Παραγωγή - Μορφολογία Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παραγωγή - Μορφολογία Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών"

Transcript

1 Κεφάλαιο 1 Παραγωγή - Μορφολογία Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών Α. Αναγνωστοπούλου Εισαγωγή Η πρόοδος που παρατηρήθηκε, κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα, στους τεχνολογικούς και κοινωνικο-οικονομικούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της πληθυσμιακής αύξησης του πλανήτη, επέβαλε την ανάγκη για πιο άμεση επικοινωνία, πιο αποτελεσματική μεταφορά αγαθών και πιο υψηλά επίπεδα αποδοτικότητας στις παραγωγικές βιομηχανίες. Για να επιτευχθούν οι παραπάνω στόχοι η μόνη λύση ήταν ο αυτοματισμός. Η εκβιομηχάνιση, που άρχισε στο Δυτικό κόσμο κατά τη διάρκεια του δέκατου όγδοου αιώνα, αποτέλεσε το κίνητρο τόσο για τις κοινωνικές, όσο και για τις τεχνολογικές αλλαγές. Παρόλα τα οφέλη που προέκυψαν από αυτήν, ιδιαίτερα για τα πιο ανεπτυγμένα έθνη, υπήρξε ωστόσο και κάποιο κόστος, επειδή οι καθαρά εμπορικοί στόχοι τείνουν συχνά να επηρεάσουν και ηθικά ζητήματα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκαν και οι βιομηχανίες επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών. Στο αγωνιώδες και ενδεχομένως πιο βασανιστικό

2 16 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών ερώτημα της ανθρωπότητας "πώς θα θρέψουμε τον κόσμο!" κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει την σπουδαιότητα της συνεισφοράς, στην ανθρώπινη διατροφή, της καλλιέργειας και της βιομηχανικής επεξεργασίας των φρούτων-λαχανικών. Τα φρούτα και λαχανικά από παλιά έχουν εκτιμηθεί σαν μέρος του βασικού, απαραίτητου διαιτολογίου του ανθρώπου. Η παρουσία τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ποιότητα ζωής στον πλανήτη μας. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια ολοένα αυξανόμενη κατανάλωση οπωρολαχανικών, καθώς γνωστοποιούνται πρόσφατες διατροφικές μελέτες, που αποδεικνύουν τη μεγάλη επίδραση στην υγεία του ανθρώπου των προϊόντων αυτών, επίδραση που αποδίδεται βασικά στη σύστασή τους. Πραγματικά τα φρούτα και λαχανικά μπορεί να μην είναι τροφές ανάπτυξης του σώματος (όπως το κρέας, το τυρί, τα αυγά κλπ), αλλά είναι τροφές προστατευτικές της υγείας του ανθρώπου. Στα μέσα μαζικής ενημέρωσης συζητείται σχεδόν καθημερινά η σημασία των διαιτητικών ινών, των αντιοξειδωτικών, των βιταμινών και των ανόργανων συστατικών που βρίσκονται στα φυτικά προϊόντα. Από την άλλη μεριά αυξάνει η ποικιλία των φρούτων που πωλούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του χρόνου, ειδικά στις αναπτυγμένες χώρες. Πολλά τροπικά φρούτα, τα οποία θεωρούνταν παλιά ως εξωτικά και ακριβά, τώρα καταναλώνονται πλέον σα φρέσκα προϊόντα ή χρησιμοποιούνται για ενίσχυση της γεύσης σε χυμούς φρούτων, παιδικές τροφές και πολλές άλλες επεξεργασμένες τροφές. Η ανάπτυξη και αξιοποίηση καλύτερων μεθόδων παραγωγής, μετασυλλεκτικής μεταχείρισης, επεξεργασίας, συσκευασίας, αποθήκευσης και εμπορίας, είναι πολύ σημαντικοί χειρισμοί, που καθιστούν πιο αποδοτική την χρήση των φρούτων, λαχανικών και των άλλων γεωργικών προϊόντων. Η δυνατότητα επέκτασης της χρονικής περιόδου, που προσφέρονται λαχανικά επεξεργασμένα με διάφορους τρόπους, ώστε να διατηρείται η θρεπτική τους αξία και η ευχαρίστηση που προσφέρει η κατανάλωσή τους, βελτιώνει την υγεία του ανθρώπου και προσθέτει ποικιλομορφία στο ανθρώπινο διαιτολόγιο. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι αυτές οι βελτιώσεις έχουν πραγματοποιηθεί με χαμηλό κόστος χάριν του αυτοματισμού (Luh B.W., 1997).

3 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 17 Ωστόσο οι πρόοδοι που έχουν συντελεσθεί στην τεχνολογία επεξεργασίας φρούτων και λαχανικών, για να εξυπηρετήσουν αυτές τις τάσεις της αγοράς, είναι λιγότερο εμφανείς. Η έμφαση στη συντήρηση των οπωροκηπευτικών έχει μεταφερθεί από τις παραδοσιακές μεθόδους κονσερβοποίησης, ψύξης και αφυδάτωσης, στο "φρεσκοκομμένο", σε επεξεργασίες που δίνουν προϊόντα που παρέχουν την αίσθηση της φρεσκάδας των νωπών φρούτων και λαχανικών και εξασφαλίζουν όσο το δυνατόν μικρότερη απώλεια σε θρεπτικά συστατικά. Έτσι τα κονσερβοποιημένα λαχανικά αντικαθίστανται σταδιακά από τα κατεψυγμένα λαχανικά, οι συμπυκνωμένοι χυμοί φρούτων από τους φυσικούς χυμούς που διατηρούνται στο ψυγείο για μικρό χρονικό διάστημα, ο πολτός τομάτας από τον ελαφρά συμπυκνωμένο τοματοχυμό ή την ψιλοκομμένη τομάτα σε ασηπτική συσκευασία. Η παράταση του ορίου συντήρησης των φρούτων με ακτινοβόληση χρησιμοποιείται σε πολλές χώρες, καθώς και η συσκευασία σε περιέκτες με ελεγχόμενη - τροποποιημένη ατμόσφαιρα. Αυτά είναι μερικά παραδείγματα από μια πληθώρα νέων προϊόντων, τα ο- ποία βγαίνουν καθημερινά στην αγορά, όπου τα φρούτα και λαχανικά προστίθενται σε διάφορα επιδόρπια και άλλα παρασκευάσματα για να βελτιώσουν την γεύση τους και γενικά σα συστατικά που προσθέτουν αξία Παραγωγή νωπών και επεξεργασμένων οπωροκηπευτικών στην Ελλάδα Η Ελλάδα ανήκει στους παγκοσμίως μεγαλύτερους παραγωγείς και εξαγωγείς νωπών και επεξεργασμένων φρούτων και λαχανικών (Πίνακας 1.1.). Όπως φαίνεται στον πίνακα 1.1, σύμφωνα με τα στοιχεία του FAO, η παγκόσμια παραγωγή νωπών οπωροκηπευτικών κατά το 2004, ανήλθε σε χιλ. τόνους. Η Ελλάδα παρουσίασε μια σημαντική παραγωγή χιλ. τόνων, που α- ντιστοιχεί στο 0,56% της παγκόσμιας παραγωγής και την κατατάσσει στην έβδομη θέση μεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών. Σύμφωνα με την ετήσια γεωργική στατιστική έρευνα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος, το 2005 καλλιεργήθηκαν χιλ. στρέμμα-

4 18 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών τα με δενδρώδεις καλλιέργειες, χιλ. στρέμματα με αμπέλια και στρέμματα με κηπευτικά. Η ετήσια παραγωγή νωπών φρούτων και λαχανικών ανέρχεται, κατά μέσο όρο, περίπου σε 10 εκατομμύρια τόνους. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα από τα οπωροφόρα είδη, κατά το έτος 2005, την πρώτη θέση κατέχουν τα πορτοκάλια με ετήσια παραγωγή τόν., και ακολουθούν τα ροδάκινα τόν., μήλα τόν., μανταρίνια τόν., λεμόνια τόν., βερίκοκα τόν., αχλάδια τόν., κεράσια τόν. Σημαντική επίσης είναι η παραγωγή σε επιτραπέζια σταφύλια τόν. και σταφίδα (κορινθιακή και σουλτανίνα) τόνους. Από τα λαχανοκομικά την πρώτη θέση παραγωγής νωπών καρπών κατέχουν οι τομάτες με ετήσια παραγωγή τόν. σε επιτραπέζια τομάτα και τόν. σε βιομηχανική τομάτα και ακολουθούν οι πατάτες τόν., λάχανα κουνουπίδια τόν., μελιτζάνες τόν., κλπ. Εξαιρετικά σημαντική επίσης θεωρείται η παραγωγή σε ελιές βρώσιμες τόν. και ελαιοποιήσιμες τον., σε καρπούζια τόν. και πεπόνια τόνους. Κατ έτος παρατηρούνται αυξομειώσεις στις παραγόμενες ποσότητες, που οφείλονται στη μεταβολή των αντίστοιχων καλλιεργούμενων εκτάσεων, στην αυξομείωση των στρεμματικών αποδόσεων και στις καιρικές συνθήκες.

5 Πίνακας 1.1. Παραγωγή νωπών οπωροκηπευτικών, στις Ευρωπαϊκές και επιλεγμένες εκτός Ευρώπης χώρες, κατά το 2004, σε χιλ. τόνους Ευρωπαϊκές Χώρες Παραγωγή σε χιλ. τόνους Μερίδιο στην παγκόσμια παραγωγή Χώρα παραγωγής Παραγωγή σε χιλ. τόνους Μερίδιο στην παγκόσμια παραγωγή Αγγλία ,21% Ολλανδία ,36% Αλβανία 832 0,06% Ουκρανία ,64% Αυστρία ,12% Πολωνία ,63% Βοσνία Ερζεγοβίνη 941 0,07% Πορτογαλία ,32% Βουλγαρία ,11% Ρουμανία ,55% Γαλλία ,43% Ρωσία ,43% Γερμανία Σερβία ,60% Μαυροβούνιο ,22% Δανία 309 0,02% Σλοβακία 520 0,04% Ελβετία 901 0,03% Σλοβενία 474 0,03% Ελλάς ,56% Σουηδία 359 0,03% Ιρλανδία 244 0,02% Φινλανδία 244 0,02% Ιταλία ,48% F.Y.R.O.M ,07% Κροατία 933 0,07% Χώρες εκτός Ευρώπης Κύπρος 410 0,03% Βραζιλία ,16% Λευκορωσία ,17% ΗΠΑ ,01% Λουξεμβούργο 40 0,00% Ινδία ,22% Μολδαβία ,10% Κίνα ,62% Νορβηγία 146 0,01 Τουρκία ,61% Παγκόσμια παραγωγή : χιλ. τόνοι νωπών οπωροκηπευτικών

6 20 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών Ο κύριος όγκος της βιομηχανικής παραγωγής μεταποιημένων φρούτωνλαχανικών εντοπίζεται στην παραγωγή κονσερβών φρούτων (ροδάκινα κυρίως και βερίκοκα και σε μικρότερες ποσότητες αχλάδια και διάφορα άλλα φρούτα), χυμών φρούτων (κυρίως από εσπεριδοειδή και σε μικρότερες ποσότητες από άλλα είδη φρούτων) και προϊόντων τομάτας (Πίνακες 1.2.α., 1.2.β. και Διαγράμματα 1.1.α & 1.1.β ). Από το 1962, που άρχισε ουσιαστικά η βιομηχανική επεξεργασία των φρούτων λαχανικών με 33 εργοστάσια παραγωγής κονσερβών και μετά την αλματώδη αύξηση των μονάδων επεξεργασίας (84 κονσερβοποιεία το 1972), την τελευταία δεκαετία παρατηρείται μείωση των βιομηχανικών μονάδων με ταυτόχρονη αύξηση της παραγωγικότητας και του εργατικού δυναμικού, (Πίνακας 1.3). Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (Ε.Σ.Υ.Ε.), ο μέσος όρος παραγωγής μεταποιημένων φρούτων-λαχανικών κατά τη δεκαετία ανήλθε σε τόνους έναντι των τόν. της δεκαετίας , δηλαδή παρουσιάζεται μια αύξηση της τάξης, περίπου, 26% μέσα σε μια δεκαετία. Οι σημαντικότερες αυξητικές μεταβολές εμφανίσθηκαν στον κλάδο των φυσικών χυμών, αύξηση 7%, των κατεψυγμένων λαχανικών, αύξηση 36% και γλυκών κουταλιού και μαρμελάδων, αύξηση 74%. Αντίθετα αισθητή μείωση παρουσίασε η παραγωγή συμπυκνωμένων χυμών, 54% έναντι του μέσου όρου παραγωγής της προηγούμενης δεκαετίας. Ένα σημαντικό μέρος αυτής της παραγωγής, που σε ορισμένους κλάδους μπορεί να φθάσει και το 100% (Πίνακας 1.3.), εξάγεται προς τις χώρες της Ε.Ε. και τις ανατολικοευρωπαϊκές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με ανάλυση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων η πρώτη εξαγώγιμη κατηγορία τροφίμων ποτών για την Ελλάδα κατά το έτος 2005 ήταν τα μεταποιημένα λαχανικά και φρούτα, τα οποία κατέλαβαν μερίδιο 20,5%.

7 Πίνακας 1.2.α. Βιομηχανική παραγωγή επεξεργασμένων φρούτων - λαχανικών στην Ελλάδα κατά την δεκαετία , σε τόνους. Προϊόν / έτος μ.ο. δεκαετίας Φυσικοί χυμοί Συμπυκνωμένοι χυμοί από διάφορα φρούτα, με ή χωρίς ζάχαρη Κονσερβοποιημένα φρούτα Προϊόντα τομάτας Τουρσιά Λαχανικά κατεψυγμένα Καρποί &Φρού τα κατεψυγμένα * * * * * * * Κατεψυγμένες Πατάτες Γλυκά κουταλιού και μαρμελάδες * * * * * * * Αφυδατωμένα φρούτα ν ν ν Αφυδατωμένα λαχανικά _* Ελιές * * * * * * * Σύνολο Πηγή: Ε.Σ.Υ.Ε. Σημ: * δεν υπάρχουν στοιχεία, ν οι ποσότητες αναφέρονται μόνο στην παραγωγή σταφίδας + μελέτη ICAP για τα κονσερβοποιημένα φρούτα, 1998

8 Πίνακας 1.2.β. Βιομηχανική παραγωγή επεξεργασμένων φρούτων - λαχανικών στην Ελλάδα κατά την περίοδο , σε τόνους. Προϊόν / Έτος μ.ο. δεκαετίας Φυσικοί χυμοί Συμπυκνωμένοι χυμοί από διάφορα φρούτα με ή χωρίς ζάχαρη Κονσερβοποιημένα φρούτα Προϊόντα τομάτας Λαχανικά & φρούτα διατηρημένα με ξύδι ή οξικό οξύ Λαχανικά κατεψυγμένα Καρποί & Φρούτα κατεψυγμένα Κατεψυγμένες Πατάτες Γλυκά κουταλιού και μαρμελάδες Αφυδατωμένα Φρούτα Σταφίδες Αφυδατωμένα λαχανικά _ * _ * _ * _ * _ * * _* ν _* _* _* _* * * * * * * * * * Ελιές Σύνολο Πηγή : Ε.Σ.Υ.Ε., ( Σημ:* δεν υπάρχουν στοιχεία) _*

9 Πίνακας 1.3. Διάρθρωση των Ελληνικών βιομηχανιών επεξεργασίας οπωροκηπευτικών Βιομηχανικές μονάδες επεξεργασίας οπωροκηπευτικών που λειτούργησαν κατά το 2005 Αριθμός μονάδων με προσωπικό 200 ατόμων Αριθμός μονάδων με προσωπικό 30 ατόμων Αριθμός μονάδων με προσωπικό <30 ατόμων Σύνολο Εξαγωγές Αριθμός μονάδων που λειτούργησαν κατά το 1996 Κονσέρβες φρούτων & λαχανικών % 28 Χυμοί φρούτων % 36 Προϊόντα τομάτας Άνω του 80% 17 Ελιές Άνω του 85% * (2) Τουρσιά % 19 Κατεψυγμένα φρούτα & λαχανικά % 6 Μαρμελάδες & γλυκά κουταλιού % * (2) Αφυδατωμένα φούτα % * (2) Σημ. 1 Οι περισσότερες μονάδες δραστηριοποιούνται στην παραγωγή κορινθιακής σταφίδας και σουλτανίνας * (2) Δεν υπάρχουν στοιχεία

10 Διάγραμμα 1.1.α Βιομηχανική παραγωγή επεξεργασμένων φρούτων - λαχανικών στην Ελλάδα κατά την περίοδο

11 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών Φυσικοί Χυμοί Συμπυκν. Χυμοί Κονσερβ/να Φρούτα Προϊόντα Τομάτας Τουρσιά Έτος Λαχαν. Κατεψυγμένα Καρποί &Φρούτα κατεψ/να Πατάτες κατεψ/νες Γλυκά κουταλιού& Μαρμ/δες Αφυδατωμένα φρούτα Αφυδατωμένα Λαχανικά Ελιές Διάγραμμα 1.1.β. Βιομηχανική παραγωγή επεξεργασμένων φρούτων - λαχανικών στην Ελλάδα κατά την περίοδο , σε τόνους Μορφολογία - ταξινόμηση των φρούτων-λαχανικών Τα φρούτα και λαχανικά παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες ως προς την σύστασή τους, τις μεθόδους καλλιέργειας και συγκομιδής, τις συνθήκες αποθήκευσης και επεξεργασίας. Από καθαρά βοτανολογική άποψη, φρούτα είναι εκείνα τα μέρη του φυτού τα οποία φέρουν τους σπόρους. Αλλά και πολλά λαχανικά μπορούν να χαρακτηρισθούν σα φρούτα, π.χ. προϊόντα όπως οι τομάτες, τα κολοκύθια, οι μελιτζάνες, οι πιπεριές, οι μπάμιες κ.ά. θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν σαν φρούτα, γιατί είναι οι σπορογόνοι καρποί των φυτών. Μια βασική διάκριση μεταξύ φρούτων και λαχανικών θα μπορούσε να γίνει με βασικό κριτήριο τον τρόπο χρησιμοποίησης τους. Τα μέρη του φυτού τα οποία γενικά καταναλώνονται με το κυρίως φαγητό μπορούν να χαρακτηρισθούν σαν λαχανικά, ενώ τα μέρη του φυτού που καταναλώνονται σαν επιδόρπιο μπορούν να χαρακτηρισθούν σα φρούτα. Αυτή η διάκριση ακολουθείται γενικά από τις βιομηχανίες τροφίμων, τη σχετική νομοθεσία και τους καταναλωτές.

12 26 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών Ωστόσο τα φρούτα και λαχανικά που χρησιμοποιούνται για κατανάλωση είτε σαν νωπά, είτε σαν επεξεργασμένα, προέρχονται από διάφορα φυτικά όργανα, ή μπορεί να είναι και ολόκληρα φυτά με μεγάλη διαφοροποίηση μορφολογικών χαρακτηριστικών. Τα διάφορα φυτικά όργανα μετά τη συγκομιδή τους υφίστανται μια συνεχή μεταβολή στη δομή και τη σύστασή τους, που καταλήγει σε υποβάθμιση - καταστροφή και τελικά ανακύκλωση με παραγωγή των τελικών προϊόντων του διοξειδίου του άνθρακα και νερού. Οι ποιοτικές και ποσοτικές απώλειες, που πραγματοποιούνται μετά τη συγκομιδή και κατά την συντήρηση μέχρι την επεξεργασία ή κατανάλωση των φρούτων και λαχανικών, εκτιμάται ότι κυμαίνονται από 5 έως 25% στις α- ναπτυγμένες χώρες και από 20 έως 50% στις αναπτυσσόμενες, ανάλογα με το προϊόν. Η παραγωγή ποιοτικών τελικών προϊόντων προϋποθέτει τη χρησιμοποίηση πρώτης ύλης εξαιρετικής ποιότητας. Ως εκ τούτου ο τεχνολόγος τροφίμων, που ασχολείται με την παραγωγή και συντήρηση επεξεργασμένων οπωροκηπευτικών, πρέπει να γνωρίζει τις μορφολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων ομάδων φρούτων και λαχανικών, τους βιολογικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, που επηρεάζουν τη σύσταση και φυσιολογική κατάστασή τους, ώστε να αποτρέψει την ποιοτική υποβάθμιση και φυσιολογική γήρανση των νωπών προϊόντων και με την εφαρμογή των κατάλληλων τεχνολογικών μεθόδων να πετύχει τη διατήρηση της ποιότητάς τους Δομικά χαρακτηριστικά των φρούτων και λαχανικών Η δομική μονάδα όλων των φυτικών ιστών είναι το φυτικό κύτταρο. Το φυτικό κύτταρο αποτελείται γενικά από τα εξής στοιχεία: Κυτταρικό τοίχωμα, το οποίο επενδύεται εσωτερικά από μία βιομεμβράνη, το πλασμαλήμμα. Ενδοκυτταρικός χώρος, που αποτελείται από ημίρευστη ουσία, το θεμελιώδες πλάσμα, μέσα στην οποία φέρονται πολυάριθμα οργανίδια και έγκλειστα σωμάτια. Τυπικά οργανίδια του φυτικού κυττάρου είναι ο πυρήνας (φορέας της γενετικής πληροφορίας), τα πλαστίδια (υπεύθυνα για την φωτοσύνθεση και άλλες μεταβολικές δραστηριότητες), τα μιτοχόνδρια (υπεύθυνα για την αερόβια αναπνοή), τα δικτυοσωμάτια (συμμετέχουν σε εκκριτικές

13 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 27 λειτουργίες), τα ριβοσωμάτια (αποτελούν τα κέντρα βιοσύνθεσης των πρωτεϊνών του κυττάρου) κ.λ.π. Τα διάφορα οργανίδια, εκτός του πυρήνα, αποτελούν το κυτόπλασμα. Το κυτόπλασμα μαζί με τον πυρήνα αποτελούν τον πρωτοπλάστη (πρωτόπλασμα). Υπάρχουν διάφοροι μορφολογικά χαρακτηριστικοί τύποι φυτικών κυττάρων οι κυριότεροι των οποίων είναι τα παρεγχυματικά, τα κολεγχυματικά, τα σκληρεγχυματικά και τα επιδερμικά κύτταρα, που με τη σειρά τους σχηματίζουν τους διάφορους τύπους των φυτικών ιστών (παρεγχυματικός ι- στός, επιδερμίδα, στηρικτικός ιστός, εκκριτικός ιστός, αγωγός ιστός κ.ά.). Το μεγαλύτερο μέρος των μεταβολικών διεργασιών των φυτών γίνεται στους παρεγχυματικούς ιστούς (παρέγχυμα), που αποτελούν το κύριο τμήμα όλων των μαλακών και φαγώσιμων φυτικών τμημάτων. Τα παρεγχυματικά κύτταρα είναι ο πιο αρχέγονος φυλογενετικά τύπος κυττάρου και ο πιο απλός δομικά. Αν και υπάρχουν διάφοροι τύποι παρεγχυματικών κυττάρων (επιμήκη, έλλοβα ή αστερόμορφα), που διαφέρουν από είδος σε είδος στο σχήμα, μέγεθος και εμφάνιση, παρουσιάζουν βασικά την ίδια δομή. Στα παρεγχυματικά κύτταρα το ενεργό πρωτόπλασμα (κυτόπλασμα και πυρήνας), όπου πραγματοποιούνται όλες οι μεταβολικές διεργασίες, αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό τμήμα του όλου κυττάρου της τάξεως του 5%. Μοιάζει με λεπτή μεμβράνη συμπιεσμένη πάνω στο κυτταρικό τοίχωμα από την πίεση ενός μεγάλου χυμοτοπίου (σχήμα 1.1.). Το πρωτόπλασμα καλύπτεται τελείως εξωτερικά από το πλασμαλήμμα, τη βιομεμβράνη που επενδύει εσωτερικά το κυτταρικό τοίχωμα, αλλά και ε- σωτερικά από τον τονοπλάστη, τη βιομεμβράνη που περιβάλλει το χυμοτόπιο. Το κυτταρικό τοίχωμα, κυτταρινικής φύσεως, προσφέρει στερεότητα στα παρεγχυματικά κύτταρα και περιορίζει την εξωτερική μεμβράνη του πρωτοπλάσματος (πλασμαλήμμα), ενώ συγχρόνως είναι το δομικό υλικό στο οποίο ακουμπούν τα γειτονικά κύτταρα.

14 28 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών Μέση πλάκα Κυτταρικό τοίχωμα Χλωροπλάστης Μιτοχόνδριο Πλασμαλήμμα Πυρήνας Κυτόπλασμα Χυμοτόπιο Τονοπλάστης Σύμπλεγμα Golgi Ριβοσωμάτιο Ενδοπλασματικό δίκτυο Σχήμα 1.1. Παρεγχυματικό κύτταρο. Το φυτικό κυτταρικό τοίχωμα όχι μόνο επηρεάζει το μέγεθος και το σχήμα του κυττάρου, αλλά δρα και ως φράγμα στους διάφορους παθογόνους μικροοργανισμούς στους οποίους εκτίθενται τα φυτά. Τα μικρόβια πρέπει να διεισδύσουν στο κύτταρο μέσω του κυτταρικού τοιχώματος και γι αυτό εκκρίνουν μίγματα ενζύμων για την καταστροφή του. Τα φυτά έχουν στο κυτταρικό τοίχωμα πρωτεΐνες, οι οποίες μπορούν να παρεμποδίζουν την δράση των ενζύμων των παθογόνων μικροοργανισμών και ένζυμα που μπορούν να καταστρέψουν το κυτταρικό τοίχωμα αυτών. Ακόμη το κυτταρικό τοίχωμα παίζει ρόλο εναλλαγής ιόντων, παροχής ρυθμιστικών μορίων για διάφορες λειτουργίες, ενώ αποτελεί μια μεγάλη ποσότητα βιομάζας και έτσι πηγή τροφής και διαιτητικών ινών τόσο για τον άνθρωπο όσο και για τα ζώα.

15 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 29 Το στρώμα που παρεμβάλλεται ανάμεσα στα κυτταρικά τοιχώματα δύο γειτονικών κυττάρων ονομάζεται μέση πλάκα (middle lamella) και αποτελείται κυρίως από πηκτινικές ύλες και πολυσακχαρίτες, ουσίες που επηρεάζουν τον χαρακτήρα της "υφής" των φρούτων-λαχανικών. Στο σημείο αυτό αξίζει να τονισθεί μια από τις βασικές ιδιότητες της βιομεμβράνης (πλασμαλήμμα), που είναι η ημιπερατότητά της. Οι βιομεμβράνες αποτελούνται χημικά από πρωτεΐνες και λιπίδια και επιτρέπουν σε μικρά υδρόφιλα μόρια να περάσουν εύκολα μέσα από αυτές, ενώ εμποδίζουν την είσοδο των μεγαλυτέρων μορίων. Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω στην μάζα του πρωτοπλάσματος υπάρχει το κυτόπλασμα και ο πυρήνας. Στο κυτόπλασμα περικλείονται αμυλόκοκκοι και πλαστίδια, όπως οι χλωροπλάστες και οι χρωμοπλάστες, που περιέχουν άλλες χρωστικές. Το μεγαλύτερο μέρος του κυττάρου καλύπτεται από ένα ογκώδες χυμοτόπιο, το οποίο περιβάλλεται από μια απλή μεμβράνη που λέγεται τονοπλάστης. Τα χυμοτόπια περιέχουν νερό και ανόργανα άλατα, οργανικά οξέα, λίπη, σάκχαρα, υδατοδιαλυτές χρωστικές, αμινοξέα, βιταμίνες. Η παρουσία των χυμοτοπίων σχετίζεται με τις εξής λειτουργικές δραστηριότητες: Οι πολυάριθμες ουσίες που υπάρχουν διαλυμένες στο νερό των χυμοτοπίων αυξάνουν την ωσμωτική πίεσή τους και έτσι τα κύτταρα προσλαμβάνουν νερό και αποκτούν σπαργή. Στα χυμοτόπια εντοπίσθηκε ένας μεγάλος αριθμός από ένζυμα κυρίως υδρολυτικά. Με αυτά επιτυγχάνεται η αποδιοργάνωση και πέψη διαφόρων κυτοπλασματικών στοιχείων κατά τρόπο ανάλογο με εκείνο των λυσοσωμάτων των ζωϊκών κυττάρων. Πολλές αποταμιευτικές ουσίες, όπως η σακχαρόζη, συχνά συγκεντρώνονται σε μεγάλες ποσότητες στα χυμοτόπια υπόγειων μεταμορφωμένων οργάνων (σακχαρότευτλα) ή οι πρωτεΐνες και τα λιπίδια στα χυμοτόπια των κυττάρων των σπερμάτων. Τα κύτταρα του ιστού δεν εφάπτονται τελείως μεταξύ τους, αλλά παρεμβάλλονται και χώροι γεμάτοι αέρα, που καταλαμβάνουν σε ορισμένα είδη (π.χ. πατάτα) όγκο μικρότερο του 1%, ενώ σε άλλα φθάνουν στο 15% του

16 30 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών όγκου του φρούτου (π.χ. ροδάκινο), μέχρι και 25% του συνολικού όγκου του ιστού (π.χ. στα μήλα) (Reeve, Weier and Stocking, 1949). Η σχέση μεταξύ των δομικών στοιχείων του κυττάρου και των χημικών συστατικών που απαντούν σε αυτά δίνεται στον παρακάτω πίνακα (Πίνακας 1.4.). Δομικά Χυμοτόπιο Μεμβράνη πρωτοπλάσματος τονοπλάστης (εσωτερική) πλασμαλήμμα (εξωτερική) Πυρήνας Κυτόπλασμα Ενεργό χλωροπλάστες μεσόπλασμα μιτοχόνδρια Αδρανές αμυλόκοκκοι αλευρόνη χρωμοπλάστες κρύσταλλοι Κυτταρική μεμβράνη Μέση πλάκα (middle lamella) Πίνακας 1.4. Συστατικά του φυτικού κυττάρου. Χημικά Νερό, ανόργανα άλατα, οργανικά οξέα, λίπη, σάκχαρα, υδατοδιαλυτές χρωστικές, αμινοξέα, βιταμίνες Πρωτεΐνες, λιποπρωτεΐνες, φωσφολιπίδια, φυτικό οξύ Νουκλεοπρωτεϊνη, νουκλεϊκά οξέα, ένζυμα Χλωροφύλλη Ένζυμα, νουκλεϊκά οξέα Ένζυμα, συνένζυμα Άμυλο, φώσφορο Πρωτεΐνες Χρωστικές (καροτινοειδή) Οξαλικό Ca κλπ. Κυτταρίνη, ημικυτταρίνη, πηκτινικές ενώσεις, πολυσακχαρίτες Πηκτινικές ενώσεις, Ca, Mg, κλπ. Υπάρχουν βέβαια και άλλοι τύποι κυττάρων, εκτός από τα παρεγχυματικά, που παρέχουν την γνωστή δομή των φρούτων-λαχανικών. Έτσι άλλα κύτταρα έχουν σωληνοειδή μορφή (αγωγός, ιστός) και είναι επιφορτισμένα με τη μεταφορά νερού και θρεπτικών ουσιών μέσα στα φυτά,

17 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 31 ενώ σχηματίζουν ινώδεις δομές που σκληραίνουν από την παρουσία της κυτταρίνης και της λιγνίνης. Η κυτταρίνη, η λιγνίνη και οι πηκτινικές ύλες επίσης βρίσκονται σε εξειδικευμένα κύτταρα υποστήριξης (στηρικτικός ιστός), τα οποία γίνονται περισσότερο σημαντικά καθώς το φυτό μεγαλώνει. Ένα σημαντικό δομικό υλικό όλων των φυτών και των φρούτων-λαχανικών είναι ο προστατευτικός (επιδερμικός) ιστός. Αυτός μπορεί να πάρει διάφορα σχήματα, αλλά συνήθως αποτελείται από εξειδικευμένα παρεγχυματικά κύτταρα, τα οποία συμπιέζονται όλα μαζί για να σχηματίσουν δέρμα (skin), φλοιό (peel) ή σκληρό ξυλώδες περικάρπιο (rind). Τα επιφανειακά κύτταρα αυτού του προστατευτικού ιστού στα φύλλα, τους μίσχους και τα φρούτα εκκρίνουν την κηρώδη ουσία κουτίνη και σχηματίζουν ημιπερατή επιδερμίδα. Ο επιδερμικός ιστός ελέγχει: την ποσότητα νερού που αποβάλλεται από το φυτό με την διαπνοή, ώστε να διατηρείται στους εσωτερικούς ιστούς ένα υδατικό ισοζύγιο, προστατεύει το υπέργειο τμήμα των φυτών από την επικίνδυνη ηλιακή ακτινοβολία και κυρίως από το υπεριώδες και υπέρυθρο μήκος κύματός της, αποτελεί εμπόδιο για την είσοδο διαφόρων παθογόνων μικροοργανισμών και φέρει ιδιαίτερα πάνω στα φύλλα και στους νεαρούς βλαστούς, πολυάριθμες κυτταρικές δομές που μοιάζουν με βαλβίδες, τα στόματα. Κάθε στόμα αποτελείται από δύο κύτταρα ανάμεσα στα οποία υπάρχει μία σχισμή, που μέσω αυτής μπορεί να περάσει η υγρασία και τα αέρια Μορφολογική ταξινόμηση των φρούτων και των λαχανικών Τόσο τα φρούτα όσο και τα λαχανικά παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες, αλλά και μεγάλες μορφολογικές διαφορές. Με τον όρο "λαχανικό" αναφερόμαστε όχι σε ένα συγκεκριμένο όργανο, αλλά σε διάφορα φυτικά μέρη, που καταναλώνονται σαν τροφή. Διάφορα λαχανικά ανάλογα με το είδος του φυτικού μέρους, από το οποίο προέρχονται, παρουσιάζουν ιδιαίτερα μορφολογικά και ποιοτικά χαρακτη-

18 32 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών ριστικά, που συσχετίζονται με την ιδιαιτερότητα της κατασκευής αυτών των μερών (του φυτικού μέρους προέλευσης, σχήμα 1.2.). Έτσι τα κρεμμύδια είναι οι βολβοί του φυτού. Οι βολβοί είναι στην πραγματικότητα υπόγειοι οφθαλμοί με σαρκώδη φύλλα και ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται στην κατασκευή του κρεμμυδιού. Το κουνουπίδι και το μπρόκολο είναι οι ανθοταξίες του φυτού, οι οποίες συγκομίζονται πριν από την έκπτυξή τους, καθώς και οι αγκινάρες είναι τα άνθη, που συγκομίζονται και αυτά σε πολύ πρώιμο στάδιο. Τα άνθη και οι ανθοταξίες, που χρησιμοποιούνται σαν τροφή, διαθέτουν ικανοποιητικά θρεπτικά αποθέματα και συντηρούνται, αν περιορισθούν με κατάλληλες συνθήκες οι απώλειες υγρασίας και η αναπνευστική τους δραστηριότητα. Ο αρακάς και τα φασόλια είναι τα σπέρματα και σαν σπέρματα είναι φυσικό να είναι υψηλής περιεκτικότητας σε άμυλο και πρωτεΐνες και σχετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε υγρασία. Ενώ τα πράσινα φασολάκια είναι οι λοβοί (καρποί της φασολιάς) με τα σπέρματα. Τα σπαράγγια είναι οι νεαροί βλαστοί πριν από τη σκλήρυνση τους και κυρίως το κορυφαίο τμήμα αυτών. Οι ιστοί αυτοί έχουν μεγάλο βαθμό αναπνοής και διαπνοής και η συντηρησιμότητά τους είναι περιορισμένη. Στο σέλινο χρησιμοποιούμε σαν τροφή κυρίως το στέλεχος, τους μίσχους των φύλλων. Αφού το στέλεχος είναι μέρος του φυτού που μεταφέρει και στηρίζει, είναι αναμενόμενο να παρουσιάζει κυλινδρική δομή, μηχανική αντοχή και μεγάλα θρεπτικά αποθέματα και να απαιτεί διαφορετικές συνθήκες συντήρησης από τα καθαυτό φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι, το μαρούλι και το λάχανο, τα οποία χαρακτηρίζονται από έντονη διαπνοή. Όταν τα φυλλώδη λαχανικά αποσπασθούν από το μητρικό φυτό, αποκόπτονται από το ρεύμα κυκλοφορίας, που τους διοχέτευε το απαραίτητο νερό για τη διαπνοή τους, ενώ παράλληλα σταματά συνήθως και η φωτοσύνθεση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην μπορούν τα κύτταρα να καλύψουν τις ανάγκες σε ενέργεια, γιατί τα θρεπτικά τους αποθέματα είναι περιορισμένα και απαιτούν ειδικές συνθήκες συντήρησης, που να περιορίζουν στο ελάχιστο τις απώλειες από την αναπνοή. Ωστόσο το λάχανο, του οποίου η εξωτερική επιφάνεια των φύλλων είναι καλυμμένη από στρώμα κηρού, που παρεμποδίζει την απώλεια υγρασίας, συντηρείται πολύ περισσότερο χρόνο από τα λοιπά φυλλώδη λαχανικά.

19 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 33 (Κατά Kays 1991) Σχήμα 1.2. Προέλευση του φαγώσιμου μέρους λαχανικών από διάφορους φυτικούς ιστούς Οι κόνδυλοι της πατάτας είναι μεταμορφωμένοι βλαστοί, που προέρχονται από μασχαλιαίους οφθαλμούς κοντά στο λαιμό του φυτού της πατάτας. Στα κύτταρα τους αποτίθεται από πολύ νωρίς άμυλο, ενώ στα επιδερμικά κύτταρα επικάθεται στρώμα σουβερίνης που σχηματίζει το περίδερμα του κονδύλου, το οποίο τους βοηθάει να συντηρηθούν έστω και αν τραυματισθούν μετά τη συγκομιδή. Τα καρότα, τα παντζάρια και τα ραπανάκια είναι ριζώματα, μεταμορφωμένες ρίζες και χρησιμεύουν σαν αποθησαυριστικοί ιστοί. Τα όργανα αυτά δεν φέρουν χλωροφύλλη, αλλά εξασφαλίζουν την ενέργεια για την αναπνοή των κυττάρων τους από τα αποθέματα των υδατανθράκων. Τα καρότα έχουν αποθηκευμένο άμυλο, τα παντζάρια άμυλο και σάκχαρο, ενώ στα ραπανάκια τα παρεγχυματικά κύτταρα περιέχουν κυρίως νερό και κυτταρίνη και

20 34 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών μόνο μικρές ποσότητες σακχάρων (γλυκόζη και φρουκτόζη) και αμύλου, που αποθηκεύονται υπό κατάλληλες καλλιεργητικές συνθήκες. Τέλος οι τομάτες, οι πιπεριές, οι μελιτζάνες και τα κολοκυθάκια είναι οι σπορογόνοι καρποί των φυτών, όπως και τα φρούτα. Μια ταξινόμηση βασισμένη σ αυτά τα μορφολογικά χαρακτηριστικά δίνεται στον πίνακα 1.5. Πίνακας 1.5. Μορφολογική ταξινόμηση των λαχανικών Φυτικό μέρος Υπόγεια φυτικά μέρη Ριζώματα Μεταμορφωμένοι βλαστοί Κόνδυλοι Μεταμορφωμένοι οφθαλμοί Βολβοί Φυλλώδη λαχανικά Φύλλο (πλάτυσμα) Στέλεχος (μίσχος με φύλλα) Άνθος Νεαρός βλαστός (βλαστάρι) Καρποφόρα λαχανικά Λοβοί Καρποί Είδος λαχανικού Καρότα, παντζάρια, ραπανάκια Πατάτες Κρεμμύδια, σκόρδα Λάχανα, σπανάκι, μαρούλι Σέλινο Κουνουπίδι, αγκινάρα Σπαράγγια Αρακάς, πράσινα φασολάκια Τομάτα, κολοκύθια, μελιτζάνες, πιπεριές, μπάμιες Στα περισσότερα είδη οπωροφόρων και σε ορισμένα (που προαναφέρθηκαν) καρποφόρα λαχανικά οι καρποί είναι σαρκώδεις και καταναλώνονται αφού ωριμάσουν, γι αυτό και ονομάζονται νωποί καρποί ή φρούτα. Γενικά "καρπός" είναι το φυτικό εκείνο τμήμα, που αποτελείται από τα σπέρματα και τα μέρη που το περιβάλλουν, δηλαδή την ωοθήκη και την ανθοδόχη. Από βοτανική άποψη οι καρποί είναι οι ώριμες εξαλλοιωμένες και μεγεθυμένες ωοθήκες των φυτών. Είναι αξιοσημείωτη η ευρύτητα της έννοιας του καρπού στη βοτανική. Έτσι καρπός είναι τόσο ο λοβός του μπιζελιού ή ο κόκκος του σταριού, όσο τα μήλα και τα ροδάκινα. Ως εκ τούτου εύκολα μπορούμε να αντιληφθούμε τη μεγάλη ποικιλομορφία των καρπών, όπως επίσης εύκολα διαπιστώνουμε ότι τα διάφορα συστήμα-

21 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 35 τα, που έχουν επινοηθεί για την ταξινόμηση των καρπών περιέχουν κάποιο βαθμό αυθαιρεσίας και συμβατικότητας. Ο κύριος ρόλος των καρπών είναι η προστασία των σπερμάτων. Υποβοηθούν επίσης τη διασπορά τους και σε πολλές περιπτώσεις ρυθμίζουν το χρόνο βλαστήσεώς τους. Η μορφολογία των καρπών σχετίζεται με τις προγενέστερες δομές της ωοθήκης και του άνθους. Ιστολογικά, το σώμα του καρπού, που προέρχεται από την ανάπτυξη του τοιχώματος της ωοθήκης και ονομάζεται περικάρπιο, διακρίνεται συνήθως σε τρία στρώματα, το εξωτερικό ή εξωκάρπιο, το μεσαίο στρώμα ή μεσοκάρπιο και το εσωτερικό ή ενδοκάρπιο. Σε πολλούς καρπούς, όπως το ροδάκινο, βερίκοκο, κεράσι κ.ά. οικονομική αξία έχει μόνο το εξωκάρπιο και μεσοκάρπιο και όχι το σκληρό ενδοκάρπιο (πυρήνας, κουκούτσι). Σε άλλους, όπως το αμύγδαλο, καρύδι κ.ά. βρώσιμο είναι μόνο το σπέρμα. Ένας καρπός δεν προκύπτει πάντα από τη διαφοροποίηση αυτής καθεαυτής της ωοθήκης, αλλά στο σχηματισμό του μπορεί να συμμετέχουν και άλλα μέρη του άνθους, όπως η ανθοδόχη (φράουλα), ο κάλυκας (μούρο), η βάση του περιάνθιου (μήλο) κ.λπ. Απ όλους τους ιστούς του καρπού φαγώσιμοι είναι μόνο εκείνοι που έχουν κατάλληλες οργανοληπτικές ιδιότητες Είδη φρούτων που προορίζονται για επεξεργασία Τα φρούτα συχνά ταξινομούνται, ανάλογα με την περιοχή που μεγαλώνουν, ως εξής: εύκρατης ζώνης, υποτροπικής και τροπικής. Η περιοχή ανάπτυξης και οι περιβαλλοντικές συνθήκες, που είναι συγκεκριμένες για την κάθε περιοχή, επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα των φρούτων. Σε κάθε περιοχή αναπτύσσονται τα παρακάτω είδη φρούτων: Φρούτα εύκρατης ζώνης. Πόμη, κοινώς "μήλο" (pome fruits): είναι τα γιγαρτόκαρπα μήλα, α- χλάδια, κυδώνια.

22 36 Τεχνολογία και ποιότητα φρούτων και λαχανικών Στο σχηματισμό της πόμης συμμετέχει σε μικρό μόνο ποσοστό το τοίχωμα της ωοθήκης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του σαρκώδους τμήματος του καρπού προέρχεται από το υπάνθιο (βάση του περιάνθιου). Το πλείστον των μήλων και αχλαδιών παράγονται για άμεση κατανάλωση και στην συνέχεια διαβαθμίζονται κατά την ώρα της συγκομιδής. Χαρακτηριστικά όπως, το μέγεθος, σχήμα, χρώμα και απουσία ελαττωμάτων είναι καθοριστικής σημασίας για την πώλησή τους ως νωπά. Φρούτα που δεν πληρούν τις απαιτήσεις αυτών των χαρακτηριστικών, αλλά ωστόσο συγκομίζονται σε καλή κατάσταση, είναι κατάλληλα για επεξεργασία, όπου τα κριτήρια διαλογής έχουν σχέση με την ωριμότητα, άρωμα-γεύση, οξύτητα και περιεκτικότητα σε διαλυτά στερεά συστατικά ( Brix). Πυρηνόκαρπα φρούτα (stone fruits): βερίκοκα, κεράσια, νεκταρίνια, ροδάκινα, δαμάσκηνα. Αυτά χαρακτηρίζονται από σαρκώδες μεσοκάρπιο (pulp), που αποτελείται από λεπτά παρεγχυματικά κύτταρα. Το εξωκάρπιο αποτελείται από την επιδερμίδα η οποία είναι λεπτή και λεία, εκτός από τα ροδάκινα και βερίκοκα στα οποία καλύπτεται από ένα λεπτό χνούδι και ένα στρώμα υποδερμικό πάχους 6-10 κυττάρων. Το μεσοκάρπιο περιβάλλει ένα ισχυρά ξυλοποιημένο ενδοκάρπιο (πυρήνας), που κλείνει μέσα του το σπέρμα (σχήμα. 1.3.). Μαλακά φρούτα (soft fruits): περιλαμβάνει τα σταφύλια και τους μικρούς καρπούς στους οποίους ανήκει ένας αριθμός από μη συγγενή είδη, τα οποία ομαδοποιούνται έτσι λόγω του μικρού τους μεγέθους, παρά λόγω κατασκευαστικής ομοιομορφίας. Τα φρούτα αυτά παρουσιάζουν προβλήματα κατά την αποθήκευση, ακριβώς λόγω της μαλακής τους υφής και είναι ευπαθή στην ανάπτυξη μούχλας και ζυμών, λόγω δε της μικρής περιόδου συγκομιδής τους συνήθως συντηρούνται με βαθειά κατάψυξη. Οι μικροί καρποί χωρίζονται σε τρεις ομάδες: Τα berry (γένος: Rubus): black berry (βατόμουρα), rasberry (σμέουρα), loganberry και μούρα (γένος: Morus). Currants (γένος: Ribes): goosberry (φραγκοστάφυλα), currants (ριβήσια) και blueberry (μύρτιλλα) (γένος: Vaccinium).

23 Κεφ.1. Παραγωγή-Μορφολογία-Ταξινόμηση των Φρούτων και Λαχανικών 37 Τα αχαίνια: που περιλαμβάνουν τις φράουλες (γένος: Fragaria). Ο καρπός της φράουλας είναι ένα συγκάρπιο που σχηματίζεται από απλούς καρπούς τα αχαίνια. Μετά τη γονιμοποίηση του άνθους τα πέταλα πέφτουν, αλλά παραμένει ο κάλυκας και η ανθοδόχη διογκώνεται και γίνεται σαρκώδης, εύχυμη και αρωματική έχει δε επάνω της πολλούς βυθισμένους μικρούς καρπούς τα αχαίνια (σχήμα. 1.4.) Υποτροπικά φρούτα Εσπεριδοειδή: πορτοκάλια, λεμόνια, γκρέϊπφρουτ, μανταρίνια. Ο καρπός των εσπεριδοειδών ονομάζεται "εσπερίδιο". Μη εσπεριδοειδή φρούτα: αβοκάντο, σύκα, ακτινίδια, ελιές, ρόδια Τροπικά φρούτα: μπανάνα, μάνγκο, παπάγια, ανανάς. Σχήμα 1.3. Σχηματική διάταξη ενός πυρηνόκαρπου (δαμάσκηνο) και ενός μήλου. Πηγή: Fruit processing, 1996.

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΦΟΓΝΩΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΥς: Δουβίκα Ελένη Ζαφείρη Αικατερίνη Παρασκευαϊδης Αθανάσιος Σπίνος Αντώνης Τσούρη Αμαλία Φρούτα - Λαχανικά ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΆ ΠΡΟΪΌΝΤΑ Φρούτα κυρίως ώριμοι καρποί Ως επιδόρπια

Διαβάστε περισσότερα

Οι εποχές των Φρούτων

Οι εποχές των Φρούτων Οι εποχές των Φρούτων Φρούτα ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΜΑΪΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ Αβοκάντο Ακτινίδιο Αχλάδι Βερίκοκο Βύσσινο Γκρέιπ φρουτ Δαμάσκηνο

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1 Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ Τα φρούτα και λαχανικά υφίστανται µια φυσιολογική διεργασία, η οποία ονοµάζεται ωρίµανση. Η ωρίµανση συχνά είναι επιθυµητή για το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ)

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) Α/Α ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ / ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) ΩΡΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΣΤΡ. Ή ΚΕΦ ΖΩΟΥ) 0,5 0,8 1,0 1,2 120% ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 1 ΑΒΟΚΑΝΤΟ (101) 572,58 70,00 12,50 20,00 25,00

Διαβάστε περισσότερα

Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site: http://www.agora.mfa.

Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site: http://www.agora.mfa. ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ ΣΤΗΝ ΒΑΡΣΟΒΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Gornoslaska 35 00-432 Warsaw, Poland tel. 0048 22 622 94 60, 622 94 61, 826 48 28 fax. 0048 22 622 94 64, 826 40 08 Web Site:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα. (5) Στην περίπτωση των benomyl και carbendazim για τα

ΟΔΗΓΙΕΣ. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα. (5) Στην περίπτωση των benomyl και carbendazim για τα 27.2.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 59/75 ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΔΗΓΙΑ 2007/12/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 26ης Φεβρουαρίου 2007 για την τροποποίηση ορισμένων παραρτημάτων της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πειραιάς, 3 / 4 / 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ, ΕΤΟΥΣ 2013 Από την

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

(3) Τα ΑΟΥ για τα φυτοφάρμακα που καλύπτονται από τις. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα

(3) Τα ΑΟΥ για τα φυτοφάρμακα που καλύπτονται από τις. (4) Η διά βίου έκθεση των καταναλωτών στα εν λόγω φυτοφάρμακα 15.2.2007 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 43/19 ΟΔΗΓΙΑ 2007/7/ΕΚ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Φεβρουαρίου 2007 για την τροποποίηση ορισμένων παραρτημάτων των οδηγιών του Συμβουλίου 86/362/ΕΟΚ και 90/642/ΕΟΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων

Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων Αυτάρκεια Αγροτικών ιατροφικών Προϊόντων ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Σχεδόν σταθερή παραμένει η αυτάρκεια αγροτικών διατροφικών προϊόντων φυτικής και ζωικής παραγωγής για το έτος 2011, σε σχέση με τη προηγούμενη δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ Ν. Έβρου ΟΡΕΙΝΗ ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1 Αραβόσιτος 14,69 38,22 15,43 38,58 12,34 30,86 9,26 23,15 2 Βρώμη - Σίκαλη 13,78 15,62 3 Κριθάρι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΙΜΟΛΗΠΤΕΣ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ. α/α ΕΙΔΟΣ ΤΙΜΕΣ #DIV/0! 5 ΔΥΟΣΜΟΣ #DIV/0! 6 ΚΑΡΟΤΑ #DIV/0! 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΙΜΟΛΗΠΤΕΣ: ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ. α/α ΕΙΔΟΣ ΤΙΜΕΣ #DIV/0! 5 ΔΥΟΣΜΟΣ #DIV/0! 6 ΚΑΡΟΤΑ #DIV/0! 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΙΜΩΝ ΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ 1 ΑΓΓΟΥΡΑΚΙΑ ΚΙΛΟΥ 2 ΑΓΓΟΥΡΙΑ ΤΕΜΧ 3 ΑΝΗΘΟΣ ΤΕΜΧ 4 ΒΛΗΤΑ 5 ΔΥΟΣΜΟΣ 6 ΚΑΡΟΤΑ 7 ΚΟΛΟΚΥΘΙΑ 8 ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ ΕΓΧΩΡΙΟ 9 ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ ΞΕΡΑ 10 ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ ΧΛΩΡΑ 11 ΛΑΧΑΝΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 12 ΛΑΧΑΝΟ ΛΕΥΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ Ν. Έβρου ΟΡΕΙΝΗ Μη Μη Μη Μη ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1 Αραβόσιτος 13,51 35,16 14,20 35,49 11,36 28,39 8,52 21,29 2 Βρώμη - Σίκαλη 13,78 15,62

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΝΩΠΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΙΓΥΠΤΟ Γραφείο Οικονοµικών & Εµπορικών Υποθέσεων Καΐρου Κάιρο, Μάιος 2014 1. Εισαγωγικά 2. Στατιστικά στοιχεία - παρατηρήσεις 3. Συµπεράσµατα 4. Πηγές 1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Παραδοσιακά,

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Βοιωτίας. Οικονομικό έτος 2012 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΠΕΔΙΝΗ ΖΩΝΗ

Ν. Βοιωτίας. Οικονομικό έτος 2012 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΠΕΔΙΝΗ ΖΩΝΗ Ν. Βοιωτίας ΠΕΔΙΝΗ ΗΜΙΟΡΕΙΝΗ ΟΡΕΙΝΗ Μη Μη Μη Μη ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1 Αραβόσιτος 14.69 38.22 42.25 33.80 25.35 2 Βρώμη - Σίκαλη 13.78 15.62 3 Κριθάρι 15.54 12.57 12.09 9.67 7.25 4 Ρύζι 46.19 5 Σιτάρι μαλακό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικό έτος 2011 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΠΕ ΙΝΗ ΠΕ ΙΝΗ ΖΩΝΗ

Οικονοµικό έτος 2011 ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ ΠΕ ΙΝΗ ΠΕ ΙΝΗ ΖΩΝΗ ΕΙΣΟ ΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΠΕ ΙΝΗ Ν. Έβρου ΟΡΕΙΝΗ ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1 Αραβόσιτος 14,69 38,22 15,43 38,58 12,34 30,86 9,26 23,15 2 Βρώµη - Σίκαλη 13,78 15,62 3

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 1 Ο ΕΤΟΣ ΕΠΑΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ 2011 2012

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 1 Ο ΕΤΟΣ ΕΠΑΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ 2011 2012 ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 1 Ο ΕΤΟΣ ΕΠΑΣ ΑΝΑΒΥΣΣΟΥ 2011 2012 ΜΑΘΗΜΑ : Γνωρίζοντας τις Τροφές Οι συμμετέχουσες Μαθήτριες και συμμετέχοντες Μαθητές ΖΑΚΥΝΘΙΝΑΚΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΚΩΒΑΙΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Αρχές Επεξεργασίας Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ A

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό έτος 2012

Οικονομικό έτος 2012 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΠΙΝΑΚΩΝ α/α ΝΟΜΟΣ Σελ. 1 Αθηνών 133 2 Αιτωλοακαρνανίας 113 3 Αν. Αττικής 129 4 Αργολίδος 177 5 Αρκαδίας 165 6 Αρτας 85 7 Αχαϊας 149 8 Βοιωτίας 121 9 Γρεβενών 53 10 Δράμας 13 11 Δυτ. Αττικής 141

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / MAE ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΚΕΦΑΛΗ ΖΩΟΥ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / MAE ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΚΕΦΑΛΗ ΖΩΟΥ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ. ΩΠ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / MAE ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ. ΜΕΤΡΟ 1.1.2 "ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΕΩΝ ΓΕΩΡΓΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ Σ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ / ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗ ΑΞΙΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 1 Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων & Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Εισαγωγή-στατιστικά στοιχεία Δρ. Μαρία Χ. Γιαννακούρου Φρούτα και λαχανικά?? 2 Νωπά διατροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Θ. Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α

ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΙ ΚΛΑΔΟΙ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ 123Α Ο κλάδος της μεταποίησης ή / και εμπορίας των Γεωργικών Προϊόντων απαιτεί συνέχιση της στήριξης των επενδύσεων, κατά τομέα, ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / ΜΑΕ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΚΕΦΑΛΗ ΖΩΟΥ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / ΜΑΕ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΚΕΦΑΛΗ ΖΩΟΥ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ / ΜΑΕ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ Ή ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΧΩΡΑΣ. ΜΕΤΡΟ 1.1.2 "ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΕΩΝ ΓΕΩΡΓΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΠΡΟΣΤΙΘΕΜΕΝΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑ ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ / ΕΚΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016

ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016 ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ Για το Οικονομικό Έτος 2016 ΟΜΑΔΑ Α1 ΕΙΔΗ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟΥ 1 ΑΝΘΟΣ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΥ 160γρ ΤΕΜ 450 2 ΑΛΑΤΙ ΣΑΚΟΥΛΑ 500γρ ΤΕΜ 500 3 ΑΛΕΥΡΙ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ 1000γρ ΤΕΜ 500 4 ΑΛΕΥΡΙ ΦΑΡΙΝΑ 500γρ

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

file:///c:/users/nikos/appdata/local/microsoft/windows/temporary%20internet%2...

file:///c:/users/nikos/appdata/local/microsoft/windows/temporary%20internet%2... Page 1 of 5 Σελίδα 1 από 5 Αρ.Μητρώου 042643 Ονομ/μο ΨΥΓΕΙΑ ΑΛΑΣΚΑ Α.Ε.Β.Τ.Ε. Τίτλος Α.Φ.Μ. 094114316 ΔΟΥ. Φ.Α.Ε. ΠΕΙΡΑΙΑ Εδρα ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΕΝΤΗ Διεύθυνση Λ.ΚΗΦΙΣΟΥ 28 Πόλις ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΕΝΤΗΣ Τ.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΣΒΕΣΤΙΟ Πρόκειται για ένα μακρομέταλλο ή μακροστοιχείο ή μακροορυκτό ή ανόργανο στοιχείο. Αντιπροσωπεύει το 2% του σωματικού βάρους. Το 99% του ασβεστίου βρίσκεται στα οστά και τα δόντια. Το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΟΙΜΑ ΓΛΥΚΑ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ & ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ

ΕΤΟΙΜΑ ΓΛΥΚΑ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ & ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΑ ΓΛΥΚΑ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ & ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΑΓΡΙΟΚΕΡΑΣΟ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΑΝΘΟΣ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΑΧΛΑΔΙ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΒΑΤΟΜΟΥΡΟ ΜΑΥΡΟ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΒΕΡΙΚΟΚΟ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΕΛΙΑ ΣΕ ΣΙΡΟΠΙ ΚΑΡΟΤΟ ΒΑΒΥ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α «Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων»

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α «Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Ενισχυόμενοι τομείς στο πλαίσιο της δράσης L123α «Αύξηση της αξίας των γεωργικών προϊόντων» 1 Η ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ LEADER ΟΤΔ ΑΝΕΘ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1 1 1 1. ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων

Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Επιδράσεις της κατάψυξης στα θρεπτικά συστατικά των τροφίμων Η διαδικασία της καταψυξης (στάδια προκατάψυξης, καταψυξη, αποθήκευση σε κατάψυξη, απόψυξη) εάν διεξαχθεί κανονικά, θεωρείται γενικά, η καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015 ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ 6688

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015 ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ 6688 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ 4 η ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ «ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ» Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΚΟΜΟΤΗΝΗ 17-9-2015

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT HELLAS. Η αγορά Φρούτων & Λαχανικών στην Ελλάδα. αραγωγή,εισαγωγές,εξαγωγές, οµή. Γ.Πολυχρονάκης 3. 5. 2014

INCOFRUIT HELLAS. Η αγορά Φρούτων & Λαχανικών στην Ελλάδα. αραγωγή,εισαγωγές,εξαγωγές, οµή. Γ.Πολυχρονάκης 3. 5. 2014 Η αγορά Φρούτων & Λαχανικών στην Ελλάδα INCOFRUIT αραγωγή,εισαγωγές,εξαγωγές, οµή Γ.Πολυχρονάκης 3. 5. 2014 2014 HELLAS ΥΝ Ε ΜΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ Ε ΙΧΕΙΡΗ ΕΩΝ ΕΞΑΓΩΓΗ, ΙΑΚΙΝΗ Η ΦΡΟΥΤΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΧΥΜΩΝ Η αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Αρδευόμενα 13.22 22.14 69.

ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΗΣ ΓΗΣ Η ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΗ ΕΚΤΡΕΦΟΜΕΝΟΥ ΖΩΟΥ Η ΑΝΑ ΑΛΛΗ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. Αρδευόμενα 13.22 22.14 69. Οικονομικό έτος 2012 Μη Μη Μη Μη ΦΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ 1 Αραβόσιτος 14.69 38.22 2 Βρώμη - Σίκαλη 13.78 15.62 3 Κριθάρι 15.54 12.57 4 Ρύζι 46.19 5 Σιτάρι μαλακό 15.56 14.66 6 Σιτάρι σκληρό 26.09 38.40 11 Αραβόσιτος

Διαβάστε περισσότερα

FOODWAX Φαγώσιμη επικάλυψη για τα εσπεριδοειδείς και άλλα φρούτα και λαχανικά. ( Dr. ERNESTO CONESA, Τεxνικο Διευθυντής της FOMESA FRUITECH ).

FOODWAX Φαγώσιμη επικάλυψη για τα εσπεριδοειδείς και άλλα φρούτα και λαχανικά. ( Dr. ERNESTO CONESA, Τεxνικο Διευθυντής της FOMESA FRUITECH ). FOODWAX Φαγώσιμη επικάλυψη για τα εσπεριδοειδείς και άλλα φρούτα και λαχανικά. ( Dr. ERNESTO CONESA, Τεxνικο Διευθυντής της FOMESA FRUITECH ). FOODWAX Εισαγωγή Τα εσπεριδοειδή, όπως και τα άλλα φρούτα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Τάσεις, Ανταγωνισμός, Μερίδια στις Ξένες Αγορές Καθηγητής Ιωάννης Χαλικιάς Εξωτερικό Εμπόριο Αγροτικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ.

Μέρος Α ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Κεφάλαιο 1 ο ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΑΠΑΡΤΙΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ Βασικά μαθήματα μορφολογίας και φυσιολογίας Σπερματοφύτων ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ενδιαφέρον και η χρήση των φυτών στον άνθρωπο. Η ιστορία και η εξέλιξη της βοτανικής επιστήμης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ 1 η ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΕΙΔΩΝ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΥ, ΕΙΔΩΝ ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΕΙΟΥ, ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ,

ΦΥΛΛΟ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ 1 η ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ: ΕΙΔΩΝ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΥ, ΕΙΔΩΝ ΠΤΗΝΟΤΡΟΦΕΙΟΥ, ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1 η ΟΜΑΔΑ Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α Της επιχείρησης, έδρα..., οδός..., αριθμός, τηλέφωνο., fax... Α/Α Ε Ι Δ Ο Σ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ TIMH/ΜΟΝΑΔΟΣ 1 ΚΡΕΑΣ ΜΟΣΧΟΥ ΚΙΛΌ 2080 2 ΚΙΜΑΣ ΜΟΣΧΟΥ ΚΙΛΌ 3100

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια

Τεχνικές διεργασίες. Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια Τεχνικές διεργασίες Βιομάζα Βιομόρια Οργ. μόρια Ανοργ. μόρια ΓΕΩΡΓΙΑ Γενετική βελτίωση ποικιλιών φυτών για αντοχή στις ασθένειες, ξηρασία, αφιλόξενα εδάφη Μαζική παραγωγή κλώνων Ανάπτυξη βιο-εντομοκτόνων

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανικό ροδάκινο

Βιομηχανικό ροδάκινο Βιομηχανικό ροδάκινο Προϊόντα που παράγει η βιομηχανία Κομπόστα μισού ροδακίνου Κομπόστα σε φέτες Κύβο ροδακίνου Φρουτοσαλάτα Καταψυγμένο κύβο(γιαούρτι, παγωτό, παιδικές τροφές κλπ) Χυμό Μεταποιημένα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

FOOD EXPO 2015 «O ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ» ΝΙΚΟΣ ΑΡΧΟΝΤΗΣ CHIEF OPERATIONS OFFICER ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ

FOOD EXPO 2015 «O ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ» ΝΙΚΟΣ ΑΡΧΟΝΤΗΣ CHIEF OPERATIONS OFFICER ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ FOOD EXPO 2015 «O ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ» ΝΙΚΟΣ ΑΡΧΟΝΤΗΣ CHIEF OPERATIONS OFFICER ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Στα τρόφιμα και ποτά αντιστοιχεί το 28% της αξίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΙΑΤΡΟΦΗ Χαρακτηριστικά της Μεσογειακής διατροφής Ως Μεσογειακή χαρακτηρίζεται η διατροφή των χωρών από την Ισπανία µέχρι την Αίγυπτο και από τη Νότια Γαλλία µέχρι το Μαρόκο, για

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2

6,8,15/10/10 Γεωργία Τσιάππα, Κλινική Παιδιατρική ιαιτολόγος 2 Τύπου Ι (ινσουλινοεξαρτώμενος) Τύπου ΙΙ (μη ινσουλινοεξαρτώμενος) Γεωργία Τσιάππα Κλινική Παιδιατρική Διαιτολόγος Νοσοκομείο Αρχ. Μακάριος ΙΙΙ MODY (maturity onset diabetes in the young διαβήτης ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης, Στατιστικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Τμήμα Αγροτικής Στατιστικής ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση: Λεωνίδας Σπανέλλης

Διαβάστε περισσότερα

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς

Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Το φυτικό σώμα απαρτίζεται από μεριστωματικούς και μόνιμους ιστούς Iστός: Μια ομάδα παρόμοιων σε μορφή κυττάρων, τα οποία βρίσκονται σε επαφή μεταξύ τους, διαθέτουν ομοειδές περιεχόμενο και επιτελούν συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΓEΩPΓIAΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2011

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΓEΩPΓIAΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΠEIPAIAΣ 2011 ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΓEΩPΓIAΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑΣ ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠEIPAIAΣ 211 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Διεύθυνση: Πρωτογενούς Τομέα Τμήμα: Ετήσιων Στατιστικών Γεωργίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου.

Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. Άρθρο 132 (1) Μαρμελάδες Ζελέ, Μαρμελάδες εσπεριδοειδών Κρέμα κάστανου. 1. α) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου εφαρμόζονται στα προϊόντα που ορίζονται στο Παράρτημα Ι. β) Οι διατάξεις αυτού του άρθρου δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα.

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα. Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Δοµή σπέρµατος ικοτυλήδονα περίβληµα ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Δοµή και βλάστηση των σπερµάτων» Διδάσκων: Χρήστος Χατζησαββίδης κοτυληδόνα επικοτύλιο υποκοτύλιο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc

Η ΓΥΡΗ ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ. Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών. Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc Η ΓΥΡΗ Δήμου Μαρία Γεωπόνος Msc ΤΙ EIΝΑΙ H ΓΥΡΗ Ηγύρη αποτελεί το αρσενικό αναπαραγωγικό κύτταρο των φυτών 1 H ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ σε κηρήθρες με γυρεοπαγίδες εποχή συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 145 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 16 14 Ιανουαρίου 2008 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 123173 Ανώτατα Όρια Υπολειμμάτων (MRLs) των φυτοφαρμά κων bifenazate, pethoxamid,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Σεπτέμβριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα

Κεφάλαιο 3. Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Κεφάλαιο 3 Οι ιστοί συγκροτούν όργανα Τα µέρη ενός αντιπροσωπευτικού σπερµατόφυτου Οβλαστός: (α) στηρίζει τα φύλλα και τα άνθη, (β) µεταφέρει νερό και ανόργανα άλατα από τις ρίζες προς όλα τα εναέρια µέρη

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 / 05 / 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ, ΕΤΩΝ 2009 ΚΑΙ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 / 05 / 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ, ΕΤΩΝ 2009 ΚΑΙ 2010 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 / 05 / 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ, ΕΤΩΝ 2009 ΚΑΙ 2010 Από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνονται τα οριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια.

Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι ένα φυτό που ξεκίνησε το μακρύ του «ταξίδι» από την Κίνα και έρχεται να κατακτήσει τα ελληνικά χωράφια. Το φυτό Γκότζι Μπέρι (Goji Berry) είναι γνωστό εδώ και αιώνες

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα δημητριακών. Αποθήκευση Σιτηρών - Οσπρίων. Φυσιολογία Τεχνολογία Αποθηκευμένων Σιτηρών - Οσπρίων. Περιγραφή κόκκου δημητριακών.

Ποιότητα δημητριακών. Αποθήκευση Σιτηρών - Οσπρίων. Φυσιολογία Τεχνολογία Αποθηκευμένων Σιτηρών - Οσπρίων. Περιγραφή κόκκου δημητριακών. Φυσιολογία Τεχνολογία Αποθηκευμένων Σιτηρών - Οσπρίων Περιγραφή κόκκου δημητριακών Παραγωγή: Σε λίγες χώρες τεράστιες ποσότητες για εξαγωγή, εποχιακή παραγωγή και τεράστια ανάγκη για αποθήκευση και μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί επιχειρήσεων μεταποίησης προϊόντων 123α -1 φυτικής και ζωικής παραγωγής

Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί επιχειρήσεων μεταποίησης προϊόντων 123α -1 φυτικής και ζωικής παραγωγής ΚΩΔΙΚΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ Ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμοί επιχειρήσεων μεταποίησης προϊόντων 123α -1 φυτικής και ζωικής παραγωγής ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΕΤΡΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ 41 Στρατηγικές Τοπικής Ανάπτυξης ΚΩΔΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α.

ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΛΟ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΙΜΗ ΜΟΝΑΔΑΣ ΧΩΡΙΣ Φ.Π.Α. Α/Α ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ Φ.Π.Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Ν.Π.Δ.Δ.ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΤΡΟΦΙΜΑ Α/Α ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΟΝΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ

Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πετρούπολη, 26/03/2014 ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ.: 6875 ΔΗΜΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ & ΠΑΙΔΕΙΑ Δ Ι Α Κ Η Ρ Υ Ξ Η Δ Η Μ Ο Π Ρ Α Σ Ι Α Σ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤ ΕΥΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται :

Για τον άνθρωπο π.χ. το 85% περίπου των στερεών συστατικών του σώματός του αποτελείται από πρωτεΐνες. Έτσι οι πρωτεΐνες της τροφής χρησιμοποιούνται : PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι πρωτεΐνες είναι τάξη θρεπτικών υλών με ιδιαίτερη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς, γιατί αποτελούν την κύρια δομική ύλη τους. Περιεκτηκότητα μερικών τροφίμων σε

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 366/20 EL 20.12.2014 ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1371/2014 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 19ης Δεκεμβρίου 2014 για την τροποποίηση του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1031/2014 σχετικά με τη

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΘΕΜΑ «Υποβολή προσφορών για την ανάδειξη χορηγητών διαφόρων ειδών τροφίμων, για ένα έτος».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΘΕΜΑ «Υποβολή προσφορών για την ανάδειξη χορηγητών διαφόρων ειδών τροφίμων, για ένα έτος». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 6 η ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ & ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΠΑΡΤΗΣ Ημερομηνία 10 /07/2013 Αρ. Πρωτοκ : Φ/Λ/17/8504

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για το μήνα Φεβρουάριο 2012 - Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Τετάρτη, 18 Απριλίου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Ι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο 1) ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Ι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο 1) ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ Ι ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο 1) ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ 1.1 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1.2 Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ 1.3 Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΛΗΨΕΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΩΝ 1.4

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: Προμήθεια Ειδών Διατροφής 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΡ.ΜΕΛ. 55/2014 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ: Προμήθεια Ειδών Διατροφής 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΡ.ΜΕΛ. 55/2014 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΡ.ΜΕΛ. 55/2014 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Κ.Α.: ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ: 15.6699.0022-15.6481.0002-20.6063.0007-30.6063.0007-35.6063.0007-45.6063.0006 του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα