ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α"

Transcript

1 Αναθεώρηση προγράμματος σπουδών ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α Τ.Ε.Ι Αθήνας

2 Α/Α ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛΙΔΕΣ 1. Εισήγηση επιτροπής προγράμματος 3 2. Φιλοσοφία και σκοποί του προγράμματος 6 3. Πρόγραμμα σπουδών Τμήματος Νοσηλευτικής Α 8 4. Περιγράμματα μαθημάτων 12 2

3 Εισήγηση Επιτροπής Αναθεώρησης του προγράμματος Τμήματος Νοσηλευτικής Α Σας διαβιβάζουμε το αναθεωρημένο πρόγραμμα σπουδών νοσηλευτικής το οποίο έγινε σύμφωνα με το Νόμο 3404/ΦΕΚ260/ΤΑ/ και τις οδηγίες της Επιστημονικής Επιτροπής Σπουδών του ΤΕΙ Αθήνας. Το πρόγραμμα σπουδών το οποίο λειτουργεί στο Τμήμα Νοσηλευτικής Α εγκρίθηκε με την υπ. αρ. 22/ απόφαση του ΙΤΕ. Επομένως η αναθεώρηση του προγράμματος είναι απαραίτητη. Η βασική φιλοσοφία και η γενική δομή του προγράμματος δεν τροποποιούνται. Το πρόγραμμα εξακολουθεί να έχει ουσιαστικά την ίδια φιλοσοφία και στόχους με το προηγούμενο. Οι φοιτητές προσανατολίζονται αρχικά στις ανάγκες φροντίδας του υγιούς ατόμου, προχωρούν στις ανάγκες και τη φροντίδα ατόμων με παρεκκλίσεις-προβλήματα- σε θέματα υγείας και ολοκληρώνουν την εκπαίδευσή τους με την προετοιμασία τους ώστε να είναι σε θέση να καλύψουν τις ανάγκες υγείας των ανθρώπων (αρρώστων και υγιών) τόσο στο Νοσοκομείο όσο και στην κοινότητα. Η φιλοσοφία του προγράμματος στηρίζεται στις νέες τεχνολογικές και επιστημονικές εξελίξεις τόσο στις επιστήμες υγείας όσο και στις επιστήμες συμπεριφοράς αλλά και στις κοινωνικοοικονομικές αλλαγές που παρουσιάζονται και στην πατρίδα μας και έχουν άμεση επίπτωση στη Νοσηλευτική. Τέτοιες σημαντικές αλλαγές είναι: Η αθρόα μεταναστευτική κίνηση διάφορων λαών, καθώς και η Ενιαία Οικονομική πολιτική της Ε.Ε., της οποίας μέλος αποτελεί και η Ελλάδα. Συγχρόνως έγινε προσπάθεια σύμπτυξης και περιορισμού του αριθμού των μαθημάτων σύμφωνα με τις οδηγίες της επιτροπής σπουδών, με αποτέλεσμα να αφαιρεθούν κυρίως νοσηλευτικά μαθήματα. Η Νοσηλευτική από τη φύση της απαιτεί από τους φοιτητές υψηλή θεωρητική κατάρτιση και άριστη κλινική επιδεξιότητα, ως εκ τούτο οι ώρες του εκπαιδευτικού προγράμματος αποδεικνύονται ανεπαρκείς σε σχέση με τις απαιτήσεις της Ε.Ε. απαιτεί για τη Νοσηλευτική. Βασικά και επιγραμματικά το πρόγραμμα στηρίχθηκε: 3

4 1) Στις κατευθύνσεις του ΠΟΥ ο οποίος προβλέπει, την ετοιμασία σε βασικό επίπεδο Νοσηλευτών με γενικές βασικές γνώσεις ώστε να μπορούν να εργαστούν αποτελεσματικά τόσο στο Νοσοκομείο όσο και στην κοινότητα. Generalist Nurse = Νοσηλευτής Γενικών Φροντίδων. 2) Στις οδηγίες και κατευθύνσεις Ε.Ε., οι οποίες συμβαδίζουν με αυτές του ΠΟΥ. Σημειώνεται ότι υπάρχουν ειδικές Τομεακές Οδηγίες για την Νοσηλευτική στην Ε.Ε. Ιδιαίτερα λάβαμε υπόψη τις οδηγίες και συστάσεις της Συμβουλευτικής επιτροπής για την εκπαίδευση Νοσηλευτών (ACTN) που καθορίζουν το περιεχόμενο του νοσηλευτικού προγράμματος τόσο της θεωρητικής όσο και της κλινικής εκπαίδευσης στις χώρες της Ευρώπης. Το πιο πάνω κείμενο, έγινε αποδεκτό από τον ΠΟΥ, τον Διεθνή Σύνδεσμο Νοσηλευτών (ICN) και την μόνιμη επιτροπή νοσηλευτών στην Ε.Ε. (PCN). 3) Στα εκπαιδευτικά Νοσηλευτικά Προγράμματα άλλων χωρών τόσο της Ευρώπης όσο και Καναδά, Αυστραλίας και Αμερικής τα οποία είναι προσανατολισμένα και επικεντρωμένα στην Επιστήμη της Νοσηλευτικής. (Σημειώνεται εδώ ότι όλα τα γνωστικά αντικείμενα που περιλαμβάνονται στα προγράμματα αυτά διδάσκονται από νοσηλευτές εκπαιδευτικούς, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων). Μερικά από τα Προγράμματα που μελετήσαμε και λάβαμε υπόψη μας σε σχέση πάντα με την Ελληνική πραγματικότητα, τη νοοτροπία και τις ιδιαίτερες εκπαιδευτικές συνθήκες της χώρας μας είναι τα ακόλουθα: 1. University of San Francisco, Bachelor of Science in Nursing Program, 2. University of Cincinnati, College of Nursing 3. University of Buffalo, the State University of New York, Basic Nursing Program 4. University of Valencia: Three year degree in Nursing 5. University of PIRAMK, Degree program in Nursing 6. University of Copenhagen County School of Nursing and Radiography, Bachelor of Nursing Curriculum 7. University of Edinburgh, Program specification for Bachelor of Nursing with Honours 4

5 8. University of Carrdiff, School of Nursing & Midwifery Studies Δεν αντιγράψαμε κανένα πρόγραμμα διότι κάτι τέτοιο θα ήταν εξωπραγματικό και αναποτελεσματικό. Τηρήσαμε τις αρχές του ΠΟΥ, της Ε.Ε. και του I.C.N. σχετικά με το περιεχόμενο του προγράμματος και πήραμε από το κάθε πρόγραμμα ότι θεωρήσαμε ότι είναι χρήσιμο, θετικό και πραγματοποιήσιμο στην Ελληνική πραγματικότητα. Στην επιτροπή αναθεώρησης του προγράμματος συμμετείχε ως μέλος και εκπρόσωπος του Γενικού Τμήματος Βασικών Ιατρικών Μαθημάτων ο κύριος Φραγκίσκος Χανιώτης καθηγητής ο οποίος συμφωνεί, γενικά,με το προτεινόμενο πρόγραμμα διαφοροποιούμενος στο μάθημα «Παθολογία Ι» για το οποίο προτείνει τρείς (3)ώρες διδασκαλίας την εβδομάδα, αντί δύο. Τα άλλα μέλη της επιτροπής, οι κυρίες Χριστίνα Μαρβάκη και Παναγιώτα Μπέλλου, διατυπώνουν κάποιες επιφυλάξεις για το πρόγραμμα διότι δεν είναι ιδιαίτερα νοσηλευτικοκεντρικό και ακόμη ότι υπάρχουν πολλά μαθήματα Γενικής Υποδομής. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η Νοσηλευτική είναι αυτόνομη επιστήμη και τέχνη έχει το δικό της σώμα γνώσης το οποίο βασίζεται στις νοσηλευτικές θεωρίες και τα νοσηλευτικά μοντέλα. Δανείζεται γνώσεις από επιστήμες όπως η Ιατρική και άλλες θετικές επιστήμες η επιστήμες συμπεριφοράς. Το πρόγραμμα ως εκ τούτου πρέπει να έχει προσανατολισμό την καλλιέργεια γνώσεων, δεξιοτήτων και συμπεριφορών στη Νοσηλευτική. Επειδή γνωρίζουμε την ελληνική πραγματικότητα και το νομικό πλαίσιο που υφίσταται, επίσης ότι το πρόγραμμα καλύπτει τις ελάχιστες προϋποθέσεις εισηγούμαστε την αναθεώρηση του προγράμματος, με την παρατήρηση ότι το μάθημα «Χειρουργική Νοσηλευτική Ι» και «Παθολογική Νοσηλευτική Ι» χρειάζονται μια ώρα επιπλέον. Η Επιτροπή Αναθεώρησης του Προγράμματος Σπουδών Μαρβάκη Χριστίνα Μπέλλου Παναγιώτα Χανιώτης Φραγκίσκος 5

6 Φιλοσοφία και Σκοποί Του Προγράμματος Η Φιλοσοφία, η διάθρωση και οι αντικειμενικοί σκοποί του εκπαιδευτικού προγράμματος εμπεριέχονται ή επικεντρώνονται σε 5 βασικές έννοιες: Άνθρωπος, Υγεία, Κοινότητα, Νοσηλευτική και Νοσηλευτική εκπαίδευση. Παρουσιάζει επομένως, ποικίλες οργανικές, ψυχικές, κοινωνικές και πνευματικές ανάγκες οι οποίες τροποποιούνται συνεχώς, ποικίλουν και αναζητούν την ικανοποίησή τους. 1. Άνθρωπος 2. Υγεία: Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) είναι η πλήρης Οργανική, Ψυχική και Κοινωνική Ευεξία του ατόμου και όχι μόνο η έλλειψη νόσου ή αναπηρίας. Η Υγεία αποτελεί για τον άνθρωπο βασικό δικαίωμα και όχι προνόμιο. Η απόλαυση του υψηλότερου επιπέδου υγείας είναι για τον κάθε άνθρωπο βασικό δικαίωμα χωρίς καμία διάκριση σε σχέση με το φύλο, τη φυλή, τη θρησκεία τις πολιτικές πεποιθήσεις ή την οικονομική και κοινωνική του κατάσταση. 3. Κοινότητα: Αποτελείται από σύνολα ανθρώπων με κοινά χαρακτηριστικά, κοινό γεωγραφικό χώρο ή κοινά ενδιαφέροντα, αξίες ή επιδιώξεις ή ακόμη και κοινά προβλήματα. Η βασική ομάδα κοινωνικού συνόλου είναι η οικογένεια. Η σύγχρονη κοινότητα είναι πολυπολιτισμική και συνεχώς εναλλασσόμενη. Δέχεται ποικίλα και συνεχή ερεθίσματα στα οποία αναγκάζεται να προσαρμοστεί και τα οποία τροποποιούν συνεχώς τις ανάγκες υγείας των πολιτών της. 4. Νοσηλευτική: Είναι ανθρωπιστική επιστήμη αλλά και εξειδικευμένη τέχνη. Αποτελεί μία πολύπλοκή επιστημονική δραστηριότητα η οποία απευθύνεται στον άνθρωπο, την οικογένεια και το κοινωνικό σύνολο σε όλες τις καταστάσεις υγείας και αρρώστιας. Σκοπός της Νοσηλευτικής είναι η αξιολόγηση των αναγκών υγείας, ο προγραμματισμός των παρεμβάσεων και η βοήθεια του ατόμου υγιούς ή αρρώστου να αναλάβει εκείνες τις δραστηριότητες που συντελούν στη υγεία ή την αποκατάστασή της, τις οποίες το άτομο θα πραγματοποιούσε χωρίς βοήθεια, εάν διέθετε την απαραίτητη γνώση, δύναμη και θέληση κατά την V. Henderson. Η άσκηση της Νοσηλευτικής βασίζεται στην έρευνα και το ενδιαφέρον της εστιάζεται στη διατήρηση και προαγωγή της υγείας και την πρόληψη της αρρώστιας στα άτομα, 6

7 τις οικογένειες και την κοινότητα. Προωθεί την αυτοφροντίδα, την ανεξαρτησία και τον σεβασμό της προσωπικότητας των δικαιωμάτων των ανθρώπων ενώ συγχρόνως παρέχει επιμελημένη επιστημονική φροντίδα σε περιπτώσεις αρρώστιας. Επιδιώκει την απόκτηση κάθε νέας θεωρητικής γνώσης και τεχνογνωσίας με σκοπό τη συνεχή προσαρμογή της Νοσηλευτικής Επιστήμης στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη γνώση με προσανατολισμό τόσο την πρόληψη όσο και την θεραπευτική αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας των πολιτών. 5. Νοσηλευτική Εκπαίδευση. Ο φοιτητής της Νοσηλευτικής είναι ένας ενήλικας υπεύθυνος για τη μόρφωσή του η οποία αποτελεί μία συνεχή δια βίου διεργασία και έχει το δικαίωμα να αντιμετωπίζεται με σεβασμό και αξιοπρέπεια. Η διδακτική μεθοδολογία και προσέγγιση ενισχύει την ενεργό συμμετοχή των φοιτητών στη διαδικασία της μάθησης. Στόχος της εκπαίδευσης είναι η καλλιέργεια αναλυτικής και κριτικής σκέψης και η υποστήριξη του φοιτητή για ενεργό συμμετοχή στη διεργασία της μάθησης. Ο καθηγητής λειτουργεί ως συντονιστής της μάθησης, σύμβουλος βοηθός του φοιτητή, ο ίδιος δε αποτελεί τον δια βίου μαθητή και ερευνητή της γνώσης. Το εκπαιδευτικό περιβάλλον ενισχύει την ανάπτυξη κλίματος εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού, ενισχύει την αυτονομία και αυτοενέργεια των φοιτητών και προσφέρει ίσες ευκαιρίες μάθησης σε όλους. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Ο γενικός αντικειμενικός σκοπός του προγράμματος είναι να ετοιμάσει Νοσηλευτές γενικών φροντίδων οι οποίοι να είναι ικανοί να προάγουν, να προστατεύουν, να διατηρούν και να αποκαθιστούν την υγεία των ατόμων /ομάδων ή την αυτονομία των ζωτικών φυσικών και διανοητικών λειτουργιών τους, λαμβάνοντες υπόψη την προσωπικότητα κάθε ατόμου καθώς και τα ψυχολογικά, κοινωνικά, οικονομικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά του. Οι Νοσηλευτές πρέπει: 1. Να διαθέτουν υψηλό επίπεδο θεωρητικών γνώσεων, δεξιοτήτων και αναλόγων διαθέσεων απαραιτήτων για την άσκηση της Νοσηλευτικής επιστήμης. 7

8 2. Να είναι επιδέξιοι επαγγελματίες ικανοί να εργαστούν αποτελεσματικά σε όλα τα επίπεδα περίθαλψης στην Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια και Τριτοβάθμια φροντίδα Υγείας. 3. Να είναι πρόθυμοι και ικανοί να συνεχίσουν την επαγγελματική τους εξέλιξη με τον συνεχή εμπλουτισμό τόσο των θεωρητικών γνώσεων όσο και των δεξιοτεχνιών μέσω της κριτικής προσέγγισης της καθημερινής πράξης και της συνεχούς διεργασίας μάθησης. 4. Να επιδιώκουν την ανάπτυξη της εκπαίδευσης και άσκησης της Νοσηλευτικής επιστήμης στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Οι πιο πάνω σκοποί επιτυγχάνονται μέσω της εκπαίδευσης η οποία: 1.Εισάγει τον φοιτητή στην πολύπλοκη, δυναμική φύση της Νοσηλευτικής επιστήμης όπως αυτή δραστηριοποιείται στην Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη. 2. Συμβάλλει στην ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτεχνιών και στάσεων-διαθέσεων με τις οποίες ο νοσηλευτής θα καταστεί ικανός να αξιολογεί τις ανάγκες υγείας των ατόμων, να παρεμβαίνει στην αντιμετώπιση των αναγκών αυτών με επιδέξια νοσηλευτική φροντίδα και να αξιολογεί τα αποτελέσματα. 3. Διευκολύνει την ανάπτυξη των φοιτητών Νοσηλευτικής ως προσωπικοτήτων αυτοκυριαρχημένων, ευαίσθητων στις ανάγκες των άλλων ανθρώπων, αξιόπιστων και υπευθύνων στη λήψη αποφάσεων. 4. Ενισχύει την ανάπτυξη στους φοιτητές αναλυτικής και δημιουργικής σκέψης για την πρόοδο της Νοσηλευτικής ως επιστήμης. 8

9 Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος : Νοσηλευτικής Α ΕΞΑΜΗΝΟ : Α α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0101 Εισαγωγή στη Νοσ/κή Επιστήμη Μ ΕΥ Υ ΝΟΣ0102 Ανατομία Ι Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0103 Φυσιολογία Ι Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0104 Πληροφορική της Υγείας Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0105 Βιολογία/Γενετική Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0106 Μικροβιολογία Μ ΓΥ Υ Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Β α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0201 Βασικές Αρχές Νοσηλευτικής 2. ΝΟΣ0202 Εισαγωγή στην Κοινοτική Νοσηλευτική M ΕΥ Υ ΜΕ Υ ΝΟΣ0203 Ανατομία M ΓΥ Υ ΝΟΣ0204 Φυσιολογία ΙΙ M ΓΥ Υ ΝΟΣ0205 Βιοστατιστική ΜΓΥ Υ Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Γ α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0301 Χειρουργική Νοσηλευτική ΜΕ Υ

10 2. ΝΟΣ0302 Παθολογική Νοσηλευτική ΜΕ Υ ΝΟΣ0303 Παθολογία Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0304 Χειρουργική Μ ΓΥ Υ ΝΟΣ0305 Φαρμακολογία ΜΓΥ Υ ΝΟΣ0306 Διαγνωστική Νοσηλευτική/Σημειολογία Μ ΕΥ Υ Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Δ α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0401 Χειρουργική Νοσηλευτική ΜΕ Υ ΝΟΣ0402 Παθολογική Νοσηλευτική ΜΕ Υ ΝΟΣ0403 Παθολογία ΙΙ ΜΓΥ Υ ΝΟΣ0404 Παιδιατρική ΜΓΥ Υ ΝΟΣ0405 Ψυχιατρική ΜΓΥ Υ Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Ε α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0501 Παιδιατρική-Μαιευτική Νοσηλευτική ΜΕ Υ ΝΟΣ0502 Επιδημιολογία ΜΕΥ Υ ΝΟΣ0503 Νομοθεσία /Δεοντολογία Νοσηλευτικού Επαγγέλματος ΔΟΝΑ Υ ΝΟΣ0504 Διατροφή-Διαιτολογία M ΕΥ Υ ΝΟΣ0505 Κοινωνιολογία της Υγείας ΔΟΝΑ Υ

11 6 ΝΟΣ0506 Επιλογές: ΜΕ ΕΥ Πρώτες Βοήθειες 2. Διαπολιτισμική Νοσηλευτική Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : ΣΤ α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0601 Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας/Νευρολογική Νοσηλευτική 2. ΝΟΣ0602 Επείγουσα Νοσηλευτική/ΜΕΘ 3. ΝΟΣ0603 Μέθοδοι διδασκαλίας στη Νοσηλευτική. ΜΕ Υ ΜΕ Υ Μ ΕΥ Υ ΝΟΣ0604 Ψυχολογία ΔΟΝΑ Υ ΝΟΣ0605 Αγγλικά Ειδικότητας ΜΕ Υ ΝΟΣ0606 Επιλογές: ΜΕ ΕΥ Καρδιολογική Νοσηλευτική 2. Ογκολογική Νοσηλευτική 3. Γηριατρική ΜΓΥ Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Ζ α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0701 Κοινοτική Νοσηλευτική ΜΕ Υ ΝΟΣ0702 Γεροντολογική νοσηλευτική ΜΕ Υ

12 3. ΝΟΣ0703 Μεθοδολογία Έρευνας στη Νοσηλευτική Μ ΕΥ Υ ΝΟΣ0704 Προαγωγή & Αγωγή Υγείας Μ ΕΥ Υ ΝΟΣ0705 Νοσηλευτική Διοίκηση ΔΟΝΑ Υ ΝΟΣ0706 Επιλογές: ΜΕ ΕΥ Νοσηλευτική Υγιεινής και Ασφάλειας Εργασίας 2. Νοσηλευτική Αποκατάσταση 3.Καινοτομία και Επιχειρηματικότητα στη Νοσηλευτική Σύνολο ΕΞΑΜΗΝΟ : Η α/α Κωδικός Μάθημα ΚΜ ΕΜ Θ Ε Σύνολο ΦΕ ΠΜ 1. ΝΟΣ0801 Πρακτική άσκηση στο επάγγελμα ΝΟΣ0840 Πτυχιακή εργασία Σύνολο ΣΥΝΟΛΟ ΩΡΩΝ Εξάμηνο Θ Ε Σύνολο ΦΕ Π.Μ Α Β Γ Δ Ε

13 ΣΤ Ζ Η

14 Γ.1.1. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ: ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΙΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Ι ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ /ΓΕΝΝΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ/ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ /ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ 14

15 ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Ι ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Ι ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ - ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ/ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-ΜΕΘ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Ι ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΙΙ ΓΕΡΟΝΤΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΓΓΛΙΚΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Δ. Ο. Ν. Α. ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ/ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΥΓΕΙΑΣ 15

16 Περιγράμματα μαθημάτων ΜΑΘΗΜΑΤΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΝΟΣ0101 Θεωρητικό, Εργαστηριακό ΜΕΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 8 (Θεωρία 4, Εργαστήριο 4) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 13 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ A ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της νοσηλευτικής ως διεργασία φροντίδας, της οποίας επίκεντρο είναι ο άνθρωπος και σκοπός η διατήρηση και προαγωγή της υγείας. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Εισαγωγή στην επιστήμη της νοσηλευτικής και στο γνωστικό της αντικείμενο. Φιλοσοφία της νοσηλευτικής και νοσηλευτικής εκπαίδευσης. Προοπτικές εξέλιξης στους τομείς εργασίας των Νοσηλευτών. Ιστορική αναδρομή νοσηλευτικής. Νοσηλευτικές θεωρίες. Εισαγωγή στις έννοιες της υγείας, της προαγωγής της υγείας και της επικοινωνίας. Εισαγωγή στη Νοσηλευτική διεργασία. Το εργαστήριο περιλαμβάνει τεχνικές επικοινωνίας/παρατήρησης. Εκτίμηση αναγκών ατόμου. Σχεδιασμός φροντίδας και αξιολόγησης. Τεχνικές απολύμανσης, αντισηψίας και αποστείρωσης. Λήψη ζωτικών σημείων. Α. Θεωρητικό μέρος μαθήματος Ενότητες: 1. Φιλοσοφία της Νοσηλευτικής Εκπαίδευσης.Νοσηλευτική Εκπαίδευση στην Ελλάδα. 2. Ιστορική εξέλιξη της Νοσηλευτικής : Στην Αρχαία Ελλάδα, Μεσοποταμία, Ιράν, Αίγυπτο, Ινδίες, Αρχαία Ρώμη, Βυζάντιο. 16

17 3. Η επίδραση του Χριστιανισμού στην ανάπτυξη της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης. Η συμβολή της F. Nightgale στην ανάπτυξη της Νοσηλευτικής, ως επιστήμης και τέχνης. 4. Παράγοντες που συντέλεσαν στην εξέλιξη της Νοσηλευτικής. Η Νοσηλευτική στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, μετά την απελευθέρωση, στον Β Παγκόσμιο πόλεμο έως σήμερα. Η εξέλιξη της Νοσηλευτικής εκπαίδευσης. 5. Εισαγωγή στην έννοια της Υγείας και της αρρώστιας. Παράγοντες που επηρεάζουν την Υγεία. Ολιστική θεώρηση της υγείας. 6. Εισαγωγή στην έννοια της αντιμετώπισης, της άμυνας και της προσαρμογής. Μηχανισμοί άμυνας του ατόμου. Θεωρία των Συστημάτων. 7. Βασικοί ρόλοι Νοσηλευτικής φροντίδας. Πολυπολιτισμικότητα και Νοσηλευτική Φροντίδα. 8. Απολύμανση- Αποστείρωση-Αντισηψία. 9. Εισαγωγή στην έννοια της επικοινωνίας. Μοντέλα-Μορφές Επικοινωνίας. Εμπόδια αποτελεσματικής επικοινωνίας και δεξιότητες που την διευκολύνουν. Αρχίζοντας την σχέση της φροντίδας. 10. Εισαγωγή στη Νοσηλευτική διεργασία-σκοποί και Στάδια. Μέθοδοι συλλογής πληροφοριών. Συνέντευξη- Ψυχοκοινωνική αξιολόγηση ατόμου/αρρώστου. 11. Νοσηλευτικό ιστορικό. Νοσηλευτικές δεξιότητες: Παρατήρηση- -Διαγνωστικοί χειρισμοί. 12. Φυσική εξέταση-λήψη και ακριβής καταμέτρηση και καταγραφή Ζωτικών σημείων. 13. Νοσηλευτική αξιολόγηση αναγκών και προβλημάτων του ανθρώπου. - Νοσηλευτική Διάγνωση. 14. Nοσηλευτικές θεωρίες: Περιγραφή - δυναμικά στοιχεία και Περιορισμοί των Νοσηλευτικών θεωριών των V. HENDERSON, I. KING, R. PARSE, D. OREM, 15. Περιγραφή - δυναμικά στοιχεία και Περιορισμοί των Νοσηλευτικών θεωριών των B. NEUMAN, M. ROGERS, C. ROY B. Εργαστηριακό μέρος μαθήματος Ενότητες: Παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία Μηχανισμοί άμυνας Ανάλυση εννοιών όπως ευεξία, υγεία και ασθένεια. Αναγνώριση παραγόντων κινδύνου. 17

18 Ο ρόλος του Νοσηλευτή στην προαγωγή της ευεξίας. Επίπεδα προληπτικής φροντίδας. Ανάπτυξη μηχανισμών άμυνας Νοσηλευτική διεργασία - Αξιολόγηση ασθενούς Λήψη νοσηλευτικού ιστορικού. Παράγοντες που εμποδίζουν την επικοινωνία. Τεχνικές αποτελεσματικής επικοινωνίας Νοσηλευτική διεργασία - Αξιολόγηση ασθενούς Επικοινωνία σε ειδικές καταστάσεις Ζωτικά σημεία Αξιολόγηση της θερμοκρασίας, του σφυγμού και των αναπνοών. Εξοπλισμός και διαδικασία λήψης των ζωτικών σημείων. Καταγραφή στο θερμομετρικό διάγραμμα Ζωτικά σημεία Μέθοδοι αξιολόγησης της αρτηριακής πίεσης. Φυσιολογικές και παθολογικές τιμές αρτηριακής πίεσης. Εξοπλισμός. Καταγραφή στο θερμομετρικό διάγραμμα. Χρήση παλμικού οξύμετρου Νοσηλευτική διεργασία - Νοσηλευτική διάγνωση Ερμηνεία και ανάλυση δεδομένων. Αναγνώριση προβλημάτων. Διατύπωση νοσηλευτικής διάγνωσης. Διάκριση νοσηλευτικής και ιατρικής διάγνωσης. Κατάλογος νοσηλευτικών διαγνώσεων κατά NANDA-I. Αναφορά σε NOC & NIC Νοσηλευτική διεργασία - Σχεδιασμός Διατύπωση σκοπών / εκβάσεων. Προσδιορισμός νοσηλευτικών παρεμβάσεων. Νοσηλευτικές οδηγίες. Προβλήματα ανάπτυξης σχεδίου νοσηλευτικής φροντίδας Νοσηλευτική διεργασία - Εφαρμογή, εκτίμηση, τεκμηρίωση Επίτευξη επιθυμητών σκοπών υγείας. Εκτίμηση αποτελεσμάτων. Προσδιορισμός παραγόντων που έχουν επηρεάσει θετικά ή αρνητικά το αποτέλεσμα. Τροποποίηση σχεδίου φροντίδας. Τεκμηρίωση κάθε βήματος της νοσηλευτικής διεργασίας Αποστείρωση Ορισμοί - Επίδειξη- Εφαρμογές (ετοιμασία υλικού για αποστείρωση, επίδειξη δεικτών αποστείρωσης, επίδειξη εργαλείων, ετοιμασία διαφόρων set (με χαρτί, ύφασμα, ρολό νάιλον, νάιλον σάκο αποστείρωσης), set αλλαγής τραύματος, set κοπής ραμμάτων, set γαζών κ.λ.π. 18

19 Αρχές και εφαρμογές άσηπτης τεχνικής - Ορισμοί Επίδειξη - Εφαρμογές Δημιουργία άσηπτου πεδίου, άνοιγμα αποστειρωμένου υλικού, χρήση και μεταφορά αποστειρωμένου υλικού, Τεχνική χρήσης αποστειρωμένων γαντιών - Εργασία για Αντισηψία-Απολύμανση - Αποστείρωση ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 1. Taylor C., Lillis C., LeMone P. (2006). Θεμελιώδεις αρχές Νοσηλευτικής. 3η Έκδοση. Αθήνα: Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. 2. Sheldon K.L. (2010). Η επικοινωνία στη Νοσηλευτική Συνομιλώντας με τους νοσηλευόμενους. Αθήνα: Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. 3. Doenges M. E., Moorhouse M. F. & Murr A. C.(2008). Οδηγός ανάπτυξης σχεδίου νοσηλευτικής φροντίδας. 1η Έκδοση. Αθήνα: Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. 4. Ζυγά Σ. (2010). Εισαγωγή στη Νοσηλευτική Επιστήμη. Αθήνα: ΒΗΤΑ Ιατρικές εκδόσεις 5. Richard Nelson Jones (2009). Βασικές δεξιότητες Συμβουλευτικής. Αθήνα: Εκδόσεις ΠΕΔΙΟ. 6. Παπαδάτου Δ. & Αναγνωστόπουλος Φ. (1999). Η Ψυχολογία στο χώρο της Υγείας. Γ Έκδοση. Αθήνα: Εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ. 7. Marshall R. (2000). ON CALL. Αρχές και πρωτόκολλα. 3η Έκδοση. Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις ΛΑΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ. 8. Freud, S. (1937). The basic writings of Sigmund Freud (A.A. Brill, Trans./Ed.). New York: Common Library. 9. Kalish, R.A. (1985). Death, Grief and Caring Relationships. Monterey, Ca: Brooks / Cole. 10. Rungapadiachy, D. M. (1999). Interpersonal communication and psychology for health care professionals: Theory and practice. Boston: Butterworth / Heinemann. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση: Να εξετάζουν κριτικά τον ορισμό της υγείας, τη θεωρία της πολλαπλότητας και των παραγόντων που προκαλούν την ασθένεια, την έννοια και τα επίπεδα της πρόληψης (Πρωτογενής, Δευτερογενής, Τριτογενής) και την έννοια της ολότητας του ανθρώπου ως βιο-ψυχο-κοινωνικής οντότητας. 19

20 Να προσδιορίζουν την νοσηλευτική διεργασία ως επιστημονική μέθοδο λύσης προβλημάτων και να εφαρμόζουν τα στάδια της για τη λήψη του νοσηλευτικού ιστορικού και το σχεδιασμό της φροντίδας. Να εξετάζουν κριτικά τις νοσηλευτικές θεωρίες και τα νοσηλευτικά μοντέλα και τον τρόπο εφαρμογής τους στην κλινική νοσηλευτική. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Ελληνική: 1. Σαββοπούλου Γ. Βασική Νοσηλευτική : Μια βιο-ψυχο-κοινωνική προσέγγιση. Αθήνα, Εκδόσεις Ταβιθά, Susan C. dewit. Βασικές αρχές και δεξιότητες της Νοσηλευτικής Φροντίδας. Τόμος Ι, ΙΙ. Ιατρικές Εκδόσεις Δ. Λαγός, Ρηγάτος Γ. Ιστορία της Νοσηλευτικής. Εκδόσεις ΒΗΤΑ, Αθήνα Ξενόγλωσση: 1. Lium Edelman C, Lynn Mandle C. Health Promotion, through out the life span. 6th Edition, Elsevier-Mosby, Byrne M. Key Concepts for the Study and Practice of Nursing. Saint Louis, The Mosby Co., Henderson V. The Nature of Nursing. New York, The Macmillan Co., Rogers M. An Introduction to the Theoretical Basis of Nursing. Philadelphia, F.A. Davis Co., Sorensen K & Luckmann J. Basic Nursing: A psychophysiologic Approach Toronto, W. B. Saunders Co.,

21 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΝΟΣ0102 Θεωρητικό, Εργαστηριακό ΜΓΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 4 (Θεωρία 2, Εργαστήριο 2) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Α ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι η μελέτη της τοπογραφίας, μορφολογίας και αδρής υφής των ιστών, οργάνων και συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού. Στόχος του μαθήματος είναι η απόκτηση της γνώσης της ανατομικής δομής του ανθρωπίνου σώματος και η εξοικείωση με τα ανατομικά μέρη που απαρτίζουν το ανθρώπινο σώμα. Το Εργαστηριακό σκέλος συμπληρώνει τη θεωρία και βοηθά τους φοιτητές στην αναγνώριση της τοπογραφίας των ανατομικών περιοχών και των οργάνων του σώματος του ανθρώπου. Η Περιγραφική και η Τοπογραφική Ανατομική εστιάζεται στην αδρή περιγραφή του ανθρώπινου σκελετού και των αρθρώσεων και στη λεπτομερή περιγραφή των οργάνων που απαρτίζουν τα διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θεωρητικό Μέρος Μαθήματος Α. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. ΚΥΤΤΑΡΟ-ΙΣΤΟΙ. Στοιχειώδεις γνώσεις των 4 βασικών ιστών (επιθηλιακόςσυνδετικός-μυϊκός-νευρικός). 2. ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ. Καλή εκμάθηση των οστών του ανθρώπινου σκελετού. Οστά εγκεφαλικού και προσωπικού κρανίου. 3. Σπονδυλική Στήλη. Ομοιότητες και διαφορές αυχενικών-θωρακικών-οσφυϊκών σπονδύλων. Ιερό οστό-κόκκυγας. Σκελετός θώρακα. Γνήσιες και νόθες πλευρές. 4. Οστά ωμικής ζώνης-βραχίονα-πήχη ή αντιβράχιου-άκρας χείρας. 5. Σκελετός πυέλου. Οστά μηρού-κνήμης άκρου πόδα. 21

22 6. ΑΡΘΡΟΛΟΓΙΑ-ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ. Απλή αναφορά στα είδη των αρθρώσεων (διαρθρώσεις-συναρθρώσεις) του ανθρώπινου σκελετού. Αναφορά συνδέσμων βασικών αρθρώσεων (συνδεσμώσεις-διάρθρωση ώμου-ισχίου, αγκώνα-γόνατος). Β. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ικανή γνώση των παρακάτω συστημάτων και ιδιαίτερα του αναπνευστικού, κυκλοφορικού και πεπτικού συστήματος. 7. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Αναλυτική περιγραφή των τμημάτων του αναπνευστικού σωλήνα. Ρινική κοιλότητα-ρινοφάρυγγας-λάρυγγας-τραχεία. 8.Βρογχικό δένδρο. Πνεύμονες. Αγγεία και νεύρα των πνευμόνων. Υπεζωκότας. Πνευμονικά λόβια. 9. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Αναλυτική περιγραφή της καρδιάς. Κολποκοιλιακές- Μηνοειδείς βαλβίδες. Χιτώνες καρδιάς. Στεφανιαία αγγεία καρδιάς. Μεγάλη και μικρή κυκλοφορία. 10. Αρτηρίες-Φλέβες Τριχοειδή αγγεία. Λεμφοφόρο σύστημα. 11. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Καλή ανάλυση των οργάνων που απαρτίζουν τον πεπτικό σωλήνα. 12. ΑΔΕΝΕΣ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Καλή περιγραφή του ήπατος-παγκρέατος. Χοληφόρο σύστημα. Σπλήν. Σιελογόνοι αδένες (παρωτίδα-υπογλώσσιοςυπογνάθιος). 13. ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Καλή περιγραφή των τμημάτων του Ουροποιητικού Συστήματος (Νεφροί-νεφρική πύελος-ουρητήρες-ουροδόχος κύστη-ουρήθρα (ανδρική-γυναικεία). 14. ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΔΡΑ. Καλή περιγραφή των έξω και έσω γεννητικών οργάνων του άνδρα. 15. ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Καλή περιγραφή των έξω και έσω γεννητικών οργάνων της γυναίκας. Μαστός. Εργαστηριακό Μέρος Μαθήματος Το εργαστηριακό μέρος του μαθήματος περιλαμβάνει επίδειξη τόσον του σκελετικού συστήματος, σε ανθρώπινο σκελετό και σε μυοσκελετικά προπλάσματα, όσον και των βασικών ανατομικών περιοχών του ανθρώπινου σώματος, με τα οργανικά συστήματα που περιλαμβάνονται σε αυτά. 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Εισαγωγή-Επίδειξη των προπλασμάτων του Εργαστηρίου 22

23 (σκελετός, μυϊκός κορμός, κορμός με συναρμολογούμενα όργανα, όργανο ακοής, οφθαλμός, δέρμα, κάτω γνάθος, εγκέφαλος). Καθοδήγηση των σπουδαστών στον εργαστηριακό χώρο και στον τρόπο διεξαγωγής της εργαστηριακής άσκησης. 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη των οστών του κρανίου (εγκεφαλικό-προσωπικό). Επίδειξη εγκεφαλικών βόθρων και οστών που τους σχηματίζουν, θόλου κρανίου, ραφών. Επίδειξη των βασικών τρημάτων της βάσης του κρανίου. Επίδειξη των βασικών οστικών σημείων σε καθένα από τα οστά του κρανίου. 3 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη οστών κοιλότητας θώρακα, σπονδυλικής στήλης (Α1-Α7, Θ1-Θ12, Ο1-Ο5, ιερό οστό, κόκκυγας). Επίδειξη των κοινών χαρακτηριστικών όλων των σπονδύλων και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε σειράς. Επίδειξη των 12 ζευγών πλευρών, διαχωρισμός αυτών σε γνήσιες και νόθες, επίδειξη στέρνου και οστικών σημείων αυτού. 4 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη οστών ωμικής ζώνης, βραχίονα, πήχη, άκρας χείρας. Επίδειξη των βασικών οστικών σημείων σε καθένα από τα οστά των παραπάνω περιοχών. 5 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη οστών πυέλου, μηρού, κνήμης, άκρου πόδα. Επίδειξη των βασικών οστικών σημείων των οστών κάθε περιοχής. 6 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Εισαγωγή στην Αρθρολογία. Επίδειξη όλων των αρθρώσεων του σκελετού και διαχωρισμός αυτών σε συναρθρώσεις-διαρθρώσεις. Επίδειξη των επιμέρους κατηγοριών συνάρθρωσης (συνδέσμωση-συγχόνδρωση-συνοστέωση) και διάρθρωσης (χωρίς άξονα κινητικότητας ή επίπεδες, με άξονα ή άξονες κινητικότητας) 7 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη προπλάσματος καρδιάς και μεγάλων αγγείων αυτής. Διάνοιξη της καρδιάς και επίδειξη των κοιλοτήτων, βαλβίδων, χιτώνων. 8 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη των στεφανιαίων αγγείων, βασικών εγκεφαλικών αγγείων, μεγάλων αγγείων τραχήλου, βασικών αγγείων θώρακα, κοιλίας, πάνω και κάτω άκρου. 9 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη οργάνων αναπνευστικού συστήματος (ρινοφάρυγγας, λάρυγγας, τραχεία, βρόγχοι, πνεύμονες). Επίδειξη των βασικών ανατομικών σημείων του δεξιού και αριστερού πνεύμονα και του υπεζωκότα. Τοποθέτηση πνευμόνων στην κοιλότητα του θώρακα. Εισαγωγή στη σπλαγχνολογία. Διαχωρισμός επί του προπλάσματος με τα συναρμολογούμενα όργανα των 9 ανατομικών περιοχών της 23

24 κοιλιάς. Τοποθέτηση των κοιλιακών οργάνων στις αντίστοιχες ανατομικές περιοχές. 10 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη των οργάνων του πεπτικού συστήματος και των μεγάλων πεπτικών αδένων (ήπαρ-πάγκρεας). Τοποθέτηση αυτών στο πρόπλασμα. Επίδειξη των βασικών ανατομικών στοιχείων κάθε οργάνου, του χοληφόρου συστήματος (εξωηπατικού) και των ανατομικών τμημάτων του παγκρέατος. 11 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Επίδειξη των οργάνων του ουροποιητικού συστήματος και γεννητικών συστημάτων (άνδρα-γυναίκας). Επίδειξη των ανατομικών σχέσεων και των βασικών ανατομικών σημείων των παραπάνω οργάνων. 12 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Εργαστηριακές εξετάσεις Εξαμήνου. Προφορικός τρόπος ή γραπτός τρόπος σύμφωνα με την κρίση του διδάσκοντος. ΣΗΜΕΙΩΣΗ Ο αριθμός των παραπάνω εργαστηρίων δύναται να αυξηθεί (μέχρι 15) ή και να ελλατωθεί (τουλάχιστον 10 μαζί με την τελική εξέταση) εφόσον δεν μεσολαβούν ή μεσολαβούν κατά τις ημέρες διεξαγωγής των Εργαστηρίων επίσημες αργίες, κά. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τα ανατομικά μέρη του ανθρώπινου σώματος. Να τοποθετούν τα διάφορα μέρη του σώματος στο ανθρώπινο πρόπλασμα. Να εξοικειωθούν με το ανθρώπινο σώμα. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : Ελληνική : (συγγραφέας τίτλος βιβλίου- εκδοτικός οίκος χρονολογία) 1. Καμμάς Αντώνης. Μαθήματα Ανατομικής, 1 η έκδοση, Αθήνα Πισίδης Αλέξανδρος. Ανατομική. Βασικές Γνώσεις, 2 η έκδοση, ΛΥΧΝΟΣ, Αθήνα 2001 Ξενόγλωσση : (συγγραφέας τίτλος βιβλίου- εκδοτικός οίκος χρονολογία) 1. Putz R. and R. Pabst. Sobotta: Atlas of Human Anatomy, 2 Volume Set, 14 th edition, URBAN & FISCHER,

25 2. Kahle w., Leonhart H., Platzer W.: Colour Atlas and Textbook of Human Anatomy, Georg. Theme, Stuttgart, Kiss F., Szentagothai J.: Άτλας Ανατομικής του Ανθρώπινου Σώματος, Εκδ. Αθηνάς Ματράγκα, Αθήνα, Standring Susan. Gray s Anatomy.39 th edition, C.V. Mosby, U.S.A., 2005 Netter Franz H. Atlas of Human Anatomy. Volume 1, 3 rd edt, Ιατρικές Εκδόσεις. Π.Χ. Πασχαλίδης, 2004 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι ΝΟΣ0103 Θεωρητικό, Εργαστηριακό ΜΓΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 5 (Θεωρία 3, Εργαστήριο 2) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 5 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Α ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός και στόχος του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές τις φυσιολογικές λειτουργίες και τους ομοιοστατικούς μηχανισμούς του ανθρώπινου οργανισμού σε κυτταρικό επίπεδο και κατά συστήματα, τους γενικούς κανόνες που διέπουν την πολύπλευρη και πολύπλοκη λειτουργική αλληλεξάρτησή τους, τις φυσιολογικές παραμέτρους λειτουργίας τους και τις ενδεχόμενες φυσιολογικές αποκλίσεις σε επίπεδο κυττάρου, ιστού, οργάνου και λειτουργικού συστήματος. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Α. Θεωρητικό Μέρος Μαθήματος 1.ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Αρχές οργάνωσης και λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού. Ρύθμιση των σωματικών λειτουργιών Συστήματα ελέγχου. Εσωτερικό περιβάλλον και Ομοιόσταση. Διαμερισματοποίηση των υγρών του σώματος. Ωσμορρύθμιση. 2. ΚΥΤΤΑΡΟ Είδη, Δομή και σύσταση του κυττάρου. Λειτουργικά συστήματα του κυττάρου. Δομή και Λειτουργία της κυτταρικής μεμβράνης. Διακίνηση μέσω της κυτταρικής 25

26 μεμβράνης. Πυρήνας. Κυτταρόπλασμα. Δομή και λειτουργία των μιτοχονδρίων. Απόπτωση. Ελεύθερες ρίζες Οξειδωτικό stress. Κυτταρικός μεταβολισμός. Διεγερσιμότητα - Αυτοματισμός. Διακυτταρική επικοινωνία. 3. ΑΙΜΑ. Ορισμός, σύσταση. Ερυθρά αιμοσφαίρια: Ερυθροποίηση. Αιμοσφαιρίνη, δομή και λειτουργίες. Παθολογικές ενώσεις της αιμοσφαιρίνης. Αιματοκρίτης. Ομάδες αίματος, σύστημα Rhesus και μετάγγιση. 4. Λευκά αιμοσφαίρια: Παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων. Κατασκευή και λειτουργία των πολυμορφοπυρήνων, λεμφοκυττάρων, μονοπυρήνων. Λευκοκυτταρικός τύπος. Αμυντικοί μηχανισμοί του οργανισμού - Βασικές αρχές ανοσίας. Αλλεργία 5. Αιμοπετάλια: Παραγωγή και ιδιότητες. Πήξη του αίματος. Αιμόσταση. Ινωδόλυση. Πλάσμα: Σύσταση και λειτουργία. Λειτουργίες των λευκωμάτων του πλάσματος. ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ : 6. ΚΑΡΔΙΑ: Δομικές και Λειτουργικές ιδιαιτερότητες. Ηλεκτρικές ιδιότητες - Ηλεκτροκαρδιογράφημα. Διέγερση και συστολή. Καρδιακός κύκλος. Μηχανική της καρδιακής λειτουργίας. Καρδιακή παροχή. Ρύθμιση και προσαρμογή της καρδιακής συστολής. Καρδιακό έργο.. 7. Ακουστικά φαινόμενα Καρδιακοί τόνοι. Στεφανιαία κυκλοφορία. Νευρικός και Ορμονικός έλεγχος της καρδιάς. Ενδοκρινική λειτουργία της καρδιάς 8. ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Αρτηρίες Φλέβες. Αρτηριακός σφυγμός. Αρτηριακή πίεση. Τοπική αιματική ροή. Λειτουργία των τριχοειδών αγγείων Ανταλλαγή υγρών. Φλεβικό σύστημα. Νευρική ρύθμιση της κυκλοφορίας - Αγγειοκινητικά κέντρα. 9. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΛΕΜΦΟΣ: Δομή, σύσταση, κυκλοφορία. Λεμφαγγεία και λεμφογάγγλια. 10. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Στοιχεία λειτουργικής ανατομίας. Η μηχανική και το έργο της αναπνοής. Αερισμός και αιμάτωση. Αναπνευστικοί όγκοι και χωρητικότητες - Δοκιμασίες ελέγχου. 11. Ρύθμιση της αναπνευστικής λειτουργίας. Είδη και τύποι αναπνοής. Αναπνευστική 26

27 προσαρμογή σε ειδικές καταστάσεις - Υποξία, υπερκαπνία και υποκαπνία. 12. ΝΕΦΡΟΙ - ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Ανατομική του νεφρού, ιστολογία των νεφρώνων. Σπειραματική διήθηση. Επαναρρόφηση - Απέκκριση. Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων. Σχηματισμός των ούρων 13. Λειτουργίες του ουροφόρου σωληναρίου. Ούρηση. Ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών Έλεγχος του PH. Ενδοκρινική λειτουργία των νεφρών. 14 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 15 Ολοκλήρωση Συμπλήρωση της ύλης Β Εργαστηριακό σκέλος μαθήματος 1. Χρήση απλού μικροσκοπίου. Κύτταρο ιστοι. 2. Μέτρηση ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων. 3. Ομάδες αίματος 4. Αιματοκρίτης, ΤΚΕ 5. Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης. 6. Προσδιορισμός χρόνου ροής και χρόνου πήξης 7. Ωσμωτικότητα 8. Ηλεκτρικά φαινόμενα στην καρδιά, ανάρτηση καρδιάς βατράχου κατά Engelman 9. Ηλεκτροκαρδιογράφημα 10. Μέτρηση αρτηριακής πίεσης 11. Μικροκυκλοφορία 12. Το έργο της αναπνοής-σπιρομέτρηση οξυμετρία Ο αριθμός των παραπάνω εργαστηρίων μπορεί να αυξηθεί μέχρι 15 ή να ελαττωθεί σε τουλάχιστον 10 ανά εξάμηνο, μαζί με την τελική εξέταση των σπουδαστών του εξαμήνου και των σπουδαστών χωρίς παρακολούθηση, ανάλογα με το αν μεσολαβούν κατά τις ημέρες διεξαγωγής των εργαστηρίων επίσημες αργίες κα. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να γνωρίζουν και να περιγράφουν τις φυσιολογικές λειτουργίες και τους 27

28 μηχανισμούς αλληλορρύθμισης του ανθρώπινου οργανισμού σε επίπεδο κυττάρου, ιστού, οργάνου και λειτουργικού συστήματος και να οριοθετούν τις ενδεχόμενες αποκλίσεις. Η κατανόηση των λειτουργιών του ανθρώπινου οργανισμού και η ερμηνεία των μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη της ομοιόστασης. Στο εργαστηριακό μέρος του μαθήματος να γνωρίζουν οι σπουδαστές να εκτελούν σε πειραματικό επίπεδο πράξεις που αποδεικνύουν τους όρους φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού, καθώς και εφαρμογές των φυσιολογικών αυτών ιδιοτήτων του οργανισμού στην καθημερινή κλινική πράξη. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : Ελληνική : 1. Πλέσσας Σ., Κανέλλος Ε. Φυσιολογία του Ανθρώπου 1, Εκδ: Φάρμακον Τύπος, Αθήνα Χανιώτης Φ. Χανιώτης Δ. Φυσιολογία του ανθρώπου. Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας 3. Guyton A. Φυσιολογία του ανθρώπου. Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας, Αθήνα Boron W., Boulpeap E. Ιατρική Φυσιολογία. Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, Αθήνα Δημουλά Υ. Εργαστηριακός Οδηγός Ασκήσεων Φυσιολογίας του Ανθρώπου, Αθήνα 2007 Ξενόγλωσση: 1. Despopoulos A., Silbernagl S. Physiology, 5 th ed. Thieme, N.Y. USA Priebe H-J, Skarvan K. Cardiovascular Physiology. BMJ Books, London Coffman T, Crowley S. Kidney in Hypertension. Hypertension 51: , Kapitan K. Teaching pulmonary gas exchange physiology. Adv Physiol Educ 32:61-64, 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΝΟΣ0104 Θεωρητικό, Εργαστηριακό 28

29 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΓΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 4 (Θεωρία 2, Εργαστήριο 2) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Α ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της πληροφορικής. Η Απόκτηση Βασικών Γνώσεων σε Θέματα Πληροφορικής και Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Η Απόκτηση Γνώσεων σε Θέματα Νοσηλευτικής Πληροφορικής. Να αποκτήσουν δεξιότητες χρήσης Ομάδος Προγραμμάτων Εφαρμογών Γραφείου και Ανεύρεσης Πληροφοριών Υγείας στον Παγκόσμιο Ιστό. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Α Θεωρητικό Μέρος Μαθήματος Μέρος 1. Εισαγωγή στην Πληροφορική και στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές 1.1 Φύση, Μετάδοση, Αποθήκευση και Επεξεργασία Πληροφοριών με την Χρήση Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. 1.2 Τα Τμήματα, τα Εξαρτήματα και η Διάρθρωση των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. 1.3 Σύγχρονα Λειτουργικά Συστήματα Υπολογιστών. 1.4 Βάσεις Δεδομένων και τα Σύγχρονα Σχεσιακά Συστήματα Βάσεων Δεδομένων. 1.5 Δίκτυα Υπολογιστών, Τοπικά Δίκτυα, Δίκτυα Ευρείας Περιοχής, Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός. Διευθύνσεις Διαδικτύου. 1.6 Ομάδα Προγραμμάτων Εφαρμογών Γραφείου. Μέρος 2. Νοσηλευτική Πληροφορική 2.1 Ψηφιακά Κλινικά Δεδομένα. Δεδομένα από Απεικονιστικά Συστήματα και Βιολογικά Σήματα. 2.2 Η Ανάγκη Διαμοιρασμού των Νοσηλευτικών Δεδομένων μεταξύ Νοσηλευτικών Κέντρων που είναι Γεωγραφικώς Απομακρυσμένα. Διασύνδεση Υπολογιστικών Κόμβων Απομακρυσμένων Νοσηλευτικών Κέντρων. 2.3 Το Πρότυπο Digital Imaging and Communications in Medicine - DICOM για την 29

30 Δικτυακή Μετάδοση Ψηφιακών Ιατρικών και Νοσηλευτικών Δεδομένων. 2.4 Ηλεκτρονικός - Νοσηλευτικός Φάκελος Ασθενή. 2.5 Σύγχρονα Νοσηλευτικά Πληροφορικά Συστήματα και Συστήματα Νοσοκομείων. 2.6 Θέματα Ασφάλειας και Απορρήτου Δεδομένων Υγείας Ασθενή. 2.7 Υποστήριξη Κλινικών Διαδικασιών - Τηλεϊατρική. Β Εργαστηριακό Μέρος Μαθήματος Πρακτική σε Προγράμματα Εφαρμογών Γραφείου. Εύρεση Πληροφοριών Υγείας δια μέσου Διαδικτύου. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να χρησιμοποιούν προγράμματα εφαρμογών γραφείου Να εντοπίζουν πληροφορίες υγείας στο διαδίτυο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Shortliffe, E. and J. Cimino. (2006). Biomedical Informatics: Computer Applications in Health Care and Biomedicine, Springer Verlag. 2. Eleanor Callahan Hunt, Sara Breckenridge Sproat, Rebecca Rutherford Kitzmiller (2004) The Nursing Informatics Implementation Guide (Health Informatics), Springer Verlag 3. Marion J. Ball, Kathryn J. Hannah, Ulla Gerdin Jelger and Hans Peterson. (2000). Nursing Informatics, Where Caring and Technology Meets. Springer Verlag. 4. Rudi Van de Velde. (1992). Hospital Information Systems - The Next Generation. Springer Verlag. 5. Rudi Van de Velde and Patrice Degoulet. (2003). Clinical Information Systems: A Component - Based Approach (Health Informatics). 6. Michael K. Bourke. (1994). Strategy and Architecture of Health Care Information Systems. Springer Verlag. 7. J.H. van Bemmel and M.A. Musen. (2002). Handbook of Medical Informatics. Springer Verlag. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ/ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΝΟΣ0105 Θεωρητικό 30

31 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΓΥ 2 Θεωρία ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 2 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Α ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές τη μοριακή βάση των κυτταρικών λειτουργιών και ειδικότερα των πρωτεϊνών και του DNA, της κυτταρικής επικοινωνίας και των βιολογικών μεμβρανών, ώστε να έχουν την υποδομή για την κατανόηση των φυσιολογικών και παθολογικών μηχανισμών στον άνθρωπο και τις νέες διαγνωστικές μοριακές τεχνικές. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Ταξινόμηση οργανισμών διαφορές ευκαρυωτικού και προκαρυωτικού κυττάρου- prions 2. Βιομόρια (υδατάνθρακες, αμινοξέα, νουκλεικά οξέα, λιπίδια)- Δομήλειτουργίες-αλληλεπιδράσεις) 3. Η οργάνωση του χρωμοσωμικού υλικού στους μικροοργανισμούς-ιοί βακτήρια-οι φάγοι και η χρήση τους στην μοριακή βιολογία. 4. Δομή και λειτουργία πρωτεινών Ι(δομικά χαρακτηριστικά-μοντέλλακρυσταλλοποίηση)-δομή και λειτουργία πρωτεινών ΙΙ: οι πρωτείνες σαν δομικά και λειτουργικά συστατικά του κυττάρου και των ιστών 5. Δομή και λειτουργία βιολογικών μεμβρανών, μεμβρανικές πρωτεΐνες 6. Κυτταρική επικοινωνία- Μεταγωγή σημάτων-υποδοχείς 7. Οργάνωση χρωμοσώματος γονίδια- έκφραση των γονιδίων στα προκαρυωτικά(οπερόνιο) και στα ευκαρυωτικά. 8. Δομή και λειτουργία του DNA (Πως δείχθηκε ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό-γενετικός κώδικας). 9. Μεταλλάξεις και μηχανισμοί επιδιόρθωσης -Γενετικοί χειρισμοί κλωνοποίηση 10. Κυτταρικός κύκλος (φάσεις και ρυθμιστές)-απόπτωση- κυτταρικός θάνατος 11. Μοριακή βάση του καρκίνου (πρωτο-ογκογονίδια,ογκογονίδια,αντιογκογονίδια). 12. Το ανθρώπινο γονιδίωμα 13. Γονιδιακή θεραπεία. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 31

32 Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να κατέχουν το κύτταρο (προκαρυωτικό και ευκαρυωτικό) μορφολογικά και λειτουργικά Να γνωρίζουν τις λειτουργίες των κυτταρικών δομών και βιομορίων και τη σημασία τους στη βιολογία του ανθρώπου. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνική : 1. Χαρβάλου και συν Σύνοψη κυτταρικής βιολογίας-εισαγωγή στη μοριακή βιολογία του κυττάρου, Πασχαλίδης, Aνάγνου και συν Στοιχεία κυτταρικής βιολογίας, Πασχαλίδης, Genes VIII, Lewin, ελληνική έκδοση, 2004 Ξενόγλωσση : 1. Genes VIII, Lewin, 2004, Pearson education 2. Tomas Pollard et al Cell Biology with student consult -on line access. Hardcover 2007 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΝΟΣ0106 Θεωρητικό 32

33 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΜΓΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 2 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 2 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Α ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους φοιτητές στις γενικές γνώσεις και τις τεχνικές μελέτης των μικροοργανισμών ( βακτηρίων πρωτόζωων - μυκήτων και ιών). ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Ορισμοί - Ιστορία της Μικροβιολογίας, Ταξινόμηση Μικροοργανισμών, Συστήματα ταξινόμησης, Ονοματολογία. 2. Μικροβιολογικό Εργαστήριο, εργαστηριακή εξέταση, ποιοτικός έλεγχος. 3. Μικροσκόπιο, Επίχρισμα, Χρώσεις, Χρωστικές, Μικροβιολογικές τεχνικές 4. Μορφολογία - δομή μικροβίων, γενική περιγραφή βακτηρίων, πρωτόζωων, μυκήτων και ιών. 5. Φυσιολογία, πολλαπλασιασμός μικροοργανισμών. Φυσιολογική χλωρίδα. 6. Κλινικό δείγμα ( τρόποι λήψης και μεταφοράς) 7. Τεχνικές καλλιέργειας κλινικών δειγμάτων.μέθοδοι ευαισθησίας των βακτηρίων στα αντιβιοτικά 8. Ορολογικές, μοριακές διαγνωστικές μέθοδοι των λοιμώξεων. Παθογόνοι μικροοργανισμοί, τρόποι μετάδοσης 9. Παθογένεση των λοιμώξεων α) Μηχανισμοί που αφορούν τον μικροοργανισμό β) Μηχανισμοί που αφορούν τον μεγαλοοργανισμό γ) Μηχανισμοί ανοσίας σε βαρέως πάσχοντες (10, 11, 12, 13). Κλινική μικροβιολογία 33

34 14. Ταξινόμηση, διαγνωστικός έλεγχος, νοσήματα: 15. (Σταφυλόκοκκοι, Στρεπτόκοκκοι, εντερόκοκκοι, ναισσέριες εντεροβακτηριακά, Μυκοβακτηρίδια, Ψευδομονάδα, Βρουκέλλα, Μυκοπλάσματα, Χλαμύδια, Μύκητες, Παράσιτα, Ιοί. ) ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να αναγνωρίζουν, περιγράφουν και να χρησιμοποιούν την κατάλληλη ορολογία Να γνωρίζουν τη φύση των μικροοργανισμών( βακτηρίων πρωτόζωων - μυκήτων και ιών). Να αποκτήσουν γενικές γνώσεις εργαστηριακών μεθόδων και τεχνικών διαγνωστικού ελέγχου των μικροοργανισμών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνική : 1. Εμμανουηλίδου Α. Αρσένη Ιατρική Μικροβιολογία 2. Χριστάκης Λεγάκης Κλινική Λοιμώξεις Ξενόγλωσση : 1. Shanson, D.C. Microbiology in clinical practice 2. Michael J.Pelzar, Chan E.SS, Noel R. Krieg Microbiology 34

35 ΜΑΘΗΜΑΤΑ Β ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣ0201 Θεωρητικό, Εργαστηριακό ΜΕΥ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 8 (Θεωρία 4, Εργαστήριο 4) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 10 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Β ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές την έννοια της παροχής Νοσηλευτικής φροντίδας και να αποκτήσουν δεξιότητες σχετικά με την παροχή φροντίδας σύμφωνα με τις βασικές αρχές νοσηλευτικής. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Α. Θεωρητικό Μέρος Μαθήματος 1. Γενικά περί νοσοκομείων. Ομάδα υγείας. 2. Εισαγωγή του ασθενή στο νοσοκομείο. 3. Υγιεινή φροντίδα και ασφάλεια. 4. Άνεση, ανάπαυση και ύπνος. Κίνηση και άσκηση 5. Διατροφή και ενυδάτωση. 6. Εφαρμογή ρινογαστρικού σωλήνα. 7. Διατήρηση της ακεραιότητας του δέρματος. Πρόληψη και θεραπεία κατακλίσεων. 8. Εφαρμογή επισπαστικών μέτρων. 9. Χορήγηση φαρμάκων απ όλες τις οδούς. 10. Διατήρηση και προαγωγή τις απεκκριτικής λειτουργίας του ουροποιητικού συστήματος. 11. Διατήρηση και προαγωγή της απεκκριτικής λειτουργίας του εντέρου 12. Παρακεντήσεις 13. Φροντίδα ασθενούς τελικού σταδίου 35

36 Β. Εργαστηριακό Μέρος Το εργαστηριακό μέρος του μαθήματος περιλαμβάνει την επίδειξη συγκεκριμένων τεχνικών και δεξιοτήτων που αφορούν θέματα του θεωρητικού μέρους καθώς και την άσκηση ώστε να τις εφαρμόζουν στο εργαστήριο και στην κλινική εκπαίδευση. Αναλυτικά: Προετοιμασία κρεβατιού ασθενούς, Πρωινή φροντίδα, Λούσιμο και λουτρό επί κλίνης, υποκλυσμοί, κίνηση και έγερση ασθενούς, χορήγηση φαρμάκων απ όλες τις οδούς, φροντίδα κατακλίσεων, προεγχειρητική ετοιμασία αρρώστου, μετεγχειρητική ετοιμασία αρρώστου, φροντίδα τραύματος, φροντίδα ασθενούς τελικού σταδίου. Νοσηλευτική μονάδα-θάλαμος ασθενή- Οργάνωση- Εξοπλισμός. (Επίδειξη εξαρτημάτων κλίνης, ιματισμού, νοσηλευτικού υλικού) Ετοιμασία κλίνης. Εξατομικευμένη φροντίδα κατακεκλιμένων ασθενών. Αρχές μηχανικής του ανθρωπίνου σώματος. Τρόποι μετακίνησης του ασθενή στο κρεβάτι, έγερση του ασθενή από το κρεβάτι με έναν και με δύο νοσηλευτές. Κάλυψη βασικών αναγκών αρρώστου στο κρεβάτι (Φροντίδα στοματικής κοιλότητας, Λουτρό επί κλίνης,). Υποκλυσμοί. Τοποθέτηση σωλήνα αερίων. Έλκη κατακλίσεων. Μέτρα πρόληψης. Υγρή μέθοδος φροντίδας. Επιθέματα. Προεγχειρητική ετοιμασία αρρώστου. (Προετοιμασία εγχειρητικού πεδίου- Ενδυμασία αρρώστου- Μεταφορά από το κρεβάτι στο φορείο και αντίστροφα- Ετοιμασία χειρουργικής κλίνης). Μετεγχειρητική φροντίδα και παρακολούθηση ασθενών: Παραλαβή χειρουργημένου ασθενή. Έγερση χειρουργημένου ασθενή. Φροντίδα χειρουργικού τραύματος Χορήγηση φαρμάκων (Επίδειξη τρόπων και μεθόδων). Φάρμακα peros, TTS, (transdermal patch),οφθαλμικές και ωτικές σταγόνες. υπόθετα. Παρεντερική χορήγηση φαρμάκων. Προετοιμασία από ampoule και flacon, ανασύσταση. o Ενδομυϊκή o Υποδόρια o Ενδοδερμική. 36

37 Αιμοληψία από περιφερική φλέβα (σύριγγα, πεταλούδα, σύστημα vacuteiner) και τοποθέτηση του δείγματος στα φιαλίδια με βάση το είδος του απαιτούμενου εργαστηριακού ελέγχου. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να εκτιμούν τις βασικές ανάγκες των ασθενών. Να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν τη νοσηλευτική φροντίδα και να αξιολογούν τα αποτελέσματα της φροντίδας. Να εφαρμόζουν προληπτικά θεραπευτικές και υποστηρικτικές παρεμβάσεις στον ενήλικα ασθενή Να αντιλαμβάνονται τις ανάγκες νοσηλείας του αρρώστου στη Δευτεροβάθμια Φροντίδα υγείας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ : Ελληνική : 1. Γουλιά Ειρ. ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ, Εκδόσεις «ΤΑΒΙΘΑ», Αθήνα Ιορδάνου Π. Βασικές νοσηλευτικές δεξιότητες και παρεμβάσεις. Εκδόσεις «ΤΑΒΙΘΑ», Αθήνα Ulrich S.P., Canale S.W. & Wendell S.A. (1997). Νοσηλευτική Παθολογική Χειρουργική. Σχεδιασμός Νοσηλευτικής φροντίδας. Εκδόσεις Λαγός, τόμος Α, Αθήνα. 4. Σαχίνη - Καρδάση Α.& Πάνου Μ. (2000). Παθολογική και Χειρουργική Νοσηλευτική. Εκδόσεις Βήτα, 1 ος τόμος, Αθήνα. Ξενόγλωσση : 1. Eisner, Ε. Instructional and expressive educational objectives: Their formulation and use in curriculum. Chicago: Rand McNally, 1999, ρρ

38 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΝΟΣ0202 Θεωρητικό, Εργαστηριακό ΜΕ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 7 (Θεωρία 3, Εργαστήριο 4) ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 9 ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Β ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοήσουν οι φοιτητές το ρόλο του Νοσηλευτή στη διατήρηση της υγείας του ατόμου και της οικογένειας, να αποκτήσουν δεξιότητες σχετικά με την αξιολόγηση του ατόμου εξελικτικά από την κύηση έως την υπερηλικίωση. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το θεωρητικό μέρος περιλαμβάνει γενικά στοιχεία για: τις Μορφές Υγειονομικών συστημάτων, το Εθνικό Σύστημα Υγείας και τις Μονάδες περίθαλψης, καθώς και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Επίσης για: τη λειτουργία της οικογένειας, την αξιολόγηση υγιούς ατόμου εξελικτικά την εφαρμογή της Νοσηλευτικής διεργασίας και των θεωρητικών μοντέλων στην κοινότητα. Καθώς και για: την πρόληψη και προαγωγή υγείας, την ευαισθητοποίηση σε θέματα προαγωγής και αγωγής υγείας σε άτομα και στην οικογένεια, και τις παρεμβάσεις για τη διατήρηση της υγείας του ατόμου και της οικογένειας. Α. Θεωρητικό μέρος μαθήματος 1. Συστήματα φροντίδας υγείας. Σύστημα Υγείας στην Ελλάδα (Ε.Σ.Υ.) 2. Εισαγωγή στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. 3. Κοινοτική Νοσηλευτική και Π.Φ.Υ. 4. Πρόληψη, Προαγωγή και Αγωγή Υγείας. 38

39 5. Οικογένεια. Θεωρίες ανάπτυξης. Εκτίμηση της οικογένειας. 6. Προγεννητικός έλεγχος, Οικογενειακός προγραμματισμός. Οικογένεια σε κρίση. Επίδραση της φτώχειας στην υγεία των οικογενειών. 7., 8. Νοσηλευτική φροντίδα εγκύου, λεχώνας, νεογνού και βρέφους στην κοινότητα. Μητρικός θηλασμός. 9. Ανοσοποίηση Εμβολιασμοί 10. Νοσηλευτική Φροντίδα νηπίου, παιδιού. Διατροφικά προβλήματα, μαθησιακές δυσκολίες, αυτισμός, πρόληψη ανωμαλιών του σκελετού. 11. Νοσηλευτική Φροντίδα εφήβου 12. Πρόληψη παραγόντων κινδύνου στους εφήβους (εξαρτησιογόνες ουσίες, ανεπιθύμητη κύηση και βίαιες καταστάσεις, σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, διατροφικά προβλήματα). 13. Υγεία Ενηλίκων. Πρόληψη παραγόντων κινδύνου. Τρόπος ζωής. 14. Πρόληψη μεταδοτικών νοσημάτων 15. Υγεία των ηλικιωμένων. Διατροφή, άσκηση, ύπνος, ανάπαυση. Β. Εργαστηριακό Κλινικό μέρος μαθήματος: Το εργαστήριο-κλινικό μέρος, σε συνάρτηση με το θεωρητικό, περιλαμβάνει άσκηση των φοιτητών σε νοσηλευτικές διαδικασίες πρόληψης, σε βρεφονηπιακούς σταθμούς καθώς και σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας φροντίδας υγείας, με επίβλεψη εκπαιδευτικού. ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Μετά το τέλος του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση : Να αναγνωρίζουν οι φοιτητές τις διάφορες μορφές υγειονομικών συστημάτων και το εθνικό σύστημα υγείας της χώρας μας. Να προσδιορίζουν τη σημασία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Να προσδιορίσουν τους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία. Να αξιολογούν την κατάσταση υγείας του ατόμου εξελικτικά. 39

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0111 ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος Συντετμημένος Τίτλος: Πλήρης Τίτλος: ΒΑΣΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MA0111 ΜΑ0112 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2009-2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - Πτυχιούχων Α.Ε.Ι. & Πτυχιούχων Ανωτέρων Σχολών Διετούς Κύκλου Σπουδών - Πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επαναληπτικής Εξεταστικής Μαθημάτων Σεπτεμβρίου Ακαδημαϊκού Έτους 2014-2015

Πρόγραμμα Επαναληπτικής Εξεταστικής Μαθημάτων Σεπτεμβρίου Ακαδημαϊκού Έτους 2014-2015 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ 11:00 13:00 ΑΜΦ, ΝΚ1 *Βιολογία του Κυττάρου Βιοχημεία ΙΙ *Βιολογία Βιοχημεία ΙΙ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ 13:00 15:00 ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΒΑΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ *Βιολογία του Κυττάρου Βιοχημεία ΙΙ *Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξεταστικής Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού Έτους 2014-2015

Πρόγραμμα Εξεταστικής Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού Έτους 2014-2015 Πρόγραμμα Εξεταστικής Μαθημάτων Εαρινού Εξαμήνου Ακαδημαϊκού Έτους 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ 8-6-2015 ΤΡΙΤΗ 9-6-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ 10-6-2015 ΠΕΜΠΤΗ 11-6-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 12-6-2015 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ (Β ΕΞΑΜ) 11:00-13:00 ΑΜΦ, ΝΚ1

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Γυναικολογική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0321 ΜΑ0322 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟ ΑΠΘ: ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Παναγιώτης Μπαμίδης Επίκ. Καθηγητής Ιατρικής Πληροφορικής Ιατρικής Εκπαίδευσης Τριπλή αποστολή και ποικιλομορφία στην Ι.Σ.Α.Π.Θ. Εκπαίδευση Έρευνα Προσφορά φροντίδας υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013-14 Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Καζάκος. 8-10 1,2,3 Κουκουρίκος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013-14 Α ΕΞΑΜΗΝΟ. Καζάκος. 8-10 1,2,3 Κουκουρίκος ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013-14 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ημερ/νία 2/9/2014 Μάθημα Φυσιολογία Ι Ώρα 8-10 Αίθουσ. 1,2,3 Καθηγητής Καζάκος Επιτηρητές θεοφανίδης Δημήτρης 3/9/2014 Κοινωνιολογία της Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Τ.Ε.Ι. ΑΘΗΝΑΣ Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΟΔΗΓΟΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΚΟΥ ΦΩΤΟΥΛΑ, Επίκουρος Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

301 Ιατρικής Ιωαννίνων

301 Ιατρικής Ιωαννίνων 301 Ιατρικής Ιωαννίνων Σκοπός Αποστολή του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να ασχολούνται με την εφαρμογή μεθόδων για την πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία των ασθενειών του ανθρώπου. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Στοιχεία προγράμματος ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Πρωτόκολλα και διαδικασίες (διοικητικές, ιατρικές, νοσηλευτικές) στις Δημόσιες Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ 09.06.14 ΔΕΥΤΕΡΑ ΑΡΓΙΑ 1 10.06.14 ΤΡΙΤΗ 8-11 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ι

ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ 09.06.14 ΔΕΥΤΕΡΑ ΑΡΓΙΑ 1 10.06.14 ΤΡΙΤΗ 8-11 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ι 1 Α Ε Τ Ο Σ Α/Α 09.06.14 ΔΕΥΤΕΡΑ ΑΡΓΙΑ 1 10.06.14 ΤΡΙΤΗ 8-11 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙI ΓΕΝΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 2 11.06.14 ΤΕΤΑΡΤΗ 8-11 Γ. ΝΙΚΗΦΟΡΙΔΗΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Γ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ 3 12.06.14

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο

Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο: 9 ο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τηλεπικοινωνιών και Διαστημικής Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας Διδάσκων: Καθ. Αλέξανδρος Ρήγας Εξάμηνο:

Διαβάστε περισσότερα

Ώρα Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή

Ώρα Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή Ωρολόγιο Πρόγραµµα µαθηµάτων Α Εξαµήνου ακαδ. έτους 2015-16 Ώρα Δευτέρα Τρίτη Τετάρτη Πέμπτη Παρασκευή 9-10 ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ- ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ -ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΙΙ (Ν.Π.Σ.) ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι (Παλαιό Πρόγραμμα Σπουδών Π.Π.Σ.)

ΗΜΕΡΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΙΙ (Ν.Π.Σ.) ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι (Παλαιό Πρόγραμμα Σπουδών Π.Π.Σ.) 1 Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟ- 1 3.06.13 ΔΕΥΤΕΡΑ 8.00-11.00 ΑΙ1, ΑΙ2, ΑΙ3, ΑΙ4 ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι 2 5.06.13 ΤΕΤΑΡΤΗ 08:00 09:30 ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ AI1, AI2, AI3, AI4 ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ 4 10.06.13 ΔΕΥΤΕΡΑ 8.00-11.00

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Σπάρτη, 19 Απριλίου 2011 ΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 Σύμφωνα με: τις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ. Ώρες διδασκαλίας εβδοµαδιαίως

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ. Ώρες διδασκαλίας εβδοµαδιαίως ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑ ΕΞΑΜΗΝΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 1 ΥΠ001 ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ- ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ Ι 3 1 4 4 5 2 ΥΠ010 ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ 2 1 3 3 4 3 ΥΠ003 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι 2 2 4 4 4 4 ΥΠ004 ΒΙΟΦΥΣΙΚΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C., ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΩΝ Α.Τ.Ε.Ι. Λ. ΣΤΟ Π.Γ.Ν.Λ. ΧΑΡΙΣΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Τ.Ε. Ειδική Χειρουργική Νοσηλεύτρια - Μ.Sc, Υπεύθυνη Τοµέα Εκπαίδευσης Ν.Υ. - Π.Γ.Ν.Λ., Clinical Coordinator course A.T.L.S - D.S.T.C.,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2014 2015 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Πτυχιούχων ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ισοτίμων προς

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014

Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014 Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πρόγραμμα Σπουδών ακαδημαϊκού έτους 2013-2014 Α ΕΞΑΜΗΝΟ Ιατρικά Μαθηματικά Βιοστατιστική Ιστορία της Ιατρικής Χημεία Ιστολογία Ι Εμβρυολογία

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ Νοσηλευτικής ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευρύτερο κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον Τομέας Υγείας Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Τριτοβάθμια Περίθαλψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας

Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Πανεπιστήμια με Κλάδους Διατροφολογίας Διαιτολογίας Ερευνητική Εργασία B 3 2 ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης Εμμανουέλλα Στρογγύλη-Τσιότσου Λάζαρος Τράικος Ελένη Φαρμάκη Η Διαιτολογία Η Διαιτολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ

MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ MA0551 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Περιεγχειριτική Νοσηλευτική στη Μαιευτική Γυναικολογία Κωδικός Μαθήματος: MA0551 ΜΑ0552

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔ.ΕΤΟΥΣ 2014-15 Α ΕΤΟΣ Εξάμηνο Α 1. ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΙΑΤΡΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 3. ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 4. ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ Ι 5. ΕΜΒΡΥΟΛΟΓΙΑ Ι 6. ΙΑΤΡΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ 7. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Η νοσηλευτική διεργασία : Αποτελεί συστηματική μέθοδο που κατευθύνει τον νοσηλευτή και τον ασθενή στον αμοιβαίο: Προσδιορισμό των αναγκών για νοσηλευτική φροντίδα σχεδιασμό και εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΕΥΠ ΟΠΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ OPT 6013 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 6 o ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΦΑΚΟΙ ΕΠΑΦΗΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ I ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιμος Π. Βανδώρος ΒΑΣΙΚΕΣ ΔΟΜΕΣ - ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Οι βασικές δομές που εξετάζουμε στην ανατομία μπορούν ιεραρχικά να ταξινομηθούν ως εξής:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α Ε Τ Ο Σ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α Ε Τ Ο Σ 1 Α Ε Τ Ο Σ Α/Α 1 16.1.12 ΔΕΥΤΕΡΑ 8.00-11.00 ΑΙ1, ΑΙ2, AI3, ΑΙ4 2 17.1.12 ΤΡΙΤΗ 8.00-11.00 ΑΙ1, ΑΙ2, AI3, ΑΙ4 ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ 3 18.1.12 ΤΕΤΑΡΤΗ 8.00-11.00 ΑΙ1, ΑΙ2, AI3, ΑΙ4 ΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Ενότητα 2: Η οργάνωση της ζωής Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3: Η οργάνωση των οργανισμών Γενικοί Στόχοι: Φύλλα Εργασίας 3α Ανθρώπινος οργανισμός οργανικά συστήματα όργανα Α.1.18. Να διακρίνουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2015-16

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2015-16 Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ Φρ.-Εργ. Δ.Μ Σ.Β ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ι 3 3 2 2 6 2 Βασικών Ιατρικών Επιστημών Ι 7 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ι 3 3 2 2 6 2 Βασικών Ιατρικών Επιστημών Ι 7 ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ή ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ είναι η εφαρμογή της νοσηλευτικής πρακτικής και των ενεργειών της δημόσιας υγείας, με

Διαβάστε περισσότερα

Κα Λελιάτσιου Ελένη & Κα Νικολάου Αθανασία /νση: Β. Γεωργίου 3 - ΤΚ 68300 - ιδυµότειχο Τηλ.: 2553025111-2553025063 Φαξ: 2553025112

Κα Λελιάτσιου Ελένη & Κα Νικολάου Αθανασία /νση: Β. Γεωργίου 3 - ΤΚ 68300 - ιδυµότειχο Τηλ.: 2553025111-2553025063 Φαξ: 2553025112 ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΥΜΟΤΕΙΧΟΥ Ο ΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 2013-1 - Ο Προϊστάµενος και η Γραµµατεία του Τµήµατος σας Καλωσορίζουν στο Τµήµα Νοσηλευτικής του

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Το πρόγραμμα σπουδών του τμήματος Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας πρέπει να ανταποκρίνεται στην εξαγωγή επιστημόνων Γεωπόνων Βιοτεχνολόγων ικανών να μελετούν, να αντιμετωπίζουν και να προτείνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι ΛΑΜΙΑΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003

ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι ΛΑΜΙΑΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι ΛΑΜΙΑΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισήγηση επιτροπής προγράμματος 2. Απόσπασμα Γενικής Συνέλευσης Τμήματος 3. Φιλοσοφία και σκοποί του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αιμοφόρο Καρδιά Αρτηρίες Φλέβες Τριχοειδή Λεμφοφόρο Τριχοειδή Λεμφαγγεία Λεμφογάγγλια 2 Καρδιά 3 Καρδιά Κοίλο, μυώδες

Διαβάστε περισσότερα

Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής

Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής Τμήμα Ιατρικής Της Σχολής Επιστημών Υγείας Του Α.Π.Θ. Οδηγός Κατατακτηρίων Εξετάσεων Για εισαγωγή στο Τμήμα Ιατρικής Ακαδημαϊκού έτους 2015-2016 1 Γενικές Οδηγίες Σύμφωνα με το Νόμο 4218/2013 και την Υπουργική

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔ + ΔΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΕΠΟΠΤΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΙΤΗΡΗΤΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ

ΚΩΔ + ΔΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΕΠΟΠΤΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΕΠΙΤΗΡΗΤΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕΥΠ - ΤΜΗΜΑ Σ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Β ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΚΑΔ ΕΤΟΥΣ 4-5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 5 01.09.5 ΔΙΟΙΚΗΣΗ 6.4 (228) ANATOMIA I 1.2 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΙΙ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ Σ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 2.1 (136) 7.4 ΓΚΟΥΡΛΙΑΣ, ΖΑΒΕΡΔΙΝΟΥ, ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015-16

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015-16 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2015-16 I. ΑΝΑΤΟΜΙΑ 1. Σκελετός κεφαλής. Σκελετός σπονδυλικής στήλης. Σκελετός θώρακος. Αναλυτική περιγραφή. 2. Σκελετός πάνω και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

MA0441 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΚΕΤΟΥ

MA0441 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΚΕΤΟΥ MA0441 ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΚΕΤΟΥ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Μαιευτική Φροντίδα Τοκετού Κωδικός Μαθήματος: MA0711 ΜΑ0712 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό

Διαβάστε περισσότερα

304 Ιατρικής Κρήτης (Ηράκλειο)

304 Ιατρικής Κρήτης (Ηράκλειο) 304 Ιατρικής Κρήτης (Ηράκλειο) Σκοπός Οι ιατρικές σπουδές στηρίζονται στην εκμάθηση και κατανόηση της ιατρικής επιστήμης και στην πρακτική και κλινική εκπαίδευση. Κύριοι στόχοι των ιατρικών σπουδών είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΤΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΑΜΠΡΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ BscN, Msc(c), TCN(C). ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Η ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΕΜΙΖΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΜΕΤΑΞΥ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν.

Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας. Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Γερογιάννη Σταυρούλα Νοσηλεύτρια ΤΕ, Λειτουργός Δημόσιας Υγείας Παναγιώτου Μαρία Νοσηλεύτρια ΤΕ, Προϊσταμένη Μ.Τ.Ν. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού Γ.Ν.Α Αλεξάνδρα Εξωσωματική τεχνική Αφαίρεση μεγάλου όγκου πλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Ιστορία της Ανατομίας

Εισαγωγή Ιστορία της Ανατομίας Εισαγωγή Ιστορία της Ανατομίας Ioannis Lazarettos MD PhD 1 Εισαγωγή 2 Κύτταρο Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών Πρωτόπλασμα Πυρήνας Κυτταρική Μεμβράνη 3 Ιστοί Άθροισμα

Διαβάστε περισσότερα

Όσοι ενδιαφερόμενοι έχουν ήδη καταθέσει αιτήσεις και δικαιολογητικά στο Τμήμα την προηγούμενη ανακοινωμένη προθεσμία υποβολής αιτήσεων,

Όσοι ενδιαφερόμενοι έχουν ήδη καταθέσει αιτήσεις και δικαιολογητικά στο Τμήμα την προηγούμενη ανακοινωμένη προθεσμία υποβολής αιτήσεων, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014 στο του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Τ.Ε.Ι.) Στερεάς Ελλάδας, πτυχιούχων άλλων Σχολών Τα μέλη της Συνέλευσης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0341 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παιδιατρική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0341 ΜΑ0342 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος Μαθήματος:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής

ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής Τμήμα Βιολογικών Επιστημών http://www.ucy.ac.cy/goto/biosci/el-gr/home.aspx ΒΙΟΛΟΓΙΑ: Η επιστήμη της ζωής Μελετά ό,τι έχει σχέση με τους ζωντανούς οργανισμούς στον πλανήτη μας, από το μικροσκοπικό επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αρετή Λάγιου, Καθηγήτρια, Πρόεδρος Χαρίλαος Κουτής, Καθηγητής, Μέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΑΘΜΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΝΑΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΜΠΟΥΣΜΠΟΥΚΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ - ΙΑΤΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΡΩΝΥΜΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΜΑΙΑ Σ.Π.Μ.Π.& Ε ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Π.Ε.Δ.Υ. 3 Η ΥΠΕ ΙΣΤΟΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Σχολή Επιστημών Υγείας & Αγωγής Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Εφαρμοσμένη Διαιτολογία Διατροφή» 2015 Κλινική Διατροφή Διατροφή & Άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) «Επιταγή Εισόδου στην Αγορά Εργασίας για Ανέργους Νέους έως 29 Ετών» ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΑΤΕΙ ΚΑΙ ΑΕΙ) ΣΚΟΠΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Η κατάρτιση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική

Γενικής Υποδομής Υποχρεωτικό. Δεν υφίστανται προϋποθέσεις. Ελληνική ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ GD0350 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κοινωνιολογία ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ σε περίπτωση που οι πιστωτικές

Διαβάστε περισσότερα