ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ»"

Transcript

1 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ» ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗ (ΑΜ: ) -ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΑΤΣΙΑΝΗΣ (ΑΜ: ) ΥΠΟΨΗ κ. ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΟΥΣΚΟΥΝΑ- κ. ΡΕΒΕΚΚΑΣ ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ- Η ΣΥΝΔΕΣΗΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΕΝΩΣΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ 2. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ 3. ΑΣΚΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΝΤΙΔΙΑΣΤΟΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΣΗΣΗ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ 4. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΕΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ 5. ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 6. ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΡΕΑ

3 3 Εισαγωγή Η σύνδεση της έννοιας της οικονομικής δραστηριότητας και της επιχείρησης στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού Το ενωσιακό δίκαιο προωθεί το άνοιγμα της αγοράς. Υπηρετεί την προοπτική της ομοσπονδοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγχείρημα που εκκινεί από το σενάριο της ελεύθερης διακίνησης εμπορευμάτων και υπηρεσιών, καθώς και της ελευθερίας κίνησης των πολιτών της, οι οποίοι τίθενται τόσο στη θέση του παραγωγούεργαζομένου όσο και στη θέση του καταναλωτή των παραπάνω αγαθών και υπηρεσιών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σήμερα αποτελεί μια οικονομική ένωση και το γεγονός αυτό δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστο το ρόλο των κρατών-μελών. Ειδικότερα υπό το πρίσμα της ελεύθερης αγοράς και του μέσου επίτευξης της, ήτοι του ελεύθερου ανταγωνισμού, δεν θα μπορούσαν να μείνουν ανέλεγκτες ως προς την οικονομική τους χροιά ενέργειες του εκάστοτε κράτους-μέλους, οι οποίες παραδοσιακά ενέπιπταν στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας δραστηριότητας, είτε κυριαρχικής είτε κοινωνικής. Νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, δημόσιοι οργανισμοί, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που διεξάγουν εργασίες σε συγκεκριμένους τομείς κατόπιν κρατικής ανάθεσης, αναπτύσσουν την δραστηριότητα τους συχνά σε τομείς της καθημερινότητας που, αφενός δεν παύουν να αποτελούν πεδία της διευρυμένης αγοράς και στα οποία αφετέρου αναπτύσσουν γενικότερα την δραστηριότητα τους και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Γεννήθηκε λοιπόν έλλογα η προβληματική, ότι τα παραπάνω πρόσωπα μέσα από τη δράση τους και προφανώς μέσα από την ιδιαίτερα προνομιούχο μεταχείριση που απολαμβάνουν ως εκτελεστές εργασιών δημοσίου ενδιαφέροντος (μέσω πχ ένα προνόμιο είναι αυτό των φορολογικών απαλλαγών) δρουν με άνισους όρους στο πεδίο του ανταγωνισμού σε σχέση με τους λοιπούς ιδιώτες που δραστηριοποιούνται στους ίδιους τομείς. Μία τέτοια κατάσταση, ωστόσο, δικαιολογημένα θέτει σε κίνδυνο την ιδέα της ελεύθερης αγοράς που προασπίζει η Ένωση ως βασική αρχή της. 1 Για να μην νοθεύεται συστηματικά ο ανταγωνισμός εις βάρος ιδιωτικών επιχειρήσεων που προσφέρουν ίδιου τύπου αγαθά ή υπηρεσίες στο κοινό βάσει ανταλλάγματος και οι οποίες φέρουν πολύ υψηλότερα ποσοστά κινδύνου λόγω της μη απόλαυσης δημόσιων προνομίων κρίθηκε σταδιακά και μέσω της ενωσιακής νομολογίας, η οποία παράγει δίκαιο στην ενωσιακή έννομη τάξη ότι και το κράτος μέσω των προσώπων του μπορεί να είναι ''πιόνι στην σκακιέρα μιας αγοράς'', η οποία λειτουργεί βάσει του ελεύθερου ανταγωνισμού. Δηλαδή το κράτος πρέπει αντικειμενικά να ελέγχεται κάθε φορά ad hoc ως προς τη δραστηριότητα του, ώστε αντίστοιχα όποτε συνάγεται σκόπιμο να υπάγεται στους ενωσιακούς κανόνες του ανταγωνισμού (101 επ. ΣΛΕΕ). 1 Δ.Ν. Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ. 192.

4 4 Η ορθή νομικά οδός για να κριθεί πότε ένα ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ (κατ' εντολή του Δημοσίου) ή οποιοσδήποτε οργανισμός που συνδέεται με το Δημόσιο κράτους μέλους, υπάγεται στις εν λόγω διατάξεις είναι να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην έννοια της ''επιχείρησης''. Η έννοια της επιχείρησης είναι θεμελιώδης στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού αφού αυτή βασικά αποτελεί το υποκείμενο των διατάξεων των 101 επ. ΣΛΕΕ περί ενωσιακών κανόνων ανταγωνισμού. 2 Παρά την σημασία της, η επιχείρηση δεν έχει οριστεί πουθενά στην Συνθήκη, γεγονός που σε πρώτη ανάγνωση μας ξενίζει. Αν το σκεφτούμε όμως προσεκτικά, η επιχείρηση εντάσσεται στο πλαίσιο του ανταγωνισμού και της αγοράς, δύο έννοιες που εξελίσσονται με τα χρόνια. Ο νομοθέτης επομένως επέλεξε να μην υπάρξει ένας σταθερός ορισμός, ώστε να ακολουθεί τις εξελίξεις. Το Δικαστήριο επομένως είναι αρμόδιο στο να ερμηνεύει σε κάθε περίπτωση την έννοια της επιχείρησης, γεγονός που χαρίζει ευελιξία. Βέβαια πρέπει να υπογραμμίσουμε στο σημείο αυτό πως στην νομολογία η επιχείρηση έχει οριστεί σχεδόν πάγια ανά τα χρόνια. Η απόφαση που πρώτη έδωσε τον ορισμό της επιχείρησης είναι η γνωστή Ηöfner & Elser (1990). 3 Στην υπόθεση αυτή οι προαναφερόμενοι ήταν σύμβουλοι προσλήψεων, οι οποίοι πρότειναν στην Macrotron GmbH κάποιον κατάλληλο για μία διευθυντική θέση. Η πρόσληψη τελικώς δεν έλαβε χώρα, το ίδιο και η αμοιβή καθώς η εταιρία ισχυρίστηκε πως η σύμβαση της με τους συμβούλους ήταν άκυρη. Αυτό το βάσισαν στην γερμανική νομοθεσία για την προστασία της εργασίας, η οποία ορίζει την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης ως αρμόδια να διευκολύνει τις επαφές των αναζητούντων εργασία και των εργοδοτών μονοπωλιακά (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Η αρμοδιότητα αυτή είναι αμερόληπτη και θεωρητικά χωρίς αντάλλαγμα, όμως μπορεί η Υπηρεσία να λαμβάνει εισφορές από εργοδότες ή εργαζομένους. Με βάση τα παραπάνω, το ΔΕΚ (σήμερα ΔΕΕ) απεφάνθη ότι κάθε φορέας ο οποίος ασκεί οικονομική δραστηριότητα ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς που τον διέπει και τον τρόπο χρηματοδότησης του θεωρείται επιχείρηση. Στην περίπτωση μας, η Υπηρεσία (ο αντίστοιχος γερμανικός ΟΑΕΔ) λογίζεται ως επιχείρηση, καθώς παρότι δημόσια υπηρεσία ασκεί μια οικονομική δραστηριότητα (διαμεσολάβηση για ανεύρεση εργασίας) ως ξεχωριστή οντότητα. 4 Όπως γίνεται εμφανές, η έννοια της οικονομικής δραστηριότητας αποτελεί προϋπόθεση για να ορίσουμε την επιχείρηση. Αν δεν εξετάσουμε σε βάθος ποιες δραστηριότητες θεωρούνται οικονομικές, δεν μπορούμε να κρίνουμε αν ο φορέας αυτής είναι επιχείρηση, αν δηλαδή σε τελική ανάλυση υπάγεται στις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου για τον ανταγωνισμό. Αντίστοιχα και η οικονομική δραστηριότητα δεν έχει οριοθετηθεί στην Συνθήκη, για τους λόγους που παραθέσαμε ανωτέρω. Μέσω της νομολογίας επομένως μπορούμε να αντιληφθούμε που θα εντάξουμε κάθε δραστηριότητα και ακριβώς όπως και με την επιχείρηση, τα νομολογιακά παραδείγματα μας δίνουν πάγιους ορισμούς που απλά διανθίζονται με το πέρασμα του χρόνου. 2 Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ Υπόθεση Höfner and Elser v Macrotron, C-41/90. 4 Καρύδης Σπ. Γεώργιος, Ευρωπαικό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Ανταγωνισμού, σελ. 95.

5 5 Ο ορισμός στον οποίο η νομολογία εν γένει συμφωνεί είναι ο ακόλουθος : «Οικονομική δραστηριότητα συνιστά κάθε δραστηριότητα προσφοράς αγαθών ή υπηρεσιών σε ορισμένη αγορά». 5 Η φύση της δραστηριότητας των κρατικών ασφαλιστικών ταμείων και οργανισμών Πριν αναλυθεί το συγκεκριμένο κεφάλαιο, είναι σκόπιμο να επαναληφθεί συνοπτικά η έννοια του λειτουργικού κριτηρίου. Συγκεκριμένα, το κράτος μέσω των φορέων που έχουν αναφερθεί πιο πάνω (ΝΠΔΔ κλπ) δρα πότε κυριαρχικά και πότε συναλλακτικά. Στην περίπτωση της λεγόμενης ''συναλλακτικής Διοίκησης'' υπάγονται ως επί το πλείστον οι περιπτώσεις της στοιχειοθέτησης άσκησης οικονομικής δραστηριότητας από τον δημόσιο φορέα, άρα επιβεβαιώνεται και το στοιχείο της επιχείρησης. 6 Δηλαδή, τα πρόσωπα δημοσίου δικαίου που υποτίθεται ότι επιδιώκουν αποστολή γενικού συμφέροντος δεν εξαιρούνται από τους κανόνες του ανταγωνισμού, εκ του γεγονότος και μόνο ότι είναι πρόσωπα δημοσίου δικαίου. 7 Την έννοια της ''κυριαρχικής δραστηριότητας'' του εκάστοτε Δημοσίου προσεγγίζει ως συστηματικά όμοια για το ενωσιακό δίκαιο η περίπτωση που το κράτος δρα μέσω των φορέων του προς εκπλήρωση αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Η ομοιότητα έγκειται προφανώς στο ότι η δεύτερη αυτή περίπτωση υπηρετεί εξίσου έναν σκοπό δημοσίου ενδιαφέροντος και μάλιστα υψηλής κλίμακας. 8 Μια αμιγώς κοινωνική λειτουργία βασίζεται στην αρχή της εθνικής αλληλεγγύης. Τα κριτήρια για τη στοιχειοθέτηση ή όχι της ύπαρξης τέτοιου μεγάλης κλίμακας κοινωνικού σκοπού φάνηκαν σε μια σωρεία περιπτώσεων όπου το επίμαχο ζήτημα υπήρξε το αν ασφαλιστικοί φορείς, οι οποίοι ως επί το πλείστον ήταν ΝΠΔΔ (υπάγονταν δηλαδή σε καθεστώς δημοσίου δικαίου) ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα, δρώντας ανταγωνιστικά έναντι αντίστοιχα ιδιωτικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στον τομέα της παροχής ασφαλίσεων. Το ερώτημα δηλαδή ήταν αν τα συγκεκριμένα ΝΠΔΔ ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ανταγωνιστικά προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις με παράλληλη νοθεία του ανταγωνισμού, λόγω των δημόσιων προνομίων που τα πρώτα απολάμβαναν. Η υπόθεση που εισήγαγε το Δικαστήριο στο ζήτημα του χαρακτηρισμού των παραπάνω δημόσιων φορέων ως επιχειρήσεις ασκούντων οικονομική δραστηριότητα ήταν η Poucet και Pistre κατά γαλλικού ασφαλιστικού Ταμείου προβλεπόμενο ως 5 Απόφαση ΜΟΤΟΕ C-49/07, Απόφαση CompassDatenbank C-138/11 κλπ. 6 Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ Πλιάκος Α.Δ., Το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Θεσμικό και ουσιαστικό Δίκαιο), Νομική Βιβλιοθήκη, 2013, σελ Ομοίως Δ.Ν. Τζουγανάτος, σελ.195

6 6 προς τη σύσταση του από γαλλικό νόμο. 9 Ουσιαστικά η ενωσιακή νομολογία εισήγαγε στην υπόθεση αυτή που αποτέλεσε την θεμέλιο λίθο για μια σωρεία αποφάσεων που ακολούθησαν στη συνέχεια τις εξής βασικές έννοιες που καθοριστικό ρόλο παίζουν στην κρίση περί ύπαρξης ή μη οικονομικής δραστηριότητας: (α) η υποχρεωτική υπαγωγή στο Ταμείο, βάσει της οποίας όλα τα πρόσωπα που υπάγονται στις κατηγορίες που ορίζει ο εκάστοτε νόμος περί ασφάλισης, υπάγονται υποχρεωτικώς και αδιακρίτως στο εκάστοτε ασφαλιστικό Ταμείο. (β) ο κοινωνικός σκοπός και η αρχή της αλληλεγγύης, τα οποία συνάγονται από την αρχή της υποχρεωτικής υπαγωγής και της δίνουν πρακτικά νόημα. Συγκεκριμένα το Δικαστήριο ελέγχει αν οι δύο αυτές βασικές έννοιες αντικατοπτρίζονται στο σύστημα εισφορών και παροχών του κάθε Ταμείου, στο σύστημα επιμερισμού των κινδύνων, καθώς και στον έλεγχο περί αδιάκριτης εφαρμογής των κανονισμών του Ταμείου σε όλους τους ασφαλισμένους που το δικαιούνται. (γ) ο βαθμός της κρατικής εποπτείας, ήτοι η ένταση με την οποία πρόσωπα δημόσιας εξουσίας (πχ αρμόδιοι υπουργοί) ή άλλα ΝΠΔΔ ελέγχουν την δράση των παραπάνω Ταμείων για το αν είναι αυτή σύμφωνη με τις επιταγές του νόμου. Όσο πιο έντονος είναι ο έλεγχος τόσο πιο εύκολα οδηγείται το ενωσιακό δίκαιο στην διαπίστωση μεγάλου κοινωνικού σκοπού, άξιου προστασίας πόσο μάλλον όταν είναι επιφορτισμένα σε μεγάλο βαθμό ως προς αυτό λοιπά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. (δ) η δυνατότητα παρέκκλισης από το νόμο, ο οποίος θα προβλέπει αντίστοιχα το εκάστοτε σύστημα ασφάλισης καθώς και την ίδρυση και τους κανονισμούς λειτουργίας του εκάστοτε Ταμείου. Όσο πιο μικρή έως ανύπαρκτη είναι η δυνατότητα του Ταμείου να αναπτύσσει αυτόνομη δράση σε κατ ιδίαν δραστηριότητες του, τόσο πιο εύκολα συνάγεται η εξυπηρέτηση ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού από το Ταμείο, μη συγγενούς με την άσκηση οικονομικής δραστηριότητας. Ανάλυση του υπό (α) στοιχείου: Το στοιχείο της υποχρεωτικής υπαγωγής αποτελεί κεντρική έννοια σε όλες τις υποθέσεις περί χαρακτηρισμού της δραστηριότητας των ασφαλιστικών Ταμείων ως οικονομικής. Ειδικότερα, αφής στιγμής διαπιστώνει το Δικαστήριο είτε ότι η υπαγωγή είναι προαιρετική είτε ότι έμμεσα αναιρείται δεν διστάζει να σχηματίσει άποψη περί πράγματι στοιχειοθετούμενης οικονομικής δραστηριότητας. Στην υπόθεση Federation κλπ το Δικαστήριο αμέσως έκρινε το γεγονός της προαιρετικής υπαγωγής σε Ταμείο, ακόμη και αν αυτό ιδρυόταν βάσει προεδρικού διατάγματος, ως βασικότατη ένδειξη ότι το Ταμείο ασκεί οικονομική δραστηριότητα και άρα ότι αποτελεί επιχείρηση. 10 Στην υπόθεση Albany το Δικαστήριο επιβεβαίωσε την στοιχειοθέτηση οικονομικής 9 Απόφαση Poucet και Pistre, C-159/91 και C-160/ ΔΕΕ, FFSA, C-244/94

7 7 δραστηριότητας επειδή ο ολλανδικός νόμος επέτρεπε σε ορισμένες περιπτώσεις την απαλλαγή του εργαζομένου από το Ταμείο για λόγους που προβλέπονται στον ίδιο ή βασικά σε άλλο νόμο. 11 Ενδεχομένως μάλιστα το τελευταίο αυτό στοιχείο να αποτελεί μια καταχρηστική ερμηνεία από το Δικαστήριο στα πλαίσια του εγχειρήματος μιας οικονομικής ένωσης η οποία επιθυμεί το κάθε κράτος μέλος μέσα από τις πλείονες ενέργειες του να δρα σταδιακά όπως και ένας οποιοσδήποτε ιδιώτης. 12 Ανάλυση του υπό (β) στοιχείου: Με αφορμή την περεταίρω επεξήγηση, ενδιαφέρον έχει το πλαίσιο των εισφορών και των παροχών. Όπως κρίθηκε στην υπόθεση Poucet και Pistre, ένα κοινωνικό σύστημα εισφορών και παροχών συνίσταται στο γεγονός ότι ένα Ταμείο επιβάλλει ασφάλιστρο ανάλογα με το εισόδημα του εργαζομένου, ωστόσο παράλληλα η παροχή είναι η ίδια για όλους τους ασφαλισμένους, ανεξάρτητα αν κάποιος εισέφερε περισσότερα βάσει του εισοδήματος του από κάποιον άλλον. Μ' αυτό τον τρόπο επέρχεται μια ανακατανομή εισοδήματος μεταξύ των ασφαλισμένων. Οι σχετικά εύποροι ασφαλισμένοι εργαζόμενοι επιμερίζονται τον κίνδυνο υπέρ εκείνων των ασφαλισμένων που διαφορετικά δύσκολα θα θεμελίωναν ικανοποιητική σύνταξη γήρατος. Επίσης ένα άλλο παράδειγμα όπου αναπτύσσεται στην πράξη η αρχή της αλληλεγγύης, όπως κρίθηκε και σε άλλες περιπτώσεις είναι αυτό της σχέσης μεταξύ των τυχόν περισσότερων δραστηριοποιούμενων Ταμείων-συστημάτων, τα οποία τίθενται υπό την αιγίδα ενός ενιαίου ασφαλιστικού οργανισμού, προβλεπόμενου από τον νόμο. Στην εισαγωγική υπόθεση Pοucet και Pistre επρόκειτο για δύο αυτόνομα μεταξύ τους συστήματα, ένα ασφάλισης υγείας και μητρότητας και ένα ασφάλισης γήρατος. Όποτε το ένα από αυτά τα συστήματα παρουσίαζε έλλειμμα, το άλλο θα έσπευδε στη χρηματοδότηση του άλλου, αν εμφάνιζε πλεόνασμα. Όμοια κρινόμενη περίπτωση αποτέλεσε το αλληλέγγυο σύστημα που επικρατούσε μεταξύ των γερμανικών Ταμείων ασφαλίσεως υγείας στην υπόθεση ΑΟΚ Bundesverband. 13 Ανάλυση υπό (γ) στοιχείου: Όσο πιο έντονος είναι ο βαθμός εποπτείας της διαχείρισης του συστήματος από κάποιο δημόσιο πρόσωπο ή οργανισμό τόσο πιο εύκολα το Δικαστήριο προδιατίθεται θετικά στην κρίση περί εξυπηρέτησης ενός ευρύτερου κοινωνικού σκοπού από το Ταμείο. Στην κατηγορία των δημόσιων προσώπων εποπτείας υπάγονται τα πρόσωπα των αρμόδιων υπουργών (βλ. Υπόθεση Pοucet και Pistre, Federation κλπ) ή άλλα ΝΠΔΔ, όπως το Ασφαλιστικό Επιμελητήριο (Albany, Pavlov and others 14 ). Επίσης ως όργανα εποπτείας έχουν κριθεί και εθελοντές προβλεπόμενοι εκ του νόμου. 11 Απόφαση Albany International, ΔΕΕ, C-67/96 12 Κεφάλαιο 1 ο παρούσας εργασίας σελ Απόφαση AOK Bundesverband, ΔΕΕ, C-264/01, C-306/01, C-354/01 και C-355/ Απόφαση Pavel Pavlov and others, ΔΕΕ, C-180/98 έως C-184/98.

8 8 Ανάλυση του υπό (δ) στοιχείου: Το στοιχείο αυτό μαζί με την έννοια της υποχρεωτικής υπαγωγής είναι τα πιο καθοριστικά στην κρίση περί του αν το εκάστοτε Ταμείο ασκεί οικονομική δραστηριότητα και άρα είναι επιχείρηση. Αναφέρθηκε ήδη ότι δεν ασκούν οικονομική δραστηριότητα κατά το ενωσιακό δίκαιο φορείς που συνδέονται με το Δημόσιο του κάθε κράτους- μέλους, τη στιγμή που ο συγκεκριμένος φορέας εξυπηρετεί έναν αποκλειστικά κοινωνικό σκοπό, στα πλαίσια της ύπαρξης κοινωνικού κράτους προνοίας. Ο σκοπός αυτός αποτελεί προφανώς ουσιώδη λόγο δημοσίου συμφέροντος. Για να στοιχειοθετείται το συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο, πέραν του μεγάλου αριθμού ενδιαφερομένων που πρέπει να καλύπτει, θα πρέπει και έλλογα να υπάγεται στον απόλυτο έλεγχο του εκάστοτε Δημοσίου, το οποίο εδώ θα επιτελεί εγγυητικό ρόλο. Είναι λογικά επόμενο, οι σχετικές μ' αυτόν το σκοπό υποδομές, όργανα και λειτουργιές να προβλέπονται μέσω της εκάστοτε νομοθετικής λειτουργίας, η οποία και έγκειται σε έναν από τους τρεις πυρήνες του σύγχρονου δημοκρατικού κράτους. Ο νόμος είναι άρα η βάση της ύπαρξης των ασφαλιστικών συστημάτων και της ίδρυσης των Ταμείων τους. Αυτός είναι που κατά το Δικαστήριο θα πρέπει να καθορίζει το σύστημα εισφορών και παροχών των Ταμείων προς όφελος των μικροεισοδηματιών και των άλλων συστημάτων που βρίσκονται κάτω από τη αιγίδα του ίδιου ασφαλιστικού οργανισμού παρουσιάζοντας τυχόν έλλειμμα (Poucet και Pistre, ΑΟΚ Bundesverband). Γι αυτό και το Δικαστήριο στην απόφαση Federation κλπ, Αlbany και Pavlov and others επιβεβαίωσε την στοιχειοθέτηση της οικονομικής δραστηριότητας και άρα της επιχείρησης, καθότι τα συγκεκριμένα ασφαλιστικά Ταμεία καμία επιταγή του νόμου δεν ακολουθούσαν ως προς τον καθορισμό συστήματος εισφορών και παροχών, αλλά αντίθετα οι συγκεκριμένοι τομείς καθορίζονταν αυτόνομα από τα ίδια. Ένας άλλος βασικός λόγος που συνδέεται με την αυτονομία καθορισμού των εισφορών και των παροχών είναι η διαπίστωση οτί τα Ταμεία που κρίθηκαν επιχειρήσεις δρούσαν βάσει της αρχής της κεφαλαιοποίησης, στοιχείο πυλώνας για την έννοια της οικονομικής δραστηριότητας. Προς επεξήγηση του στοιχείου αυτού τα επίμαχα Ταμεία όχι μόνο καθόριζαν μόνα τους το σύστημα εισφορών και παροχών, αλλά συνάμα η καταβολή των παροχών βρισκόταν σε άμεση εξάρτηση από την επενδυτική δραστηριότητα που ασκούσε το Ταμείο. Δηλαδή το Ταμείο θα συνέλεγε το ποσό των εισφορών και προέβαινε σε χρηματοοικονομικές τοποθετήσεις αυτού προκείμενου να εγγυηθεί την πληρωμή των ανομοιόμορφων, για τις διαφορετικές κατηγορίες ασφαλισμένων, παροχών. 15 Τα παραπάνω κριτήρια είναι σε μεγάλο βαθμό αλληλοεξαρτώμενα. Το σύστημα της αναδιανομής των παροχών μεταξύ εύπορων και σχετικά άπορων προϋποθέτει για την ικανοποιητική λειτουργία του την υποχρεωτική υπαγωγή, η οποία με τη σειρά της είναι δυνατή μόνο στα θεσπισμένα με νομοθετική ρύθμιση συστήματα. Αντίθετα η 15 Απόφαση FFSA, ΔΕΕ, C-244/94, σκέψη 17: ''Όπως ορθώς παρατήρησε η Επιτροπή,... ο αγρότης που επιθυμεί να συμπληρώσει τη βασική σύνταξη του θα επιλέξει τη λύση που του εξασφαλίζει την καλύτερη τοποθέτηση''.

9 9 ελευθερία επιλογής του συστήματος ανευρίσκεται κατά κανόνα στα συστήματα συμβατικής προέλευσης. Στα τελευταία εντοπίζεται, έστω και με διαβαθμίσεις, το κεφαλαιοποιητικό σύστημα κάλυψης των δαπανών και η εφαρμογή της αρχής της ανταποδοτικότητας. 16 Άρα, είναι εύστοχο να επισημανθεί ότι δεν επέρχονται οι ίδιες συνέπειες ως προς τον χαρακτηρισμό μιας δραστηριότητας ως οικονομικής, όταν ναι μεν διαπιστώνεται ένα σχετικά κοινωνικό σύστημα εισφορών και παροχών και η αλληλοϋποστήριξη των φορέων μεταξύ τους, αλλά λείπουν τα στοιχεία της υποχρεωτικής υπαγωγής ή το στοιχείο της μικρής δυνατότητας παρέκκλισης από το νόμο. Για παράδειγμα, το δικαστήριο στις υποθέσεις Federation, Albany και Pavlov and others δέχτηκε ότι πράγματι υπάρχουν αρκετά στοιχεία που δείχνουν ένα σχετικά ικανοποιητικό βαθμό αλληλεγγύης: στην υπόθεση Federation απαλλάσσονταν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων από την υποχρέωση καταβολής ασφαλίστρου, επειδή εμφάνιζαν αναπηρία ή επειδή είχαν λιγοστούς πόρους, στοιχειοθετώντας κατά τ' άλλα συνταξιοδοτικό δικαίωμα. 17 Επίσης στη υπόθεση Albany υπήρχε σύστημα σχετικά ομοιόμορφων παροχών, ενώ εξίσου προβλεπόταν αποκλεισμός εισφοράς σε συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων. Παρ' όλα αυτά το Δικαστήριο δεν αρνήθηκε τον χαρακτηρισμό της οικονομικής δραστηριότητας καθότι έλλειπαν ευθέως ή εμμέσως τόσο η υποχρεωτική υπαγωγή όσο και η ελάχιστη δυνατότητα παρέκκλισης από το νόμο. Υπήρχε και στις τρεις περιπτώσεις αυτονομία στο σύστημα εισφορών και παροχών ενώ στοιχειοθετούνταν και η αρχή της κεφαλαιοποίησης. Μάλιστα το Δικαστήριο δεν φάνηκε να πτοήθηκε καθόλου από τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων ότι η επενδυτική δραστηριότητα του Ταμείου προβλεπόταν εκ νόμου ότι θα είναι λελογισμένη μέσα στα πλαίσια εξυπηρέτησης ενός κοινωνικού σκοπού. Ούτε πτοήθηκε από το γεγονός ότι τα γι' αυτό το λόγο ακριβώς υπήρχε και ανάλογη εποπτεία της επενδυτικής δραστηριότητας από υπουργούς σωρευτικά με το Ασφαλιστικό Επιμελητήριο, το οποίο αποτελούσε όργανο δημοσίου δικαίου. Επίσης, δεν παίζει ρόλο ως προς τη στοιχειοθέτηση ή μη οικονομικής δραστηριότητας η μη επιδίωξη κέρδους (ανεξάρτητα αν το Δικαστήριο το ανέφερε ως θετικό στοιχείο στην υπόθεση Poucet και Pistre 18 ). Στην υπόθεση Federation κλπ οι προσφεύγοντες ισχυρίστηκαν ότι το Ταμείο δεν έχει κερδοσκοπικό σκοπό. Ειδικότερα, τα όποια κέρδη επέφερε η επενδυτική δραστηριότητα του Ταμείου, αυτά θα προστίθενται στην συνταξιοδοτικές παροχές των ασφαλισμένων. Το Δικαστήριο ακολούθησε, ωστόσο, το προαναφερθέν λειτουργικό κριτήριο βάσει του οποίου κρίνει τη φύση της δραστηριότητας του επίμαχου Ταμείου ως συναλλακτικής και όχι 16 Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ Απόφαση FFSA, ΔΕΕ, C-244/94, σκέψη 19: ως λόγος αλληλεγγύης κρίθηκε περεταίρω ''η πρόσκαιρη αναστολή καταβολής των εισφορών για λόγους απτόμενους της οικονομικής κατάστασης της γεωργικής εκμετάλλευσης''. 18 Απόφαση Poucet και Pistre, ΔΕΕ, C-159/91 και C-160/91, σκέψη 18: ''Όντως, η δραστηριότητα ατή στηρίζεται στην αρχή της εθνικής αλληλεγγύης και στερείται οποιουδήποτε κερδοσκοπικού σκοπού.''

10 10 το στοιχείο του κερδοσκοπικού χαρακτήρα που πράγματι δεν στοιχειοθετείται. Στη συναλλακτική δραστηριότητα εκείνο που ενδιαφέρει είναι αν το κρινόμενο προϊόν ή υπηρεσία μπορεί να προσφερθεί στην αγορά και από ιδιώτη, σε συνδυασμό με το αν εκ φύσεως είναι επιδεκτικό ανταλλάγματος. Όλες οι οικονομικές δραστηριότητες είναι από τη φύση τους οικονομικές. Αλλά και οι μη κερδοσκοπικές μπορούν επίσης να χαρακτηρισθούν ως οικονομικές, εφόσον και στο βαθμό που περιλαμβάνουν οικονομικές συναλλαγές. 19 Αναφέρθηκε προηγουμένως ότι τα προαιρετικά συστήματα, όπου η υπαγωγή δεν είναι υποχρεωτική βάσει νόμου, προσιδιάζουν σε συστήματα συμβατικής προέλευσης. Σίγουρα η συμβατική αυτή προέλευση αφορά την δυνατότητα σύναψης ασφαλιστικής σύμβασης για ένταξη πχ σε επικουρικό σύστημα σύνταξης, μεταξύ ασφαλισμένου και Ταμείου- επιχείρησης, δηλαδή μια ατομική ασφαλιστική σύμβαση. Το Δικαστήριο, ωστόσο φάνηκε να επιβεβαιώνει το στοιχείο της οικονομικής δραστηριότητας και σε περιπτώσεις όπου η κατά τ' άλλα υποχρεωτική βάσει νόμου υπαγωγή των εργαζομένων μιας επιχείρησης σε ένα δημόσιο Ταμείο ανέπτυσσε τα αποτελέσματα της κατόπιν έγκρισης της υπαγωγής με συλλογική σύμβαση εργασίας, συναπτόμενη μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων της επιχείρησης. Η υπαγωγή με άλλα λόγια ήταν εξαρτημένη από την συμφωνία των κοινωνικών εταίρων (ήτοι των εκπροσώπων εργοδοτών και εργαζομένων), δηλαδή μιας συλλογικής συμβάσεως. Στην υπόθεση Albany, η υποχρεωτική υπαγωγή στο Ταμείο επικουρικών συντάξεων εξαρτιόταν από την αίτηση που θα υπέβαλε η κάθε αρμόδια επιχείρηση κατόπιν διαβούλευσης των κοινωνικών εταίρων. Στην υπόθεση AG2R Prevoyance, η πρωτοβουλία των κοινωνικών εταίρων ήταν ακόμη μεγαλύτερη. 20 Όχι μόνο από την μεταξύ τους διαβούλευση θα κρινόταν η υποχρεωτική υπαγωγή σε ασφαλιστικό Ταμείο προβλεπόμενο από το γαλλικό νόμο κοινωνικών ασφαλίσεων, αλλά οι ίδιοι μπορούσαν στη συλλογική σύμβαση αυτή να θέσουν λοιπές συμβατικές ρήτρες επανεξέτασης της σύμβασης (αφής στιγμής βέβαια δοθεί η έγκριση για την υπαγωγή). Μια από αυτές της συμβατικές ρήτρες ήταν και η δυνατότητα αλλαγής του ασφαλιστικού φορέα. Οι κοινωνική εταίροι δηλαδή δεν ήταν υποχρεωμένοι να συμβάλλονται εφόρου ζωής με ένα δημόσιο Ταμείο κοινωνικής πρόνοιας, αλλά μπορούσαν να διακόψουν τη σύμβαση και να τη συνεχίσουν με άλλη ασφαλιστική εταιρεία. Στις δύο παραπάνω αποφάσεις μάλιστα οι κοινωνικοί εταίροι έπαιζαν μεγάλο ρόλο ως προς τη διαχείριση του Ταμείου. Στην υπόθεση Albany το Ταμείο εμφανίζεται συνδιαχειριζόμενο από κοινωνικούς εταίρους και Ασφαλιστικό Επιμελητήριο. Στην AG2R γίνεται το ίδιο σε μεγαλύτερη ένταση αφού αλλάζει και η δυναμική της παρέμβασης των κοινωνικών εταίρων στην εποπτεία του Ταμείου για του λόγους που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο. Το Δικαστήριο σε αυτές τις περιπτώσεις έκρινε ότι στοιχειοθετείται οικονομική δραστηριότητα, ακριβώς διότι εν 19 Τζουγανάτος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, σελ Απόφαση AG2R Prevoyance, ΔΕΕ, C-437/04

11 11 τέλει αλλοιώνεται το στοιχείο της υπαγωγής ως υποχρεωτικής, την στιγμή που η υποχρεωτικότητα αυτής δεν καθορίζεται ευθέως και μόνο δια του νόμου. Στην υπόθεση AG2R Prevoyance είναι ακόμη πιο έλλογη η συγκεκριμένη δικαιοδοτική κρίση, τη στιγμή που κατάφωρα αναγνωρίζεται η δυνατότητα συνέχισης της σύμβασης με άλλη ασφαλιστική εταιρεία πλην του δημόσιου Ταμείου. Τέλος, ενδιαφέρον παρουσίασε σε ένα τμήμα της η υπόθεση AOK Bundesverband, εισάγοντας μια συλλογιστική, η οποία επιβεβαιώνει μια σχετικά πλέον πάγια νομολογία ως προς τον χαρακτηρισμό των ασφαλιστικών Ταμείων ως επιχειρήσεις με την εξέταση των τεσσάρων κρίσιμων στοιχείων που αναφέρθηκαν. Στην υπόθεση, προσφεύγουσες φαρμακευτικές εταιρείες ισχυρίστηκαν μεταξύ άλλων ότι τα επίμαχα γερμανικά ταμεία υγειονομικής περίθαλψης αποτελούν επιχειρήσεις, επειδή δρουν ανταγωνιστικά το ένα με το άλλο ως προς τις παροχές που προσφέρουν προκειμένου να προσελκύσουν ασφαλισμένους. Ειδικότερα, ο νόμος επέτασσε τα Ταμεία να παρέχουν καταρχήν όλα σύστημα βασικής υγειονομικής περίθαλψης και από εκέι και πέρα το κάθε Ταμείο θα μπορούσε για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του να προσφέρει περαιτέρω υγειονομικές παροχές, με ανάλογο βέβαια συντελεστή για τον ασφαλισμένο. Αφής στιγμής το Δικαστήριο έκρινε την πλήρωση των τεσσάρων βασικών στοιχείων σε συνδυασμό και με τον τεράστιο αριθμό των ασφαλισμένων, ήτοι το 90% του γερμανικού πληθυσμού, δεν δίστασε να εξομοιώσει την υπόθεση με αυτήν των Poucet και Pistre, ως προς την εξυπηρέτηση ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Κρίνοντας στη συνέχεια το επιχείρημα των προσφυγουσών ως προς την ανταγωνιστική δραστηριότητα των Ταμείων μεταξύ τους, το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ναι μεν τα Ταμεία παρέχουν ανταγωνιστικά μεταξύ τους διαφορετικούς περεταίρω όρους ασφάλισης, αλλά και αυτό το στοιχείο γίνεται κατ' εφαρμογή από τα Ταμεία της επιταγής του ίδιου του νόμου, ο οποίος έκρινε οτι με αυτόν τον τρόπο η λειτουργία και η ανάκαμψη του δημόσιου συστήματος υγειονομικής περίθαλψης θα είναι πιο αποτελεσματική. Επίσης, ναι μεν τα Ταμεία αποτελούν ξεχωριστές μονάδες ανταγωνιζόμενες η μία την άλλη, ωστόσο βρίσκονται υπό την αιγίδα του ίδιου συστήματος και το ένα καλύπτει το άλλο σε περίπτωση εμφάνισης ελλείμματος (υψηλός βαθμός αλληλεγγύης).

12 12 Άσκηση οικονομικής δραστηριότητας σε αντιδιαστολή με την άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας. Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία είναι να αντιληφθεί κανείς την χρησιμότητα του ορισμού της οικονομικής δραστηριότητας και μετέπειτα της επιχείρησης. Πέρα από τις εμφανείς περιπτώσεις υπαγωγής εταιριών και επιχειρήσεων στις διατάξεις περί ανταγωνισμού, υπάρχουν και οριακές περιπτώσεις που πρέπει να γίνει αξιολόγηση των συνθηκών για να χρησιμοποιήσουμε τις διατάξεις αυτές. Οι οριακές αυτές περιπτώσεις έχουν να κάνουν όπως ειπώθηκε και προηγούμενα- με νομικά πρόσωπα και οργανισμούς που σχετίζονται με το Κράτος. Μπορεί να θεωρηθεί ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, ένας δημόσιος φορέας ή ακόμα και το ίδιο το Κράτος ως επιχείρηση? Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση πρέπει να φέρει κανείς στο μυαλό του έναν πολύ βασικό διαχωρισμό μεταξύ κυριαρχικής και συναλλακτικής διοίκησης. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε τον φορέα είτε αυτό είναι ένα ΝΠΔΔ είτε ένα ΝΠΙΔ είτε το ίδιο το Κράτος- να δρα ασκώντας δημόσια εξουσία, να ασχολείται με ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος που εμπίπτουν στην ουσιώδεις λειτουργίες του κράτους (πχ. Προστασία περιβάλλοντος), ενώ αντίθετα στην δεύτερη ο φορέας ασκεί δραστηριότητες βιομηχανικού ή εμπορικού χαρακτήρα, που σχετίζονται με την παροχή αγαθών ή υπηρεσιών. Επομένως, κρίσιμο δεν είναι αν ο φορέας έχει συγκεκριμένη νομική προσωπικότητα, αν υπάγεται στο δημόσιο κλπ, αλλά αν ασκεί όντως οικονομική δραστηριότητα, έστω και εν μέρει. Στην υπόθεση ΜΟΤΟΕ κατά Ελληνικού Δημοσίου, για παράδειγμα, το Δικαστήριο ασχολήθηκε ουσιαστικά με το ερώτημα, αν η ΕΛΠΑ (Ελληνική Λέσχη Αυτοκινήτου και Περιηγήσεων) εμπίπτει στο πεδίο των άρθρων 102 (κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης) και 106 ΣΛΕΕ. Για να κρίνει κάτι τέτοιο ο Ευρωπαίος δικαστής όφειλε να διακρίνει αν η ΕΛΠΑ αποτελεί επιχείρηση στο ενωσιακό δίκαιο του ανταγωνισμού, ώστε να υπαχθεί στις διατάξεις του και επαγωγικά αν ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Παρότι σωματείο που σύναπτε συμβάσεις χορηγίας, ασφάλισης και διαφημίσεων, ταυτόχρονα ασκεί και δραστηριότητα δημόσιας εξουσίας, δίνοντας σύμφωνη γνώμη, που είναι αναγκαία για την διεξαγωγή αγώνων μοτοσυκλέτας από άλλα σωματεία. Μπορεί επομένως ένας φορέας που ασκεί «προνομίες δημόσιας εξουσίας» την ίδια στιγμή να θεωρηθεί επιχείρηση? Αυτό που πρέπει να παρατηρηθεί είναι ότι στην υπόθεση αυτή υπογραμμίστηκε το γεγονός πως μπορεί ένας φορέας με δραστηριότητες που άπτονται δημόσιας εξουσίας να ασκεί και οικονομική δραστηριότητα και να χαρακτηριστεί επιχείρηση. Παράλληλα το Δικαστήριο θεώρησε ότι για να κρίνουμε αν μια δραστηριότητα περιλαμβάνεται στο πλαίσιο των οικονομικών δραστηριοτήτων πρέπει να το κάνουμε

13 13 ξεχωριστά για κάθε δραστηριότητα του φορέα. 21 Ακόμα, συνεχίζοντας την νομολογία της υπόθεσης Cassa di Risparmio di Firenze αναφορικά με το κέρδος ως σκοπό του φορέα, ο κερδοσκοπικός ή μη σκοπός του φορέα δεν μας ενδιαφέρει για να χαρακτηριστεί η δραστηριότητά του ως οικονομική, αφού σε κάθε περίπτωση με την παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε μία αγορά ανταγωνίζεται ευθέως άλλες ιδιωτικές ίσως επιχειρήσεις που αποσκοπούν στο κέρδος. Μπορούμε με σιγουριά να υποστηρίξουμε πως κάθε κερδοσκοπική δραστηριότητα θα είναι οικονομική αλλά δεν ισχύει και το αντίστροφο. Οφείλουμε επομένως να εξετάσουμε και τις μη κερδοσκοπικές για να επιβεβαιώσουμε ή να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο της οικονομικής τους φύσης. Όπως αναφέρθηκε πάνω και στην υπόθεση Höfner & Elser, η γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης, παρότι είναι δημόσιος οργανισμός και ασκεί προνομίες δημόσιας εξουσίας, κατά την διαμεσολάβηση για την ανεύρεση εργασίας ασκεί οικονομική δραστηριότητα. 22 Ο δημόσιος χαρακτήρας της υπηρεσίας δεν αναιρεί την οικονομική της δράση και πρέπει να υπαχθεί επομένως στις διατάξεις περί ανταγωνισμού «Ο χαρακτηρισμός ως δραστηριότητας εμπίπτουσας στην άσκηση δημόσιας εξουσίας ή ως οικονομικής δραστηριότητας πρέπει να πραγματοποιείται ξεχωριστά για την κάθε δραστηριότητα ενός δεδομένου φορέα.» υπόθεση ΜΟΤΟΕ 22 Σκέψη 22-23, Απόφαση Höfner&Elser: «Το γεγονός ότι η διαμεσολάβηση για την ανεύρεση εργασίας ή εργατικού δυναμικού ανατίθεται σε δημόσιους φορείς δεν μεταβάλλει την οικονομική φύση της διαμεσολάβησης αυτής. Η διαμεσολάβηση αυτή δεν ασκούνταν πάντα και δεν ασκείται κατ ανάγκην από δημόσιους φορείς. [..] Κατά συνέπεια, φορείς, όπως οι δημόσιοι οργανισμοί απασχόλησης που διαμεσολαβούν για την ανεύρεση εργασίας ή εργατικού δυναμικού, μπορούν να χαρακτηρίζονται ως επιχειρήσεις, ώστε να υπόκεινται στους κοινοτικούς κανόνες του ανταγωνισμού». 23 Καρύδης Σπ. Γεώργιος, Ευρωπαϊκό Δίκαιο Επιχειρήσεων και Ανταγωνισμού, σελ. 94.

14 14 Το ζήτημα του μεγαλομετόχου της επιχείρησης Ένα άλλο θέμα που απασχόλησε την ενωσιακή νομολογία στα πλαίσια του εξεταζομένου θέματος είναι αν θα μπορούσε ο μεγαλομέτοχος μιας επιχείρησης να ασκεί και αυτός οικονομική δραστηριότητα συναποτελώντας επιχείρηση μαζί με το νομικό πρόσωπο, του οποίου την πλειοψηφία των μετοχών κατέχει. Διότι, αν πράγματι είναι δυνατό αυτό το σενάριο, μπορεί ο μεγαλομέτοχος, ειδικά όταν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, να αποφεύγει μέσω της φαινόμενης επιχείρησης, την οποία κατέχει μετοχικά, την υπαγωγή του στου ενωσιακούς κανόνες του ανταγωνισμού. Το ζήτημα κρίθηκε σε μια υπόθεση που αφορούσε ιταλικά τραπεζικά ιδρύματα, την Cassa di Risparmio di Firenze. 24 Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα ιδρύματα αυτά ήταν μεγαλομέτοχοι τραπεζικών εταιρειών, τα οποία διέθεταν την δυνατότητα δια νόμου να διαχειρίζονται τα μετοχικά τους κεφάλαια, να προβαίνουν στις αντίστοιχες χρηματοοικονομικές τοποθετήσεις, οι οποίες και θα τους απέφεραν κέρδος, καθώς και να μεταφέρουν αυτούσια τα διοικητικά τους μέλη στις διοικήσεις των τραπεζικών εταιρειών που ήλεγχαν. Ουσιαστικά, τα τραπεζικά ιδρύματα δεν αρκούνταν απλά στην είσπραξη των μερισμάτων των μετοχών που διέθεταν στις τραπεζικές εταιρείες, αλλά συναποτελούσαν με αυτές μία οικονομική οντότητα. Οι τραπεζικές εταιρείες δεν ήταν αυτόνομες ως προς τη διοίκηση, πόσο μάλλον για το σύνολο των δραστηριοτήτων τους στον χώρο των επενδύσεων. Τα ιδρύματα αυτά, ωστόσο δεν επιδίωκαν κατά των ισχυρισμό τους ουσιαστικά κερδοσκοπικό σκοπό, αφού πράγματι ο νόμος θέσπισε ως βασική υποχρέωση τους την χρηματοδότηση άλλων οργανισμών που επιδίωκαν κάποιο κοινωφελή σκοπό στα πλαίσια της εκπαίδευσης, της υγείας, της επιστήμης κ.τ.λ. Για αυτό μάλιστα τον λόγο απολάμβαναν και τα συγκεκριμένα ιδρύματα φορολογική απαλλαγή από τα μερίσματα των μετοχών τους. Άρα για άλλη μια φορά, ο ισχυρισμός των προσφευγόντων τραπεζικών ιδρυμάτων είναι η μη επιδίωξη κέρδους, προκειμένου αυτά να μην κριθεί ότι ασκούν στο συγκεκριμένο πλαίσιο οικονομική δραστηριότητα, για να αποφύγουν το χαρακτηρισμό των επιχειρήσεων, οι οποίες δέχονται κρατικές ενισχύσεις. Το Δικαστήριο υποστήριξε ότι ''δεν αποκλείεται η οικονομική δραστηριότητα να ασκείται ταυτόχρονα απευθείας στη αγορά από επιχειρηματία και εμμέσως από άλλο νομικό πρόσωπο που ελέγχει τον εν λόγω επιχειρηματία στο πλαίσιο οικονομικής μονάδας που σχηματίζουν από κοινού.'' 25 Το νομικό πρόσωπο του μεγαλομετόχου δεν θα πρέπει για να πληρούται το παραπάνω συμπέρασμα να εισπράττει απλώς τα μερίσματα από τις πλειοψηφικές του μετοχές, αλλά θα πρέπει με αυτές να αναμειγνύεται ευθέως ή εμμέσως στη διαχείριση της εν λόγω εταιρείας για να 24 Απόφαση Cassa di Risparmio di Firenze, ΔΕΕ, C-222/04 25 Απόφαση, Cassa di risparmio di Firenze, ΔΕΕ, σκέψη 110.

15 15 στοιχειοθετείται οικονομική δραστηριότητα εκ μέρους τους. Σε αντίθετη περίπτωση θα υπήρχαν δύο ξεχωριστοί φορείς, εκ των οποίων ο ένας θα υπόκειται κανονικά στις διατάξεις των επιχειρήσεων, ασκών ευθέως οικονομική δραστηριότητα στην αγορά και ο άλλος αν και πληρών τα στοιχεία της επιχείρησης θα ξέφευγε της οποιασδήποτε υπαγωγής στο ανάλογο ενωσιακό καθεστώς, στηρίζοντας με διάφορες διευκολύνσεις που απολαμβάνει (πχ εδώ φορολογικές απαλλαγές) την δράση του πρώτου φορέα. Το Δικαστήριο, βάσει των παραπάνω συλλογισμών δέχτηκε ότι, ακόμη και στην περίπτωση που πρόκειται για μη κερδοσκοπική υποστήριξη κοινωφελών σκοπών, όπως αυτοί που αναφέρθηκαν, ενδέχεται μέσω του σχήματος της ενιαίας οικονομικής μονάδας, συνισταμένης εκ δύο φορέων που απολαμβάνουν αμοιβαία οικονομικά προνόμια μεταξύ τους, να βλάπτονται ανταγωνίστριες επιχειρήσεις, αντικείμενο των οποίων είναι η επιστήμη, η υγεία, η εκπαίδευση κλπ. Στη δεδομένη περίπτωση πράγματι τα τραπεζικά ιδρύματα κρίθηκε ότι ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ως μεγαλομέτοχοι, δρώντες υπό καθεστώς έντονης παρέμβασης στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζικών εταιρειών και άρα κρίθηκαν επιχειρήσεις. Υποχρεωτικότητα εκ του νόμου Ο νόμος, όπως έγινε φανερό και παραπάνω στην ανάπτυξη σχετικά με τα ασφαλιστικά ταμεία, είναι η βάση για την ύπαρξη των ασφαλιστικών συστημάτων και της ίδρυσης των Ταμείων τους. Η μικρή δυνατότητα παρέκκλισης από τον νόμο επιτελεί την εγγυητική λειτουργία ενός ασφαλιστικού συστήματος που αναπτύσσεται στα πλαίσια ενός αποκλειστικά κοινωνικού σκοπού. Το Δικαστήριο δεν κρίνει την δραστηριότητα ενός Ταμείου ως οικονομική, εφόσον διαπιστώνει ότι πρόκειται για μια έναν τομέα που τίθεται εξ ολοκλήρου υπό την αιγίδα και την αποκλειστική ρύθμιση του εκάστοτε Δημοσίου, το οποίο έτσι οικοδομεί ένα ισχυρό προφίλ ως προς την κοινωνική του πρόνοια. Πρόκειται δηλαδή στη συγκεκριμένη περίπτωση για δραστηριότητα μη συναλλακτικής διοίκησης, βάσει του λειτουργικού κριτηρίου. Βλέπουμε λοιπόν πως η υποχρεωτικότητα για άσκηση της δεδομένης δραστηριότητας χωρίς ευελιξία σε κανένα επίπεδο μας οδηγεί στο να αποχαρακτηρίσουμε μια δραστηριότητα από οικονομική. Μπορεί να φανταστεί κανείς έναν φορέα αναγκασμένο να λειτουργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις και παρόλα αυτά να θεωρείται επιχείρηση που δρα ανταγωνιστικά σε συγκεκριμένη αγορά? Αν μία επιχείρηση λαμβάνει για την παροχή υπηρεσίας ή αγαθών αμοιβή, την οποία όμως δεν καθορίζει η ίδια, τότε παύει αυτή η δραστηριότητα να είναι οικονομική και επαγωγικά ο φορέας αυτός επιχείρηση στην συγκεκριμένη περίπτωση. Με τον ίδιο τρόπο βλέπουμε να σκέφτεται ο δικαστής και στην υπόθεση CompassDatenbank. Η CompassDatenbank, εταιρία που διαχειρίζεται βάσεις

16 16 δεδομένων λαμβάνοντας πληροφορίες από το Αυστριακό Δημόσιο, προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστρίας με τον ισχυρισμό ότι το η Αυστριακή Δημοκρατία θεωρείται επιχείρηση σε δεσπόζουσα θέση, βάσει 102 ΣΛΕΕ, εφόσον κοινοποιεί τις πληροφορίες από το μητρώο εταιριών που κρατάει έναντι αμοιβής, κατ εφαρμογή της θεωρίας της αναγκαίας υποδομής. 26 Ο ευρωπαίος δικαστής έπρεπε ουσιαστικά να διευκρινίσει «αν πρέπει να χαρακτηριστεί ως οικονομική η δραστηριότητα δημόσιας αρχής, η οποία συνίσταται στην αποθήκευση, σε μία βάση δεδομένων, των στοιχείων που οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες εκ του νόμου να δηλώνουν, στην εξασφάλιση της πρόσβασης των ενδιαφερομένων στα ως άνω στοιχεία και/ή στη δημιουργία και χορήγηση αντιγράφων στα πρόσωπα αυτά έναντι αμοιβής, ενώ κάθε άλλη χρήση των ως άνω στοιχείων απαγορεύεται, ιδίως βάσει του ειδικής φύσεως δικαιώματος που αναγνωρίζεται στην εν λόγω δημόσια αρχή ως κατασκευάστρια της επίμαχης βάσης δεδομένων, καθώς τυχόν χαρακτηρισμός της δραστηριότητας αυτής ως οικονομικής θα σήμαινε ότι, στο πλαίσιο της συγκεκριμένης δραστηριότητας, η δημόσια αρχή πρέπει να θεωρηθεί επιχείρηση κατά την έννοια του 102 ΣΛΕΕ». Στην υπόθεση αυτή εμπλέκεται και το ζήτημα του διαχωρισμού της άσκησης προνομιών δημόσιας εξουσίας από τις οικονομικές δραστηριότητες, αν η τελευταία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προηγούμενης, το οποίο θα εξετάσουμε παρακάτω. Αυτό όμως που μας απασχολεί εδώ είναι το «υποχρεωμένες εκ του νόμου», φράση η οποία καταδεικνύει την δέσμια αρμοδιότητα αν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εδώ τον όρο- του Αυστριακού Δημοσίου να συλλέγει τις συγκεκριμένες πληροφορίες. 27 Οι επιχειρήσεις είναι νομικά αναγκασμένες να δηλώνουν διάφορα στοιχεία στο μητρώο αυτό, ενώ αν δεν το κάνουν μπορεί σ αυτές να επιβληθούν κυρώσεις. Άρα δεν μπορούμε να θεωρήσουμε την συλλογή των δεδομένων από τις εταιρίες αυτές ως οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, παρότι αρχικά φαίνεται παράλογο, και η ίδια η αμοιβή για την διάθεση των πληροφοριών συνηγορεί στο να ορίσουμε την δραστηριότητα αυτή ως άσκηση δημόσιας εξουσίας, αφού δεν καθορίζεται ελεύθερα από τον φορέα αλλά στον νόμο. Κατ ουσία η οποιαδήποτε επιβάρυνση για τις πληροφορίες αυτές θεωρείται αναγκαία και δεν μπορεί να αλλάξει τον νομικό χαρακτηρισμό. Τα παραπάνω θα μπορούσαν να περιγραφούν ως έλλειψη ανεξαρτησίας, που είναι απαραίτητη ώστε να υπάρξει μία επιχείρηση και να είναι ανταγωνιστική. Η επιχείρηση οφείλει να λειτουργεί με αυτόνομο τρόπο, δηλαδή όπως αναφέρεται και στην νομολογία «τα άρθρα 85 και 86 της Συνθήκης (101 και 102 ΣΛΕΕ αντίστοιχα) δεν αφορούν παρά αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορές που υιοθετούν οι 26 Με λίγα λόγια, έχουμε καταχρηστική άσκηση προνομίων που διαθέτει μια επιχείρηση σε μία αγορά για να ενισχύσει την θέσης της σε μία άλλη γειτονική αγορά ή σε αγορά στο επόμενο επίπεδο. 27 Η Δημοκρατίας της Αυστρίας υποχρεούνταν να πράττει με τον συγκεκριμένο τρόπο βάσει τριών Οδηγιών (Οδηγία 68/151/ΕΟΚ- περί συντονισμού των εγγυήσεων που απαιτούνται στα Κράτη μέλη εκ μέρους των εταιρειών, κατά την έννοια του άρθρου 58 δεύτερη παράγραφο της συνθήκης, για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων, με σκοπό να καταστούν οι εγγυήσεις αυτές ισοδύναμες, Οδηγία 96/9/ΕΟΚ- νομική προστασία βάσεων δεδομένων, Οδηγία 2003/98/ΕΚπεραιτέρω χρήση δημοσίων δεδομένων).

17 17 επιχειρήσεις με δική τους πρωτοβουλία». 28 Αν μία συμπεριφορά επιβάλλεται σε μία επιχείρηση από την εθνική ή και την ευρωπαϊκή πλέον νομοθεσία, δεν έχουμε αυτοτελή δραστηριότητα που θεμελιώνει ανταγωνισμό. Διαχωρισμός δραστηριοτήτων φορέα Έχοντας εξετάσει αρκετές σημαντικές πτυχές της έννοιας της οικονομικής δραστηριότητας, κυρίως μέσω της νομολογίας, οφείλουμε να κάνουμε και μια πιο συγκεκριμένη αναφορά στην σχέση μεταξύ οικονομικής δραστηριότητας και άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας ως μέρη της συνολικής δραστηριότητας ενός φορέα. Όπως ήδη σημειώσαμε ότι για να δούμε αν ένας δημόσιος φορέας αποτελεί επιχείρηση, πρέπει να εξετάσουμε αν ασκεί οικονομική δραστηριότητα. Είναι φυσικό όμως στην περίπτωση ενός δημόσιου οργανισμού να πρέπει να διαχωρίσουμε ως προς ποιες δραστηριότητες αυτός λειτουργεί ως φορέας δημόσιας εξουσίας και ως προς ποιες ως επιχείρηση. Πολλές φορές όμως κάτι τέτοιο δεν είναι όσο εύκολο ακούγεται. Υπάρχουν περιπτώσεις όπως πχ η άσκηση της νομοθετικής αρμοδιότητας που βρίσκονται στον σκληρό «πυρήνα της δημόσιας εξουσίας» 29, υπάρχουν όμως και άλλες, όπως είδαμε στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, που η άσκηση δημόσιας εξουσίας και η δραστηριότητα που περιλαμβάνει οικονομικές συναλλαγές «μπερδεύονται» μεταξύ τους. Στην τελευταία περίπτωση είναι στο χέρι μας, με τα εφόδια που έχουμε αποκτήσει από την θεωρία και κυρίως από την νομολογία, να προχωρήσουμε στην διαφοροποίηση. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που οι μεταξύ τους αντίθετες αυτές δράσεις ενός φορέα βρίσκονται σε άμεση αλληλεπίδραση. Δύο βασικές υποθέσεις έχουμε εξετάσει που είχαν παρόμοιο σκεπτικό, τις υποθέσεις CompassDatenbank και Flughafen Leipzig-Halle GmbH. 30 Το κοινό του χαρακτηριστικό είναι ότι προχωρούν στην εξής σκέψη : Δεν μπορούμε πάντα να διαχωρίσουμε μια δραστηριότητα απόλυτα από κάποια άλλη, όταν αυτές συνδέονται στενά μεταξύ τους. Με άλλα λόγια, μία δραστηριότητα που κρίνεται ως οικονομική μπορεί να συμπαρασύρει μία άμεσα συνδεδεμένη με αυτή, αλλά και μια δραστηριότητα που θεωρείται ως άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας επίσης μπορεί να «απορροφήσει» μια άλλη. Στην περίπτωση της CompassDatenbank, όπως αναφέραμε και παραπάνω, η συλλογή και αποθήκευση πληροφοριών από το αυστριακό δημόσιο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποκοπεί από την δημιουργία βάσεων δεδομένων και την εξασφάλιση πρόσβασης του κοινού σε αυτές. Δεν θα είχε κανένα νόημα να συγκεντρώνονται τα στοιχεία αυτά και να φτιάχνονται οι βάσεις 28 Υπόθεση Minoan Lines T-66/ Τζουγανάτος Δημήτριος, Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, Σελ Απόφαση CompassDatenbank C-138/11, Απόφαση Mitteldeutsche Flughafen AG and Flughafen Leipzig-Halle GmbH, T-455/08.

18 18 δεδομένων, αν αυτά τα στοιχεία δεν χρησιμοποιηθούν ή έστω αν δεν δοθεί δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν. Εφόσον, όπως αναπτύχθηκε και παραπάνω, το Δημόσιο εδώ ασκεί δημόσια εξουσία όταν μαζεύει αυτές τις πληροφορίες, αναπόφευκτα και η παρεπόμενη δραστηριότητα του θα συνδέεται με την άσκηση προνομιών δημόσιας εξουσίας και δεν θεωρείται οικονομική. Στην υπόθεση Flughafen Leipzig-Halle GmbH, αντίθετα, παρατηρούμε να συμβαίνει το ανάποδο. Ο φορέας που διαχειρίζεται το συγκεκριμένο αεροδρόμιο επιθυμούσε να το επεκτείνει με την κατασκευή επιπλέον διαδρόμων προσγείωσηςαπογείωσης. Το γερμανικό δημόσιο έλαβε κάποια μέτρα υπέρ της Flughafen Leipzig, τα οποία θεωρούνται μέτρα κρατικής ενίσχυσης, εφόσον ο φορέας αυτός θεωρηθεί επιχείρηση. Ασκεί επομένως οικονομική δραστηριότητα αν θέλει να κατασκευάσει διαδρόμους? Το Δικαστήριο έκρινε ότι πως οι διάδρομοι σε ένα αεροδρόμιο αποτελούν καίριο στοιχείο αυτού, ώστε να αναπτύξει την δραστηριότητά του. Η διαχείριση των υποδομών ενός αεροδρομίου αποτελεί οικονομική δραστηριότητα, αφού παρέχονται υπηρεσίες σε όσους ταξιδεύουν με αεροπλάνο έναντι ανταλλάγματος (αερολιμενικά τέλη). Η χρησιμοποίηση επομένως των υποδομών αυτών και συγκεκριμένα των διαδρόμων δεν μπορεί να διαχωριστεί από την κατασκευή αυτών. Το να κατασκευάσουμε διαδρόμους χωρίς σκοπό χρησιμοποίησης αυτών, θα ήταν άκρως παράλογο. Είναι εμφανής λοιπόν η άμεση εξάρτηση της κατασκευής από την μετέπειτα εκμετάλλευση, άρα μπορούν και οι δύο να χαρακτηριστούν ως οικονομική δραστηριότητα.

19 19 Βιβλιογραφία Βιβλία Δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού, Τζουγανάτος Ν. Δημήτριος, Νομική Βιβλιοθήκη, Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από την νομολογία, Χριστιανός Β.- Κουσκουνά Μ.- Παπαδοπούλου Ρ.Ε.- Περάκης Μ., Εκδόσεις Σάκκουλας ΑΕ, Διαδίκτυο /91&td=ALL

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002

ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016/2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 παρ. 1 του Ν 3091/2002 (ΦΕΚ Α 330/24.12.2002),

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Δημόσια νομικά πρόσωπα ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Δημόσια νομικά πρόσωπα 16/5/2016 Έννοια Δημόσια νομικά πρόσωπα Νομικά πρόσωπα Περιουσία με δημόσιο χαρακτήρα Προνόμια δημόσιας εξουσίας Δημόσια νομικά πρόσωπα: εφαρμογή καθ ύλην

Διαβάστε περισσότερα

1. Η κρατική μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση κατά το Σύνταγμα. Το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα, το περιεχόμενο

1. Η κρατική μέριμνα για την κοινωνική ασφάλιση κατά το Σύνταγμα. Το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλιση αποτελεί κοινωνικό δικαίωμα, το περιεχόμενο Η συνταγματική υποχρέωση λειτουργίας δημοσίων φορέων κοινωνικής ασφάλισης και η πιθανή εξωτερίκευση δραστηριοτήτων και συνεργασιών με επαγγελματικούς και ιδιωτικούς φορείς Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου-Πεχλιβανίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου καταστρώνεται σε τρία βασικά κεφάλαια: Α) Ως προς το Ταμείο Παρακαταθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες

ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες ΚΟΙΝΣΕΠ: Ένα Χρήσιμο Εργαλείο για τις Τοπικές Κοινωνίες Βασικές αρχές: Αλληλεγγύη Κοινωνική συνοχή Υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, Κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων Στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

Legal Flash. Α. Νέοι φορείς κοινωνικής ασφάλισης για όλους τους ασφαλισμένους

Legal Flash. Α. Νέοι φορείς κοινωνικής ασφάλισης για όλους τους ασφαλισμένους Legal Flash Μάϊος 2016 Δημοσιεύθηκε στο Φ.Ε.Κ. (85/12.05.2016) ο Νόμος 4387/2016 «Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας - Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού - συνταξιοδοτικού συστήματος - Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αθήνα, 19 Μαρτίου 1988 ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αθήνα, 19 Μαρτίου 1988 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αθήνα, 19 Μαρτίου 1988 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αριθ. Πρωτ. ΤΜΗΜΑ Γεν. Ασφ. Μισθωτών Α2Ι/Φ.Τ.296 Ταχ. Δ/νση: Αγ. Κων/νου 8,10241 ΑΘΗΝΑ ΑΡΙΘΜΟΣ: 35 Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα

Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Κεφάλαιο 7: Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα - Μηχανογραφική Τήρηση Βιβλίων 171 Κεφάλαιο 7ο Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα Μηχανογραφική Τήρηση Βιβλίων 07_MHXANOGRAFIKH ORG EPIXEIR.indd 171 11/8/2015 1:17:34 μμ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εφαρµογή ΚΥΑ, Κ1-802/2011- ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΜΙΑΣ ΣΤΑΣΗΣ

ΘΕΜΑ: Εφαρµογή ΚΥΑ, Κ1-802/2011- ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΜΙΑΣ ΣΤΑΣΗΣ Αθήνα, 07/02/2013 Αρ. Πρωτ.: Κ1-170 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟ ΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘ. ΕΣΩΤ. ΕΜΠΟΡΙΟΥ /ΝΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

Συντελεστές φορολογίας και προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων

Συντελεστές φορολογίας και προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων Συντελεστές φορολογίας και προκαταβολής φόρου νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων Σύμφωνα με την απόφαση ΠΟΛ.1159/17.7.2015 ισχύουν τα εξής για την μεταβολή σχετικά με το συντελεστή φορολογίας νομικών

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο προστασίας και πεδίο εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού

Αντικείμενο προστασίας και πεδίο εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού Έκτη Διάλεξη Αντικείμενο προστασίας και πεδίο εφαρμογής των ενωσιακών κανόνων του ανταγωνισμού 1.Αντικείμενοπροστασίας Οι σχετικές διατάξεις των άρθρων 101 & 102 της Συνθήκης δεν περιέχουν ορισμό της έννοιας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Επιβολή τέλους επιτηδεύματος σε εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έως 100 kw.

ΘΕΜΑ: Επιβολή τέλους επιτηδεύματος σε εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έως 100 kw. Αριθ. πρωτ.: ΔΕΑΦ Α 1032121 ΕΞ 2017 Επιβολή τέλους επιτηδεύματος σε εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας έως 100 kw Αθήνα, 1/3/2017 Αριθ. Πρωτ.: ΔΕΑΦ Α 1032121 ΕΞ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 3: Εργαλεία Κανονιστικής Ανάλυσης Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση

ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση Συνέπειες νομοθετικό πλαίσιο, (Εθνικό Κοινοτικό) Το ΕΘΝΙΚΟ και ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ νοµοθετικό πλαίσιο. I. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Ο Ν. 2859/2000, όπως τροποποιήθηκε με το νόμο 4336/2015 και

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο διοικητικό δίκαιο - 2 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο διοικητικό δίκαιο - 2 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο διοικητικό δίκαιο - 2 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα

Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό. ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα Θέμα: Θρησκευτική Ελευθερία Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον τόσο γιατί πραγματεύεται σημαντικά νομικά ζητήματα αναφορικά με το περιεχόμενο του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας

Διαβάστε περισσότερα

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0344 Οδηγία 87/344/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση νομικής προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου:

Ομιλία. του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Ροβέρτου Σπυρόπουλου. του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: Ομιλία του Διοικητή του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Ροβέρτου Σπυρόπουλου στο 4 ο Ετήσιο Συνέδριο Labor & Insurance του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου: «Απασχόληση και Ασφάλιση: Δύο ζητήματα εθνικής προτεραιότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 Σύμβαση δανεισμού... 2 1.1 Γενικά... 4 1.2 Γνήσιος και μη γνήσιος δανεισμός... 5 1.3 Το νομικό πλαίσιο για τον κατ επάγγελμα δανεισμό εργαζομένων... 5 Πηγές... 9 Συντακτική ομάδα... 9 1 1.

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. Σύγχρονη Οργάνωση & Διοίκηση Επιχειρήσεων. 1.1.2 : Ο ρόλος των Οικονομικών Οργανισμών. (Τι είναι οι Οικονομικοί Οργανισμοί;). Οι Οικονομικοί Οργανισμοί είναι οργανωμένες μορφές δραστηριότητας οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ Ερωτήσεις & Απαντήσεις που αφορούν τη Λειτουργία του Σχεδίου 1. Κάτω από ποιές προϋποθέσεις ενεργοποιείται το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων; Το Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Το Σύνταγμα της Ελλάδας του 1975/86/01 στο δεύτερο μέρος του περιλαμβάνει τις διατάξεις τις σχετικές με τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κατάλογος των δικαιωμάτων αυτών αποτελεί τη βασική κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

* ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ * Νο. 51

* ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ * Νο. 51 -- 645 -- * ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ * Νο. 51 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 12 Ιουνίου 1998 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αρ.Πρωτ.: 1069830/442/0015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΟΛ.: 1173 ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ: 12η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την εφαρμογή της διάταξης της παρ. 9 του αρ. 39 του ν. 4387/2016

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την εφαρμογή της διάταξης της παρ. 9 του αρ. 39 του ν. 4387/2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ & ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Οικονομία Συνεταιριστική Επιχειρηματικότητα Ενότητα 8: Σωματεία και ιδρύματα Δρ. Ανδρονίκη Καταραχιά Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Η οικονομική ελευθερία υπό το πρίσμα της επιχειρηματικής ελευθερίας Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

Β. Αναγνώριση χρόνου υπηρεσίας των ανωτέρω προσώπων, ως χρόνου ασφάλισης στον κλάδο σύνταξης του Ι.Κ.Α..

Β. Αναγνώριση χρόνου υπηρεσίας των ανωτέρω προσώπων, ως χρόνου ασφάλισης στον κλάδο σύνταξης του Ι.Κ.Α.. ΘΕΜΑ : Α. Υπαγωγή στην ασφάλιση του κλάδου σύνταξης του Ι.Κ.Α. των δικηγόρων, νομικών ή δικαστικών συμβούλων, που παρέχουν ή παρείχαν τις υπηρεσίες τους στο Δημόσιο, σε Ν.Π.Δ.Δ., σε Ν.Π.Ι.Δ., σε επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ασφάλιση σε ένα φορέα των νεοσφαλισμένων από »

ΘΕΜΑ: «Ασφάλιση σε ένα φορέα των νεοσφαλισμένων από » ΘΕΜΑ: «Ασφάλιση σε ένα φορέα των νεοσφαλισμένων από 1.1.1993» ΣΧΕΤ. Η εγκύκλιος 106/93. Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 1 του Ν. 2335/95, οι οποίες προστέθηκαν ως εδάφιο στο τέλος του

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές

Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με βασικές έννοιες της οδηγίας ΔΟΕΕ 13.08.2013 ESMA/2013/611 Ημερομηνία: 13.08.2013 ESMA/2013/611 Πίνακας περιεχομένων I. Πεδίο εφαρμογής 3 II. Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 14/48 21.1.2015 ΔΙΟΡΘΩΤΙΚΑ Διορθωτικό στην οδηγία 2014/26/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, για τη συλλογική διαχείριση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο

Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διοικητικό Οικονομικό Δίκαιο Κρατικές ενισχύσεις Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Σχολής Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου

ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ. Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Δ.Ν. Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου Ειδικοί Επιστήμονες: Γιάννης Κωστής, Έλενα Σταμπουλή, Τασούλα Τοπαλίδου ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Αθήνα 21 Ιουνίου 2005 Αριθμ. Πρωτ.: 18811/2004 Η ΕΠΙΔΕΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΛΑΒΗΣ Η ΤΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ, ΣΕ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΗ ΤΗΣ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ Ο ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1

Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Κατάλογος των νομικών βάσεων που προβλέπουν τη συνήθη νομοθετική διαδικασία στη Συνθήκη της Λισαβόνας 1 Το παράρτημα αυτό περιέχει τον κατάλογο των νομικών βάσεων στις οποίες εφαρμόζεται η «συνήθης νομοθετική

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργήθηκε ένα ταμείο ασφάλισης για όλους, με κορμό το ΙΚΑ και ενιαίους κανόνες υπολογισμού των εισφορών και παροχής σύνταξης, ο Εθνικός Φορέας

Δημιουργήθηκε ένα ταμείο ασφάλισης για όλους, με κορμό το ΙΚΑ και ενιαίους κανόνες υπολογισμού των εισφορών και παροχής σύνταξης, ο Εθνικός Φορέας 1 Δημιουργήθηκε ένα ταμείο ασφάλισης για όλους, με κορμό το ΙΚΑ και ενιαίους κανόνες υπολογισμού των εισφορών και παροχής σύνταξης, ο Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΦΚΑ). Καταργήθηκε η διάκριση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ 2. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ 2.1. Ασφάλιση σπουδαστών Τ.Ε.Ι. κατά τη διάρκεια της πρακτικής άσκησης. Στους σπουδαστές των Τ.Ε.Ι. σύμφωνα με το Π.Δ. 185/84 (ΦΕΚ 61/τ.Α'/8.5.84) παρέχεται ιατροφαρμακευτική

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΕΖΚ4691Ω3-2Χ3. Εγκύκλιος: 30

ΑΔΑ: ΒΕΖΚ4691Ω3-2Χ3. Εγκύκλιος: 30 Αθήνα, 5/06/2013 Αρ. πρωτ.:διασφ/φ3/60/932165 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ Οργανισμός Ασφάλισης Ο.Α.Ε.Ε. Ελευθέρων Επαγγελματιών ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά εταιρικών μορφών και προϋποθέσεις ίδρυσής τους

Χαρακτηριστικά εταιρικών μορφών και προϋποθέσεις ίδρυσής τους Χαρακτηριστικά εταιρικών μορφών και προϋποθέσεις ίδρυσής τους 1. Γιατί να επιλέξετε να συστήσετε μια ατομική επιχείρηση; Η πιο βασική μορφή ιδιοκτησιακού καθεστώτος επιχείρησης είναι η ατομική επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2004 Επιτροπή Αναφορών 2009 26.09.2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Αναφορά 1116/2001, του Siegfried Missalla, γερμανικής ιθαγένειας, σχετικά με τη φορολόγηση από τη φινλανδική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014. Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη:

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014. Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη: Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 45/21.11.2014 Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002)

ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002) ΤΑΜΕΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ (Ν. 3029/2002) ΑΡΘΡΟ 7 Σύσταση - Σκοπός Με τις διατάξεις των άρθρων 7 και 8 εισάγεται το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία και ανάπτυξη της συμπληρωματικής-επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Θέμα: Επανεκπαίδευση και επαναπιστοποίηση γνώσεων των (αντ)ασφαλιστικών διαμεσολαβητών Η ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη:

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014

Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014 Υποβολή δήλωσης παρακρατούμενων φόρων από μισθωτή εργασία 2014 Των Νίκου Παπαγιάννη, οικονομολόγου, φοροτεχνικού και Μαρίας Καλουμένου, λογίστριας Είναι εντυπωσιακό πως για το 2014 δεν έχει ακόμη εκδοθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ειδικά Θέματα Κρατικών Ενισχύσεων Κέντρο Διεθνούς & Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου (ΚΔΕΟΔ) Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (ΜοΚΕ) Αθήνα 16.6.2010 Η έννοια της κρατικής ενίσχυσης -πρόσφατη νομολογία-

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 24.6.2010 COM(2010)331 τελικό 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Πρόταση Ο ΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση της οδηγίας 2006/112/ΕΚ σχετικά µε το κοινό σύστηµα φόρου προστιθέµενης

Διαβάστε περισσότερα

1) Σε ολόκληρο το κείμενο, ο όρος «η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών ( 1 ) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Απριλίου 2012 (δεν έχει

1) Σε ολόκληρο το κείμενο, ο όρος «η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών ( 1 ) Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Απριλίου 2012 (δεν έχει L 149/4 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 8.6.2012 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 465/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 22ας Μαΐου 2012 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΑΣΦΑΛ/ΚΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΠΕΡΙΦ/ΚΟ ΥΠΟΚ/ΜΑ ΙΚΑ ΕΤΑΜ - ΤΜΗΜΑ ΚΕΑΟ Ταχ. Δ/νση : Ταχ. Κώδ.: Τηλέφ.: Πληροφορ.: FAX:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΑΣΦΑΛ/ΚΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΠΕΡΙΦ/ΚΟ ΥΠΟΚ/ΜΑ ΙΚΑ ΕΤΑΜ - ΤΜΗΜΑ ΚΕΑΟ Ταχ. Δ/νση : Ταχ. Κώδ.: Τηλέφ.: Πληροφορ.: FAX: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι.1..... /.. / 201.. ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΑΣΦΑΛ/ΚΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ ΠΕΡΙΦ/ΚΟ ΥΠΟΚ/ΜΑ ΙΚΑ ΕΤΑΜ - ΤΜΗΜΑ ΚΕΑΟ Ταχ. Δ/νση : Ταχ. Κώδ.: Τηλέφ.: Πληροφορ.: FAX: ΠΡΟΣ Αριθμ. Πρωτοκ... κ.. ΑΦΜ:.. ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΟΦΕΙΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου

Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7 η : Οικονομικήελευθερία Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 21.10.2015 COM(2015) 601 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με τη σύσταση Εθνικών Συμβουλίων Ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ EL EL Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12 + Μέγεθος Γραμμάτων - ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 2735/1999: Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (276274) Αρθρο :0 ΦΕΚ Α` ΝΟΜΟΣ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 2735 Διεθνής Εμπορική Διαιτησία. Αρθρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ. Αθήνα, 20-11 -2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Αθήνα, 20-11 -2012 Αρ. Πρωτ. : Κ1-1960 Δ/ΝΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ)

Εργασιακά Θέματα. Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Εργασιακά Θέματα Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) Μάϊος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Επιχείρηση Προσωρινής Απασχόλησης Συνοπτική παρουσίαση... 3 2. Γενικά... 5 3. Νόμιμος Τρόπος Σύστασης Ε.Π.Α.... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 16.12.2015 COM(2015) 648 final 2015/0295 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών

Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς Οικονομικού Δικαίου, Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών Οι δικαιολογητικές βάσεις της ρυθμιστικής παρέμβασης για την προστασία του καταναλωτή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και το ισχύον ευρωπαϊκό και ελληνικό δίκαιο Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Επίκουρος Καθηγητής Διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης. Βασικές μεταβολές του Ν. 4387/2016 στο ασφαλιστικό σύστημα

Θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης. Βασικές μεταβολές του Ν. 4387/2016 στο ασφαλιστικό σύστημα Θέματα Κοινωνικής Ασφάλισης Βασικές μεταβολές του Ν. 4387/2016 στο ασφαλιστικό σύστημα Φεβρουάριος 2017 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές μεταβολές του Ν. 4387/2016 στο ασφαλιστικό σύστημα: Συνοπτική παρουσίαση... 3

Διαβάστε περισσότερα

Δηλαδή η υποχρέωση ανάρτησης στοιχείων δαπανών δεν αφορά όσους μέχρι σήμερα αναρτούν τις πράξεις τους στο Διαύγεια.

Δηλαδή η υποχρέωση ανάρτησης στοιχείων δαπανών δεν αφορά όσους μέχρι σήμερα αναρτούν τις πράξεις τους στο Διαύγεια. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: "Υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές το διανεμόμενο ποσοστό κερδών από ημεδαπές Ανώνυμες Εταιρείες στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό τους".

ΘΕΜΑ: Υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές το διανεμόμενο ποσοστό κερδών από ημεδαπές Ανώνυμες Εταιρείες στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό τους. ΘΕΜΑ: "Υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές το διανεμόμενο ποσοστό κερδών από ημεδαπές Ανώνυμες Εταιρείες στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό τους". ΣΧΕΤ.: Γεν. Έγγραφο Α40/28/20.9.1988 Εγκύκλιος 74/1990 1.Σας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016)

ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) ΕΙΣΦΟΡΕΣ στον ΟΑΕΕ από 1/1/2017 για τους ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα (Άρθρο 39 Ν. 4387/2016) Από 1/1/2017 αλλάζει ριζικά ο τρόπος υπολογισμού και καταβολής των εισφορών των επαγγελματιών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4093/2012

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4093/2012 ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ 4093/2012 ΕΡΩΤΗΣΗ 1: Υπάλληλος υπηρεσίας που είτε ανήκει σε κοινωνικά προστατευόμενη ομάδα, είτε o/η σύζυγος του/της έχει ήδη

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΑ 1. Στην περίπτωση των εξωτερικών επιβαρύνσεων στην παραγωγή, η επιβολή ενός φόρου ανά µονάδα προϊόντος ίσου µε το µέγεθος της οριακής εξωτερικής επιβάρυνσης µπορεί να οδηγήσει:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ O ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ O ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΑΔΑ: ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Αθήνα, 30 Δεκεμβρίου 2016 Αρ. Πρωτ.: οικ.61502/3399

Διαβάστε περισσότερα

Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 38 του N. 3259/2004, σχετικά με τα επαναπατριζόμενα κεφάλαια. (Αρ. Πρ: /11321/Β0012)

Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 38 του N. 3259/2004, σχετικά με τα επαναπατριζόμενα κεφάλαια. (Αρ. Πρ: /11321/Β0012) ΠΟΛ.1124/25.11.2004 Κοινοποίηση των διατάξεων του άρθρου 38 του N. 3259/2004, σχετικά με τα επαναπατριζόμενα κεφάλαια. (Αρ. Πρ: 1094651/11321/Β0012) Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις του άρθρου 38 του N.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ «Πρόσβαση στη δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και προληπτική εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων (ενσωμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Τόπος: Τ.Ε.Ε. Παρουσίαση: Chania Tax. Εισηγητής: Νικολουδάκης Γεώργιος

Θέμα : Τόπος: Τ.Ε.Ε. Παρουσίαση: Chania Tax. Εισηγητής: Νικολουδάκης Γεώργιος 1 Θέμα : Φορολογία Μηχανικών 2016 Τόπος: Τ.Ε.Ε Παρουσίαση: Chania Tax Εισηγητής: Νικολουδάκης Γεώργιος 23/11/2016 Εισόδημα από μισθωτή εργασία, συντάξεις και αγροτική εκμετάλλευση. Κέρδη από επιχειρηματική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 25, 2013 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ Σ/Ν ΤΟΥ ΥΠ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΣΟΚ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014

Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014. Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών Ν.4174/2013 Ισχύει από 1/1/2014 ΠΑΝΟΖΑΧΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Επιστημονικός Υπεύθυνος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΕ Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος Νόμος 4172/2013 Ισχύει από 1/1/2014 Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Αναφορών 28.11.2014 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Θέμα: Αναφορά 0824/2008, του Kroum Kroumov, βουλγαρικής ιθαγένειας, η οποία συνοδεύεται από 16 υπογραφές, σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Επιχειρηματικότητα

Κοινωνική Επιχειρηματικότητα Κοινωνική Επιχειρηματικότητα Έναρξη - Φορολογικά Ασφαλιστικά- Αδελφόπουλος Θεμιστοκλής MBA, Bsc Οικονομολόγος - Φοροτεχνικός ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ Νόμος 4019/2011 Νόμος 4430/2016 ΟΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Διάλεξη 11 η. Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Νομικής ΑΠΘ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διάλεξη 11 η Κυριάκος Κυριαζόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡΙΘ. 5 / 2013

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡΙΘ. 5 / 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ Αθήνα, 01-07-2013 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΛΑΔΟΣ ΙΓ ΚΥΡΙΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΓ1 ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Ταχ. Διεύθυνση : Πατησίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

92/48/ΕΟΚ: Σύσταση της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 1991 για τους ασφαλιστικούς μεσάζοντες

92/48/ΕΟΚ: Σύσταση της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 1991 για τους ασφαλιστικούς μεσάζοντες 92/48/ΕΟΚ: Σύσταση της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 1991 για τους ασφαλιστικούς μεσάζοντες Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 019 της 28/01/1992 σ. 0032-0033 ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Δεκεμβρίου 1991 για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΗΘΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Νομική βάση Περιγραφή Διαδικαστικά στοιχεία 1

ΝΟΜΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΗΘΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Νομική βάση Περιγραφή Διαδικαστικά στοιχεία 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΝΟΜΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΗΘΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ 1 Άρθρο 14 Νομική βάση Περιγραφή Διαδικαστικά στοιχεία 1 Άρθρο 15 Άρθρο 16 Άρθρο 18 Άρθρο 19 Άρθρο 21 Άρθρο 24 Άρθρο 33 Υπηρεσίες γενικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 1.3.2013 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 60/1 III (Προπαρασκευαστικές πράξεις) ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ, της 27ης Νοεμβρίου 2012 σχετικά με διάφορα σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων

Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Προτάσεις σε σχέση με τη φορολογική ρύθμιση συνταξιοδοτικών σχεδίων Νοέμβριος, 2014 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ο Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου (ΣΑΕΚ) είναι ο αναγνωρισμένος φορέας

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 13 Φεβρουαρίου 2013

Αθήνα, 13 Φεβρουαρίου 2013 ΠΟΛ.1026/13.2.2013 Ειδική Φορολόγηση των αμοιβών του Ιπτάμενου Προσωπικού Πολιτικής Αεροπορίας που υπηρετεί σε αλλοδαπή αεροπορική εταιρεία με εγκατάσταση στην Ελλάδα, πριν από την κατάργησή της με τον

Διαβάστε περισσότερα

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Συντονισμός του Κυπριακού συστήματος Κοινωνικών ασφαλίσεων με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο. Στις 29 Απριλίου 2004, η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε και επίσημα τον Ευρωπαϊκό κανονισμό 883/2004. Ο κανονισμός αυτός

Διαβάστε περισσότερα

2]Επιχειρησιακή Ομάδα Παροχών e-mail: diefpar@ika.gr

2]Επιχειρησιακή Ομάδα Παροχών e-mail: diefpar@ika.gr ΑΔΑ: ΒΙΦΔ4691ΩΓ-ΤΘΜ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΔΙΟΙΚΗΣΗ Αθήνα 7/5/2014 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΣΦ/ΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΑΡΟΧΩΝ Αριθ. Πρωτ. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:ΣΥΓΧ/ΝΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ & ΤΟ1/652/2348 ΑΡ.: 36 ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΔEE 225 / Δίκαιο Δημοσίων Συμβάσεων Σχολή ΣΟΕΔ Σχολή Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης Πρόγραμμα Σπουδών ΔEE Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Θεματική Ενότητα ΔEE 225 Δίκαιο Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ / ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΩΣ ΚΑΤΟΧΟΥ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟΥ / ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΟΥ / ΘΥΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ / ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΩΣ ΚΑΤΟΧΟΥ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟΥ / ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΟΥ / ΘΥΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΤΑΜΕΡΙΣΜΟΣ ΕΥΘΥΝΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΕΡΓΟΔΟΤΗ / ΚΥΡΙΟΥ ΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΩΣ ΚΑΤΟΧΟΥ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟΥ / ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΟΥ / ΘΥΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Κατά την εκτέλεση εργασιών σε ένα εργοτάξιο εμπλέκονται κυρίως τέσσερα βασικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ. ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αθήνα, 12-11-2014 ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΑΕΕ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑ 11ος/2014 ΕΒΕΑ Θα ήθελα κατ' αρχήν να ευχαριστήσω τους διοργανωτές της σημερινής εκδήλωσης, αφ' ενός για την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα

Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα 1986L0378 EL 09.03.1997 001.001 1 Το έγγραφο αυτό συνιστά βοήθηµα τεκµηρίωσης και δεν δεσµεύει τα κοινοτικά όργανα B Ο ΗΓΙΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 24ης Ιουλίου 1986 για την εφαρµογή της αρχής της ίσης µεταχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ Λάρισα, 17 Οκτωβρίου 2014 T:#211#770#0#670! F:#211#770#0#671! E:!info@gmlaw.gr! W:!www.gmlaw.gr! Πινδάρου!7,!10671!Αθήνα! Δοµή Εισήγησης I. Άρση περιορισµών συµµετοχής εργοληπτικών

Διαβάστε περισσότερα