ ΤΟΥ ΓΙΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΟΥ ΕΤΑΑ-ΤΟΜΕΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Ε.Δ.Ε. Ο Διευθυντής Συντάξεων και Ασφάλισης Ε.Τ.Α.Α Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε κ. Κων/νος Καραγιαννάκης θέτει

Διαβάστε περισσότερα

Προς: Υπόψη: ΚΟΙΝ/ΣΗ:

Προς: Υπόψη: ΚΟΙΝ/ΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ Xρον. Διατ.: Βαθ. Ασφ. : Βαθ. Προτερ.: Αθήνα ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

O.A.E.E ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ :62 ΑΔΑ: 45ΒΝ4691Ω3-ΧΦΤ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΘΗΝΑ, 07 / 11 /2011

O.A.E.E ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ :62 ΑΔΑ: 45ΒΝ4691Ω3-ΧΦΤ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΘΗΝΑ, 07 / 11 /2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ O.A.E.E ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΓΕΝ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΑΡΟΧΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΑΡΟΧΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΤΑΧ. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΓ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑ Α 10432 ΑΘΗΝΑ : Β. ΜΠΕΡΟΥΤΣΟΥ ΤΗΛ. : 210-5285569 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ : 20 FAX : 210-5229840

ΠΡΟΣ: ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑ Α 10432 ΑΘΗΝΑ : Β. ΜΠΕΡΟΥΤΣΟΥ ΤΗΛ. : 210-5285569 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ : 20 FAX : 210-5229840 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Οργανισμός ΑΘΗΝΑ, 10/04/2012 Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων ΑΡ. ΠΡΩΤ.ΔΙΑΣΦ/Φ3/41/28207 Επαγγελματιών ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑ Α

ΠΡΟΣ: ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΠΙΝΑΚΑ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ Οργανισμός ΑΘΗΝΑ, 11/7/2012 Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων ΑΡ. ΠΡΩΤ.ΔΙΑΣΦ/Φ3/84/62765 Επαγγελματιών ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Νέος φορολογικός νόμος - Τι αλλάζει στις διατάξεις του Κ.Β.Σ.

Νέος φορολογικός νόμος - Τι αλλάζει στις διατάξεις του Κ.Β.Σ. Νέος φορολογικός νόμος - Τι αλλάζει στις διατάξεις του Κ.Β.Σ. Ο πρόσφατος φορολογικός Νόμο 3522/22-12-2006 φέρνει μια πληθώρα αλλαγών όσον αφορά την τήρηση των βιβλίων των επιτηδευματιών, οι οποίες συνοψίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ. Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Περιβαλλοντική ρβ Ευθύνη και Ασφαλιστική Αγορά Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας 30 Ιουνίου 2010 / Αθήνα Μαρία Φαράντου Νομικός Σύμβουλος Ε.Α.Ε.Ε. Ε Ε Οδηγία 2004/35/ΕΚ & Π.Δ. 148/2009 ΕΝΩΣΗ «Σκοπός»: η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ. Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Αθήνα, 2 Μαρτίου 2006 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισµού σχετικά µε τις συµφωνίες ήσσονος σηµασίας οι οποίες δεν περιορίζουν σηµαντικά τον ανταγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ Ο ΦΟΡΟΣ ΣΤΙΣ Ε.Π.Ε.

ΠΩΣ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ Ο ΦΟΡΟΣ ΣΤΙΣ Ε.Π.Ε. ΠΩΣ ΥΠΟΛΟΓΙΖΕΤΑΙ Ο ΦΟΡΟΣ ΣΤΙΣ Ε.Π.Ε. Γενικά Ο φόρος στις ΕΠΕ υπολογίζεται πάνω στα καθαρά κέρδη του ισολογισμού μετά την αφαίρεση τυχόν μερισμάτων ή κερδών από συμμετοχή σε άλλες εταιρείες, με συντελεστή

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID)

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ (MIFID) Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών Γενικός Γραμματέας ΕΕΤ Μάρτιος 2007 1 ΠΙΝΑΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. :1554 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ Πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που

Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω. της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που Συμπληρωματικές διατάξεις του Ν.2190/1920 Στην Ελλάδα το πλαίσιο εταιρικής διακυβέρνησης έχει αναπτυχθεί κυρίως μέσω της υιοθέτησης υποχρεωτικών κανόνων, όπως ο Νόμος 3016/2002, που επιβάλλει τη συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II. Ορισμός ΜΜΕ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II. Ορισμός ΜΜΕ EL ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II Ορισμός ΜΜΕ Άρθρο 1 Επιχείρηση Επιχείρηση θεωρείται κάθε μονάδα, ανεξάρτητα από τη νομική της μορφή, που ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Ως τέτοιες νοούνται ιδίως οι μονάδες που ασκούν

Διαβάστε περισσότερα