Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αρχιτεκτονική Υπολογιστών"

Transcript

1 Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 9: Εσωτερική και Εξωτερική μνήμη. Δρ. Μηνάς Δασυγένης Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

2 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται σε άλλου τύπου άδειας χρήσης, η άδεια χρήσης αναφέρεται ρητώς. 2

3 Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ψηφιακά Μαθήματα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας» έχει χρηματοδοτήσει μόνο τη αναδιαμόρφωση του εκπαιδευτικού υλικού. Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους. 3

4 Σκοπός ενότητας Η κατανόηση των τεχνολογιών εσωτερικής και εξωτερικής μνήμης. Τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε τεχνολογίας αποθήκευσης. 4

5 Η εσωτερική μνήμη 5

6 Η κύρια μνήμη αποτελείται από ημιαγωγούς Οι πρώτοι υπολογιστές χρησιμοποιούσαν συστοιχία φερρομαγνητικών δακτυλίων. Η κύρια μνήμη στους σημερινούς υπολογιστές αποτελείται από ημιαγωγούς. Το βασικό στοιχείο μιας μνήμης από ημιαγωγούς είναι το κύτταρο μνήμης. Ανεξαρτήτως της τεχνολογίας που χρησιμοποιείται όλα τα κύτταρα μνήμης έχουν κοινές ιδιότητες. 6

7 Τα κοινά χαρακτηριστικά των κυττάρων μνήμης Εμφανίζουν δυο σταθερές καταστάσεις, οι οποίες αναπαριστούν το 1 και το 0. Υπάρχει η δυνατότητα να υποστούν εγγραφή (έστω για μια μόνο φορά). Υπάρχει η δυνατότητα να διαβαστούν για να διαπιστωθεί η κατάσταση που βρίσκονται. 7

8 Η λειτουργία των κυττάρων μνήμης Υπάρχουν 3 ακροδέκτες! 8

9 Οι κατηγορίες των κύριων τύπων μνήμης Memory type Category Erasure Random-access Memory (RAM) Read-only Memory (ROM) Programmable ROM (PROM) Erasable PROM (EPROM) Electrically Erasable PROM (EEPROM) Flash Memory Read-write memory Read only memory Read only memory Read-mostly memory Read-mostly memory Read-mostly memory Electrically, bytelevel Not possible Not possible UV light, chip level Electrically, bytelevel Electrically, block-level Write Mechanism Electrically Masks Electrically Electrically Electrically Electrically Volatility Volatile Non Volatile Non Volatile Non Volatile Non Volatile Non Volatile Volatile: πτητική μνήμη, τα δεδομένα χάνονται όταν διακοπεί η τροφοδοσία. 9

10 Μορφές RAM 2 είναι οι παραδοσιακές μορφές RAM που χρησιμοποιούνται στους υπολογιστές: STATIC RAM (SRAM). DYNAMIC RAM (DRAM). DRAM SRAM 10

11 Η μνήμη DRAM (1/2) Τα bit αποθηκεύονται ως φορτία σε πυκνωτές. Οι πυκνωτές έχουν διαρροές. Απαιτείται περιοδική ανανέωση (επανεγραφή). Απλή κατασκευή. Λιγότερο υλικό ανά bit. 11

12 Η μνήμη DRAM (2/2) Απαιτούνται επιπρόσθετα κυκλώματα ανανέωσης. Πιο αργή. Χρησιμοποιείται ευρέως για την κεντρική μνήμη. Θεωρείται αναλογική γιατί το φορτίο ενός πυκνωτή καθορίζει αν θα είναι 1 ή 0. 12

13 Λειτουργία DRAM Η γραμμή διεύθυνσης (address line) ενεργοποιείται, όταν πρόκειται να γίνει εγγραφή ή ανάγνωση. Ο πυκνωτής αποθηκεύει το φορτίο. Όταν ενεργοποιηθεί το transistor για λειτουργία ανάγνωσης, τότε το ρεύμα ρέει από τον πυκνωτή προς τη γραμμή του bit και στον ενισχυτή σήματος. Το φορτίο στον πυκνωτή πρέπει να ανανεωθεί. Για τη λειτουργία εγγραφής τοποθετείται μια τάση στη γραμμή bit η οποία αποθηκεύεται στον πυκνωτή, όταν ενεργοποιηθεί το transistor. 13

14 Η μνήμη SRAM Θεωρείται Ψηφιακή γιατί χρησιμοποιεί flip-flop. Δεν υπάρχει διαρροή. Δεν απαιτείται ανανέωση. Πιο σύνθετη λειτουργία. Πιο γρήγορη. Πιο μεγάλη και πιο ακριβή ανά bit. Χρησιμοποιείται για κρυφή μνήμη (cache). 14

15 Λειτουργία της SRAM Λογικό 1 C1 υψηλή στάθμη, C2 χαμηλή στάθμη T1,T4 off T2,T3 on Λογικό 0 C1 χαμηλή στάθμη, C2 υψηλή στάθμη T2, T3 off T1, T4 on Ανάγνωση, επιλέγεται η γραμμή διεύθυνσης και η τιμή μεταφέρεται στο B. Εγγραφή, εφαρμόζονται οι κατάλληλες τάσεις B,B' 15

16 Οι ομοιότητες και διαφορές των DRAM/SRAM Πτητικές: Απαιτείται τροφοδοσία για τη διατήρηση των bit. Χρησιμοποιεί τη γραμμή διεύθυνσης. DRAM: Απλή, μικρή, μεγαλύτερη πυκνότητα, φθηνή, απαιτείται ανανέωση, χρησιμοποιείται για κεντρική μνήμη, απαιτεί επιπρόσθετα κυκλώματα. SRAΜ: Χρησιμοποιείται για κρυφή μνήμη. 16

17 Η μνήμη μόνο για ανάγνωση ROM Μόνιμη αποθήκευση (μη πτητική). Δε μεταβάλλονται τα δεδομένα. Χρησιμοποιείται για μικροπρογραμματισμό. Χρησιμοποιείται για πίνακες συναρτήσεων (π.χ. Τριγωνομετρικών). Χρησιμοποιείται για βασικά διαγνωστικά προγράμματα (BIOS). Χρησιμοποιείται για βιβλιοθήκες υπορουτινών. 17

18 Οι τύποι ROM; ROM: Δημιουργία κατά την κατασκευή όπως τα chip (ακριβή διαδικασία). Προγραμματιζόμενη (Programmable) ROM (PROM): Απαιτείται ειδικός εξοπλισμός για την εγγραφή. Μια φορά μόνο μπορεί να γίνει εγγραφή. ROM κυρίως για ανάγνωση: Διαγράψιμη (Erasable) PROM (EPROM) Διαγραφή με UV. Ηλεκτρικά (electrically) EPROM (EEPROM). FLASH (μοιάζει με EEPROM). Μπορεί να διαγράψει μόνο blocks, όχι όλη τη μνήμη. 18

19 Οργάνωση της μνήμης Ένα βασικό θέμα στο σχεδιασμό μνημών είναι ο αριθμός των bit που θα αναγνωσθούν/εγγραφούν κάθε φορά. Αυτό προσδιορίζει το μήκος λέξης. Για παράδειγμα 16Mbit μπορούν να οργανωθούν σε 1M λέξεις των 16bit ή 2Μ λέξεις των 8bit. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οργάνωση 1 bit ανά chip, δηλαδή η κάθε μνήμη κάθε φορά επιστρέφει 1 bit. Για να έχουμε λέξεις των 8bit πρέπει να έχουμε 8 chip και διευθύνσεις 2Μ (11bit). 19

20 Συσκευασίες των chip 20

21 Υπάρχουν πολλές κατηγορίες σφαλμάτων Ανεπιθύμητα σε κάθε περίπτωση! Διορθώνονται με κώδικα διόρθωσης λαθών. Μόνιμα σφάλματα: Μόνιμη φυσική καταστροφή (περιβαλλοντικούς λόγους, ελαττωματική κατασκευή, φυσική φθορά). Προσωρινά σφάλματα: Μη καταστροφικό γεγονός. Προβλήματα από τροφοδοτικό ή κοσμικά σωματίδια. 21

22 Η λειτουργία του κώδικα διόρθωσης σφαλμάτων 22

23 Η RAM δεν έχει αναπτυχθεί τόσο τεχνολογικά όσο οι CPU Το βασικό δομικό τμήμα της κύριας μνήμης παραμένει το chip της DRAM. Δεν έχει ακολουθήσει τεχνολογικά την ανάπτυξη των επεξεργαστών τις τελευταίες δεκαετίες. Την τελευταία δεκαετία έχει υπάρχει πρόοδος με τις μνήμες: SDRAM RDRAM 23

24 Η λειτουργία της SDRAM Synchronous DRAM (SDRAM). Ανταλλάσσει δεδομένα με τον επεξεργαστή σε συγχρονισμό με ένα εξωτερικό σήμα ρολογιού. Η cpu στέλνει τη διεύθυνση στη RAM. Η RAM βρίσκει τα δεδομένα ύστερα από κάποιο προκαθορισμένο χρονικό διάστημα. Τα δεδομένα βρίσκονται στο δίαυλο δεδομένων ύστερα από το χρονικό διάστημα. Ο επεξεργαστής μπορεί να κάνει κάτι άλλο μέχρι να έρθουν τα δεδομένα. Υποστηρίζεται η δυνατότητα burst (ριπής), δηλαδή συνεχόμενα blocks δεδομένων. Υπάρχει και η DDR (double data rate) SDRAM. Στέλνει δεδομένα σε rising & falling edge. 24

25 Εσωτερική οργάνωση μνήμης SDRAM IBM 64 Mb Cs: chip select RAS: raw address strobe CAS: Column address strobe WE: write enable CLK: clock CKE: Clock enable A?: address D?: data 25

26 Χρονισμός ανάγνωσης της SDRAM (ανάγνωση ριπής) Κατά την ανάγνωση ριπής, η CPU στέλνει μια μόνο διεύθυνση και το μέγεθος των δεδομένων για ανάγνωση, και η RAM ξεκινώντας από τη συγκεκριμένη διεύθυνση, επιστρέφει όλα τα δεδομένα συνεχόμενα. Είναι πολύ γρήγορη μεταφορά δεδομένων από τη RAM προς τη CPU. 26

27 Χρονισμοί DDR Κάποια motherboards επιτρέπουν να ρυθμίσουν τις μνήμες με 4 παραμέτρους, όπως 2,2,2,5 Αυτά αντιστοιχούν στα: SDRAM Active Precharge Delay=2 SDRAM to CAS=2 SDRAM Precharge Delay=2 SDRAM CAS Latency=5 Κάθε μνήμη απαιτεί τις δικές της ρυθμίσεις. Αν δώσουμε χαμηλότερες ρυθμίσεις από ότι πρέπει τότε θα λειτουργεί πιο γρήγορα, αλλά μπορεί να μη λειτουργεί σωστά. 27

28 Ρυθμίσεις BIOS για χρονισμό μνήμης 28

29 Αναφορά των χρονισμών από το CPU-Z (1/2) 29

30 Αναφορά των χρονισμών από το CPU-Z (2/2) 30

31 Η μνήμη RAMBUS Υιοθετήθηκε από την Intel για το Pentium & Itanium. Ανταγωνιστής της SDRAM. Όλοι οι ακροδέκτες σε μια σειρά. 28 ακροδέκτες (1.6GBps). Ασύγχρονος τρόπος μεταφοράς. Ακριβή μνήμη. Η εταιρία RAMBUS ανάπτυξε και πουλάει τη XDR RAM που χρησιμοποιείται στο PSP 3 (400Mhz, 230GBps). 31

32 Η εξωτερική μνήμη 32

33 Εξωτερικά μέσα αποθήκευσης Μαγνητικοί Δίσκοι: RAID. Αφαιρούμενοι δίσκοι. Ηλεκτρονικοί Δίσκοι (flash,ssd). Οπτικοί Δίσκοι: CD-ROM. CD-Recordable (CD-R). CD-RW. DVD. Blueray. Μαγνητικές ταινίες. 33

34 Μαγνητικοί δίσκοι Οι μαγνητικοί δίσκοι είναι το θεμέλιο της εξωτερικής μνήμης σε ουσιαστικά όλα τα συστήματα υπολογιστών. Αποτελείται από ένα κυκλικό δίσκο μη μαγνητικού υλικού που ονομάζεται υπόστρωμα. Επικαλύπτεται με ένα υλικό που μπορεί να μαγνητιστεί. 34

35 Το υπόστρωμα των μαγνητικών δίσκων Το υπόστρωμα μπορεί να είναι: Αλουμίνιο. Γυαλί και κεραμικό. Βελτίωση της ομοιομορφίας του μαγνητικού επιστρώματος. Μείωση στα συνολικά ελαττώματα της επιφάνειας. Υποστήριξη μικρότερου διακένου κεφαλής δίσκου. Καλύτερη ακαμψία για τη μείωση δυναμικής καταπόνησης του δίσκου. Καλύτερη ανθεκτικότητα σε δόνηση και γενικά βλάβη. 35

36 Ανάγνωση και εγγραφή δίσκων Τα δεδομένα εγγράφονται και διαβάζονται μέσω ενός πηνίου που ονομάζεται κεφαλή. Μπορεί να υπάρχει μια κεφαλή και για ανάγνωση εγγραφή (π.χ. Floppy disks) ή 2 κεφαλές (hard disks). Κατά τη μεταφορά δεδομένων η κεφαλή είναι σταθερή και ο δίσκος γυρίζει. 36

37 Εγγραφή & ανάγνωση δεδομένων Εγγραφή Ρεύμα διαρρέει το πηνίο εγγραφής και δημιουργεί μαγνητικό πεδίο. Στην κεφαλή εγγραφής αποστέλλονται παλμοί. Οι παλμοί διαμορφώνουν το μαγνητικό στρώμα. Ανάγνωση Ο αισθητήρας αντιλαμβάνεται τη μαγνητική πόλωση ως διαφορά στην ηλεκτρική αντίσταση. Η κεφαλή ανάγνωσης πιο κοντά στην επιφάνεια από ότι η κεφαλή εγγραφής. 37

38 Οι σκληροί δίσκοι έχουν πολλαπλές επιφάνειες 38

39 Κεφαλές εγγραφής & ανάγνωσης 39

40 Βελτίωση της Χρήση της κατακόρυφης πόλωσης για επίτευξη ακόμη μεγαλύτερης χωρητικότητας στους δίσκους. Επιτρέπει Gb/in2 Ο κλασικός τρόπος πόλωσης επιτρέπει 600 Gb/in2 40

41 Οργάνωση και μορφοποίηση δεδομένων Ομόκεντροι δακτυλίου (tracks). Κάθε track έχει το ίδιο πλάτος με εκείνο της κεφαλής. Τα track αποτελούνται από sector (512Byte). Υπάρχουν διάκενα για συγχρονισμό. 41

42 Οι 2 ταχύτητες Οι δίσκοι (μαγνητικοί+οπτικοί) μπορούν να έχουν 2 ειδών ταχύτητες: Σταθερή γωνιακή ταχύτητα (constant angular velocity, CAV). Οι sector κοντά στο κέντρο έχουν μεγαλύτερη γραμμική ταχύτητα. Ένα bit στην εξωτερική επιφάνεια, περνάει πιο γρήγορα από ότι ένα bit στο κέντρο. Σταθερή γραμμική ταχύτητα (constant linear velocity). Όσο απομακρυνόμαστε από το κέντρο, η ταχύτητα περιστροφής αυξάνει. 42

43 Υπάρχουν 2 τεχνικές + Εύκολη διευθυνσιοδότηση με αριθμός tracks, sectors - Δεν είναι αποτελεσματική η χρήση (χάνονται χρήσιμα bits). - Πολύπλοκη διευθυνσιοδότηση. + Εκμετάλλευση των περισσότερων bit στους εξωτερικούς δακτυλίους. 43

44 Μορφοποίηση δίσκου Κατά τη μορφοποίηση του δίσκου (format) τοποθετούνται πάνω στο δίσκο: (600Byte:) Το διάκενο. Το ID του τομέα. Byte Sync CRC Track Nr Sector Nr Τα δεδομένα (αρχικά τιμή 0) 512Byte. 44

45 Ποιες είναι οι κατηγοριοποιήσεις των δίσκων; (1/2) Κινήσεις κεφαλής: Σταθερή κεφαλή (ένα ανά κομμάτι). Κινητή κεφαλή (ένα ανά επιφάνεια). Μεταφορά δίσκου: Μη αφαιρούμενος δίσκος. Αφαιρούμενος δίσκος. Πλευρά: Μονής όψεως. Διπλής όψεως. 45

46 Ποιες είναι οι κατηγοριοποιήσεις των δίσκων; (2/2) Πιατέλες: Μονή πιατέλα. Πολλαπλή πιατέλα. Μηχανισμός κεφαλής: Επαφή (δισκέτα). Σταθερό διάκενο. Αεροδυναμικό κενό (Winchester). 46

47 Τι ισχύει για τους διάφορους χρόνους πρόσβασης δίσκων; (1/2) Η απόδοση του δίσκου εξαρτάται από το I/O, το σύστημα, το λειτουργικό σύστημα και τον ελεγκτή. [Α] Χρόνος αναζήτησης (seek time) Ο χρόνος για την τοποθέτηση της κεφαλής στο αρχή του επιθυμητού sector + ο αρχικός χρόνος εκκίνησης. [Β] Καθυστέρηση λόγω περιστροφής Η κεφαλή βρίσκει το track και περιμένει μέχρι να έρθει το κατάλληλο sector κατά την περιστροφή από κάτω (καθυστέρηση λόγω περιστροφής). Χρόνος πρόσβασής= [Α] + [Β]. Υπάρχει και η καθυστέρηση στην ουρά I/O. 47

48 Τι ισχύει για τους διάφορους χρόνους πρόσβασης δίσκων; (2/2) 48

49 Solid State Disk (1/3) Χρησιμοποιεί solid-state μνήμη (micro-chip). Δεν έχει μηχανικά μέρη. Μη πτητική μνήμη. Δεν επηρεάζονται από φυσικό σοκ. 49

50 Solid State Disk (2/3) Χρησιμοποιεί την ίδια διεπαφή με τους δίσκους, και μπορεί να τους αντικαταστήσει. Χαμηλούς χρόνους πρόσβασης. Χωρίς θόρυβο. Χρησιμοποιεί μνήμη τύπου NAND flash. 50

51 Solid State Disk (3/3) Κάθε οδηγός SSD έχει ειδικό ελεγκτή που γεφυρώνει τα chip με τη διεπαφή δίσκου. Κάποιες από τις λειτουργίες του ελεγκτή είναι: Διόρθωση λαθών. Τεχνική wear leveling, ώστε να μη γράφονται και διαγράφονται συνεχώς τα ίδια κομμάτια, αλλά να γίνεται ισοκατανομή σε όλο το μέσο. Αντιστοίχηση κατεστραμμένων τμημάτων σε αναπληρωματικά. Caching. Κρυπτογράφηση. Διόρθωση λαθών με parity bit. 51

52 Δίσκοι 2 τεχνολογιών 52

53 Υπάρχει και το msata An msata SSD on top of a 2.5 inch SATA drive. Mini-SATA παρουσιάστηκε από την Serial ATA τον Διεθνή Οργανισμό στις 21 Σεπτεμβρίου Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν netbooks και άλλες συσκευές όπου απαιτούν μικρότερη μονάδα στερεάς κατάστασης. Η msata δεν χρησιμοποιεί το πρότυπο γιατί δεν έχει την κατάλληλη υποστήριξη για να λειτουργήσει σωστά. Δεν υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον ούτε ιδιαίτερη ευαισθητοποίηση για το δυναμικό msata. 53

54 Self Monitoring, Analysis & Reporting Technology (Smart) Ειδικό firmware που υπάρχει σε κάθε δίσκο και παρακολουθεί την κατάσταση. Βοηθάει στη διάγνωση προβλημάτων. 54

55 USB Flash Drive (1/2) Δημιουργήθηκε το Χρησιμοποιείται αντί για το floppy ή το CD- ROM. Μη πτητική μνήμη. Δεν υπάρχουν μηχανικά μέρη. 55

56 USB Flash Drive (2/2) Ονομάζεται drive γιατί έχει ακριβώς την ίδια λειτουργία με τα floppy drive ή cd-rom drive. Χρησιμοποιεί NAND Flash memory επανεγγραφές. Χαμηλή κατανάλωση. 56

57 NOR Flash (χρήση floating gate transistors) NOR Flash κάθε τρανζίστορ συνδέεται από τη μια με τη γείωση και από την άλλη με τη bitline, μεγαλύτερο κόστος, πιο γρήγορη. 57

58 NAND Flash (χρήση floating gate transistors) NAND Flash μικρότερο κόστος, σύνδεση σε σειρά, πιο αργή. 58

59 NAND/NOR Flash NOR Flash κάθε τρανζίστορ συνδέεται από τη μια με τη γείωση και από την άλλη με τη bitline, μεγαλύτερο κόστος, πιο γρήγορη. NAND Flash μικρότερο κόστος, σύνδεση σε σειρά, πιο αργή. 59

60 USB Flash Drive - Προβλήματα Περιορισμένο αριθμό εγγραφών. Επιβάλλεται η χρήση ειδικών τεχνολογιών για να μη γίνονται πολλές εγγραφές αν χρησιμοποιείται για το ίδιο το λειτουργικό σύστημα (live linux USB). Τα περισσότερα usb flash δεν έχουν ένα μηχανισμό προστασίας εγγραφής. Χάνονται εύκολα επειδή είναι μικρά σε μέγεθος. Είναι ακριβά ανά GB. Πρόβλημα ασφαλείας για οργανισμούς που έχουν ευαίσθητα δεδομένα. 60

61 Iomega ZIP Drive το PC World ανέφερε ότι ήταν η 15η χειρότερη τεχνολογία όλων των εποχών. Φορητό μέσο αποθήκευσης. 100MB, 250MB, 750MB. Δε μπόρεσε ποτέ να συναγωνιστεί τα φθηνά CD και αργότερα τα USB Flash Drives. Μόνο ένα δίσκο. Ίδιο μέγεθος με δισκέτα, αλλά πιο κοντά τα bit. 61

62 Iomega Jazz Drive Φορητό μέσο αποθήκευσης. 1 GB δισκέτες. Χρησιμοποιούσε 2 δίσκους (4 επιφάνειες) RPMs. Ακριβό κόστος ανά MB. 62

63 Βελτίωση των δίσκων με RAID Redundant Array of Independent Disks. Redundant Array of Inexpensive Disks. 7 επίπεδα από 0 έως και 6 (όχι ιεραρχικά). Χρησιμοποιούνται δίσκοι σε παράλληλη συστοιχία. Πολλαπλές Ι/Ο έχουν καλύτερη εξυπηρέτηση αν κάθε μια αφορά άλλο δίσκο. Μια I/O έχει καλύτερη εξυπηρέτηση αν τα δεδομένα είναι σε πολλαπλούς δίσκους. Μπορεί να υπάρχει πλεονάζουσα πληροφορία για την αύξηση της αξιοπιστίας. 63

64 Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά του RAID; Μια ομάδα φυσικών δίσκων (παραπάνω από 1). Όλα φαίνονται στο λειτουργικό σύστημα ως ένας λογικός δίσκος. Τα δεδομένα κατανέμονται μεταξύ των φυσικών δίσκων μιας συστοιχίας. Μπορεί να αποθηκευτεί και πληροφορία ισοτιμίας για την ανακτησιμότητα των δεδομένων σε περίπτωση βλάβης του δίσκου. 64

65 Κεντρική Ιδέα RAID Η στρατηγική RAID αντικαθιστά τους οδηγούς δίσκων μεγάλης χωρητικότητας με πολλούς δίσκους μικρότερης χωρητικότητας και κατανέμει τα δεδομένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέπει την ταυτόχρονη προσπέλαση στα δεδομένα από πολλούς δίσκους, βελτιώνοντας την απόδοση I/O και επιτρέποντας ευκολότερες αυξήσεις στη χωρητικότητα. 65

66 RAID 0 (1/2) Καθόλου πλεονάζουσα πληροφορία. Τα δεδομένα ισοκατανέμονται σε όλους τους δίσκους. Χρησιμοποιείται η εκ-περιτροπής (round-robin) αποθήκευση. Αύξηση των επιδόσεων: Πολλαπλές I/Ο πιθανόν να χρειάζονται δεδομένα σε διαφορετικούς δίσκους παράλληλη πρόσβαση. Μια ομάδα δεδομένων μπορεί να βρίσκεται σε πολλαπλούς δίσκους αύξηση του I/O. Οι δίσκοι βρίσκουν τους sectors παράλληλα. 66

67 RAID 0 (2/2) 67

68 RAID 1 (1/3) Κατοπτρισμός (mirroring) των δεδομένων. Κάθε λογική ακολουθία δεδομένων (stripe) τοποθετείται πάντα σε 2 διαφορετικούς δίσκους. Ανάγνωση από το κάθε αντίγραφο. Εγγραφή πάντα και στα δύο αντίγραφα (η απόδοση εγγραφής υπαγορεύεται από την πιο αργή από τις δύο εγγραφές). 68

69 RAID 1 (2/3) Σε περίπτωση βλάβης, γίνεται μια αντικατάσταση του χαλασμένου δίσκου και γίνεται επαναδημιουργία του RAID. Ακριβής λύση. Απαιτείται το διπλάσιο του χώρου. Χρησιμοποιείται κυρίως για το ΛΣ μόνο. Πολύ καλή απόδοση αν χρησιμοποιείται κυρίως για 'αναγνώσεις. 69

70 RAID 1 (3/3) 70

71 RAID 2 (1/2) Όλοι οι δίσκοι συμμετέχουν στην εκτέλεση όλων των απαιτήσεων I/O. Τα stripes είναι πολύ μικρά (byte/words). Υπολογίζονται bit για τον κώδικα διόρθωσης λαθών και αποθηκεύονται σε διαφορετικό δίσκο. Πολλαπλή περιττότητα. Ακριβή υλοποίηση (κάθε δίσκος δεδομένων, έχει ένα δίσκο ισοτιμίας). Δε χρησιμοποιείται. 71

72 RAID 2 (2/2) 72

73 RAID 3 (1/2) Παρόμοιο με το RAID 2. Απαιτείται μόνο ένας δίσκος ισοτιμίας ανεξαρτήτου του αριθμού των δίσκων δεδομένων. Υψηλοί ρυθμοί μεταφοράς Ι/Ο. Φυλάσσεται ένα parity bit για σετ από bit. Αν καταστραφεί ένας δίσκος, γίνεται αντικατάσταση και τα δεδομένα αναδομούνται με τη χρήση της πλεονάζουσας πληροφορίας. Parity i-bit: P(i)=X3(i) xor X2(i) xor X1(i) xor X0(i) Revive: X1(i)=P(i) xor X3(i) xor X2(i) xor X0(i) (σε περίπτωση που καταστραφεί ο Χ1). 73

74 RAID 3 (2/2) 74

75 RAID 4 (1/2) Κάθε δίσκος λειτουργεί ανεξάρτητα. Καλό για υψηλό ρυθμό Ι/Ο. Μεγάλα stripes. Χρησιμοποιείται δίσκος ισοτιμίας. Πρέπει σε κάθε εγγραφή να ενημερώνονται τα bit ισοτιμίας. Απαιτούνται δυο αναγνώσεις και δυο εγγραφές, γιατί για να ενημερωθεί πρέπει να διαβαστεί και η παλαιά ακολουθία. Ο δίσκος ισοτιμίας μπορεί να αποτελέσει αίτιο συμφόρησης. 75

76 RAID 4 (2/2) X4(i) = X0(i) X1(i) X2(i) X3(i) Write on Disk X1: X4 (i) = X0(i) X1 (i) X2(i) X3(i) = X0(i) X1 (i) X2(i) X3(i) X1(i) X1(i) = X4(i) X1(i) X1 (i) 76

77 RAID 5 (1/2) Παρόμοιο με το RAID 4. Τα bit ανίχνευσης και διόρθωσης σφαλμάτων κατανέμονται σε όλους τους δίσκους. Χρησιμοποιείται εκ-περιτροπής αποθήκευση. Αποφεύγεται το σημείο συμφόρησης του RAID 4. Χρησιμοποιείται συχνά στους διακομιστές. ΠΡΟΣΟΧΗ: Δε σημαίνει 5 δίσκοι. 77

78 RAID 5 (2/2) 78

79 RAID 6 (1/2) Χρησιμοποιούνται 2 διαφορετικοί υπολογισμοί ισοτιμίας. Αποθηκεύονται σε διαφορετικούς δίσκους. Υψηλή διαθεσιμότητα στοιχείων. Μπορούν να αποτύχουν 2 δίσκοι και το σύστημα να λειτουργεί χωρίς πρόβλημα. Πολύ μεγάλη καθυστέρηση κατά την εγγραφή. 79

80 RAID 6 (2/2) 80

81 Σύγκριση (1/2) Category Level Description Stripping Mirroring 0 1 Parallel access 2 Parallel access 3 Independent access 4 Independent access 5 Non redundant Mirrored Redundant via hamming code Disks required N 2N, 3N, etc. N + m Bit-interleaved parity N + 1 Block-interleaved parity N + 1 Block-interleaved distributed parity N + 1 Data availability Large I/O data transfer capacity Small I/O request rate Lower than single disk Very high Very high for both read and write Higher than RAID 2, 3, 4 or 5; lower than RAID 6 Much higher than single disk; comparable to RAID 3, 4 or 5. Much higher than single disk; comparable to RAID 2, 4 or 5. Much higher than single disk; comparable to RAID 2, 3 or 5. Much higher than single disk; comparable to RAID 2, 3 or 4. Higher than single disk for read; similar to single disk for write. Highest of all listed alternatives. Highest of all listed alternatives. Similar to RAID 0 for read; significantly lower than single disk for write. Similar to RAID 0 for read; lower than single disk for write. Up to twice that of a single disk for read; similar to single disk for write. Approximately twice than of a single disk. Approximately twice than of a single disk. Similar to RAID 0 for read; significantly lower than single disk for write. Similar to RAID 0 for read; generally lower than single disk for write. Independent access 6 Block-interleaved dual distributed parity N + 2 Highest of all listed alternatives. Similar to RAID 0 for read; lower than RAID 5 for write. Similar to RAID 0 for read; significantly lower than RAID 5 for write. 81

82 Σύγκριση (2/2) Level Advantages Disadvantages Applications 0 I/O performance is greatly improved by spreading the I/O load across many channels and drives. No parity calculation overhead is involved. Very simple design. Easy to implement. The failure of just one drive will result in all data in an array being lost. Video production and editing, image editing, pre-press applications, any application requiring high bandwidth % redundancy of data means no rebuild is necessary in case of a disk failure, just a copy to the replacement disk. Under certain circumstances, RAID 1 can sustain multiple simultaneous drive failures. Simplest RAID storage subsystem design. Highest disk overhead of all RAID types (100%) inefficient. Accounting, payroll, financial, any application requiring very high availability. 2 Extremely high data transfer rates possible. The higher the data rate transfer required, the better the ratio of data disks to ECC disks. Relatively simple controller design compared to RAID levels 3,4 & 5. Very high ratio of ECC disk to data disks with smaller word sizes-inefficient. Entry level cost very high requires very high transfer rate requirement to justify. No commercial implementations exist/ not commercially viable. 82

83 Hardware/Software RAID Η αρχική υλοποίηση του RAID υποστηρίζονταν μόνο από ειδικούς ελεγκτές υλικού (RAID Controllers). Όταν πρωτοπαρουσιάστηκε (1987) από τον Patterson, οι επεξεργαστές ήταν αρκετά αργοί, και έτσι ήταν μια πολύ καλή λύση (και η μοναδική) για την αύξηση των επιδόσεων. Τη σημερινή εποχή, οι επεξεργαστές υποστηρίζουν δεκάδες χιλιάδες MIPS και έτσι πολλές φορές το ίδιο το ΛΣ μπορεί να χρησιμοποιήσει πολλαπλούς δίσκους αποτελεσματικά ως μια ενιαία οντότητα, δημιουργώντας ένα RAID λογισμικού (π.χ. ZFS, LVM, κτλ). 83

84 Οπτική αποθήκευση Το 1983 παρουσιάστηκε ένα από τα πιο επιτυχημένα εμπορικά προϊόντα όλων των εποχών. Το CD. Πάνω από 650ΜΒ ή 70 λεπτά μουσικής. Τα δεδομένα αποθηκεύονται ως μικροσκοπικά ίχνη στην επιφάνεια, ως land και pit. O δίσκος κατασκευάζεται από ρητίνη. Η ανάγνωση γίνεται από laser με αντανάκλαση. Χρησιμοποιείται Σταθερή Γραμμική Ταχύτητα. Χρησιμοποιείται σταθερή πυκνότητα αποθήκευσης. 84

85 Κατηγορίες CD CD (Compact Disk) : Ένας μη διαγράψιμος δίσκος ο οποίος αποθηκεύει πληροφορίες ήχου. Το πρότυπο σύστημα χρησιμοποιεί 12εκ δίσκο και καταγράφει περισσότερο από 60 λεπτά αδιάκοπης αναπαραγωγής. CD-ROM (Compact Disk Read-Only Memory) : Ένας μη διαγράψιμος δίσκος ο οποίος χρησιμοποιείται για να αποθηκεύει ηλεκτρονικά δεδομένα. Το πρότυπο σύστημα χρησιμοποιεί 12εκ δίσκο και μπορεί να χωρέσει περισσότερο από 650Mbytes. CD-R (CD Recordable) : Παρόμοιο με το CD-ROM. Ο χρήστης μπορεί να γράψει στο δίσκο μόνο μία φορά. CD-RW (CD Rewritable) : Παρόμοιο με το CD-ROM. Ο χρήστης μπορεί να διαγράψει και να ξαναγράψει στον δίσκο πολλές φορές. 85

86 Λειτουργία του CD (1/2) 86

87 Λειτουργία του CD (2/2) 87

88 CD-ROM CD-ROM 60,73,80 minutes. Spiral Track 5.27Kmh (73minutes). 1x 150KB/sec. Οι άλλες ταχύτητες είναι πολλαπλάσιες του 1x. Τα drives αναφέρουν τη μέγιστη ταχύτητα. 88

89 Μορφή του CD-ROM Mode 0=blank data field. Mode 1=2048 byte data+error correction. Mode 2=2336 byte data. 89

90 Προσπέλαση δεδομένων Με τη χρήση της CLV η τυχαία προσπέλαση γίνεται πιο δύσκολη. Ο εντοπισμός της διεύθυνσης περιλαμβάνει τη μετακίνηση της κεφαλής στη γενική περιοχή, ρύθμιση της ταχύτητας περιστροφής και ανάγνωση της διεύθυνσης. 90

91 Πλεονεκτήματα & Μειονεκτήματα CDROM Ακριβό για λίγα κομμάτια. Απαιτείται η δημιουργία μήτρας. Τα υπόλοιπα CD-ROM κατασκευάζονται με πίεση. Ανθεκτικό. Μόνο για ανάγνωση. 91

92 Άλλα οπτικά μέσα (1/3) CD-R (CD-Recordable) WORM (Write once Read Many). Φθήνο. Παρόμοιο με το CD-ROM. Χρησιμοποιείται και για λίγα αντίγραφα. Υπάρχει χρωστική ουσία που έχει διαφορετική αντανακλαστικότητα όταν εγγράφεται με δέσμη υψηλής έντασης laser (όχι pit/land όπως στο CD- ROM). 92

93 CD-RW Διαγράψιμο. Άλλα οπτικά μέσα (2/3) Αλλαγή φάσης (δυο διαφορετικές καταστάσεις αντανακλαστικότητας). Το υλικό εγγραφής ύστερα από εγγραφές χάνει τις ιδιότητές του. Συμβατό με τα περισσότερα CD-ROM. Το κόστος είναι μικρό. 93

94 Άλλα οπτικά μέσα (3/3) Digital Video Disc Χρησιμοποιήθηκε μόνο για ταινίες. Digital Versatile Disc Χρησιμοποιείται στους υπολογιστές. Συμβατό με το digital video disc. Τεράστιες ποσότητες δεδομένων (4.7GB). Μεγαλύτερη χωρητικότητα από CD γιατί: Τα bit πιο κοντά μεταξύ τους (αντί για 1.6μm τα tracks έχουν 0.834μm). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί δεύτερο στρώμα ανακλαστικής επιφάνειας (ρυθμίζεται κατάλληλα η εστίαση του laser). Το DVD μπορεί να είναι διπλής όψης (max 17GB). Χρησιμοποιεί κόκκινο laser. 94

95 DVD χωρητικότητας 17GB 95

96 Σύνοψη των DVD DVD (Digital Versalite Disk): Μια τεχνολογία για την παραγωγή ψηφιοποιημένης, συμπιεσμένης αναπαράστασης πληροφοριών βίντεο, καθώς και μεγάλες ποσότητες ψηφιακών δεδομένων. Και τα 8 και τα 12εκ διαμέτρου χρησιμοποιούνται είναι διπλής όψεως με χωρητικότητα πάνω από 17 Gbytes. Το πρότυπο DVD είναι μόνο ανάγνωσης (DVD-ROM). DVD-R (DVD Recordable): Παρόμοιο με το DVD-ROM. Ο χρήστης μπορεί να γράψει στον δίσκο μόνο μία φορά. Και μόνο η μία πλευρά του δίσκου μπορεί να χρησιμοποιηθεί. DVD-RW (DVD Rewritable): Παρόμοιο με το DVD-ROM. Ο χρήστης μπορεί να διαγράψει και να ξαναγράψει στον δίσκο πολλές φορές. Μόνο η μία πλευρά του δίσκου χρησιμοποιείται. 96

97 Επανεγγράψιμα DVD Πολλαπλά προβλήματα με τα standard. Κάποιοι οδηγοί DVD-ROM δε μπορούν να διαβάσουν DVD-W. Κάποιοι οδηγοί DVD-ROM δε μπορούν να διαβάσουν CD-ROM. DVD+R / +RW DVD-R/ -RW DL (double layer): DVD-DL +R, DVD-DL -R,... 97

98 Blueray Δίσκος υψηλής πυκνότητας. Χρησιμοποιεί μπλε υπεριώδες laser. Μονή στρώση 25GB, διπλής στρώσης 50GB. Επικράτησε ως προς το αντίπαλο HD-DVD. Spot size 580 nm Υλικό αρκετά ανθεκτικό σε γρατσουνιές Μορφή: UDF

99 Blueray και μέλλον Η BDXL μορφή υποστηρίζει 100GB και 128GB μιας εγγραφής δίσκων και 100GB δίσκων επανεγγραφής για εμπορικές εφαρμογές. Καθορίστηκε τον Ιούνιο του BD-R 3.0 μορφή οι προδιαγραφές του (BDXL) ορίζονται για πολυεπίπεδο εγγράψιμο δίσκο σε μορφή BDAV με ταχύτητα 2X και 4X, ικανό για 100/128GB και χρήση από UDF2.5/2.6. BD-RE 4.0 μορφή οι προδιαγραφές του (BDXL) ορίζονται για πολυεπίπεδο επανεγγράψιμο δίσκο BDAV με ταχύτητα 2X και 4X, κανό για 100GB και χρήση από UDF2.5 ως σύστημα αρχείου. 99

100 Μαγνητικές ταινίες (1/2) Ο πρώτος τύπος αποθήκευσης. Σειριακή πρόσβαση. Εύκαμπτη πολυεστερική ταινία. Ίδια εγγραφή/ανάγνωση με τους δίσκους. 100

101 Μαγνητικές ταινίες (2/2) Στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν καρούλια. Η ταινία βρίσκεται σε κίνηση μόνο κατά την ανάγνωση εγγραφή (όχι συνεχώς). Χρησιμοποιείται τώρα με μηχανισμό κασέτας. Πολύ αργή πρόσβαση. Μικρό κόστος ανά GB. Χρησιμοποιείται για αντίγραφα ασφαλείας. 101

102 Digital Audio Tape (DAT) Μοιάζει με την κασέτα του video Μεγάλη χωρητικότητα με πολύ μικρό όγκο. 4GB χωρίς συμπίεση 8GB με συμπίεση Χρησιμοποιείται για αντίγραφα ασφαλείας. 102

103 Τέλος Ενότητας 103

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 5 : Η Εσωτερική Μνήμη Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική υπολογιστών

Αρχιτεκτονική υπολογιστών 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρχιτεκτονική υπολογιστών Ενότητα 6 : Εξωτερική Μνήμη Φώτης Βαρζιώτης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη

Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια & Περιφερειακή Μνήµη Κύρια Μνήµη RAM ROM Cache Περιεχόµενα Μονάδες Μαζικής Αποθήκευσης Μαγνητικοί ίσκοι Μαγνητικές Ταινίες Οπτικά Μέσα Ηκύρια µνήµη (Main Memory) Η κύρια µνήµη: Αποθηκεύει τα δεδοµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ. (c) Αμπατζόγλου Γιάννης, Ηλεκτρονικός Μηχανικός, καθηγητής ΠΕ17 ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο ΜΝΗΜΕΣ Μνήμες (Memory) - Είναι ημιαγώγιμα κυκλώματα που μπορούν να αποθηκεύσουν ένα σύνολο από δυαδικά ψηφία (bit). - Μια μνήμη αποθηκεύει λέξεις (σειρές από bit). - Σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών

Τμήμα Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας. Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση Υπολογιστών Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ R3 I Καταχωρητές PC Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας Αριθμητική και λογική μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις:

Τεχνολογία μνημών Ημιαγωγικές μνήμες Μνήμες που προσπελαύνονται με διευθύνσεις: Σύστημα μνήμης Ο κύριος σκοπός στο σχεδιασμό ενός συστήματος μνήμης είναι να προσφέρουμε επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης διατηρώντας ένα αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης και επίσης χαμηλό μέσο κόστος ανά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών 1 Οργάνωση υπολογιστών ΚΜΕ Κύρια Μνήμη Υποσύστημα εισόδου/εξόδου 2 Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (ΚΜΕ) R1 R2 ΑΛΜ

Διαβάστε περισσότερα

.Λιούπης. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά - Ηµιαγωγικές Μνήµες 1

.Λιούπης. Ψηφιακά Ηλεκτρονικά - Ηµιαγωγικές Μνήµες 1 Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Ηµιαγωγικές µνήµες.λιούπης Ψηφιακά Ηλεκτρονικά - Ηµιαγωγικές Μνήµες 1 Τυπική εσωτερική οργάνωση µνήµης γραµµές λέξης wordlines () κύκλωµα προφόρτισης (pre-charge circuit) γραµµές ψηφίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ B.2.M3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε τα είδη κύριας μνήμης και να τα συγκρίνουμε με βάση τα χαρακτηριστικά τους Να περιγράφουμε τον ρόλο του κάθε είδους της

Διαβάστε περισσότερα

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή

i Στα σύγχρονα συστήματα η κύρια μνήμη δεν συνδέεται απευθείας με τον επεξεργαστή Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2015-16 Τεχνολογίες Κύριας (και η ανάγκη για χρήση ιεραρχιών μνήμης) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης i Στα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ.

Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας. Πληροφορική Ι. Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών. Δρ. Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Ελεγκτικής ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Πληροφορική Ι Μάθημα 5 ο Οργάνωση Υπολογιστών Δρ. Γκόγκος Χρήστος Υποσυστήματα αυτόνομου υπολογιστή Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU)

Διαβάστε περισσότερα

Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο

Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΑ ΜΕΣΑ Μαγνητικά αποθηκευτικά μέσα: Κόστος ανά ΜΒ Μειωμένη διάρκεια ζωής Πολυμέσα: Απαιτητική πληροφορία Ευρύτερη αγορά Μεταφερόμενο αποθηκευτικό μέσο Λύση: οπτικά μέσα αποθήκευσης Κύριο πρόβλημα:

Διαβάστε περισσότερα

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών

- Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Μάθημα 4.5 Η Μνήμη - Εισαγωγή - Επίπεδα μνήμης - Ολοκληρωμένα κυκλώματα μνήμης - Συσκευασίες μνήμης προσωπικών υπολογιστών Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς: Να αναφέρεις τα κυριότερα είδη μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση

Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Ψηφιακή Λογική Σχεδίαση Επιμέλεια: Γεώργιος Θεοδωρίδης, Επίκουρος Καθηγητής Ανδρέας Εμερετλής, Υποψήφιος Διδάκτορας Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Σημείωμα Αδειοδότησης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήµη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 5ο Οργάνωση υπολογιστών Εισαγωγή Θα δούµε την οργάνωση ενός υπολογιστή Στον επόµενο µάθηµα θα δούµε πως συνδέονται πολλοί Η/Υ για να σχηµατίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική

Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-106 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ψηφιακά Κυκλώματα (2 ο μέρος) ΜΥΥ-6 Εισαγωγή στους Η/Υ και στην Πληροφορική Ακολουθιακά κυκλώματα είσοδοι.. ακολουθιακή λογική.. έξοδοι. ανάδραση Η λειτουργία μνήμης στηρίζεται στη ανάδραση (feedback):

Διαβάστε περισσότερα

Μελλοντικές Κατευθύνσεις

Μελλοντικές Κατευθύνσεις Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Μελλοντικές Κατευθύνσεις.Λιούπης Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Μελλοντικές Κατευθύνσεις 1 Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Μελλοντικές Κατευθύνσεις 2 Σύγχρονα Τρανζίστορ Αύξηση της απόδοσης Μίγµα silicon

Διαβάστε περισσότερα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα

Αποθήκευση εδομένων. ομή ενός Σ Β. Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός ΜΕΡΟΣ Β : Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Αποθήκευση εδομένων Βάσεις Δεδομένων 2009-2010 Ευαγγελία Πιτουρά 1 ΜΕΡΟΣ Β : Εισαγωγή Το «εσωτερικό» ενός Σ Β ομή ενός Σ Β Η (εσωτερική) αρχιτεκτονική ενός Σ Β είναι σε επίπεδα Τυπικά, κάθε σχέση σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 2: Βασικές αρχές λειτουργίας και χρήσης του υπολογιστή Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΥΧΑΙΑΣ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗΣ (Static and Dynamic RAMs). ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΜΙΑΓΩΓΙΚΩΝ ΜΝΗΜΩΝ. ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ RAM CMOS. ΤΥΠΟΙ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΑΡΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. ίαυλος συστήµατος. Κεφαλαίο 4Β. ίαυλοι δεδοµένων και διευθύνσεων. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. ίαυλος συστήµατος. Κεφαλαίο 4Β. ίαυλοι δεδοµένων και διευθύνσεων. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε)

ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) ΠΛΕ- 027 Μικροεπεξεργαστές 11ο μάθημα: Είσοδος- Εξοδος (Ε/Ε) Αρης Ευθυμίου Συσκευές Ε/Ε Μεγάλη ποικιλία πολλές φορές είναι αυτές που «πουλάνε» το μηχάνημα: π.χ. Nintendo wii, (πρώτο) iphone Βασική ταξινόμηση:

Διαβάστε περισσότερα

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή Μνήμη Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή ηλεκτρονική συσκευή, σε προσωρινή ή μόνιμη βάση. Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System)

Λειτουργικά Συστήματα Κεφάλαιο 2 Οργάνωση Συστήματος Αρχείων 2.1 Διαχείριση Αρχείων και Σύστημα Αρχείων(File System) ..8 Κατανομή των αρχείων σε συσκευές Ακολουθείται κάποια λογική στην αποθήκευση των αρχείων:.αρχεία που χρησιμοποιούνται συχνά τοποθετούνται στους σκληρούς δίσκους που έχουν μεγάλη ταχύτητα πρόσβασης..αν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy)

Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) Κεφάλαιο 7 Ιεραρχία Μνήμης (Memory Hierarchy) 1 Συστήματα Μνήμης Η οργάνωση του συστήματος μνήμης επηρεάζει τη λειτουργία και απόδοση ενός μικροεπεξεργαστή: Διαχείριση μνήμης και περιφερειακών (Ι/Ο) απότολειτουργικόσύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή

Εφαρµογές Πληροφορικής Υπολογιστών. Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Κεφάλαιο 3 Το υλικό του υπολογιστή Εισαγωγή Τµήµατα του Η/Υ καιοργάνωση Μονάδα Κεντρικής Μνήµης Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (CPU) Μονάδα Εισόδου Εξόδου ίαυλοι Επικοινωνίας Εναλλακτικές αρχιτεκτονικές

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 :

Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Αρχιτεκτονική-ΙI Ενότητα 4 : Μνήμες Ιωάννης Έλληνας Τμήμα Η/ΥΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Μικροϋπολογιστών

Συστήματα Μικροϋπολογιστών Συστήματα Μικροϋπολογιστών Συστήματα Μνημών Υπεύθυνος Μαθήματος: K. ΠΕΚΜΕΣΤΖΗ Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Β2.3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη

Β2.3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη Β2.3 Κύρια και Βοηθητική Μνήμη Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε τα είδη κύριας μνήμης και να τα συγκρίνουμε με βάση τα χαρακτηριστικά τους Να περιγράφουμε τον ρόλο του κάθε είδους της κύριας μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Β ) Λειτουργικό Σύστημα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Σκληρός Δίσκος

Θέμα: Σκληρός Δίσκος Θέμα: Σκληρός Δίσκος Γενικά Ο σκληρός δίσκος είναι ένα μαγνητικό αποθηκευτικό μέσο - συσκευή που χρησιμοποιείται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, στις ψηφιακές βιντεοκάμερες, στα φορητά MP3 players, στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Το σηµερινό µάθηµα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Αρχιτεκτονική των Ηλεκτρονικών Υπολογιστικών Συστηµάτων Υπολογιστικό Σύστηµα Κεντρική Μνήµη ιδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ 1 1. ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΗΣ I ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Υποχρ/κή Απαίτηση Απάντηση 1 Τεχνολογία Εκτύπωσης: Μέγεθος εγγράφου: Ανάλυση εκτύπωσης: Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Τα τμήματα ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή είναι: 1. Επεξεργαστής 2. Μνήμη RAM και ROM 3. Κάρτα γραφικών 4. Μητρική Πλακέτα 5. Σκληρός Δίσκος 6. DVD / Blue Ray 7. Τροφοδοτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ

ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΩΝ 1 1. ΕΚΤΥΠΩΤΕΣ ΕΚΤΥΠΩΤΗΣ I ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Τεχνικές Προδιαγραφές Υποχρ/κή Απαίτηση Απάντηση 1 Τεχνολογία Εκτύπωσης: Μέγεθος εγγράφου: Ανάλυση εκτύπωσης: Ταχύτητα

Διαβάστε περισσότερα

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής

Το «κλειστό» σύστημα. Ανοικτές επικοινωνίες... Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής. Εισαγωγή στην τεχνολογία της πληροφορικής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Εισαγωγή στην Τεχνολογία της Πληροφορικής ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr Το «κλειστό» σύστημα ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ 1 3.1 Η αρχιτεκτονική του ΗΥ Υλικό : οτιδήποτε έχει μια υλική - φυσική υπόσταση σε ένα υπολογιστικό σύστημα Αρχιτεκτονική του ΗΥ: η μελέτη της συμπεριφοράς και της δομής του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος

Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ. Εφαρμογές Πληροφορικής Κεφ.3 Καραμαούνας Πολύκαρπος Κεφάλαιο 3 Το υλικό του ΗΥ 1 3.1 Η αρχιτεκτονική του ΗΥ Υλικό : οτιδήποτε έχει μια υλική - φυσική υπόσταση σε ένα υπολογιστικό σύστημα Αρχιτεκτονική του ΗΥ: η μελέτη της συμπεριφοράς και της δομής του

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών

Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών Ενότητα 6 Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές και Επεξεργασία Πληροφοριών Πληροφοριακά Συστήματα Διοίκησης Ι Διδάσκων: Νίκος Καρακαπιλίδης 6-1 Στόχοι και αντικείμενο ενότητας Βασικές λειτουργίες ενός υπολογιστικού

Διαβάστε περισσότερα

Το υλικό του υπολογιστή

Το υλικό του υπολογιστή Το υλικό του υπολογιστή Ερωτήσεις 1. Τι αντιλαμβάνεστε με τον όρο υλικό; Το υλικό(hardware) αποτελείται από το σύνολο των ηλεκτρονικών τμημάτων που συνθέτουν το υπολογιστικό σύστημα, δηλαδή από τα ηλεκτρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΟΥ Αναλογικό και Ψηφιακό σήμα Τα αναλογικά μεγέθη μπορούμε να τα μετατρέψουμε σε ηλεκτρικά ή ψηφιακά σήματα. Μετατροπή Αναλογικού

Διαβάστε περισσότερα

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης

Διασυνδετικοί Δίαυλοι. Τι διασυνδέει ένας δίαυλος; Μεταφορά δεδομένων. Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου. Μ.Στεφανιδάκης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2014-15 Διασύνδεση Εισόδου-Εξόδου (συσκευές και ) http://www.ionio.gr/~mistral/tp/comparch/ Μ.Στεφανιδάκης Διασυνδετικοί : Αναλαμβάνουν την

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι Βασικά δομικά στοιχεία ενός Η/Υ Σιώζιος Κων/νος Πληροφορική Ι 1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Γνώσεις αλληλεπίδρασης υλικού λογισμικού Ο ρόλος των οδηγών συσκευών Τα μέρη της κύριας μονάδας και των περιφερειακών

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1

Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Προγραμματισμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών 1 Ενότητα 3: Άλγεβρα Βοole και Λογικές Πράξεις Δρ. Φραγκούλης Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Ο ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Ο ΟΙΚΟΣ ΝΑΥΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 17-03-2009 & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ & ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Αριθμ. Πρωτ. 6431 α/α 03/09 Α

Διαβάστε περισσότερα

1. Οργάνωση της μνήμης 2. Κύρια μνήμη 3. Κρυφή μνήμη 4. Κώδικες διόρθωσης λαθών 5. Δευτερεύουσα μνήμη 6. Μονάδες εισόδου/εξόδου

1. Οργάνωση της μνήμης 2. Κύρια μνήμη 3. Κρυφή μνήμη 4. Κώδικες διόρθωσης λαθών 5. Δευτερεύουσα μνήμη 6. Μονάδες εισόδου/εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΙΙ Γ. Τσιατούχας 2 ο Κεφάλαιο ιάρθρωση 1. Οργάνωση της μνήμης 2. Κύρια μνήμη 3. Κρυφή μνήμη 4. Κώδικες διόρθωσης λαθών 5. Δευτερεύουσα μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενειακή διασκέδαση σε μεγάλη οθόνη

Οικογενειακή διασκέδαση σε μεγάλη οθόνη Οικογενειακή διασκέδαση σε μεγάλη οθόνη www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium με Service Pack 1 64bit Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου

Σύστημα διασύνδεσης και. διαδικασία εισόδου-εξόδου ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 6 Σύστημα διασύνδεσης και διαδικασία εισόδου-εξόδου Τι είναι αρτηρία (Bus) ; Ένα σύνολο γραμμών διασύνδεσης Πρωτόκολλο (protocol) Περιγραφή Πρωτοκόλλου χρονικό διάγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Το καθημερινό μου VAIO

Το καθημερινό μου VAIO Το καθημερινό μου VAIO www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium με Service Pack 1 64bit Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Intel

Διαβάστε περισσότερα

Το καθημερινό μου VAIO

Το καθημερινό μου VAIO Το καθημερινό μου VAIO www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium με Service Pack 1 64bit Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Intel

Διαβάστε περισσότερα

Κορυφαία απόδοση στην εργασία και το παιχνίδι

Κορυφαία απόδοση στην εργασία και το παιχνίδι Κορυφαία απόδοση στην εργασία και το παιχνίδι www.sonyeurope.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Professional (64bit) Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Σετ ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Το προσωπικό μου στούντιο HD

Το προσωπικό μου στούντιο HD Το προσωπικό μου στούντιο HD www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium (64-bit) Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Σετ ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

4 η γενιά ( δεκαετία 70 έως σήμερα) Δομικό Στοιχείο : Ολοκληρωμένο κύκλωμα ή τσιπ μεγάλης κλίμακας ολοκλήρωσης.

4 η γενιά ( δεκαετία 70 έως σήμερα) Δομικό Στοιχείο : Ολοκληρωμένο κύκλωμα ή τσιπ μεγάλης κλίμακας ολοκλήρωσης. Γενιές Η/Υ Χωρίζουμε τη χρονική περίοδο από τη στιγμή της εμφάνισης του πρώτου Η/Υ (του ENIAC) μέχρι σήμερα σε χρονικά διαστήματα, τα οποία καθορίζονται από αλλαγές στην τεχνολογία κατασκευής των Η/Υ και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές

Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Μαθήματα 4 και 5: Κεντρική Μονάδα Η/Υ 1 Τυπική Σύνθεση ενός Σύγχρονου Υπολογιστή Περιφερειακά Κεντρική Μονάδα Περιφερειακά 2 Κουτί (Case) Η Κεντρική Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός

5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική. Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός 5 η Θεµατική Ενότητα : Μνήµη & Προγραµµατιζόµενη Λογική Επιµέλεια διαφανειών: Χρ. Καβουσιανός Μνήµη Η µνήµη καταλαµβάνει το µεγαλύτερο µέρος ενός υπολογιστικού συστήµατος Δύο τύποι: ROM - RAM RΟΜs CPU

Διαβάστε περισσότερα

Σκληροί Δίσκοι Υπολογιστών

Σκληροί Δίσκοι Υπολογιστών Σκληροί Δίσκοι Υπολογιστών Ονοματεπώνυμο: Κλεομένης Παπαδιάκος Αριθμός Μητρώου: 340 Επιβλέπων Καθηγητής: Μηνάς Δασυγένης Μάθημα: Αρχιτεκτονικής ΗΥ Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Β1 κεφ.2 ο «Σο Εσωτερικό του Τπολογιστή»

Ενότητα Β1 κεφ.2 ο «Σο Εσωτερικό του Τπολογιστή» 1 2 1) ΚΟΤΣΙ ΤΠΟΛΟΓΙΣΗ (computer case): το κύριο κουτί που περικλείει τις βασικές συσκευές του υπολογιστή (επεξεργαστή, αποθήκες, RAM). 2) ΜΗΣΡΙΚΗ (motherboard): η πιο μεγάλη κάρτα πάνω στην οποία βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Β1.1 Αναπαράσταση Δεδομένων και Χωρητικότητα Μονάδων Αποθήκευσης

Β1.1 Αναπαράσταση Δεδομένων και Χωρητικότητα Μονάδων Αποθήκευσης Β1.1 Αναπαράσταση Δεδομένων και Χωρητικότητα Μονάδων Αποθήκευσης Τι θα μάθουμε σήμερα: Να αναφέρουμε τον τρόπο αναπαράστασης των δεδομένων (δυαδικό σύστημα) Να αναγνωρίζουμε πώς γράμματα και σύμβολα από

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης

Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης Μάθημα 8: Διαχείριση Μνήμης 8.1 Κύρια και δευτερεύουσα μνήμη Κάθε μονάδα ενός υπολογιστή που χρησιμεύει για τη μόνιμη ή προσωρινή αποθήκευση δεδομένων ανήκει στην μνήμη (memory) του υπολογιστή. Οι μνήμες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι υπολογιστές αποτελούνται από πολλά ηλεκτρονικά εξαρτήματα. Κάθε εξάρτημα έχει ειδικό ρόλο στη λειτουργία του υπολογιστή. Όλα όμως έχουν σχεδιαστεί, για να συνεργάζονται,

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 13 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

«ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ «ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ : 49999,50 ΕΥΡΩ ΜΕ Φ.Π.Α. Κ.Α. : 70.01.7134.001 ΕΤΟΣ : 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εύκολη οικογενειακή χρήση

Εύκολη οικογενειακή χρήση Εύκολη οικογενειακή χρήση www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium (64-bit) Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Σετ ολοκληρωμένων Intel

Διαβάστε περισσότερα

Εύκολη χρήση του υπολογιστή

Εύκολη χρήση του υπολογιστή Εύκολη χρήση του υπολογιστή www.sony-europe.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium (64-bit) Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Σετ ολοκληρωμένων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση ενδιαφέροντος για την προμήθεια υπολογιστικού εξοπλισμού

Θέμα: Πρόσκληση ενδιαφέροντος για την προμήθεια υπολογιστικού εξοπλισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ YΠΟΔΟΜΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Θεσσαλονίκη, 1032014 Αριθ. Πρωτ.: ΕΕ 157 οικ. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ «Ο.Α.Σ.Π.» Τμήμα: ΕΛΚΕ ΟΑΣΠΙΤΣΑΚ Πληροφορίες: ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ:

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ KAI ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Ε.Κ.Ε.Τ.Α.) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (ΙΠΤΗΛ) 6ο χλμ. Χαριλάου Θέρμης Τ.Θ. 60361, 57001 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 30-07-2015

Διαβάστε περισσότερα

Επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης Αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης Χαμηλό μέσο κόστος ανά δυαδικό δ ψηφίο

Επαρκή χωρητικότητα αποθήκευσης Αποδεκτό επίπεδο μέσης απόδοσης Χαμηλό μέσο κόστος ανά δυαδικό δ ψηφίο ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ι Κεφάλαιο 51&52 5.1 5.2 Σύστημα μνήμης Αρχιτεκτονική Υπολογιστών,, Δημήτριος B. Νικολός, 2η η Έκδοση, Έκδοση Δ. Β. Νικολού,, 2012 Κύριος Σκοπός κατά τη Σχεδίαση του Συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Πολυµέσων Θεωρία VII

Εφαρµογές Πολυµέσων Θεωρία VII Εφαρµογές Πολυµέσων Θεωρία VII Αποθηκευτικά Μέσα Χ. Αλεξανδράκη 1 Ταξινόµηση Μέσων Αποθήκευσης Πληροφορία Αναλογική Ψηφιακή Μηχανικά Μαγνητικά Οπτικά Μαγνητικά Οπτικά Μαγνητο-οπτικά Βινύλιο reel-to-reel

Διαβάστε περισσότερα

Εύκολος, βασικός, φορητός

Εύκολος, βασικός, φορητός Εύκολος, βασικός, φορητός www.sonyeurope.com 1 Τεχνικά Χαρακτηριστικά Λειτουργικό σύστημα Λειτουργικό σύστημα Αυθεντικά Windows 7 Home Premium (64bit) Αρχιτεκτονική Σετ ολοκληρωμένων Intel HM65 Express

Διαβάστε περισσότερα

Αποθηκευτικά Μέσα για Εφαρµογές Πολυµέσων

Αποθηκευτικά Μέσα για Εφαρµογές Πολυµέσων Αποθηκευτικά Μέσα για Εφαρµογές Πολυµέσων ρ. Μαγκλογιάννης Ηλίας Πανεπιστήµιο Αιγαίου Τµήµα Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστηµάτων Η Επιλογή Αποθηκευτικού Μέσου Παράγοντες που πρέπει να λάβει υπόψη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΜΝΗΜΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΜΝΗΜΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΜΝΗΜΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΤΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΣΕ ΕΝΑΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Δρ. ΜΑΓΚΑΦΑΣ ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12

Μνήμες RAM. Διάλεξη 12 Μνήμες RAM Διάλεξη 12 Δομή της διάλεξης Εισαγωγή Κύτταρα Στατικής Μνήμης Κύτταρα Δυναμικής Μνήμης Αισθητήριοι Ενισχυτές Αποκωδικοποιητές Διευθύνσεων Ασκήσεις 2 Μνήμες RAM Εισαγωγή 3 Μνήμες RAM RAM: μνήμη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ασκήσεις Εργαστηρίου Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 02 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ. ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ. ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΜΝΗΜΗ ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2009 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ 1 Γενική οργάνωση του υπολογιστή Ο καταχωρητής δεδομένων της μνήμης (memory data register

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά Συστήματα

Λειτουργικά Συστήματα 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Λειτουργικά Συστήματα Ενότητα 9 : Ιδεατή Μνήμη 1/2 Δημήτριος Λιαροκάπης 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι JAVA Τμήμα θεωρίας με Α.Μ. σε 8 & 9 11/10/07 Τμήμα θεωρίας: Α.Μ. 8, 9 Κάθε Πέμπτη, 11πμ-2μμ, ΑΜΦ23. Διδάσκων: Ντίνος Φερεντίνος Γραφείο 118 email: kpf3@cornell.edu Μάθημα: Θεωρία + προαιρετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ...30 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΘΕΜΑΤΑ ΒΑΣΗΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ...11 1.1 Τι είναι Πληροφορική;...11 1.1.1 Τι είναι η Πληροφορική;...12 1.1.2 Τι είναι ο Υπολογιστής;...14 1.1.3 Τι είναι το Υλικό και το

Διαβάστε περισσότερα

Μ Ε Λ Ε Τ Η. Προμήθεια εξοπλισμού μηχανοργάνωσης για τις ανάγκες του Δήμου Φαιστού για το έτος 2013. Προϋπολογισμού: 8.

Μ Ε Λ Ε Τ Η. Προμήθεια εξοπλισμού μηχανοργάνωσης για τις ανάγκες του Δήμου Φαιστού για το έτος 2013. Προϋπολογισμού: 8. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΦΑΙΣΤΟΥ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ,, ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ: Φαιστού ΤΙΤΛΟΣ: Προμήθεια εξοπλισμού μηχανοργάνωσης για τις ανάγκες του Δήμου Φαιστού

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ...15 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ...29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ...15 2. ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ...29 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ...15 1.1 Βασικές έννοιες... 15 1.2 Εισαγωγή στα υπολογιστικά συστήματα... 17 1.3 Εξέλιξη των υπολογιστικών συστημάτων... 19 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην πληροφορική

Εισαγωγή στην πληροφορική Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Εισαγωγή στην πληροφορική Ενότητα 4: Ψηφιακή Λογική, Άλγεβρα Boole, Πίνακες Αλήθειας (Μέρος Α) Αγγελίδης Παντελής Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΔΟΜΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΝΗΜΗ & CPU Λειτουργική Δομή Αρχιτεκτονική Von Neumann Όλοι οι υπολογιστές ακολουθούν την αρχιτεκτονική κατά Von-Neumann

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1 1.1.1 Αναλογικά σήματα 1 1.1.2 Οι αντιστάσεις 3 1.1.3 Οι πυκνωτές 7 1.1.4 Τα πηνία 11 1.1.5 Οι δίοδοι 13 1.1.6

Διαβάστε περισσότερα