ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ & ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΤΥΧΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ TOY 1993 ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ & ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΤΥΧΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ TOY 1993 ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΣ"

Transcript

1 ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τοµέας ηµοσίου ικαίου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ, ΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ & ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΤΥΧΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ TOY 1993 ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΣ Ι. Ιστορικά στοιχεία Τον εκέµβριο του 1993, η Ρωσία ενέκρινε µε δηµοψήφισµα το πρώτο της Σύνταγµα από την κατάρρευση της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών ηµοκρατιών (ΕΣΣ ) το Το υπάρχον Σύνταγµα της Ρωσίας (το οποίο κληρονόµησε από τη σοβιετικές ηµέρες) όριζε ότι τόσο ο Πρόεδρος όσο και το Κοινοβούλιο ήταν κυρίαρχα όργανα, µη παρέχοντας µηχανισµό για την επίλυση των αναπόφευκτων µεταξύ τους διαφορών. Τον Μάρτιο του 1990 η Ρωσία πραγµατοποίησε τις πρώτες πολυκοµµατικές εκλογές της για ένα νέο αντιπροσωπευτικό σώµα που ονοµάστηκε Βουλή των Αντιπροσώπων του Λαού (Sezd Narodnykh Deputatov). Ένα µικρότερο σώµα, γνωστό ως το Ανώτατο Σοβιέτ (Verkhovnyj Sovet) επιλέχθηκε από τα µέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και ήταν υπόλογο σ' αυτήν. Το Υπουργικό Συµβούλιο (Sovet Ministrov) έγινε στη συνέχεια υπόλογο προς το Ανώτατο Σοβιέτ. 1 Η Ρωσία ήταν ήδη έθνος. Οι ογδόντα εννέα επαρχίες και περιφέρειες της Ρωσικής Οµοσπονδίας ήταν υπό ενιαία πολιτική εξουσία για περισσότερο από εκατόν πενήντα χρόνια (αρχικά υπό τσαρική εξουσία και στη συνέχεια υπό το σοβιετικό καθεστώς), αλλά, το 1993 η Ρωσία είχε µόλις ανακτήσει την ανεξαρτησία της. 11

2 Η ιστορία του ρωσικού Συντάγµατος του 1993 άρχισε στις 9 Ιουνίου του 1990, 2 όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων του Λαού στην 1η της Σύνοδο συνέστησε µια Συνταγµατική Επιτροπή επιφορτισµένη µε το έργο της αναθεώρησης του Συντάγµατος του 1977, το οποίο ήταν σε ισχύ από την εποχή του Μπρέζνιεφ. Προσπάθειες µεταρρύθµισης της Σοβιετικής Ένωσης είχαν λάβει χώρα και πριν από το 1990 από τον Μιχαήλ Γκορµπατσόφ, ο οποίος εξελέγη Γενικός Γραµµατέας του ΚΚΣΕ στις 11 Μαρτίου 1985 και προέβη στην πολιτική της διαφάνειας (γκλάσνοστ) και της αναδιάρθρωσης (περεστρόικα) προκειµένου να επιτύχει µία δοµική αλλά ελεγχόµενη µερική φιλελευθεροποίηση της λιµνάζουσας εκείνο τον καιρό σοβιετικής οικονοµίας. Οι προσπάθειες αυτές δεν απέδωσαν τα προσδοκώµενα αποτελέσµατα, για λόγους που εκφεύγουν του αντικειµένου αυτής της εργασίας, και έτσι είµαστε στο 1990 µε τον Γιέλτσιν να έχει εκλεγεί στη θέση του προέδρου του Ανωτάτου Σοβιέτ και τη σύγκρουση Γκορµπατσόφ - Γιέλτσιν να φαίνεται αναπόφευκτη. Η αρχική Συνταγµατική Επιτροπή συστάθηκε υπό την Βουλή των Αντιπροσώπων και όχι υπό τον Πρόεδρο, γεγονός που αποδείχθηκε κρίσιµο όπως εξελίχθηκαν τα γεγονότα. Τυπικά, η Συνταγµατική Επιτροπή τελούσε υπό την εποπτεία του Μπόρις Γιέλτσιν. Το πραγµατικό έργο της σύνταξης του Συντάγµατος είχε ωστόσο, ως επικεφαλής, ο εκτελεστικός γραµµατέας της Επιτροπής Όλεγκ Ρουµιάντσεφ, ο οποίος αποτέλεσε βασικό παράγοντα δυτικής επιρροής στο ρωσικό Σύνταγµα. Η Επιτροπή συµπεριέλαβε επίσης επιφανείς νοµικούς, ανάµεσα στους οποίους πολλοί οι οποίοι είχαν συµµετάσχει σε προηγούµενες προσπάθειες να συνταχθεί ένα νέο σύνταγµα για την ΕΣΣ, καθώς και πολιτικούς επιστήµονες, φιλοσόφους, ιστορικούς και οικονοµολόγους. Γεωπολιτικά, στην Επιτροπή συµµετείχαν εκπρόσωποι από κάθε µία από τις περιφέρειες της Ρωσίας συν δεκατέσσερις εκλεγµένοι βουλευτές. Η Επιτροπή επέλεξε οµάδα εργασίας δεκαπέντε έως είκοσι ατόµων από τα µέλη της. Η οµάδα αυτή ήταν σχετικά οµοιογενής από την άποψη του κοινωνικοπολιτικού προσανατολισµού της, καθώς οι βουλευτές και οι νοµικοί ήταν γνωστοί για τα δηµοκρατικά τους φρονήµατα. 2 Τα ιστορικά γεγονότα που παρατίθενται στην ενότητα αυτή είναι µία σύνθεση από τις εξής πηγές: Victoria Schwartz, The Influences of the West on the 1993 Russian Constitution, 32 Hastings Int'l & Comp. L. Rev / D. Mannheimer, A Comparison of the American and Russian Constitutions, Alaska Justice Forum / Jeffrey Sachs, Wing Thye Woo, Xiaokai Yang, Economic Reforms and Constitutional Transition, Οκτ / M. Mc Faul, Russia s Unfinished Revolution: Political Change from Gorbachev to Putin (2001). 22

3 Ήταν κυρίως αυτή η οµάδα, παρά η µεγαλύτερη Επιτροπή, που ανέπτυξε τελικά το σχέδιο του νέου Συντάγµατος. Η Επιτροπή παρουσίασε µια πρώτη εκδοχή του συντάγµατος στις 12 Οκτωβρίου 1990 και µε την υποστήριξη του Γέλτσιν το δηµοσίευσε τον Νοέµβριο του ίδιου έτους. Μετά τη δηµοσίευση του σχεδίου, η κριτική από κοµµουνιστές βουλευτές και σοβιετικά µέσα οδήγησαν τον Γιέλτσιν και τους συµβούλους του να αποµακρύνουν τη συζήτηση του σχεδίου από την ατζέντα της 2ης Συνόδου της Βουλής που είχε προγραµµατιστεί για το τέλος του Το 1990 ο Γκορµπατσόφ αναγνωριζόταν ακόµα, τυπικά, ως ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης. Έτσι, οι σύµβουλοι του Γιέλτσιν αντιλήφθηκαν πως, αν δεν προχωρούσαν προσεκτικά, οι κοµµουνιστές θα µπορούσαν να ανακτήσουν τη δύναµή τους και να επιχειρήσουν αυτοί µεταρρυθµιστικές προσπάθειες. Ως εκ τούτου, όταν το σχέδιο του Συντάγµατος αντιµετωπίστηκε επικριτικά, ο Γέλτσιν επέλεξε να το αποσύρει αντί να αντιπαρατεθεί. Με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η Επιτροπή προσκόµισε στη Βουλή πολυάριθµα πρόσθετα σχέδια Συντάγµατος για εξέταση, αλλά κάθε φορά η τελευταία αρνούνταν να τα εγκρίνει. Μέχρι το 1992 το σχέδιο του Συντάγµατος είχε τροποποιηθεί πολλές φορές, το κείµενο ήταν γεµάτο συµβιβασµούς και χαρακτηριζόταν από λιγότερη ακρίβεια και προοδευτικότητα από τις αρχικές εκδοχές του. Παρ' όλα αυτά, η οµάδα εργασίας συνέχισε να αντιµετωπίζει κριτική από την όλο και πιο επιθετική Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία προκαλούσε κάθε φορά την αναµόρφωση του σχεδίου δηµιουργώντας την προσδοκία ότι θα το ενέκρινε. Εν τω µεταξύ, την άνοιξη του 1992 η ολοένα επιδεινούµενη κατάσταση της ρωσικής οικονοµίας περιόρισε αισθητά το κλίµα ευφορίας που επικρατούσε στο Κρεµλίνο τους πρώτους µήνες της ανεξαρτησίας. Η Επιτροπή κυκλοφόρησε ένα ακόµη σχέδιο για εξέταση στην 6η Σύνοδο της Βουλής τον Απρίλιο του Ωστόσο, δέκα ηµέρες πριν συγκληθεί η Βουλή, η «Izvestiya», µία από τις µεγαλύτερες εφηµερίδες στη Ρωσία, δηµοσίευσε ένα εναλλακτικό σχέδιο Συντάγµατος που είχε εκπονηθεί από τους Σεργκέι Αλεκσέβ και Ανατόλι Σοµπάκ. Και οι δύο ήταν σηµαίνοντες νοµικοί και είχαν διατελέσει µέλη της Επιτροπής που εργαζόταν για ένα νέο σύνταγµα για την ΕΣΣ το εν είχαν µείνει ικανοποιηµένοι µε το σχέδιο της Επιτροπής, 33

4 επειδή ένιωθαν ότι δεν προστατεύονται επαρκώς τα πολιτικά δικαιώµατα και ότι ο διαχωρισµός των εξουσιών ήταν ανεπαρκής για να αποφευχθεί η επιστροφή σε µία δικτατορική κυβέρνηση. Το σχέδιό τους βασίστηκε σε µεγάλο βαθµό στο πρότυπο Σύνταγµα που αναπτύχθηκε στις αρχές του 1990 υπό τον Αντρέι Ζαχάρωφ, που του είχε απονεµηθεί το Νόµπελ Ειρήνης, αντιφρονούντα και ακτιβιστή υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Οι Αλεκσέβ και Σοµπάκ ζήτησαν τη σύγκληση µιας Συντακτικής Συνέλευσης για την επικύρωση του νέου Συντάγµατος, υποστηρίζοντας ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν είχε τη λαϊκή εντολή να το επικυρώσει αφού εξελέγη µε αµφισβητούµενης νοµιµότητας διαδικασία το Το κυριότερο ήταν ότι, σε αντίθεση µε το κοινοβουλευτικό σύστηµα που πρότεινε η Επιτροπή, οι Αλεκσέβ και Σοµπάκ υποστήριξαν την ανάγκη για ισχυρό Πρόεδρο. Το σχέδιο που εκπονήθηκε για την 6η Σύνοδο της Βουλής επίσης απογοήτευσε τον Γιέλτσιν επειδή δεν του έδινε το εύρος των προεδρικών εξουσιών που επιθυµούσε. Ως εκ τούτου, τον Μάρτιο του 1992, ο Γιέλτσιν έδωσε εντολή στον Σεργκέι Shakhrai, τον επικεφαλής των νοµικών του συµβούλων, να συντάξει µια εναλλακτική πρόταση. Ο Shakhrai έγραψε την πρώτη παραλλαγή αυτού του Συντάγµατος τον Απρίλιο του 1992 βασιζόµενος τόσο σε ρωσικές όσο και σε δυτικές επιρροές. Η Βουλή των Αντιπροσώπων, εξοργισµένη από τον αδύναµο ρόλο που το σχέδιο του Shakhrai έδινε στο Κοινοβούλιο, αρνήθηκε να το εξετάσει, προκαλώντας την πρώτη ρήξη µεταξύ αυτής και του Προέδρου. Εν τω µεταξύ, σε ισχύ ήταν το παλιό σοβιετικό Σύνταγµα, το οποίο είχε τροποποιηθεί µε αποσπασµατικά µέτρα κατά τη διάρκεια των ετών αυτών. Τον Απρίλιο του 1992 η 6η Σύνοδος της Βουλής πρόσθεσε εκτεταµένες αλλαγές στο ισχύον Σοβιετικό Σύνταγµα, µεταξύ των οποίων αρκετά σηµεία από το προσχέδιο Συντάγµατος της Επιτροπής. Αντιµέτωπος µε εντεινόµενες επικρίσεις για την απόρριψη της Επιτροπής προς χάριν δικών του νοµικών συµβούλων, ο Γιέλτσιν επέστρεψε στην Επιτροπή και προσπάθησε να την πείσει να τροποποιήσει το τρίτο της σχέδιο αυξάνοντας τις εξουσίες του Προέδρου. Η Επιτροπή πρόσθεσε είκοσι προτεινόµενες τροποποιήσεις, αλλά αυτό δεν αρκούσεˑ η πρόταση της Επιτροπής δεν µπόρεσε να κερδίσει την εύνοια του Γιέλτσιν ή της Βουλής και η απόπειρα συµφιλίωσης αποδείχθηκε βραχύβια. 44

5 Στην 7η Σύνοδο, τον εκέµβριο του 1992, η υιοθέτηση νέου Συντάγµατος αναβλήθηκε και πάλι για έναν χρόνο ως την 10η Σύνοδο που είχε προγραµµατιστεί να ξεκινήσει τον Νοέµβριο του Τον Ιανουάριο του 1993, εν µέσω της κλιµακούµενης σύγκρουσης µε το ρωσικό Κοινοβούλιο, ο Γιέλτσιν ήρθε επίσηµα σε ρήξη µε την Επιτροπή και συγκέντρωσε τη δική του οµάδα συνεργατών, συµπεριλαµβανοµένου του Shakhrai, για να εργαστούν σε ένα σχέδιο πιο ευνοϊκό για τον Πρόεδρο. Μετά από εκτεταµένη συνεργασία δηµοσίευσαν ένα νέο σχέδιο τον Μάρτιο του Όπως ήταν αναµενόµενο, αυτό το σχέδιο δηµιουργούσε επίσης ένα ισχυρό προεδρικό σύστηµα µε σαφή διαφοροποίηση των αρµοδιοτήτων του Προέδρου και του Κοινοβουλίου. Τον Μάρτιο του 1993 η Βουλή αρνήθηκε να ανανεώσει τις έκτακτες εξουσίες του Γιέλτσιν και πέρασε ψηφίσµατα για να περιορίσει δραστικά την εξουσία του πάνω στην οικονοµία και την σύνθεση της κυβέρνησης. Το γεγονός αυτό αύξησε δραµατικά την ένταση της µεταξύ τους διαµάχης. Στη συνέχεια, στις 12 Μαρτίου του 1993, µετά από µία ταραχώδη εµφάνιση του Γέλτσιν, η Βουλή προστάτευσε τα συµφέροντά της τροποποιώντας το υπάρχον Σύνταγµα για να αποφευχθεί η διάλυση εκλεγµένων οργάνων από τον Πρόεδρο. Στις 26 Μαρτίου του 1993 η αντιπολίτευση κατέθεσε στο Ανώτατο Σοβιέτ πρόταση µοµφής εναντίον του Γιέλτσιν, η οποία τελικά απορρίφθηκε για 72 ψήφους. Στις 25 Απριλίου του 1993 η Ρωσία προέβη σε εθνικό δηµοψήφισµα µε ερώτηµα την υποστήριξη του Γιέλτσιν ή της Βουλής. Την ηµέρα πριν από το δηµοψήφισµα, η εφηµερίδα «Izvestiya» δηµοσίευσε τις βασικές αρχές ενός άλλου σχεδίου Συντάγµατος, το οποίο υποστήριζε ο Γιέλτσιν. Μετά τη νίκη του στο εθνικό δηµοψήφισµα, στις 30 Απριλίου 1993, ο Γιέλτσιν δηµοσίευσε το πλήρες κείµενο του ονοµαζόµενου «Προεδρικού Σχεδίου» στην «Izvestiya». Με την κίνηση αυτή ο Γιέλτσιν απέσυρε οριστικά την υποστήριξή του από το σχέδιο της οµάδας εργασίας της Επιτροπής. Παρά το γεγονός ότι το νέο σχέδιο ήταν γραµµένο µε µεγαλύτερη σαφήνεια, περιείχε πιο σαφείς θέσεις για ζητήµατα που ήταν σε αµφισβήτηση καθώς και αλλαγές στις αρµοδιότητες του Προέδρου σε σχέση µε το Κοινοβούλιο, κατά τα λοιπά ακολουθούσε το σχέδιο της Επιτροπής. Για να µειώσει κι άλλο την ισχύ της Βουλής, ο Γιέλτσιν µεταβίβασε την εξουσία σύνταξης του Συντάγµατος σε µια νεοσύστατη συνέλευση, τη Συνταγµατική Συνέλευση. Η τελευταία αποτελούνταν 762 µέλη, ήταν 55

6 χωρισµένη σε πέντε οµάδες και περιελάµβανε εκπροσώπους κυβερνητικών φορέων, της Επιτροπής, της τοπικής διοίκησης, πολιτικών κοµµάτων, συνδικαλιστικών οργανώσεων, θρησκευτικών οργανώσεων, της ακαδηµαϊκής κοινότητας και επιχειρηµατιών. Προσπαθώντας απεγνωσµένα να παρακάµψει τη 10η Σύνοδο της Βουλής και απαντώντας στην πρόταση µοµφής εναντίον του της 26ης Μαρτίου, ο Γιέλτσιν ανακοίνωσε στις 21 Σεπτεµβρίου 1993 το υπ' αριθµ Προεδρικό ιάταγµα «Για τη σταδιακή Συνταγµατική Μεταρρύθµιση της Ρωσικής Οµοσπονδίας», διαλύοντας πρόωρα το Ανώτατο Σοβιέτ, αναστέλλοντας ρυθµίσεις του ουσιαστικού Συντάγµατος και απαγορεύοντας στο Συνταγµατικό ικαστήριο να συνεδριάζει µέχρι τις νέες βουλευτικές εκλογές. Η Βουλή φυσικά απέρριψε αυτό το διάταγµα ως αντισυνταγµατικό και η πλειοψηφία του Συνταγµατικού ικαστηρίου συµφώνησε. Όταν ο Γιέλτσιν αρνήθηκε να αποσύρει το διάταγµα του, η Βουλή των Αντιπροσώπων κήρυξε τον Γιέλτσιν εκτός συνταγµατικού πλαισίου, τον καθαίρεσε και στις 23 Σεπτεµβρίου 1993 ενέκρινε τον Ρουτσκόι, έναν από τους αντιπροέδρους της, ως νέο Πρόεδρο της Ρωσικής Οµοσπονδίας. Τα βαθύτερα αίτια της σύγκρουσης µεταξύ Προεδρίας και Κοινοβουλίου, σύµφωνα µε τον Μichale Waller, αφορούσαν κυρίως δύο ζητήµατα. 3 Το πρώτο ήταν η πορεία και το περιεχόµενο των οικονοµικών µεταρρυθµίσεων. Η κυβέρνηση Γιέλτσιν πρότεινε τη λήψη σκληρών ριζικών µέτρων για τη φιλελευθεροποίηση της οικονοµίας, ενώ το συντηρητικό Ανώτατο Σοβιέτ επιθυµούσε τη διατήρηση της κρατικά ελεγχόµενης οικονοµίας. Το δεύτερο αφορούσε την κατανοµή των εξουσιών στο ρωσικό πολιτικό σύστηµα. Ο µεν Γιέλτσιν και οι σύµµαχοί του πρότειναν ως ανώτατη πολιτειακή αρχή την Προεδρία, το δε Ανώτατο Σοβιέτ πρόκρινε ως αρχηγό του κράτους τον επικεφαλής του νοµοθετικού σώµατος. Υπάρχει όµως και µία ψυχολογική διάσταση στην αντιπαράθεση Κρεµλίνου - Κοινοβουλίου, λιγότερο εµφανής. Τα µέλη του Ανώτατου Σοβιέτ είχαν εκλεγεί στις 4 Μαρτίου 1990, άρα εξέφραζαν συµβολικά µια εποχή που είχε παρέλθει οριστικά, σε αντίθεση µε τον Γιέλτσιν που προσωποποιούσε τη µετάβαση στην µετακοµµουνιστική εποχή. 3 M. Waller, Russian Politics Today: The Return of a Tradition (Manchester: Manchester University Press, 2005) 66

7 Η σύγκρουση ανάµεσα στον Γιέλτσιν και στο Ανώτατο Σοβιέτ έφερε τη χώρα στα πρόθυρα εµφυλίου πολέµου. Σηµατοδοτώντας την αντίθεσή τους µε τον Γέλτσιν, βουλευτές της Βουλής των Αντιπροσώπων αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τα γραφεία τους στον Λευκό Οίκο και ενθάρρυναν τον λαό να υπερασπιστεί τον Λευκό Οίκο στο όνοµα της δηµοκρατίας. Στις 3 Οκτωβρίου 1993 ο Ρουτσκόι οδήγησε έναν όχλο να εισβάλει στο γραφείο του δηµάρχου και στον κρατικό τηλεοπτικό σταθµό. Σε απάντηση, ο Γιέλτσιν διέταξε τις ένοπλες δυνάµεις να εισέλθουν µε τη βία στον Λευκό Οίκο. Την επόµενη µέρα, ειδικές στρατιωτικές δυνάµεις, πιστές στην Προεδρία, εξαπέλυσαν µια µαζική επίθεση πυροβολικού κατά του Λευκού Οίκου και των καταληψιών που είχαν αποµείνει, συµπεριλαµβανοµένου του Ρουµιάντσεφ, και κατέλαβαν το Ανώτατο Σοβιέτ. Μέσα σε λίγες ώρες ο Γιέλτσιν έλεγχε τη Ρωσία. Μετά από αυτά τα γεγονότα, η ισορροπία των δυνάµεων στο εσωτερικό της Ρωσίας µετατοπίστηκε, µε αποτέλεσµα να αποδυναµωθεί η υποστήριξη στο Κοινοβούλιο και στον διαχωρισµό των εξουσιών. Αναµφίβολα, αυτή η πολιτική πραγµατικότητα επηρέασε τους πολιτικούς θεσµούς του Συντάγµατος καθώς η νεοαποκτηθείσα εξουσία του Γιέλτσιν του επέτρεψε να σχεδιάσει νέους πολιτικούς κανόνες. Στις 5 Οκτωβρίου 1993 ο επικεφαλής του προσωπικού του Γέλτσιν, Σεργκέι Φιλάτοβ, πρότεινε συνταγµατικό δηµοψήφισµα και του ανατέθηκε να συγκαλέσει µια µικρότερη εκδοχή της Συνταγµατικής Συνέλευσης για να προετοιµάσει Σύνταγµα το οποίο να αντικατοπτρίζει τις νέες πολιτικές πραγµατικότητες. Το νέο σχέδιο επέκτεινε περαιτέρω τις προεδρικές εξουσίες δίνοντας στον Πρόεδρο την εξουσία να διορίζει τον Πρωθυπουργό, να διαλύει την Κυβέρνηση και να αποφαίνεται µε εκτελεστικό διάταγµα. Στη συνέχεια, τον Νοέµβριο του 1993, ο Γιέλτσιν άλλαξε περαιτέρω το σχέδιο του Συντάγµατος µειώνοντας την εξουσία των Περιφερειών. Στις 9 Νοεµβρίου 1993 το νέο σχέδιο Συντάγµατος κυκλοφόρησε σε όλη τη Ρωσία και στις 12 εκεµβρίου 1993 το νέο Σύνταγµα της Ρωσικής Οµοσπονδίας τέθηκε σε ισχύ διά της ψήφου. Ποσοστό 58,4% του εκλογικού σώµατος επιβεβαίωσε την κυριαρχία του Γιέλτσιν στο ρωσικό πολιτικό σύστηµα, καθώς θεσµοθέτησε µια προεδροκεντρική δηµοκρατία µε περιορισµένο ρόλο για το νοµοθετικό σώµα. Αξίζει να σηµειωθεί ότι την ίδια στιγµή το εκλογικό σώµα τιµώρησε τις µεταρρυθµιστικές δυνάµεις και στράφηκε προς τα άκρα του πολιτικού φάσµατος. Η εκλογική ισχυροποίηση 77

8 του υπερεθνικιστικού Φιλελεύθερου- ηµοκρατικού κόµµατος του Ζιρινόφσκι (22,92%) µετρίασε κάπως την επιτυχία του Γιέλτσιν. 4 Οι άνθρωποι που συνέταξαν το ρωσικό Σύνταγµα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1993 κινητοποιήθηκαν ιδιαιτέρως από την απειλή ότι η Οµοσπονδία θα κατέρρεε. Εάν κάτι προκύπτει µε σαφήνεια από αυτή την περίπλοκη ιστορία είναι η δυσκολία προσδιορισµού µιας άµεσης σχέσης µεταξύ των διαφόρων σχεδίων και του τελικού Συντάγµατος που υιοθετήθηκε. Τα σχέδια ξαναγράφτηκαν τόσες φορές ώστε είναι δυσχερές να εντοπιστούν οι συγκεκριµένες επιρροές κάθε διάταξης. Το ρωσικό Σύνταγµα που εγκρίθηκε το εκέµβριο του 1993 ενσωµάτωσε σηµαντικά στοιχεία των προεδρικών σχεδίων, τα οποία µε τη σειρά τους είχαν ενσωµατώσει σηµαντικά στοιχεία των σχεδίων της Συνταγµατικής Επιτροπής. Παρά την ασάφεια αυτή, φορείς και ιδέες της ύσης έπαιξαν ρόλο σε διάφορες χρονικές στιγµές µέσα στην πολύπλοκη διαδικασία µέχρι την έγκριση του τελικού Συντάγµατος. ΙΙ. υτικές επιρροές υτικές ιδέες επηρέασαν τη διαδικασία της σύνταξης του Συντάγµατος της Ρωσίας έµµεσα αλλά και άµεσα. Πολλοί βασικοί συµµετέχοντες στη διαδικασία σύνταξης σπούδασαν στη ύση και άλλοι, παρότι αρχικά δεν εκπαιδεύτηκαν στη ύση, ήρθαν στη συνέχεια σε επαφή µε δυτικούς κανόνες δικαίου. Ακόµη, οι Ρώσοι χρησιµοποιούσαν συχνά δυτικά νοµικά έγγραφα για την έρευνα και την προετοιµασία τους. Τέλος, εµπειρογνώµονες από τη ύση συµβούλευσαν Ρώσους που ενεπλάκησαν άµεσα στην κατάρτιση του Συντάγµατος. Α. υτική εκπαίδευση: Παρά τα εµπόδια που έθετε η Σοβιετική Ένωση, πολλοί Ρώσοι είχαν την ευκαιρία να σπουδάσουν στη ύση. Όταν η Σοβιετική Ένωση άνοιξε τα σύνορά της, πολυάριθµες ακαδηµαϊκές ανταλλαγές δηµιούργησαν µια ρωσική διανόηση δυτικής µόρφωσης. Ο Ρώσος υπουργός 4 Μ. Καραγιάννης, Η Ρωσία σήµερα: Πολιτική, Οικονοµία και Εξωτερικές Σχέσεις, Εκδόσεις Παπαζήση,

9 ικαιοσύνης της Σοβιετικής Ένωσης, για παράδειγµα, ταξίδεψε στη Μεγάλη Βρετανία για να µελετήσει το δικαστικό της σύστηµα. 5 Β. υτικές πηγές: Οι βασικοί εµπλεκόµενοι στη συγγραφή του ρωσικού Συντάγµατος χρησιµοποίησαν διάφορα δυτικά Συντάγµατα και νοµικές πηγές ως πρότυπα. Νοµικοί εµπειρογνώµονες της Συνταγµατικής Επιτροπής είχαν εντρυφήσει όχι µόνο στη ρωσική συνταγµατική ιστορία, αλλά και τη γαλλική, των ΗΠΑ και της Γερµανίας. Όπως έχει σχολιαστεί, 6 «αναµφίβολα έβλεπαν τους εαυτούς τους ως τους Jeffersons και Madisons της Ρωσίας». Ο Σεργκέι Shakhrai, ο κύριος συγγραφέας των προεδρικών σχεδίων ήξερε γαλλική και γερµανική ιστορία και είχε µελετήσει τη γερµανική και αµερικανική συνταγµατική ιστορία. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων της Συνταγµατικής Συνέλευσης οι Ρώσοι συχνά αναφέρονταν σε ξένα συνταγµατικά κείµενα. Η Συνέλευση εξέτασε ιδιαίτερα τα Συντάγµατα του Μεξικού, της Ινδίας, της Γερµανίας και των Ηνωµένων Πολιτειών. Γ. υτικά πρότυπα: Υπήρξαν αρκετοί Ρώσοι ακαδηµαϊκοί που σπούδασαν δυτική ιστορία και πολιτική θεωρία και επηρεάστηκαν από τους δυτικούς κανόνες δικαίου. Πολλοί νοµικοί µελετητές εξ αυτών υπηρέτησαν στις διάφορες επιτροπές σύνταξης και ήταν αυτοί που επηρέασαν σε µεγάλο βαθµό την Επιτροπή να πιέσει για νοµικές µεταρρυθµίσεις έχοντας την εµπειρία των νοµικών συστηµάτων των ΗΠΑ, της Γαλλίας, της Γερµανίας, των σκανδιναβικών χωρών, της Πολωνίας και της Ουγγαρίας.. Άµεσες δυτικές επιρροές: Εκτός από τους έµµεσους τρόπους µε τους οποίους δυτικές ιδέες επηρέασαν τους Ρώσους συντάκτες, υπήρξαν φορές που η ύση ανέλαβε πιο ενεργό ρόλο. Αυτός ο ρόλος δεν έλαβε χώρα στο υψηλότερο κυβερνητικό επίπεδο, αλλά χάρη στη συµµετοχή Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (ΜΚΟ) και διαφόρων συµβούλων. Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ απέφυγε µία άµεση συµµετοχή στη σύνταξη του ρωσικού Συντάγµατος, ενθάρρυνε τέτοιες προσπάθειες µέσω των ΜΚΟ. Η Γερουσία των ΗΠΑ συζήτησε τις αλλαγές που απαιτούνται στο ρωσικό Σύνταγµα το Ο Γερουσιαστής Bradley υποστήριξε: «Για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος ο κρατικός αυταρχισµός να κάνει εκ νέου την 5 Victoria Schwartz, The Influences of the West on the 1993 Russian Constitution, 32 Hastings Int'l & Comp. L. Rev. 101, Robert B. Ahdieh 99

10 εµφάνισή του υπό το πρόσχηµα της µεταρρύθµισης, [η Ρωσία χρειάζεται] ένα Σύνταγµα που θα κατοχυρώνει τα ατοµικά δικαιώµατα. Ένα νέο Σύνταγµα και νέες εκλογές θα µπορούσαν επίσης να παρέχουν µια καλύτερη βάση για νοµοθετικές µεταρρυθµίσεις απαλλαγµένες από το κοµµουνιστικό παρελθόν». 7 Ε. Επιρροή από δυτικούς εµπειρογνώµονες: Μία από τις πιο σηµαντικές επιρροές προήλθε από τους εµπειρογνώµονες που έδρασαν σε ατοµική βάση. Οι Ρώσοι συνήθως ενθάρρυναν αυτές τις αλληλεπιδράσεις και ήταν πιο δεκτικοί στις συµβουλές. Στην εισαγωγική του τελικού σχεδίου Συντάγµατος οµιλία του Γιέλτσιν την 9η Νοεµβρίου 1993, ο ίδιος δήλωσε αυτολεξεί ότι το σχέδιο Συντάγµατος αξιολογήθηκε από εµπειρογνώµονες στη Ρωσία και στο εξωτερικό. 8 Στο κλείσιµο του αρχικού σχεδίου της Συνταγµατικής Επιτροπής απαριθµούνται τα άτοµα που εργάστηκαν για το Σύνταγµα, µνηµονεύοντας ξεχωριστά ξένους εµπειρογνώµονες. Ενδεικτικά: Α. Blaustein (ΗΠΑ), Α. La Pergola (Ιταλία), Α. Rapachinskiy (ΗΠΑ). Άτοµα από άλλες χώρες (Γερµανία, Αυστρία, Γαλλία) έπαιξαν επίσης ρόλο στη Ρωσία. Οι εµπειρογνώµονες αυτοί κλήθηκαν ανεπίσηµα, συνήθως επειδή είχαν φίλους που εργάζονταν για το ρωσικό Σύνταγµα και µπορούσαν έτσι να συζητούν και να δίνουν συµβουλές. 9 Οι Ρώσοι αναµφισβήτητα επηρεάστηκαν από τη ύση όταν σχεδίαζαν το ρωσικό Σύνταγµα του 1993, όµως λόγοι εσωτερικής πολιτικής εξηγούν συχνά ποιο από τα δυτικά µοντέλα επέλεξαν. Ασφαλώς, για παράδειγµα, ο ρόλος του Γιέλτσιν οδήγησε σε ισχυρό Προεδρικό σύστηµα. III. Προεδρικό σύστηµα Ένα από τα πιο διχαστικά ζητήµατα κατά την σύνταξη του ρωσικού Συντάγµατος ήταν η θέση και ο ρόλος του Προέδρου. Όταν οι Ρώσοι άρχισαν να γράφουν το Σύνταγµα, η ΕΣΣ εξακολουθούσε να υφίσταται, συζήτησαν 7 Bill Bradley, Senator, Speech on the Senate Floor, (June 18, 1992), 8 Victoria Schwartz, The Influences of the West on the 1993 Russian Constitution, 32 Hastings Int'l & Comp. L. Rev. 101, 2009, 9 Victoria Schwartz, The Influences of the West on the 1993 Russian Constitution, 32 Hastings Int'l & Comp. L. Rev. 101,

11 λοιπόν ακόµη και για το αν θα έχουν Πρόεδρο. Η ιδέα για Πρόεδρο προήλθε από δηµοκρατικούς κύκλους αµέσως µετά την 1η Σύνοδο της Βουλής των Αντιπροσώπων την άνοιξη του 1990, όταν έγινε προφανές ότι είχαν τον έλεγχο µιας µειοψηφίας εδρών στο νέο Κοινοβούλιο. Τον Μάιο του 1990 η νέα Βουλή εξέλεξε Πρόεδρό της τον Μπόρις Γέλτσιν ως αποτέλεσµα της υποστήριξής του για τη ρωσική ανεξαρτησία, ζήτηµα για το οποίο δηµοκράτες, εθνικιστές και µετριοπαθείς κοµµουνιστές συµφώνησαν άπαντες. Σταδιακά, η πλειοψηφία του Γιέλτσιν αποδυναµώθηκε, και µέχρι το Μάρτιο του 1991 είχε κυκλοφορήσει ένα αίτηµα για την αποµάκρυνσή του από το αξίωµα του Προέδρου. Υπό την απειλή µιας τέτοιας ψηφοφορίας, σύµµαχοι του Γιέλτσιν οραµατίστηκαν την Προεδρία ως ένα εργαλείο που θα τον προστάτευε από τη συντηρητική Βουλή των Αντιπροσώπων. ηµοσκοπήσεις αποκάλυψαν ότι ο Γέλτσιν ήταν πιο δηµοφιλής στον λαό από ό,τι στους βουλευτές, πράγµα που τον οδήγησε να πιστέψει ότι θα µπορούσε να κερδίσει µια εκλογική αναµέτρηση και να τοποθετηθεί σε µια ισχυρότερη πολιτική θέση. Ως εκ τούτου, η δηµιουργία του θεσµού του Ρώσου Προέδρου ήρθε σε συγκεκριµένη πολιτική συγκυρία και δεν ήταν το αποτέλεσµα µιας στρατηγικής σχετικής µε την ανάγκη για διαχωρισµό των εξουσιών. Παρά το γεγονός ότι το κίνητρο ήταν πολιτικό, ο θεσµός του Προέδρου στη συνέχεια προωθήθηκε από δυτικές αντιλήψεις περί διαχωρισµού των εξουσιών και συστήµατος ελέγχου και ισορροπιών. Σε δηµοψήφισµα τον Μάρτιο του 1991, Ρώσοι ψηφοφόροι δήλωσαν θετικοί για την θεσµοθέτηση Προέδρου της ηµοκρατίας. Το δηµοψήφισµα πέτυχε, µε 69,9% των ψηφοφόρων να ψηφίζουν υπέρ. Τρεις µήνες αργότερα ο Γιέλτσιν εξελέγη πρώτος Πρόεδρος της Ρωσίας. Με αυτόν τον τρόπο οι Ρώσοι ανέδειξαν Πρόεδρο έξω από τη διαδικασία της σύνταξης του Συντάγµατος. Αν και οι πολέµιοι του Γιέλτσιν φαίνεται πως εξακολουθούσαν να ελπίζουν σε µια διαφορετική ισορροπία δυνάµεων που θα ευνοούσε τη Βουλή των Αντιπροσώπων, τελικά αποδείχθηκε δύσκολο να µειωθεί η ισχύς του Προέδρου. Έχοντας δηµιουργήσει τον θεσµό του Προέδρου, οι Ρώσοι είχαν ακόµη να επιλέξουν ανάµεσα στο κοινοβουλευτικό σύστηµα, το προεδρικό ή κάποια 11

12 παραλλαγή των δύο µοντέλων. 10 Οι κύριοι Αµερικανοί σύµβουλοι δεν προώθησαν τυφλά το αµερικανικό µοντέλο στο οποίο ο Πρόεδρος κατέχει σχεδόν το σύνολο της εκτελεστικής εξουσίας. Ο Rapaczynski έγραψε: «εν θα συµβούλευα τη δηµιουργία µιας Προεδρίας αµερικανικού τύπου στη Ρωσία. Το αµερικανικό σύστηµα, αξιοθαύµαστο όσο είναι στις Ηνωµένες Πολιτείες, δεν έχει µεταµοσχευθεί επιτυχώς πουθενά στον κόσµο». 11 Αντίθετα, ο Rapaczynski έθεσε το ζήτηµα κατά πόσον η Ρωσία θα πρέπει να ακολουθήσει το γερµανικό µοντέλο κατά το οποίο ο Πρόεδρος δεν έχει ουσιαστικό ρόλο ή το γαλλικό µοντέλο στο οποίο ο Πρόεδρος έχει µεγάλη δύναµη. Ο Rapaczynski παρουσίασε τις συνθήκες υπό τις οποίες θα έπρεπε να προτιµηθεί το κάθε µοντέλο και άφησε την απόφαση στους Ρώσους. Ως αποτέλεσµα της πολιτικής κατάστασης στην οποία θεσµοθετήθηκε η Προεδρία, η Βουλή των Αντιπροσώπων και ως εκ τούτου και η Συνταγµατική Επιτροπή προτιµούσαν Πρόεδρο µε αδύναµο ρόλο. Όταν ούτε οι Αµερικανοί σύµβουλοί τους υποστήριξαν µία Προεδρία αµερικανικού τύπου, αποφασίστηκε να µην ακολουθηθεί το αµερικανικό Προεδρικό σύστηµα. Καθώς η πολιτική κατάσταση άλλαζε, ο Γιέλτσιν επιθυµούσε µια ισχυρότερη Προεδρία από αυτή που πρότεινε η Επιτροπή. Ως εκ τούτου, όταν ζήτησε από τον Σεργκέι Shakhrai, τον επικεφαλής των νοµικών του συµβούλων, να δηµιουργήσει µια αντιπρόταση, οι µοναδικές συγκεκριµένες οδηγίες του ήταν να θεσπίσει µια ισχυρή Προεδρική δηµοκρατία κατά τρόπο που δεν θα µπορούσε εύκολα να µεταβληθεί. Πολλοί δυτικοί οικονοµικοί σύµβουλοι επίσης προτιµούσαν ισχυρό Πρόεδρο, ο οποίος θα ήταν ικανός να ηγηθεί οικονοµικών µεταρρυθµίσεων. Αυτός ο συνδυασµός εσωτερικής πολιτικής και εξωτερικών επιρροών οδήγησε στο µοντέλο που τελικά επιλέχθηκε, το οποίο είναι πιο κοντά στο γαλλικό µοντέλο. Ούτε η οµοιότητα όµως µε το γαλλικό µοντέλο ήταν τυχαία. Οι εµπειρογνώµονες κατανόησαν τις δυσκολίες και την έλλειψη σταθερότητας 10 Η επιλογή αυτή αποτελεί σηµαντικό παράγοντα για την εδραίωση της δηµοκρατίας. Το Προεδρικό σύστηµα θεωρείται ότι έχει τα πλεονεκτήµατα της σταθερότητας της εκτελεστικής εξουσίας, δηµοκρατικότερο χαρακτήρα και πιο περιορισµένη Κυβέρνηση, αλλά τα µειονεκτήµατα του αδιεξόδου στις σχέσεις εκτελεστικής-νοµοθετικής εξουσίας. Το Κοινοβουλευτικό έχει τα αντίθετα αποτελέσµατα. Ένας ενδιάµεσος τύπος, το ηµι-προεδρικό, έχει και Πρωθυπουργό εξαρτώµενο από την εµπιστοσύνη του Κοινοβουλίου και άµεσα εκλεγµένο Πρόεδρο. 11 Lee Kendall Metcalf, Presidential Power in the Russian Constitution 6 J. Transnat'l L. & Pol'y 125,

13 που συνδέονται µε τη σύνταξη ενός συνταγµατικού κειµένου και προέκριναν το αίτηµα της σταθερότητας. Αισθάνθηκαν ότι η Ρωσία δεν ήταν έτοιµη για Κοινοβουλευτικό σύστηµα. Η Ρωσία ήταν έτοιµη κατ' αρχήν για Προεδρική ηµοκρατία. 12 Όταν ο Γιέλτσιν ζήτησε να καθοριστεί η έκταση των προεδρικών καθηκόντων του, ο Γιάκοβλεφ (ο οποίος συνέβαλε στις εργασίες για το νέο Σύνταγµα µέσω του ρόλου του ως επικεφαλής µίας οµάδας στη Συνταγµατική Συνέλευση) είχε κάποιες οµιλίες του Ντε Γκολ µεταφρασµένες στα ρωσικά και ζήτησε από τους συµβούλους του Γιέλτσιν να του δώσουν τις οµιλίες. Κατά τον Γιάκοβλεφ, ο Γιέλτσιν ενθουσιάστηκε και ζήτησε από τους συµβούλους του να οργανώσουν το Σύνταγµα µε βάση την Προεδρία Ντε Γκολ. Ακόµη, ο Shakhrai αναγνώρισε ότι γράφοντας το Προεδρικό προσχέδιο του Συντάγµατος χρησιµοποίησε το γαλλικό µοντέλο και ότι το ρωσικό και γαλλικό πρότυπο ήταν µεταξύ τους πολύ παρόµοια ιδεολογικά. 13 Η γαλλική επιρροή προέκυψε επειδή βασικοί φορείς της ρωσικής κοινωνίας είχαν εξοικείωση µε το γαλλικό σύστηµα, θεώρησαν ότι µπορούσε να εφαρµοστεί στη Ρωσία και δανείστηκαν στοιχεία του. Ως εκ τούτου, ενώ πολιτικές σκοπιµότητες οδήγησαν σε ένα ισχυρό Προεδρικό σύστηµα, η συγκεκριµένη γαλλική µορφή προέκυψε από έµµεσες δυτικές επιρροές. Ο Πρόεδρος, εκλεγµένος από τον λαό, περιγράφεται ως κεφαλή του κράτους και εγγυητής του Συντάγµατος της Ρωσικής Οµοσπονδίας και των ανθρωπίνων και πολιτικών δικαιωµάτων και ελευθεριών. Το άρθρο 80 προβλέπει ότι ο Πρόεδρος εκπροσωπεί τη Ρωσία στο εξωτερικό, εποπτεύει και εγγυάται την οµαλή λειτουργία του πολιτικού συστήµατος και καθορίζει την εξωτερική και αµυντική πολιτική. Ο Ρώσος Πρόεδρος έχει στη διάθεσή του έναν πολυπληθή µηχανισµό, το λεγόµενο προεδρικό γραφείο, που ουσιαστικά λειτουργεί σαν µία δεύτερη κυβέρνηση. Το συγκεκριµένο αξίωµα δεν µπορεί να καταληφθεί για περισσότερες από δύο συνεχόµενες θητείες από το ίδιο πρόσωπο (άρθρο 81). 12 Ο Σεργκέι Αλεξέγιεφ, ένας από τους συντάκτες του σχεδίου Συντάγµατος του Γιέλτσιν, υποστήριξε σε συνέντευξή του: «Το σχέδιο είναι βασισµένο στην έννοια µίας προεδρικής δηµοκρατίας. εν είµαστε ακόµη έτοιµοι για µια κοινοβουλευτική µορφή. H κοινοβουλευτική δηµοκρατία απαιτεί ένα ανεπτυγµένο πολιτικό σύστηµα, πολυκοµµατικό και σταθερούς κανόνες πολιτικού παιχνιδιού». 13 Lee Kendall Metcalf, Presidential Power in the Russian Constitution 6 J. Transnat'l L. & Pol'y 125,

14 Το Σύνταγµα δίνει στον Πρόεδρο ουσιαστική νοµοθετική εξουσία, οργανώνοντας ένα πολίτευµα µόνο κατ επίφαση ηµι-προεδρικό. Ο Πρόεδρος µπορεί να επιστρέψει έναν νόµο στην Οµοσπονδιακή Συνέλευση εντός δεκατεσσάρων ηµερών για επανεξέταση. Μπορεί επίσης να ζητήσει από το Συνταγµατικό ικαστήριο να αποφανθεί σχετικά µε τη συνταγµατικότητα των οµοσπονδιακών νόµων. Έχει επίσης το δικαίωµα να εκδίδει διατάγµατα (άρθρο 90) και οδηγίες µε δεσµευτική ισχύ, τα οποία δεν πρέπει να έρχονται σε αντίθεση µε το Σύνταγµα της Ρωσικής Οµοσπονδίας ή τους οµοσπονδιακούς νόµους. Αξίζει να επισηµανθεί ότι ο Πρόεδρος δύναται να κυβερνήσει τη χώρα µόνο µε την έκδοση προεδρικών διαταγµάτων, χωρίς την υποστήριξη του Κοινοβουλίου. Το δικαίωµα αυτό επιτρέπει στον Πρόεδρο να κυριαρχήσει στο νοµοθετικό πρόγραµµα κάτι που έκανε ο Γέλτσιν σε θέµατα όπως οι ιδιωτικοποιήσεις, οι µεταρρυθµίσεις του τραπεζικού τοµέα και η ποινική διαδικασία, ενώ θα λέγαµε ότι ελάχιστα µπορεί να αντισταθµιστεί µε το δικαίωµα που παρέχεται στην Κρατική ούµα να απαντά στα Προεδρικά ιατάγµατα περνώντας τη δική της νοµοθεσία. Τέλος, ο Πρόεδρος µπορεί να ζητήσει τη διενέργεια δηµοψηφίσµατος (άρθρο 84). Ωστόσο, δεν προβλέπονται στο Σύνταγµα λεπτοµέρειες για αυτήν τη διαδικασία. Εκτός των νοµοθετικών του αρµοδιοτήτων, ο Πρόεδρος, σύµφωνα µε το άρθρο 83, διορίζει τον Πρόεδρο της Κυβέρνησης, µε βάση την αρχή της δεδηλωµένης, και στη συνέχεια διορίζει τα υπόλοιπα µέλη του υπουργικού συµβουλίου, µε βάση τις προτάσεις του Προέδρου της Κυβέρνησης, ενώ µπορεί να παύει υπουργούς κατά βούληση. Ο Πρόεδρος διαθέτει ακόµη µεγάλη ευχέρεια να διαλύει τη ούµα. Οφείλει να διαλύσει την Κρατική ούµα αφού απορρίψει τρεις υποψηφίους για την προεδρία της κυβέρνησης, και µπορεί να τη διαλύσει αφού έχει για δεύτερη φορά εκφράσει ψήφο δυσπιστίας στην κυβέρνηση ή η ψήφος εµπιστοσύνης έχει αποτύχει. Ωστόσο, ο Πρόεδρος δεν µπορεί να διαλύσει την Κρατική ούµα κατά το πρώτο έτος της θητείας της, όταν οι προτάσεις µοµφής έχουν κατατεθεί κατά τη διάρκεια ισχύος στρατιωτικού νόµου ή κατάστασης έκτακτης ανάγκης ή κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι µηνών της θητείας του Προέδρου. Η κυβέρνηση µπορεί να υποβάλλει την παραίτησή της στον Πρόεδρο ανά πάσα στιγµή, αλλά είναι υποχρεωµένη να το κάνει όταν εκλέγεται νέος Πρόεδρος. Το Σύνταγµα ορίζει ότι ο Πρόεδρος της Ρωσικής Οµοσπονδίας µπορεί να 14

15 εκδώσει απόφαση σχετικά µε την παραίτηση της κυβέρνησης της Ρωσικής Οµοσπονδίας, δηλαδή µπορεί είτε να αποδεχθεί ή να απορρίψει την παραίτηση αυτή. Τέλος, ο Πρόεδρος απολαµβάνει και δικαστικών αρµοδιοτήτων, θέτοντας σε προφανή κίνδυνο τη διάκριση των εξουσιών. Ειδικότερα, επιλύει θέµατα σύγκρουσης αρµοδιοτήτων ανάµεσα στην Οµοσπονδία και στα κρατίδια και µπορεί να αναστέλλει νόµους προτού επιληφθεί το Συνταγµατικό ικαστήριο. Αναφορικά µε το εύρος των προεδρικών εξουσιών, συζήτηση προέκυψε όσον αφορά την έκταση της εξουσίας που πρέπει να έχει ο Πρόεδρος αν η χώρα κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Κρατική Επιτροπή για την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η οποία δηµιουργήθηκε για να αντιµετωπίσει αυτό το πρόβληµα, τελικά στράφηκε εναντίον του Γκορµπατσόφ στο πραξικόπηµα του Αυγούστου του Οι Ρώσοι διατηρούσαν ισχυρές θέσεις σχετικά µε την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, όντας εν µέρει µόνο δεκτικοί στις συµβουλές των δυτικών για το θέµα αυτό. Οι δυτικοί σύµβουλοι γνώριζαν ότι η κατάσταση έκτακτης ανάγκης επιτρέπει παραδοσιακά στους ηγέτες να υπερβούν τον νόµο και ήθελαν να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα συνέβαινε. Οι συντάκτες ακολούθησαν εν µέρει τις συµβουλές του Rapaczynski να περιορίσουν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αφήνοντας τις συνθήκες υπό τις οποίες ο Πρόεδρος µπορεί να επιβάλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης να καθορίζονται από τον Οµοσπονδιακό Συνταγµατικό Νόµο και όχι από το ίδιο το Σύνταγµα. Η τελική διατύπωση στο Σύνταγµα έχει ως εξής: «Υπό τις συνθήκες και τις διαδικασίες που προβλέπονται από τον Οµοσπονδιακό Συνταγµατικό Νόµο, ο Πρόεδρος της Ρωσικής Οµοσπονδίας θα επιβάλει καθεστώς κατάστασης έκτακτης ανάγκης στο έδαφος της Ρωσικής Οµοσπονδίας ή σε περιοχές της µε άµεση ενηµέρωση του Συµβουλίου της Οµοσπονδίας και της Κρατικής ούµας (Κάτω Βουλή)». Λαµβάνοντας υπόψη τις συγκρούσεις του Γιέλτσιν µε το Κοινοβούλιο και τον έλεγχό του επί της διαδικασίας συγγραφής του Συντάγµατος, δικαιολογηµένα οι Ρώσοι δεν περιόρισαν την κατάσταση έκτακτης ανάγκης µόνο στην περίπτωση που το Κοινοβούλιο βρισκόταν σε σύνοδο. Αν και η βασική δοµή του Προεδρικού συστήµατος διαµορφώθηκε κατά το γαλλικό σύστηµα, διάφορες πτυχές του επηρεάστηκαν και από άλλες 15

16 δυτικές πηγές. Το Προεδρικό σχέδιο απορροφούσε σαφώς µια σειρά από χαρακτηριστικά του αµερικανικού συστήµατος, όπως το προεδρικό προνόµιο ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας, το δικαίωµα του Προέδρου να ασκεί βέτο σε οποιαδήποτε νόµο ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο µε την επιφύλαξη να το υπερψηφίσει πλειοψηφία δύο τρίτων και το δικαίωµα του εκλέγεσθαι στις εθνικές εκλογές για θητεία έξι ετών σε συνδυασµό µε τη θέση του Αντιπροέδρου. Το θέµα της πρότασης µοµφής θυµίζει επίσης την αµερικανική διαδικασία του «impeachment». Η τελική εκδοχή του Συντάγµατος αναφέρει: «Ο Πρόεδρος της Ρωσικής Οµοσπονδίας µπορεί να κατηγορηθεί από το Συµβούλιο της Οµοσπονδίας µόνο στη βάση κατηγοριών εναντίον του για εσχάτη προδοσία ή κάποιο άλλο σοβαρό έγκληµα». Ως αποτέλεσµα του σεβασµού του για τις Ηνωµένες Πολιτείες, ο Γιάκοβλεφ συµβούλευσε τους Ρώσους να υιοθετήσουν το αµερικανικό σύστηµα πρότασης µοµφής, µε το Ανώτατο ικαστήριο και τα δύο σώµατα του Ανωτάτου Σοβιέτ να είναι αναγκαία για να την πρόταση µοµφής. 14 Ωστόσο, οι πλειοψηφίες που απαιτούνται στη Ρωσία είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθούν Εν κατακλείδι, ο ρόλος του Προέδρου στο ρωσικό Σύνταγµα µπορεί να συγκριθεί µε το γαλλικό Σύνταγµα, επειδή, πλην των νοµοθετικών εξουσιών, ο ρόλος των δύο Προέδρων είναι παρόµοιος. Η κύρια διαφορά είναι ότι ο Ρώσος Πρόεδρος έχει σηµαντικά µεγαλύτερη νοµοθετική εξουσία από τον Γάλλο. Το ρωσικό Σύνταγµα σε αυτό το πλαίσιο θυµίζει περισσότερο Συντάγµατα της Λατινικής Αµερικής, όπως της Χιλής (1891 και 1925), της Κολοµβίας (πριν από το 1991) και της Βραζιλίας. Ο Ρώσος πρόεδρος έχει µεγαλύτερη εξουσία να εκδίδει διατάγµατα και να προτείνει δηµοψηφίσµατα από τη συντριπτική πλειοψηφία των εκλεγµένων από τον λαό Προέδρων. Ωστόσο, ο Ρώσος Πρόεδρος έχει λιγότερες µη νοµοθετικές εξουσίες από το 63% των εκλεγµένων από τον λαό Προέδρων ανά τον κόσµο. 15 Είναι φανερό ότι η Προεδρία έχει ενσωµατώσει στοιχεία που προέρχονται από την τσαρική απολυταρχική παράδοση και τη σοβιετική κληρονοµιά. 14 D. Mannheimer, A Comparison of the American and Russian Constitutions, Alaska Justice Forum. 15 Lee Kendall Metcalf, Presidential Power in the Russian Constitution 6 J. Transnat'l L. & Pol'y Μετά από αυτή την αναφορά στον θεσµό του Προέδρου θα ήταν παράλειψη να µην αναφερθώ στην συνταγµατική αναθεώρηση του εκεµβρίου του 2008, η οποία επέκτεινε τη θητεία του Προέδρου από τέσσερα σε έξι χρόνια. Η ενίσχυση της Προεδρίας συνιστά πλήγµα 16

17 IV. Συνταγµατικό ικαστήριο Τον Ιούνιο του 1988, η 19η Συνδιάσκεψη του Κοµµουνιστικού Κόµµατος της Σοβιετικής Ένωσης (ΚΚΣΕ) αναγνώρισε την ανάγκη να αναπτυχθεί ένα σοσιαλιστικό κράτος υπό την σκέπη του κράτους δικαίου και ενέκρινε την εισαγωγή ενός ειδικού οργάνου εξουσιοδοτηµένου να επανεξετάζει και να διασφαλίζει την τήρηση της συνταγµατικότητας και της νοµιµότητας στο σοβιετικό πολιτικό σύστηµα. Η τροποποίηση του Σοβιετικού Συντάγµατος που εγκρίθηκε την 1η εκεµβρίου 1988 προέβλεψε τη σύσταση µιας Επιτροπής Συνταγµατικής Εποπτείας της ΕΣΣ. Η επιτροπή αυτή έδινε την εντύπωση ότι προτιµούσε να ενεργεί σαν σύµβουλος της νοµοθετικής και της εκτελεστικής εξουσίας παρά σαν ισχυρή και ανεξάρτητη τρίτη εξουσία. Προς υποστήριξη του έργου της Επιτροπής, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι οι φυγόκεντρες δυνάµεις στο πολιτικό σύστηµα, η δύναµη της διοικητικής γραφειοκρατίας και η παραδοσιακή έλλειψη δικαστικής εξουσίας έθεταν ισχυρά εµπόδια στο έργο της. Ακόµη και αν είχε πολλαπλασιάσει τις προσπάθειές της και είχε λάβει την πλήρη υποστήριξη ολόκληρης της νοµικής και πνευµατικής κοινότητας, µάλλον δεν θα ήταν σε θέση να ξεπεράσει τις σκιές αυτές του παρελθόντος. 18 Οι επιτυχίες και οι αποτυχίες της Επιτροπής έδειξαν σε νοµικούς και πολιτικούς την ανάγκη για µια ισχυρότερη τρίτη δύναµη σε ένα αποτελεσµατικό σύστηµα για τη δηµοκρατία στη Ρωσία, αφού ενισχύει τον προσωποπαγή χαρακτήρα της εξουσίας και του πολιτεύµατος, το οποίο ρέπει προς τον υπερπροεδρισµό, σε µία εποχή µάλιστα που συνολικά διεθνώς η τάση είναι η αντίστροφη. 17 Για να γίνει καλύτερα αντιληπτό το µέγεθος των εξουσιών του Προέδρου αξίζει να γίνει µία σύντοµη αναφορά στα νοµοθετικά σώµατα και στις αρµοδιότητές τους όπως προβλέπονται στο Σύνταγµα του Το Σύνταγµα της Ρωσίας προβλέπει Οµοσπονδιακή Συνέλευση δύο νοµοθετικών σωµάτων. Η Κάτω Βουλή, η Κρατική ούµα, έχει 450 έδρες, οι µισές εκ των οποίων καταλαµβάνονται από βουλευτές που αναδεικνύονται µε λίστα και οι άλλες µισές από ανεξάρτητους υποψηφίους εκτός κοµµατικής λίστας ανά περιφέρεια. Η Άνω βουλή, το Συµβούλιο της Οµοσπονδίας, έχει 178 έδρες, 2 για κάθε ένα από τα 83 διοικητικά υποκείµενα της Οµοσπονδίας. Κύρια ενασχόληση της ούµας είναι η ψήφιση νοµοθεσίας, η παροχή ψήφου εµπιστοσύνης στην κυβέρνηση, η επικύρωση διεθνών συµφωνιών και η έγκριση του προϋπολογισµού. Κύρια ενασχόληση του Οµοσπονδιακού Συµβουλίου είναι η έγκριση νοµοσχεδίων που προωθούνται από τη ούµα, ο διορισµός των ανώτατων δικαστικών, η προκήρυξη προεδρικών εκλογών, οι αλλαγές συνόρων µεταξύ διοικητικών υποκειµένων, η έγκριση προεδρικών διαταγµάτων περί κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης ή στρατιωτικού νόµου και η έγκριση της συµµετοχής των ενόπλων δυνάµεων σε αποστολές εκτός χώρας. Στην περίπτωση που το Οµοσπονδιακό Συµβούλιο απορρίψει ένα νοµοσχέδιο, τότε εκείνο επανέρχεται στη ούµα όπου µπορεί να εγκριθεί µε την αυξηµένη πλειοψηφία των 2/3 των µελών της. 18 Herbert Hausmaninger, From the Soviet Committee of Constitutional Supervision to the Russian Constitutional Court, 25 Cornell Int'l L. J. 305,

18 διάκρισης των εξουσιών µε κατάλληλους ελέγχους και ισορροπίες. Μία από τις πιο σηµαντικές και εποικοδοµητικές συµβολές της Επιτροπής στη σοβιετική νοµική σκέψη ήταν αναµφίβολα η πρωτοβουλία της να ερµηνεύσει το Σοβιετικό Σύνταγµα υπό το πρίσµα των διεθνών συµφωνιών για τα ανθρώπινα δικαιώµατα. Με αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή ανέβασε το πρότυπο του σοβιετικού νόµου σε ένα άνευ προηγουµένου επίπεδο δυτικού νοµικού πολιτισµού. Με αυτόν τον τρόπο επηρέασε σηµαντικά τη µετάβαση προς ένα ισχυρό ρωσικό Συνταγµατικό ικαστήριο. Ένα ανεξάρτητο δικαστικό σύστηµα ήταν αµφιλεγόµενο για τη Ρωσία, διότι δικαστική ανεξαρτησία δεν υπήρχε υπό το κοµµουνιστικό καθεστώς, εποχή για την οποία τα δικαστήρια αναφέρονται ως «µαριονέτες» της εκτελεστικής εξουσίας. Ως αποτέλεσµα της εµπειρίας αυτής όπου το δικαστικό σώµα είχε θέση δευτερεύοντος κλάδου της εκτελεστικής εξουσίας, η Συνταγµατική Επιτροπή δικαιολογηµένα δεν συµφωνούσε να δοθεί στη δικαστική αρχή η εξουσία να επανεξετάζει τις νοµοθετικές αποφάσεις. Φοβήθηκαν ότι κάτι τέτοιο θα επέτρεπε στην εκτελεστική εξουσία να παρακάµπτει αποφάσεις της νοµοθετικής εξουσίας µέσω της δικαστικής οδού. Ωστόσο, για τον ίδιο λόγο που οι Ρώσοι δίσταζαν να υιοθετήσουν τον δικαστικό έλεγχο, οι Αµερικανοί σύµβουλοι επέµειναν στην αναγκαιότητά του. Θεώρησαν ιδιαίτερα σηµαντικό οι Ρώσοι να έχουν όχι µόνο ανεξάρτητο δικαστικό σύστηµα αλλά και δικαστικό έλεγχο, δεδοµένης της κατάχρησης της εκτελεστικής εξουσίας που είχε λάβει χώρα πρόσφατα. Από τη στιγµή που αποφάσισαν να υιοθετήσουν σύστηµα δικαστικού ελέγχου, οι Ρώσοι είχαν ακόµη να επιλέξουν ανάµεσα στα διάφορα δυτικά πρότυπα. Εξέτασαν διάφορες εκδοχές, όπως το αµερικανικό, το αυστριακό, το γερµανικό και το γαλλικό µοντέλο, αλλά στο τέλος προτιµήθηκαν τα πρότυπα της ηπειρωτικής Ευρώπης έναντι της αµερικανικής προσέγγισης. Το Ανώτατο Σοβιέτ υιοθέτησε έναν ολοκληρωµένο και λεπτοµερή νόµο για το Συνταγµατικό ικαστήριο στις 6 Μαΐου 1991, αλλά η εκλογή των δικαστών του αναβλήθηκε µέχρι τη φθινοπωρινή σύνοδο της Βουλής. Η θητεία των αρχικά δέκα πέντε δικαστών ορίστηκε µέχρι την ηλικία των εξήντα πέντε χρόνων, κατά τη διάρκεια της οποίας απολαµβάνουν πλήρους ανεξαρτησίας. Στις 29 Οκτωβρίου 1991, η 5η Σύνοδος της Βουλής των Αντιπροσώπων του Λαού άρχισε τις εργασίες της εκλέγοντας δεκατρείς 18

19 δικαστές µε µυστική ψηφοφορία, οι οποίοι την επόµενη ηµέρα ορκίστηκαν και το ικαστήριο ξεκίνησε να λειτουργεί. Η εκλογή των δύο ακόµα δικαστών αναβλήθηκε µέχρι την επόµενη σύνοδο. Όπως προβλέφθηκε, οι δικαστές στη συνέχεια εξέλεξαν τον πρόεδρο και τον αναπληρωτή πρόεδρο του Συνταγµατικού ικαστηρίου µε µυστική ψηφοφορία. Στις 7 Οκτωβρίου 1993 το διάταγµα του Μπόρις Γιέλτσιν ανέστειλε τις εργασίες του Συνταγµατικού ικαστηρίου. Σύµφωνα µε το διάταγµα, το Συνταγµατικό ικαστήριο ήταν «σε βαθιά κρίση». Τον Ιούλιο του 1994 εκδόθηκε ο νόµος για το νέο Συνταγµατικό ικαστήριο. Ωστόσο, το νέο Συνταγµατικό ικαστήριο άρχισε να εργάζεται τον Φεβρουάριο του 1995 λόγω των τεταµένων σχέσεων ανάµεσα στο Συµβούλιο της Οµοσπονδίας της Ρωσίας και στον Γιέλτσιν. Έκτοτε, οι δικαστές του Συνταγµατικού ικαστηρίου προτείνονται από τον Πρόεδρο και διορίζονται από το Συµβούλιο της Οµοσπονδίας για 12ετή θητεία. 19 Το ρωσικό δικαστικό σύστηµα µοιάζει πολύ µε το γερµανικό. Με νόµο του 1994 το Συνταγµατικό ικαστήριο δεν έχει το δικαίωµα να κρίνει τη συνταγµατικότητα των νόµων µε δική του πρωτοβουλία, ο νόµος µπορεί να υποβληθεί στον έλεγχο του Συνταγµατικού ικαστηρίου από τον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση, την Κρατική ούµα, το Συµβούλιο της Οµοσπονδίας της Ρωσίας, το ένα πέµπτο των µελών της Κρατικής ούµας ή του Συµβουλίου της Οµοσπονδίας, το Ανώτατο ικαστήριο της Ρωσικής Οµοσπονδίας, το Ανώτατο ιαιτητικό ικαστήριο της Ρωσικής Οµοσπονδίας, ή ένα νοµοθετικό σώµα αρµόδιο για ένα οµοσπονδιακό θέµα. Κάθε οµοσπονδιακό δικαστήριο µπορεί να ζητήσει από το Συνταγµατικό ικαστήριο να κρίνει τη συνταγµατικότητα ενός νόµου, αν ο νόµος πρέπει να εφαρµοστεί σε περίπτωση που ένας δικαστής του Οµοσπονδιακού ικαστηρίου έχει αµφιβολία για την αντίθεση του νόµου προς το Σύνταγµα. Επίσης, κάθε ιδιώτης µπορεί να υποβάλει στο Συνταγµατικό ικαστήριο αίτηση αµφισβήτησης της συνταγµατικότητας του συγκεκριµένου νόµου, εφόσον ο εν λόγω νόµος τιθέµενος σε εφαρµογή σε µια συγκεκριµένη περίπτωση 19 Ύστερα από νόµο που προτάθηκε στις 8 Μαΐου 2009 επί προεδρίας Ντµίτρι Μεντβέντεφ, ο πρόεδρος του Συνταγµατικού ικαστηρίου και ο αναπληρωτής θα πρέπει να προταθούν στο Κοινοβούλιο από τον Πρόεδρο της ηµοκρατίας και όχι να εκλεγούν από τους δικαστές όπως γινόταν µέχρι τότε. 19

20 παραβίασε τα δικαιώµατα του εν λόγω πολίτη. Οι αποφάσεις του Συνταγµατικού ικαστηρίου που προτείνουν την ακυρότητα ενός νόµου επιφέρουν άµεσο ακυρωτικό αποτέλεσµα. Ακόµη, πριν µια διεθνής συνθήκη επικυρωθεί από τη ούµα, η συνταγµατικότητα της συνθήκης µπορεί να διαγνωστεί από το Συνταγµατικό ικαστήριο. Ο έλεγχος της συνταγµατικότητας των νόµων, η µοµφή κατά του Προέδρου της Ρωσίας και οι προτάσεις νοµοθετικής φύσεως του Συνταγµατικού ικαστηρίου εµπίπτουν στην αρµοδιότητα της Ολοµέλειας. Εκτός αυτών, το Συνταγµατικό ικαστήριο µπορεί κατά την κρίση του να παραπέµψει στην Ολοµέλεια οποιοδήποτε άλλο θέµα κρίνει σκόπιµο. V. Οικονοµικό Μοντέλο Ο φιλελευθερισµός ως πολιτική και οικονοµική ιδεολογία διαµορφώθηκε και ενσαρκώθηκε την περίοδο του ιαφωτισµού. Η Ρωσία ωστόσο ποτέ δεν αποτέλεσε ιδεολογικά µέρος της µετά το 1789 φιλελεύθερης τάξης στη υτική Ευρώπη. Η µοναρχία και ο θεσµός του τσάρου διατηρήθηκαν µέχρι και το 1917 και, όταν τελικά κατέρρευσαν, δεν ήταν η αστική τάξη αλλά το προλεταριάτο που κατέκτησε την εξουσία. Η πολιτική στη Ρωσία ανέκαθεν είχε ως επίκεντρο την κοινότητα, το συλλογικό-κρατικό και όχι το ατοµικό συµφέρον. 20 Αµέσως µετά την κατάρρευση του λεγόµενου υπαρκτού σοσιαλισµού, οµολογηµένος στόχος πολλών χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, συµπεριλαµβανοµένης της Ρωσικής Οµοσπονδίας, ήταν η ανάπτυξη της ελεύθερης αγοράς η οποία θα στηριζόταν στο κράτος δικαίου και στη συνταγµατική δηµοκρατία. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το αντικείµενο της σύνταξης Συντάγµατος στις χώρες αυτές ήταν η δηµιουργία ενός πλέγµατος συνταγµατικών διατάξεων το οποίο θα ευνοούσε την ανάπτυξη του ανταγωνιστικού καπιταλισµού. Η ίδρυση ενός τέτοιου συνταγµατικού συστήµατος στηρίζεται σε δύο γενικούς στόχους: τη δηµιουργία σταθερών και µόνιµων δικαιωµάτων ιδιοκτησίας (η οποία συνεπάγεται την προστασία και άλλων οικονοµικών δικαιωµάτων), καθώς και τη δηµιουργία σταθερών πολιτικών θεσµών µε 20 Μ. Καραγιάννης, Η Ρωσία σήµερα: Πολιτική, Οικονοµία και Εξωτερικές Σχέσεις, Εκδόσεις Παπαζήση,

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά θέματα προς συζήτηση:

Βασικά θέματα προς συζήτηση: ΕΝΟΤΗΤΑ 8. ΚΟΙΝΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ, ΚΟΙΝΗ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Βασικά θέματα προς συζήτηση: Η ανάπτυξη της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας Η λήψη των αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Το Προεδρείο της Βουλής Το Προεδρείο της Βουλής προβλέπεται από το ίδιο το Σύνταγµα. Αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής, από επτά(7) Αντιπροέδρους, τρεις (3)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Κατάλογος της ΕΕ που περιλαµβάνει πρόσωπα, οµάδες και οντότητες στις οποίες εφαρµόζονται ειδικά µέτρα για την καταπολέµηση της τροµοκρατίας 22 εκεµβρίου 2009 Η ΕΕ θέσπισε

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές

Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι. πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές Ποιος πρέπει, άραγε, να κυβερνά; Ο λαός; Οι πλούσιοι; Οι γενικής αποδοχής, Ο ικανότερος; Ένας φωτισµένος δικτάτορας; Καθεµία από αυτές τις λύσεις εµφανίζει την ίδια αδυναµία µε τις υπόλοιπες. Οπότε τι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 2.1 Εισαγωγή Η έρευνα διεξήχθη κατά την χρονική περίοδο Φεβρουαρίου έως και Ιουνίου του 2003. Ο συνολικός αριθµός των ευρωπαίων πολιτών που απάντησε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΕΟ 10 ΑΡΧΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΛΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΛΟΣ ΣΕΠ ΕΑΠ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86)

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9.1 Εκλογικό σώμα (σελ. 77) Εκλογικό σώμα: οι πολίτες που έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ο λαός που έχει την εξουσία ταυτίζεται με το εκλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δημητρίου Ζιγκολη Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Ροδόπης Κομοτηνή, 16-12-2014 Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, η επικείμενη εκλογή νέου Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΟΓΙΚΑ ΥΤΗΜΑΤΑ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις Παραθέτουµε απόσπασµα από το υνταγµατικό ίκαιο του Αθανασίου Γ. Ράικου, τόµος Α, εισαγωγή - οργανωτικό µέρος, τεύχος Α, καθώς και αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς»

«Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» «Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν µια νέα πνοή για τους ευρωπαϊκούς λαούς» Η Ρένα ούρου, µέλος του ΣΥΡΙΖΑ και εκλεγµένη Περιφερειάρχης Αττικής (η διοικητική περιφέρεια της Αθήνας), από την 1η Σεπτεµβρίου 2014,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΟΜΑΔΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ! ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΣΤΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ Λευκωσία, 25 Μαρτίου 2015. Ομάδα Εργασίας για την Οριζόντια Ψηφοφορία αποτελούμενη από εκπρόσωπους τριών κομμάτων (ΔΗΣΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr.

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr. Η «Βουλή των Εφήβων»: πώς θα δουλέψουµε φέτος Η φετινή χρονιά για τη «Βουλή των Εφήβων» είναι πολύ σηµαντική: είναι χρονιά ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα, µε στόχο να πετύχουµε βαθύτερο και ουσιαστικότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία

Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία 1 Ένα όραμα για την επόμενη δεκαετία Εφαρμόζοντας τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία την περίοδο της κρίσης Εισαγωγή Εμείς, οι πάνω από 400 εκπρόσωποι των οργανώσεων των ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα.

Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 στην Eλλάδα. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Κανόνες Διαδικασίας Διαγωνισμός για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές του εκλογικού συστήµατος των δηµοτικών εκλογών τής Κάτω Σαξονίας

Βασικές αρχές του εκλογικού συστήµατος των δηµοτικών εκλογών τής Κάτω Σαξονίας Niedersächsischer Landeswahlleiter Πληροφορίες του Προέδρου της Εφορευτικής Επιτροπής τής Κάτω Σαξονίας Βασικές αρχές του εκλογικού συστήµατος των δηµοτικών εκλογών τής Κάτω Σαξονίας Βασικές αρχές του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Σκύρος Ναυτική Εταιρεία ιδρύθηκε, από σκυριανούς το 1980 για να λύσει το πιεστικό πρόβλημα της ακτοπλοϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΕΤΤΕΡΑΟΥΚΡΑΙΣ.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΕΤΤΕΡΑΟΥΚΡΑΙΣ. Mετάφραση από τη γερμανική γλώσσα ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΒΕΤΤΕΡΑΟΥΚΡΑΙΣ. ΑΡΘΡΟ 1 ΑΡΘΡΟ 2 ΑΡΘΡΟ 3 ΟΝΟΜΑ, ΕΔΡΑ, ΧΡΟΝΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ α) Η Κοινότητα ονομάζεται ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΒΕΤΤΕΡΑΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη

στη Βουλγαρία και µετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1 η Ιανουαρίου 2007, κάτω από τον πιο εύγλωττο τίτλο Σύγχρονη Σύγχρονη Βουλγαρία: Από το Ανατολικό Μπλοκ στην Ευρωπαϊκή Ένωση Πρόλογος Το παρόν βιβλίο προέκυψε µέσα από συζητήσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2008 στη Σόφια γύρω από την αναγκαιότητα πρόσβασης του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18.7.2001 COM(2001) 411 τελικό Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ, ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ περί του καθεστώτος καιτων γενικών όρων άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. 1

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Βουλευτικές εκλογές 1996

Βουλευτικές εκλογές 1996 Βουλευτικές εκλογές 1996 Στην ενεργό πολιτική μπήκε την Άνοιξη του 1996. Ήταν τότε που συμμετείχε στο ψηφοδέλτιο του Δημοκρατικού Συναγερμού, ως κατ επιλογήν ( αριστίνδην ) υποψήφιος. Οι εκλογές εκείνες,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Των κυριοτέρων προθεσµιών που αφορούν στη διενέργεια των γενικών βουλευτικών εκλογών της 25 ης Ιανουαρίου 2015

Π Ι Ν Α Κ Α Σ Των κυριοτέρων προθεσµιών που αφορούν στη διενέργεια των γενικών βουλευτικών εκλογών της 25 ης Ιανουαρίου 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΛΟΓΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΛΟΓΩΝ Π Ι Ν Α Κ Α Σ Των κυριοτέρων προθεσµιών που αφορούν στη διενέργεια των γενικών βουλευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ.

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΟΥ 1 ου ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΤΙΤΛΟΣ-ΕΔΡΑ-ΣΚΟΠΟΣ-ΜΕΣΑ. ΑΡΘΡΟ 1 ο Ιδρύεται Σύλλογος με τον τίτλο «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων

Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων Οµιλία Υπουργού Εργασίας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων ηµήτρη Ρέππα στο διεθνές Συνέδριο µε θέµα: Εργαλεία για την εφαρµογή των ευρωπαϊκών οδηγιών στον τοµέα της υγείας στην εργασία το παράδειγµα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ

ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΟΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ Dr. Antonis Metaxas, Managing Partner, M & A Law Firm Lecturer of EU Law, University of Athens Εισαγωγή Δομή Παρουσίασης I. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920. ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος Τρίτη (Κοµµουνιστική) ιεθνής εύτερο Συνέδριο 1920 ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΣΜΟ Κοµµουνιστική Αποχική Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος 1. Ο κοινοβουλευτισµός είναι η µορφή πολιτικής εκπροσώπησης

Διαβάστε περισσότερα

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο

1 E ANA H TIKA EMATA Kεφάλαιο Πρώτο 1 Kεφάλαιο E ANA H TIKA EMATA Πρώτο 2 IΣTOPIA Γ ΓYMNAΣIOY Επαναληπτικά θέµατα Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστές ή λανθασµένες σηµειώνοντας Χ στο αντίστοιχο τετραγωνάκι. Ενότητα 1 Σ

Διαβάστε περισσότερα

1 η Γραπτή Εργασία. Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

1 η Γραπτή Εργασία. Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Διοίκηση Επιχειρήσεων και Οργανισμών ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Μάθημα: Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Διδάσκουσα: Παπαδοπούλου Τριανταφυλλιά 1 η Γραπτή Εργασία ΟΝΟΜΑ ΦΟΙΤΗΤΗ Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Γιώργου Κόκκα του Λεάνδρου, δικηγόρου, κατοίκου Αγ. Παρασκευής, οδός Ψαρών αριθ.20, ενεργούντος ατομικά και ως νομίμου εκπροσώπου της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

(ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015.

(ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015. (ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη: 1.

Διαβάστε περισσότερα

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα.

3. Να εξηγήσετε γιατί η αστική επανάσταση δεν κατόρθωσε να επιβληθεί και να οδηγήσει τη Ρωσία σ ένα φιλελεύθερο δηµοκρατικό πολίτευµα. Β. ΑΝΟΙΚΤΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις ανάπτυξης 1. Λαµβάνοντας υπόψη σας τα εθνικά, κοινωνικά, οικονοµικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της τσαρικής Ρωσίας καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 15 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΥΡΙΩΝ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ...21 ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΛΕΙΔΙΑ...23 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Φιλελευθερισμός και δημοκρατία στα ΜΜΕ...25 Εκφώνηση καταλόγου ελέγχου 1...31 Ενδεικτική απάντηση καταλόγου ελέγχου 1...32 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014

Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ. Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Ο Φιλελευθερισμός του Καρλ Πόππερ Όμιλος Ανοιχτή Κοινωνία & Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Εξελίξεων 23 Οκτωβρίου 2014 Τι ήταν ο Πόππερ Φιλελεύθερος; Σοσιαλδημοκράτης; Συντηρητικός; Ήταν ο Πόππερ φιλελεύθερος;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιλαμβάνει: Άσκηση νομοθετικής εξουσίας Άσκηση δημοκρατικού ελέγχου

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περιλαμβάνει: Άσκηση νομοθετικής εξουσίας Άσκηση δημοκρατικού ελέγχου Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελεί το εκλεγμένο κοινοβουλευτικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκλέγεται κάθε πέντε χρόνια με άμεσες, γενικές εκλογές που διεξάγονται την ίδια περίοδο στα κράτη μέλη. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Ι Α Ι Ο ΑΝτιµνηµονιακό ΑΓωνιστικό ΚΙνηµα «ΑΝ.ΑΓ.ΚΙ.»- «Αγωνιστική Ενιαία Κινητοποίηση»-Συνεργαζόµενοι ικαστικοί Υπάλληλοι

Ε Ν Ι Α Ι Ο ΑΝτιµνηµονιακό ΑΓωνιστικό ΚΙνηµα «ΑΝ.ΑΓ.ΚΙ.»- «Αγωνιστική Ενιαία Κινητοποίηση»-Συνεργαζόµενοι ικαστικοί Υπάλληλοι Ε Ν Ι Α Ι Ο ΑΝτιµνηµονιακό ΑΓωνιστικό ΚΙνηµα «ΑΝ.ΑΓ.ΚΙ.»- «Αγωνιστική Ενιαία Κινητοποίηση»-Συνεργαζόµενοι ικαστικοί Υπάλληλοι ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΙΑ ΓΙΟΡΤΗ ΟΠΩΣ ΤΗΣ ΠΡΕΠΕΙ Πολλά και από πολλούς, κατά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014. Προς. Ι. Η καταγγελία

ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014. Προς. Ι. Η καταγγελία Αρχειοθέτηση 1/2014 Σελίδα 1 ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΣΗ 1/2014 Προς Κύριο *** *** *** Κοινοποίηση 1. Γραφείο Δημάρχου 2. Γραφείο Αντιδημάρχου Συντονισμού 3. Γραφείο Γενικού Γραμματέα Δήμου 4. Διεύθυνση Αστικής Κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Ο όρος πολίτευμα συχνά συναντάται ως συνώνυμο των όρων κυβερνητικό σύστημα και πολιτικό σύστημα. Η έννοια του πολιτεύματος συνδέεται με την απάντηση στο ερώτημα «ποιά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα,

Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, 1 Εισήγηση της Επιτρόπου Προστασίας των ικαιωµάτων του Παιδιού Λήδας Κουρσουµπά στη διάλεξη µε θέµα «Ανθρώπινα ικαιώµατα, Κοινωνική ικαιοσύνη: Ο ρόλος της Εκπαίδευσης», ευτέρα 22 Μαρτίου 2011, ώρα 19:00

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 2014 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας συστάθηκε δυνάμει του Νόμου 89(Ι)/2001 ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου για την εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 17.9.2015 COM(2015) 460 final 2015/0218 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Σχετικά με την εφαρμογή έκτακτων αυτόνομων εμπορικών μέτρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ Η Ελλάδα βρίσκεται στην πιο κρίσιμη καμπή της ιστορίας της. Το Ευρωπαϊκό όραμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΕ E-MAIL Η FAX ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΑ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ

ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΕ E-MAIL Η FAX ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΑ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΕ E-MAIL Η FAX ΚΑΙ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΑ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 29 Ιουνίου 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Αριθ. πρωτ.: 22046 ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ

ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΛΙΣΣΑΒΟΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝ ΑΥΤΩΝ 7.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήµανε ένα σύνολο δράσεων προτεραιότητας που είναι απαραίτητες για την προώθηση των στόχων που έθεσε η ιάσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57)

ECB-PUBLIC. ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 6ης Αυγούστου 2013 σχετικά με την ειδική εκκαθάριση των πιστωτικών ιδρυμάτων (CON/2013/57) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 3 Ιουλίου 2013 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Σ Χ Ε Ι Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟY ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ, 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Α.Ε. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ 30/06/2015

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ 30/06/2015 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ Άρθρο 1, παράγραφος 3, εδάφιο β: Άρθρο 1, παράγραφος 3, εδάφιο β: Η επωνυμία στη αγγλική γλώσσα αποδίδεται ως «COOPERATIVE

Διαβάστε περισσότερα