Πάσχοντα πρόσωπα στον μυθιστορηματικό κόσμο του Nίκου Kαζαντζάκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πάσχοντα πρόσωπα στον μυθιστορηματικό κόσμο του Nίκου Kαζαντζάκη"

Transcript

1 Πάσχοντα πρόσωπα στον μυθιστορηματικό κόσμο του Nίκου Kαζαντζάκη Θανάσης Aγάθος Δρ Φιλολογίας, E.E.ΔI.Π. Πανεπιστημίου Aθηνών Αρκετοί χαρακτήρες, πρωταγωνιστικοί και δευτερεύοντες, του μυθιστορηματικού έργου του Νίκου Καζαντζάκη περιγράφονται να εκδηλώνουν ένα μεγάλο φάσμα σωματικών και ψυχικών ασθενειών. Θα επιχειρηθεί η σκιαγράφηση μιας τυπολογίας των νόσων που εμφανίζονται στο πολύμορφο μυθιστορηματικό σύμπαν του Κρητικού δημιουργού, με μια κλιμάκωση από τις περιθωριακές περιπτώσεις (λέπρα, παράλυση, τραυματισμός, τύφλωση, διανοητική καθυστέρηση, κρυολόγημα) στις πλέον κυρίαρχες (παραφροσύνη, κατάθλιψη, φυματίωση, έκζεμα). Θα διερευνηθεί ο λειτουργικός ρόλος των νόσων (και των ιάσεών τους, εφόσον επιχειρούνται και επιτυγχάνονται) στα διάφορα μυθιστορήματα, καθώς και η ένταξή τους στο ευρύτερο πλαίσιο της καζαντζακικής πεζογραφίας. Λέπρα Η λέπρα εμφανίζεται επεισοδιακά στο επικό μυθιστόρημα O Καπετάν Μιχάλης (1953). Ύστερα από μια γενική αναφορά στον συνοικισμό των λεπρών, τη Μεσκηνιά, που βρίσκεται έξω από το Μεγάλο Κάστρο, σε «μιαν ξεμοναχεμένη ντάπια» (σ ), και αποτελείται από λίγα χαμόσπιτα, περιγράφεται, σε μάλλον μακάβριο τόνο, η κοπιώδης, απεγνωσμένη ερωτική συνεύρεση ενός νεόνυμφου ζευγαριού λεπρών: «Σ ένα χαμώι, κυλισμένοι κατάχαμα, ένας άντρας και μια γυναίκα, νιόπαντροι κι αυτοί, αγκαλιάζουνταν με λύσσα. Τα δάχτυλα του αντρούς ήταν φαγωμένα από την αρρώστια κι έτρεχαν μιαν κίτρινη βρώμα, κι η γυναίκα δεν είχε μύτη είχε αρχίσει να σαπίζει από καιρό, και τις μέρες εκείνες που ήταν να παντρευτεί, της είχε πέσει. Μα γουργούριζε η νιόπαντρη συνεπαρμένη από τη γλύκα κι είχε σκεπασμένο με μιαν άσπρη πετσέτα το πρόσωπό της κι ο γαμπρός την κρατούσε με τους αγκώνους του και μάχουνταν να κάμει γιο, να μην ξοφληθεί ποτέ από τον κόσμο η λέπρα» (σ. 56). Η όλη περιγραφή είναι συγκλονιστική στην ωμότητά της και θα μπορούσε κανείς να διακρίνει μιαν υποψία ρατσισμού. Παράλυση Στο μυθιστόρημα O τελευταίος πειρασμός (1955), η παράλυτη κόρη του Ρούφου, του Ρωμαίου εκατόνταρχου της Ναζαρέτ, θεραπεύεται από τον Ιησού στο χωριό Κανά. Το χλωμό κορίτσι είναι ξαπλωμένο σε λευκό κρεβάτι, ως τη στιγμή που ο Ιησούς αγγίζει το χέρι της και συγκεντρώνει το βλέμμα του στα πράσινα μάτια της, μεταγγίζοντάς της δύναμη, αγάπη και έλεος (σ ). Τα μάγουλά της αρχίζουν να κοκκινίζουν, το στήθος της ανασηκώνεται, μια γλυκιά ανατριχίλα διαπερνά όλο της το σώμα, μέχρι που σηκώνεται αβίαστα και πέφτει στην αγκαλιά του πατέρα της (σ. 329). Εδώ η ίαση της ασθένειας αποκτά μια μεταφυσική διάσταση (που, βεβαίως, επιβάλλεται από την παράδοση των Ευαγγελίων), με τον Ιησού στον ρόλο του θεραπευτή όχι μόνο ψυχών αλλά και σωμάτων. 1. Πορτρέτο του Nίκου Kαζαντζάκη (Συλλογή Έλλης Aλεξίου). Τραυματισμός Στο μυθιστόρημα O Χριστός ξανασταυρώνεται (1954), ο καπετάν Φουρτούνας πέφτει από τη σκάλα του κονακιού του Αγά και σπάει το κεφάλι του (σ ). Μάταια η κυρα-μανταλένια, η ηλι- 56 τχ. 104 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

2 κιωμένη γυναίκα που τον γιατροπορεύει, προσπαθεί να τον ανακουφίσει με αλοιφές, μαντζούνια, κομπρέσες, και διάφορα άλλα μέσα της λαϊκής ιατρικής (στα οποία συμπεριλαμβάνονται ακόμη και τα «αμολόητα ενός γάτου», σ. 147): όπως η ίδια λέει χαρακτηριστικά, «τα κόκαλα του κεφαλιού του δε θέλουν να δέσουν» (σ. 147). Λίγες μέρες μετά τον τραυματισμό του, ο καπετάνιος αφήνει την τελευταία του πνοή στο κρεβάτι του (σ. 157). Τύφλωση Η σοβαρή οφθαλμολογική πάθηση του Αγίου Φραγκίσκου στο μυθιστόρημα O φτωχούλης του Θεού (1956) αντιμετωπίζεται ανεπιτυχώς με τη μέθοδο της πυρωμένης σιδερόβεργας, την οποία ακουμπά πάνω στα μελίγγια του πάσχοντος ο παπα-σιλβέστρος, που διαθέτει γνώσεις πρακτικής ιατρικής (σ ). O σύντροφος του Φραγκίσκου, ο φράτε Λεόνε, με τρόμο αντικρίζει το αποτέλεσμα της «θεραπείας»: «δυο πληγές ήταν τα μελίγγια του, και τα μάτια του δυο βρύσες αίματα» (σ. 236). Σε σύντομο διάστημα ο ήρωας χάνει το μεγαλύτερο μέρος της όρασής του και εξομολογείται στον φράτε Λεόνε ότι τώρα πλέον είναι σε θέση να «βλέπει τα αόρατα» (σ ). Η τύφλωση του Φραγκίσκου συνδυάζεται με μια γενικότερη σωματική κατάπτωση, η οποία τον οδηγεί στον θάνατο. Διανοητική καθυστέρηση Στο πλέον δημοφιλές μυθιστόρημά του Καζαντζάκη, το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά (1946), εμφανίζεται ο τύπος του «τρελού» του χωριού, του διανοητικά καθυστερημένου Μιμηθού, ο οποίος συχνά περιγράφεται να κρατάει τα παπούτσια του στο χέρι, για να μην τα φθείρει στον δρόμο (σ ) ή να φτύνει στις παλάμες του και να τις χτυπά, σε ένδειξη χαράς (σ. 287). Μετά τον θάνατο της χήρας, ο Μιμηθός κάθεται έξω από το σπίτι της, «αγριεμένος σα δαρμένο σκυλί» (σ. 303), αδυνατισμένος, με τα μάτια του βουλιαγμένα μέσα στις κόχες, και αποκαλεί τους πάντες «φονιάδες» (σ. 304), ενώ, κατά διαστήματα, ξεσπάει σε νευρικά γέλια. Κρυολόγημα Στο Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά η (οφειλόμενη σε κρυολόγημα) αρρώστια και ο θάνατος της μαντάμ Oρτάνς συγκροτούν ένα από τα πλέον σπαραχτικά επεισόδια του έργου. Oι πρώτες βοήθειες που της προσφέρει ο Ζορμπάς (βεντούζες, εντριβή με λάδι από το καντήλι, σ. 277) είναι μια προσωρινή μόνο ανακούφιση: καθώς οι μέρες περνούν, η Oρτάνς συνεχίζει να έχει πυρετό (σ ) και να παραμιλάει (σ. 297), ενώ ένας μαντατοφόρος μεταφέρει στον Ζορμπά και το Αφεντικό το αίτημά της να καλέσουν γιατρό (που δεν εμφανίζεται ποτέ) και περιγράφει παραστατικά την κατάσταση της υγείας της, δίνοντας έμφαση στον βήχα της («-Ε μωρέ, γαϊδουρόβηχας! Γκουχ! Γκουχ! Κουνιέται το χωριό», σ. 303). Τα τελευταία στάδια της ασθένειας της Oρτάνς δίνονται με σκληρό ρεαλισμό: αναφέρονται ενδεικτικά ο ιδρώτας που τρέχει «σπειρωτός και παγωμένος» (σ ) πάνω στο APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 104 πρόσωπό της, τα «λιναρένια, άπλυτα, αχτένιστα μαλλιά, τα κολλημένα στο κρεβάτι» (σ. 305), τα βογκητά, το πλάνταγμα (σ. 305), η έμφαση στη μυρωδιά της σάρκας που βρίσκεται στα πρόθυρα της σήψης (σ. 305), τα «ξεπατωμένα» γοβάκια της που λειτουργούν ως «φυσικό ανάλογο», προκειμένου να τονίσουν τη διανοητική και ψυχολογική κατάσταση, την παρακμή της κατόχου τους 6 (σ. 305), το «καταλερωμένο μαξιλάρι, το λεκιασμένο από τα κλάματα, τα σάλια και τον ιδρώτα» (σ. 305). Oι ύστατες στιγμές της ηρωίδας παρουσιάζονται από την οπτική γωνία του Ζορμπά, με αδρά, σκοτεινά χρώματα και ανατριχιαστική ακρίβεια: «Ξανασφούγγισε τα μάτια του και την είδε τότε να τινάζει τα πλαδαρά πρησμένα της πόδια και να στρουφίζεται το στόμα της. Τινάχτηκε μια, δυο φορές, τα σεντόνια κύλησαν κάτω, φάνηκε μισόγυμνη, ολόδρωτη, πρησμένη, κιτρινοπράσινη. Έσυρε ψιλή στριγγιά φωνούλα, σαν όρνιθας που σφάζουν κι ύστερα έμεινε ασάλευτη, με ορθάνοιχτα, κατάτρομα, γυάλινα μάτια» (σ. 310). Παραφροσύνη Στο πεζογραφικό πρωτόλειο του Καζαντζάκη Όφις και κρίνο (1906), η ψυχική και πνευματική νοσηρότητα του ήρωα, ενός αντισυμβατικού καλλιτέχνη, οδηγεί τόσο τον ίδιο όσο και την ερωμένη (και Μούσα) του στον θάνατο. O Κωστής Παλαμάς, σε βιβλιοκρισία του για το εν λόγω έργο, δίδει ιδιαίτερη έμφαση στο θέμα της νόσου, αφού το χαρακτηρίζει «ποίημα νεανικόν και νοσηρόν και ωραίον και θανάσιμον». 7 Πράγματι, οι πρώτες λέξεις του πεζογραφήματος (το οποίο συγκροτείται από μια σειρά ημερολογιακών καταγραφών του ήρωα-αφηγητή) είναι «Έχω πυρετό πάλι σήμερα» (σ ), ενώ λίγο αργότερα το μοτίβο του πυρετού και της σωματικής έξαψης επανέρχεται συνδυασμένο με το αίμα (σ. 20), μέχρι την επόμενη αναφορά του αφηγητή στην ιδιόμορφη «νόσο» του, η οποία λαμβάνει τη μορφή ενός ακαθόριστου φόβου για το υπέρμετρο τέντωμα του νου του (σ. 31) και για το ενδεχόμενο να τρελαθεί (σ. 32). Oι αρρωστημένοι συλλογισμοί του ήρωα αγγίζουν τα όρια του σαδισμού και της νεκρολαγνείας όταν αυτός εκφράζει την επιθυμία να πιέσει με το χέρι του το εξόγκωμα του λαιμού της αγαπημένης του και να απολαύσει την αγωνία της φωνής της, τη διαστολή των βολβών των ματιών της, το αίμα της που θα διαπερνά τα δάχτυλά του (σ. 36). Δημιουργείται μια αίσθηση φρικιαστικής και παρακμιακής νοσηρότητας, που συνάδει με τη συνειδητοποίηση του θανάτου που πλησιάζει (σ ) και την έπαρση του άνδρα για την ολική «κατάκτηση» της γυναίκας (σ. 56). O ιδιόμορφος καλλιτέχνης εύχεται να γίνει η νεαρή γυναίκα ένας αντίλαλος της δικής του οδύνης (σ. 57), εμφανίζοντάς την ως δημιούργημα των νοσηρών φαντασιώσεων και του ταραγμένου ψυχισμού του, και κάνει λόγο για την τύφλωση της ψυχής του (σ. 65). O αφηγητής δείχνει να έχει απόλυτη συναίσθηση της ξέφρενης πορείας προς τον γκρεμό που έχει πάρει η σκέψη του 9 και να αφήνεται σε αυτήν χωρίς αντίσταση (σ. 86), αποκαλύπτοντας τη φιλαυτία του, την επίμονη περι- 57

3 χαράκωσή του στον αρρωστημένο εσωτερικό κόσμο του και την απόλυτη περιφρόνησή του προς το κοινωνικό γίγνεσθαι (σ ), ενώ πάσχει και από μανία καταδιώξεως (σ ). O ίδιος δηλώνει ήσυχος, ακριβώς γιατί είναι απελπισμένος (σ. 96), και καλεί την αγαπημένη του στην εξοχική του κατοικία, όπου γεμίζει ασφυκτικά την κρεβατοκάμαρα με κρίνα και ρόδα (σ. 98). Oι τελευταίες παράγραφοι ανήκουν σε έναν φίλο του αφηγητή, ο οποίος βρίσκει το ζευγάρι νεκρό στην αποπνιχτική ατμόσφαιρα της κρεβατοκάμαρας και συλλογίζεται «τον θλιβερό δρόμο πούχε πάρει τελευταία η σκέψη του δυστυχή και μεγάλου καλλιτέχνη» (σ. 101). Κατάθλιψη Στο νεανικό μυθιστόρημά του Καζαντζάκη Σπασμένες ψυχές 10 ( ) περιγράφεται 2. Λεπροί, όπως απεικονίζονται σε βυζαντινό χειρόγραφο. λεπτομερώς η φθίνουσα πορεία της υγείας της Χρυσούλας και η επίπονη κάθοδός της στον Άδη, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούνται οι μεταπτώσεις της ψυχικής υγείας του Oρέστη και η καταβύθισή του στη μελαγχολία. Η πρώτη αναφορά στην κατάθλιψη της Χρυσούλας εμφανίζεται ακριβώς στο μέσον του μυθιστορήματος, όταν ο Oρέστης αντικρίζει, για πρώτη φορά, «τη μεγάλη καταστροφή του καημού» 11 αποτυπωμένη στο πρόσωπό της. Απογοητευμένη από τη συμπεριφορά του αγαπημένου της, που έχει πέσει στα δίχτυα της μοιραίας Νόρας, η ηρωίδα παρουσιάζεται να βγάζει κραυγές πόνου και να βρίσκει καταφύγιο στη μουσική, που της δίνει την ιδέα της αυτοκτονίας, με το σκεπτικό ότι, εάν πέθαινε, θα τραβούσε επιτέλους το ενδιαφέρον του Oρέστη. 12 Σε μια εξομολόγησή της προς τον τελευταίο, εμφανίζει τη σωματική της κατάπτωση ως αποτέλεσμα του εξευτελισμού που υφίσταται η γυναικεία φύση της λόγω της απιστίας του και δηλώνει ότι πεθαίνει αθόρυβα και σιωπηλά. 13 Η ενότητα της αρρώστιας και του θανάτου της Χρυσούλας έχει κατηγορηθεί για αδικαιολόγητους τραίτο ετοιμοθάνατου. Η περιγραφή των τελευταίων κινήσεών της χαρακτηρίζεται από ακριβολογία και ευαισθησία: σηκώνει τα μάτια ψηλά, για να δει το παράθυρο και κοιτάζει για τελευταία φορά τον Oρέστη μέχρι να ξεψυχήσει, 16 αφήνοντας ανοιχτά τα μάτια, που υποβάλλουν στον απαρηγόρητο αγαπημένο της το ερώτημα «Γιατί με σκότωσες;». 17 Στο ίδιο μυθιστόρημα ο πρωταγωνιστικός ανδρικός χαρακτήρας, ο Oρέστης, οδηγείται στην κατάθλιψη και στην απώλεια οποιουδήποτε ενδιαφέροντος για τη ζωή λόγω της «ασθένειας του έρωτα», αλλά και λόγω προσωπικών ματαιώσεων και μιας γενικότερης εσωτερικής δυσαρμονίας. Τα πρώτα συμπτώματα της ψυχικής νόσου του ήρωα εκδηλώνονται μετά την έντονη ερωτική απογοήτευση που βιώνει, όταν διαπιστώνει ότι η ερωμένη του, η Νόρα, τον απατά: 18 εγκαταλείπει τις σπουδές του, βλέπει κάθε προσπάθεια ως καταδικασμένη εκ των προτέρων και, ταυτόχρονα, επιστρέφει στην αγκαλιά της βαριά άρρωστης Χρυσούλας. Όταν η πλατειασμούς, 14 ωστόσο αποτελεί ένα εύ- τελευταία πεθαίνει, ο Oρέστης παραιτείται εντελώς από τη γλωττο χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου: σε διάστημα ελάχιστων ημερών η κατάστασή της καθίσταται όλο και περισσότερο «ανέλπιδη», 15 καθώς ο υψηλός πυρετός δεν υποχωρεί, το κόκκινο χρώμα εξαφανίζεται από το πρόσωπό της, τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών της είναι μονίμως παγωμένα, από το πρόσωπό της τρέχει κρύος ιδρώτας, ο βήχας γίνεται όλο και πιο έντονος και ο σφυγμός ακανόνιστος. Πρόκειται για τη μοναδική φορά στο πεζογραφικό έργο του Καζαντζάκη όπου περιγράφεται τόσο λεπτομερώς η επιθανάτια αγωνία ενός χαρακτήρα: οι σκέψεις της, οι αντιδράσεις της, τα αλλοιωμένα χαρακτηριστικά του προσώπου της και τα γεμάτα τρόμο μάτια της συγκροτούν ένα συγκλονιστικό πορ- ζωή, βυθίζεται ολοκληρωτικά στη μελαγχολία, βιώνει όλο και εντονότερα τη φθορά, το «τέλος» και περιφέρεται στους δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας σαν αλλοπαρμένος, 19 προκαλώντας άλλοτε το γέλιο και άλλοτε τον οίκτο σε γνωστούς και αγνώστους. Ένας δυνατός ξερός βήχας τραντάζει σε μόνιμη βάση το κορμί του, ένας βήχας «που λες σπα μέσα του κάποιες γερές ίνες», 20 η επικοινωνία με τον εξωτερικό κόσμο καθίσταται εντελώς αδύνατη και η «σπασμένη ψυχή του» αποδεικνύεται «ψυχή όμορφη και γυναικήσια, που δεν μπόρεσε στην κρίσιμη στιγμή να κρατήσει αντρίκια το βάρος της Ιδέας και το βάρος της Σάρκας». 21 Φυματίωση 58 τχ. 104 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

4 Στο μυθιστόρημα Τόντα-Ράμπα (1931), ένας βασικός χαρακτήρας, ο Κινέζος Σου-κι, προσδιορίζεται από την ανίατη (τότε) νόσο της φυματίωσης, ήδη από την πρώτη του εμφάνιση, όπου περιγράφεται ως «ο γερο-χτικιασμένος δάσκαλος» (σ. 15), 22 με «τα νεκρωμένα δάχτυλα» (σ. 15) και «το καχεκτικό κορμί» (σ. 15). Στο μεγάλο ταξίδι του από την Κίνα στη Σοβιετική Ένωση συχνά νιώθει εξαντλημένος (σ. 34, 39), έχει αιμόπτυση (σ. 34, 36) και ανεβάζει πυρετό (σ. 36), αλλά το «κακόμοιρο αρρωστημένο κορμί του» (σ. 35) δονείται και ξανανιώνει προσωρινά μετά την επαφή του με τη σοβιετική νεολαία. Η ασθένεια τον καταπονεί και δρομολογεί τον θάνατό του στο απόγειο της κομμουνιστικής του δράσης, καθώς παρακολουθεί τη λαμπρή παρέλαση για τη δέκατη επέτειο της Oκτωβριανής Επανάστασης (σ. 206). Στο ίδιο μυθιστόρημα, ένας περιθωριακός χαρακτήρας, ο Εφραΐμ Μιχάλοβιτς, πάσχει επίσης από φυματίωση, η οποία όμως λειτουργεί ως αλληγορία για την απογοήτευσή του από την κομμουνιστική ιδεολογία. O συγκεκριμένος χαρακτήρας εισάγεται με τη μέθοδο του αδρού χαρακτηρισμού 23 ως «αδύνατος, ορμητικός, με φλογισμένα μάτια κομμένα από τη φυματίωση» (σ. 41) και χαρακτηρίζεται από τον πρωτοπρόσωπο αφηγητή ως «ο κακόμοιρος ο χτικιασμένος» (σ. 47). Η φυματίωση εδώ είναι ταυτισμένη με την αδυναμία και τη μυστικοπάθεια του νέου και αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για την εγκατάλειψή του από τη φλογερή επαναστάτρια Ραχήλ (σ. 48). Στο έπος O Καπετάν Μιχάλης, η φυματίωση της Μαρσέλας, της Γαλλίδας συζύγου του γιατρού Κασαπάκη, λειτουργεί μετωνυμικά για την πλήρη παραίτησή της από τη ζωή και συνδέεται με την ιδιότητα της παρείσακτης. Η κλιμάκωση της ασθένειάς της δίνεται συνοπτικά και εύγλωττα: «Στην αρχή αναστέναζε, ύστερα έβηχε και τώρα τελευταία, λέει, παίρνει τη λεκάνη και φτύνει αίμα» (σ. 62). Η άλλοτε όμορφη Γαλλίδα έχει χάσει τον ύπνο της, δεν είναι πλέον επιθυμητή από τον άντρα της, ο οποίος την απατά με την υπηρέτριά τους (σ. 62), και, προκειμένου να καλύψει τα ίχνη της αρρώστιας, χρησιμοποιεί έντονο μακιγιάζ στις δημόσιες εμφανίσεις της (σ. 123), προκαλώντας τα ειρωνικά σχόλια του κοινωνικού περίγυρου (σ. 123). Στο O Χριστός ξανασταυρώνεται, η πολύχρονη μάχη της Μαριορής με τη φυματίωση την οδηγεί στον θάνατο. Η υποταγμένη και παθητική κόρη του παπα-γρηγόρη εμφανίζεται από την αρχή του έργου χλωμή, αδύνατη, με έντονα τα σημάδια της κληρονομικότητας ως προς «την κακήν αρρώστια που τρώει τα πλεμόνια του ανθρώπου» (σ. 63). Η ηρωίδα περιγράφεται διαρκώς να βήχει και να έχει ένα άσπρο μαντιλάκι γύρω από το στόμα (στοιχείο εμβληματικής συνοδείας του χαρακτήρα 24 ) τελικά εισάγεται σε ένα σανατόριο (σ. 321) και η πρώτη αντίδραση των γιατρών δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική: «την είδαν σήμερα το πρωί οι γιατροί και κούνησαν το κεφάλι τους» (σ. 319). Oι μεταγενέστερες απαντήσεις των «επίσημων γιατρών» 25 στα ερωτήματα του πατέρα της χαρακτηρίζονται από επιφυλακτικότητα σχετικά με την πορεία της υγείας της, προαναγγέλλοντας τον θάνατό της APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 104 (σ. 321), ενώ ο άρχοντας Πατριαρχέας, πατέρας του αρραβωνιαστικού της Μιχελή, εκφράζει φόβους για το ενδεχόμενο η φυματίωσή της να «μολύνει» το οικογενειακό αίμα (σ. 321). Η ίδια η ασθενής, σε επιστολή προς τον πατέρα της, αναφέρεται στην αδιάφορη συμπεριφορά των γιατρών, οι οποίοι της δείχνουν ότι έχει πλέον χάσει τη μάχη (σ. 366), κάνει λόγο για την παρατεταμένη ακινησία της στο κρεβάτι της κλινικής (σ. 366) και δείχνει να διακατέχεται από ενοχές λόγω του γεγονότος ότι είναι άρρωστη και στενοχωρεί τον ηλικιωμένο πατέρα της (σ. 366). Η τελευταία εμφάνισή της «εν δράσει» πραγματοποιείται στο επεισόδιο της συνάντησής της με τον Μανολιό, ο οποίος την αντικρίζει εξαϋλωμένη, αποστεωμένη, με το πρόσωπό της να θυμίζει κρανίο (σ. 384), λίγο πριν από τον θάνατό της, που λειτουργεί καταλυτικά για τον πατέρα και τον αρραβωνιαστικό της. Έκζεμα - δερματοπάθεια Στο μυθιστόρημα O Χριστός ξανασταυρώνεται, το αποτρόπαιο έκζεμα που εκδηλώνεται στο πρόσωπο του Μανολιού αποτελεί βασικό μοχλό της δράσης, καθώς αποτρέπει τη σαρκική ένωσή του με τη χήρα Κατερίνα. 26 Ενώ ο νεαρός βοσκός που έχει αναλάβει να ενσαρκώσει τον Χριστό στην καθιερωμένη αναπαράσταση των Παθών η οποία τελείται κάθε τέσσερα χρόνια στο χωριό βασανίζεται από ερωτηματικά σχετικά με το εάν πρέπει 3. Tυφλός που οδηγείται από παιδί. Έργο του Διονυσίου Tσόκου. Λάδι σε μουσαμά, Aθήνα, Eθνική Πινακοθήκη. 59

5 να συναντήσει τη χήρα, ξαφνικά αισθάνεται το πρόσωπό του να πρήζεται με έναν πρωτόγνωρο τρόπο: φουσκώνουν οι φλέβες του λαιμού του, το αίμα ανεβαίνει στο κεφάλι του, τα μελίγγια του χτυπούν δυνατά, αισθάνεται το πρόσωπό του να μυρμηγκιάζει, κρύος ιδρώτας τον λούζει, δεν μπορεί να ανοίξει το στόμα του (σ ). Όταν κατορθώνει να διακρίνει το πρόσωπό του σε ένα καθρεφτάκι, βγάζει τρομαγμένη φωνή μπροστά στο αποτρόπαιο θέαμα: «Όλο του το πρόσωπο είχε ξαφρίσει, τα μάτια του είχαν γίνει δυο μικρές χάντρες, η μύτη του είχε χωθεί μέσα στα τουμπανισμένα μάγουλα και το στόμα του είχε γίνει μια τρύπα» (σ. 118). Η πρώτη του σκέψη είναι ότι πρόκειται για λέπρα και αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί πλέον να επισκεφθεί την Κατερίνα. Στη συνέχεια κάθεται στο στρώμα του και ζητά τη βοήθεια του Θεού, δείχνοντας ότι διακατέχεται από συναισθήματα ντροπής και ενοχής για τη «σάρκινη μουτσούνα» (σ. 118) που ξαφνικά κόλλησε στο πρόσωπό του, το απειλητικό έκζεμα, που στη σκέψη του ταυτίζεται με τον κοινωνικό στιγματισμό. Ωστόσο, το επόμενο πρωινό, παρά το γεγονός ότι το δέρμα του έχει σκάσει και τρέχει ένα κιτρινόθολο υγρό που πήζει στα μουστάκια και στα γένια του, αντιμετωπίζει την κατάσταση με στωική διάθεση, θεωρώντας ότι κάποιος κρυφός λόγος θα υπάρχει για τη συμφορά του (σ. 120). Παραδόξως, όσο περνάει ο χρόνος, ο ήρωας αισθάνεται ανακούφιση και αφοσιώνεται στο σκάλισμα της μορφής του Χριστού πάνω σε ένα ξύλο (σ. 121), πεπεισμένος ότι η δερματική νόσος ήταν θεόσταλτη, ενώ το κοινωνικό περιβάλλον εκλαμβάνει το έκζεμα ως μια μορφή δαίμονα (σ. 133) που δεν έχει ανάγκη από «αλοιφές και μαντζούνια» (σ. 174), αλλά απαιτεί εξορκισμό (σ. 174), ή ως ένδειξη αγιοσύνης (σ. 134). Η πορεία της ασθένειας του ήρωα ακολουθεί έναν ορισμένο κύκλο, που σχετίζεται με τις αντιδράσεις δύο γυναικείων χαρακτήρων όταν αντικρίζουν το «σημαδεμένο» πρόσωπο του ήρωα: όταν ο Μανολιός εμφανίζεται μπροστά στη Λενιό, την αρραβωνιαστικιά του, λέγοντάς της ότι έχει λέπρα, εκείνη απομακρύνεται οριστικά από κοντά του (σ ), ενώ όταν συναντά την Κατερίνα (σ ), τη βλέπει έκπληκτος να πέφτει στην αγκαλιά του, να τον αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη στοργή και να του προτείνει να ακολουθήσει τον δρόμο του Χριστού και να τη σώσει, όπως Εκείνος είχε σώσει την αμαρτωλή Μαγδαληνή. Έτσι, η δερματοπάθεια του Μανολιού είναι η αφορμή για να μεταμορφωθεί ουσιαστικά η Κατερίνα και να ταυτιστεί με το πρόσωπο του Θείου Δράματος που καλείται να ενσαρκώσει, τη Μαγδαληνή (σ. 190). Η «μάσκα» 28 φεύγει οριστικά από το πρόσωπο του Μανολιού, το πρωινό που εκείνος τρέχει στο χωριό αποφασισμένος να αναλάβει την ευθύνη για τον θάνατο του νεαρού Τουρκόπουλου: αισθάνεται όχι μόνο να ελαφραίνουν η ψυχή του και το κορμί του, αλλά και «ένα ένα να πέφτουν τα λέπια από τα μάγουλά του και γύρα από το στόμα» (σ. 216), και αγγίζοντας το πρόσωπό του διαπιστώνει ότι «η άγρια σάρκα είχε λιώσει σαν το κερί, ξεφούσκωσε το ξαφρισμένο μούτρο, ξαναγύρισε στον άνθρωπο» (σ. 216). Το παραπάνω επεισόδιο, που δρομολογεί πολύ σημαντικές 4. Γυναίκα που πάσχει από ψυχική ασθένεια. Σκίτσο του Tardieu. εξελίξεις στο μυθιστόρημα O Χριστός ξανασταυρώνεται, αποτελεί αξιοποίηση μιας οδυνηρής προσωπικής εμπειρίας του Καζαντζάκη, η οποία καταγράφεται και στο αυτοβιογραφικό πεζογράφημα Αναφορά στον Γκρέκο. Το 1922 ο συγγραφέας, σε ηλικία σαράντα ετών, είχε συναντήσει σε έναν κινηματογράφο της Βιέννης μια νεαρή κοπέλα, τη Φρίντα, η οποία τράβηξε το ερωτικό ενδιαφέρον του και αποδέχθηκε την πρότασή του να συναντηθούν ξανά το επόμενο βράδυ. Όμως, μόλις χώρισαν το πρόσωπο του νεαρού άνδρα παραμορφώθηκε φρικτά, γεμίζοντας φουσκάλες, με αποτέλεσμα τα μάτια του και το στόμα του να διακρίνονται μόλις και μετά βίας. O αφηγητής θυμάται τους λεπρούς που έβλεπε στην Κρήτη όταν ήταν παιδί και περιγράφει με αδρά χρώματα το θέαμα που αντίκρισε στον καθρέφτη το επόμενο πρωινό: «μια μάσκα αποτρόπαιη από κρέας ήταν κολλημένη στο πρόσωπό μου, το δέρμα μου είχε αρχίσει να σκάζει και να τρέχει ένα ασπροκίτρινο υγρό δεν ήμουν άνθρωπος, ήμουν δαίμονας» (σ ). Επί δύο εβδομάδες το έκζεμα δεν υποχωρούσε και εκείνος δεν τολμούσε να βγει από το σπίτι, στέλνοντας κάθε πρωί στη Φρίντα το ίδιο στερεότυπο τηλεγράφημα: «Δεν μπορώ σήμερα, θα ρθω αύριο» (σ. 425). Στη συνέχεια ο συγγραφέας επισκέφθηκε έναν διάσημο ψυχαναλυτή της εποχής, τον φροϋδιστή Βίλχελμ Στέκελ, 30 ο οποίος διέγνωσε ότι ο αφηγητής έπασχε από τη νόσο των ασκητών (σ. 426), διευκρινίζοντας ότι η ψυχή του, «βυθισμένη στη βουδική κοσμοθεωρία, θαρρεί πως να κοιμηθείς με γυναίκα 60 τχ. 104 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

6 είναι αμαρτία θανάσιμη δεν αφήνει λοιπόν το σώμα της ν αμαρτήσει» (σ. 426). O αφηγητής τότε είχε φύγει εκνευρισμένος και πεισματωμένος από το γραφείο του Στέκελ, αλλά ένα μήνα αργότερα έφυγε από τη Βιέννη και λυτρώθηκε οριστικά από τη «μάσκα του δαίμονα» και την επιθυμία του για τη Φρίντα. Όπως εύστοχα υπογραμμίζει ο Πέτρος Χαρτοκόλλης, η όλη εμπειρία ήταν μια «αλλεργική νευροδερματική περίπτωση», 31 που λειτούργησε ως αμυντικός μηχανισμός στην προσπάθεια του συγγραφέα να ταυτιστεί με τον Βούδα και να αντιμετωπίσει το άγχος που του προκαλούσε η εσωτερική του βία και η απειλή να εκραγεί μέσα στο γοητευτικό αλλά διεφθαρμένο περιβάλλον της Βιέννης. 32 Συμπεράσματα Oι περισσότερες από τις νόσους που εκδηλώνονται στα έργα του Καζαντζάκη δεν επιδέχονται ιάσεως και χτυπούν αδιακρίτως πρωταγωνιστικούς και δευτεραγωνιστικούς χαρακτήρες (από τους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες προσβάλλονται κυρίως οι ευαίσθητοι ή αδύναμοι και όχι οι προβολές του νιτσεϊκού αρχετύπου όπως ο Ζορμπάς ή ο καπετάν Μιχάλης). Oι πάσχοντες σε ορισμένες περιπτώσεις γκετοποιούνται, αποκλείονται κοινωνικά (οι λεπροί στο O καπετάν Μιχάλης). Εντυπωσιακή είναι η απουσία ή η αδυναμία της επίσημης ιατρικής (οι γιατροί δεν ασχολούνται με τις περιπτώσεις της Χρυσούλας στο Σπασμένες ψυχές και της Oρτάνς στον Ζορμπά, αλλά και οι γιατροί της Μαριορής στο O Χριστός ξανασταυρώνεται τη θεωρούν εξαρχής χαμένη υπόθεση), ενώ περιορισμένη είναι η συνεισφορά και της λαϊκής ιατρικής (τα γιατροσόφια και οι αλοιφές της κυρα-μανταλένιας αποδεικνύονται αδύναμα να θεραπεύσουν τον καπετάν Φουρτούνα στο O Χριστός ξανασταυρώνεται). Στα δύο πρώτα μυθιστορήματά του Κρητικού συγγραφέα (Όφις και κρίνο, Σπασμένες ψυχές) κυριαρχούν οι ψυχικές νόσοι, οι οποίες ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία της «νόσου 5. «La M lancolie», έργο του E. Munch. APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 104 του έρωτα» και αποτελούν μοχλό της δράσης, καθορίζοντας την τύχη των ηρώων: στο Όφις και κρίνο η παραφροσύνη του αφηγητή οδηγεί τον ίδιο και την ερωμένη του στον θάνατο, ενώ στο Σπασμένες ψυχές η κατάθλιψη παρασύρει τη Χρυσούλα στον θάνατο και τον Oρέστη στην κοινωνική απομόνωση. Στα μεταγενέστερα μυθιστορήματα του Καζαντζάκη, με ποσοτικά κριτήρια, η φυματίωση είναι η ασθένεια που εμφανίζεται συχνότερα (δεν είναι τυχαίο ότι η συγκεκριμένη ασθένεια είχε λάβει διαστάσεις θανατηφόρου επιδημίας στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα): τέσσερις χαρακτήρες παρουσιάζονται να πάσχουν από αυτήν, από τους οποίους οι δύο σημαντικότεροι (η Μαριορή στο O Χριστός ξανασταυρώνεται και ο Σου-κι στο Τόντα-Ράμπα) χάνουν τη μάχη με τη ζωή, ενώ οι δύο άλλοι οδηγούνται στο κοινωνικό περιθώριο. Κεντρική θέση, όμως, κατέχει στο μυθιστορηματικό έργο του συγγραφέα το επεισόδιο του εκζέματος στο O Χριστός ξανασταυρώνεται: η ενότητα των σελίδων που επικεντρώνονται στη δερματοπάθεια του Μανολιού αποτελεί το κέντρο βάρους ολόκληρου του μυθιστορήματος, καθώς ωθεί τον Μανολιό και την Κατερίνα να συνειδητοποιήσουν το ηθικό βάρος των προσώπων του Θείου Δράματος που έχουν αναλάβει να υποδυθούν και να διαμορφώσουν μια διαφορετική στάση ζωής. Αντανάκλαση του προσωπικού βιώματος του δημιουργού που περιγράφεται και στο Αναφορά στον Γκρέκο, το έκζεμα του Μανολιού αποτελεί ουσιαστικά και τη μόνη περίπτωση νόσου που ιάται, εκφράζοντας την ευρύτερη άποψη του συγγραφέα για την αλληλεπίδραση ψυχής και σώματος. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, O καπετάν Μιχάλης, θ ανατύπωση, Αθήνα 1981 (1η έκδοση: 1953). 2 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, O τελευταίος πειρασμός, ιζ επανεκτύπωση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1998 (1η έκδοση: 1955). 3 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, O Χριστός ξανασταυρώνεται, 10η έκδοση, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1974 (1η έκδοση: 1954). 4 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, O φτωχούλης του Θεού, στ επανεκτύπωση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1984 (1η έκδοση: 1956). 5 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, 6η έκδοση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1968 (1η έκδοση: 1946). 6 Βλ. Robert Scholes / Robert Kellogg, The Nature of Narrative, Oxford University Press, New York 1966, σ Βλ. Κωστής Παλαμάς (Διαγόρας), «Φιλολογική ζωή», Παναθήναια 11 (15 Φεβρουαρίου 1906), σ. 281 (αναδημοσίευση: Νέα Εστία 63/739 (15 Απριλίου 1958), σ. 615). 8 Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος στη έκδοση Νίκος Καζαντζάκης (Κάρμα Νιρβαμή), Όφις και κρίνο, σημειώσεις-σχόλια-επιμέλεια Πάτροκλος Σταύρου, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα Η αναλυτική παρουσίαση της «τρέλας» του καζαντζακικού ήρωα διαμέσου του λόγου του επιβεβαιώνει την παρατήρηση του Foucault ότι η σχετική νόσος συγκροτείται από όλα αυτά που αναφέρονται σε αποφάνσεις που την ονομάζουν, την τεμαχίζουν, την περιγράφουν, την επεξηγούν, αφηγούνται την ανάπτυξή της, την κρίνουν και πιθανόν της δίνουν λόγο. Βλ. Michel Foucault, Η Αρχαιολογία της γνώσης, μτφρ. Κωστής Παπαγιώργης, Εξά- 61

7 ντας, Αθήνα 1987, σ Το μυθιστόρημα γράφτηκε στο Παρίσι το 1908 και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό O Νουμάς στα τεύχη , που καλύπτουν την περίοδο από 30 Αυγούστου 1909 έως 7 Φεβρουαρίου O Καζαντζάκης το υπέγραψε με το ψευδώνυμο Πέτρος Ψηλορείτης. 11 Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 367 (22 Νοεμβρίου 1909), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 368 (29 Νοεμβρίου 1909), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 370 (13 Δεκεμβρίου 1909), σ Βλ. Απόστολος Σαχίνης, Η πεζογραφία του αισθητισμού, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1981, σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 376 (24 Ιανουαρίου 1910), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 377 (31 Ιανουαρίου 1910), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 378 (7 Φεβρουαρίου 1910), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 369 (6 Δεκεμβρίου 1909), σ Πέτρος Ψηλορείτης, «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς 378 (7 Φεβρουαρίου 1909), σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος αντιστοιχούν στην έκδοση: Νίκος Καζαντζάκης, Τόντα-Ράμπα, μτφρ. Γιάννης Μαγκλής, εκδ. Ελένης Καζαντζάκη, Αθήνα, χ.χ. (1 η έκδοση: 1931). 23 Βλ. Gerald Prince, A Dictionary of Narratology, University of Nebraska Press, Lincoln and London 1987, σ Βλ. Ren Wellek / Austin Warren, Theory of Literature, Penguin Books, London 1985, σ. 219 (1η έκδοση: 1949). 25 Oι επίσημοι γιατροί που αναλαμβάνουν τη θεραπεία της Μαριορής αντιδιαστέλλονται με τη «λαϊκή ιατρική» της Μανταλένιας, η οποία εφαρμόζεται στον καπετάν Φουρτούνα. 26 Από αλλεργικό πρήξιμο στο άνω χείλος ταλαιπωρούνταν και ο ίδιος ο συγγραφέας την περίοδο συγγραφής του μυθιστορήματος αυτού (Ιούλιος 1948). Βλ. Ελένη Καζαντζάκη, Νίκος Καζαντζάκης. O ασυμβίβαστος, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα (1η έκδοση: 1977), σ Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, O Χριστός ξανασταυρώνεται, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα O Τζαντ Χάτεμ θεωρεί ότι η παραμόρφωση του προσώπου του Μανολιού και η θεραπεία του δεν κατανοούνται τόσο ικανοποιητικά με τη θρησκευτική ερμηνεία της επέμβασης του Θεού (που προτείνεται από το ίδιο το κείμενο και φωτίζει κυρίως την ψυχολογία των προσώπων και όχι την πραγματικότητα του φαινομένου) και αντιτάσσει έναν ενδιαφέροντα συσχετισμό της σάρκινης αποτρόπαιας μάσκας του εκζέματος με την ξύλινη μάσκα του Χριστού που ο ήρωας είχε αρχίσει να λαξεύει τη μέρα που το πρόσωπό του παραμορφώθηκε. Βλ. Τζαντ Χάτεμ, Νίκος Καζαντζάκης. Μάσκα και χάος, μτφρ. Αλέξης Γ. Δήμου, Κέδρος, Αθήνα 1984, σ Oι παραπομπές στις σελίδες του μυθιστορήματος, στο Νίκος Καζαντζάκης, Αναφορά στον Γκρέκο, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα, 6 χ.χ. (1η έκδοση: 1961). 30 Αναλυτικά για τη σχέση ανάμεσα στον Καζαντζάκη και τον Στέκελ, βλ. Άννα Κατσή-Χρυσογέλου, «O Καζαντζάκης στη Βιέννη το 22 και οι σχέσεις του με τον ψυχολόγο Stekel», Επιστημονική Επετηρίς του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΕΚΠΑ, Αθήνα 1980, σ Βλ. Πέτρος Χαρτοκόλλης, Λογοτεχνία και ψυχανάλυση. Δέκα ομόκεντρα κείμενα, «Μυστικισμός και επιθετικότητα: η δερματοπάθεια του Νίκου Καζαντζάκη», Θεμέλιο, Αθήνα 1999, σ. 139 (όλο το σχετικό κεφάλαιο, σ ). 32 Βλ. στο ίδιο, σ ΒΙΒΛΙOΓΡΑΦΙΑ FOUCAULT MICHEL, Η αρχαιολογία της γνώσης, μτφρ. Κωστής Παπαγιώργης, Εξάντας, Αθήνα 1987 (L arch ologie du savoir, Gallimard, Paris 1969). ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, Νίκος Καζαντζάκης. O Ασυμβίβαστος, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα (1η έκδ. 1977). ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΝΙΚOΣ (Κάρμα Νιρβαμή), Όφις και κρίνο, σημειώσειςσχόλια-επιμέλεια Πάτροκλος Σταύρου, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα (Πέτρος Ψηλορείτης), «Σπασμένες ψυχές», O Νουμάς ( )., Τόντα-Ράμπα, μτφρ. Γιάννης Μαγκλής, εκδ. Ελένης Καζαντζάκη, Αθήνα, χ.χ. (1η έκδ. 1931)., Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα (1η έκδ. 1946)., O Χριστός ξανασταυρώνεται, εκδ. Ελ. Καζαντζάκη, Αθήνα (1η έκδ. 1954)., O καπετάν Μιχάλης, θ ανατύπωση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1981 (1η έκδ. 1953)., O φτωχούλης του Θεού, στ επανεκτύπωση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1984 (1η έκδ. 1956)., O τελευταίος πειρασμός, ιζ επανεκτύπωση, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα 1998 (1η έκδ. 1955)., Αναφορά στον Γκρέκο, εκδ. Καζαντζάκη, Αθήνα, 6 χ.χ. (1η έκδ. 1961). ΚΑΤΣΗ-ΧΡΥΣOΓΕΛOΥ ΑΝΝΑ, «O Καζαντζάκης στη Βιέννη το 22 και οι σχέσεις του με τον ψυχολόγο Stekel», Επιστημονική Επετηρίς του Πανεπιστημίου Αθηνών, ΕΚΠΑ, Αθήνα 1980, σ ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΩΣΤΗΣ (Διαγόρας), «Φιλολογική ζωή», Παναθήναια 11 (15 Φεβρουαρίου 1906), σ. 281 (αναδημοσίευση: Νέα Εστία 63/739 (15 Απριλίου 1958), σ. 615). PRINCE GERALD, A Dictionary of Narratology, University of Nebraska Press, Lincoln and London ΣΑΧΙΝΗΣ ΑΠOΣΤOΛOΣ, Η πεζογραφία του αισθητισμού, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα SCHOLES ROBERT / ROBERT KELLOGG, The Nature of Narrative, Oxford University Press, New York ΧΑΡΤOΚOΛΛΗΣ ΠΕΤΡOΣ, Λογοτεχνία και ψυχανάλυση. Δέκα ομόκεντρα κείμενα, Θεμέλιο, Αθήνα ΧΑΤΕΜ ΤΖΑΝΤ, Νίκος Καζαντζάκης. Μάσκα και χάος, μτφρ. Αλέξης Γ. Δήμου, Κέδρος, Αθήνα WELLEK REN / AUSTIN WARREN, Theory of Literature, Penguin Books, London 1985 (1η έκδ. 1949). Suffering Personae in Nikos Kazantzakis Novels Thanasis Agathos In this article we attempt to draw an outline of the typology of diseases that appear in the polymorphous world of Nikos Kazantzakis novels. Quite many personae in Kazantzakis prose are connected with a broad spectrum of physical and psychic diseases: the psychic and spiritual morbidity of the hero in Serpent and Lily, Orestes depression in Broken Souls, the tuberculosis obsessing the pure communist Shuki in Toda-Raba, madam Ortance s fatal malady in Zorba the Greek as well as the hideous eczema that carves Manolios face in Christ Recrucified are only a few representative examples. Furthermore, we will probe the functional role of the diseases and their cure, whenever it is attempted and succeeds in the various novels, and their incorporation in the framework of Kazantzakis prose oeuvre. 62 τχ. 104 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ. Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ Μαύρα, σαν τον έβενο, μαλλιά Στη γιαγιά Φωτούλα, που δεν πρόλαβε να το διαβάσει, γιατί έφυγε ξαφνικά για τη γειτονιά των αγγέλων. Και στον παππού Γιώργο, που την υποδέχτηκε εκεί ψηλά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ

Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ Π Ε Ν Τ Ε Ν Ε Α Π Ο Ι Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Ι Ν Ο Υ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΕ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΔΟΥΚΑ / Κανιάρης Μην πας στο Ντητρόιτ Ουρανός-λάσπη Ζώα κυνηγούν ζώα Η μητέρα του καλλιτέχνη πάνω σε

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ

Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Κυριάκος Δ. Παπαδόπουλος ΑΠΟ ΦΤΕΡΟ ΚΙ ΑΠΟ ΦΩΣ Λεμεσός 1995-1998 2 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΡΩΤΗ 3 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Ένα τρελό αστέρι Εκείνη τη νύχτα του Μάη ο ουρανός ήταν ολοκάθαρος. Μια απαλή ομίχλη θόλωνε το φως των

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ

ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ (Όχι) για την οικογένεια και τους φίλους μου ΕΙΧΑ ΕΙΧΑ ΕΝΑ ΜΑΥΡΟ ΣΚΥΛΟ ΣΚΥΛΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Κείμενο - εικονογράφηση Μάθιου Τζόνστοουν, πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια.

Aγχώδεις διαταραχές. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί τι είναι οι αγχώδεις διαταραχές και πώς μπορείτε να βρείτε βοήθεια. Οι αγχώδεις διαταραχές, όπως η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, η Διαταραχή Πανικού και η Κοινωνική Φοβία, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον

Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη Ζήτησε να συναντηθούμε νύχτα. Το φως της μέρας τον ενοχλούσε, είπε. Η νύχτα είναι πιο τρυφερή, πιο ευάλωτη. Η φωνή του χανόταν. Μια φωνή τρυφερή και ευάλωτη, σαν τη νύχτα του

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Το σώμα και η υγεία μου Ενότητα: Υγεία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών.

Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση αντιβιοτικών και φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Φυσικές Επιστήμες και Αγωγή Υγείας (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Η Ενότητα 4. Θεραπεία των Λοιμώξεων. Aφορά στη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ KOYTIA ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΑΡΙΘΜΟΙ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ Σε περίπτωση που έχετε αμφιβολίες σχετικά με την κατάσταση του θύματος ή αν δεν είστε βέβαιοι πώς να χειριστείτε την κατάσταση, καλέστε 166 ή αναζητήστε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

Μουσικοθεραπεία ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, ΧΡΗΣΙΜΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Μουσικοθεραπεία Ντόρα Ψαλτοπούλου Μουσικοθεραπεύτρια MA-CMT Master of Arts, New York University να τσιγγάνικο ρητό λέει ότι «όποιος πόνο έχει, μιλιά δεν έχει». Κι ένας Κινέζος ποιητής θα πει ότι «χτυπάμε

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, !! Ἡ μήτηρμουἐκρέμασετὴνκεφαλήν,ὡςκατάδικος,ὅστιςἴσταται πληκτικῆςσιωπῆς. ἐνώπιοντοῦκριτοῦτουμὲτὴνσυναίσθησιντρομεροῦτινὸςἐγκλήματος. -Μάλιστα,μητέρα!Πῶςδὲντὸ'θυμοῦμαι!ἦτανἡμόνημαςἀδελφὴ, -Τὸ'θυμᾶσαιτὸἈννιώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ. Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ. Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ Nευρολόγος-Ψυχίατρος, Πρόεδρος της Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών ALZHEIMER ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ ΤΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑNΓΚΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

ΤΟ ΤΑNΓΚΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΤΟ ΤΑNΓΚΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ Bασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Γιάννη Ξανθούλη N-ORASIS ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΤΕΛΙΔΑΚΗΣ ΔΙΑΝΟΜH Περιεχόμενα 7 // Συντελεστές 9 // Ηθοποιοί 11 // Σύνοψη 13 // Σημείωμα σκηνοθέτη

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει

Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα, που μέχρι και ο ήλιος αναγκάστηκε να φορέσει Κατευθυνόμενη συμμετοχική δουλειά όλης της τάξης 2ο Δημοτικό Σχολείο Συκεών Θεσσαλονίκης Τάξη Γ1 2005-2006 Μια φορά κι έναν καιρό, όχι πολλά χρόνια πριν, μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, είχε τόση ζέστη, καύσωνα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗ Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σας παρουσιάουμε μερικά βιβλία που έχουν σχέση με τη γραφή και την ψυχανάλυση. Γιατί τι άλλο είναι μια συνεδρία, από μία συν-γραφή σε διαρκή εξέλιξη; Ελπίζουμε να τα βρείτε ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Το έργο αποτελεί μία ηθογραφική ψυχογραφία με κοινωνικό περιεχόμενο. Οι ήρωες του μας θυμίζουν ήρωες από τα έργα του Τολστόι (Πόλεμος και Ειρήνη αγροτικές εργασίες)

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξιος Δανιάς. 5 ο Δημοτικό Σχολείο Χολαργού. 1 ο BΡΑΒΕΙΟ

Αλέξιος Δανιάς. 5 ο Δημοτικό Σχολείο Χολαργού. 1 ο BΡΑΒΕΙΟ Αλέξιος Δανιάς 5 ο Δημοτικό Σχολείο Χολαργού 1 ο BΡΑΒΕΙΟ ΠΑΙ ΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ 2010-2011 ΠΑΙ ΙΚΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ 2010-2011 Αλέξιος Δανιάς 5 ο Δημοτικό Σχολείο Χολαργού 1 ο BΡΑΒΕΙΟ 2 Γεια

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΠΟΟΥΠ ΩΔΗ ΣΤΗΝ ΜΟΝΑΞΙΑ Ευτυχής που ποθεί και που νοιάζεται Την πατρική γη να φυλάξει, Το γενέθλιο αγέρι, Στο χώμα του να ανασαίνει Που με γάλα ή ξερό ψωμί τρέφεται Και στους φίλους του πάει στολισμένος

Διαβάστε περισσότερα

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί

AYTOKTONIA. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί AYTOKTONIA Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί το θάνατο αγαπημένου προσώπου που αυτοκτονεί Η αυτοκτονία αγαπημένου προσώπου είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Kink Motel. αφήγημα ΕΛΕΝΑ ΦΑΚΟΥ. το ξενοδοχείο των σκοτεινών πόθων. CaptainBook.gr

Kink Motel. αφήγημα ΕΛΕΝΑ ΦΑΚΟΥ. το ξενοδοχείο των σκοτεινών πόθων. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα)

Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μάθημα: Νέα Ελληνική Λογοτεχνία ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ (1883-1957) Αναφορά στον Γκρέκο (απόσπασμα) Μπήκα στο χωριό, νύχτωνε πια, οι πόρτες όλες σφαλιχτές, μες στις αυλές τα σκυλιά μυρίστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ συγγραφέας του βιβλίου ΚΑΡΚΙΝΟΣ: ΔΑΣΚΑΛΟΣ & ΦΙΛΟΣ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ συγγραφέας του βιβλίου ΚΑΡΚΙΝΟΣ: ΔΑΣΚΑΛΟΣ & ΦΙΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΕΦΕΡΛΗΣ συγγραφέας του βιβλίου ΚΑΡΚΙΝΟΣ: ΔΑΣΚΑΛΟΣ & ΦΙΛΟΣ 15 Views December 18, 2014 Συνέντευξη στην Ιουλία Ιωάννου «Η γνώση είναι προσωπική εμπειρία, όλα τα άλλα είναι απλώς πληροφορίες». Το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια:

Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Στο βίντεο: Τραπέζι: Σκηνή στην αυλή: Σχόλια: Video 1 Εκφοβισμός με μηνύματα Οι μαθητές στέλνουν συχνά μηνύματα ο ένας στον άλλο. Μερικοί μαθητές λαμβάνουν μηνύματα που δεν είναι πολύ ευχάριστα και αποτελούν μια μορφή εκφοβισμού. Στο βίντεο: Τραπέζι:

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών.

Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές πως η υγιεινή του αναπνευστικού μπορεί να οδηγήσει στη μετάδοση μικροοργανισμών και ασθενειών. Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Αυτή η ενότητα έχει στόχο να διδάξει τους μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Jingle Hands 2 Hours Pure Massage

Jingle Hands 2 Hours Pure Massage Jingle Hands 2 Hours Pure Massage Η Χριστουγεννιάτικη έκδοση του M.N. Healing Experience. 2 συνεχόμενες ώρες απολαυστικού και θεραπευτικού μασάζ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει : Rejuvance Holistic Massage

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΙΟΥ: ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ Ασκήσεις για εύρος κινήσεων Κάμψη ισχίου και γόνατος: Ξαπλωμένος με τη πλάτη και τα πόδια τεντωμένα, τα δάκτυλα των ποδιών να βλέπουν κατά το ταβάνι και

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό

Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Μιμίκα Κρανάκη, Ένα τόπι χρωματιστό Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α Γυμνασίου Απαντήσεις ερωτήσεων σχολικού βιβλίου σχ. βιβλίο (σελ. 184) Γυμνάσιο: 9.000 μαθήματα με βίντεο-διδασκαλία για όλο το σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς

ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΕικόνατηςΕυρωπαϊκήςΈνωσης Αθανάσιος Ν. Σαμαράς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς 2 Εικόνες Κρατών Εικόνα της Ε.Ε. Το σύνολο των χαρακτηριστικών μίας χώρα που μας έρχεται στο μυαλό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΣΕΝΑ, ΠΟΥ Η ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών...

Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Τεύχος 3o Noέµβριος 2008 2ο ηµ. Σχ. Ατσιπόπουλου Tα Ατσιποπουλάκια!!! Για παιδιά από 5 εώς 105 ετών... Θεατρικό παιχνίδι : «Αγάλµατα» «Τα παιδιά δεν είναι δοχεία που πρέπει να γεµίσουµε αλλά εστίες που

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση

ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση ΖΩΝΤΑΣ ΜΕ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αγγελική Πρεφτίτση Όταν, σε ηλικία 11 ετών, µου ανακοίνωσαν ότι πάσχω από Κυστική Ίνωση, µια ασθένεια παντελώς άγνωστη σε µένα µέχρι τότε, είναι αλήθεια πως δεν θορυβήθηκα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα

Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Εργαλείο Εκπαιδευτικής Αξιολόγησης για παιδιά µε Αυτισµό στο Γνωστικό τοµέα Οπτική αντίληψη Ακουστική αντίληψη Γνωστικός - εκτελεστικός τοµέας Γνωστικός - εκφραστικός τοµέας Μίµηση Οπτική µνήµη Λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΓΧΟΥΣ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ: Τι είναι άγχος: Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το μυαλό και το σώμα σας σε κάθε νέα απειλητική ή συγκινησιακή ( συναρπαστική ) κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα

Ήταν μια φορά.. Moυσικά Παραμύθια για αφηγητή και ορχήστρα εγχόρδων. Η εκδήλωση εντάσσεται στον κύκλο Το Ελληνικό Σχέδιο στη Στέγη

Ήταν μια φορά.. Moυσικά Παραμύθια για αφηγητή και ορχήστρα εγχόρδων. Η εκδήλωση εντάσσεται στον κύκλο Το Ελληνικό Σχέδιο στη Στέγη 10.4.2013 Ήταν μια φορά.. Moυσικά Παραμύθια για αφηγητή και ορχήστρα εγχόρδων Η εκδήλωση εντάσσεται στον κύκλο Το Ελληνικό Σχέδιο στη Στέγη Για παιδιά από 5 ετών και άνω. 28 Απριλίου 2013 Κεντρική Σκηνή

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ. Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου Στηρίζοντας το παιδί που θρηνεί τη δολοφονία αγαπημένου προσώπου O θάνατος αγαπημένου προσώπου από μια εσκεμμένη πράξη βίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Δ'. ΚΕΙΜΕΝΟ 'Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996) Μικρή Πράσινη Θάλασσα Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ Που θα θελα να σε υιοθετήσω Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνου Καβάφη:

Κωνσταντίνου Καβάφη: 1 Κωνσταντίνου Καβάφη: Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ 595 μ.χ. «Το γήρασμα του σώματος και της μορφής μου είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι. Δεν έχω εγκαρτέρησι καμιά. Εις σε προστρέχω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248

ΣΕΛ. 264 ΣΕΛ. 320 TIMH 11,00 ΣΕΛ. 248 Η Άλκη Ζέη στο Η μωβ ομπρέλα Οι μεγάλοι και τα παιδιά. Δυο κόσμοι τόσο διαφορετικοί. Ο καθένας κουβαλάει τη δική του αλήθεια. Γι αυτό άλλωστε και πίσω από μια μωβ ομπρέλα μπορεί να κρύβονται πολλές! ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗ = ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 27 Φεβρουαρίου, 2014 Παναγιώτα Χριστοδούλου Κοινωνική Λειτουργός ΜΑ, Υπ. Διδάκτορας Ορισμός Εμπορίας Προσώπων Σύμφωνα με τον περί Καταπολέμησης της Εμπορίας και

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία.

ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ. *Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι σπασμοί. υποχωρούν μόνοι τους χωρίς να προλάβουμε να δώσουμε κάποια θεραπεία. ΠΥΡΕΤΙΚΟΙ ΣΠΑΣΜΟΙ Παρασκευή Λογοθέτη Νοσηλεύτρια ΤΕ, Υπεύθυνη Παιδιατρικής Κλινικής Δεν υπάρχει τίποτα που να τρομοκρατεί περισσότερο ένα γονιό από τους σπασμούς. Έρχονται στα Εξωτερικά ιατρεία τρέχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Γονέων Διάλεξη. Το θέμα που επέλεξα ν αναπτύξω, βασικό, για τη διαπαιδαγώγιση των παιδιών

Σχολή Γονέων Διάλεξη. Το θέμα που επέλεξα ν αναπτύξω, βασικό, για τη διαπαιδαγώγιση των παιδιών 1 Γεωργικής Σχολής 44-55102 Θεσσαλονίκη Τηλ. Κέντρο: (031) 472474 - Fax:473159 Πανελλήνιος Αριθμός Κλήσης: (0801) 472.472 Web Site: www.adamantios.gr E-mail: info@adamantios.gr σδσδ Δεκέμβριος 2013 Προς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ

ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ ΤΟ ΡΟΛΟΪ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΗΣ 3 Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Δημήτρης Π. Βαρτζιώτης Το ρολόι στο μπαλκόνι της κόλασης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ 0-4 ΧΡΟΝΩΝ 1 ΟΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΑΣΗ ΣΩΜΑΤΟΣ ΑΔΡΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Σε ύπτια θέση: το κεφάλι γυρίζει προς μία πλευρά Στην τοποθέτηση σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται πίσω Όταν το κρατούν σε καθιστή θέση: το κεφάλι κρέμεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΦΩΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑ Βρυξελλες, 12-13 ιουνιου 2008 Slovensko predsedstvo EU 2008 Slovenian Presidency

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα

Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα Πρώτες Βοήθειες και Επείγουσα Φροντίδα Η πρόληψη επειγουσών καταστάσεων είναι θεµελιώδους σηµασίας. Γι αυτό το λόγο πρέπει να είµαστε προετοιµασµένοι και εξοπλισµένοι µε τις κατάλληλες γνώσεις, προκειµένου

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια

Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Αυτοεξέταση Μαστών : Οδηγίες κατά στάδια Η αυτοεξέταση μαστών είναι η πρώτη ασπίδα που έχει η γυναίκα κατά του καρκίνου του μαστού. Η Αμερικάνικη Ογκολογική Εταιρία συστήνει στις γυναίκες να κάνουν κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα