Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία: πολιτισμός, μετανάστευση, οργανισμοί, υγεία-πρόληψη, στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Υπό την επιμέλεια των

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία: πολιτισμός, μετανάστευση, οργανισμοί, υγεία-πρόληψη, στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Υπό την επιμέλεια των"

Transcript

1 Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία: πολιτισμός, μετανάστευση, οργανισμοί, υγεία-πρόληψη, στενές διαπροσωπικές σχέσεις Υπό την επιμέλεια των Παναγιώτη Σ. Κορδούτη, Βασίλη Γ. Παυλόπουλου 1

2 Προλογικό σημείωμα Η παρουσία της Κοινωνικής Ψυχολογίας στην κοινωνία τα τελευταία χρόνια είναι κάτι παραπάνω από αισθητή. Η ανάπτυξη της κοινωνιοψυχολογικής έρευνας έχει ήδη δημιουργήσει ένα σθεναρό και συγκροτημένο αντίλογο στις αθεωρητικές, νοηματικά ασύνδετες και ερμηνευτικά επιφανειακές περιγραφικές κοινωνικές έρευνες, που κατακλύζουν τα ΜΜΕ ή αναλαμβάνουν ρόλο «τεκμηρίωσης» πολιτικών επιλογών και παρεμβάσεων. Η διάδοση του κοινωνιοψυχολογικού λόγου, έχει τη δυνατότητα να κινητοποιήσει και να επηρεάσει τη στάση όλων όσοι ενδιαφέρονται να σχεδιάσουν κοινωνικές παρεμβάσεις και πολιτικές, στηριγμένοι στην όσο το δυνατόν πληρέστερη κατανόηση της σχέσης του ατομικού με το όλο, του ψυχολογικού με το κοινωνικό. Άλλωστε η Κοινωνική Ψυχολογία υπήρξε από τη σύλληψή της, προσανατολισμένη στις κοινωνικές εφαρμογές και τον παρεμβατικό σχεδιασμό. Για το λόγο αυτό και ο παρατηρούμενος ταχύτατος πολλαπλασιασμός των επιμέρους επιστημονικών περιοχών της, που υπαγορεύεται σε μεγάλο μέρος από τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά των ερευνητικών πεδίων στα οποία συστηματικά επικεντρώνεται. Από την άλλη μεριά είναι αξιοσημείωτη η μεγάλη διάχυση των πορισμάτων της και των μεθόδων της προς άλλους κλάδους της Ψυχολογίας σε άλλες επιστήμες αλλά και σε ad hoc εφαρμογές. Το βιβλίο αυτό αντανακλά ακριβώς, αφενός, την ευαισθησία θεωριών και μεθόδων της κοινωνικής ψυχολογίας έναντι κάθε πεδίου έρευνας και, αφετέρου, το μεγάλο εύρος και την ποικιλότητα των πεδίων αυτών. Η δε παρουσίασή του εδώ από τους υπογράφοντες υποδηλώνει ακριβώς τη πρόσβαρη αξία που έχει η ρήξη των στεγανών μεταξύ επιστημονικών κλάδων και η όσμωση επιστημολογικών, θεωρητικών και μεθοδολογικών προβληματισμών, όπως αυτοί που απορρέουν από την τριβή της 2

3 Κοινωνικής Ψυχολογίας με πολλαπλά πεδία έρευνας, για τον σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής γενικότερα. Μαρία Καΐλα Νικήτας Πολεμικός Πανεπιστήμιο του Αιγαίου 3

4 Περιεχόμενα Προοίμιο Π. Κορδούτης, Β. Παυλόπουλος Το πολιτισμικό πεδίο Εισαγωγή Β. Παυλόπουλος Διαστάσεις των κοινωνικών αξιωμάτων: Διαπολιτισμική προσέγγιση Π. Παναγιωτοπούλου, Αικ. Γκαρή, Β. Παυλόπουλος Ημικές και ητικές διαστάσεις στη δομή και τη λειτουργία της οικογένειας Α. Γιώτσα Όψεις κοσμικής και θρησκευτικής «ορθοδοξίας»: Από τις δοξασίες στις πρακτικές Γ. Προδρομίτης, Στ. Παπαστάμου Το πεδίο της μετανάστευσης Εισαγωγή Β. Παυλόπουλος Μετανάστες και προβλήματα προσαρμογής στην ελληνική κοινωνία Η. Πετράκου, Γ. Ξανθάκου, Μ. Καΐλα Εθνική ταυτότητα, τακτικές επιπολιτισμού και ψυχική ανθεκτικότητα μεταναστών/παλιννοστούντων μαθητών Φ. Μόττη-Στεφανίδη, Μ. Ντάλλα, Α.-Χ. Παπαθανασίου, Ν. Τάκης, Β. Παυλόπουλος Κοινωνικός στιγματισμός: Από τη σκοπιά του «θύτη» και του «θύματος» Β. Παυλόπουλος Το πεδίο των οργανισμών 4

5 Εισαγωγή Β. Παυλόπουλος, Π. Κορδούτης Θεωρία της κοινωνικής αλληλεξάρτησης και οργανισμοί: Ο οργανισμός ως δίλημμα συλλογικού ατομικού συμφέροντος Π. Κορδούτης Τακτικές άσκησης επιρροής μεταξύ διευθυντικών στελεχών και υφισταμένων σε ελληνικούς οργανισμούς Α.-Σ. Αντωνίου Το πεδίο της υγείας - πρόληψης Εισαγωγή Π. Κορδούτης Ριψοκίνδυνη συμπεριφορά στις σεξουαλικές σχέσεις Ελλήνων φοιτητών Έ. Σαραφίδου, Π. Κορδούτης, Μ. Λουμάκου Xαρακτηριστικά της ετεροφυλόφιλης ερωτικής σχέσης και προφύλαξη: «Είσαι μεγαλύτερος/η, νιώθω για σένα πάθος, μήπως δεν χρειάζονται τόσες προφυλάξεις;» Π. Κορδούτης Εφαρμογή της τριγωνοποίησης στην κοινωνική ψυχολογία της υγείας: Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις των σεξουαλικών σχέσεων μεταξύ των νέων στη Γαλλία και στην Ελλάδα Θ. Αποστολίδης Το πεδίο των στενών διαπροσωπικών σχέσεων Εισαγωγή Π. Κορδούτης «Έρως ανίκατε μάχαν;» Εμπειρική έρευνα για τους μύθους του γάμου 5

6 Β. Παυλόπουλος Αντίληψη ισοτιμίας και σεξουαλικής ικανοποίησης στην ερωτική σχέση Π. Κορδούτης Επίμετρο Α. Πρακτικός οδηγός ανάγνωσης άρθρων στην Κοινωνική Ψυχολογία Β. Παυλόπουλος, Π. Κορδούτης Β. Από την κοινωνιοψυχολογική έρευνα στη συγγραφή: Κατάλογος 15+1 σημείων Β. Παυλόπουλος, Π. Κορδούτης Κατάλογος συγγραφέων Οι επιμελητές του τόμου 6

7 Προοίμιο Πεδία έρευνας στην Κοινωνική Ψυχολογία: H ζώσα κληρονομιά του Kurt Lewin Παναγιώτης Κορδούτης, Βασίλης Παυλόπουλος Ο όρος «πεδίο» υπήρξε ιδιαίτερα γόνιμος για την Κοινωνική Ψυχολογία. Αν θέλει κανείς να ιχνηλατήσει την ιστορία του, θα πρέπει να ανατρέξει στο έργο ενός από τους ιδρυτές της σύγχρονης Κοινωνικής Ψυχολογίας, ίσως τον ιδρυτή της (Taylor, 1998), Kurt Lewin. Ο Lewin άσκησε μεγάλη επιρροή στις πρώτες θεωρητικές και μεθοδολογικές επιλογές της, κυρίως όμως, στο γενικό προσανατολισμό της προς προβλήματα που παράγει το κοινωνικό γίγνεσθαι. Κατά πολλούς, ο προσανατολισμός αυτός, αν και προσαρμοσμένος στο πνεύμα των καιρών, παραμένει ως σήμερα (Sadava & McCreary, Farr, 1996). Το πνεύμα των καιρών, θέλει τη σύγχρονή μας Κοινωνική Ψυχολογία να παρακολουθεί στενά την περιπέτεια της σχέσης του ατόμου με το κοινωνικό γίγνεσθαι (Jones, Papastamou, 2002). Για τον ίδιο τον Lewin όμως, η Κοινωνιοψυχολογική επιστήμη όφειλε να πράττει κάτι περισσότερο: να μετέχει του κοινωνικού γίγνεσθαι, να παράγει γνώση αδιαχώριστη από την κοινωνική δράση και αλλαγή! Η θεωρία, έπρεπε να οδηγεί σε κοινωνική δράση και η κοινωνική δράση, δημιουργώντας έστω και αδιόρατη κοινωνική αλλαγή, έπρεπε να παράγει ερευνητική γνώση, ανανεώνοντας τη θεωρία. Η «έρευνα δράσης» όπως την αποκαλούσε ο Lewin, συνθέτει θεωρία, μέθοδο και κοινωνικές εφαρμογές σε ενιαίο μοντέλο (Aguinis, 1993). Είναι μία επίπονη κυκλική διαδικασία, θεωρίας-σχεδιασμού -δράσης -αξιολόγησης, κοινωνικών παρεμβάσεων, με συνεχή επανατροφοδότηση, μέχρις ότου οι κοινωνικά εμπλεκόμενοι αναγνωρίσουν στο αποτέλεσμα κάθε «κύκλου», το επιθυμητό. Οι ενέργειες που υπεισέρχονται στην κοινωνική δράση, τα αποτελέσματά τους και η έρευνα που τα αξιολογεί, ενημερώνουν και εποικοδομούν θεωρία, ούτως ώστε η εμπειρία που αποκτά- 7

8 ται, να μπορεί βρει εφαρμογή και σε άλλα κοινωνικά προβλήματα, με κοινά χαρακτηριστικά ή ίσως και σε άλλα κοινωνικά πεδία. Υπό την έννοια αυτή, η κοινωνία και η ίδια η ζωή, αποτελούν ζώσα προέκταση του ερευνητικού και πειραματικού εργαστηρίου (Campbell, 1969.Bargal, Gold &, Lewin, Sadava & MvCreary, 1997). Tην πρότασή του για έρευνα δράσης, ο Lewin στήριζε σε μία συγκροτημένη και συνεκτική θεωρία, υψηλής αφαίρεσης, «τη θεωρία του πεδίου», ένα οιονεί μαθηματικό μοντέλο δυνάμεων πεδίου, σχεδιασμένο για να προβλέπει συμπεριφορά και συμπεριφορική αλλαγή, ως απόκριση στις αλλαγές φυσικών και κοινωνικών περιβαλλοντικών δυνάμεων. Οι περιβαλλοντικές δυνάμεις, «αναγιγνώσκονται» από τα ευρισκόμενα εντός του πεδίου άτομα, τα οποία, με βάση την ανάγνωσή τους, επιλέγουν στόχους και κινούνται προς εκπλήρωσή τους. Για τη θεωρία του πεδίου, στη παραγωγή συμπεριφοράς βαρύνει η ισχύς της κοινωνικής κατάστασης. Ταυτόχρονα όμως, στο άτομο δίνεται ρόλος ενεργού δράσης, παρά αντίδρασης. Το άτομο δεν α- ποτελεί άθυρμα των καταστασιακών δυνάμεων. Συμμετέχει ενεργά, επιζητώντας να επιτύχει στόχους μέσα στο φυσικό και κοινωνικό πλαίσιο, το οποίο άλλοτε ενθαρρύνει, άλλοτε κωλύει τη σκοποθετημένη του δράση (Taylor, 1998). H δράση του ατόμου, τροποποιεί το περιβάλλον και κάθε κίνησή του για να επιτύχει ένα στόχο, τροποποιεί την ισχύ των ασκούμενων πάνω του περιβαλλοντικών δυνάμεων. Η αντίληψη αυτή, του ανθρώπου ως όντος, το οποίο συμπεριφέρεται μεν υπό την επίδραση ισχυρότατων περιβαλλοντικών δυνάμεων αλλά με δράση σκοποθετημένη, ικανή να τροποποιεί την επίδραση των περιβαλλοντικών δυνάμεων, διατηρεί αμείωτη την ισχύ της στη σύγχρονη Κοινωνική Ψυχολογία (Fiske, Taylor, 1998). Κατ ουσίαν, η θεωρία του πεδίου καταργεί την έννοια της βασικής θεωρίας και απαλείφει τη διάκριση «θεωρητικής» και «εφαρμοσμένης» έρευνας, εισάγοντας 8

9 την έννοια της «πρακτικής θεωρίας» (Lewin, 1944). Οι οιεσδήποτε θεωρητικές αρχές, που αφορούν τη συμπεριφορά του ανθρώπου είναι ευάλωτες στη δυναμική αλληλεπίδρασή του με το κοινωνικό του περιβάλλον. Το περιβάλλον, εξ αιτίας του υποκειμενικού τρόπου με τον οποίο το άτομο το αντιλαμβάνεται αλλά και των ενεργειών που απορρέουν από την υποκειμενική του αυτή αντίληψη, υφίσταται συνεχή αλλαγή, η οποία με τη σειρά της επιδρά στο άτομο, αλλάζοντάς το...και η αλληλεπίδραση συνεχίζεται, αενάως. Η «θεωρία», υπό τόσο ευμετάβολες συνθήκες, δεν μπορεί παρά να είναι στιγμιαία απεικόνιση της θέσης του ατόμου στο κοινωνικό πεδίο, και του πεδίου εν σχέσει προς το άτομο. Η αξία της είναι μόνον πρακτική, διότι μας χρησιμεύει για να κατανοήσουμε πως, προς ποία κατεύθυνση, πρόκειται να διαφοροποιηθεί η σχέση ατόμου περιβάλλοντος και ίσως, πως δύναται γενικά να διαφοροποιηθεί προς άλλες κατευθύνσεις.. Η θεωρία επομένως του πεδίου, προτρέπει τον κοινωνικό επιστήμονα να πράξει, με συστηματικό τρόπο, ότι πράττει ο απλός άνθρωπος, να εργασθεί για να αλλάξει το κοινωνικό του περιβάλλον, με βάση τους στόχους του, αφού πρώτα κατανοήσει, με τα μέσα που εκείνος διαθέτει, τι σχέση έχει με το περιβάλλον. Στο σημείο αυτό, ανακύπτει το ζήτημα της σχέσης επιστήμης και ιδεολογίας (Papastamou, 2002), εφόσον οι στόχοι αυτοί, δεν μπορεί παρά να είναι «εξωεπιστημονικοί», δηλαδή ιδεολογικές επιλογές του επιστήμονα, σε ερωτήματα όπως, «τι πρέπει να αλλάξει;», «πως;», «προς ποια κατεύθυνση;», «γιατί;». Λόγω της εύλογης εμπλοκής της έρευνας δράσης με ζητήματα ιδεολογικά και δεοντολογικά, ο Lewin έθετε ορισμένους περιορισμούς ή προϋποθέσεις για την ά- σκησή της: (α) οι εμπλεκόμενοι πρέπει οι ίδιοι, να αντιλαμβάνονται ως πρόβλημα το υπό μελέτη κοινωνικό ζήτημα, να βιώνουν τις επιπτώσεις του και να έχουν κίνητρο επίλυσής του, έκδηλο σε ελεύθερες προηγούμενες ατομικές ή συλλογικές ενέργειές τους, (β) οι εμπλεκόμενοι πρέπει να συμμετέχουν εκούσια στην έρευνα δράσης και να 9

10 έχουν επίγνωση των μεθόδων παρέμβασης και (γ) οι χρησιμοποιούμενες ερευνητικές και αξιολογικές μέθοδοι, θα πρέπει να είναι διϋποκειμενικά κατανοητές, αναπαράξιμες από τρίτους και δημόσια επικυρώσιμες. Επί του τελευταίου, ο Lewin δεν είχε καμία αμφιβολία ότι ο ερευνητής, όντας υπόλογος έναντι του κοινωνικού συνόλου, όφειλε να υιοθετήσει τη μόνη προσέγγιση, που κατά την άποψή του είχε «δημοκρατική διαύγεια» και πληρούσε τα χαρακτηριστικά τα οποία περιγράφει το (γ): τη θετικιστική εμπειρική προσέγγιση και μάλιστα το πείραμα. Οι δεοντολογικοί περιορισμοί της έρευνας δράσης, η πολιτική της υφή και οι μεγάλες θεωρητικές-μεθοδολογικές, κοινωνικές και οικονομικές απαιτήσεις της, αποθάρρυνε τους περισσότερους Κοινωνικούς Ψυχολόγους από του να την ακολουθήσουν ή έστω, να ασχοληθούν με την ανάπτυξη της λογικής της, μετά τον πρόωρο θάνατο του Lewin to 1947 (Kidd & Saks, 1980). Παρ όλ αυτά, ορισμένοι, περί τη δεκαετία του 60, δημιούργησαν μία εκδοχή της Λεβινιανής παράδοσης, που συνήθως περιγράφεται ως «Ψυχοτεχνολογία» (Miller, 1969). Επ αυτής της παραδόσεως, οικοδομήθηκε το μεγαλύτερο μέρος της λεγόμενης «Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Ψυχολογίας» που γνωρίζουμε σήμερα (Oskamp, 1986). Η Εφαρμοσμένη Κοινωνική Ψυχολογία, ορίζεται ως «οι εφαρμογές των κοινωνιοψυχολογικών μεθόδων, θεωριών, αρχών και ευρημάτων στην κατανόηση και επίλυση κοινωνικών προβλημάτων» (Oskamp, 1984, σ. 12). Από την Κοινωνική Ψυχολογία, απαιτείται να παράσχει ε- παρκή μέσα για να κατανοηθούν τα κοινωνικά προβλήματα, τόσο μόνον όσο χρειάζεται, για να επινοηθούν τεχνικές επίλυσής τους. Τα προβλήματα νοούνται υπό την ευρύτερη έννοια, π.χ. περιορισμός κατανάλωσης ενέργειας, βελτίωση της δικαστικής διαδικασίας και των καταθέσεων των μαρτύρων, αλλαγή της στάσης-συμπεριφοράς των νέων έναντι του καπνίσματος, προαγωγή των πωλήσεων ενός προϊόντος, αλλαγή συνηθειών διατροφής, βελτίωση της επίδοσης των μαθητών, κλπ. Την Εφαρμοσμένη 10

11 Κοινωνική Ψυχολογία δεν απασχολούν, τουλάχιστον εξ ορισμού οι προϋποθέσεις που έθετε ο Lewin για την άσκηση παρεμβάσεων, επί παραδείγματα, εάν όλοι εμπλεκόμενοι αντιλαμβάνονται «το κοινωνικό τους πρόβλημα». Κατά κανόνα, δεν την απασχολούν ούτε οι μακροκοινωνικές συνέπειες της εφαρμογής των τεχνικών της αλλ ούτε η συμβολή τους στην ανάπτυξη της θεωρίας για την κατανόηση της ανθρώπινης κατάστασης. Η χρήση δεδομένης κοινωνιοψυχολογικής θεωρίας για να κατανοηθεί το υπό μελέτη πεδίο, είναι συχνά αποσπασματική και υπερβολικά «στενή», η δε ανατροφοδότηση της θεωρίας από την εφαρμογή των τεχνικών, ίσως για το λόγο αυτό, ισχνή ή ανύπαρκτη. Σε αντίθεση προς την αρχική σύλληψη του Lewin, πολλές προσεγγίσεις της Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Ψυχολογίας στο πεδίο, τείνουν να είναι θεωρητικά πρακτικές (ενίοτε δε τόσο πρακτικές, που είναι α-θεωρητικές) αντί να είναι πρακτικές θεωρίες. Την μετά Lewin περίοδο πάντως, οι περισσότεροι ερευνητές στράφηκαν σε λιγότερο φιλόδοξα ερευνητικά προγράμματα μικρής κλίμακας ή σε «βασική έρευνα», κρατώντας από τα διδάγματα του Lewin, μόνον την αυστηρή μεθοδολογική πειραματική προσέγγιση, και επιχειρώντας να διερευνήσουν θεμελιώδεις, όπως πίστευαν, κοινωνικές διεργασίες, προσομοιώνοντας κοινωνικές καταστάσεις στο εργαστήριο. Η κοινωνική ψυχολογία «αποσύρθηκε» από τα κοινωνικά προβλήματα και αφοσιώθηκε σε εργαστηριακές μελέτες, παραδείγματος χάριν, για την κοινωνική αντίληψη, τη συμμόρφωση και υπακοή, τη γνωστική ασυμφωνία, την απόδοση αιτίου, τη συνεργατικότητα, την επιθετικότητα, τον αλτρουισμού και τη διαπροσωπική έλξη. Η δραστηριότητα αυτή, παρήγαγε αξιόλογο σώμα βασικής θεωρίας για την ανθρώπινη συμπεριφορά, το οποίο παρ ότι αμφισβητήθηκε σφοδρά, αποτελεί πάντα σταθερό σημείο αναφοράς και εκκίνησης. Η κύρια αμφισβήτηση των εργασιών αυτών, περί το τέλος της δεκαετίας του 60, αρχές 70 (Ring, Elms, Gergen, 1973) 11

12 οφειλόταν, κατά μέγα μέρος, ακριβώς στον εργαστηριακό ερμητισμό και την αποξένωση από το πεδίο, στην αδιαφορία ή αδυναμία των Κοινωνικών Ψυχολόγων να δείξουν, ότι οι αρχές που εντόπιζαν στο εργαστήριο λειτουργούσαν στο πραγματικό κοινωνικό περιβάλλον, όπως στο εργαστήριο (ότι είχαν «οικολογική εγκυρότητα»). Τη μετάβαση στον τρόπο προσέγγισης των «πεδίων έρευνας» του παρόντος χρόνου, ίσως την οφείλουμε σε ορισμένους Κοινωνικούς Ψυχολόγους που αποκρίθηκαν στην κριτική, με τα λεγόμενα «πειράματα πεδίου». Οι έρευνες αυτές, επιχειρούν να κατανοήσουν και να προβλέψουν κοινωνιοψυχολογικά φαινόμενα, στο περιβάλλον που προκύπτουν. Χαρακτηριστικό τους, είναι η επινόηση νέων ερευνητικών στρατηγικών, οι οποίες ενώ έχουν οικολογική εγκυρότητα, διαθέτουν θετικιστική επαγωγική λογική και εξασφαλίζουν γενικευσιμότητα των ευρημάτων, πέρα από τα υπό μελέτη δείγματα συμμετεχόντων (Cook & Campbell, 1979). Σήμερα, η κριτική στάση απέναντι στην εργαστηριακή έρευνα, έχει αφομοιωθεί από το κυρίως ρεύμα της Κοινωνικής Ψυχολογίας, χωρίς την ελάχιστη υποχώρηση από τις βασικές επιστημολογικές αρχές του θετικισμού (Augoustinos & Walker, 2001). Η Λεβινιανή κληρονομιά έχει επανα-επικεντρώσει την Κοινωνική Ψυχολογία στο πεδίο, επαναφέροντας μεγάλο μέρος της προβληματικής του Lewin για τη σχέση επιστήμης-κοινωνίας (Edwards, 1990). Δύσκολα θα μπορούσε να πει κανείς, πως υπάρχει μία περιοχή της Κοινωνικής Ψυχολογίας της οποίας η θεωρία και η έρευνα να είναι αδιάφορη για το κοινωνικό πεδίο και να μην επηρεάζεται από τρέχοντα σχετικά κοινωνικά προβλήματα. Τουναντίον, το πεδίο εμπνέει και ανατροφοδοτεί τη θεωρία, ενώ κατά γενική διαπίστωση, είναι πλέον δυσδιάκριτο και αδικαιολόγητο το όριο μεταξύ βασικής Κοινωνικής Ψυχολογίας και Εφαρμοσμένης (Jones, 1998). Α- κόμη και οι ερευνητές της Κοινωνικής Νόησης, της πλέον ερμητικής πειραματικής εργαστηριακής προσέγγισης, διεξάγουν τις έρευνές τους, υπό την οπτική (ή με την 12

13 προοπτική) εφαρμογών, στη δικαιοσύνη, την υγεία, το περιβάλλον, τα Μ.Μ.Ε, τις ε- πιχειρήσεις, τη γεροντολογία και άλλα πεδία, προσβλέποντας, δι αυτού του τρόπου, και στον εμπλουτισμό των θεωριών τους (Sadava & MvCreary, 1997). Γενικότερα, οι περισσότερες έρευνες που επικεντρώνονται σε κάποιο συγκεκριμένο κοινωνικό πεδίο έχουν στόχο, τόσο να κατανοήσουν τις κοινωνιοψυχολογικές διεργασίες και τα φαινόμενα που υπεισέρχονται στο πεδίο, όσο και να εμπλουτίσουν, όπως συνιστούσε ο Lewin, τη θεωρία τους. Ο εμπλουτισμός της θεωρίας από τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά κάθε πεδίου, τη μετατρέπει σε ισχυρό ερμηνευτικό, προβλεπτικό και ενίοτε ελεγκτικό εργαλείο, για ολοένα περισσότερα φαινόμενα που εμπίπτουν στο ίδιο ή συγγενές πεδίο. Ο θεωρητικός εμπλουτισμός, προτρέπει στην επινόηση αποτελεσματικών εφαρμογών. Η κλασικότερη των κοινωνιοψυχολογικών θεωριών, η Θεωρία της Γνωστικής, Ασυμφωνίας, του μαθητή του Lewin, Festinger, προσφέρεται ως παράδειγμα θεωρίας που εμπλουτίστηκε από την εφαρμογή της στο πεδίο. Κατά την αρχική της σύλληψη, βασίστηκε σε μελέτη πεδίου (Festinger, Reicken &, Schachter, 1956) ενός ανησυχητικού για την κοινωνική συνοχή, κοινωνικού προβλήματος, αυτού των «καταστροφικών λατρειών». Οι ερευνητές για να το μελετήσουν έγιναν οι ίδιοι μέλη μιας εσχατολογικής ομάδας, η οποία προσδοκούσε την εκπλήρωση προφητείας περί συντέλειας του κόσμου, σε ορισμένη ημερομηνία. Έκπληκτοι, κατέγραψαν την εντυπωσιακή αντίδραση, των οπαδών της ομάδας, όταν η αναμενόμενη ημέρα ήλθε, χωρίς να συμβεί η συντέλεια του κόσμου: τα μέλη της ομάδας άρχισαν εντατικά να προσηλυτίζουν άλλους. Επρόκειτο για αντίδραση οφειλόμενη στη μείωση της γνωστικής ασυμφωνίας, στην προσπάθεια των ανθρώπων αυτών, να μειώσουν την εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στην προσδοκία τους, στην οποία είχαν υπερβολικά επενδύσει, και στη ματαίωσή της. Η πρακτική αυτή θεωρία, έχει έκτοτε συμβάλει στο να κατανοήσουμε τη 13

14 συμπεριφορά της αυτοθυσίας του τρομοκράτη, την εκπαίδευση («αυστηρή μύηση»), που μετατρέπει έναν απλό νέο σε βασανιστή των συνανθρώπων του κ.α. (Huggins, Haritos-Fatouros, Zimbardo, 2002). Η πρακτικότητα του εμπλουτισμού της εν λόγω θεωρίας, έχει περαιτέρω, καταδειχθεί και στην αντιμετώπιση οργανωσιακών προβλημάτων, όπως οι μισθολογικές ανισότητες, οι συγκρούσεις και η έλλειψη συνεργασίας (Sadava & MvCreary, 1997). Ανάλογη είναι και η διαδρομή της άλλης κλασικής κοινωνιοψυχολογικής θεωρίας, της απόδοσης αιτίου, την ολοένα αυξανόμενη πρακτικότητα της οποίας γνωρίζουμε από μεγάλο εύρος εφαρμογών, σε προβλήματα διομαδικών σχέσεων, στενών διαπροσωπικών σχέσεων όπως η σχέση των συζύγων (διαζύγιο, κακοποίηση κλπ.), σε ζητήματα ψυχικής και φυσικής υγείας, σχολικής επίδοσης κ.α.. (Augoustinos & Walker, 2001) Τα κεφάλαια του παρόντος τόμου, αποτελούν μικρή, αλλά ενδεικτική αντανάκλαση του μεγάλου πλούτου που παράγει η επαναεπικέντρωση της Κοινωνικής Ψυχολογίας σε ποικίλα πεδία έρευνας. Επιλέξαμε, τα πεδία του πολιτισμού, της μετανάστευσης, των οργανισμών, της υγείας-πρόληψης και των στενών διαπροσωπικών σχέσεων, με βάση κυρίως, τα προσωπικά μας ενδιαφέροντα και οργανώσαμε την παρουσίασή τους εκκινώντας από το μακρο-κοινωνικότερο πολιτισμικό πεδίο για να καταλήξουμε στο μικρο-κοινωνικότερο, των στενών διαπροσωπικών σχέσεων. Τα συγκεκριμένα πάντως πεδία, έχουν προσελκύσει αρκετό ενδιαφέρον, ώστε να αποτελούν διακριτές πλέον επιστημονικές περιοχές, διαθέτουσες σύνθετες, υβριδικές και ειδικές γι αυτά, κοινωνιοψυχολογικές θεωρίες. Ο αναγνώστης, θα διαπιστώσει, ότι σε κάθε περίπτωση, οι θεωρίες έχουν γίνει πιο πρακτικές, εφόσον χάρη στην πολυμήχανη εμπειρική και πειραματική έρευνα, δεν περιγράφουν απλώς τα φαινόμενα κάθε πεδίου, «ποια είναι, τι είναι και από τι απαρτίζονται», αλλά ενίοτε μας δείχνουν τις γνωστικοθυμικές διεργασίες ή τις κοινωνικές διαδικασίες που τα παράγουν, «γιατί και 14

15 πως συμβαίνουν», και υπό ποίες κοινωνικές συνθήκες προκύπτουν, «πότε συμβαίνουν» (Fiske & Taylor, 1984). Δεν είναι φυσικά βέβαιο, ότι οι πρακτικές μας θεωρίες αλλάζουν τον κόσμο, όπως οραματιζόταν o Lewin. Ίσως όμως να συνδράμουν στην ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου και στην καλύτερη προσαρμογή σε έναν κόσμο, που ούτως ή άλλως, δύσκολα αλλάζει. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ίσως δείχνουν τρόπους και μέσα, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αλλαγή σε ορισμένα κοινωνικά πεδία, αρκεί να υπήρχε η βούληση, τα κίνητρα, η συναίνεση των εμπλεκομένων και οι πόροι. Ο αναγνώστης θα κρίνει κατά πόσον οι «πρακτικές θεωρίες», κάθε συγγραφέα του παρόντος τόμου, του προσφέρει ερεθίσματα, για να κατανοήσει συστηματικότερα και να προβληματιστεί, γύρω από ζητήματα που όλους μας απασχολούν, έμμεσα ή άμεσα. Ο φοιτητής ελπίζουμε, περαιτέρω να κατανοήσει, πως συγκροτείται και διατυπώνεται μία θεωρία ή ένα θεωρητικό πλαίσιο, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί εμπειρικά. Ο διϋποκειμενικός εμπειρικός έλεγχος, ο δυνάμενος να αναπαραχθεί αντικειμενικά από κάποιον τρίτο, είναι εκείνος που καθιστά μία θεωρία συναινετικά σεβαστή, εφαρμόσιμη, συστηματικά αμφισβητήσιμη και ανατρέψιμη. Είναι οι εν λόγω ιδιότητες, εκείνες που κάνουν τις θεωρίες πρακτικές, εργαλεία δηλαδή, που εφόσον τα δοκιμάσουμε στο πεδίο που μας ενδιαφέρει, διαπιστώνουμε πως κάτι χρήσιμο μας λένε γι αυτό. Υπό την προϋπόθεση αυτή, συνεχίζουμε να τα χρησιμοποιούμε και τα αντικαθιστούμε, όταν επινοούμε άλλα, χάρη στα οποία καταλαβαίνουμε πολύ περισσότερα πράγματα ή απλώς πολύ περισσότερα πράγματα για ότι ήδη γνωρίζουμε για το πεδίο. Βιβλιογραφία Aguinis, Η. (1993). Action research and scientific research. Journal of Applied Behavioral Science, 29,

16 Augoustinos, Μ. & Walker, I. (2001). Social cognition. An integrated approach. London: Sage. Bargal, D. Gold, M. & Lewin, M. (1992). Introduction: The heritage of Kurt Lewin. Journal of Social Issues, 48(2), Campbell, D. T. (1969). Reforms as experiments. American Psychologist, 24, Cook, Τ. D., & Campbell, D. T. (1979). Quasi-experimentation: Design and analysis issues for field settings. Boston: Houghton Mifflin. Edwards, J. (1990) Edwards J., Tindale R.S., Heath L. and Posavac E.J. (1990) (Eds.), Social influence processes and prevention: Social psychological applications to social issues. New York: Plenum. Elms, A. (1975). The crisis of confidence in social psychology. American Psychologist, 30, Farr, R. M. (1996). The roots of modern social psychology. Cambridge, MA: Blackwell. Festinger, L. Reicken, H. & Schachter, S. (1956). When prophecy fails. Minneapolis: University of Minesota Press. Fiske, S. T. (1992). Thinking is for doing: Portraits of social cognition from daguerretype to laser photo. Journal of Personality and Social Psychology, 63, Fiske, S.T., & Taylor, S.E. (1984). Social cognition. Reading, MA: Addison-Wesley. Gergen, K. J. (1973). Social psychology as history. Journal of Personality and Social Psychology, 26,

17 Huggins, M. Haritos-Fatouros, M., Zimbardo, P. (2002). Violence workers: police torturers and murderers reconstruct Brazilian atrocities. Stanford, CA: University of California Press. Jones, E. (1998). Major developments in five decades of soical psychology. In D. T. Gilbert, S. T. Fiske, & G. Lindzey (Eds.), The handbook of social psychology (pp. 1-57). Boston: McGraw-Hill. Kidd, R. F., & Saks, M. J. (1980). What is applied social psychology? An itroduction. In R. F. Kidd, & M. J. Saks (Eds.), Advances in applied social psychology (Vol. 1. pp. 1-24). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates. Lewin, Κ. (1944). Field theory in social sciences. New York: Harper. Miller, G. A. (1969). Psychology as a means of promoting human welfare. American Psychologist, 24, Oskamp, S. (1984). Applied social psychology. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Oskamp, S. (1986). Applied social psychology to the year 2000 and beyond. Contemporary Social Psychology, 12(1), Oskamp, S. (1997). Applied social psychology today and tommorow. In S. W. Sadava, & D. R. McCreary (Eds.), Applied social psychology (pp ). Upper Saddle River: Prentice Hall. Papastamou, St. (2002). Why the New Review of Social Psychology? New Review of Social Psychology (1), Ring, Κ. (1967). Experimental social psychology: Some sober questions about frivolous values. Journal of Experimental Social Psychology, 3, Sadava, S. W., & MvCreary, D. R. (1997). Applied sovcial psychology. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. 17

18 Taylor, S. (1998). The social being in social psychology. In D. T. Gilbert, S. T. Fiske, & G. Lindzey (Eds.), The handbook of social psychology (pp ). Boston: McGraw Hill. 18

19 Οπισθόφυλλο Η ανάπτυξη της κοινωνιοψυχολογικής έρευνας τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργήσει σθεναρό και συγκροτημένο αντίλογο στις επιφανειακές περιγραφικές κοινωνικές έρευνες που κατακλύζουν τα Μ.Μ.Ε., αναλαμβάνοντας συχνά ρόλο «τεκμηρίωσης» πολιτικών επιλογών και παρεμβάσεων. Η διάδοση του κοινωνιοψυχολογικού λόγου μπορεί να κινητοποιήσει και να επηρεάσει τη στάση όλων όσοι ενδιαφέρονται να σχεδιάσουν κοινωνικές παρεμβάσεις στηριγμένοι στην όσο το δυνατόν πληρέστερη κατανόηση της σχέσης του ατομικού με το όλο, του ψυχολογικού με το κοινωνικό. Άλλωστε, η Κοινωνική Ψυχολογία υπήρξε από τη σύλληψή της προσανατολισμένη σε εφαρμογές και παρεμβατικό σχεδιασμό σε πολυποίκιλα κοινωνικά πεδία. Το βιβλίο απευθύνεται σε φοιτητές αλλά και σε όποιους ενδιαφέρονται να γνωρίσουν το συστηματικό τρόπο με τον οποίο η Κοινωνική Ψυχολογία προσεγγίζει ερευνητικά ορισμένα από τα βασικά πεδία έρευνας που την απασχολούν, και ειδικότερα, τον πολιτισμό, τη μετανάστευση, τους οργανισμούς, την υγεία-πρόληψη και τις στενές διαπροσωπικές σχέσεις. Γενικά κατατοπιστικά κείμενα εισάγουν τον αναγνώστη στις ενότητες που αντιστοιχούν στα πέντε ερευνητικά πεδία, χρησιμοποιώντας αντιπροσωπευτική βιβλιογραφία. Οι ενότητες περιλαμβάνουν ενδεικτικές για το πεδίο ερευνητικές μελέτες, κυρίως εμπειρικές ή πειραματικές, αλλά και εξειδικευμένες βιβλιογραφικές ανασκοπήσεις, χρήσιμες για την προετοιμασία έρευνας και τον προερευνητικό προβληματισμό. Στο επίμετρο, οι φοιτητές ειδικότερα, θα βρουν δύο κείμενα που σκοπό έχουν να τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις ειδικές απαιτήσεις ενός ερευνητικού άρθρου, ως προς την προσπέλαση, την κατανόηση, αλλά και τη συγγραφή του. 26

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή 1 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή Εισαγωγή Πηγές: Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (2010). Intergroup bias. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert,

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΜΜ. ΚΑΜΠΟΥΡΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ, PhD ΙΑΤΡΙΚHΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η επιστημονική έρευνα στηρίζεται αποκλειστικά στη συστηματική μελέτη της εμπειρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΔΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ/ΕΙΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Μεθοδολογία έρευνας Η ερευνητική διαδικασία έχει ως αφορμή ένα προβληματισμό και προσπαθεί να απαντήσει σε ένα ερευνητικό ερώτημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα»

«ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» «ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ» Μάθημα 1 «Μία πρώτη γνωριμία με την εκπαιδευτική έρευνα» Τα θέματά μας Γιατί «μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας» για εσάς; Ποιους τομείς είναι δυνατόν

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 9 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 9 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν τι

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Σημερα και την επόμενη βδομάδα Η ερευνητική διαδικασία Επαγωγικός και παραγωγικός συλλογισμός Είδη ερευνητικών ερωτημάτων Ερευνητικές υποθέσεις Βασικές ερευνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία. Πέτρος Ρούσσος

Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία. Πέτρος Ρούσσος 2 Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία (ΨΧ 90) Πέτρος Ρούσσος Ψυχολογίας (1) Πρώιμη έρευνα στην Ευρώπη (πολλές έρευνες που σήμερα θα θεωρούνταν «γνωστικές» και είχαν σημαντική πρακτική εφαρμογή). Π.χ.: : Javal

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ 1 Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ Η ποιοτική έρευνα έχει επιχειρηθεί να ορισθεί με αρκετούς και διαφορετικούς τρόπους εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ3 ΕΞΑΜΗΝΟΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΙ ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική

Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική Μεθοδολογία έρευνας και στατιστική Μέσα ελέγχου θεωρητικών υποθέσεων στην ψυχολογία Άννα Μαντόγλου Επιλογή ερευνητικού αντικειμένου Χρηστικότητα ή κοινωνική αξία Συγκρουσιακό: εκφέρονται διαφορετικά επιχειρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από:

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από: ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ Πολεμική Στρατηγική Κείμενα: Αθανάσιος Πλατιάς, Κωνσταντίνος Κολιόπουλος ISBN: 978-960-531-342-5 Τιμή: 18,02 ευρώ Σελίδες: 280 Σχήμα: 17 x 24 Γλώσσα: Ελληνικά, Ημερομηνία κυκλοφορίας: 2015 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συνεδρίου. Θεμ. Συνεδρία 1: Ζητήματα ψυχικής υγείας και ασθένειας

Πρόγραμμα Συνεδρίου. Θεμ. Συνεδρία 1: Ζητήματα ψυχικής υγείας και ασθένειας Πέμπτη, 1 Νοεμβρίου Ώρα Ολυμπιακό Μουσείο 18.00-19.00 Εγγραφή 19.00-20.30 Τελετή έναρξης Χαιρετισμοί Τιμητική εκδήλωση προς τιμήν της Καθηγήτριας κυρίας Μ. Μαλικιώση-Λοϊζου Εναρκτήρια ομιλία της τιμώμενης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΕΡΟΣ Α-ESSAY QUESTIONS-ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΣΕ 5 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1.Αναλύστε την Κοινωνική διάσταση της κοινωνικής ψυχολογίας μπορείτε να αναφερθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

«Μην πυροβολείτε την πτυχιακή εργασία!» ένας πρακτικός(;) αντι-οδηγός(;;) για φοιτητές Ψυχολογίας

«Μην πυροβολείτε την πτυχιακή εργασία!» ένας πρακτικός(;) αντι-οδηγός(;;) για φοιτητές Ψυχολογίας «Μην πυροβολείτε την πτυχιακή εργασία!» ένας πρακτικός(;) αντι-οδηγός(;;) για φοιτητές Ψυχολογίας Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας Φοιτητών,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ..................................... 13 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ................................... 14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 15 ΜΕΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΑΥΤΟΒΟΗΘΕΙΑΣ Με τη χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας. Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Πρόγραμμα εξειδίκευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων Εισαγωγικά Το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας οργανώνει για το ακαδημαϊκό έτος 2013 2014 ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης στο πεδίο των εξαρτήσεων. Το εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας: Επιτεύγµατα του παρελθόντος, τρέχοντα προβλήµατα, και µελλοντικές προκλήσεις

Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας: Επιτεύγµατα του παρελθόντος, τρέχοντα προβλήµατα, και µελλοντικές προκλήσεις 34 Περιπτώσεις 3 και 6 (ενδοοµαδική εύνοια) Η περίπτωση 6 αντιπροσωπεύει το βασικό θέµα της ευρύτερης προσέγγισης της Κοινωνικής Ταυτότητας. Όπως έχουµε επισηµάνει, η ενδοοµαδική εύνοια αποτελεί ένα τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας

Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας Κάποιες βασικές έννοιες στη μεθοδολογία της ψυχολογίας 3 βασικές μέθοδοι έρευνας: ενδοσκόπηση παρατήρηση πείραμα (+ μοντέλλα) πειραματική ψυχολογία υποκείμενα/συμμετέχοντες πειραματική διαδικασία, έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες)

Επίπεδο Γ2. Χρήση γλώσσας (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά. Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Γ2 (20 μονάδες) Διάρκεια: 30 λεπτά Ερώτημα 1 (5 μονάδες) Ο φίλος σας έγραψε μία μελέτη σχετικά με τρόπους βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας των μαθητών. Επειδή, όμως, είναι ξένος, κάνει ακόμη λάθη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΟΙΟΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΣΕΛΙΟΥ Κωδικός μαθήματος: ΒΠΟ815 (3Ω/Υ) Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα.

Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Βασικές αρχές του αντι θετικιστικού κινήματος. Τα άτομα έχουν πρόθεση και δημιουργικότητα στη δράση τους, δρουν εσκεμμένα και κατασκευάζουν νοήματα. Τα άτομα κατασκευάζουν με ενεργό τρόπο τον κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο»

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο» Ετήσιο Διαπανεπιστημιακό Διαδικτυακό Σεμινάριο στη Διοίκηση της εκπαίδευσης Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ. Εκδόσεις Ψυχογιός ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΙΝΤΕΡΗΣ, Ph.D. ΑΛΛΑ ΘΕΛΩ ΚΙ ΑΛΛΑ ΚΑΝΩ Εκδόσεις Ψυχογιός Τον Γιώργο Πιντέρη, τον γνώρισα πολλά χρόνια πριν. Συγκεκριμένα σε μια εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Ηρακλείου, όπου με

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας: Απόψεις γονέων μαθητών του δημοτικού για την αποτελεσματικότητα και την βελτίωση του σχολείου

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας: Απόψεις γονέων μαθητών του δημοτικού για την αποτελεσματικότητα και την βελτίωση του σχολείου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σύνδεση Σχολείου-Οικογένειας:

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη Εισαγωγικά υγεία Αγωγής Υγείας

Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη Εισαγωγικά υγεία Αγωγής Υγείας Η Αγωγή Υγείας ως μέσο γνώσεων, αξιών και δεξιοτήτων στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα Βασιλική Ιωαννίδη ΠΡΑΚΤΙΚΑ TOY 2ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή:

Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Οικολογικό-πολιτισμικό πλαίσιο, συνιστώσες επιπολιτισμοποίησης και προσαρμογή: Μελέτη περίπτωσης οικισμού Δροσερού Ξάνθης Διδώ Παπαθεοδώρου, Βασίλης Παυλόπουλος Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 6: Η οργανωτική συμπεριφορά ως επιστημονικός χώρος Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής

Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς. Περίληψη ιατριβής ιδακτορική ιατριβή, Τμήμα Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (2008) Συγγραφέας: Σπύρος Τρύφωνας Επόπτρια: Μπετίνα Ντάβου Η ράση των Συναισθημάτων στη Λήψη Αποφάσεων στους Οργανισμούς Περίληψη ιατριβής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου

Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου Ομιλία της υπουργού Εξωτερικών, κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη, στην παρουσίαση του βιβλίου «Παγκόσμια Ευρώπη: οι Διεθνείς Διαστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Αθήνα 30 Ιανουαρίου 2007 1 Προσφωνήσεις. Αυτή την

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της διοµαδικής µεροληψίας Βελτίωση διοµαδικών σχέσεων

Μείωση της διοµαδικής µεροληψίας Βελτίωση διοµαδικών σχέσεων 58 Η ύπαρξη υπερκείµενων στόχων, χωρίς αντίστοιχη υπερκείµενη ταυτότητα: περίπτωση όπου οι οµάδες νιώθουν άσχηµα για την απώλεια της δικής τους ταυτότητας µέσα στην ευρύτερη υπερκείµενη οµάδα. Η υιοθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας

Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας Πανεπιστήµιο Αθηνών ΠΜΣ Προαγωγής και Αγωγής Υγείας Ακαδ. έτος 2004-05 Βασίλης Παυλόπουλος vpavlop@psych.uoa.gr Μερικές κοινοτοπίες και διάγραµµα της παρουσίασης «Η αντιµετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα