Η Άσκηση σαν Μέσο Αντιµετώπισης της Παιδικής και Εφηβικής Ιδιοπαθούς Σκολίωσης: Πρακτικές Εφαρµογές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Άσκηση σαν Μέσο Αντιµετώπισης της Παιδικής και Εφηβικής Ιδιοπαθούς Σκολίωσης: Πρακτικές Εφαρµογές"

Transcript

1 Πρακτικών εφαρµογών Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 2 (2), ηµοσιεύτηκε: 25 Σεπτεµβρίου 2004 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 2 (2), Released: September 25, Η Άσκηση σαν Μέσο Αντιµετώπισης της Παιδικής και Εφηβικής Ιδιοπαθούς Σκολίωσης: Πρακτικές Εφαρµογές Αθηνά Ακριτίδου, Ευρυδίκη Τσούγκου, Σοφία Βεντούρη & Βασιλική Ζήση ΤΕΦΑΑ, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Περίληψη Η ιδιοπαθής σκολίωση είναι µία τρισδιάστατη δυσµορφία της σπονδυλικής στήλης, άγνωστης αιτιολογίας, που στα παιδιά σχολικής ηλικίας εµφανίζεται σε ένα αξιοσηµείωτο ποσοστό. Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό φτάνει το 1.7%. Λόγω της προοδευτικής της τάσης, η σκολίωση αν δεν αντιµετωπιστεί έγκαιρα θα ταλαιπωρεί µε τα δυσάρεστα συµπτώµατα της τα παιδιά και κατά την ενηλικίωση τους. Η σωµατική άσκηση που στοχεύει στη διόρθωση της στάσης του σώµατος µέσα από ασκήσεις µυϊκής ενδυνάµωσης, ευκαµψίας, ισορροπίας και συντονισµού θεωρείται ότι έχει θετικά αποτελέσµατα στην αποκατάσταση αλλά και την ανακοπή της προοδευτικής τάσης αυτής της σκελετικής δυσµορφίας. Παράλληλα, βελτιώνει την αναπνευστική λειτουργία αλλά και τη δυνατότητα για άσκηση, που στα άτοµα µε σκολίωση είναι περιορισµένη. Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται ένα πρόγραµµα ασκήσεων για παιδιά και εφήβους µε ελαφριά ή και µέτριου βαθ- µού σκολίωση, οι οποίες µπορεί να εφαρµοστούν και µέσα στα πλαίσια του µαθήµατος της Φυσικής Αγωγής στο σχολείο. Ακόµη, περιγράφονται οι αρχές, οι στόχοι και η ορθολογιστική για τον σχεδιασµό και την εφαρµογή παρόµοιων προγραµµάτων. Λέξεις κλειδιά: αποκατάσταση, σπονδυλική στήλη, στάση σώµατος Exercise as a Mean of Treating Idiopathic Scoliosis in Children and Adolescents: Practical Applications Athena Akritdou, Evridiki Tsougou, Sofia Ventouri & Vassiliki Zisi Department of Physical Education & Sport Science, Democritus University of Thrace, Hellas Abstract Idiopathic scoliosis is a three-dimensional deformity of the spine of unknown etiology, which is present in a remarkable percentage of school-age children. This percentage in Greece is up to 1.7%. Early rehabilitation of this deformity is very important, since its progressive trend will result to children being suffering from its unpleasant associative symptoms in adulthood. Physical exercises targeting to postural correction with the use of strengthening, flexibility, balance and coordination exercises are considered important in improving or inhibiting the progress of scoliosis. Physical exercises have also a significant contribution in improving the respiratory function and the limited working capacity in scoliosis patients. This study presents an exercise program for children and adolescents with light or mild idiopathic scoliosis, which is also applicable on the Physical Education curriculum at school. The rules, the targets and the rational for the design and application of similar programs are also described. Key words: rehabilitation, spine, posture ιεύθυνση επικοινωνίας: Βασιλική Ζήση ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού , Κοµοτηνή e mail:

2 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), Εισαγωγή και σχετική θεωρία Σκολίωση είναι µία δυσµορφία κατά την οποία εµφανίζονται πλευρικές αποκλίσεις της σπονδυλικής στήλης από τη φυσιολογική της θέση µε αποτέλεσµα να παίρνει το σχήµα «S» ή «C» (π.χ. Moen & Nachemson, 1999). Στη δυσµορφία αυτή παρατηρείται µία τρισδιάστατη παραµόρφωση του κορµού, αφού συχνά συνοδεύεται και από στροφή των σπονδύλων γύρω από τον κάθετο άξονα (Aubin, Dansereau, DeGuise, & Labelle, 1997). Αυτή η ασύµµετρη θέση της σπονδυλικής στήλης κατά τη στάση του σώµατος, δηµιουργεί µία µηχανική ανισορροπία µε άνιση κατανοµή των φορτίσεων µε αποτέλεσµα η δυσµορφία να αυξάνει µε την πάροδο του χρόνου (Stokes, 2000). Πέρα από την εµφανή δυσµορφία του σώµατος, η σκολίωση συνοδεύεται και από άλλα συµπτώµατα. Οι µυϊκοί σπασµοί σε αυχένα και ώµους που δηµιουργούνται από τη µηχανική ανισορροπία οδηγούν σε έντονους πονοκεφάλους και πόνο της πλάτης και της µέσης (Ascani et al., 1986). Στη θωρακική σκολίωση, η περιορισµένη ευκαµψία της σπονδυλικής στήλης επηρεάζει την κινητικότητα των θωρακικών τοιχωµάτων, κάτι που επιφέρει πνευµονική δυσλειτουργία (Bowen, 1995) και όταν η γωνία Cobb (µονάδα µέτρησης της σκολίωσης) είναι πάνω από 70 ο, µπορεί να οδηγήσει ακόµη και στο θάνατο από καρδιακή ανεπάρκεια (Weinstein, Zavala, & Ponseti, 1981). Η πνευµονική δυσλειτουργία που συνοδεύει ακόµη και µέτριας µορφής σκολίωση έχει σαν αποτέλεσµα την περιορισµένη ζωτική ικανότητα, τη συχνή εµφάνιση πνευµονικών νοσηµάτων, αναπνευστικά προβλήµατα καθώς και τον περιορισµό της δυνατότητας για σω- µατική άσκηση (Boyer et al., 1996; DiRocco & Vaccaro, 1988). Η σωµατική δυσµορφία της σκολίωσης και τα προαναφερόµενα συνοδά συµπτώµατα έχουν αρνητικές επιδράσεις και στη ψυχική υγεία των ατόµων µε σκολίωση. Ερευνητικά ευρήµατα έδειξαν ότι στα άτοµα µε ιδιοπαθή σκολίωση η αντίληψη της εικόνας του σώµατος και η υποκει- µενική αντίληψη της υγείας είναι χαµηλότερες σε σχέση µε τον υγιή πληθυσµό (Goldberg, Mayo, Poitras, Scott, & Hanley, 1994). Ο τύπος της σκολίωσης µπορεί να ποικίλει ανάλογα µε το σηµείο της σπονδυλικής στήλης στην οποία εµφανίζεται, από το εύρος της δυσµορφίας, αλλά και από την αιτιολογία της. Παλαιότερα η σκολίωση συνδέονταν µε τετραπληγία, γενετικές µεταλλάξεις, ανισότητα στο µέγεθος των άκρων, υποσιτισµό και κακή διατροφή, αλλά και επιδηµικές ασθένειες όπως η φυµατίωση και η πολυοµελίτιδα (Hawes, 2003). Με τη χρήση των εµβολίων και των αντιβιοτικών οι περισσότεροι από αυτούς του παράγοντες περιορίστηκαν και ο κυριότερος τύπος σκολίωσης σήµερα, σε ποσοστό 70-90% των περιπτώσεων είναι η ιδιοπαθής (Weiss, 2003). Ιδιοπαθής σκολίωση σηµαίνει ότι η αιτιολογία εµφάνισης της είναι άγνωστη και δε συνοδεύεται από κανένα άλλο σύµπτωµα υγείας. Η ακριβής διάγνωση και µέτρηση της σκολίωσης γίνεται µε ακτινογραφίες, η ανίχνευση της όµως µπορεί να γίνει και µε απλές δοκιµασίες πεδίου. Η πιο συνηθισµένη από αυτές είναι η δοκι- µασία κάµψης του Adams. Σύµφωνα µε αυτή τη δοκιµασία, ο εξεταζόµενος εκτελεί δίπλωση προς τα εµπρός και ανιχνεύεται οποιοδήποτε µη φυσιολογικό ή ασύµµετρο εξόγκωµα στην πλάτη (π.χ. American Physical Therapy Association, 2004). Άλλες ενδείξεις της σκολίωσης είναι οι ασυµµετρίες στο ύψος των ώµων, στις προεξοχές της ωµοπλάτης, στην απόσταση των χεριών από τα πλευρά και το ύψος των ποδιών κατά την όρθια στάση (Soucacos et al., 1998). Οι δοκιµασίες πεδίου που περιγράφηκαν παραπάνω είναι αυτές που χρησιµοποιούνται κυρίως σε επιδηµιολογικές µελέτες, όπως είναι τα προγράµµατα ανίχνευσης της σκολίωσης στο σχολείο. Από τέτοιες επιδηµιολογικές µελέτες φάνηκε ότι η σκολίωση είναι µία δυσµορφία που εµφανίζεται από τη νεαρή ηλικία (π.χ. Hensinger, Cowell & MacEwen, 1985; Huang, 1997; Korovessis & Stamatakis, 1996). Σήµερα θεωρείται ότι ο πιο συνηθισµένος τύπος σκολίωσης είναι η εφηβική ιδιοπαθής σκολίωση, η οποία εµφανίζεται συνήθως µετά την ηλικία των 10 ετών και µε µεγαλύτερη συχνότητα στα κορίτσια (National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases, 2001). Στην Ελλάδα, σε µια επιδηµιολογική µελέτη παιδιών ηλικίας 9-15 ετών διαγνώσθηκε ιδιοπαθής σκολίωση άνω των 10 ο σε ποσοστό 1.7% (Soucacos et al., 1998). Οι µακροχρόνιες επιδηµιολογικές µελέτες δείχνουν ότι µε την αύξηση της ηλικίας και εφόσον δεν αντιµετωπιστεί, η παιδική και εφηβική ιδιοπαθής σκολίωση αυξάνεται προοδευτικά, κάτι όµως που εξαρτάται από την ηλικία στην οποία θα εµφανιστεί, το φύλο και το εύρος της δυσµορφίας (Lonstein & Carlson, 1984; Robinson & McMaster, 1996; Soucacos et al., 1998). Η επικρατούσα άποψη για την αντιµετώπιση της σκολίωσης είναι η συντηρητική αγωγή, η οποία γίνεται κυρίως µε φυσιοθεραπεία και τη χρήση κηδεµόνα και αυτό που ενδιαφέρει είναι η σταθεροποίηση και η αποτροπή της αύξησης του εύρους της δυσµορφίας (Weiss, 2003). Έτσι στις περιπτώσεις σκολίωσης που ανιχνεύονται µέσα από τα σχολικά προγράµµατα συστήνεται συνήθως µόνο η συστηµατική παρατήρηση και παρακολούθηση του εύρους της (Lonstein, 1995). Όταν η δυσµορφία φτάσει στις 25 ο (Dickson & Weinstein, 1999) συστήνεται η χρήση κηδεµόνα και στις περιπτώσεις που ξεπερνάει τις 45 ο συστήνεται χειρουργική επέµβαση (Bridwell, 1999). Εδώ και αρκετά χρόνια

3 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), όµως, µέσα από πειραµατικά ευρήµατα σε ποντίκια έχει αποδειχθεί ότι η σκολίωση, ακόµη και σε σοβαρή µορφή είναι αντιστρέψιµη (Harrington, 1979). Μελέτες σε ζώα απέδειξαν ότι τέτοιες δυσµορφίες µπορεί να εξαλειφθούν, αρκεί οι ασυµµετρίες στη δοµή της σπονδυλικής στήλης να αντιµετωπιστούν, κυρίως µέσω της διόρθωσης της στάσης του σώµατος, πριν να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της (Stokes, 2000). Από περιπτωσιολογικές µελέτες φάνηκε ότι και σε ανθρώπους η κακή στάση του σώ- µατος µπορεί να δηµιουργήσει σκολίωση, η οποία όµως είναι αντιστρέψιµη (Hawes, 2003). Η σωµατική άσκηση µπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατική για την αντιµετώπιση της σκολίωσης, αφού δίνει τη δυνατότητα παρέµβασης στη διόρθωση της στάσης του σώµατος (π.χ. ορθοσωµική γυµναστική). Η αποτελεσµατικότητα της άσκησης στην αντιµετώπιση της σκολίωσης επιβεβαιώνεται µέσα από επιστηµονικές έρευνες, όµως δεν φαίνεται να είναι καλά τεκµηριωµένη. Στην ανασκόπηση της η Hawes (2003) καταλήγει ότι η συστηµατική άσκηση µπορεί να έχει θεαµατικά αποτελέσµατα στη µείωση του εύρους της σκολίωσης και των αρνητικών συµπτωµάτων που τη συνοδεύουν τόσο στους ηλικιωµένους όσο και στα παιδιά. Στην µετά-ανάλυση τους όµως οι Negrini, Antonini, Carabalona και Minozzi (2003) εντοπίζουν αρκετά µεθοδολογικά προβλήµατα στο σχεδιασµό τέτοιων ερευνητικών εργασιών, όπως η µη τυχαία κατανοµή των ατόµων σε πειραµατική και οµάδα ελέγχου, η απουσία της οµάδας ελέγχου, καθώς και ελλιπή µέτρα για την αποφυγή στατιστικού σφάλ- µατος. Οι Negrini et al. (2003) αποδίδουν τα µεθοδολογικά σφάλµατα που σχετίζονται µε την οµάδα ελέγχου σε ηθικούς και πρακτικούς λόγους και συ- µπεραίνουν ότι η συστηµατική άσκηση συµβάλλει θετικά στη βελτίωση της σκολίωσης κατά την εφηβική ηλικία, αλλά και την σταθεροποίηση της κατά την ενηλικίωση. Σκοπός του προτεινόµενου προγράµµατος Η σηµασία της σωµατικής άσκησης για την αντιµετώπιση της σκολίωσης φαίνεται να αναγνωρίζεται στην πράξη, αφού στην δηµοσκόπηση του Feise (2001) σε 114 χειροπρακτικούς των ΗΠΑ, το 87% δήλωσε ότι θα χρησιµοποιούσε και σωµατική άσκηση για την αντιµετώπιση της εφηβικής ιδιοπαθούς σκολίωσης. Ουσιαστικά η σκολίωση, εξ ορισµού αποτελεί µία διαταραχή της σωστής στασης του σώµατος (Hawes, 2003). Η µυϊκή ενδυνά- µωση, η βελτίωση της ευκαµψίας και της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης καθώς και η βελτίωση της ισορροπίας και του συντονισµού που επιτυγχάνονται µε τη σωµατική άσκηση συµβάλλουν θετικά και ουσιαστικά στον κινητικό έλεγχο της στάσης του σώµατος (Negrini et al., 2003). Εποµένως, η σωµατική άσκηση µπορεί να θεωρηθεί σαν ο προτιµότερος τρόπος αντιµετώπισης αυτής της δυσµορφίας, ανάλογα βέβαια µε τη σοβαρότητα και τη συµπτωµατολογία του περιστατικού. Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η παρουσίαση και η περιγραφή ενός προγράµµατος άσκησης που στοχεύει στην αποκατάσταση της σκολίωσης στην παιδική και εφηβική ηλικία. Το πρόγραµµα αυτό περιλαµβάνει ασκήσεις ενδυνάµωσης, διατάσεων, ισορροπίας, συντονισµού και ορθοσωµικής γυµναστικής, και µπορεί να εφαρµοστεί ακόµη και σε σκολίωση µέτριου βαθµού. Οι ασκήσεις αυτές είναι δυνατόν να εκτελούνται και από παιδιά χωρίς σκελετικά προβλήµατα, µε απώτερο σκοπό την ανάπτυξη και υιοθέτηση της σωστής στάσης του σώµατος. Με τον τρόπο αυτό το προτεινόµενο πρόγραµµα µπορεί να ενταχθεί και σε ένα ηµερήσιο πλάνο γύµνασης στο σχολείο. Περιγραφή του προγράµµατος Η οργάνωση και ο σχεδιασµός ενός προγράµ- µατος άσκησης και αποκατάστασης ειδικά προσαρµοσµένο για παιδιά µε σκολίωση καλό θα είναι να γίνει µε τη συνεργασία µιας οµάδας ειδικών, που ο καθένας θα καλύπτει και µια διαφορετική πλευρά του θέµατος. Ένας γιατρός (ορθοπεδικός) θα πρέπει να επιβλέπει την κλινική εξέλιξη ή µείωση της δυσµορφίας, σε όλη τη διάρκεια εφαρµογής του προγράµµατος, να θέτει τα όρια και τους περιορισµούς της άσκησης σε συνεργασία µε ένα φυσιοθεραπευτή, ο οποίος θα προσαρµόζει και θα διαφοροποιεί επίσης το πρόγραµµα αποκατάστασης του παιδιού σύµφωνα µε τις καθηµερινές του αντιδράσεις. Ένας καθηγητής Φυσικής Αγωγής, µε βασικές γνώσεις ορθοσωµικής γυµναστικής, είναι αυτός που θα συµβάλλει ουσιαστικά στο σχεδιασµό του προγράµµατος των ασκήσεων, εφόσον γνωρίζει τόσο τα συµπτώµατα της δυσµορφίας σε κάθε περίπτωση όσο και τα χαρακτηριστικά της κάθε άσκησης. Ο κύριος στόχος του προγράµµατος άσκησης είναι η βελτίωση της στάσης του σώµατος, έτσι ώστε να περιοριστεί κατά το δυνατόν περισσότερο η µηχανική ανισορροπία που δηµιουργεί η δυσµορφία της σπονδυλικής στήλης στην κατανοµή των φορτίσεων (Stokes, 2000). Με τον τρόπο αυτό θα διακοπεί ο φαύλος κύκλος που δηµιουργεί αυτή η ανισορροπία και η δυσµορφία θα σταµατήσει πρώτα να εξελίσσεται και στη συνέχεια θα αποκατασταθεί κατά το δυνατόν περισσότερο. Ο φαύλος κύκλος συνίσταται στο γεγονός ότι η δυσµορφία της σπονδυλικής στήλης έχει σαν αποτέλεσµα λάθος στάση σώµατος, αυτή η λανθασµένη στάση δη- µιουργεί ανισότητες στις µυϊκές επιβαρύνσεις, οι οποίες αυξάνονται ακόµη περισσότερο όσο προχωράει η διαδικασία της ωρίµανσης και της κινητικής

4 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), ανάπτυξης και αυξάνεται η µυϊκή δύναµη. Όσο περισσότερο αυξάνονται οι ανισότητες στις µυϊκές επιβαρύνσεις τόσο περισσότερο αυξάνεται το εύρος της δυσµορφίας. Τα σηµαντικότερα βήµατα για τον περιορισµό της µηχανικής ανισορροπίας είναι η ανάπτυξη της δύναµης και της ευκαµψίας. Η ευκαµψία της σπονδυλικής στήλης είναι καθοριστική για τη δυσµορφία. Όσο πιο άκαµπτη είναι η σπονδυλική στήλη τόσο µεγαλύτερη είναι η ένταση των συµπτωµάτων που συνοδεύουν τη σκολίωση και τόσο µεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να αυξηθεί το εύρος της δυσµορφίας (Deviren et al., 2002). Το πρόγραµµα θα πρέπει να στοχεύει στην ανάπτυξη της ευκαµψίας των µυών του κοίλου µέρους της δυσµορφίας, οι οποίοι λόγω της µηχανικής ανισορροπίας βρίσκονται σε µεγαλύτερη σύσπαση. Η ανάπτυξη της ευκαµψίας των θωρακικών µυών όµως, είναι επίσης σηµαντική για τη βελτίωση της αναπνευστικής ικανότητας και τον περιορισµό συνοδών συµπτωµάτων, όπως η δύσπνοια (Ferrari et al., 1997). Η ενδυνάµωση των εκτεινόντων µυών του κυρτού µέρους στη σωστή θέση αποτελεί βασική αρχή για τη διόρθωση της στάσης του σώµατος (Negrini et al., 2001). Η µυϊκή ενδυνάµωση θα πρέπει να γίνεται βάσει των θεµελιωδών αρχών της βιοκινητικής και αποσκοπεί πρώτα στη σταθεροποίηση της δυσµορφίας και στη συνέχεια στην αποκατάσταση της (Negrini et al., 2003). Αυτό σηµαίνει ότι αρχικά θα πρέπει να δίνεται έµφαση στη σταθεροποίηση της στάσης του σώµατος και στη συνέχεια στη διόρθωση της. Κατά τον σχεδιασµό του προγράµµατος θα πρέπει ακόµη να ληφθούν υπ όψιν και οι άλλες ευεργετικές επιδράσεις που µπορεί να έχει η άσκηση στα παιδιά και τους εφήβους µε δυσµορφίες στη σπονδυλική στήλη. Ο έλεγχος της στάσης του σώ- µατος και η λειτουργία των συστηµάτων ισορροπίας συγκαταλέγονται στην αιτιολογία της εφηβικής ιδιοπαθούς σκολίωσης (Machida, 1999). Η άσκηση µπορεί να συµβάλλει ουσιαστικά στη λειτουργία αυτών των συστηµάτων µέσα από τη βελτίωση του νευροκινητικού ελέγχου και τη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης. Εποµένως το πρόγραµµα άσκησης θα πρέπει να περιλαµβάνει και ασκήσεις που στοχεύουν στην ανάπτυξη της ισορροπίας και του συντονισµού. Κατά την πραγµατοποίηση των ασκήσεων καλό θα είναι να δίνεται έµφαση και στον έλεγχο της αναπνοής, αφού ο ρόλος της άσκησης στη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας είναι τεκµηριωµένος (Athanasopoulos et al., 1999). Άλλες αρχές που θα πρέπει να διέπουν ένα πρόγραµµα άσκησης σε παιδιά µε σκολίωση είναι : Το πρόγραµµα να εκτελείται σε αίθουσες πλήρως καταρτισµένες από όργανα, στρώµατα και δηµιουργικά παιχνίδια, καθώς επίσης και σταθερή θερµοκρασία, πολύ καλό φωτισµό, ευρυχωρία, και ειδική διακόσµηση µε καθρέφτες γύρω στους τοίχους, ώστε να µπορεί το παιδί βλέποντας τη λάθος στάση του να την διορθώνει συνεχώς και από µόνο του. Οι συνεδρίες του προγράµµατος είναι προτι- µότερο να γίνονται εβδοµαδιαία σε όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους µε συχνότητα τρεις φορές την εβδοµάδα. Κατά τη διάρκεια πιθανής διακοπής του προγράµµατος κατά τους καλοκαιρινούς µήνες, µπορεί να ακολουθεί ένα καθηµερινό δεκάλεπτο πρόγραµµα ασκήσεων µέσα στο νερό, που θα του συστήσει ο φυσιοθεραπευτής. Ανάλογα µε την παθολογία και συµπτωµατολογία του περιστατικού, και ειδικά όταν ο βαθ- µός της σκολίωσης είναι σχετικά µεγάλος, καλό θα είναι το πρόγραµµα να είναι εξατοµικευµένο. Όταν ο βαθµός της σκολίωσης είναι µικρός (κάτω από 10 ο ), οι ασκήσεις µπορεί να εκτελούνται οµαδικά, αλλά θα πρέπει να υπάρχει κατάλληλη ατοµική καθοδήγηση. Ελάχιστη ηλικία συµµετοχής στο πρόγραµµα είναι από εννέα ετών γιατί είναι η κρίσιµη εκείνη ηλικία που το παιδί ξεκινά να παρουσιάζει δυσµορφίες στη σπονδυλική στήλη, έχει πλήρη συντονισµό στην κίνησή του, συγκέντρωση και κατανόηση των όσων ακούει από τον εκπαιδευτή του. Για τη συµµετοχή στο πρόγραµµα απαιτείται ιατρική γνωµάτευση στην οποία θα αναφέρεται ο βαθµός της σκολίωσης καθώς και κάθε δυνατή λεπτοµέρεια για τη δυσµορφία, άλλες παθολογίες, φάρµακα που πιθανόν χορηγούνται στο παιδί ή αν γίνεται χρήση κηδεµόνα. Η παρουσία ενός ενήλικα συνοδού του παιδιού κρίνεται απαραίτητη σε περίπτωση που χρειάζεται η χορήγηση κάποιου φαρµάκου ή σε περίπτωση ύπαρξης άλλης παθολογίας (Vanderstraeten, 1991). Παραδείγµατα και εφαρµογές Παρακάτω περιγράφεται ένα ενδεικτικό πρόγραµµα άσκησης για παιδιά και εφήβους µε σκολίωση. Προτείνονται συγκεκριµένες ασκήσεις για τα τρία κύρια µέρη κάθε ηµερήσιου πλάνου γύ- µνασης. Οι ασκήσεις αυτές είναι δυνατόν να διδαχθούν και µεµονωµένα µέσα σε ένα τυπικό µάθηµα Φυσικής Αγωγής. Προθέρµανση. Θα πρέπει να διαρκεί περίπου δέκα λεπτά. Στο µέρος αυτό εκτελούνται ασκήσεις από όρθια θέση, οι οποίες στοχεύουν στην προθέρµανση των περιφερικών αρθρώσεων, αλλά και γενικό

5 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), Σχήµα 1. Κυκλικές κινήσεις πηχεοκαρπικών Σχήµα 2. Κάµψεις-εκτάσεις των αγκώνων Σχήµα 3. Κυκλικές κινήσεις των ώµων Σχήµα 4. Κάµψη επαναφορά των ώµων Σχήµα 5. Απαγωγή των ώµων τερα στην προετοιµασία του οργανισµού για µεγαλύτερη επιβάρυνση στο κυρίως µέρος του προγράµµατος. Τέτοιες ασκήσεις, οι οποίες συνδυάζονται µε βάδιση µπορεί να είναι: α) κυκλικές κινήσεις των πηχεοκαρπικών αρθρώσεων (σχήµα 1), β) κάµψεις και εκτάσεις των αγκώνων (σχήµα 2), γ) κυκλικές κινήσεις των ώµων (σχήµα 3), δ) κάµψη και επαναφορά στην αρχική θέση των ώµων σε ολόκληρα (σχήµα 4), ε) απαγωγή των ώµων σε ολόκληρα (σχήµα 5). Κατά τη διάρκεια όλων αυτών ασκήσεων θα πρέπει να δίνεται προσοχή στον έλεγχο της αναπνοής. Η εισπνοή και εκπνοή θα πρέπει να συνδυάζονται µε τις σωστές κινήσεις. Κυρίως µέρος. Η προτεινόµενη διάρκεια του είναι περίπου σαράντα λεπτά. Θα πρέπει να περιλαµβάνει ασκήσεις που στοχεύουν γενικότερα στην ανάπτυξη της ευκινησίας των περιφερικών και κεντρικών αρθρώσεων, και ειδικότερα ασκήσεις που στοχεύουν στην ενδυνάµωση των µυών του κυρτού µέρους και στη διάταση των µυών του κοίλου µέρους της δυσµορφίας. Οι ασκήσεις αυτές µπορεί να εκτελούνται µε ή χωρίς όργανα, µε άλλους συνασκούµενους (συνασκήσεις), αλλά µπορεί να έχουν και παιγνιώδη µορφή. Σε κάθε άσκηση θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή όχι µόνο στη σωστή εκτέλεση της κίνησης, αλλά και στη διατήρηση της σωστής στάσης του σώµατος. Ο αριθµός των επαναλήψεων µπορεί να είναι 8-12 σε κάθε άσκηση και να εκτελούνται 1-3 σετ, ανάλογα µε τις ικανότητες, τη φυσική κατάσταση, αλλά και την πρόοδο του ασκούµενου στη σωστή εκτέλεση των κινήσεων. Αρχικά µπορεί να εκτελεστούν ασκήσεις από την όρθια θέση: α) µε βέργα - ανάταση των χεριών, κάµψη και τοποθέτηση της βέργας πίσω από το κεφάλι στο ύψος των ώµων (σχήµα 6), β) η βέργα τοποθετείται πίσω από το κεφάλι στο ύψος των ώµων και εκτελείται κάµψη του κορµού περίπου 90 ο (σχήµα 7), γ) µε την πλάτη στον τοίχο εκτελείται κάµψη έκταση των γονάτων (βαθύ κάθισµα), προσέχοντας η πλάτη να εφάπτεται στον τοίχο σε όλη τη διάρκεια (σχήµα 8). Στη συνέχεια µπορεί να εκτελεστούν ασκήσεις από καθιστή θέση: α) από την εδραία θέση γίνεται έκταση των ισχίων και του κορµού (σχήµα 9), β) από αρχική θέση µε κάµψη ισχίων, γονάτων και ποδοκνηµικών εκτελείται έκταση όλων (σχήµα 10), γ) στην προηγούµενη άσκηση συµπεριλαµβάνεται και η κάµψη έκταση των ώµων (σχήµα 11). Ασκήσεις που µπορεί να εκτελεστούν κατά την τετραποδική θέση είναι: α) έκταση των χεριών µε ταυτόχρονη έκταση του ενός ισχίου (σχήµα 12), β) περπάτηµα µε γόνατα και αγκώνες (σχήµα 13), γ) άσκηση «γάτα», όπου τα χέρια τεντώνουν προς τα εµπρός και το στήθος ακουµπάει στο πάτωµα, έτσι ώστε η σπονδυλική στήλη να έρχεται σε έκταση (σχήµα 14). Από την πρηνή θέση µπορεί εκτελεστούν ασκήσεις ενδυνάµωσης των ραχιαίων µε µία βέργα που κρατιέται σταθερά και µε τεντωµένα χέρια πίσω από την πλάτη (σχήµα 15). Οι συνασκήσεις µπορεί να είναι ιδιαίτερα απότελεσµατικές για την ενδυνάµωση ορισµένων του σώµατος, αλλά κυρίως για την ανάπτυξη της ευκαµψίας. Ασκήσεις που µπορεί να εκτελεστούν µε συνασκούµενο ή βοηθό είναι: α) οι δύο συνασκού- µενοι σε γονάτιση και µε µέτωπο ο ένας στον άλλο ενώνουν τις παλάµες των χεριών τους και προσπαθούν να τεντώσουν τα χέρια τους ψηλά και µπροστά (σχήµα 16), β) ο βοηθός ή ο καθηγητής Φυσικής Αγωγής τοποθετεί το γόνατο του στην πλάτη του ασκουµένου που βρίσκεται σε εδραία θέση και εκτελεί παθητική διάταση των ώµων και των πρόσθιων θωρακικών (σχήµα 17), γ) ο βοηθός κρατάει

6 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), Σχήµα 6. Ανάταση κάµψη των χεριών µε βέργα Σχήµα 7. Κάµψη του κορµού µε τη βέργα πίσω από τους ώµους. Σχήµα 8. Κάµψη έκταση των γονάτων µε την πλάτη στον τοίχο. Σχήµα 9. Κάµψη έκταση ισχίων Σχήµα 10. Κάµψη έκταση ισχίων, γονάτων και ποδοκνηµικών. Σχήµα 11. Κάµψη έκταση ισχίων, γονάτων και ποδοκνηµικών σε συνδυασµό µε έκταση χεριών. Σχήµα 12. Έκταση των χεριών µε ταυτόχρονη έκταση του ενός ισχίου. Σχήµα 13. Περπάτηµα µε γόνατα και αγκώνες. Σχήµα 14. Άσκηση «γάτα». Σχήµα 15. Ενδυνάµωση ραχιαίων µε βέργα. Σχήµα 16. Ευκαµψία ώµων από γονάτιση. Σχήµα 17. Ευκαµψία ώµων και πρόσθιων θωρακικών.

7 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), Σχήµα 18. Περπάτηµα µε τα χέρια. Σχήµα 19. Ευκαµψία ώµων µε βέργα. από τις κνήµες τον ασκούµενο ο οποίος περπατάει µε τα χέρια, βάζοντας δύναµη σε όλο το σώµα που πρέπει να παραµείνει τεντωµένο (σχήµα 18), και δ) οι συνασκούµενοι µε πλάτη ο ένας στον άλλο κρατάνε από κοινού µία βέργα και προσπαθούν να περπατήσουν προς τα εµπρός (σχήµα 19). Αποθεραπεία. Θα πρέπει να διαρκεί περίπου δέκα λεπτά και να αποτελείται από διατατικές ασκήσεις για τα άνω και κάτω άκρα όπως σε ένα τυπικό ηµερήσιο πλάνο γύµνασης για την ηλικία του ασκού- µενου. Μπορεί ακόµη να περιλαµβάνει συνασκήσεις χαµηλής έντασης. Ο στόχος αυτών των ασκήσεων θα πρέπει να είναι τόσο η βελτίωση της µυϊκής απόδοσης και ευκαµψίας όσο και η επαναφορά του µυοσκελετικού συστήµατος για την αποφυγή των διαφόρων τραυµατισµών. Σχόλια Η ιδιοπαθής σκολίωση είναι µια αρκετά συνηθισµένη δυσµορφία τόσο στα παιδιά όσο και στους εφήβους. Παρόλο που θεωρητικά έχουν αναπτυχθεί οι βασικές αρχές για την αποκατάσταση αυτής της δυσµορφίας µέσω της σωµατικής άσκησης (π.χ. Harrington, 1979; Bowen, 1995; Stokes, 2000; Negrini et al., 2001), δεν υπάρχουν αρκετές έρευνες που να τεκµηριώνουν τα ευεργετικά της αποτελέσµατα στα παιδιά και τους εφήβους. Στην µεταανάλυση τους οι Negrini et al. (2003) αναφέρουν ότι µετά από συστηµατική αναζήτηση σε διεθνείς βάσεις βιβλιογραφίας εντόπισαν µόνο 11 ερευνητικές εργασίες που εξετάζουν την επίδραση της σω- µατικής άσκησης στην ιδιοπαθή σκολίωση παιδιών ηλικίας 4-16 ετών. Όλες σχεδόν από αυτές τις ερευνητικές εργασίες δείχνουν βελτίωση της δυσµορφίας ή τουλάχιστον ανακοπή της προοδευτικής αύξησης του εύρους της. Η αποτελεσµατικότητα της άσκησης στην εξέλιξη της δυσµορφίας φαίνεται ότι επηρεάζεται από αρκετούς παράγοντες που σχετίζονται τόσο µε την συµπτωµατολογία του περιστατικού, όσο και µε τα χαρακτηριστικά του προγράµµατος. Η άσκηση φαίνεται να είναι αποτελεσµατική ακόµη και σε σοβαρές περιπτώσεις σκολίωσης (Weiss, Weiss, & Peterman, 2003) ενώ οι επιδράσεις της είναι πιο εµφανής στα περιστατικά µε θωρακικό-οσφυϊκά κυρτώµατα (Kilsic & Nikolic, 1985). Καθοριστική για την επιτυχία του προγράµµατος φαίνονται να είναι η συχνότητα και ένταση της άσκησης. Η µεγαλύτερη βελτίωση στο εύρος της δυσµορφίας ( o κατά µέσο όρο) και µάλιστα σε µικρό χρονικό διάστηµα (έξι εβδοµάδες το ελάχιστο) αναφέρεται σε έρευνες στις οποίες το πρόγραµµα άσκησης ήταν εντατικό, εξατοµικευµένο, µε διάρκεια δύο ώρες και συχνότητα τουλάχιστον δύο φορές την εβδοµάδα (Rigo, Quera-Salva, & Puigdevall, 1991; Weiss, 1992; Weiss et al., 2003). Στα προγράµµατα χαµηλής έντασης τα οποία περιλαµβάνουν κυρίως συστηµατική επίβλεψη και καθοδήγηση για εξάσκηση στο σπίτι, τα αποτελέσµατα συγκλίνουν στην ανακοπή της αρνητικής εξέλιξης του εύρους της δυσµορφίας (Ferraro et al., 1998; Kilsic & Nikolic, 1985). Το περιεχόµενο και οι αρχές του προγράµµατος, καθώς και η συστηµατική επίβλεψη κατά τη διάρκεια της εξάσκησης φαίνεται να είναι επίσης σηµαντικοί παράγοντες για την επιτυχία του στην αποκατάσταση της δυσµορφίας. Εφαρµόζοντας ένα πρόγραµµα µυϊκής ενδυνάµωσης µε ειδικά µηχανήµατα, διάρκειας 4 µηνών, σε παιδιά ηλικίας ετών µε ιδιοπαθή σκολίωση µεγάλου εύρους (20-60 ο ), οι Mooney, Gulick και Pozos (2000) βρήκαν βελτίωση του εύρους της δυσµορφίας τουλάχιστον κατά 5 ο, στο 41.6% των περιστατικών. Στην µοναδική έρευνα, στην οποία η σωµατική άσκηση δεν φαίνεται να έχει θετικές επιδράσεις στην εξέλιξη της σκολίωσης, τα παιδιά ηλικίας ετών εκτελούσαν τις ασκήσεις µόνα τους στο σπίτι, χωρίς επίβλεψη (Stone et al., 1979). Πέρα από την απουσία της επίβλεψης, κάτι που είχε σαν αποτέλεσµα το 90% των παιδιών να µην εκτελεί σωστά τις ασκήσεις, η έρευνα αυτή δέχτηκε κριτική και για το περιεχόµενο της. Οι Negrini et al. (2003) κάνοντας κριτική στην παραπάνω έρευνα, υποστηρίζουν ότι ο κυριότερος λόγος αναποτελεσµατικότητας του προγράµµατος ήταν η «µηχανική» προοπτική του και όχι η «νευρολογική» που υιοθετείται από τις περισσότερες σύγχρονες έρευνες. Οι έρευνες που αναφέρθηκαν παραπάνω ότι παρουσιάζουν στα αποτελέσµατα τους τα µεγαλύ-

8 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), τερα ποσοστά βελτίωσης της σκολίωσης (Rigo, Quera-Salva, & Puigdevall, 1991; Weiss, 1992; Weiss et al., 2003) υιοθετούν για τον σχεδιασµό του προγράµµατος άσκησης τις αρχές της µεθόδου Lehnert-Schroth (2000). Η µέθοδος αυτή βασίζεται σε αισθητικοκινητικές και κιναισθητικές αρχές και στοχεύει α) στη διόρθωση των ασυµµετριών της στάσης του σώµατος και β) να διδάξει στους ασθενείς πώς να υιοθετήσουν αυτή την σωστή στάση στις καθηµερινές τους δραστηριότητες. Σύµφωνα µε αυτή τη µέθοδο τα άτοµα µε σκολίωση, ακόµη και σοβαρής µορφής, ακολουθούν ένα εντατικό εξατοµικευµένο πρόγραµµα άσκησης, κάτω από αυστηρή επίβλεψη και συστηµατική προφορική, αλλά και φυσική καθοδήγηση. Συζήτηση και επίλογος Η έγκαιρη αντιµετώπιση της ιδιοπαθούς σκολίωσης, όταν εµφανίζεται στην παιδική ή εφηβική ηλικία, έχει ιδιαίτερη σηµασία για δύο κυρίως λόγους: α) Η αποκατάσταση της σκολίωσης έχει πολύ µεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας αν αντιµετωπιστεί πριν να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης (Stokes, 2000) και β) Η σκολίωση παρουσιάζει προοδευτική τάση, κυρίως κατά την περίοδο που η ταχύτητα ανάπτυξης είναι µεγάλη, δηλαδή στην εφηβεία (Weiss et al., 2003). Όσο νωρίτερα πριν από την ολοκλήρωση της ωρίµανσης εµφανιστεί η δυσµορφία, τόσο µεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για την προοδευτική αύξηση του εύρους της (Robinson & McMaster, 1996). Ο κίνδυνος αυτός είναι ακόµη µεγαλύτερος για τα κορίτσια, ειδικά όταν εµφανίζεται πριν από την έναρξη της εµ- µηνόρροιας (Weiss et al., 2003). Σύµφωνα µε ερευνητικά δεδοµένα στο Ελληνικό χώρο, από τα 839 παιδιά στα οποία διαγνώσθηκε ιδιοπαθείς σκολίωση και δεν ακολουθήθηκε καµιά αγωγή (συντηρητική ή χειρουργική) στο 9.5% των αγοριών και το 16.6% των κοριτσιών εµφανίστηκε αύξηση της κύρτωσης, η οποία ήταν µεγαλύτερη στα παιδιά που είχαν από την αρχή µεγαλύτερο βαθµό σκολίωσης (Soucacos et al., 1998). Η σωµατική άσκηση συµβάλλει θετικά στην αποκατάσταση ή τουλάχιστον στην ανακοπή της προοδευτικής αύξησης της σκολίωσης (Hawes, 2003; Negrini et al., 2003). Αυτό πετυχαίνεται µε εξειδικευµένες ασκήσεις µυϊκής ενδυνάµωσης, ευκαµψίας, ισορροπίας και συντονισµού που στοχεύουν στη διόρθωση της στάσης του σώµατος. Τέτοιου είδους ασκήσεις περιλαµβάνονται και στην µέθοδο Lehnert-Schroth (2000), η οποία εφαρµόζεται µε επιτυχία στη Γερµανία (Weiss et al., 2003). Η εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης για την αντι- µετώπιση της παιδικής και εφηβικής ιδιοπαθούς σκολίωσης φαίνεται να είναι αναγκαία και στην Ελλάδα αφού, σύµφωνα µε ερευνητικά δεδοµένα από προγράµµατα σχολικής ανίχνευσης, το ποσοστό των παιδιών µε σκολίωση αγγίζει το 1.7%. Η άσκηση άλλωστε έχει και άλλες ευεργετικές επιδράσεις στα παιδιά µε σκολίωση. Ένα από τα κυριότερα συµπτώµατα που συνοδεύουν τη σκολίωση είναι ο περιορισµός της δυνατότητας για άσκηση λόγω πνευµονικής δυσλειτουργίας (Boyer et al., 1996; DiRocco & Vaccaro, 1988). Αυτή η δυνατότητα µπορεί να βελτιωθεί σηµαντικά, αφού έχει αποδειχθεί ότι η άσκηση βελτιώνει την αναπνευστική λειτουργία στα παιδιά µε σκολίωση (Athanasopoulos et al., 1999). Τα πρώτα άµεσα εµφανή αποτελέσµατα του προγράµµατος άσκησης αναµένεται να είναι στην ευκαµψία. Ερευνητικά δεδοµένα δείχνουν ότι η ευκαµψία των κυρτωµάτων της δυσµορφίας µπορεί να βελτιωθεί µέχρι και 30% µέσα σε 8 ηµέρες (Dickson & Leatherman, 1979). Τα αποτελέσµατα αυτά που θα έχουν αντίκτυπο και στις καθηµερινές δραστηριότητες των παιδιών µπορεί να αποτελέσουν κίνητρο για την συµµετοχή τους στο πρόγραµµα άσκησης. Η ιδιοπαθής σκολίωση είναι µία δυσµορφία της σπονδυλικής στήλης και κατ επέκταση του σώ- µατος, που συνοδεύεται από αρκετά δυσάρεστα συµπτώµατα, όπως πόνος (Ascani et al., 1986), αναπνευστική δυσλειτουργία (Bowen, 1995) και δυσµενή ψυχολογική κατάσταση (Goldberg et al., 1994). Η συστηµατική άσκηση µπορεί να συµβάλει σηµαντικά στην αντιµετώπιση της σκολίωσης κυρίως όταν ακολουθεί συγκεκριµένες αρχές για τη βελτίωση της στάσης του σώµατος και του αισθητικοκινητικού συντονισµού. Η έγκαιρη αντιµετώπιση της σκολίωσης έχει ιδιαίτερη σηµασία αφού τα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι ενήλικες µε ιδιοπαθή σκολίωση είναι συνήθως απόρροια της µη έγκαιρης αντιµετώπισης της δυσµορφίας κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας βέβαια διαπιστώνεται η ανάγκη για την περαιτέρω διερεύνηση των επιδράσεων της άσκησης στις δυσµορφίες της σπονδυλικής στήλης και των δυσµενών συνοδευτικών τους συµπτωµάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία. Η έρευνα στη συγκεκριµένη περιοχή µπορεί να παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες λόγω της διαφορετικής παθολογίας και συµπτωµάτων σε κάθε περίπτωση, αλλά και λόγω της άγνωστης αιτιολογίας. Μελλοντικές έρευνες όµως, στις οποίες δεν θα γίνεται απλώς ανίχνευση και µέτρηση του εύρους της δυσµορφίας, αλλά θα αξιολογούνται και άλλες µεταβλητές µπορεί όχι µόνο να υπογραµµίσουν τη σηµασία της άσκησης στην αντιµετώπιση της ιδιοπαθούς σκολίωσης, αλλά και να υποδείξουν νέες µεθόδους και αρχές άσκησης. Περαιτέρω έρευνα θα πρέπει να γίνει σε µεταβλητές που αφορούν στη στάση του σώµατος και αξιολογούνται µε µεθόδους της βιοκινητικής, µεταβλητές που αφορούν στον αιθητικοκινητικό συντονι-

9 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), σµό αλλά και σε ψυχολογικές παραµέτρους. Σηµασία για τη Φυσική Αγωγή Η ιδιοπαθής σκολίωση δεν πρέπει να αποτελεί περιοριστικό παράγοντα στο δικαίωµα συµµετοχής των παιδιών σε φυσικές δραστηριότητες. Το µάθηµα της Φυσικής Αγωγής µπορεί να οργανωθεί έτσι ώστε να συµµετέχουν και αυτά τα παιδιά. Βέβαια, κατά το σχεδιασµό και τη διεξαγωγή του µαθήµατος, οι καθηγητές Φυσικής Αγωγής θα πρέπει να λαµβάνουν υπ όψιν τους περιορισµούς που αντιµετωπίζουν τα παιδιά µε δυσµορφίες στη σπονδυλική στήλη στην αερόβια ικανότητα, την ισορροπία, το συντονισµό των κινήσεων, αλλά και στην ψυχολογική τους κατάσταση. Οι θεωρητικές γνώσεις για τη σωστή στάση του σώµατος, που καλό θα είναι να περιλαµβάνονται στο σχεδιασµό του µαθήµατος, θα ωφελήσουν όχι µόνο τα παιδιά µε σκολίωση, αλλά και το σύνολο των µαθητών. Σηµασία για την Ποιότητα Ζωής Η θετική συµβολή της σωµατικής άσκησης στην ποιότητα ζωής είναι καλά τεκµηριωµένη. Για τα παιδιά µε δυσµορφίες στη σπονδυλική στήλη, τα οφέλη από την άσκηση δεν είναι µόνο βραχυπρόθεσµα αλλά και µακροπρόθεσµα. Η άσκηση µπορεί να έχει άµεσες ευεργετικές επιδράσεις στον έλεγχο της στάσης του σώµατος, την ισορροπία, την αναπνευστική ικανότητα, αλλά και την ψυχολογική κατάσταση µε αποτέλεσµα να βελτιώνεται η απόδοση στις καθηµερινές δραστηριότητες των παιδιών τόσο στο σχολείο όσο και στο παιχνίδι. Μακροπρόθεσµα, ο περιορισµός του εύρους της δυσµορφίας ή έστω η αποτροπή αύξησης του, διασφαλίζει την καλύτερη ποιότητα ζωής κατά την ενηλικίωση του παιδιού. Άλλωστε οι οποιεσδήποτε παρεµβάσεις για την αποκατάσταση της σκολίωσης είναι πολύ πιο αποτελεσµατικές όταν γίνονται πριν να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης. Βιβλιογραφία American Physical Therapy Association (2004). Scoliosis. Retrieved from org/consumer/ptandyourbody/scoliosis. Ascani, E., Bartolozzi, P., Logroscino, C. A. et al. (1986) Natural history of untreated IS after skeletal maturity. Spine, 11, Athanasopoulos, S., Paxinos, T., Tsafantakis, E. et al. (1999). The effect of aerobic training in girls with idiopathic scoliosis. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 9, Aubin, C. E., Dansereau, j., DeGuise, J. A. & Labelle, H. (1997). Rib cage-spine coupling patterns involved in brace treatment of adolescent idiopathic scoliosis. Spine, 22, Bowen, R. M. (1995). Respiratory management in scoliosis. In: J. Lonstein, D. Bradford, R. Winter et al. (Eds.) Moe s Textbook of scoliosis and other spinal deformities, 3 rd edn pp Philadelphia: WB Saunders. Boyer, J., Amin, N., Taddonio, R. et al. (1996;). Evidence of airway obstruction in children with IS. Chest, 109, Bridwell, K. H. (1999). Surgical treatment of idiopathic adolescent scoliosis. Spine, 24, Deviren, V., Berven, S., Kleinstueck, F. et al. (2002). Predictors of flexibility and pain patterns in thoracolumbar and lumbar IS. Spine, 27, Dickson, R. A, & Leatherman, K. D. (1979). Cotrel traction, exercises, casting in the treatment of IS: a pilot study and prospective randomized controlled clinical trial. Acta Orthopedica Scandinavica, 49, Dickson, R. A., & Weinstein, S. L. (1999). Bracing (and screening) yes or no? Journal of Bone and Joint Surgery, 81, DiRocco, P. & Vaccaro, P. (1988). Cardiopulmunary functioning in adolescent patients with mild IS. Archives of Physical Medicine Rehabilitation, 64, Feise (2001). An inquiry into chiropractors intention to treat adolescent idiopathic scoliosis: A telephone survey. Journal of Manipulative & Physiological Therapeutics, 24, Ferrari, K., Goti., P., Sanna, A. et al. (1997). Short term effects of bracing on exercise performance in mild idiopathic thoracic scoliosis. Lung, 175, Ferraro, C., Masiero, S., Venturin, A. et al. (1998). Effect of exercise therapy on mild idiopathic scoliosis. Preliminary results. Europa Medico Physica, 34, Goldberg M. S., Mayo, N. E., Poitras, B., Scott, S., & Hanley, J. (1994). The Ste-Justine Adolescent Idiopathic Scoliosis Cohort Study. Part II: Perception of health, self and body image, and participation in physical activities. Spine, 15, Harrington, P. (1979). Is scoliosis reversible? In

10 Α. Ακριτίδου, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 2 (2004), vivo observations of reversible morphological changes in the production of scoliosis in mice. Clinical Orthopedics and Related Research, 116, Hawes, M. C. (2003). The use of exercises in the treatment of scoliosis: an evidence-based critical review of the literature. Pediatric Rehabilitation, 6, Hensinger, R. N., Cowell, H. R. & MacEwen, G. D. (1985). Orthopedic screening of school age children. Review of a ten year experience. Orthopedic Reviews, 4, Huang, S. (1997). Cut-off Point of the Scoliometer in School Scoliosis Screening. Spine, 22, Kilsic, P. & Nikolic, Z. (1985). Scoliotic attitudes and idiopathic scoliosis. In: Proceedings of the International Congress on Prevention of Scoliosis in Schoolchildren (pp ). Milan: Editioni Pro Juventute. Korovessis, P., & Stamatakis, M. (1996). Prediction of scoliotic Cobb angle with the use of Scoliometer. Spine, 21, Lehnert-Schroth, C. (2000). Dreidimensionale Skoliosebehandlung (6th edn). Stuttgart: Urban & Schwarzer. Lonstein, J. E. (1995). IS. In J. Lonstein, D. Bradford., R. Winter et al. (Eds), Moe s textbook of scoliosis and other spinal deformities, 3 rd edn (pp ). Phipladelphia: WB Saunders. Lonstein, J. E., & Carlson, J. M. (1984). The prediction of curve progression in untreated idiopathic scoliosis during growth. Journal of Bone and Joint Surgery, 66, Machida, M. (1999). Cause of idiopathic scoliosis. Spine, 24, Moen, Κ. Υ. & Nachemson, Α. Λ. (1999). Treatment of scoliosis; an historical perspective. Spine, 24, Mooney, V., Gulick J., & Pozos, R. (2000). A preliminary report on the effect of measured strength training in adolescent idiopathic scoliosis. Journal of Spinal Disorders, 13, Negrini, S., Antonini, G., Carabalona, R. & Minozzi, S. (2003) Physical exercises as a treatment for adolescent idiopathic scoliosis. A systematic review. Pediatric Rehabilitation, 6, Negrini, S., Verzini, N., Parzini, S. et al. (2001). Role of physical exercise in the treatment of mild idiopathic adolescent scoliosis. Europa Medico Physica, 37, National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (2001). Retrieved July 2001 from Rigo, M., Quera-Salva, G., & Puigdevall, N. (1991). Effect of the exclusive employment of physiotherapy in patients with idiopathic scoliosis. In: Proceedings Book III of the 11 th International congress of the World Confederation for Physical Therapy (London), pp Robinson C. M. & McMaster, M. J. (1996). Juvenille IS: curve patterns and prognosis in 109 patients. Journal of Bone and Joint Surgery, 78, Soucacos, P. N., Zacharis, K., Gelalis, J., Soultanis, K., Kalos, N., Beris, A., Xenakis, T., & Johnson, E. O. (1998). Assessment of curve progression in idiopathic scoliosis. European Spine Journal, 7, Stokes, I. A. (2000). Heuter-Volkmann Effect; state of the art reviews. Spine, 14, Stone, B., Beekman, C., Hall, V. et al. (1979). The effect of an exercise program on change in curve in adolescents with minimal idiopathic scoliosis. Physical Therapy, 59, Vanderstraeten, G. (1991) Spinal Cord Monitoring during Harrington Instrumentation for scoliosis. Acta Physiotherapeutica, 1, Weinstein, S. L., Zavala, D. C.,& Ponseti, I. V. (1981). Idiopathic scoliosis: long term followup and prognosis in untreated patients. Journal of Bone and Joint Surgery, 63-A, Weiss, H. R. (1992). Influence of an in-patient exercise program on scoliotic curve. Italian Journal of Orthopedics and Traumatology, 18, Weiss, H. R. (2003). Rehabilitation of adolescent patients with scoliosis what do we know? A review of the literature. Pediatric Rehabilitation, 6, Weiss, H. R., Weiss, G., & Peterman, F. (2003). Incidence of curvature progression in idiopathic scoliosis patients treated with scoliosis in-patient rehabilitation (SIR): an age and sex matched controlled study. Pediatric Rehabilitation, 6, Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδηµία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλµπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Σιµεών, Γούδας Μάριος, έρρη Βασιλική, ιγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουµουρτζόγλου Ευθύµης, Κουρτέσης Θωµάς, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίµων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. ιαχείριση και επιµέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 1 Νοσηλεύτρια-Φυσικοθεραπεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου",Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην 2Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Άμφισσας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ανοικτού Πανεπιστημίου Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ

Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ Η ΜΕΘΟΔΟΣ SCHROTH ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗΣ ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist MSc, PT Συνήθης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ, MSc, PT

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ, MSc, PT ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ, MSc, PT Certified Schroth Therapist (BSPTS) Certified Schroth Best Practice Therapist Certified SEAS Therapist Certified McKenzie Therapist Disclosures I have nothing to disclose. International

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού

Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ο ρόλος της Φυσικής δραστηριότητας στην κινητική επάρκεια και την ανάπτυξη του μυοσκελετικού συστήματος του παιδιού Ελευθέριος Κέλλης, Ph.D Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνής προβληματισμός Μη σωστή στάση Προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ζήση Βασιλική, PhD 1

Ζήση Βασιλική, PhD 1 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ για τους ηλικιωμένους Τα προγράμματα άσκησης θα πρέπει να απευθύνονται σε όλους τους ηλικιωμένους και όχι μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΠΗΔΟΥΛΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΥΪΚΕΣ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ Έλλειψη ισορροπίας μεταξύ μυϊκών ομάδων που βρίσκονται σε λειτουργική συνάφεια (αγωνιστές ανταγωνιστές, π.χ. κοιλιακοί- ραχιαίοι) ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Τραυματισμοί του Νωτιαίου Μυελού

Διαβάστε περισσότερα

. (Ασκήσεις προς αποφυγή)

. (Ασκήσεις προς αποφυγή) ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωσημεθοδολογία-προγραμματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί

Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 13η Πολιομυελίτιδα - Ακρωτηριασμοί Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Πολιομυελίτιδα Νόσος που οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης

Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης Ασκήσεις εμπιστοσύνης, ισορροπίας και ενδυνάμωσης.. τα δύο σώματα γίνονται ένα σύστημα σωμάτων κι αποκτούν κοινό κέντρο βάρους, με ισοκατανομή δυνάμεων το κεφάλι, η πλάτη, η κοιλιά και οι γλουτοί βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΔΥΝΑΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΔΥΝΑΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΔΥΝΑΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ

Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 12ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΡΑΧΙΑΙΟΥΣ ΜΥΕΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ Το παιδί µου «γέρνει», «στραβώνει» η πλάτη του, πάσχει από «σκολίωση», µια συνειρµική έκφραση που ακούγεται από τους γονείς των παιδιών, λόγω σχολείου, κακού θρανίου κ.λ.π.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση Βασικά Στοιχεία και Έννοιες της Άσκησης µε Βάρη Φυσική Κατάσταση Το σύνολο των φυσικών ικανοτήτων που καθορίζουν την επίδοση Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Μαζικός Αθλητισµός Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Λειτουργική Ανατομική Μηχανική της κίνησης 2. ΚΩΔ.

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικότητα Ευκαμψία-Ευλυγισία

Κινητικότητα Ευκαμψία-Ευλυγισία Κινητικότητα Ευκαμψία-Ευλυγισία Κέλλης Σπύρος Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Φύλο Παράγοντες που επηρεάζουν την κινητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005)

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ (2005) Αγαπητοί Συνάδελφοι, Κυρίες και Κύριοι, Αρχίζουμε την ενδιαφέρουσα αυτή στρογγυλή τράπεζα που έχει θέμα της, την Χρόνια οσφυαλγία, ελπίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν.

Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. Φυσικοθεραπευτική Παρέμβαση σε Ασθενή με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού: Αποκατάσταση Κινητικότητας. Καρανίκας Απόστολος, Φυσικοθεραπευτής Γ.Ν. ΚΑΤ Κάκωση Νωτιαίου Μυελού. Σοβαρός ο Αντίχτυπος στη Ζωή του Ασθενή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Ενότητα 10. Σταθερά γυμναστικά όργανα: Τα πολύζυγα Μπαρκούκης Βασίλειος, Αναστασιάδης Θεοφύλακτος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Αντοχή Δύναμη Επιμέρους ικανότητες Φυσικής Κατάστασης Ευκαμψία Ευλυγισία Ταχύτητα Αντοχή Αντοχή είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ

ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΕΤΡΑΚΕΦΑΛΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ ΤΩΝ ΙΣΧΙΩΝ 1. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΑΛΤΗΡΕΣ 2. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΑΧΗΛΟ 3. ΑΡΣΕΙΣ ΑΠΟ ΒΑΘΥ ΚΑΘΙΣΜΑ ΜΕ ΜΠΑΡΑ ΠΙΣΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΜΕΘΟΔΟΥ PILATES

ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΜΕΘΟΔΟΥ PILATES Δ Δροσίνη 5, Κηφισιά Τ 210 8010 231 E info@mindandbody.gr www.mindandbody.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΜΕΘΟΔΟΥ PILATES ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ MAT INSTRUCTOR TRAINING PROGRAM Το σεμινάριο ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή

Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Το διδακτικό περιεχόµενο και η ευρύτερη χρήση της γυµναστικής στη σχολική Φυσική Αγωγή Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. ΗΓυµναστική στη σχολική Φυσική Αγωγή διδασκαλία Συντάξεις µετακινήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES

SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES SYNERGY MOVEMENTS TRAINING SEMINAR SERIES H Maximum Fitness σε συνεργασία µε τη Gymnastika διοργανώνουν µια νέα ολοκληρωµένη σειρά σεµιναρίων σχεδιασµένη για οποιονδήποτε γυµνάζει αθλητές ή αθλούµενους.

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ Back School Σχολή Σπονδυλικής Στήλης Back School Αναφέρεται σε ένα επίσημο πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης και φροντίδας της σπονδυλικής στήλης που

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση

Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση Πρόγραμμα Θεραπευτικής Ιππασίας στην Αποκατάσταση Νεαρού Ασθενούς με Παλαιά Στεργίου Α.1, Βαρβαρούσης Δ.2, Μάγγου Λ.2, Παπακώστας Π.2, Παπαμιχαήλ Ν.2, Πλούμης Α.2 Κέντρο Θεραπευτικής Ιππασίας & Ιπποθεραπείας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ καθηγητή Φ.Α και μαθητών Καλύτερη συνεργασία Εξοικονόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ

ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ ΚΑΡΤΕΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΙ Ονοματεπώνυμο Φοιτητή (-τριας) ΑΜ.. Εξάμηνο.. Απουσίες.. Α. Θέματα ασφάλειας * Νοσοκομείο /Κλινική /Ίδρυμα. Επάρκεια γνώσεων σχετικά με τον ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της ενόργανης γυµναστικής στο σχολείο

Η διδασκαλία της ενόργανης γυµναστικής στο σχολείο Η διδασκαλία της ενόργανης γυµναστικής στο σχολείο Πέτρος Λεµονής, Phd. Εκπαιδευτικός Φ.Α., ΤΕΦΑΑ Σερρών Απόστολος Ντάνης, Phd. Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ Άθληµα που συνίσταται στην εκτέλεση

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΟΜΑΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΣΚΗΣΗΣ ΟΜΑΔΙΚΑ ΑΘΛΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ AEROBIC FITNESS ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ AEROBIC & FITNESS ΕΝΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ AEROBIC Η ένταση για τις αερόβιες προσαρμογές κυμαίνεται από 50%

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση

Θεωρία των στόχων. θεωρία στόχων - Καθορισµός. Αρχές της θεωρίας των στόχων. Θέµα διάλεξης4. Θεωρία στόχων. Επιδράσεις στην απόδοση ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης4 Καθορισµός στόχων στον Αθλητισµό Μάριος Γούδας ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΙΑΛΕΞΗΣ Θεωρία στόχων -

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 )

Berg Balance Scale (Α/Α:, Ημερομηνία: / /20 ) Α/Α Περιγραφή Σκορ (0-4) 1. Σήκωμα από κάθισμα 2. Όρθια στάση χωρίς στήριξη 3. Κάθισμα χωρίς στήριξη πλάτης 4. Κάθισμα από όρθια στάση 5. Μεταφορές 6. Όρθια στάση, χωρίς στήριξη, με μάτια κλειστά 7. Όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας

Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Προπονητική Δρόμων Αναπτυξιακής ηλικίας Ειδικότητα Κλασικού Αθλητισμού (μαθ.453) Χειμερινό Εξάμηνο 2013-14 Μαντζουράνης Ι. Νικόλαος Ψυχολογικά Προσόντα αθλητών/τριων αναπτυξιακής ηλικίας Προσωπικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι Είμαστε Από το 1976

Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Παναγία Ελεούσα Ποιοι Είμαστε Από το 1976 Η Παναγία η Ελεούσα ξεκίνησε να λειτουργεί σαν στέγη ηλικιωμένων από το 1976. Δημιουργήθηκε από την κυρία Μαρούλλα Γρηγοριάδου για να καλύψει ένα ποιοτικό κενό

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής. Εισαγωγή. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Άσκηση Υγεία και Ποιότητα Ζωής Εισαγωγή Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Θέματα που θα μελετηθούν Ορισμοί σχετικοί με την ψυχολογία άσκησης, την ψυχική υγεία, κλπ. Ποια πρέπει να είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ Ρ.Γ. Έτη γέννησης 1994-1995-1996-1997 ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ Ρ.Γ. Έτη γέννησης 1994-1995-1996-1997 ΙΟΥΛΙΟΣ 2009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΛΗΤΡΙΩΝ Ρ.Γ. Έτη γέννησης 99-99-996-997 ΙΟΥΛΙΟΣ 009 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ Σωματομετρικός έλεγχος Μέτρηση ύψους Μέτρηση βάρους Έλεγχος άρθρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων

Βασικές έννοιες - Τύποι έρευνας ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Η λειτουργία της επιστήµης. Η φύση της επιστήµης. Ιεράρχηση επιστηµονικών θέσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 2. Βασικές έννοιες - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD.

Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD. «Σχεδιασμός προγράμματος ασκήσεων σε άτομα τρίτης ηλικίας.» Χατζηδαμιανός Θεόδωρος, Φυσικοθεραπευτής, Σακελλάρη Βασιλική, Φυσικοθεραπεύτρια, MSc, PhD. Τμήμα Φυσικοθεραπείας, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΙΔΙ Θ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠANEΠIΣTHMIO IΩANNINΩN - IATPIKH ΣXOΛH TOMEAΣ YΓEIAΣ TOY ΠAIΔIOY T.Θ. 1186, 451 10 IΩANNINA, - Tηλ. 2651-007544 - Fax: 2651-007032 Ηλ. ταχυδροµείο: paediatr@cc.uoi.gr - Ιστός: http://users.uoi.gr/paediatr

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ

Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθημα 15ο : Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΡΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΜΠΤΗΡΕΣ ΜΥΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ LX Οκτώβριος 2012

ΤΕΥΧΟΣ LX Οκτώβριος 2012 ΤΕΥΧΟΣ LX Οκτώβριος 2012 ΤΕΥΧΟΣ LX ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Κοινωνικών Επιστημών Υπευθ. Έκδοσης: Μαστρογιαννόπουλος Νικόλαος MSc Ε.Ε.ΔΙ.Π Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού e-περιοδική έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα στη στάση του σώματος των μαθητών & στη μορφή των κυριότερων μελών τους. Συμβολή των ΚΦΑ στον εντοπισμό & αντιμετώπισή τους

Προβλήματα στη στάση του σώματος των μαθητών & στη μορφή των κυριότερων μελών τους. Συμβολή των ΚΦΑ στον εντοπισμό & αντιμετώπισή τους Προβλήματα στη στάση του σώματος των μαθητών & στη μορφή των κυριότερων μελών τους Συμβολή των ΚΦΑ στον εντοπισμό & αντιμετώπισή τους Προβλήματα στη στάση του σώματος των μαθητών Στη χώρα μας περίπου 15%

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ 1. Multiple-set system: 2-3 σετ προθέρμανσης με αυξανόμενη αντίσταση ακολουθούμενα από πολλαπλά σετ σταθερής αντίστασης. Για πολυαρθρικές ασκήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ - Α Λυκείου

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ - Α Λυκείου v Εβδομάδα 5 η : FITNESS-ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ μάθημα 9 ο Υπεύθυνος Καθηγητής ΦΑ: Τμήμα: ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ - Α Λυκείου Σκοπός: Γνώση και ανάπτυξη ενός επιπέδου φυσικής κατάστασης για υγεία 1.1 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Προφυλαξεις Μετα την Αρθροπλαστικη του Γόνατος

Προφυλαξεις Μετα την Αρθροπλαστικη του Γόνατος Προφυλαξεις Μετα την Αρθροπλαστικη του Γόνατος Κοινωνική Βοήθεια Αν και μετά την επέμβαση ο ασθενής μπορεί να βαδίζει με βακτηρίες ή Πι έχει ανάγκη βοήθειας στην καθημερινότητα με το μαγείρεμα, τα ψώνια,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική

Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η βελτίωσης της μυϊκής απόδοσης Η βελτίωσης της νευρομυϊκής λειτουργίας-ιδιοδεκτικότητας Η λειτουργική επανένταξη Η ανάκτηση του εύρους κίνησης της άρθρωσης Η

Διαβάστε περισσότερα

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό. Μάριος Γούδας ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 13 Έλεγχος βάρους και διατροφικές ανωµαλίες στον αγωνιστικό αθλητισµό Μάριος Γούδας η

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων

Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ Aξιολόγηση κινητικότητας αρθρώσεων Μανώλης Παπαδόπουλος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, MSc Φυσικοθεραπευτής ΜΑΦ ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Φυσική Αγωγή Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Καλογήρου ηµ. καθηγητής Φ.Α. Fitness ή Καλή Φυσική κατάσταση Σύντοµη περιγραφή-ορισµός Fitness είναι µια συνειδητά επιδιωκόµενη κατάσταση ψυχοσωµατικής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Α2 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΙΑΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΠΑΡΡΑ ΕΛΕΟΝΩΡΑ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Α2 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΙΑΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΠΑΡΡΑ ΕΛΕΟΝΩΡΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ου ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Α2 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΙΑΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΠΑΡΡΑ ΕΛΕΟΝΩΡΑ οι μαθητές του Α2 ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΙΣΣΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο :

ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο : ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο : Στοιχεία της επιβάρυνσης στην άσκηση με βάρη και σχεδιασμός προγραμμάτων Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση να: ορίζουν τα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Φυσική αγωγή και προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα