ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΒILINGUAL GREEK - ENGLISH EDITION

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΒILINGUAL GREEK - ENGLISH EDITION"

Transcript

1 ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΤΟΜΟΣ 12, ΤΕΥΧΟΣ 1, AΠΡΙΛΟΣ 2011 EΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΕ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΦΕΚ 24/12/Β/ ΒILINGUAL GREEK - ENGLISH EDITION Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery OFFICIAL PUBLICATION OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY Vol 12, No 1, April 2011 ISSN X

2 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ online ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΕ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΦΕΚ 2412/Β/ Τόμος 12, Τεύχος 1, Aπρίλιος 2011 ISSN X Τετραμηνιαίο Επιστημονικό Περιοδικό Διευθυντής Σύνταξης Γεώργιος Χ. Πάνος Σόλωνος 66, Αθήνα Τηλ., Fax: Αναπληρωτές Διευθυντές Σύνταξης Ν. Θεολόγη-Λυγιδάκη, Π. Κανάκης Βοηθοί Σύνταξης Γρ. Βενέτης, Α. Μυλωνάς Eπίτιμη Διεθνής Συμβουλευτική Επιτροπή Julio Acero, Spain, George Dimitroulis, Australia, Takashi Fujibayashi, Japan, Orhan Guven, Turkey, John Helfrick, USA, Henri Tuau, Great Britain Συμβουλευτική Επιτροπή Ακτινολογία Ν. Παρίσης, Ε. Στεφάνου, Κ. Τσιχλάκης Εμφυτευματολογία - Προπροσθετική Χειρουργική Π. Αναστασιάδης, Λ. Ζουλούμης, I. Tηλαβερίδης Επανορθωτική Χειρουργική Ν. Παπαδογεωργάκης, Θ. Ράπης, Β. Θωμαΐδης, Π. Χατζημανώλης Έρευνα, Βιοϋλικά, Νέες Τεχνολογίες Ι. Δημητρακόπουλος, Γ. Ηλιάδης, Σ. Τσόδουλος Λοιμώξεις Χρ. Δενδρινός, Γ. Γιαμαρέλος, Α. Πατρικίου Ογκολογία Κ. Αντωνιάδης, Κ. Βαχτσεβάνος, Σ. Γαβριήλ, Ν. Λαζαρίδης, Α. Ραπίδης Οδοντοφατνιακή Χειρουργική Σ. Ιορδανίδης, Κ. Μάρτη, Π. Χριστόπουλος Ορθογναθική Χειρουργική & Αισθητική Χειρουργική Προσώπου Κ. Αλεξανδρίδης, Ε. Βαϊρακτάρης, Ν. Κατσικέρης, Ε. Καραμπούτα, Θ. Σεμερτζίδης Παθολογία Στόματος Δ. Αντωνιάδης, Α. Επιβατιανός, Α. Κολοκοτρώνης, Α. Σκλαβούνου Στοματική & Γναθοπροσωπική Χειρουργική στα Παιδιά Σ. Δαλαμπίρας, Ι. Ιατρού, Ε. Στυλογιάννη, Φ. Τζέρμπος Τραυματιολογία Ε. Ελευθεριάδης, Μ. Μεζίτης, Γ. Ράλλης Περιεχόμενα Ανοσοϊστοχημική μελέτη της έκφρασης του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) σε κακοήθεις όγκους των σιαλογόνων αδένων Διονύσιος Φωτόπουλος, Νικόλαος Παπαδογεωργάκης, Ιωάννης Ιατρού, Σοφία Τσελένη, Αλεξάνδρα Σκλαβούνου, Κωνσταντίνος Αλεξανδρίδης Kαρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο της συγχειλίας. Αναδρομική μελέτη Άρης Ντομουχτσής, Νικόλαος Κεχαγιάς, Κυριακή Κιτικίδου, Ελένη Μπουρλίδου, Κωνσταντίνος Κοντός, Χρυσούλα Τσομπανίδου, Χρυσούλα Ηλιοπούλου, Ελένη Παπαδοπούλου, Κωνσταντίνος Βαχτσεβάνος, Κωνσταντίνος Αντωνιάδης Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα υπερώας σε παιδιατρικό ασθενή. Παρουσίαση περίπτωσης Νικόλαος Παπαδογεωργάκης, Νικόλαος Νικητάκης, Διονύσιος Φωτόπουλος, Αλεξάνδρα Σκλαβούνου, Κωσταντίνος Αλεξανδρίδης Εμφυτευματική ακρορριζική βλάβη. Παρουσίαση περίπτωσης Γρηγόρης Βενέτης, Φώτης ΙορδανΙδης, Παρασκευή Γιοβάνη, Λάμπρος Ζουλούμης Προσθετική αντιμετώπιση μετά από εκτομή της κάτω γνάθου, χωρίς χειρουργική αποκατάσταση της οστικής συνέχειας Παρουσίαση περίπτωσης Γρηγόρης Πολυζώης, Μαίρη Φράγκου, Θεόδωρος Στεφανιώτης Επιλογές από την βιβλιογραφία Βιβλιοκριτική Ανακοινώσεις Oδηγίες για τους συγγραφείς Ιδιοκτησία Ελληνική Εταιρεία Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Λεωφ. Λαυρίου 65, Τ.Κ Παιανία, Αττική. Διεύθυνση διαδικτύου: Εκδότης Oδοντιατρικό Βήμα ΜΕΠΕ Υπεύθυνος Τυπογραφείου Φερέτος Τηλ.: Eτήσια συνδρομή Εσωτερικού: 50 Εξωτερικού: 70 Φοιτητές: 35 Τιμή τεύχους: 30 Έδρα έκδοσης: Σκουφά 64, Αθήνα Τηλ.: , Fax: Tυπώνεται σε χαρτί φιλικό προς το περιβάλλον

3 HELLENIC ARCHIVES οf Oral & Maxillofacial Surgery OFFICIAL PUBLICATION OF THE HELLENIC ASSOCIATION FOR ORAL AND MAXILLOFACIAL SURGERY online ΒILINGUAL GREEK-ENGLISH EDITION Vol 12, No 1, April 2011 ISSN X Triannual Scientific Journal Editor - in - Chief George Ch. Panos 66 Solonos Str, Athens, Greece Tel, Fax: Associate Editors P. Kanakis, N. Theologie-Lygidakis Assistant Editors Gr. Venetis, A. Mylonas Honorary Ιnternational Advisory Board Julio Acero, Spain, George Dimitroulis, Australia, Takashi Fujibayashi, Japan, Orhan Guven, Turkey, John Helfrick, USA, Henri Tuau, Great Britain Advisory Board Dentoalveolar Surgery P. Christopoulos, S. Iordanidis, K. Marti Implantology P. Anastasiadis, I. Tilaveridis, L. Zouloumis Infections G. Giamarelos, C. Dendrinos, A. Patrikiou Oral and Maxillofacial Surgery in Children S. Dalabiras, I. Iatrou, E. Stylogianni, F. Tzerbos Oral Pathology D. Antoniadis, A. Epivatianos, A. Kolokotronis, A. Sklavounou Oncology Κ. Αntoniadis, S. Gabriel, N. Lazaridis, A. Rapidis, K. Vachtsevanos Orthognathic and Facial Aesthetic Surgery C. Alexandridis, N. Katsikeris, I. Karabouta, T. Semerzidis, E. Vairactaris Radiology N. Parisis, E. Stefanou, K. Tsiklakis Reconstructive Surgery P. Hatzimanolis, N. Papadogeorgakis, Th. Rapis, V. Thomaidis Research, Biomaterials, New Technology I. Dimitrakopoulos, G. Eliades, S. Tsodoulos Traumatology E. Eleftheriadis, M. Mezitis, G. Rallis Contents Immunohistochemical evaluation of transforming growth factor (TGF-b1) in malignant salivary gland tumours Dionisios Fotopoulos, Nikolaos Papadogeorgakis, Ioannis Iatrou, Sofia Tseleni, Alexandra Sklavounou, Constantinos Alexandridis Squamous cell carcinoma of the lip commissure. A 10-year retrospective study ( ) Aris Ntomouchtsis, Nikolaos Kechagias, Kiriaki Kitikidou, Eleni Bourlidou, Konstantinos Kontos, Chrisoula Tsompanidou, Chrisoula Iliopoulou, Eleni Papadopoulou, Konstantinos Vahtsevanos, Konstantinos Antoniades Paediatric mucoepidermoid carcinoma of the palate. Case report Nikolaos Papadogeorgakis, Nikolaos Nikitakis, Dionisios Fotopoulos, Alexandra Sklavounou, Constantinos Alexandridis Implant periapical lesion. Case report Gregory Venetis, Fotis Iordanidis, Paraskevi Giovani, Lampros Zouloumis Prosthetic rehabilitation in a case of mandibulectomy with discontinuity defect. Case report Grigoris Polyzois, Mary Frangou, Theodoros Stefaniotis Literature selection Book review Announcements Guide for Authors Owner Hellenic Association for Oral and Maχillofacial Surgery 65 Lavriou Avenue, Paiania, Attiki , Greece Website: Publisher Οdontiatriko Vima MEPE Printing Feretos Τel Annual Subscription Rates Annual fee (domestic): 50 Annual fee (international): 70 Students: 35 Single Cory: 30 Publishing Office: 64 Skoufa str., Athens Greece Tel: Fax: Printed on acid free paper

4 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (2011) 1, 1-14 Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (2011) 1, Ανοσοϊστοχημική μελέτη της έκφρασης του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) σε κακοήθεις όγκους των σιαλογόνων αδένων Διονύσιος ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ 1, Νικόλαος ΠΑΠΑΔΟΓΕΩΡΓΑΚΗΣ 2, Ιωάννης ΙΑΤΡΟΥ 2, Σοφία ΤΣΕΛΕΝΗ 3, Αλεξάνδρα ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ 4, Κωσταντίνος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 5 Κλινική Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών (Διευθυντής: Καθηγητής Κ. Αλεξανδρίδης) Εργαστήριο Στοματολογίας, Οδοντιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών (Διευθύντρια: Καθηγήτρια Α. Σκλαβούνου) Immunohistochemical evaluation of transforming growth factor (TGF-b1) in malignant salivary gland tumours Dionisios FOTOPOULOS, Nikolaos PAPADOGEORGAKIS, Ioannis IATROU, Sofia TSELENI, Alexandra SKLAVOUNOU, Constantinos ALEXANDRIDIS Oral & Maxillofacial Surgery Clinic, School of Dentistry, University of Athens (Head: Professor C. Αlexandridis) Oral Pathology Laboratory, School of Dentistry, University of Athens (Head: Professor A. Sklavounou) Eρευνητική εργασία Research paper 1 ΣΓΠΧ, MSc 2 Αναπλ. Καθηγητής ΣΓΠΧ, ΕΚΠΑ 3 Αναπλ. Καθηγήτρια Παθολογοανατομίας ΕΚΠΑ 4 Καθηγήτρια Στοματολογίας, ΕΚΠΑ 5 Καθηγητής ΣΓΠΧ, ΕΚΠΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Η ανάπτυξη ενός κακοήθους όγκου χα - ρακτηρίζεται από αλληλεπιδράσεις μεταξύ καρκινικών κυττάρων και υποστρώματος μέσω πρωτεϊνών της κυτταρικής μεμβράνης και της έκκρισης κυτταροκινών. Έχει αποδειχθεί ότι αυξημένα επίπεδα του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) σε επιθετικά καρκινώματα μαστού, προστάτου κ.α. προάγουν την καρκινογένεση. Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας έ - ρευνας είναι η διερεύνηση της έκφρασης του TGF-β1 σε κακοήθεις όγκους των σιαλογόνων αδένων και η συσχέτιση με κλινικές παραμέτρους. Υλικό-μέθοδος: Το υλικό της μελέτης αποτελείται από δείγματα καρκινικών ιστών ασθενών με κακοήθη όγκο των σιαλογόνων αδένων. Η μελέτη αφορά την 12ετία Αξιολογήθηκαν 54 περιπτώσεις: 29 άν δρες και 25 γυναίκες ηλικίας ετών. Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε ασθενής έκφραση του TGF-β1, εντοπισμένη σε νεοπλασματικά κύτταρα καθώς και στο υπόστρωμα και θετική συσχέτισή της με τη σταδιοποίηση των όγκων. Συμπεράσματα: Η έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) που παρατηρήθηκε ίσως αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο του ρόλου του ως πι - θανού προγνωστικού δείκτη. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Αυξητικός παράγοντας μετασχηματισμού, αλληλεπιδράσεις επιθηλίου μεσεγχύματος, κα - κοήθεις όγκοι σιαλογόνων αδένων. SUMMARY: The development of malignant tumours is defined by interactions between tumour cells and the stroma through cell membrane proteins and the re - lease of cytokines. Ιt has been indicated that high concentrations of transforming growth factor (TGF-b1) in aggressive tu mours of the breast, prostate etc. can promote carcinogenesis. Aim: The aim of this study is to examine TGF-b1 expression in malignant salivary gland tumours and correlate it with clinical parameters. Material and methods: 54 specimens of malignant salivary gland tumours obtained between 1996 and 2008 (12 years) were the material of the study. 54 cases were evaluated 29 male and 25 female, years of age. Results: TGF-b1 expression was weak and focal, located in neoplastic cells, as well as in the stroma. A positive correlation to tumour staging was also detected. Conclusions: TGF-b1 expression in malignant salivary gland tumours and its positive correlation with tumour staging provide a useful basis for the further investigation of its potential role as a prognostic index. KEY WORDS: Transforming Growth Factor (TGF-b1), epithelial-mesenchymal transitions, malignant salivary gland tumours. Παρελήφθη: 2/08/ Έγινε δεκτή: 18/01/2011 Paper received: 2/08/ Accepted: 18/01/2011 Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

5 2 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ανάπτυξη ενός κακοήθους όγκου χαρακτηρίζεται κυρίως από την ανεξέλεγκτη αναδιαμόρφωση των ιστών, μια διαδικασία με την οποία παρατηρείται αντικατάσταση του φυσιολογικού από παθολογικό ιστό (Zigrino και συν. 2004, Matsumoto και συν. 2006). Τα καρκινικά κύτταρα αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον μέσω των πρωτεϊνών της κυτταρικής μεμβράνης και διαμεσολαβητών όπως ο αγγειακός ενδοθηλιακός αυξητικός παράγοντας, ο αιμοπεταλιακός αυξητικός παράγοντας, ο αυξητικός παράγοντας μετασχηματισμού TGF κ.α. Οι παράγοντες αυτοί έχει αποδειχθεί ότι τροποποιούν τη δράση των ινοβλαστών αλλά και των φλεγμονωδών κυττάρων, προάγοντας την μετανάστευση, τον πολλαπλασιασμό τους και την παραγωγή αντίστοιχων κυτταροκινών και πρωτεασών από αυτά (Pollard, 2001, Αritzia και συν. 2003, Zigrino και συν. 2004, Matsumoto και συν. 2006). Σε όλες τις παραπάνω διεργασίες σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι αυξητικοί παράγοντες μετασχηματισμού (TGF-βs) με αποτέλεσμα να προάγουν την ογκο γένεση. Σε υποστήριξη των υποθέσεων αυτών έρχονται παρατηρήσεις αυξημένων επιπέδων της οικογένειας του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού σε επιθετικά καρκινώματα μαστού, στομάχου, ενδομητρίου, καρκίνων του εγκεφάλου, γλοιωμάτων και μελανωμάτων, που υποδηλώνουν ότι τα αυξημένα επίπεδα των TGF-βs προάγουν την καρκινογένεση (Walker και Dearing, 1992, Gorsch και συν. 1992, Dumont, 2000). Η οικογένεια των αυξητικών παραγόντων μετασχηματισμού (Transforming Growth Factors-βs, TGFβs) περιλαμβάνει 33 μέλη στον άνθρωπο μεταξύ των οποίων τα τρία ισομερή TGF-β1, TGF-β2 και TGF-β3, ακτιβίνες, μορφογενετικές πρωτεΐνες οστού (BMPs), αυξητικούς παράγοντες διαφοροποίησης (growth/ differentiation factors, GDFs) και αντί μουλεριανή ορμόνη (anti- Mullerian hormone, ΑΜΗ) (Kusafuka και συν. 2000, Heldin και συν. 2009). Οι τρεις μορφές του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού TGF-β1, TGF-β2, TGF-β3 κωδικοποιούνται από διαφορετικά γονίδια και παρουσιάζουν υψηλή ομολογία στην αλληλουχία των αμινοξέων τους. Τα μέλη της TGF οικογένειας ασκούν την επίδρασή τους στα κύτταρα μέσω του σχηματισμού ετεροτετραμερών συμπλεγμάτων με συγκεκριμένους υποδοχείς (υποδοχέας τύπου Ι και τύπου ΙΙ) που βρίσκονται στην επιφάνεια της κυτταρικής μεμβράνης. Στα τετραμερή συμπλέγματα υποδοχέων ο τύπος ΙΙ φωσφορυλιώνει τον υποδοχέα τύπου Ι και έτσι ενεργοποιούνται οι πρωτεΐνες Smad που αποτελούν και τους βασικούς πρωταγωνιστές του μονοπατιού δράσης της οικογένειας των TGF-β (Heldin και συν. 1997, Miyazawa και συν. 2002). Tα σηματοδοτικά μονοπάτια δράσης των TGF-βs INTRODUCTION The development of a malignant tumour is mainly characterised by the uncontrolled remodelling of tissues, a process through which normal tissue is replaced by pathologic tissue (Zigrino et al. 2004, Matsumoto et al. 2006). Cancer cells interact with the environment through cell membrane proteins and mediators such as the vascular endothelial growth factor, the platelet hemopetalic growth factor, the transforming growth factor (TGF) etc. It has been proved that these factors alter the activity of inoblasts as well as of inflammatory cells, promoting their proliferation and the production of the respective cytokines and proteases from them (Pollard, 2001, Αritzia et al. 2003, Zigrino et al. 2004, Matsu - moto et al. 2006). In all these processes, transforming growth factors (TGF-bs) also play an important role, promoting oncogenesis. These assumptions are supported by the detection of increased levels of TGF-bs family members in aggressive carcinomas of the breast, stomach, endometrium/uterus, as well as in brain cancers, gliomas and melanomas, which indicate that high concentrations of TGF-βs promote carcinogenesis (Walker and Dearing, 1992, Gorsch et al. 1992, Dumont, 2000). The Transforming Growth Factors-βs family (TGFbs family) comprises 33 members in humans, including the three isomers TGF-b1, TGF-b2 και TGF-b3, activins, bone morphogenetic proteins (BMPs), growth differentiation factors (GDFs) and anti-mullerian hormone (ΑΜΗ) (Kusafuka et al. 2000, Heldin et al. 2009). The three forms of transforming growth factor, TGFb1, TGF-b2, TGF-b3, are codified by different genes and display high homology in the sequence of their aminoacids. TGF family members affect cells by forming heterotetrameric complexes with specific receptors (type I and II receptors) located on the surface of the cell membrane. In tetrameric receptor complexes, type II phosphorylates type I receptor, thus activating Smad proteins, which play a central role in the TGF-b signalling pathway (Heldin et al. 1997, Miyazawa et al. 2002). TGF-bs signalling pathways interact with other pathways (crosstalk). These interactions further promote the influence of TGF-bs on cells. Thus, besides the important role of Smads proteins, there are also proteins such as Rho, p53mapk (p53 mitogen activated protein kinase) Erk (extracellular signal regulated kinase), JNK(c-jun-NH2-kinase), PI-3K (phosphatidylinositol-3-kinase), which affect, through TGFbs, the regulation of transcription, the changes in cell forms, the loss of cell cohesion and the mobility of cells (Derynck και συν. 2001, Bakin και συν. 2002, Grady 2005, Moustakas και συν. 2005). Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

6 TGF-β1/TGF-b1 3 αλληλεπιδρούν και με άλλα μονοπάτια (crosstalk). Οι αλληλεπιδράσεις αυτές διευκολύνουν ακόμη περισσότερο την επίδραση των TGF-βs στα κύτταρα. Έτσι εκτός του σημαντικού ρόλου των Smads πρωτεϊνών υπάρχουν πρωτεΐνες όπως οι Rho, p53mapk (p53 mitogen activated protein kinase, Erk (extracellular signal regulated kinase), JNK (c-jun-nh2-kinase), PI-3K (phosphatidylinositol-3-kinase), οι οποίες μέσω των TGFβs παίζουν ρόλο στη ρύθμιση της μεταγραφής, στις αλλαγές του σχήματος των κυττάρων, στην απώλεια της κυτταρικής συνοχής και στην κινητικότητα (Derynck και συν. 2001, Bakin και συν. 2002, Grady 2005, Moustakas και συν. 2005). Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση πιθανής έκφρασης του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) σε κακοήθεις όγκους των σιαλογόνων αδένων καθώς επίσης και πιθανή συσχέτιση της έκφρασης αυτής με τον ιστολογικό τύπο του καρκινώματος και με κλινικές παραμέτρους όπως η ηλικία, το φύλο, η εντόπιση αλλά και το κλινικό στάδιο της νόσου (σύστημα ΤΝΜ) όπως προκύπτουν από τις ιστοπαθολογικές εκθέσεις των παρασκευασμάτων. ΥΛΙΚΟ - ΜΕΘΟΔΟΣ Υλικό της μελέτης αποτέλεσε εγκυβωτισμένο βιοπτικό υλικό από 54 ασθενείς με κακοήθη όγκο των σιαλογόνων αδένων κατά τη χρονική περίοδο Τα κλινικά στοιχεία που αφορούσαν στην ηλικία, στο φύλο των ασθενών, στο μέγεθος και στο είδος των όγκων συνελέγησαν από τα παραπεμπτικά των ιστοπαθολογικών εκθέσεων. Από τις 54 περιπτώσεις οι 29 (53,7%) ήταν άνδρες και οι 25 (46,3%) γυναίκες (Πίνακας 1). Η ηλικία των ασθενών κυμαινόταν από 16 έως και 75 έτη με μέσο όρο τα 53,4 έτη. Η ηλικία διαχωρίστηκε σε δεκαετίες με την 2 η -4 η δεκαετία να αντιστοιχεί σε 9 ασθενείς (16.7%), την 5 η σε 9 ασθενείς (16,7%), την 6 η σε 17 (31,5%) και την 7 η και πάνω σε 19 (35,2%) (Πίνακας 2). Από πλευράς εντόπισης των βλαβών 31 (57,4%) παρατηρήθηκαν στην υπερώα, 12 (22,2%) στην παρωτίδα, 3 (5,6%) στον υπογνάθιο αδένα, 1 (1,9%) στον υπογλώσσιο, 3 (5,6%) στο βλεννογόνο της παρειάς, 3 (5,6%) στην οπίσθια μοίρα της γλώσσας και τέλος 1 (1,9%) στο οπισθογόμφιο τρίγωνο (Πίνακας 3). Η σταδιοποίηση των κακοήθων όγκων των μειζόνων σιαλογόνων αδένων βασίστηκε στο σύστημα ΤΝΜ (World Health Organization International Academy of Pathology 2005) που λαμβάνει υπόψιν το μέγεθος του όγκου, την επέκτασή του, τις μεταστάσεις και τη διή - θηση των επιχώριων ή απομακρυσμένων λεμφαδένων. Το σύστημα ΤΝΜ παραμένει παγκοσμίως αποδεκτό αν και δεν περιλαμβάνει παραμέτρους όπως το βάθος διήθησης της πρωτοπαθούς βλάβης, την εξωκαψική The aim of this paper is to investigate the possible expression of transforming growth factor (TGF-b1) in malignant salivary gland tumours, as well as the possible correlation of this expression with the histological type of the carcinoma and with clinical parameters such as the patient s age and gender, the location and the clinical stage of the disease (ΤΝΜ system), as indicated by the pathology reports for the specimen. MARERIAL AND METHODS The material of this study included paraffin embedded bioptic material obtained from 54 patients who presented with malignant salivary gland tumours in the period between 1996 and Clinical data related to age and gender of each patient and the size and type of each tumour were obtained from the histopathology reports. Of these 54 patients, 29 (53.7%) were male and 25 (46.3%) female (Table 1). The age of our patients ranged between 16 and 75 years, with an average of 53.4 years. Their ages were divided into decades, with 9 patients (16.7%) in the 2 nd 4 th decade, 9 patients (16.7%) in the 5 th, 17 patients (31.5%) in the 6 th and 19 (35.2%) in the 7 th or above (Table 2). In terms of lesion location, 31 (57.4%) were found in the palate, 12 (22.2%) in the parotid, 3 (5.6%) in the Πίνακας 1. Ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων ανάλογα με το φύλο Table 1. Classification of malignant salivary gland tumours by gender Φύλο/Gender N (%) Άνδρας/Male Γυναίκα/Female Σύνολο/Total Πίνακας 2. Ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων ανάλογα με την ηλικία Table 2. Classification of malignant salivary gland tumours by age group Hλικία/Age N (%) Σύνολο/Total Εύρος/Range Μέση Τιμή/Mean value Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

7 4 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. διήθηση κλπ. Η ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των ελασσόνων σιαλογόνων αδένων πραγματοποιείται σύμφωνα με τα κριτήρια που έχουν θεσπιστεί για άλλα καρκινώματα στην ανατομική περιοχή στην οποία αυτοί βρίσκονται π.χ. στοματική κοιλότητα. Οι Spiro και συν. (1991) έχουν εφαρμόσει με επιτυχία τα κριτήρια που ισχύουν για το καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο της στοματικής κοιλότητας. Με βάση το σύστημα ΤΝΜ, ως στάδιο Ι ταξινομήθηκαν 16 περιστατικά (29,6%), ως στάδιο ΙΙ 16 (29,6%), ως στάδιο ΙΙΙ 13 (24,1%) και τέλος ως στάδιο IVA 9 (16,7%) (Πίνακας 4). Τα 54 ιστολογικά παρασκευάσματα υποβλήθηκαν σε μικροσκοπική μελέτη από δύο ανεξάρτητους παρατηρητές, σε τομές 5μm, χρωσμένες με αιματοξυλίνηηωσίνη. Με τον τρόπο αυτό επιβεβαιώθηκε η αρχική διάγνωση αλλά και ο βαθμός διαφοροποίησης των όγκων. Η διάγνωση καθορίστηκε με βάση την τελευταία ιστολογική ταξινόμηση των όγκων των σιαλογόνων αδένων σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO), την Διεθνή Οργάνωση για την Ερευνα του Καρκίνου (IARC) και την Διεθνή Ακαδημία Παθολογίας (IAP) όπως αυτή παρουσιάστηκε στην διεθνή διάσκεψη για τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου που πραγματοποιήθηκε στη Λυόν της Γαλλίας τον Ιούλιο του 2003 και δημοσιεύτηκε το 2005 (Barnes και συν. 2005). Σύμφωνα με τα ανωτέρω στην παρούσα μελέτη διακρίθηκαν: 19 αδενοκυστικά καρκινώματα από τα οποία 7 (13,0%) ήταν υψηλής κακοήθειας (high grade) και 12 (22,2%) μέσης κακοήθειας (intermediate grade). Πίνακας 3. Ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων ανάλογα με την εντόπιση Table 3. Classification of malignant salivary gland tumours by location Εντόπιση όγκων/tumour location N (%) Υπερώα/ Palate Παρωτίδα/ Parotid gland Υπογνάθιος Αδένας/ Submandibular gland Υπογλώσσιος Αδένας/ Sublingual gland Βλεννογόνος Παρειάς/ Buccal mucosa Οπίσθια Μοίρα Γλώσσας/ Base of the tongue Οπισθογόμφιο Τρίγωνο/ Retromolar triangle Σύνολο/ Total submandibular gland, 1 (1.9%) in the sublingual gland, 3 (5.6%) in the bucal mucosa, 3 (5.6%) in the posterior part of the tongue and, last, 1 (1.9%) in the retromolar triangle (Table 3). The staging of the malignant major salivary gland tumours was based on the TNM system (World Health Organisation International Academy of Pathology 2005), which takes into account the tumour size and extension, as well as the (possible) metastases and infiltration of local or distant lymph nodes. The TNM system is a universally accepted system, although it does not include factors such as the depth of infiltration of the primary lesion, extracapsular infiltration etc. Malignant minor salivary gland tumours are classified according to the criteria that have been set for other carcinomas in the anatomic area where they are located, e.g. the oral cavity. Spiro et al. (1991) have successfully applied the criteria for the squamous epithelium of the oral cavity. According to the TNM system, 16 cases (29.6%) were classified as stage I, 16 (29.6%) as stage II, 13 (24.1%) as stage III and 9 (16.7%) as stage IVA (Table 4). The 54 histologic specimen were studied microscopically by two independent observers, on 5μm sections stained with hematoxylin eosin. This way, the initial diagnosis and the tumour differentiation grade were confirmed. The diagnosis was established on the last histologic classification of salivary gland tumours proposed by the World Health Organisation (WHO), the International Association for Research on Cancer (IARC) and the International Academy of Pathology (IAP), as presented at the international conference on head and neck cancer that was held in Lyon, France, in July 2003 and published in 2005 (Barnes et al. 2005). According to the above-mentioned criteria, in the present study the following were identified: 19 adenoid cystic carcinomas, of which 7 (13.0%) were high grade and 12 (22.2%) intermediate grade. 13 mucoepidermoid carcinomas, of which 2 (3.7%) Πίνακας 4. Ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων ανάλογα με το στάδιο (σύστημα ΤΝΜ WHO 2005) Table 4. Classification of malignant salivary gland tumours by stage (TNM system - WHO 2005) Στάδιο/Stage N (%) I II III IVA Σύνολο/Total Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

8 TGF-β1/TGF-b βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα, 2 (3,7%) υψηλής κακοήθειας, 3 (5,6%) διάμεσης κακοήθειας και 8 (14,8%) χαμηλής κακοήθειας (low grade). 5 (9,3%) πολύμορφα χαμηλού βαθμού κακοήθειας αδενοκαρκινώματα 2 (3,7%) αδενοκαρκινώματα μη συγκεκριμένης ταξινόμησης (non otherwise specified NOS) 1 (1,9%) καρκίνωμα των εκφορητικών πόρων των σιαλογόνων αδένων 3 (5,6%) βλεννώδη αδενοκαρκινώματα 1 (1,9%) καρκίνωμα από πλειόμορφο αδένωμα 4 (7,4%) βασσικοκυτταρικά αδενοκαρκινώματα 6 (11,1%) μυοεπιθηλιακά καρκινώματα (Πίνακας 5). Ακολούθησε ανοσοϊστοχημική χρώση σε τομές ιστών των 5μm, η οποία περιελάμβανε αποπαραφίνωση, ενυδάτωση και πρωτεολυτική κατεργασία των τομών. Ακολούθως πραγματοποιήθηκε επώαση με καταλυτικό αντιδραστήριο και με μονοκλωνικό αντίσωμα ποντικού TGF-β1 (sc-52893, Santa Cruz Biotechnology, Inc) σε αραίωση 1:50. Ως θετικοί μάρτυρες χρησιμοποιήθηκαν ιστολογικές τομές από θηλώδη καρκινώματα θυρεοειδούς. Τέλος μετά τη χρήση χρωμογόνου και αντιχρώσης ακολούθησε αφυδάτωση και κάλυψη των τομών. Η αξιολόγηση των ανοσοϊστοχημικών χαρακτηριστικών του υλικού της μελέτης για το αντίσωμα του TGFβ1 έγινε ημιποσοτικά ανεξάρτητα από δύο έμπειρους παθολογοανατόμους. Σε περίπτωση διαφωνίας οι τομές επανεξετάσθηκαν από κοινού. Σε κάθε ιστολογική τομή καθορίστηκαν 4 περιοχές αξιολόγησης (οπτι- were high grade, 3 (5.6%) intermediate grade and 8 (14.8%) low grade. 5 (9.3%) plyomorphic low-grade adenocarcinomas 2 (3.7%) non-otherwise specified adenocarcinomas (NOS) 1 (1.9%) carcinoma of the salivary gland excretion ducts 3 (5.6%) mucous adenocarcnomas 1 (1.9%) carcinoma from pleomorphic adenoma 4 (7.4%) basal cell adenocarcinomas 6 (11.1%) myoepithelial carcinomas (Table 5). Ιmmunohistochemical staining was then carried out on 5μm tissue sections, and included deparafination, rehydration and proteolytic treatment of these sections. Subsequently, they were incubated with mouse monoclonal antibodies using a catalytic reactor TGF-b1 (sc-52893, Santa Cruz Biotechnology, Inc) in a 1:50 dilution. As positive witnesses, histological sections from papillary thyroid carcinomas were used. Finally, the use of chromogen and counterstain was followed by dehydration and covering of the sections. The evaluation of the immunohistochemical features of the study material for the TGF-b1 antibody was carried out by two independent experienced pathologists (semiquantitive analysis). In case of disagreement, the sections were reexamined by both of them. In each histological section, 4 areas of evaluation (optical fields) were specified. This evaluation was carried out across the length of the tissue and involved areas that did not Πίνακας 5. Ιστοπαθολογική ταξινόμηση των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων Table 5. Histopathological classification of malignant salivary glands Ιστοπαθολογική ταξινόμηση/histopathological classification N (%) Αδενοκυστικό καρκίνωμα High grade/high grade adenoid cystic carcinoma Αδενοκυστικό καρκίνωμα Intermediate grade/ Intermediate grade adenoid cystic carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα low grade/ Low grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα intermediate grade/ Intermediate grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα high grade/ High grade mucoepidermoid carcinoma Πολύμορφο low grade αδενοκαρκίνωμα/ Pleomorphic low grade adenocarcinoma Αδενοκαρκίνωμα ΝΟS/ΝΟS adenocarcinoma Βλεννώδες Αδενοκαρκίνωμα/Mucous adenocarcinoma Καρκίνωμα εκφορητικών πόρων των σιαλογόνων αδένων/ Salivary duct carcinoma Καρκίνωμα από πολύμορφο αδένωμα/carcinoma ex pleomorphic adenoma Βασικοκυτταρικό αδενοκαρκίνωμα/basal cell adenocarcinoma Μυοεπιθηλιακό καρκίνωμα/myoepithelial carcinoma Σύνολο/Total Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

9 6 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. κά πεδία). Η αξιολόγηση έγινε σε όλη την έκταση του ιστού και αφορούσε σε περιοχές όπου δεν υπήρχαν ιστοτεχνικά σφάλματα και πληρούσαν τα ιστολογικά κριτήρια των βλαβών. Σε κάθε οπτικό πεδίο εκτιμήθηκαν το ποσοστό των θετικά ανοσοχρωσμένων κυττάρων και η ένταση της ανοσοχρώσης. Η συνολική ανοσοαντίδραση προκύπτει από το μέσο όρο των 4 οπτικών πεδίων της κάθε τομής. Η τιμή ανοσοαντίδρασης απαντά και σε άλλες μελέτες (Allred και συν. 1993, Coppola και συν. 2004, Figueroa και συν. 2009) όπου ελέγχεται η ανοσοϊστοχημική έκφραση βιολογικών μορίων (Πίνακας 6). Στατιστικές μέθοδοι: Για τη συσχέτιση της έκφρασης του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού με κλινικούς παράγοντες χρησιμοποιήθηκαν πίνακες διπλής εισόδου. Η στατιστική σημαντικότητα, η ισχύς και η κατεύθυνση των εκάστοτε σχέσεων, αξιολογήθηκε μέ - σω του συντελεστή tau κατά Kendall και του σχετικού p-value. Ως μέτρο της δύναμης της συσχέτισης αναφέρεται το Kendall's tau-b και το το Kendall's tau-c για πίνακες με διαφορετικό αριθμό στηλών και γραμμών (Agresti και Allan, 1996). Να σημειωθεί ότι τόσο το tau-b όσο και το tau-c κυμαίνονται από το -1 έως το + 1. Οι ακραίες τιμές υποδηλώνουν τέλεια αρνητική ή θετική αντίστοιχα συσχέτιση ενώ το 0 δηλώνει πλήρη απουσία συσχέτισης. Για την περίπτωση μη διατεταγμένων παραγόντων (εντόπιση) χρησιμοποιήθηκε έλεγχος x2. Επιπλέον οι σχέσεις αυτές μελετήθηκαν μέσω μοντέλων διατεταγμένης λογιστικής παλινδρόμησης (Hosmer και Lemeshow, 2000). Τα odds ratios που προκύπτουν από αυτά τα μοντέλα ερμηνεύονται ως πηλίκο πιθανοτήτων για αυξημένη έκφραση μεταξύ των συγκρινόμενων ομάδων. Ως επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας χρησιμοποιήθηκε το 0.05 ενώ αποτελέσματα με p-value μεταξύ του 0.05 και του 0.10 χαρακτηρίζονται ως ενδεικτικά. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1): Η έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού-β1 (TGF-β1) αξιολογήθηκε ξεχωριστά για τα καρκινικά κύτταρα των όγκων των σιαλογόνων include histotechnical errors and met the histological criteria for lesions. In each optical field, the percentage of positively immunostained cells and the intensity of immunostaining were evaluated. The overall immunoreaction is given by the average of the 4 optical fields of each section. Immunoreaction value also occurs in other studies (Allred et al. 1993, Coppola et al. 2004, Figueroa et al. 2009), examining the immunohistochemical expression of biological molecules (Table 6). Statistical methods: To correlate the expression of transforming growth factor with clinical factors, we used two way tables. The statistical significance, strength and direction of the individual relations were evaluated using Kendall s tau correlation coefficient and the corresponding p-value. Kendall's tau-b and Kendall's tau-c are mentioned as a measure of the strength of the correlation in tables with different numbers of columns and lines (Agresti and Allan, 1996). It should be noted here that both tau-b and tau-c range between -1 and +1. The extreme values indicate a perfectly negative or positive correlation respectively, while 0 indicates a complete absence of correlation. For non categorical data (location), x2 test was used. Moreover, these relations were studied by means of ordered logistic regression models (Hosmer and Lemeshow, 2000). The odds ratios resulting from these models are interpreted as the quotient of the possibilities for increased expression between the compared groups was used as the level of statistical significance, while results with p-value between 0.05 and 0.10 were characterised as indicative. RESULTS TGF-b1 expression: TGF-b1 expression was evaluated separatelly for salivary gland tumour cells and the stroma (stroma cells and intercellular substance). In normal salivary gland tissue, it is expressed at a low concentration in epithelial and myoepithelial cells of the ducts and focally in the stroma (Dillard at al. 2001). In the malignant tumours of the study, TGF-b1 expression was weak and focal. A total (++) immunoreaction Πίνακας 6. Κλίμακα αξιολόγησης της ανοσοϊστοχημικής χρώσης Table 6. Immunostaining evaluation scale Συνολική ανοσοαντίδραση/ Total immunoreaction - +/ Ποσοστό ανοσοχρωσμένων κυττάρων/ Percentage of immunostained cells < 5% 5-30% 5-30% 31-60% Ένταση ανοσοχρώσης/immunostaining intensity Απουσία ανοσοχρώσης/no immunostaining Ισοδύναμα ασθενώς θετική/αρνητική ανοσοχρώση/ Equally weak positive/negative immunostaining Ασθενώς θετική ανοσοχρώση/weakly positive immunostaining Έντονα θετική ανοσοχρώση/highly positive immunostaining Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

10 TGF-β1/TGF-b1 7 αδένων και για το υπόστρωμα (κύτταρα του υποστρώματος και μεσοκυττάρια ουσία). Σε φυσιολογικό ιστό σιαλογόνων αδένων εκφράζεται σε μικρό ποσοστό σε επιθηλιακά και μυοεπιθηλιακά κύτταρα των πόρων και εστιακά στο υπόστρωμα (Dillard και συν. 2001). Στους κακοήθεις όγκους της μελέτης η έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού-β1 ήταν ασθενής και εστιακή. Συνολική ανοσοαντίδραση (++) με θετικά καρκινικά κύτταρα 31-60% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 1,8 % των κακοήθων όγκων ενώ ανοσοαντίδραση (+) με θετικά καρκινικά κύτταρα 5-30% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 33,3% των κακοήθων όγκων. Η ανοσοχρώση παρατηρήθηκε στο κυτταρόπλασμα των νεοπλασματικών κυττάρων (Πίνακας Α.1). Στο υπόστρωμα, συνολική ανοσοαντίδραση (++) και with 31-60% positive cancer cells was observed in 1.8 % of the malignant tumours, while (+) immunoreaction with 5-30% positive cancer cells was observed in 33.3% of the malignant tumours. Immunostaining was obse - rved in the cytoplasm of neoplastic cells (Table A1). In the stroma, the total (++) and (+) immunoreaction was found to the be 1.8% and 37.0% respectively (Table A2). In high-grade adenoid cystic carcinomas, the total (+) immunoreaction with 5-30% positive cancer cells was 28.6%, while in intermediate-grade carcinomas it was 25.0% (Fig. 1). Higher expression rates were not obse - rved in any of the above. In high, intermediate and low-grade mucoepidermoid carcinomas, the total (++) immunoreaction with 31-60% positive cancer cells was 0.0%, 0.0% and 12.5% Πίνακας A.1. Έκφραση % του TGF-β1 σε νεοπλασματικά κύτταρα των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων Table A.1. TGF-b1 expression (%) in neoplastic cells of malignant salivary gland tumours. Αυξητικός παράγοντας μετασχηματισμού-β1 (TGF-β1) - +/ N* (%) N* (%) N* (%) N* (%) Σύνολο/ Total Διάγνωση/Diagnosis Αδενοκυστικό καρκίνωμα high grade/ High grade adenoid cystic carcinoma Αδενοκυστικό καρκίνωμα Internediate grade/ Intermediate grade adenoid cystic carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα low grade/ Low grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές Καρκίνωμα intermediate grade/ Intermediate grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα high grade/ High grade mucoepidermoid carcinoma Πολύμορφο χαμηλού βαθμού κακοήθειας αδενοκαρκίνωμα/ Pleomorphic low grade adenocarcinoma Αδενοκαρκίνωμα ΝΟS/ΝΟS adenocarcinoma Βλεννώδες Αδενοκαρκίνωμα/ Mucous adenocarcinoma Καρκίνωμα των εκφορητικών πόρων των σιαλογ. αδένων/salivary duct carcinoma Καρκίνωμα από πολύμορφο αδένωμα/ Carcinoma ex pleomorphic adenoma Βασικοκυτταρικό αδενοκαρκίνωμα/ Basal cell adenocarcinoma Μυοεπιθηλιακό καρκίνωμα/ Myoepithelial carcinoma Σύνολο Ν* (%)/Total Ν* (%) 5 (71.4) 9 (75.0) 7 (87.5) 2 (100.0) 1 (20.0) 1 (100.0) 1 (100.0) 4 (100.0) 4 (66.7) 34 (62.9) 1 (33.3) 1 (1.8) 2 (28.6) 3 (25.0) 2 (66.7) 4 (80.0) 2 (100.0) 3 (100.0) 2 (33.3) 18 (33.3) 1 (12.5) 1 (1.8) 7 (100.0) 12 (100.0) 8 (100.0) 3 (100.0) 2 (100.0) 5 (100.0) 2 (100.0) 3 (100.0) 1 (100.0) 1 (100.0) 4 (100.0) 6 (100.0) 54 (100.0) Ν* αριθμός περιπτώσεων/ν* number of cases Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

11 8 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. (+) παρατηρήθηκε σε ποσοστό 1,8% και 37,0% αντίστοιχα (Πίνακας Α.2 ). Στα αδενοκυστικά καρκινώματα υψηλού βαθμού κακοήθειας συνολική ανοσοαντίδραση (+) με θετικά καρκινικά κύτταρα 5-30% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 28,6% ενώ σε διάμεσης κακοήθειας σε ποσοστό 25,0% (Εικ.1). Μεγαλύτερη έκφραση δεν παρατηρήθηκε σε κανένα από τα παραπάνω. Στα βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα υψηλής, ενδιάμεσης και χαμηλής κακοήθειας συνολική ανοσοαντίδραση (++) με θετικά καρκινικά κύτταρα (31-60%) παρατηρήθηκε σε ποσοστό 0.0%, 0.0% και 12.5% αντίστοιχα (Εικ. 2), ανοσοαντίδραση (+) με θετικά καρκινικά κύτταρα 5-30% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 0.0%, 66,7% και 0,0% και τέλος ανοσοαντίδραση (+_) σε ποσοστό 0,0%, 33,3% και 0,0% αντίστοιχα (Πίνακας Α.1). Σε πλειόμορφα αδενοκαρκινώματα χαμηλής κακοήθειας συνολική ανοσοαντίδραση (+) με θετικά καρκινικά κύτταρα 5-30% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 80,0% και respectively (Fig. 2), while (+) immunoreaction with 5-30% positive cancer cells was 0.0%, 66.7% and 0.0%, and, (+_) immunoreaction was 0.0%, 33.3% and 0.0% finally respectively (Table A.1). In low-grade pleomorphic adenocarcinomas, the total (+) immunoreaction with 5-30% positive cancer cells was 80.0%, while in myoepithelial carcinomas, the total (-) immunoreaction with <5% positive cancer cells was 66.7% and (+) immunoreaction was 33.3%. Regarding TGF-b1 expression in the stroma, in high and intermediate-grade adenoid cystic carcinomas the total (++) immunoreaction with 31-60% positive cancer cells was 14.3% and 0.0% respectively, while (+) immunoreaction was 28.6% and 41.7% respectively. In high, intermediate and low-grade mucoepidermoid carcinomas, (+) immunoreaction with (5-30%) positive cancer cells was 12.5%, 66.7% and 100.0% respectively (Table A.2). In low-grade pleomorphic adenocarcinomas, the total (-) immunoreaction with <5% positive cancer cells was Πίνακας A.2. Έκφραση % του TGF-β1 στο υπόστρωμα των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων Table A.2. TGF-b1 expression (%) in the stroma of malignant salivary gland tumours. Αυξητικός παράγοντας μετασχηματισμού-β1 (TGF-β1) N* (%) N* (%) N* (%) Σύνολο Διάγνωση/Diagnosis Αδενοκυστικό καρκίνωμα high grade/ High grade adenoid cystic carcinoma Αδενοκυστικό καρκίνωμα Internediate grade/ Intermediate grade adenoid cystic carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα low grade/ Low grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα intermediate grade/ Intermediate grade mucoepidermoid carcinoma Βλεννοεπιδερμοειδές Καρκίνωμα high grade/ High grade mucoepidermoid carcinoma Πολύμορφο χαμηλού βαθμού κακοήθειας αδενοκαρκίνωμα/ Pleomorphic low grade adenocarcinoma Αδενοκαρκίνωμα ΝΟS/ΝΟS adenocarcinoma Βλεννώδες Αδενοκαρκίνωμα/Mucous adenocarcinoma Καρκίνωμα των εκφορητικών πόρων των σιαλογ. αδένων/ Salivary duct carcinoma Καρκίνωμα από πολύμορφο αδένωμα/ Carcinoma ex pleomorphic adenoma Βασικοκυτταρικό αδενοκαρκίνωμα/ Basal cell adenocarcinoma Μυοεπιθηλιακό καρκίνωμα/myoepithelial carcinoma Σύνολο Ν* (%)/Total Ν* (%) 4 (57.1) 7 (58.3) 7 (87.5) 1 (33.3) 4 (80.0) 2 (100.0) 1 (100.0) 1 (100.0) 6 (100.0) 33 (61.1) 2 (28.6) 5 (41.7) 1 (12.5) 2 (66.7) 2 (100.0) 1 (20.0) 3 (100.0) 4 (100.0) 20 (37.0) 1 (14.3) 1 (1.8) 7 (100.0) 12 (100.0) 8 (100.0) 3 (100.0) 2 (100.0) 5 (100.0) 2 (100.0) 3 (100.0) 1 (100.0) 1 (100.0) 4 (100.0) 6 (100.0) 54 (100.0) Ν* αριθμός περιπτώσεων/ν* number of cases Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

12 TGF-β1/TGF-b1 9 σε μυοεπιθηλιακά καρκινώματα συνολική ανοσοαντίδραση (-) με θετικά καρκινικά κύτταρα <5% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 66,7% και ανοσοαντίδραση (+) παρατηρήθηκε σε ποσοστό 33,3%. Όσον αφορά στην έκφραση του TGF-β1 στο υπόστρωμα σε υψηλής και ενδιάμεσης κακοήθειας αδενοκυστικά καρκινώματα παρατηρήθηκε συνολική ανοσοαντίδραση (++) με θετικά καρκινικά κύτταρα (31-60%) σε ποσοστό 14,3% και 0,0% αντίστοιχα, ενώ ανοσοαντίδραση (+) σε ποσοστό 28,6% και 41,7% αντίστοιχα. Σε βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα χαμηλής, ενδιάμεσης και υψηλής κακοήθειας ανοσοαντίδραση (+) με θετικά καρκινικά κύτταρα (5-30%) παρατηρήθηκε σε ποσοστό 12,5%, 66,7% και 100,0% αντίστοιχα (Πίνακας Α.2). Σε πλειόμορφα αδενοκαρκινώματα χαμηλής κακοήθειας συνολική ανοσοαντίδραση (-) με θετικά καρκινικά κύτταρα <5% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 80,0%, ενώ ανοσοαντίδραση (+_) σε ποσοστό 20,0% και σε μυοεπιθηλιακά καρκινώματα συνολική ανοσοαντίδραση (-) με θετικά καρκινικά κύτταρα <5% παρατηρήθηκε σε ποσοστό 100,0%. Η στατιστική διερεύνηση για πιθανή συσχέτιση της έκφρασης του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού-β1 όπως αυτός εκφράζεται στα καρκινικά κύτταρα των σιαλογόνων αδένων με κλινικά χαρακτηριστικά (ηλικία, φύλο, εντόπιση, στάδιο της νόσου-tnm) δεν κατέδειξε κάποιο σημαντικό εύρημα (Πίνακας I. και Γράφημα ). Η συσχέτιση της έκφρασης του TGF-β1 στο υπόστρωμα των κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων με κλινικούς παράγοντες όπως φύλο, ηλικία και εντόπιση δεν έδειξε στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα. Στατιστικά σημαντική σχέση παρατηρήθηκε με τη σταδιοποίηση των κακοήθων όγκων με p-value (Πίνακας IΙ και Γραφήματα 2.1-4). Τα νεοπλάσματα σε στάδιο III και IVA φαίνεται να σχετίζονται με αυξημένη έκφραση TGF-β1 συγκριτικά με αντίστοιχα κακοήθη νεοπλάσματα σταδίου I με p-values και αντίστοιχα (Πίνακας ΙΙΙ). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Οι αλληλεπιδράσεις επιθηλίου μεσεγχύματος επηρεάζουν την ανάπτυξη και διαφοροποίηση των ιστών αλλά και τη δημιουργία και εξέλιξη νεοπλασμάτων μέσω μοριακών σημάτων. Τα μοριακά σήματα μέσω ποικίλων οδών επιδρούν στα κύτταρα τροποποιώντας τη δράση τους (Dumont και Artega, 2000). Τα μέλη της οικογενείας των αυξητικών παραγόντων μετασχηματισμού TGFβs παίζουν σημαντικό ρόλο κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη καθώς επίσης και στον μετέπειτα έλεγχο του ανοσιακού συστήματος των ενηλίκων και διεγείρουν την αγγειογένεση. Η δράση τους αφορά στον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, στη διαφο- Εικ. 1: Αδενοκυστικό καρκίνωμα: ανοσοαντίδραση (+) (μεγέθυνση x 100). Fig. 1: Adenoid cystic carcinoma: (+) immunoreaction (magnification x100) Εικ. 2: Βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα: ανοσοαντίδραση (++) (μεγέθυνση x 400). Fig. 2: Mucoepidermoid carcinoma: (++) immunoreaction (magnification x400). 80.0% and (+_) immunoreaction was 20.0%, while, in myoepithelial carcinomas, the total (-) immunoreaction with <5% positive cancer cells was 100.0%. The statistical investigation of a possible correlation of TGF-b1 expression, as expressed in salivary gland cancer cells, with clinical characteristics (age, gender, location, TNM stage of disease) did not reveal any significant findings (Table I, Graph ). The correlation of TGF-b1 expression in the stroma of malignant salivary gland tumours with clinical factors such as the gender, age and location, did not indicate statistically significant results. However, a statistically significant relation was observed between that and the staging of malignant tumours with p-value = (Table II and Graphs 2.1-4). Stage III and IVA neoplasms seem to correlate with increased TGF- b1 expression, compaired to equivalent stage I malignant neoplasms with p-values= and respectively (Table ΙΙΙ). DISCUSSION Epithelial - mesenchymal interactions affect the development and differentiation of tissues, as well as the development and progression of neoplasms via molecular signals. Through various paths, these molecular sig- Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

13 10 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. Πίνακας Ι. Συσχέτιση της έκφρασης του TGF-β1 των καρκινικών κυττάρων των νεοπλασμάτων με κλινικά χαρακτηριστικά. Σε παρένθεση δινονται οι τιμές Kendall s tau. Table I. The correlation between TGF-b1 expression of neoplastic cancer cells and clinical characteristics. Kendall s tau values are given in brackets. TGF-b1 - +/ Σύνολο/Total N* (%) N* (%) N* (%) N* (%) N* (%) p-value (Kendall s t) Φύλο/Gender Άνδρας/Male Γυναίκα/Female Ηλικία/Age Εντόπιση όγκων/tumour location Υπερώα/Palate Παρωτίδα/Parotid Άλλο/Other Στάδιο/Stage I II III IVA 18 (62.1) 16 (64.0) 5 (55.6) 7 (77.8) 8 (47.1) 14 (73.7) 17 (54.8) 8 (66.7) 9 (81.8) 11 (68.8) 9 (56.3) 7 (53.8) 7 (77.8) 1 (3.4) 1 (5.9) 1 (3.2) 1 (6.3) 10 (34.5) 8 (32.0) 4 (44.4) 2 (22.2) 8 (47.1) 4 (21.1) 12 (38.7) 4 (33.3) 2 (18.2) 5 (31.3) 5 (31.3) 6 (46.2) 2 (22.2) 1 (4.0) 1 (5.3) 1 (3.2) 1 (6.3) 29 (100.0) 25 (100.0) 9 (100.0) 9 (100.0) 17 (100.0) 19 (100.0) 31 (100.0) 12 (100.0) 11 (100.0) 16 (100.0) 16 (100.0) 13 (100.0) 9 (100.0) (0.007) (-0.063) (-0.005) Επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας η τιμή p-value Ν* αριθμός περιπτώσεων/ The level of statistical signigicance is p-value Ν* number of cases. Πίνακας ΙI. Συσχέτιση της έκφρασης του TGF-β1 του υποστρώματος των κακοήθων νεοπλασμάτων των σιαλογόνων αδένων με κλινικά χαρακτηριστικά. Σε παρένθεση δίνονται οι τιμές Kendall s tau. Table II. The correlation between TGF-b1 expression in the stroma of malignant salivary gland neoplasms and clinical characteristics. Kendall s tau values are given in brackets TGF-b1 - +/ Σύνολο/Total N* (%) N* (%) N* (%) N* (%) N* (%) p-value (Kendall s t) Φύλο/Gender Άνδρας/Male Γυναίκα/Female Ηλικία/Age Εντόπιση όγκων/tumour location Υπερώα/Palate Παρωτίδα/Parotid Άλλο/Other Στάδιο/Stage I II III IVA 19 (65.5) 14 (56.0) 7 (77.8) 6 (66.7) 7 (41.2) 13 (68.4) 20 (64.5) 6 (50.0) 7 (63.6) 13 (81.3) 10 (62.5) 6 (46.2) 4 (44.4) 10 (34.5) 10 (40.0) 2 (22.2) 2 (22.2) 10 (58.8) 6 (31.6) 11 (35.5) 5 (41.7) 4 (36.4) 3 (18.8) 5 (31.3) 7 (53.8) 5 (55.6) 1 (4.0) 1 (11.1) 1 (8.3) 1 (6.3) 29 (100.0) 25 (100.0) 9 (100.0) 9 (100.0) 17 (100.0) 19 (100.0) 31 (100.0) 12 (100.0) 11 (100.0) 16 (100.0) 16 (100.0) 13 (100.0) 9 (100.0) (0.015) (0.234) Επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας η τιμή p-value Ν* αριθμός περιπτώσεων/ The level of statistical signigicance is p-value Ν* number of cases. Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

14 TGF-β1/TGF-b1 11 Γράφημα 1.1. Έκφραση TGF-β1 ανάλογα με το φύλο Graph 1.1. TGF-b1 expression according to gender % Γράφημα 1.2. Έκφραση TGF-β1 ανάλογα με την ηλικία Graph 1.2. TGF-b1 expression according to age % Aνδρας/Male Γυναίκα/Female Φύλο/Gender Ηλικία/Αge Γράφημα 1.3. Εκφραση του TGF-β1 ανάλογα με το στάδιο των νεοπλασμάτων Graph 1.3. TGF-b1 expression according to neoplasm stage % Γράφημα 1.4. Έκφραση TGF-β1 ανάλογα με την εντόπιση των νεοπλασμάτων Graph 1.4. TGF-b1 expression according to neoplasm location % I II III IVA Υπερώα/Palate Παρωτίδα/Parotid Άλλο/Other Στάδιο/Stage Εντόπιση όγκων/tumour location Έκφραση TGF-β1 - +/ Γράφημα 2.1. Έκφραση TGF-β1 του υποστρώματος ανάλογα με το φύλο Graph 2.1. TGF-b1 expression in the stroma according to gender % Γράφημα 2.2. Έκφραση TGF-β1 στο υπόστρωμα ανάλογα με την ηλικία Graph 2.2. TGF-b1 expression in the stroma according to age % Aνδρας/Male Γυναίκα/Female Φύλο/Gender Ηλικία/Αge Γράφημα 2.3. Έκφραση TGF-β1 του υποστρώματος ανάλογα με το στάδιο των κακοήθων νεοπλασμάτων Graph 2.3. TGF-b1 expression in the stroma according to malignant neoplasm stage % Γράφημα 2.4. Έκφραση TGF-β1 του υποστρώματος ανάλογα με την εντόπιση των κακοήθων νεοπλασμάτων Graph 2.4. TGF-b1 expression in the stroma according to malignant neoplasm location % I II III IVA Υπερώα/Palate Παρωτίδα/Parotid Άλλο/Other Στάδιο/Stage Εντόπιση όγκων/tumour location Έκφραση TGF-β1 - +/ Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

15 12 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. ροποίηση, στη μετανάστευση, στη σύνθεση του εξωκυττάριου πλέγματος και στην απόπτωση (Markowitz και Roberts, 1996, Wilkstrom και συν. 1998, Heldin και συν. 2009). Αποτελούν έναν δυνητικό αναστολέα της ανάπτυξης σε μια πληθώρα κυττάρων όπως επιθηλιακών, ενδοθηλιακών, αιμοποιητικών και λεμφοκυττάρων. Σε περιπτώσεις όμως ύπαρξης όγκου τα πειραματικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι TGF-βs παίζουν ρόλο τόσο στις αλληλεπιδράσεις καρκινικών κυττάρων και υποστρώματος αλλά και στην εξέλιξη του όγκου. Οι TGF-βs που εκκρίνονται από τα καρκινικά κύτταρα αλλά και από τα κύτταρα του υποστρώματος εντός του μικροπεριβάλλοντος του όγκου συμβάλλουν στην διατήρηση αλλά και στην επέκτασή του (Markowitz και Roberts, 1996, Dumont και Arteaga, 2000). Οι παρατηρήσεις της παρούσας μελέτης συμφωνούν με έρευνα του Dillard και συν. (2001), οι οποίοι εξέτασαν την έκφραση του TGF-β1 σε 16 βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα. Έκφραση του TGF-β1 παρατηρήθηκε και στα 16 δείγματα ενώ εντοπίσθηκε στο κυτταρόπλασμα των επιθηλιακών κυττάρων κυρίως στους πόρους των αδένων και σε κύτταρα του υποστρώματος. Σύμφωνα με τους συγγραφείς η αυξημένη έκφραση του TGF-β1 στο νεοπλασματικό επιθήλιο και στο υπόστρωμα σχετίζεται με την εξέλιξη των όγκων. Έντονη έκφραση του TGF-β1 παρατηρήθηκε επίσης σε επιθηλιακά νεοπλασματικά κύτταρα σε αδενοκυστικά καρκινώματα σύμφωνα με έρευνα των Guo και συν. (2002). Η διερεύνηση, στην παρούσα μελέτη, για πιθανή συσχέτιση της έκφρασης του TGF-β1 στα καρκινικά κύτταρα των σιαλογόνων αδένων με κλινικά χαρακτηριστικά όπως η ηλικία, το φύλο και η εντόπιση των νεοπλασμάτων δεν κατέδειξε κάποιο στατιστικά σημαντικό εύρημα. Σε παρόμοια μελέτη των Desruisseau και συν. (2006) σε 193 ασθενείς με πρωτοπαθείς όγκους του μαστού, έκφραση του TGF-β1 παρατηρήθηκε στο 94,3% των ασθενών. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με την ηλικία και το φύλο των ασθενών όπως επίσης και με το βαθμό κακοήθειας αλλά προέκυψε θετική συσχέτιση με τις λεμφαδενικές μεταστάσεις. Σύμφωνα με μελέτη των Figueroa και συν. (2009) σε 623 γυναίκες με διηθητικά καρκινώματα του μαστού, η έκφραση του ΤGF-β1 ήταν κυρίως εξωκυττάρια στο μεγαλύτερο ποσοστό των όγκων (78%), εύρημα το ο - ποίο παρατηρήθηκε και στην παρούσα μελέτη με θετική έκφραση (5-30%) του TGF-β1 στο υπόστρωμα σε ποσοστό 37,0% σε σχέση με την αντίστοιχη στα νεοπλασματικά κύτταρα σε ποσοστό 33,3%. Σε αντίθεση όμως με την παρούσα μελέτη η έκφραση του TGF-β1 αποδείχθηκε ότι σχετίζεται με μικρού μεγέθους και χαμηλής κακοήθειας όγκους (Figueroa και συν. 2009) και δόθηκε η ερμηνεία ότι πιθανόν η έκφραση του TGF-β1 να σχετίζεται με τη δράση του ως αναστολέα Πίνακας ΙΙΙ. Στατιστικό μοντέλο για την έκφραση του TGF-β1στο υπόστρωμα των κακοήθων νεοπλασμάτων των σιαλογόνων αδένων ανάλογα με τη σταδιοποίησή τους Table ΙΙΙ. Statistical model for TGF-b1 expression in the stroma of malignant salivary gland neoplasms according to their staging Παράγοντας/ Factor Στάδιο/Stage I* II III IVA Odds Ratio 95% C.I. p-value (0.56, 14.27) (0.93, 24.79) (0.85, 30.51) Odds Ratios= Πηλίκο πιθανοτήτων για αυξημένη έκφραση/τhe ratio of chances for increased expression, CI= Διάστημα εμπιστοσύνης/confidence Interval, p-value= Στατιστική σημαντικότητα/statistical significance *Ομάδα αναφοράς/*reference group nals influence cells by altering their activity (Dumont and Artega, 2000). TGF-b family members play a significant role in fetal development, as well as in the later control of the adult immune system, and stimulate angiogenesis. Their activity affects cell multiplication, differentiation and proliferation, as well as the composition of the extracellular matrix and the apoptosis (Markowitz and Roberts, 1996, Wilkstrom et al Heldin et al. 2009). They are a potential suspender of development in a wide range of cells, such as epithelial, endothelial and haematopoietic cells and lymphocytes. In cases of tumours, however, experimental data indicate that TGF-bs affect both the interactions between cancer cells and the stroma and also tumour progression. TGF-bs released from cancer cells, as well as from stroma cells, into the tumour s microenvironment contribute to its survival and expansion (Markowitz and Roberts, 1996, Dumont and Arteaga, 2000). The observations in this study are in agreement with a research by Dillard et al. (2001), who examined TGFb1 expression in 16 mucoepidermoid carcinomas. TGF-b1 expression was detected in all 16 samples, and was located in the epithelial cell cytoplasm, mainly in gland ducts and stroma cells. According to the authors of that study, increased TGF-b1 expression is related to tumour progression. High TGF-b1 expression was also observed in epithelial neoplastic cells in adenoic cystic carcinomas, according to a research by Guo et al. (2002). In the present study, the investigation of a possible correlation of TGF-b1 expression in salivary gland cancer cells with clinical characteristics such as the age, gender and neoplasm location did not reveal any statistically significant findings. In a similar study by Desruisseau et Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

16 TGF-β1/TGF-b1 13 του κυτταρικού πολλαπλασιασμού στα αρχικά στάδια ανάπτυξης των όγκων. Έντονη έκφραση του TGF-β1 έχει παρατηρηθεί επίσης και σε άλλες έρευνες σε κακοήθεις όγκους του προστάτη από τους Wikstrom και συν. (1998) στο 59% από τα 73 δείγματα των όγκων, χωρίς όμως αυτό να σχετίζεται με το στάδιο του όγκου. Θετική συσχέτιση της έκφρασης του TGF-β1 με το βαθμό κακοήθειας των καρκινωμάτων αλλά και την επιβίωση των ασθενών παρατηρήθηκε σε έρευνες των Gorsch και συν. (1992) σε 42 δείγματα καρκίνου του μαστού, των Rosemary και συν. (1992) σε 54 διηθητικά καρκινώματα μαστού και των Ghellal και συν. (2000) σε 153 έντονα επιθετικά καρκινώματα. Σε όλες τις παραπάνω έρευνες παρατηρήθηκε αυξημένη έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) σε κακοήθη νεοπλάσματα αδενικού ιστού όπως σιαλογόνων αδένων, μαστού και προστάτη καθώς και συσχέτιση της έκφρασης αυτής με διαφορετικούς κλινικούς και παθολογικούς παράγοντες. Η έκφραση του TGF-β1 σε κακοήθεις όγκους αδενικού επιθηλίου ενισχύει την άποψη ότι διαδραματίζει ρόλο στην ανάπτυξη και επέκταση των όγκων αυτών. Ο ακριβής όμως τρόπος δράσης του TGF-β1 και οι αλληλεπιδράσεις μέσω διαφόρων μοριακών οδών χρήζει περαιτέρω μελέτης ώστε να αποσαφηνισθεί ο ρόλος του ως προγνωστικού δείκτη αλλά και η πιθανότητα να αποτελέσει στόχο μελλοντικών θεραπειών. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης κατέδειξαν: Α. αυξημένη έκφραση του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) στα νεοπλασματικά κύτταρα και στο υπόστρωμα κακοήθων όγκων των σιαλογόνων αδένων, και Β. θετική συσχέτιση της έκφρασης του β1 με τη σταδιοποίηση των κακοήθων νεοπλασμάτων. Τα αποτελέσματα της εργασίας υποστηρίζουν την συμ μετοχή του αυξητικού παράγοντα μετασχηματισμού (TGF-β1) στην καρκινογένεση αλλά και στην επέκταση του όγκου στους γύρω ιστούς πιθανότατα μέσω αλληλεπιδράσεων των καρκινικών κυττάρων με κύτταρα του μεσεγχύματος. al. (2006) in 193 patients with primary breast tumours, TGF-b1 expression was observed in 94.3% of patients. No statistically significant correlation was found with the patients age and gender or the grade of malignancy, however there was a positive correlation with lymph node metastases. According to a study by Figueroa et al. (2009) in 623 women with infiltrating breast carcinomas, TGF-b1 expression was mainly extracellular in the majority of the tumours (78%), a finding also observed in the present study, where positive TGF-b1 expression (5-30%) in the stroma was found to be 37.0%, while in neoplastic cells it was 33.3%. However, in contrast to the present study, it was found that TGF-b1 expression correlates with small and low-grade tumours (Figueroa et al. 2009), and the explanation that was given was that TGF-b1 expression might be related to its activity as an inhibitor of cell reproduction at early stages of tumour development. High TGF-b1 expression has also been observed in other researches on malignant prostate tumours by Wikstrom et al. (1998), in 59% of the 73 tumour samples; however this was not correlated with tumour stage. A positive correlation of TGF-b1 expression with the grade of malignancy, as well as with the survival of patients, was reported in researches by Gorsch et al. (1992) in 42 breast cancer samples, by Rosemary et al. (1992) in 54 infiltrating breast carcinoma samples and by Ghellal et al. (2000) in 153 highly aggressive carcinomas. In all the above-mentioned researches, increased TGFb1 expression was observed in malignant adenoid tissue neoplasms such as those of the salivary glands, breast and prostate, along with a correlation of this expression with different clinical and pathological factors. TGF-b1 expression in malignant tumours of the adenoid epithelium reinforces the opinion that TGF-b1 contributes to the development and extension of these tumours. The exact way in which TGF-b1 acts, as well as its interactions through various molecular paths, have to be further investigated in order to clarify its role as a prognostic index and its potential use as a key target in future treatments. CONCLUSIONS The results of the present study indicated: A. increased TGF-b1 expression in neoplastic cells and the stroma of malignant salivary gland tumours and B. a positive correlation of b1 expression with the staging of malignant neoplasms The results of our study support the involvement of TGF-b1 in carcinogenesis, as well as in the expansion of the tumour into neighbouring tissues, most likely through interactions between cancer cells and mesenchymal cells. Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

17 14 Φωτόπουλος Δ. και συν./fotopoulos D. et al. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ/REFERENCES Allred DC, Clark GM, Elledge R, Fuqua SA, Brown RW, Chamness GC, Osborne CK, McGuire WL: Association of p53 protein expression with tumor cell proliferation rate and clinical outcome in node-negative breast cancer. J Nat Cancer Inst 85: , 1993 Arias MA: Epithelial Mesenchymal Interactions in Cancer and development. Cell 105: , 2001 Ariztia E, Subbarao V, Solt D, Rademaker A, Iyer A: Osteopontin contributes to hepatocyte growth factor-induced tumor growth and metastasis formation. Exper Cell Research 288(2): , 2003 Bakin A, Rinehart C: p38 mitogen activated protein kinase is required for TGF-b mediated fibroblastic transdifferentiation and cell migration. J Cell Sci 115(15): , 2002 Barnes L, Evanson J, Reichart P, Sidransky D: World Health Organization Classification of Tumours. Pathology and genetics of head and neck tumors. IARC Press Lyon 2005, pp 210 Chioni AM, Grose R: Organotypic modelling as a means of investigating epithelial stroma interactions during tumourigenesis. Fibrogenesis and Tissue Repair, Published online (1):8, 2008 Coppola D, Szabo M, Boulware D, Muraca P, Alsarraj M, Chambers A, Yeatman T: Correlation of osteopontin protein expression and pathological stage across a wide variety of tumor histologies. Clin Cancer Research 10: , 2004 Derynck R, Zhang E: Smad dependent and Smad independent pathways in TGF-b family signaling. Nature 425(6958): , 2003 Desruisseau S, Palmari C, Giusti C, Romain S, Martin P, Berthois Y: Determination of TGF-b1 protein level in human primary breast cancers and relationship with survival. British J of Cancer. 94: , 2006 Dillard DG, Muller S, Cohen C, Bloch D, Del Gaudio JM, Gal A: High tumor grade in salivary gland mucoepidermoid carcinomas and loss of expression of transforming growth factor beta receptor type II. Arch Otolaryngol Head Neck Surg 127(6): 683-6, 2001 Dumont N, Artega CL: Transforming growth factor-beta and breast cancer: tumor promoting effects of transforming growth factorβ. Breast Cancer Res ,2000 Figueroa J, Flanders K, Garcia Closas M, Anderson W, Yang X, Matsumo R, Duggan M, Pfeifer R, Sherman M: Expression of TGF-b signaling factors in invasive breast cancer: relationships with age at diagnosis and tumor characteristics. Breast Cancer Res Treatm 24 (11): , 2009 Ghellal A, Li C, Hayers M; Prognostic significance of TGF-b1 and TGF-b3 in human breast carcinoma. Anticancer Res 20: Διεύθυνση επικοινωνίας: Φωτόπουλος Διονύσιος Εθν. Αντιστάσεως Περιστέρι Τηλ.: , 2000 Gorsch SΜ, Memoli VΑ, Stukel ΤΑ, Gold LΙ, Arrick ΒΑ: Immu - nohistochemical staining for transforming growth factor beta 1 associates with disease progression in human breast cancer. Cancer Res 52: , 1992 Grady W: Transforming growth factor-b, Smads and cancer. Clin Cancer Res 11. (9): , 2005 Guarino M: Epithelial mesenchymal transition and tumor invasion. Int J Biochem & Cell Biology 39: , 2007 Guo F, Jiang XC, Cheng RX: Expression of TGF-b1 and TGF bri proteins in tissues of salivary adenoid cystic carcinoma. Human Yi Ke Da Xue Bao 28; 27 (3): , 2002 Heldin HC, Landstrom M, Moustakas A: Mechanism of TGF-b to growth arrest, apoptosis, and epithelial- mesenchymal transition. Current Op Cell Biology 21: , 2009 Hosmer, David W. Stanley Lemeshow: Applied Logistics Regression. 2nd Ed. New York; Chichester, Wiley 2000, pp Markowitz SD, Roberts AB: Tumor suppressor activity of the TGF-b pathway in human cancers. Cytokine Growth Factor Rev 7(1): , 1996 Matsumoto K, Nakamura T: Hepatocyte growth factor and the Met system as a mediator of tumor stroma interactions. Int J Cancer 119: , 2006 Moustakas A, Souchelyntskyi S, Heldin C: Smad regulation in TGF-b signal trasduction. J Cell Sci 114: , 2001 Pollard J: Tumor stroma interactions. Transforming growth factor-b isoforms and hypatocyte growth factor/ scatter factor in mammary gland ductal morphogenesis. Breast Cancer Research 3: , 2001 Rosmary A, Dearing W, Dearing S: Transforming growth factor beta 1 in ductal carcinoma in situ and invasive carcinomas of the breast. Eur J Cancer 28(2/3): , 1992 Spiro RH, Thaler HT, Hicks WF, Kher UA, Huvos AH, Strong EW: The importance of clinical staging of minor salivary gland carcinoma. Am J Surg. 162: 330-6, 1991 Walker RA, Dearing SJ: Transforming growth factor beta 1 in ductal carcinoma in situ and invasive carcinomas of the breast. Eur J Cancer 28: , 1992 Wilkstrom P, Stattin P, Frank-Lissbrant I, Damber J, Berg A: Trans - forming growth factor-b1 is associated with angiogenesis, metastasis and poor clinical outcome in prostate cancer. The Prostate 37: 19-29, 1998 Zigrino P, Loffek S, Mauch C: Tumor stroma interactions: their role in the control of tumor cell invasion. Biochimie 87: , 2004 Address: Fotopoulos Dionisios 41 Ethnikis Antistaseos Street Peristeri , Athens - Greece Tel.: Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

18 Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (2011) 1, Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (2011) 1, Kαρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο της συγχειλίας Αναδρομική μελέτη Άρης ΝTOMOYXTΣΗΣ 1, Νικόλαος ΚΕΧΑΓΙΑΣ 1, Κυριακή ΚΙΤΙΚΙΔΟΥ 2, Ελένη ΜΠΟΥΡΛΙΔΟΥ 3, Κωνσταντίνος ΚΟΝΤΟΣ 4, Χρυσούλα ΤΣΟΜΠΑΝΙΔΟΥ 5, Χρυσούλα ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ 6, Ελένη ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ 7, Κωνσταντίνος ΒΑΧΤΣΕΒΑΝΟΣ 8, Κωνσταντίνος ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ 9 Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «Θεαγένειο», Θεσσαλονίκη (Συντονίστρια: Μαγγούδη Δόξα, ΣΓΠΧ, Διευθύντρια ΕΣΥ) Squamous cell carcinoma of the lip commissure A 10-year retrospective study ( ) Aris NTOMOUCHTSIS, Nikolaos KECHAGIAS, Kiriaki KITIKIDOU, Eleni BOURLIDOU, Konstantinos KONTOS, Chrisoula TSOMPANIDOU, Chrisoula ILIOPOULOU, Eleni PAPADOPOULOU, Konstantinos VAHTSEVANOS, Konstantinos ANTONIADES Department of Oral and Maxillofacial Surgery, Theagenio Hospital for Cancer Treatment, Thessaloniki (Coordinator: Magoudi Doxa, OMFS, NHS Consultant) Κλινική εργασία Clinical paper 1 Επικ/κος Επιμελητής ΕΣΥ, ΣΓΠΧ 2 Λέκτορας Στατιστικής, AΠΘ 3 Ειδ/μενη ΩΡΛ 4 Ειδ/νος ΣΓΠΧ 5 Δ/τρια ΕΣΥ, Παθολογοανατόμος 6 Δ/τρια ΕΣΥ, Ακτινοθεραπευτής 7 Δ/τρια ΕΣΥ, Αναισθησιολόγος 8 Δρ. Δ/ντής ΕΣΥ, ΣΓΠΧ 9 Καθηγητής ΑΠΘ, ΣΓΠΧ ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Τα χείλη που αποτελούν ιδιαίτερες ανατομικές δομές, ευάλωτες σε ποικίλους ερεθιστικούς και τραυ ματικούς παράγοντες, έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αλλοιώσεων. Παρουσιάζεται αναδρομική με - λέτη ασθενών με καρκίνωμα του χείλους και εντόπιση κυ - ρίως στη συγχειλία, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν στο τμή - μα ΣΓΠΧ την περίοδο Μελετήθηκαν και αναλύθηκαν στατιστικά 13 περιπτώσεις με καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο (SCC) στη συγχειλία, 12 άντρες και 1 γυναίκα. 8 δήλωσαν αγρότες, ένα επάγγελμα με έντονη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. 10 ασθενείς εμφάνισαν τραχηλικές μεταστάσεις, 3 από αυτούς κατά την αρχική εξέταση, ενώ οι υπόλοιποι 7 σε δεύτερο χρόνο. 9 από τους 10 υποβλήθηκαν σε λεμφαδενικό καθαρισμό τραχήλου, ενώ μία περίπτωση δεν αντιμετωπίστηκε χειρουργικά καθώς ο ασθενής είχε ήδη πνευμονικές μεταστάσεις. Η μετεγχειρητική παρακολούθηση κατά μέσο όρο ήταν μήνες. Σή μερα 6 ασθενείς (46.17%) παραμένουν χωρίς νόσο, 3 (23.07%) απεβίωσαν από τη νόσο και 4 (30.76%) από άλλες αιτίες. Aσθενείς με SCC της συγχειλίας συνήθως έχουν προχωρημένη νόσο τοπικά που οδηγεί σε ευρείες εκτομές και σύνθετη αποκατάσταση. Οι ασθενείς αυτοί ανάλογα με τα ευρήματα θα πρέπει να υποβάλλονται σε τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό υπερωμοϋειδικό ή τροποποιημένο ριζικό. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο, συγχειλία, χείλος SUMMARY: The lips which constitute special anatomic structures, exposed in various irritant and traumatic factors, have increased danger to develop pathological lesions. A retrospective study of patients with squamous cell carcinomas of the lip commissure treated in the department of OMFS of the Cancer Hospital during the period is presented. Thirteen such cases were studied and statistically analyzed, 12 men and 1 woman. 8 farmers, a profession with intense exposure to the solar radiation. 10 pa - tients presented with neck metastases, 3 at the time of initial examination, and 7 at a later point. 9 from the 10 patients were submitted to neck dissection, while 1 was not treated surgically due to lung metastases. The follow-up of the patients had an average of months. Today six patients (46.17%) are disease free, three (23.07%) died from the disease and four (30.76%) from other reasons. Patients with lip carcinomas of the commissure usually are found to be at advanced stages, which lead to wide excisions and complex reconstruction. In these patients a selective neck dissection should be performed for a N0 neck and a modified radical neck dissection for a N + neck. KEY WORDS: Squamous cell carcinoma, lip, commissure Παρελήφθη: 4/03/ Έγινε δεκτή: 12/12/2010 Paper received: 4/03/ Accepted: 12/12/2010 Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

19 16 Ντομουχτσής Α. και συν./νtomouchtsis A. et al. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα χείλη αποτελούν ιδιαίτερες ανατομικές δομές, οι οποίες καταλαμβάνοντας περίοπτη θέση στο πρόσωπο, παίζουν κεντρικό ρόλο στη λήψη τροφής, στην επικοινωνία, στην έκφραση συναισθημάτων, ενώ παράλληλα αποτελούν σημαντικό στοιχείο της φαινοτυπικής μοναδικότητας του ατόμου. Τα χείλη είναι ευάλωτα σε ποικίλους ερεθιστικούς και τραυματικούς παράγοντες, γιατί βρίσκονται σε άμεση επαφή με τα δόντια και αποτελούν τον αρχικό φραγμό τόσο του ανώτερου αναπνευστικού, όσο και του πεπτικού συστήματος. Το γεγονός ότι αποτελούν το μοναδικό σημείο στο οποίο ο ανθρώπινος βλεννογόνος είναι εκ του φυσικού του εκτεθειμένος, πολλαπλασιάζει τους κινδύνους εμφάνισης αλλοιώσεων. Ο αποκερατινοποιημένος βλεννογόνος των χειλέων είναι λιγότερο ανθεκτικός σε επιδράσεις όπως αυτή της ηλιακής ακτινοβολίας ή του θερμικού ερεθισμού από το τσιγάρο. Επίσης είναι πιο ευαίσθητος στην επίδραση μηχανικών πιέσεων, σε σύγκριση με το δερματικό τμήμα των χειλέων. Οι ιδιαιτερότητες αυτές του βλεννογόνου στο ερυθρό κράσπεδο των χειλέων έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη αλλοιώσεων, καλοήθους και κακοήθους φύσεως, με μεγάλη ποικιλομορφία (Chidzonga, 2006, Nto - mouchtsis και συν. 2010) Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η αναδρομική μελέτη, μέσω των ιατρικών φακέλων τους, των ασθενών με καρκίνωμα του χείλους, το οποίο εντοπίζονταν κυ - ρίως στη συγχειλία και οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν στο Τμήμα Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής την περίοδο ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Από 420 ασθενείς με ογκόμορφες αλλοιώσεις στο χείλος που καταγράφηκαν τη περίοδο στο Τμήμα μας, οι 188 αφορούσαν σε καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο. Δεκατρείς περιπτώσεις αφορούσαν τη συγχειλία. Μελετήθηκαν οι ιατρικοί φάκελοι των εν λόγω ασθενών και τα ακόλουθα ευρήματα αναλύθηκαν στατιστικά, με τη μέθοδο της ανάλυσης επιβίωσης και του ελέγχου ανεξαρτησίας χ2 (Landau and Everitt, 2004): τα επιδημιολογικά στοιχεία των ασθενών, το κλινικό στάδιο κατά την αρχική προσέλευση, οι παράμετροι από τις ιστοπαθολογικές απαντήσεις, η μετεγχειρητική πορεία των ασθενών, καθώς και ο συνολικός χρόνος παρακολούθησής τους. Το κλινικό στάδιο καθορίστηκε από την κλινική εξέταση και τα απεικονιστικά ευρήματα, σύμφωνα με τις αρχές του American Joint Committee on Cancer (AJCC, Lip and oral cavity 1997). Όλοι οι ασθενείς παρακολουθούνταν κάθε μήνα στον πρώτο μετεγχειρητικό χρόνο, κάθε δύο μήνες στο INTRODUCTION Lips are special anatomic structures at key-areas of the face and play a important role in food intake, communication, expression of feelings, while they are also a significant component of an individual s phenotypic traits. Moreover lips are vulnerable to various irritant and traumatic factors because they are in direct contact to the teeth and constitute the first barrier of both the upper repiratory and the digestive system. The fact that the lips are the only site where the human mucosa is naturally exposed increases dramatically the risk of lesions development. The nonkeratinised mucosa of the lips is less resistant to factors such as solar radiation or thermal damage caused by smoking. In addition, it is more vulnerable to mechanic pressures than the part of the lips which is covered by skin. These particular features of the mucosa on the vermillion border of the lips can result in the development of a large variety of lesions, benign and malignant (Chidzo - nga, 2006, Ntomouchtsis et al. 2010). Aim: This paper is a retrospective study of patients with carcinoma of the lip, affecting mainly the commissure, treated at the Department of Oral and Ma - xillofacial Surgery between 1995 and The study was based on the medical files of these patients. MATERIALS AND METHODS Of the 420 cases with tumour-like lesions of the lips that were recorded between 1995 and 2004 at our Department, 188 were related to squamous cell carcinoma. Thirteen cases involved the commissure of the lips. The medical files of these patients were studied and the following findings were statistically analysed, using the methods of survival analysis and x2 independent control (Landau and Everitt, 2004): the epidemiologic profile of the patients, the clinical stage when they were first examined, the parameters from the histopathological reports, the postoperative course of each patient, as well as the total duration of their follow-ups. The clinical stage was determined by the clinical examination and the imaging findings, according to the American Joint Committee on Cancer (AJCC, Lip and oral cavity 1997). During the first postoperative year, all patients were examined once a month, once every two months in the second year, with a gradual increase of these intervals. Postoperative follow-up included clinical examination of the surgical field and neck, as well as imaging controls based, initially, on a reference CT scan taken three months postoperatively, and then on ultrasound assessments of the neck or, when in doubt, on further CT scans, once every six moths in the first two years Αρχεία Ελληνικής Στοματικής & Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής/ Hellenic Archives of Oral and Maxillofacial Surgery

20 Καρκίνωμα από επιθήλιο της συγχειλίας/squamous cell carcinoma of the lip commissures 17 δεύτερο χρόνο, με τα διαστήματα παρακολούθησης να αυξάνονται σταδιακά. Η μετεγχειρητική παρακολούθηση περιλάμβανε κλινική εξέταση του χειρουργικού πεδίου και του τραχήλου και απεικονιστικούς ελέγχους, αρχικά με μία αξονική τομογραφία αναφοράς τρεις μήνες μετά την χειρουργική επέμβαση και εφεξής με υπερηχογραφικούς ελέγχους του τραχήλου και επί αμφιβολιών με αξονική τομογραφία, ανά 6μηνο τα δύο πρώτα έτη και κάθε έτος στη συνέχεια. Η λειτουργία του χείλους ως προς τη μάσηση, την ομιλία και την παρεμπόδιση εκροής σάλιου ή τροφής καταγράφηκε 6 μήνες μετά την εκτομή. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα καρκινώματα από πλακώδες επιθήλιο (SCC) της συγχειλίας αποτελούν το 3% του συνόλου των ογκόμορφων βλαβών των χειλέων που εξετάστηκαν κατά τη δεκαετία και το 6,95% του συνόλου των καρκινωμάτων από πλακώδες επιθήλιο των χειλέων που αντιμετωπίστηκαν στο Τμήμα μας. Όπως καταγράφεται αναλυτικά στον Πίνακα 1, οι περιπτώσεις με SCC της συγχειλίας αφορούσαν 13 ασθενείς, 12 άντρες και μία γυναίκα, 8 εκ των οποίων δήλωσαν αγρότες, ενώ οι λοιποί επτά κάποιο άλλο επάγγελμα, το οποίο δεν ευνοούσε την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Σε 9 ασθενείς η βλάβη είχε την εικόνα του έλκους και σε 4 αυτή της λευκωπής αλλοίωσης. Οι ηλικίες των ασθενών κυμαίνονταν από έτη, με μέσο όρο τα 73,77 έτη. Μετά από λεπτομερή κλινικό και απεικονιστικό έλεγχο, διαπιστώθηκε ότι τρεις ασθενείς ήταν σταδίου Ι, τρεις ασθενείς σταδίου ΙΙ, τρεις ασθενείς σταδίου ΙΙΙ και τέσσερεις στο στάδιο IV. Τα μεγέθη των βλαβών κυμαίνονταν από 1 έως 5 cm, με μέσο όρο τα 2,95 cm. Δέκα ασθενείς εμφάνισαν τραχηλικές μεταστάσεις, σε άλλοτε άλλο χρόνο. Τρεις από αυτούς (23%), είχαν περιοχικές μεταστάσεις κατά την αρχική εξέταση, ενώ οι υπόλοιποι 7 (54%) υποτροπίασαν περιοχικά εμφανίζοντας μεταστατική τραχηλική λεμφαδενίτιδα σε δεύτερο χρόνο. Εννέα από τους 10 ασθενείς υποβλήθηκαν σε λεμφαδενικό καθαρισμό τραχήλου, εκλεκτικό ή τροποποιημένο ριζικό, ενώ μία περίπτωση (Νο 9), δεν αντιμετωπίστηκε χειρουργικά, γιατί ο ασθενής εμφάνισε συγχρόνως και πνευμονικές μεταστάσεις. Ο ίδιος ασθενής έπασχε από κακόηθες λέμφωμα για το οποίο είχε υποβληθεί σε χημειοθεραπευτική αγωγή και βρισκόταν σε παρακολούθηση, χωρίς εικόνα υποτροπής. Από τους 9 ασθενείς, οι 5 υποβλήθηκαν σε τροποποιημένο ριζικό λεμφαδενικό καθαρισμό και οι 4 σε υπερωμοϋοειδικό τραχηλικό λεμφαδενικό καθαρισμό. Ο βαθμός ιστολογικής διαφοροποίησης ήταν υψηλός σε 9 ασθενείς, μετρίου βαθμού σε 3, ενώ ένας ήταν χαμηλής διαφοροποίησης. Σε 12 ασθενείς το βάθος διήθησης ήταν μεγαλύτερο των 5 mm, ενώ σε έναν μό - and, after that, once every year. The function of the lip in terms of chewing, speaking and preventing saliva and food debris drooling from the mouth was recorded 6 months postoperatively. RESULTS Squamous cell carcinomas (SCC) of the lip commi ssures accounted for 3% of all tumour-like lip lesions that were recorded between 1995 and 2004 at our De partment, as well as for 6.95% of all squamous cell carcinomas of the lips that were treated in the same period. As shown in detail in Table 1, these cases of SCC of the lip commissures involved 13 patients, 12 men and one woman, 8 of whom were registered as farmers. The profession of the rest of them did not involve increased exposure to solar radiation. In 9 patients, the lesion presented like an ulcer and in 4 like a whitish lesion. The age of our patients ranged from 61 to 91 years, with an average age of years. Detailed clinical and imaging controls revealed that 3 patients were at stage I, 3 at stage II, 3 at stage III and 4 at stage IV. The size of their lesions ranged between 1 and 5 cm, (average size 2.95 cm). 10 of our patients developed cervical metastases, at different times each. 3 of them (23%) had regional metastases when they were first examined, while the remaining 7 (54%) developed later on regional recurrences involving metastatic cervical lymphadenopathy. 9 of these 10 patients underwent selective or modified radical neck dissection, while 1 case (No 9) was not treated surgically because, at the same time, the patient developed lung metastases as well. The same patient suffered from malignant lymphoma, for which he had undergone chemotherapy and was under supervision, without signs of recurrence. Of those 9 patients, 5 underwent modified radical neck dissection and 4 supraomohyoid selective neck dissection. The grade of histological differentiation was high in 9 patients, moderate in 3 and low in one. In 12 patients, the depth of infiltration was > 5 mm, while it was < 5 mm in only one patient (case No 4). The histological examination of the specimen did not reveal infiltrated excision margins. Two patients (No 4 and No 11), developed local recurrences. One of them (No 4) had already undergone preoperative radiotherapy due to the large size of the disease, involving a total dose of 4100 cgy, of which he received 10 daily doses of 200 cgy locally on the lip, and 7 daily doses of 300 cgy regionally on the ipsilateral neck. Seven months later, the patient developed a local recurrence; after three months he died because of disease progression and the serious heart problems that he had been suffering from. Patient No 11 developed both local and regional recurrences twenty one months after the initial treatment Τόμος 12, Νο 1, 2011/Vol 12, No 1, 2011

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

Έκφραση της µορφογενετικής πρωτεΐνης οστού 2 (BMP-2) σε καλοήθεις όγκους σιελογόνων αδένων. in benign salivary gland tumours.

Έκφραση της µορφογενετικής πρωτεΐνης οστού 2 (BMP-2) σε καλοήθεις όγκους σιελογόνων αδένων. in benign salivary gland tumours. Αρχεία Ελληνικής Στοµατικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (0), 5- Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (0), 5-5 Έκφραση της µορφογενετικής πρωτεΐνης οστού (BMP-) σε καλοήθεις όγκους σιελογόνων

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

WiFi & Satcom FORUM 2009

WiFi & Satcom FORUM 2009 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΙΝΗΤΩΝ ΡΑΔΙΟΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΑΠΟ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΑΣΥΡΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΥΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ Φίλιππος

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΡΧΕΙΑΕΛΛΗΝΙΚΗΣΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΟΡΓΑΝΟΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΕΤΑΙΡΕΙΑΣΣΤΟΜΑΤΟΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ HELLENICARCHIVESOFORAL ANDMAXILLOFACIALSURGERY OFFICIALJOURNALOFTHEHELLENICASSOCIATIONFORORALANDMAXILLOFACIALSURGERY

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 LEGISLATIVE FRAMEWORK Regulation 1083/2006 (general provisions for ERDF). Regulation 1080/2006 (ERDF) Regulation 1028/2006 (Implementing

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΛΕΜΦΑ ΕΝΕΚΤΟΜΗΣ ΣΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Σύγκρουση συµφερόντων Καµία Ca ΝΕΦΡΟΥ & ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Λεµφογενώς

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό (ενδοοστικό) βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα: περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Κεντρικό (ενδοοστικό) βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα: περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας 67 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κεντρικό (ενδοοστικό) βλεννοεπιδερμοειδές καρκίνωμα: περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Α. Ζήζη-Σερμπετζόγλου, Δ. Μυωτέρη, Ε. Αρκουμάνη Παθολογοανατομικό Εργαστήριο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro of Chemical Inventory Management Using CISPro by Darryl Braaksma Sr. Business and Financial Consultant, ChemSW, Inc. of Chemical Inventory Management Using CISPro Table of Contents Introduction 3 About

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

A.G.M. Decisions. As per attachments. 0051/00008127/en General Meeting AIAS INVESTMENT PUBLIC LTD AIAS

A.G.M. Decisions. As per attachments. 0051/00008127/en General Meeting AIAS INVESTMENT PUBLIC LTD AIAS 0051/00008127/en General Meeting AIAS INVESTMENT PUBLIC LTD AIAS As per attachments A.G.M. Decisions Attachments: 1. Dilosi Katochis 2. Dilosi Katochis 3. Dilosi Katochis 4. Announcement Non Regulated

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη Κίττυ Παυλάκη Εάν υπάρχει καρκίνος Εάν υπάρχουν ευρήματα που να καθιστούν απαραίτητη την επανάληψη της βιοψίας σε σύντομο χρονικό διάστημα Ker

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Dr. Γιώργος ΜΙΧΑΗΛ BSCCP/RCOG DT Diploma in Colposcopy Ο Ο τραχηλικός καρκίνος αποτελεί μια πολύ σπάνια συνέπεια μιας ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών

Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Speakers Index Ευρετήριο Ομιλητών Γρηγοριάδης Ν. Αν. Καθηγητής Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δαρδιώτης Ε. Λέκτορας Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Πληροφορικής Ευκαιρίες Χρηματοδότησης σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο

Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Πληροφορικής Ευκαιρίες Χρηματοδότησης σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Πληροφορικής Ευκαιρίες Χρηματοδότησης σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο Ντίνα Μπάγκα Γραφείο Διαμεσολάβησης Επιτροπή Ερευνών Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων http://liaison.rc.uoi.gr Τηλ. 2651007976,

Διαβάστε περισσότερα

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού

Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Professional Tourism Education EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Ministry of Tourism-Υπουργείο Τουρισμού Need for Professional Tourism Education Η Ανάγκη για Επαγγελματική Τουριστική Εκπαίδευση Tourism:

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1

This conclusion should however be confirmed by larger studies. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 33 - Τεύχος 1 Τσίλης Ν Κορρές Γ Παπαδημητρίου Ν Κόμις Α Γεωργαντάς Η Μαραγκουδάκης Π Β Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθήνας, Αττικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αθήνας. Διευθυντής Καθ. Δ. Κανδηλώρος Σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ασυνήθεις χωροκατακτητικές επεξεργασίες παραφαρυγγικού χώρου. Παρουσίαση δύο περιστατικών

Ασυνήθεις χωροκατακτητικές επεξεργασίες παραφαρυγγικού χώρου. Παρουσίαση δύο περιστατικών Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 39, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2010, σελίδες 26-30 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΑΡΘΡΟ Ασυνήθεις χωροκατακτητικές επεξεργασίες παραφαρυγγικού χώρου.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

A rare case of synchronous adenocarcinoma and adenocystic carcinoma of the larynx.

A rare case of synchronous adenocarcinoma and adenocystic carcinoma of the larynx. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 46, October - November - December 2011, pages 40-44 CASE REPORT A rare case of synchronous adenocarcinoma and adenocystic carcinoma of the larynx. Σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

1 O Διεθνές σεμινάριο

1 O Διεθνές σεμινάριο Β' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ Κλινικη ΑΠΘ 1 O Διεθνές σεμινάριο παθήσεων σιελογόνων αδένων Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 4-5 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση;

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ και ΚΑΡΚΙΝΟΣ: συνύπαρξη ή αιτιολογική σχέση; Δ. Καραγιάννη, Β. Κουρκούμπας, Δ. Μπαλτζής, Γ. Κοτρώνης, Ε. Κιντιράκη, Χ.Τρακατέλλη, Α. Παυλίδου, Μ. Σιών Γ Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, ΓΠΝΘ

Διαβάστε περισσότερα

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες

ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες ιανοητικό Κεφάλαιο σε Πόλεις και Περιφέρειες Intellectual Capital for Communities A. Bounfour & L. Edvinsson, Elsevier, 2005 Μεταπτυχιακό Σεµινάριο ιδακτορικών 23 Νοεµβρίου 2007 ιανοητικό κεφάλαιο για

Διαβάστε περισσότερα

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS

INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS INNOVATIVE WEB-BASED DECISION SUPPORT SYSTEM FOR COMBINING MAMMOGRAPHIC, HISTOLOGICAL AND CYTOLOGICAL IMAGE DATA IN BREAST CANCER DIAGNOSIS Spiros Kostopoulos 1, George Xenogiannopoulos 1, Dimitris Glotsos

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΠΙΘΕΤΟ: ΟΝΟΜΑ: ΠΑΤΡΩΝΥΜΟ: ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 29/01/1977

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινικά κύτταρα. Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός MSc. Τα καρκινικά κύτταρα αναπαράγονται χωρίς περιορισμό και αποικίζουν ξένους ιστούς.

Καρκινικά κύτταρα. Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός MSc. Τα καρκινικά κύτταρα αναπαράγονται χωρίς περιορισμό και αποικίζουν ξένους ιστούς. , Φυσικός MSc 1 Καρκινικά κύτταρα Το σώμα κάθε ζώου λειτουργεί ως οικοσύστημα του οποίου τα μέλη είναι τα κύτταρα, που αναπαράγονται με κυτταροδιαίρεση και οργανώνονται σε στενά συνεργαζόμενες δομές, τους

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ TEΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ Π ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝ ΝΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΕΛΕΝΗ ΣΥΝΑΙΝΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO

JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO 2014 UNITED NATIONS DEVELOPMENT PROGRAMME Pristina UNITED NATIONS OFFICE ON DRUGS AND CRIME Vienna JUDICIAL INTEGRITY IN KOSOVO 1 ASSESSMENT REPORT 2 ACKNOWLEDGMENTS Jason

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροκυτταρικό καρκίνωμα του υπογναθίου σιαλογόνου αδένα. Παρουσίαση περίπτωσης

Μικροκυτταρικό καρκίνωμα του υπογναθίου σιαλογόνου αδένα. Παρουσίαση περίπτωσης Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής (2010) 1, 33-37 Hellenic Archives of Oral & Maxillofacial Surgery (2010) 1, 33-37 33 Μικροκυτταρικό καρκίνωμα του υπογναθίου σιαλογόνου αδένα.

Διαβάστε περισσότερα

ΓιΩρΓος Χ. ΛΑςκΑρης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Κλινικής Στοματολογίας

ΓιΩρΓος Χ. ΛΑςκΑρης Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Κλινικής Στοματολογίας Ο καρκίνος του στόματος αποτελεί μια από τις πιο συχνές μορφές καρκίνου αφού αντιπροσωπεύει το 4% περίπου του συνολικού αριθμού των καρκίνων στον άνθρωπο. Υπολογίζεται ότι τα κρούσματα καρκίνου του στόματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου

Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ HPV (+) ΚΑΡΚΙΝΟ ΚΕΦΑΛΗΣ - ΤΡΑΧΗΛΟΥ Κωνσταντίνος Βλάχτσης MD, MSc, PHD Επιμελητής ΩΡΛ κλινική Νοσ. Παπανικολάου ΔΗΛΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος

Κωνσταντίνος Ρωμανίδης. Νικόλαος. Ορεστιάδα Έβρος BIOΓPAΦIKO ΣHMEIΩMA I. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ονοματεπώνυμο: Κωνσταντίνος Ρωμανίδης Όνομα πατρός: Νικόλαος Όνομα μητρός: Σουλτάνα Έτος γεννήσεως: 1963 Τόπος γεννήσεως: Ορεστιάδα Έβρος Οικογενειακή κατάσταση:

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs Η «ΒΙΟΜΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ιδρύθηκε το 1982 και με την πάροδο των χρόνων έγινε μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες στο χώρο της παραγωγής και εμπορίας πλαστικών ειδών στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμ. Χημ. Αναλύσεων & Οργανολ. Δοκιμών Αριθμός πρωτοκόλλου: 63377/436 Διεύθυνση: Πλ. Κάνιγγος, 10181 Αθήνα Πληροφορίες: Α. Γαλή Τηλέφωνο: 0030 210 3829166 Φαξ: 0030 210 3829166 ΠΡΟΣ: ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΡΑΝΤΖΟΛΑΣ-PELION

Διαβάστε περισσότερα

Parotid gland Surgery: A two years audit in a Tertiary Hospital.

Parotid gland Surgery: A two years audit in a Tertiary Hospital. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 44, April - June - July 2011, pages 22-27 ORIGINAL ARTICLE Parotid gland Surgery: A two years audit in a Tertiary Hospital. Χειρουργική της παρωτίδας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑ ΟΥ REPORT OF OLIVE OIL ANALYSIS ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ 153, 2Ο2 ΟΟ ΚΙΑΤΟ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ, ΤΗΛ: 2742 Ο 22 554 FAX: 2742 Ο 22 545, E-MAIL: info@cadmion.gr, www.cadmion.gr 153, ETHNIKIS ANTISTASEOS STR., 2O2 OO KIATO KORINTHIA, GREECE, TEL: +3O

Διαβάστε περισσότερα

Τα συστήµατα EUROPA 500. σχεδιάστηκαν για να. δηµιουργούν ανοιγόµενα. κουφώµατα. τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική. και άψογο φινίρισµα.

Τα συστήµατα EUROPA 500. σχεδιάστηκαν για να. δηµιουργούν ανοιγόµενα. κουφώµατα. τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική. και άψογο φινίρισµα. Τα συστήµατα EUROPA 500 σχεδιάστηκαν για να δηµιουργούν ανοιγόµενα κουφώµατα τέλειας λειτουργικότητας, µε υψηλή αισθητική και άψογο φινίρισµα. EUROPA 500 systems are designed in order to create opening

Διαβάστε περισσότερα

Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation in laryngeal cancer.

Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation in laryngeal cancer. Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 44, April - June - July 11, pages 28-32 ORIGINAL ARTICLE Disturbances of retinoblastoma protein (prb) expression and correlation with cell proliferation

Διαβάστε περισσότερα