Ο γενεσιουργός ρόλος της ελληνικής γλώσσας στην ουκρανική ιατρική ορολογία. The generative role of Greek language in the Ukrainian medical terminology

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο γενεσιουργός ρόλος της ελληνικής γλώσσας στην ουκρανική ιατρική ορολογία. The generative role of Greek language in the Ukrainian medical terminology"

Transcript

1 Ο γενεσιουργός ρόλος της ελληνικής γλώσσας στην ουκρανική ιατρική ορολογία Ναταλία Μπάσενκο-Κόρμαλη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εισηγήτρια πραγματεύεται τα στοιχεία του ορολογικού συστήματος της Ουκρανικής Ιατρικής και ειδικότερα του γενεσιουργού ρόλου της Ελληνικής γλώσσας σ αυτή, παραθέτει δε την χρονολογική διαίρεση της γενέσεως και της διαχρονικής πορείας της Ουκρανικής Ιατρικής Ορολογίας. Αποδεικνύει την ύπαρξη των αμέσων και εμμέσων δανείων από την Ελληνική γλώσσα στην Ουκρανική Ιατρική Ορολογία, προσδιορίζοντας αυτά τόσο στην χρήση των προσφυμάτων, όσο και στην κυριαρχία χρήσεως αυτουσίων Ελληνικών λέξεων. Η εισηγήτρια καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι η Ελληνική γλώσσα άσκησε γενεσιουργό επιρροή και αποτελεί αναμφισβήτητα μία από τις κύριες πηγές της οροδημιουργίας της Ουκρανικής Ιατρικής μέχρι και σήμερα. The generative role of Greek language in the Ukrainian medical terminology Natalia Basenko-Kormali ABSTRACT The introducer treats the elements of terminological system of Ukrainian Medicine and more specifically the generative role of Greek language in this system. She mentions also the chronological division of genesis and the diachronic course of Ukrainian Medical Terminology. It proves the existence of the direct and indirect borrow from the Greek language in the Ukrainian Medical Terminology, determining in this way not only in the use of suffix but also in the dominance of use of identical Greek words. The introducer comes to the conclusion that the Greek language had a generative influence and it undeniably constitutes one of the main sources of term creation of Ukrainian Medicine until today. 1 Ιστορία της εξέλιξης της ουκρανικής ιατρικής oρολογίας και ο ρόλος της ελληνικής γλώσσας σε κάθε περίοδο αυτής Σύμφωνα με την ερευνήτρια Μισνίκ Ν.Β. [1] η εξέλιξη της ουκρανικής ιατρικής διακρίνεται σε πέντε χρονικές περιόδους: 1) Έως τις αρχές του 18 ου αιώνα.

2 2 2) Δεύτερο μισό του 18ου αρχές του 20 ου αιώνα 3) 1917 δεκαετία του ) Δεκαετία του 1930 τέλος της δεκαετίας του ) Δεκαετία του 1990 έως σήμερα. Αυτές οι περίοδοι αντιστοιχούν απολύτως στις περιόδους εξέλιξης της ουκρανικής ιατρικής ορολογίας. Ο ρόλος της Ελληνικής γλώσσας ποικίλει από περίοδο σε περίοδο. 1 η περίοδος. Η πρώτη περίοδος, με αρχή περίπου την Βάπτιση του Κράτους του Κιέβου (988 μ.χ.), όταν η ελληνική πολιτική, πολιτιστική, θρησκευτική, επιστημονική εμπειρία και γνώση εισβάλλουν και επικρατούν σ όλους τους τομείς λόγω της γενεσιουργού επιρροής του Ελληνικού Πνεύματος, απεικονίζει ξεκάθαρα τον ρόλο της ελληνικής γλώσσας στην δημιουργία του επιστημονικού ορολογικού συστήματος της Ουκρανικής Ιατρικής. Η χρήση των πρώτων ιατρικών όρων παρατηρείται ήδη από τον 10 ο 11 ο αιώνα, όταν το Κράτος του Κιέβου αρχίζει έντονες επαφές με το Βυζάντιο. Ιατρικού περιεχομένου βιβλία δεν διασώθηκαν (όπως πιθανολογείται λόγω των επιδρομών των Κουμάνων και της 300ετούς κατοχής των Μογγόλων, το Κίεβο έχει καεί ολοσχερώς 3 φορές), αλλά η ύπαρξή τους είναι πολύ πιθανή, αν λάβουμε υπ όψη το υψηλό γενικό επίπεδο πολιτισμού του Κράτους του Κιέβου και την παρουσίαση διαφόρων θεμάτων βιολογίας, υγιεινής και ιατρικής στα διασωθέντα βιβλία γενικού περιεχομένου. Το επίπεδο της Ιατρικής στο Κράτος του Κιέβου μπορούμε επίσης να το αντιληφθούμε από το ιατρικό πόνημα «Άλειμμα», που γράφτηκε περίπου το 1130 από την εγγονή του Βλαδιμήρου του Μονομάχου, την Ευπραξία του Μστισλάβ, η οποία παντρεύτηκε τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Κομνηνό και έλαβε κατά την στέψη της το όνομα Ζωή [2]. Παλαιότερα γραπτά μνημεία αποτελούν το «Ιζμπόρνικ του Σβιατοσλάβ» (δηλ. «Συλλογή»), με στοιχεία ιατρικής και υγιεινής, το οποίο μεταφράστηκε από τα ελληνικά στην παλαιοσλαβική γλώσσα τον 10 ο αιώνα για λογαριασμό του Βουλγάρου ηγεμόνα Συμεών και στην συνέχεια το 1073 αντιγράφθηκε για τον ηγεμόνα του Τσερνίγκοφ, τον Σβιατοσλάβ, καθώς και ένα άρθρο στα «Χρονικά» της Μονής του Κυρίλλου, που στην ουσία ήταν μετάφραση του έργου του Γαληνού «Περί δυνάμεων φυσικών» [3]. Στα κείμενα αυτά χρησιμοποιούνται πρώτοι ιατρικοί όροι κοινής σλαβικής προέλευσης, πρωτοουκρανικοί, λεξιδάνεια και μεταφραστικά δάνεια από την Ελληνική γλώσσα. Κατά την ηγεμονία του Βλαδιμήρου Μονομάχου στο Κίεβο φθάνουν Έλληνες ιατροί με πιο γνωστό τον Ιωάννη Σμερό ( ).

3 3 Μετά την Βάπτιση του Κράτους του Κιέβου ιδρύονται πολλά μοναστήρια, τα οποία αποτελούσαν τα θρησκευτικά, πολιτιστικά και μορφωτικά κέντρα του Κράτους. Σ αυτά εδιδάσκετο η Ιατρική και οι μοναχοί συγκέντρωναν και μετέφραζαν αρχαία ελληνικά και βυζαντινά βιβλία. Οι μεταφράσεις των έργων του Ιπποκράτη καθιέρωσαν στην ουκρανική γλώσσα πολλές λέξεις, όπως кома (κώμα), поліп (πολύποδας), епідемія (επιδημία), холера (χολέρα), του Αριστοτέλη - λέξεις аорта (αορτή), трахея (τραχεία), фаланга (φάλαγγα), του Ιερόφιλου - λέξη простата (προστάτης) και μεταφραστικό δάνειο дванадцатиперстна кишка (δωδεκαδάκτυλο) κ.α. Διαπιστώνουμε επίσης ότι κατά τη μετάφραση οι μοναχοί ήταν οι πρώτοι, που άρχισαν να πλάθουν δικούς τους όρους, με σκοπό να αποδώσουν στην γλώσσα τους άγνωστες έννοιες και να ανταποκριθούν στις μεταφραστικές ανάγκες, εφ' όσον απουσίαζε συγκεκριμένη ουκρανική ονοματολογία [4]. Η διαδικασία αυτή στηρίχθηκε εξ ολοκλήρου στις δυνατότητες τόσο της ουκρανικής όσο και της ελληνικής γλώσσας, γεγονός το οποίο φανερώνει τον ρόλο της Ελληνικής στην γέννηση της Ουκρανικής Ιατρικής Ορολογίας. Τα πρώτα νοσοκομεία στο Κράτος του Κιέβου ιδρύθηκαν τον 11 ο αιώνα στα μοναστήρια, σύμφωνα με το πρότυπο του Βυζαντίου και επανδρώθηκαν με Έλληνες μοναχούς (γνώστες Ιατρικής). Τα «Χρονικά» των μοναστηριών αναφέρουν τον προερχόμενο από τον Άθωνα μοναχό ιατρό Αντώνιο, τον μοναχό Ολύμπιο, τον μοναχό Αγαπητό. Η δράση τους επηρέασε ουσιαστικά και το ιατρικό ουκρανικό λεξιλόγιο. Τα πρώτα λεξικά ιατρικής Ορολογίας εμφανίζονται τον 16 ο 17 ο αιώνα. Το «Λεξικόν ελληνοσλαβο-λατινικό» που χρονολογείται στα μέσα του 16 ου αιώνα, αποτελεί το πρώτο δομημένο και μη αποσπασματικό λεξικό. Η ανάλυση του περιεχομένου του λεξικού αυτού οδηγεί στα συμπεράσματα ότι: 1) αυτήν την περίοδο οι τρεις γλώσσες του λεξικού χρησιμοποιούνται στην θεωρητική και την πρακτική ιατρική και 2) οι ελληνικής προελεύσεως όροι υπερισχύουν. Μεγάλο ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν το «Λεξικόν» του Λ. Ζιζανίου (1596) και το «Λεξικόν Σλαβορωσικό» του Παύλου Μπερίντα (1627) [3]. Έως τον 17 ο αιώνα στην Ουκρανία δεν υπήρχαν μορφωτικά και επιστημονικά κέντρα παρόμοια των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Η Ακαδημία του Κιέβου (1632), το Κολέγιο Κίεβο Μογιλάνσκι και το Μοναστήρι της Κίεβο-Πετσέρσκαγια Λαύρα ήταν τα πρώτα επιστημονικά κέντρα, τα οποία δημιούργησαν μεγάλη πλειάδα διερμηνέων των έργων της «Κοσμογραφίας» και της Ιατρικής, όπως οι Επιφάνειος Σλαβινέτσκι και Συμεών Πολότσκι [3]. Όπως μας πληροφορεί η Μαρτσουκόβα Σ.Β., ολόκληρη αυτή την περίοδο επικρατούν στην ιατρική ορολογία όροι παλαιοουκρανικής και ελληνικής προελεύσεως, ενώ η εισροή

4 4 των λατινικών όρων αρχίζει από τον 17 ο αιώνα, όταν στην Ευρώπη παρατηρείται ενδιαφέρον για την Κλασσική Ελλάδα και την αρχαία ελληνική ιατρική. [2] 2 η περίοδος. Τη δεύτερη περίοδο (τέλος του 18 ου αιώνα και ολόκληρος ο 19 ος αιώνας) το μοίρασμα των ουκρανικών εδαφών μεταξύ των γειτονικών χωρών οδήγησε στην επιβράδυνση της εξέλιξης της ιατρικής επιστήμης και της ορολογίας στην Ουκρανία. Η περιθωριοποίηση, και αργότερα η απαγόρευση της χρήσης της Ουκρανικής γλώσσας, είχε ως αποτέλεσμα την αυξανόμενη χρήση της ρωσικής επιστημονικής ορολογίας καθώς και την χρήση ιατρικών όρων λαϊκής προελεύσεως στις τάξεις του απλού λαού. Μόνο στην αρχή του 20 ου αιώνα αναγεννάται ενδιαφέρον προς την ουκρανική ιατρική ορολογία. Στο Λβιβ και το Κίεβο εκδίδονται τα ιατρικά έργα του Μ. Λεβίτσκι «Ιατρικός Σύμβουλος» και του Ι. Κούροβετς «Η ζωή και η υγεία των ανθρώπων»[5]. Στα ιατρικά κείμενα αυτής της εποχής παρατηρείται παράλληλη χρήση αυτουσίων ουκρανικών όρων και ξένης προέλευσης όρων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι έμμεσα δάνεια από την Ελληνική γλώσσα. 3 η περίοδος. Η οροδημιουργός διαδικασία της ουκρανικής ιατρικής της τρίτης περιόδου απέβλεπε στην ανοικοδόμηση της ιατρικής ορολογίας. Για τον σκοπό αυτό εκδίδονται πολλά λεξικά, (εκ των οποίων και πολλά δίγλωσσα), καθώς και εγκυκλοπαίδειες νόσων με ουκρανικές και λατινικές ονομασίες. Χρησιμοποιούνται πολλοί όροι ξένης προελεύσεως στην προσπάθεια αναβάθμισής της, μεταξύ των οποίων όπως και στην προηγούμενη χρονική περίοδο έμμεσα δάνεια από την Ελληνική. 4 η περίοδος. Την τετάρτη περίοδο, από την δεκαετία του 40 έως και την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, λόγω της πολιτικής ρωσοποίησης όλων των επιστημονικών κλάδων, η ουκρανική Ορολογία παραμερίζεται και μειώνονται οι εκδόσεις, που αφορούσαν την ουκρανική ιατρική. Ως αποτέλεσμα παρατηρούμε την επιβράδυνση της εξέλιξης της ουκρανικής Ορολογίας, μείωση της χρήσης της και στροφή προς την ρωσική ορολογία. 5 περίοδος. Η τελευταία περίοδος χαρακτηρίζεται από πνεύμα αναγέννησης της Ουκρανικής Ορολογίας. Από την δεκαετία του 1990 έως και σήμερα παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον προς αυτή, και συνεχής εμπλουτισμός με νέους όρους. Πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτή την περίοδο παρατηρείται η τάση προς την χρησιμοποίηση αυτουσίων παλαιών ουκρανικών λέξεων (ή λέξεων ουκρανικών διαλέκτων), αποβλέποντας στην οριστική (ή όσο το δυνατόν) αποκοπή εκ της ρωσικής Ιατρικής Ορολογίας, περιορίζοντας κατ αυτόν τον τρόπο και την παρουσία και την χρήση ελληνικής προελεύσεως στοιχείων. Στα πλαίσια αυτής της τάσης εκδίδεται το 2000 στο Κίεβο το «Ρωσο-ουκρανικό ιατρικό λεξικό με λέξεις

5 5 ξένης προελεύσεως» όπου ο συγγραφέας προτείνει να αντικατασταθούν πάρα πολλοί ξένης προελεύσεως όροι, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών, που ήδη έχουν γίνει διεθνείς (π.χ.: ορθοπεδικός, οργανισμός, ογκολογία, καρδιολογία, γυναικολογία, ουρολόγος κ.λπ.) [6] Σημειώνουμε ότι τα Ελληνικά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται στην Ιατρική Ορολογία κατά την 3 η, 4 η και 5 η περίοδο, έχουν ήδη διεθνοποιηθεί στο επιστημονικό στερέωμα. 2 Ο δανεισμός ελληνικών λέξεων και των εξ αυτών προσφυμάτων ως οροδημιουργός διαδικασία της ουκρανικής Ιατρικής Η ουκρανική ιατρική ορολογία χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις δάνειες λέξεις, δάνεια προσφύματα, μεταφραστικά δάνεια της Ελληνικής γλώσσας. Η έρευνα, που διεξήχθη με υλικό τους Όρους από την «Ιατρική Εγκυκλοπαίδεια» του Π.Ρ. Τσερβιάκ, αποδεικνύει ότι η ελληνική γλώσσα αποτελεί αναμφισβήτητα μία από τις κύριες πηγές της οροδημιουργίας της Ουκρανικής Ιατρικής [7]. Άμεσα και έμμεσα ελληνικά δάνεια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του ορολογικού ιατρικού συστήματος της Ουκρανικής γλώσσας. Τα ελληνικά δάνεια έφθασαν στην ουκρανική ιατρική ορολογία, είτε απευθείας από την Ελληνική γλώσσα, είτε μέσω άλλων, συνήθως ευρωπαϊκών, γλωσσών. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το Ελληνικό λεξιλόγιο, που παρέλαβε η Λατινική γλώσσα, το διέδωσε σε όλες τις νεολατινικές αλλά και στις λοιπές ευρωπαϊκές γλώσσες. Κατ αυτόν τον τρόπο η ουκρανική ιατρική ορολογία πλούτισε το σύστημά της με καινούργιους όρους ελληνικής προέλευσης, τους οποίους δανείσθηκε από την λατινική, γερμανική, αγγλική και άλλες γλώσσες. Επισημαίνεται επίσης, ότι κατά τον δανεισμό (για παράδειγμα από την αγγλική γλώσσα) ενός σύνθετου όρου, αποτελουμένου από δύο μέρη ελληνικό και αγγλικό, συχνά ενώ το ελληνικό μέρος του όρου μεταφέρεται στην ουκρανική γλώσσα αυτούσιο, το αγγλικό μεταφράζεται (π.χ. Allograft аллохрящ, loop-catheter (καθετήρας) петля-катетер). [8] Α. Βασικές κατευθύνσεις χρήσης ιατρικών όρων ελληνικής προελεύσεως Κατά τη δημιουργία των ιατρικών όρων, λέξεις καθώς και προσφύματα ελληνικής προέλευσης, που αποτελούν άμεσα και έμμεσα δάνεια, χρησιμοποιούνται κυρίως σε πέντε βασικούς τομείς: 1. Ονομασία κλάδων ιατρικής: кардіологія (καρδιολογία), гериатрія (γηριατρική) κ.α. 2. Ονομασία ιατρικού εξοπλισμού (συσκευών και εργαλείων): ендоскоп (ενδοσκόπιο), фонендоскоп (φωνοσκόπιο και ενδοσκόπιο) κ.α. 3. Φαρμακολογία και τρόποι και μέθοδοι θεραπείας: хіміотерапія (χημειοθεραπεία), гормонотерапія (ορμονοθεραπεία) κ.α.

6 6 4. Ονομασία οργάνων, μελών και συστημάτων ανθρωπίνου οργανισμού: бронх (βρόγχος); брегма (βρέγμα); аксон (άξων) κ.α. 5. Ονομασία νόσων και ασθενειών: лепра (λέπρα), дерматит (δερματίτις) κ.α. Β. Λεξιδάνεια και μεταφραστικά δάνεια Οι ιατρικοί όροι με ολοφανή ελληνική προέλευση μπορούν να χωρισθούν σε δύο κατηγορίες: Πρώτη: αφορά τα λεξιδάνεια, και συγκεκριμένα λέξεις κοινής ελληνικής γλώσσας, που χρησιμοποιούνται στην σύγχρονη ιατρική στην κυριολεκτική τους σημασία και δεν απαιτούν ειδικές επεξηγήσεις ή γνώσεις της σημασίας τους. Π.χ.: доза (δόση), діета (δίαιτα ), криза (κρίση). Δεύτερη: αφορά μεταφραστικά δάνεια, που χρησιμοποιούνται στη μεταφορική τους σημασία. Σ αυτή την περίπτωση είναι χρήσιμη η γνώση της αιτιολόγησης σχηματισμού του όρου και τα χαρακτηριστικά στοιχεία του προτύπου αυτού. Σ αυτή την κατηγορία διακρίνουμε τις εξής ομάδες ιατρικών όρων: 1) Ιατρικοί όροι, που προέρχονται από τα ονόματα ζώων ή τα χαρακτηριστικά τους: слоновість (ελεφαντίαση), заяччя губа (λαγώχειλος). 2) Ιατρικοί όροι, που σχηματίστηκαν βάσει ελληνικών μυθολογικών ονομάτων: голова Медузи (το κεφάλι της Μέδουσας), гермафродитизм (Ερμαφροδιτισμός), атлант (Άτλαντας). 3) Ιατρικοί όροι, κατά τον σχηματισμό των οποίων χρησιμοποιήθηκαν ονομασίες βοτάνων και διαφόρων φυτών: міндалина (αμύγδαλον), дендрит (δέντρο), акантоз (άκανθα). 4) Ιατρικοί όροι, ο σχηματισμός των οποίων πραγματοποιήθηκε βάσει της ευρείας παρομοίωσης: привратник (πυλωρός). 5) Ιατρικοί όροι, που στηρίζονται στην έννοια του χρώματος: ерітродермія (ερυθρός), цианоз (κυανός), гелиоксантоз (ξανθός). Γ. Χρήση ελληνικών προσφυμάτων στην διαδικασία σχηματισμού ιατρικών όρων Ο σχηματισμός των όρων της ουκρανικής ιατρικής ορολογίας με χρήση ελληνικών στοιχείων γίνεται ως επί το πλείστον με την προσθήκη προσφυμάτων (προθημάτων και επιθημάτων). Πολλές φορές το πρόσφυμα έχει παραχθεί από κάποια λέξη, αλλά θεωρείται πρόθημα ή επίθημα, διότι στην ουκρανική γλώσσα είναι αδύνατον να γίνει αντιληπτή η σύνδεσή της με την ελληνική λέξη από την οποία ετυμολογικά προέρχεται. Ακόμη και όταν, π.χ., ο βασικός όρος στο Ουκρανικό ορολογικό σύστημα δεν εκφράζεται ούτε με λεξιδάνειο από μία άλλη γλώσσα, ούτε με μεταφραστικό δάνειο, αλλά αποτελεί αυτούσιο ουκρανικό ιατρικό όρο, οι

7 7 σύνθετοι όροι αυτής της βασικής έννοιας χρησιμοποιούν στοιχεία ελληνικής προελεύσεως κατά την σύνθεσή τους. Π.χ., ο όρος πάγκρεας στην Ουκρανική ιατρική αποδίδεται ως підшлункова залоза (δηλ. κατά λέξη υπογάστριος αδένας), αλλά σχεδόν όλοι οι σύνθετοι όροι (καταγράφηκαν 39 όροι) σχηματίζονται με τη βοήθεια του ελληνικού όρου πάγκρεας, που χρησιμοποιείται και λειτουργεί ως πρόθημα. Τα προσφύματα της Ελληνικής γλώσσας, που χρησιμοποιεί η ουκρανική γλώσσα για την παραγωγή νέων λέξεων ιατρικών όρων είναι πολυάριθμα. Ας αναφερθούμε ενδεικτικώς σε ορισμένα εξ αυτών. Επιθήματα Τα επιθήματα της Ελληνικής γλώσσας, ως επί το πλείστον, χρησιμεύουν στην παραγωγή ουσιαστικών. Πρέπει να σημειώσουμε ότι κοινές ελληνικές καταλήξεις στην ουκρανική ιατρική γλώσσα έχουν αποκτήσει συγκεκριμένη σημασία. Παραδείγματος χάριν: -ит (-ιτις): έχει αποκτήσει σημασία φλεγμονής. Гепатит (ηπατίτις), пиелонефрит (πυελονεφρίτις), артрит (αρθρίτις) -оз (-ωση): νόσος, παθολογική κατάσταση, ανώμαλη διόγκωση. Нефроз (νέφρωση), гепатоз (ηπάτωση) -ома: (-ωμα): εξειδικεύτηκε κυρίως στο να δηλώνει παθολογική κατάσταση σχετική με αυτό που συνεπάγεται η πρωτότυπη λέξη. Саркома (σάρκωμα), аденома (αδένωμα) -патія (-παθεια): χρησιμοποιείται γενικά για να υποδηλώσει μια μη φλεγμονώδη κατάσταση. Нефропатія (νεφροπάθεια), кардіопатія (καρδιοπάθεια) κ.α. -томія (-τομή, -τομία): трахеотомія (τραχειοτομία, τραχειοτομή), ентеротомія (εντεροτομία), літотомія (λιθοτομία) -ектомія (-εκτομή): гастректомія (γαστρεκτομή). -стомія (-στομία): άνοιγμα, που δημιουργείται κατόπιν τομής και διατηρείται ανοικτό για παροχέτευση ή για άλλους σκοπούς. Колостомія (κολοστομία) -скопія (-σκοπία, - σκόπηση): εξέταση που γίνεται σε ορισμένο τμήμα του σώματος. Лапароскопія (λαπαροσκόπηση), торакоскопія (θωρακοσκόπηση) -графія (-γραφία): εξέταση ορισμένου σημείου ή οργάνου σώματος. Ангіографія (αγγειογραφία), кардіографія (καρδιογραφία) -грама (-γράφημα): ангіограма (αγγειογράφημα), кардіограма (καρδιογράφημα) -граф (-γράφος): όργανο καταγραφής кардіограф (καρδιογράφος). Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ο αριθμός ιατρικών όρων στην ουκρανική γλώσσα με ελληνικά επιθήματα είναι πολύ μεγάλος. Έτσι στην «Ιατρική Εγκυκλοπαίδεια» του Π.Ρ.

8 8 Τσερβιάκ συναντάμε 74 όρους με επίθημα -ит (-ιτις), 56 όρους με επίθημα -оз (-ώση), 134 όρους με επίθημα -патія (-πάθεια) κ.λπ. Προθήματα ендо- (ενδο-): ендокард (ενδοκάρδιο), ендометрій (ενδομήτριο) езо- (εσω-): езотропія (εσωτροπία), езофорія (εσωφορία) екзо- (εξω-): екзофорія (εξωφορία), екзодонтія (εξωδοντία) пара- (παρα-): параметрій (παραμήτριο), паратиф (παρατυφοειδής) пери- (περί -): перикард (περικάρδιο), периостит (περιοστίτις) а- (ан-) α (αν-): анальгезія (αναλγησία), анурія (ανουρία), анотія (ανωτία) мезо- (μέσο-): мезодерма (μεσόδερμα), мезонефрома (μεσονέφρωμα) пан- (παν-): панкардит (πανκαρδίτις), панневрит (παννεύρωση), пандемія (πανδημία) полі- (πολύ-): полісахарит (πολυσακχαρίτις), поліартрит (πολυαρθρίτις), поліурія (πολυουρία) оліго- (ολίγο): олігурия (ολιγουρία), олігодондія (ολιγοδοντία), олігодендроглія (ολιγοδενδρογλοία) моно- (μόνο-): моноартрит (μονοαρθρίτις), монохорея (μονοχορεία) геми- (ημι-): гемипарез (ημιπάρεση), гемифнестизія (ημιαναισθησία) тетра- (τέτρα-): тетрапарез (τετραπάρεση), тетраплігія (τετραπληγία) дис- (δυσ-): дистрофія (δυστροφία), диспепсія (δυσπεψία), дисплазія (δυσπλασία) гіпер- (υπέρ-): гіпералгезія (υπεραλγησία), гіперестезія (υπεραισθησία) гіпо- (υπό-): гіпокінезія (υποκινησία), гіпометрія (υπομετρία) авто- (αυτό-): автогенез (αυτογένεση), автотрофний (αυτότροφος) алло- (άλλο-): аллогенетичний (αλλογενετικός), алломорфоз (αλλομορφισμός) псевдо- (ψευδο-): псевдоневрит (ψευδονευρίτις), псевдоцирроз (ψευδοκύρρωση) кардіо- (καρδιο-): кардіомегалія (καρδιομεγαλία), кардіоплегія (καρδιοπληγία) макро- (μακρο-): макрокефалія (μακροκεφαλία), макрогнатія (μακρογναθία) мікро- (μικρο-): мікротом (μικροτόμος), мікрометрія (μικρομετρία) анти- (αντι-): антисептичний (αντισηπτικός), антихолінестераза (αντιχολινεστεράση) ангіо- (αγγειο-): ангіопатія (αγγειοπάθεια), ангіоспазм (αγγειοσπασμός) кріо- (κρυο-): кріоанестезія (κρυοαναισθησία), криогипофізектомія (κρυοϋποφυσεκτομή)

9 9 гідро- (υδρο-): гідролімфа (υδρόλεμφος), гідронефроз (υδρονέφρωση) орто- (ορθο-): ортомиксовірус (ορθομυξοϊός), ортопноє (ορθόπνοια) міело- (μυελο-): міеломаляція (μυελομαλακία), міелома (μυελώμα) [9] Επισημαίνουμε ότι ερευνώντας την προαναφερόμενη «Ιατρική Εγκυκλοπαίδεια» εντοπίσαμε όρους, οι οποίοι αρχίζουν με τα κατωτέρω ελληνικής προελεύσεως προθήματα: μικρο- 104 όροι, μόνο- 44 όροι, υδρο- 115 όροι, έξω- 17 όροι, έσω- 27 όροι, πολύ- 165, μεγα(λο)- 16, μελανο- 17 όροι, μακρο- 37 όροι, μυελο-56 όροι, υπο- 171 όροι, μετα- 26 όροι κ.λπ. Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ελληνικής προελεύσεως προθήματα υπερισχύουν κατά πολύ των αντιστοίχων λατινικών ή αυτουσίων ουκρανικών. Καταγράφηκαν δηλ. 158 όροι με το πρόθημα αυτο- (авто-, ауто-) και μόνο 25 με το αντίστοιχο ουκρανικό само-, 22 όροι με θερμο- και μόνο 12 με το αντίστοιχο ουκρανικό тепло-, 181 όροι με αντι- και μόνο 89 με το αντίστοιχο ουκρανικό проти-, 249 όροι με гипер- (υπερ-) και μόνο 4 με το αντίστοιχο λατινικό супер-, 82 όροι με гемо- (αιμο-) και μόνο 24 με το αντίστοιχο ουκρανικό крово-, 28 όροι με μέσо- και μόνο 21 με το αντίστοιχο ουκρανικό між-. 3 Συμπεράσματα Από την παράθεση των ανωτέρω στοιχείων και την έρευνα στην διαχρονική πορεία της Ουκρανικής Ιατρικής Ορολογίας συμπεραίνεται μετά βεβαιότητος ότι το ποσοστό των όρων, προερχομένων από ελληνικές λέξεις, καθώς και των εξ αυτών μορφημάτων, που εισχώρησαν στην Ουκρανική Ιατρική ορολογία, είναι μεγάλο. Η έρευνα, που διεξήχθη με υλικό τους Όρους από την «Ιατρική Εγκυκλοπαίδεια» του Π.Ρ. Τσερβιάκ, αποδεικνύει ότι η ελληνική γλώσσα αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις κύριες πηγές της οροδημιουργίας της Ουκρανικής Ιατρικής, η οποία και συνεχίζει να στηρίζεται στην χρησιμοποίηση ελληνικών λέξεων, μορφημάτων και ελληνικών μεταφραστικών δανείων, επιβεβαιώνοντας απολύτως, όπως σημειώνει και ο Γ. Μπαμπινιώτης ότι «οι ελληνικές λέξεις, οι ρίζες και τα σχηματιστικά στοιχεία (προθήματα, τέρματα, καταλήξεις) της Ελληνικής αποτελούν μόνιμη παρακαταθήκη της διεθνούς επιστημονικής ορολογίας αλλά και οπλοστάσιο ξένων μορφωμένων και διανοουμένων, που δια των ελληνικών λέξεων επιχειρούν να εκφραστούν πέρα των τετριμμένων λέξεων».[10] Βιβλιογραφία [ 1] Misnyk N.V. Formuvannja ukrajinsjkoji medychnoji klinychnoji terminologiji.- Rukopys. Autoref. dys... kand. filol. Nauk: / N.V. Misnyk; NAN Ukrajiny. In-t ukr. Movy. Кyjiv, p. [ 2] Marchukova S.M. Medicina v zerkale istorii. M.: Zdorovje, 2000, 200 p.

10 10 [ 3] Istorija ukrajinsjkoji kuljtury / Za zagal. red. I. Kryp jakevycha. Кyjiv, Lybidj, p. [ 4] Lytvynenko N.P., Misnyk N.V. Medychnyj termin u lingvistychnomu aspekti. Кyjiv, Zdorov ja, p. [ 5] Lytvynenko N.P., Misnyk N.V. Ukrajinsjka medychna terminologija u fakhovij movi likarja: Navch. posibnyk. 2 vud., dop. Кyjiv, Knyga pljus p. [ 6] Nechaj S. Rosijsjko-ukrajinsjkyj medychnyj slovnyk z inshomovnymy nazvamy sliv. - Кyjiv, ULTK, Fond TT, p. [ 7] Chervjak P.I. Medychna encyklopedija. - Кyjiv, Prosvita, p. [ 8] Cymmerman Ja.S. Terminologicheskie problem v kardiologii I drugich razdelach mediciny. Klinicheskaja medicina, 1998; 3: p. [ 9] Ιατρικό Λεξικό Αγγλοελληνικό και Ελληνοαγγλικό. Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης. Αθήνα, σ. [10] Μπαμπινιώτης Γ. Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Β Έκδοση, Κέντρο Λεξικολογίας Ε.Π.Ε., Αθήνα, σ. Ναταλία Μπάσενκο-Κόρμαλη Φιλόλογος, καθηγήτρια Ελληνικής, Ουκρανικής και Ρωσικής γλώσσας Επιστημονικός συνεργάτης του Κρατικού Πανεπιστημίου Ανθρωπιστικών Σπουδών της Μαριούπολης Ουκρανίας Διερμηνέας μεταφράστρια Μέλος του ΟΔΕΓ Κυψέλης 20, Αθήνα 11362, τηλ.-φαξ: ,

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαιοελληνικής Καταγωγής Παιδαγωγικοί Όροι στα Γερμανικά» Βασιλική Παλασάκη, Παν/μιο Θεσσαλίας 9 ο Συνέδριο Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία Η ένταξη της Αρχαιοελληνικής στη Γερμανική Χρονολογικές φάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΗΣΗ ΣΩΜΑΤΩΝ ΚΕΜΕΝΩΝ ΩΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΗΓΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΙΔΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ΣΕ ΕΛΛΗΝΟ ΑΓΓΛΙΚΟ ΣΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ JANET DECESARIS ΣΟΦΙΑ ΤΡΥΠΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΦΡΑΣΕΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΗ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑ ταξινόμηση επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO

ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN TMHMA IΣTOPIAΣ KAI APXAIOΛOΓIAΣ ΔIΔAΣKΩN: Eπ. Καθ. HΛΙΑΣ ΓIANNAKHΣ ΠPOΣΦEPOMENA MAΘHMATA ΓIA TO AKAΔHMAIKO ETOΣ 2015-2016 XEIMEPINO EΞAMHNO 1. Εισαγωγή στις Ελληνοαραβικές Σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Μεταφράζοντας το κρίκετ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Εισαγωγικά γ Κρίκετ: ένα ήρεμο ομαδικό άθλημα κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ στη «ΝΑΥΤΙΛΙΑ» ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012)

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Ο.Κ.Ε.) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ (Ν. 4071/2012) Εισαγωγή Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ελλάδα μετατράπηκε από χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥ ΕΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ

ΣΠΟΥ ΕΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟΙ ΤΙΤΛΟΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ της Ελένης Ανδρεϊτσένκο διδάκτορος της Ρωσικής φιλολογίας Γεννήθηκε στις 13.04.1982 (Αλµάτυ, Καζαχστάν). Επάγγελµα: διδάσκουσα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Κατά τα ακαδηµαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

9. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

9. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 9. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Έτος Ίδρυσης: 98 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 9. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)... 9. ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis Μετάφραση Οδηγός Αγοράς metaphrasis Ποιος βρίσκεται πίσω από το metaphrasis: Κυριακή Παπακωνσταντίνου Ήδη από τη φοίτηση στο Τμήμα της Αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας της Φιλοσοφικής Αθηνών, τις σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια -

2. (1) Στο νόμο αυτό, εκτός εάν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια - ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ ΝΟΜΟΣ ΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ ΤΙΤΛΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Ι ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία είναι ομαδική (έως τρία άτομα)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΥΡΙΩΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΩΣΤΑΛΕΞΙ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτου Πανταζή - Εισαγωγη: Μέσα στην περιοχή του χωριού µας, όπου

Διαβάστε περισσότερα

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή)

186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) 186 Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνειων Χωρών Θράκης (Κομοτηνή) Σκοπός Το Τμήμα σύμφωνα με το ιδρυτικό του διάταγμα, έχει ως κύρια αποστολή «την καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση, με τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική

Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Ο μαγικός κόσμος της έρευνας στη Βιολογία και Βιοϊατρική Χρυσούλα Πιτσούλη, Ph.D. Τμήμα Βιολογικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Κύπρου (pitsouli@ucy.ac.cy) Η Βιολογία μελετά τη ζωή Η Βιοϊατρική αποτελεί εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες

Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016. Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 22 Ιουνίου έως 24 Ιουλίου Διάρκεια προγράμματος: 5 εβδομάδες Εβδομαδιαίο πρόγραμμα (διδακτική ώρα: 50 ) 1. Νεοελληνική Γλώσσα (για όλες τις ομάδες προσανατολισμού)

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα

Περίληψη μορφή δομή χαρακτηριστικά της γραφής αυτοαναφορικό παράδειγμα Περίληψη Το παρόν πόνημα είναι ένας οδηγός συγγραφής ερευνητικών εργασιών (project) και απευθύνεται στους μαθητές της Α και Β Λυκείου. Είναι προϊόν βιβλιογραφικής έρευνας και εξηγεί την μορφή και την δομή

Διαβάστε περισσότερα

20. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

20. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ . ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Έτος Ίδρυσης: ΚΑΝΑΒΕΛΗ ΕΛΙΑΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ(ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου)

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Λαγκαδιανού, Τσάτση, Ξαγοράρη, Ράπτη, Παπαντωνοπούλου) ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Γ.Π. (Καθηγητές: Τσομπανέλλης, Μαγκούτη) Ως ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΟΡΙΖΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΩ: 1-4-5-6-7-8-9-10-11-12-14-21-23-24-25-29-30-31-32 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ.Π. (Καθηγήτριες: Παπαντωνοπούλου, Λαγκαδιανού,

Διαβάστε περισσότερα

Πρέβεζα 9-11 Οκτωβρίου 2015. Ξενοδοχείο ΜΑΡΓΑΡΩΝΑ. Υποβολή Περιλήψεων 14 Σεπτεμβρίου 2015 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Πρέβεζα 9-11 Οκτωβρίου 2015. Ξενοδοχείο ΜΑΡΓΑΡΩΝΑ. Υποβολή Περιλήψεων 14 Σεπτεμβρίου 2015 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρέβεζα 9-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο ΜΑΡΓΑΡΩΝΑ ΘΑ ΧορηγΗΘΟΥΝ μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (C.M.E. credits) Υποβολή Περιλήψεων 14 Σεπτεμβρίου 2015 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργανωτική Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

e-books Θετικές Επιστήμες Ιατρική Τα σύγχρονα, πράσινα, φθηνά, άφθαρτα βιβλία της ψηφιακής εποχής

e-books Θετικές Επιστήμες Ιατρική Τα σύγχρονα, πράσινα, φθηνά, άφθαρτα βιβλία της ψηφιακής εποχής Θετικές Επιστήμες Ιατρική Τα σύγχρονα, πράσινα, φθηνά, άφθαρτα βιβλία της ψηφιακής εποχής e-books Η επιχείρηση ενισχύθηκε για τον εκσυγχρονισμό της στο πλαίσιο του Ε.Π. Ψηφιακή Σύγκλιση και του ΠΕΠ Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555)

4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) 4. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ (1517-1555) Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): Ρώμη, Βυζάντιο, βούλλα, συγχωροχάρτι, επιστήμη, Αναγέννηση, Μεσαίωνας, τυπογραφία. Από τα τέλη του

Διαβάστε περισσότερα

16. ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

16. ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ . ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έτος Ίδρυσης: 98 ΚΑΝΑΒΕΛΗ ΕΛΙΑΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)... Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις

Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Η θέση της Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας: Συνεργασίες και κοινές δράσεις Παναγιώτης Βίγλας, Οδοντίατρος, Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας Η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών

Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Greek Rights and Responsibilities Οδηγός για τους φροντιστές ασθενών και των οικογενειών Περιεχόμενα Η Περίθαλψη της Υγείας σας Τα Δικαιώματα & οι Υποχρεώσεις σας...3 Πρόσβαση Έχετε το δικαίωμα σε υγειονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο

ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: Έρευνα γνώμης των Επισκεπτών Κρουαζιέρας στο Κατάκολο ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΡΑΜΠΑΔΩΡΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΔΟΞΑΚΗ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΑΡΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ)

Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) ΕΕΠΙ&ΜΑ Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) / Η Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής & Μοριακής Απεικόνισης (ΕΕΠΙ&ΜΑ) ιδρύθηκε, με την επωνυμία "Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας

Ευρωπαïκή Μέρα Γλωσσών 26η Σεπτεμβρίου. Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο ανθρώπινος παράγοντας Η γιορτή της γλωσσικής πολυμορφίας Ο πλανήτης μας έχει πάνω από έξι εκατομμύρια ανθρώπους που μιλούν μεταξύ 6,000 με 7,000 διαφορετικές γλώσσες. Μερικές γλώσσες ομιλούνται από εκατοντάδες

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Ιατρικές ενδείξεις για κάλυψη 1. Σε ασθενείς ηλικίας έως και 65 ετών ( 65ετών) 2. Πρώιμο πλήρως εξαιρεθέν διηθητικό αδενοκαρκίνωμα του μαστού. 3. Χρονικό διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α.

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Το μπόλντο ανήκει στην οικογένεια των Monimiaceae. Eίναι αυτοφυές της περιοχής των Άνδεων της Χιλής και του Περού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Έννοια του Συστήματος. 1.1 Τι είναι Σύστημα

Κεφάλαιο 1 ο. Έννοια του Συστήματος. 1.1 Τι είναι Σύστημα Κεφάλαιο 1 ο Έννοια του Συστήματος 1.1 Τι είναι Σύστημα Ο όρος «Σύστημα» παρότι είναι πολυχρησιμοποιημένος στη καθημερινή ζωή μας, εν τούτοις παραμένει αρκετά «νεφελώδης» και παρεξηγημένος. Στην πραγματικότητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας

2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας 2. Το δημογραφικό πλαίσιο και η σημασία του για τη σύνθεση των νοικοκυριών και της οικογένειας 2.1 Πτυχές των δημογραφικών εξελίξεων στη μεταπολεμική Ελλάδα με έμφαση στη γονιμότητα και τη θνησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Στυλ Gengo (Ελληνικά)

Οδηγός Στυλ Gengo (Ελληνικά) Οδηγός Στυλ Gengo (Ελληνικά) 1. ΣΤΙΞΗ 2 ΤΕΛΕΙΑ (.) ΚΟΜΜΑ (,) ΑΝΩ ΚΑΤΩ ΤΕΛΕΙΑ (:) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 2 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ 4. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ 4 ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ Ν ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΩΡΑ/ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk

(econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk (econtent Localisation Resources for Translator Training) http://ecolore.leeds.ac.uk Τοπική προσαρµογή ηλεκτρονικού περιεχοµένου Σήµερα, οι περισσότερες πληροφορίες είναι ψηφιακής φύσεως. Χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών

Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών Βλαστοκύτταρα:Η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών Εργασία στο μάθημα της Βιολογίας Γυμνάσιο Κερατέας Δήμητρα Κοντού Νεφέλη Καλπάκα Γ2 Σχολικό έτος:2014-2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πρόοδος της τεχνολογίας είναι ραγδαία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ 2013. Τάξη Μαθήματα Χαρακτηρισμός Μαθημάτων Α Ελληνική Γλώσσα (Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία, Νέα Ελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία) [9]

ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ 2013. Τάξη Μαθήματα Χαρακτηρισμός Μαθημάτων Α Ελληνική Γλώσσα (Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία, Νέα Ελληνική Γλώσσα & Λογοτεχνία) [9] ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ 013 ΕΦΑΡΜΟΓΗ: για τους μαθητές της Α τάξης Λυκείου Σχολικό Έτος: 013-01 Α. Ενδοσχολικές Εξετάσεις Τάξη Μαθήματα Χαρακτηρισμός Μαθημάτων Α Ελληνική Γλώσσα (Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία,

Διαβάστε περισσότερα

«Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία»

«Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ E Λ Ε Τ Ο L E 5 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Λευκωσία, ΚΥΠΡΟΣ 13-15 Οκτωβρίου 2005 Αφιερωμένο στον Κύπριο ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη Βασίλης Μιχαηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία. Γεώργιος Πετάσης. Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο : Εισαγωγή στην γλωσσική τεχνολογία Γεώργιος Πετάσης Ακαδημαϊκό Έτος: 2012 2013 ΤMHMA MHXANIKΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ, Πανεπιστήμιο Πατρών, 2012 2013 Τι είναι η γλωσσική τεχνολογία;

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας

NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ. Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας NHS - ΕΣΥ ΠΑΝ ΗΜΙΑ ΓΡΙΠΗΣ Σηµαντικές πληροφορίες για εσάς και την οικογένειά σας Πανδηµία γρίπης προβλέπεται τώρα από τους ειδικούς στον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας. Αυτό το φυλλάδιο περιγράφει την πανδηµική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Αρχαία Ελληνικά 2) Ιστορία 3) Νεοελληνική Λογοτεχνία 4) Λατινικά ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 1) Μαθηματικά 2) Φυσική 3) Χημεία 4) Βιολογία ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα