Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας"

Transcript

1 Κεφάλαιο 40 Ένταση και πυκνότητα χορήγησης χημειοθεραπείας Χ. Ζουμπλιός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ιδανικός στόχος κάθε θεραπευτικής αγωγής είναι η ίαση. Στην κλινική πράξη όμως, για πάρα πολλά νοσήματα ό λων των ειδικοτήτων της ιατρικής, ο ι δανικός αυτός στόχος δεν είναι εφικτός. Ειδικότερα στην ογκολογία τα νοσήματα στα οποία μπορεί να επιτευχθεί η ίαση με φαρμακευτική αγωγή με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα χημειοθεραπευτικά είναι ελάχιστα. Υπάρχουν νεοπλάσματα με εξαιρετική ευαισθησία για τα οποία η ίαση είναι ο κανόνας, άλλα στα οποία παρατηρείται σημαντικό ποσοστό α νταποκρίσεων με μικρό όμως ποσοστό πλήρων ανταποκρίσεων και ακόμη μικρότερο ιάσεων και τέλος άλλα στα ο ποία το ποσοστό των ανταποκρίσεων είναι απογοητευτικό. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι όγκοι εκ γεννητικών κυττάρων 1, η νόσος του Hodgkin 2 ορισμένα μη Hodgkin λεμφώματα 3 και οι παιδικές λευχαιμίες 4.Στην δεύτερη κατηγορία συμπεριλαμβάνονται κυρίως το καρκίνωμα του μαστού, το καρκίνωμα των ωοθηκών, το μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα και ίσως μερικά άλλα. Στην τρίτη ανήκει η πλειοψηφία των υπόλοιπων νεοπλασμάτων. Η δεύτερη ομάδα των νεοπλασμάτων έχει απασχολήσει πολύ την ογκολογική κοινότητα. Εκτός από την απογοήτευση που προκαλεί ένα νεόπλασμα το οποίο υποτροπιάζει μετά από πολύ καλή α 690 νταπόκριση, η μεγαλύτερη τους επίπτωση σε σχέση με τα ιάσιμα νεοπλάσματα, είναι ένας επιπρόσθετος λόγος για το αυξημένο ενδιαφέρον. Η αναζήτηση νέων φαρμάκων και τρόπων αύξησης της δραστικότητας των υπαρχόντων φαρμάκων στα συγκεκριμένα νεοπλάσματα χρονολογείται από πολλών ετών και είναι συνεχής. Αν κρίνουμε από τα ποσοστά ανταπόκρισης, υπάρχει κάποια ευαισθησία στα φάρμακα που χορηγούμε. Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί μετά την αρχική πολύ καλή ανταπόκριση τα νεοπλάσματα αυτά κάποια στιγμή υποτροπιάζουν; Μήπως η δόση που χορηγήσαμε δεν ήταν επαρκής; Μπορούμε να την αυξήσουμε; Θα αυξηθεί έτσι η αποτελεσματικότητα τους; Από την φαρμακολογία είναι γνωστό ότι υπάρχει αναλογία στην σχέση μεταξύ του μεγέθους της χορηγούμενης δόσης και της αύξησης της δραστικότητος ενός φαρμάκου. Τα αντιβιοτικά για παράδειγμα είναι περισσότερο δραστικά όσο αυξάνεται η δόση τους. Αντίθετα όταν χορηγούνται σε μικρότερες από τις ελάχιστες θεραπευτικές δόσεις είναι δυνατόν να έχουν αρνητική δράση αυξάνοντας την πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών. Μολονότι ότι ισχύει για τα αντιβιοτικά δεν ισχύει υποχρεωτικά και για τα αντινεοπλασματικά φάρμακα, υπάρχουν εν τούτοις ορισμένες αναλογίες. Υπάρχουν όμως και σημαντικές διαφορές. Τα αντιβιοτικά έ

2 χουν πολύ μεγάλο θεραπευτικό εύρος σε αντίθεση με τα αντινεοπλασματικά στα οποία η θεραπευτική δόση είναι πολύ κοντά στην ελάχιστη τοξική. Η δοσολογία τους άλλωστε ορίζεται σε μελέτες φάσεως I όπου προσδιορίζεται η μέγιστη ανεκτή δόση. Η προσπάθεια να χορηγηθούν μεγαλύτερες δόσεις φαρμάκων, από την «συντηρητική» δόση που προκύπτει από τις μελέτες φάσεως Ι και ΙΙ, ήταν λογική προσπάθεια. Η θεωρητική στήριξη σε αυτήν την προσπάθεια προήλθε από υποθέσεις και πειραματικά δεδομένα σχετικά με την κινητική του καρκινικού κυττάρου. Οι μέθοδοι για να χορηγηθεί μεγαλύτερη δόση επηρεάστηκαν από τις υποθέσεις αυτές και αποδείχθηκαν περισσότερες από μία, ώστε προέκυψε η ανάγκη συγκεκριμένων όρων για την καλύτερη κατανόηση. Η εισαγωγή επίσης στην κλινική πράξη των αυξητικών παραγόντων, τα τελευταία χρόνια, έδωσε, και αυτή, ώθηση προς αυτήν την κατεύθυνση. Όλα αυτά θα αναλυθούν παρακάτω. Προσπάθειες αύξησης της δοσολογίες και η ορολογία που προέκυψε από αυτές τις προσπάθειες Οι μελέτες των Skipper και Schabel 5 και των Teicher et al 6 αποτελούν τις πρώτες πειραματικές αποδείξεις ότι η δραστικότητα των αντινεοπλασματικών φαρμάκων αυξάνεται με την αύξηση της δόσης τους. Σε πειραματικά συστήματα, κυρίως σε μη αγγειούμενους όγκους, απέδειξαν ότι υπάρχει μία σχετικά απότομη (steep) συσχέτιση μεταξύ της δόσης και του κυτταρικού θανάτου. Σε αυτές τις μελέτες, ο βαθμός της κλιμάκωσης της δόσης (dose escalation) που απαιτείτο για την εκρίζωση των καρκινικών κυττάρων ήταν σε γενικές γραμμές τυπικός, 691 ενός μεγέθους λογαριθμικής σειράς. Αυτή η κατάσταση όμως είναι πολύ δύσκολο να επαναληφθεί στην κλινική πράξη κυρίως λόγω της τοξικότητας. Δεν είναι έκπληξη λοιπόν, ότι, όπως θα συζητηθεί, οι μικροί βαθμοί κλιμάκωσης των δόσεων, εντός των συντηρητικών ορίων (δηλαδή σε επίπεδα που δεν απαιτούν αιματολογική υποστήριξη) έχει μέτρια και αντιφατική επίδραση στην α νταπόκριση των νεοπλασμάτων. Με τις μελέτες τους οι Skipper και Schabel παρείχαν το θεωρητικό υπόβαθρο για το μεγαλύτερο μέρος της σύγχρονης θεραπείας στην κλινική πράξη. Οι ερευνητές αυτοί περιέγραψαν τις καμπύλες ανάπτυξης πειραματικών όγκων οι οποίες ήταν στην ουσία εκθετικές. Ο ρυθμός ανάπτυξης ενός όγκου ήταν σταθερός κατά την διάρκεια της φυσικής του εξέλιξης. Τα πειράματά τους έδειξαν ότι η χημειοθεραπεία εξουδετερώνει ένα σταθερό ποσοστό του αριθμού των κυττάρων, κάτι το οποίο ήταν σε αντίστροφη συσχέτιση με το μέγεθος του όγκου και την δυνατότητα θεραπείας και ότι και τα δύο η δόση και το χρονοδιάγραμμα (schedule) ήταν σημαντικά καθοριστικά στοιχεία του θανάτου των κυττάρων και της εκρίζωσης του όγκου. Η κλινική σημασία αυτών των παρατηρήσεων ήταν προφανής 9. Το μοντέλο αυτό του «λογαριθμικού θανάτου (Log kill)» προέβλεπε δραματική επίδραση της βοηθητικής (adjuvant) θεραπείας στο πρώιμο στάδιο του καρκίνου του μαστού, με δεδομένη την δραστικότητα των υπαρχόντων φαρμάκων και των συνδυασμών στην μεταστατική νόσο. Εν τούτοις η πρόβλεψη αυτή δεν αποδείχθηκε στην πράξη. Η βοηθητική θεραπεία είχε πράγματι μία σημαντική δράση, αλλά το μέγεθος του οφέλους

3 ήταν μικρότερο από το προβλεπόμενο από την θεωρία 10. Παρ όλα αυτά η απόδειξη ενός σημαντικού οφέλους επιβίωσης για της ασθενείς με καρκίνο μαστού σταδίου Ι και ΙΙ 11 και καρκίνο του παχέως εντέρου 12 που πήραν βοηθητική θεραπεία, σε πολλές μεγάλες μελέτες με τυχαία κατανομή ασθενών, θα μπορούσε, με την έννοια ότι αυτά τα νοσήματα είναι ανίατα όταν είναι μεταστατικά, να αποτελεί μια επιβεβαιωμένη κλινική απόδειξη ότι υπάρχει μια αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ του μεγέθους του ό γκου και της δυνατότητας ίασης με χημειοθεραπεία. Εν τούτοις αυτό θα μπορούσε να συσχετίζεται με μηχανισμούς διαφορετικούς από την υπόθεση «λογαριθμικού θανάτου». Για παράδειγμα περισσότερο ομοιογενής αγγείωση των μικρότερων όγκων. Η ικανότητά μας επίσης να υποστηρίζουμε τους ασθενείς κατά την διάρκεια της τοξικότητας έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια. Έτσι οι καθιερωμένες δόσεις, των παλαιότερων ειδικά, χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, μπορεί να μην έχει την ίδια σημασία σήμερα. Ένταση της δόσης (dose intensity) και πυκνότητα της δόσης (dose density) Τα φάρμακα στην ογκολογία χορηγούνται σε επαναλαμβανόμενους κύκλους, από συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και σε καθορισμένες δόσεις. Η ακριβής φύση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ της δόσης, του χρονοδιαγράμματος χορήγησης (schedule) και της αποτελεσματικότητος, δεν είναι γνωστή. Στην προσπάθεια να ποσοτικοποιηθούν αυτές οι μεταβλητές ώστε να είναι δυνατόν να μελετηθούν, δημιουργήθηκε η έννοια της έντασης της δόσης (dose intensity). Η ένταση της δόσης παριστά την ποσότητα της δόσης του χορηγου 692 μένου φαρμάκου σε σχέση με τον χρόνο και εκφράζεται σε mg/m2/week. Η αλλαγή σε οποιοδήποτε από τα δύο στοιχεία που ορίζουν την ένταση της δόσεως, δηλαδή το μέγεθος της δόσης ανά κύκλο η το χρονικό διάστημα μεταξύ των κύκλων θα αλλάξουν την ένταση ενός συγκεκριμένου σχήματος. Έτσι η ένταση δόσεως μπορεί να διπλασιασθεί είτε διπλασιάζοντας την χορηγούμενη δόση ενώ παραμένει σταθερό το χρονικό διάστημα της χορήγησης, είτε μειώνοντας στο μισό το χρονικό διάστημα μεταξύ των δόσεων, διατηρώντας όμως σταθερή την χορηγούμενη δόση. Η έννοια της πυκνότητας της δόσης (dose density) εισήχθη για να δώσει έμφαση στο δυνητικά σημαντικό στοιχείο του χρόνου (χρονικού διαστήματος) της εντάσεως της δόσεως. Όσο ποιο σύντομα δίδεται μια θεραπεία (δηλαδή σε 2 εβδομάδες αντί για 3 εβδομάδες) τόσο μεγαλύτερη είναι η πυκνότητα της δόσεως. Η συνολική δόση είναι μια άλλη, πιθανώς σημαντική, μεταβλητή, η οποία δεν υπολογίζεται καθόλου η πρέπει να υπολογίζεται ξεχωριστά, σε υπολογισμούς που αφορούν την ένταση της δόσης. Για παράδειγμα οι εντάσεις των δόσεων δύο θεραπευτικών σχημάτων που αποτελούνται από τα ίδια φάρμακα, στις ίδιες δόσεις και χορηγούνται σε ίδια διαστήματα είναι ίδιες, παρά το γεγονός ότι το ένα μπορεί να αποτελείται από 2 κύκλους και το άλλο από 20 κύκλους θεραπείας και η συνολική δόση του πρώτου είναι το ένα δέκατο της συνολικής δόσεως του δευτέρου. Εάν το προέχον καθοριστικό στοιχείο για τον θάνατο των καρκινικών κυττάρων είναι η ένταση της δόσης, ανεξάρτητα του τρόπου που η ανεξάρτητα από

4 την συνολική χορηγούμενη δόση τότε είτε αυξάνοντας την δόση ανά κύκλο είτε μειώνοντας το διάστημα μεταξύ των θεραπειών, θα αναμενόταν ίδια αύξηση της κυτταροτοξικότητας. Αυτές οι υποθέσεις που αφορούν την πιθανή επίδραση στην κλινική πράξη της δόσης και του χρονοδιαγράμματος χορήγησής της θα έπρεπε να ελεγχθούν σε συγκριτικά απλές, μελέτες με τυχαία κατανομή των ασθενών, εναλλάσσοντας κάθε μία μεταβλητή. Τα αποτελέσματα όμως τέτοιων μελετών σε έναν αριθμό διαφόρων τύπων κακοηθειών, ήταν εν τούτοις αντιφατικά και απογοητευτικά. Εναλλακτικά η αντικαρκινική επίδραση της κάθε μίας μεταβλητής (της δόσης ανά κύκλο, του μεσοδιαστήματος της θεραπείας και της συνολικής δόσης), μπορεί να δρούν μέσω διαφορετικών βιολογικών μηχανισμών. Εάν είναι έτσι η ένταση της δόσης, ενώ παρέχει μία χρήσιμη περίληψη για τα στοιχεία πού την αποτελούν, είναι ουσιαστικά η ίδια ένα τεχνητό δημιούργημα. Για να ελέγξει κανείς αυτήν την υπόθεση, και για να εκτιμήσει όλο το εύρος των πιθανών συσχετίσεων δόσης χρονοδιαγράμματος ανταπόκρισης, θα απαιτούταν μεγάλες σειρές με πολλαπλά σκέλη και βαθμό πολυπλοκότητας πολύ μεγαλύτερο από τις μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, στις οποίες έχουν γίνει απλές συγκρίσεις υψηλότερης έναντι χαμηλότερης έντασης δόσης. Επειδή τέτοια συστηματική εκτίμηση αυτών των μεταβλητών είναι απίθανο να γίνει, μία άλλη, λιγότερο αυστηρή μελέτη θα μπορούσε να ελέγξει τα αποτελέσματα ξεχωριστών τυχαιοποιημένων σειρών με δύο σκέλη οι οποίες θα διερευνούν ανεξάρτητα την επίδραση των τριών αυτών μεταβλητών σε μια κατηγορία όγκου. 693 Σχετικά δεδομένα αυτού του τύπου υ πάρχουν για το καρκίνωμα των ωοθηκών. Στην ανάλυση των μελετών για την ένταση της δόσης είναι επίσης ενδιαφέρον να διακριθούν οι έννοιες μεταξύ της σχεδιασμένης ή αλλοιώς της ιδανικής έ ντασης δόσης και της χορηγηθείσης έ ντασης δόσης. Η σχεδιασμένη ένταση δόσης είναι η ένταση της δόσης που θα εχορηγείτο αν όλες οι θεραπείες εχορηγούντο στον καθορισμένο χρόνο και την πλήρη δόση. Η πραγματική ένταση δόσης υπολογίζεται λαμβάνοντας υπ όψιν τις απρογραμμάτιστες καθυστερήσεις της θεραπείας και τις μειώσεις των δόσεων λόγω τοξικότητας. Ο όρος ενταντικοποίηση της θεραπείας (treatment intensification) δεν πρέπει να συγχέεται με τον όρο ενταντικοποίηση της δόσεως (dose intensification) που χρησιμοποιείται για να περιγράψει είτε την αύξηση της πυκνότητος της δόσης, είτε την αύξηση της έντασης της δόσης. Ένας θεραπευτικός συνδυασμός φαρμάκων μπορεί να ενταντικοποιηθεί με την προσθήκη και άλλων δραστικών φαρμάκων. Για παράδειγμα στην 10ετία των 70 και 80 εισήχθησαν αυξημένης πολυπλοκότητας θεραπευτικοί συνδυασμοί που περιείχαν πολλά φάρμακα για την θεραπεία του διάχυτου μη Hodgkin λεμφώματος. Αυτοί οι συνδυασμοί συχνά ονομαζόταν σαν περισσότερο εντατικοί από το καθιερωμένο CHOP. Εν τούτοις σε μια τυχαιοποιημένη μελέτη το CHOP αποδείχθηκε ισοδύναμο με τις πιο εντατικές θεραπείες 7. Είναι φανερό ότι σε αυτήν την μελέτη ελέγχθηκε κάτι άλλο και όχι η ένταση της δόσης. Συχνά οι πολύπλοκοι συνδυασμοί φαρμάκων αποδίδουν μικρότερες εντάσεις δόσεων των περισσότερων δραστικών φαρμά

5 κων ώστε να μπορέσουν να συμπεριλάβουν και άλλους παράγοντες. Ένας άλλος όρος που έχει προταθεί είναι ο όρος επιταχυνόμενη θεραπεία (accelerated treatment). Οι Hryniuk και οι συνεργάτες του πρόσφατα ανέπτυξαν περισσότερο την έννοια της έντασης της δόσεως προσπαθώντας να ελέγξουν την πυκνότητα της δόσης στους θεραπευτικούς συνδυασμούς με πολλά φάρμακα. Κατ αρχήν έκαναν ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που αφορούσε την θεραπεία με έναν παράγοντα για να καθορίσουν την έ νταση της δόσης καθενός παράγοντα που παράγει ανταπόκριση 30%. Καθορίσθηκε έτσι η μονάδα της έντασης δόσης. Ακολούθως έκαναν ανασκόπηση των τυχαιοποιημένων μελετών που αφορούσαν την ένταση της δόσης. Οι εντάσεις των δόσεων κάθε ενός φαρμάκου που περιλαμβανόταν σε σχήματα με πολλά φάρμακα, εκφράστηκαν σαν κλάσματα των μονάδων εντάσεως της δόσης. Αυτές προστέθηκαν έπειτα για κάθε σκέλος του σχήματος στο οποίο ανήκαν και εκφράστηκαν σαν άθροισμα της έντασης της δόσης. Στην συνέχεια, σε αναδρομικές μελέτες βρέθηκε ότι το άθροισμα της έντασης της δόσης καθενός θεραπευτικού σχήματος, συσχετιζόταν με την έκβαση της θεραπείας 8. Άλλα μοντέλα κινητικής των όγκων και η επίδρασή τους στην λογική της αντινεοπλασματικής θεραπείας Το μοντέλο των Norton και Simon. Οι Norton και Simon πρότειναν ένα εναλλακτικό μοντέλο για την κινητική της ανάπτυξης των όγκων, και ένα που ήταν σε κάποια αξιοσημείωτη απόσταση από στο να εξηγήσει γιατί η επίδραση της βοηθητικής χημειοθεραπείας δεν ήταν περισσότερο ουσιαστική. Αυτοί οι 694 ερευνητές υπέθεσαν ότι οι όγκοι αναπτύσσονται και υποχωρούν σύμφωνα με την κινητική που είχε προβλεφθεί από τον Gompertz 19. Το ουσιαστικό χαρακτηριστικό της ανάπτυξης κατά Gompertz είναι ότι η ο ρυθμός της ανάπτυξης δεν είναι σταθερός όπως είχε προβλεφθεί στο εκθετικό μοντέλο αλλά μάλλον αλλάζει αντίστροφα με το μέγεθος του ό γκου. Έτσι, μεγάλοι όγκοι έχουν μικρότερο ρυθμό ανάπτυξης από ότι μικρότεροι όγκοι και γι αυτό είναι λιγότερο ευαίσθητοι στα κυτταροτοξικά. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο οι ασθενείς με εμφανή κλινικά καρκίνο πρέπει πρώτα να θεραπεύονται με χημειοθεραπεία για να μειωθεί το φορτίο του ό γκου τους. Η μείωση του όγκου τους θα τους φέρει σε πιο χημειευαίσθητη κατάσταση της καμπύλης ανάπτυξής τους. Η εκρίζωση θα έπρεπε να επιχειρείται σε αυτό το σημείο. Παραδόξως, η ίδια ταχεία ανάπτυξη που αυξάνει την χημειοευαισθησία, θα μπορούσε επίσης, στην περίπτωση πολύ μικρού ποσού υπολοιπομένων καρκινικών κυττάρων να κάνουν την εκρίζωση πιο δύσκολη, επειδή το έστω και μικρό ποσοστό των υπαρχόντων ήδη, ανθεκτικών στην δεδομένη χημειοθεραπεία κυττάρων, θα πολλαπλασιαστούν ταχέως και αφανώς πριν τον επόμενο κύκλο. Υπέθεσαν ότι ο κυτταρικός θάνατος που επάγεται από την χημειοθεραπεία σχετιζόταν κατευθείαν με το μέγεθος της δόσης αλλά και τον ρυθμό ανάπτυξης του όγκου σε εκείνο το σημείο της καμπύλης ανάπτυξής του 13. Την υπόθεση αυτήν προσπάθησαν να εξετάσουν μερικές τυχαιοποιημένες μελέτες. Το Cancer and Leukemia Group B κατένημε τυχαία ασθενείς με καρκίνο του μαστού με θετικούς λεμφαδένες να

6 λάβουν είτε εντατικοποίηση (intensification) (δηλ. χημειοθεραπεία με ανθρακυκλίνη) ή συνέχεια με CMF (κυκλοφωσφαμίδη, μεθοτρεξάτη, φθοριοουρακίλη) σαν συνέχεια της θεραπείας μετά την φάση εισαγωγής με CMF 14. Το Italian Oncology Group for Clinical Research (GOIRC) εκτέλεσε, επίσης, μία παρόμοια μελέτη σε ασθενείς με μεταστατική νόσο 15. Αν και οι δύο μελέτες έδειξαν πλεονέκτημα της ενταντικοποιημένης θεραπείας, θα μπορούσε να συζητηθεί ότι και στις δύο, στην πραγματικότητα φάνηκε όφελος για τις ανθρακυκλίνες μάλλον, παρά ότι εκτίμησαν το κινητικό μοντέλο. Το μοντέλο των Goldie και Coldman. Ένα άλλο θεωρητικό μοντέλο που είχε εφαρμογή στον τομέα της «ενταντικοποιημένης» θεραπείας ήταν το μοντέλο των Goldie και Coldman 19. Αυτοί οι ερευνητές υπέθεσαν ότι υπήρχε μια άμεση συσχέτιση μεταξύ του μεγέθους ενός όγκου και της πιθανότητας να περιέχει ανθεκτικά στα φάρμακα κύτταρα. Επιπρόσθετα η ανθεκτικότητα θα μπορούσε στην πραγματικότητα να αυξηθεί κατά την διάρκεια της θεραπείας, λόγο επιλογής ανθεκτικού κλώνου. Οι Goldie και Coldman ανέπτυξαν επιχειρήματα για την εισαγωγή όσο το δυνατόν περισσότερων δραστικών φαρμάκων στους θεραπευτικούς συνδυασμούς, σε μια προσπάθεια να μεγιστοποιήσουμε την ευκαιρία ότι όλοι οι υποκλώνοι θα εκριζωθούν. Στο γεγονός ότι αλληλοεπικαλυπτώμενη τοξικότητα θα εμπόδιζε τέτοιους συνδυασμούς μία άλλη στρατηγική είναι να χορηγούνται εναλλακτικά αγωγές με μη διασταυρούμενη αντίσταση 16. Οι συστάσεις του μοντέλου των Goldie και Coldman ήταν διαφορετικές από εκείνες των Norton και Simon οι οποίοι υπογράμμισαν την ανάγκη να δίδονται δραστικά φάρμακα στην μέγιστή τους ένταση και κατά τις δύο έννοιες, και της δόσης και του χρονοδιαγράμματος χορήγησης, και μετά να συνεχίζεται η θεραπεία με άλλους δραστικούς παράγοντες οι οποίοι να δίδονται και αυτοί στην μέγιστή τους δόση και ένταση. Οι Buzzoni, Bonadonna και συνεργάτες έλεγξαν αυτές τις δύο προσεγγίσεις με μία μελέτη η οποία έμμεσα παρείχε αποδείξεις για εξαρτώμενη από την δόση α νταπόκριση (dose response effect) στην βοηθητική θεραπεία του καρκίνου του μαστού. Σε αυτήν την μελέτη ασθενείς με καρκίνο του μαστού με τέσσερις τουλάχιστον θετικούς λεμφαδένες μασχάλης τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν μία από δύο διαφορετικές αγωγές στις οποίες στο ένα σκέλος οι ασθενείς έλαβαν ανθρακυκλίνη σε 4 συνεχόμενους κύκλους και στην συνέχεια 8 κύκλους CMF. Στο άλλο σκέλος η δοξορουβικίνη και το CMF εναλλάσσονταν. Αν και οι σχεδιασμένες δόσεις ήταν ταυτόσημες όπως ήταν και οι σχεδιασμένες εντάσεις δόσεων των δύο σκελών (χρησιμοποιώντας την συνολική διάρκεια της μελέτης σαν τον παρονομαστή denominator χρόνο) υπήρξε ένα σημαντικό πλεονέκτημα για το σκέλος διαδοχικής θεραπείας, όπως προέβλεπε το μοντέλο των Norton και Simon 17. Η σημασία της διατήρησης της καθιερωμένης δόσης και της έντασης της δόσης στην χημειοθεραπεία του καρκίνου Η ποσοτική φύση της σχέσης δόσηςανταπόκρισης είναι άγνωστη στην κλινική πρακτική της θεραπείας του καρκίνου. Μία γραμμική συσχέτιση μεταξύ δόσης και δράσης μπορεί να υπάρχει στο κατώτερο σημείο της καμπύλης αλλά η 695

7 καμπύλη μπορεί να γίνεται επίπεδη σε υψηλότερες δόσεις. Εάν είναι έτσι, θα ήταν ουσιαστικό να κατορθώσει κανείς μία ελάχιστη «καθιερωμένη δόση» ή «ένταση δόσης» με σκοπό να πετύχει κλινικό όφελος, αλλά αυξάνοντας την δόση ή την «ένταση της δόσης» πέραν του καθιερωμένου εύρους θα ήταν πιθανό να μην υπάρχει μεγάλη βελτίωση της α νταπόκρισης. Τα περισσότερα δεδομένα που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της υπόθεσης ότι το μέγεθος της δόσης και η «ένταση της δόσης» είναι σημαντικοί καθοριστικοί παράγοντες της αντικαρκινικής δράσης έχουν να κάνουν με διαφορές στο κατώτερο σημείο της καμπύλης, που σημαίνει ότι έ χουν μελετηθεί οι καθιερωμένες δόσεις έναντι κατωτέρων δόσεων. Τα στοιχεία αυτά είναι παρ όλα αυτά σημαντικά και πράγματι θα μπορούσε κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι τα πρώιμα και ποιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα από τις διαφωνίες για την έ νταση της δόσης ήταν ότι είναι σημαντικό να διατηρεί κανείς την καθιερωμένη δόση και την ένταση της δόσης σε καταστάσεις όπου η ίαση είναι μια λογική αναμονή. Το Cancer and Leukemia Group B έκανε μια τυχαιοποιημένη μελέτη στην ο ποία ασθενείς με καρκίνο του μαστού και θετικούς λεμφαδένες σταδίου ΙΙ, σχεδιάστηκε να λάβουν χαμηλής, ενδιάμεσης ή υψηλής εντάσεως δόσεις χημειοθεραπεία με CAF (cyclophosphamide, Adriamycin (doxorubicin), 5 fluorouracil). Το σκέλος με την υψηλή ένταση της δόσης υπερείχε σαφώς του σκέλους με την χαμηλή ένταση της δόσης. Υπήρξε τάση (trend) διαχωρισμού και των τριών καμπυλών της επιβίωσης. Είναι φανερό ότι το σκέλος με την υψηλή έ 696 νταση της δόσης αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία και ότι το χαμηλής έντασης της δόσης σκέλος είναι σημαντικά μικρότερης έντασης από το καθιερωμένο. Τα δεδομένα αυτά παρέχουν στέρεες αποδείξεις ότι μειώσεις του μεγέθους των δόσεων ή της έντασης των δόσεων των βοηθητικών (adjuvant) θεραπειών για την θεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού δεν πρέπει να γίνονται 18. Κατ αντιστοιχία στην θεραπεία του μεταστατικού καρκίνου του μαστού οι Tannock και συνεργάτες έδειξαν την υ περοχή ενός περισσότερο έντονου σχήματος έναντι μιας αγωγής που ήταν κατώτερης έντασης από την καθιερωμένη 19. Οι μελέτες αυτές είναι ενδεικτικές ότι σε εκείνες τις καταστάσεις όπου η ίαση είναι μια λογική δυνατότητα, εκεί οι μειώσεις του μεγέθους της δόσης ή της έντασης της δόσης θα έπρεπε να αποφεύγονται. Παράγοντες διέγερσης του αιμοποιητικού Υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι οι παράγοντες διέγερσης των πρώιμων σειρών του αιμοποιητικού θα μπορούσαν να διευκολύνουν την διατήρηση της καθιερωμένης έντασης της δόσης σε καταστάσεις όπου αυτή απειλείτε από ουδετεροπενία και τις επιπλοκές της, ώστε μερικοί κλινικοί θεωρούν τώρα ότι η χρήση τους είναι βασισμένη σε αποδείξεις (evidence based) σε αυτές τις καταστάσεις 20. Παρ όλα αυτά, οι αποδείξεις ότι υπάρχει πλεονέκτημα επιβίωσης με την συστηματική χρήση των αυξητικών παραγόντων (growth factors) του αιμοποιητικού, στην χημειοθεραπεία των συμπαγών όγκων, δεν είναι ακόμη αρκετές.

8 Η επίδραση της μέτριας αύξησης της δόσης και της «έντασης της δόσης» στην κλινική πράξη Η δόσεις της χημειοθεραπείας μπορούν να κλιμακωθούν (escalated) με η χωρίς την υποστήριξη του αιμοποιητικού. Με εξαιρέσεις οι αυξητικοί παράγοντες διευκολύνουν την μέτρια αύξηση της δόσης και της έντασης της δόσης. Το φαινόμενο της μαζικής μυελοκαταστολής και της θρομβοπενίας περιορίζει όμως την χρήση τους στην ενταντικοποίηση (intensification) της χρήσεως των περισσότερων φαρμάκων 21. Για μερικούς παράγοντες που θεωρείται ότι δεν επηρεάζουν τις πρώιμες σειρές του αιμοποιητικού και οι οποίοι θα μπορούσαν να χορηγηθούν χωρίς αιματολογική υ ποστήριξη (κυρίως η κυκλοφωσφαμίδη και η ετοποσίδη) οι διεγερτικοί παράγοντες της λευκής σειράς (colony stimulating factors) διευκολύνουν ουσιαστικά την κλιμάκωση της δόσεως 22. Για τους σκοπούς αυτού του τομέα, μέτρια προοδευτική αύξηση της δόσης ή ενταντικοποίηση ορίζεται η αύξηση της δόσης και/ή της έντασης της δόσης η ο ποία δεν απαιτεί την υποστήριξη με αυτομεταμόσχευση και θα μπορούσε να περιλαμβάνει και τα δύο, φάρμακα χορηγούμενα μόνα τους ή σε συνδυασμούς τα οποία δίδονται με ή χωρίς αιμοποιητικούς παράγοντες. Ένας μεγάλος αριθμός προοπτικών τυχαιοποιημένων μελετών εξετάζουν τώρα αυτό το θέμα της μέτριας κλιμάκωσης της δόσης ή της ε νταντικοποίησης στην κλινική πράξη. Γενικά, αυτές οι μελέτες παρείχαν ο ριακά και αντιφατικά αποτελέσματα. Το εύρημα αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, δεδομένων των αποτελεσμάτων των προκλινικών δοκιμών, τα οποία υπαινίσσονται ότι η εκρίζωση του όγκου απαιτεί 697 σχετικά ακραίους βαθμούς ενταντικοποίησης. Νόσος του Hodgkin Σε πρόσφατη μελέτη της German Hodgkin s Disease Study Group, μία κλιμακούμενη έκδοση της αγωγής BEACOPP (bleomycin, etoposide, doxorubicin, cyclophosphamide, vincristine, prednisolone, procarvazine) συγκρίθηκε με το καθιερωμένο BEACOPP και το COPP/ABVD (cyclophosphamide, vincristine, prednizolone, procarbazine/doxorubicin, bleomycin, vinblastine, dacarbazine). Και οι δύο αγωγές BEACOPP ήταν ανώτερες του COPP/ABVD, και το ενταντικοποιημένο BEACOPP ήταν ανώτερο του καθιερωμένου 23. Στην οξεία μυελοειδή λευχαιμία, υψηλή δόση κυτοσίνης αραβινοσίδης αποδείχθηκε ανώτερη της συντηρητικής δόσεως 24. Στους ασθενείς με επιθετικό μη Hodgkin λέμφωμα, μέτρια ενταντικοποιημένες αγωγές δεν έδειξαν σε όλες τις περιπτώσεις σταθερά όφελος 25. Καρκίνωμα των ωοθηκών Όπως συζητήθηκε παραπάνω στο τμήμα για την «ένταση της δόσης», φαίνεται, 12 μελέτες με τυχαία κατανομή των ασθενών σε ασθενείς με καρκίνωμα της ωοθήκης, ότι μέτριες ενταντικοποιήσεις των δόσεων, είχε μικρή μόνο επίδραση της θεραπείας στην επιβίωση. Μεταστατικό καρκίνωμα του μαστού Η κλιμάκωση/εναντικοποίηση της δόσης μελετήθηκε εκτεταμένα στο μεταστατικό καρκίνωμα του μαστού 26,27,28. Στις περισσότερες από αυτές τις μελέτες, οι περισσότερο έντονες αγωγές παρείχαν υψηλότερο ποσοστό ανταποκρίσεων, με λιγότερο σταθερή επίδραση στην επιβίωση. Από την άποψη της ουσιαστικά ανακουφιστικής φύσης της χημειοθεραπείας στο μεταστατικό καρκίνωμα του μαστού, η χρήση της θερα

9 πείας με μέτρια κλιμάκωση της δόσης πρέπει να θεωρείται ερευνητική. Πρώιμο καρκίνωμα του μαστού και η βοηθητική (adjuvant) χημειοθεραπεία Η χρήση μέτριας ενταντικοποίησης της δόσης στην βοηθητική θεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού ερευνήθηκε επίσης σε τυχαιοποιημένες μελέτες. Πρόσφατα, μία μελέτη του Cancer and Leukemia Group B, στην οποία α σθενείς με θετικούς λεμφαδένες προγραμματίσθηκαν κατόπιν τυχαίας επιλογής να λάβουν ένα από τρία επίπεδα δόσεως δοξορουβικίνης, απέτυχαν να αποδείξουν οποιαδήποτε διαφορά στην επιβίωση μεταξύ των τριών σκελών της μελέτης 29. Το National Surgical Adjuvant Breast and Bowel Project τοποθέτησε με τυχαία επιλογή ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες σε ένα από τρία επίπεδα δόσεων σταθεροποίησης (consolidation) με κυκλοφωσφαμίδη που ακολουθούσε εισαγωγή (induction) βασιζόμενη σε ανθρακυκλίνη, και απέτυχε και αυτή να αναδείξει οποιαδήποτε υπεροχή για την ενισχυμένη θεραπεία 30. Οι Levine και συνεργάτες κατένημαν τυχαία ασθενείς με καρκίνο του μαστού σταδίου ΙΙ να πάρουν είτε την συντηρητική θεραπεία η μία σύντομη ενταντικοποιημένη αγωγή. Δεν αποδείχθηκε πλεονέκτημα για την ενταντικοποιημένη αγωγή 31. Οι Bonneterre και συνεργάτες κατένειμαν τυχαία ασθενείς με καρκίνο του μαστού με θετικούς λεμφαδένες να πάρουν ένα από δύο επίπεδα δόσεων από το FEC (cyclophosphamide, epirubicin, 5 fluorouracil) και ανέφεραν ανώτερη επιβίωση για τους ασθενείς που έλαβαν την αγωγή με την υψηλότερη δόση 32. Από την άποψη της αντιφατικότητας αυτών των αποτελεσμάτων, η χρήση χημειοθεραπείας με μέτρια κλιμάκωση των δόσεων 698 η με αυξημένη «ένταση της δόσης» στην βοηθητική θεραπεία του καρκίνου του μαστού δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι βασίζεται σε αποδείξεις (evidence based). Μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα Το μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα, είναι ένας άλλος τύπος καρκίνου στον οποίο η κλιμάκωση των δόσεων η η αύξηση της έντασης της δόσης μελετήθηκε εκτεταμένα, χωρίς στερεές αποδείξεις ότι υπάρχει κλινικό όφελος. Μερικές μελέτες ήταν απόλυτα αρνητικές, άλλες υπαινίχθησαν μέτριο όφελος στην ανταπόκριση 33, και λίγες υπαινίχθησαν όφελος επιβίωσης 34. Μέχρι σήμερα στο μικροκυτταρικό καρκίνωμα, δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία ότι η ε νταντικοποιημένη χημειοθεραπεία προσφέρει κάποιο όφελος. Η κλιμάκωση των δόσεων μελετήθηκε επίσης στο καρκίνωμα του όρχεως 35, στο καρκίνωμα από μεταβατικό επιθήλιο 36, στα σαρκώματα 37 και άλλους όγκους, χωρίς απόδειξη ότι υπάρχει κάποια υπεροχή έναντι της συντηρητικής θεραπείας για όλα αυτά τα νεοπλάσματα. Συνοπτικά, με την εξαίρεση της χρήσης του cytosar σε υψηλή δόση, στα πλαίσια της θεραπείας σταθεροποίησης στους ασθενείς με οξεία λευχαιμία που είναι σε ύφεση και τώρα, πιθανώς, την χρήση ενταντικοποιημένου BEACOPP στους ασθενείς με προχωρημένη νόσο του Hodgkin, μέτρια κλιμάκωση ή ενταντικοποίηση της δόσης δεν μπορεί να συστηθεί στην χημειοθεραπεία του καρκίνου. Εν τούτοις, είναι φανερό ότι ο βαθμός της αύξησης της έντασης της δόσης ή της κλιμάκωσης της δόσης ο ο ποίος έγινε κατορθωτός στις περισσότερες από τις προοπτικές μελέτες που α ναφέρθηκαν απέχει αρκετά από την αύξηση η οποία προβλέφθηκε ότι είναι α

10 ναγκαία για την εκρίζωση του όγκου σύμφωνα με τις προκλινικές αποδείξεις των ερευνητών που αναφέρθηκαν νωρίτερα. Χημειοθεραπεία πολύ υψηλών δόσεων με υποστήριξη του αιμοποιητικού με αυτόλογη μεταμόσχευση παρέχει μεγαλύτερη προσέγγιση των επιπέδων των δόσεων που επιτεύχθηκαν σε εκείνα τα πειράματα, και αυτή η προσέγγιση έχει γίνει αντικείμενο εκτεταμένης μελέτης. Προς το παρόν, τα δεδομένα από τεκμηριωμένες, τυχαιοποιημένες μελέτες δεν υποστηρίζουν την καθημερινή χρήση τέτοιων θεραπειών σε οποιαδήποτε μη αιματολογική κακοήθεια. Εν τούτοις, είναι πιθανόν ότι η δεσπόζουσα στρατηγική υψηλής δόσης που μελετήθηκε ως σήμερα, δηλαδή η χρήση ενός κύκλου υψηλής δόσης θεραπείας, σαν ένας τρόπο σταθεροποίησης (consolidation) μετά την συντηρητική θεραπεία, είναι αμφισβητούμενη. Η χρήση πολλαπλών κύκλων υψηλής δόσης χημειοθεραπείας ως κατεξοχήν θεραπεία σε μερικά χημειοευαίσθητα νεοπλάσματα φαίνεται ότι έχει μια ι σχυρότερη θεωρητική λογική 38 και είναι αντικείμενο των σύγχρονων μελετών στο καρκίνωμα του μαστού 39 και των ωοθηκών 40. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Ann Int Med, 1977;87: Ann Int Med, 1970; 73: Lancet 1975;1: Ped Clin North Am, 1988; 35: Cancer Medicine. Philadelphia: Lea and Febiger, 1988: Cancer Research, 1988; 48: NEJM, 1993; 328: J Clin Oncol, 1998; 16: Cancer Medicine. Philadelphia: Lea and Febiger, 1988: Cancer Treat Rep, 1986; 70: Lancet, 1992; 339: J Clin Oncol, 1999;17: Nature (London), 1976; 264: J Clin Oncol, 1996; 14: Ann Oncol, 1990; 1: Cancer Treat Rep, 1979; 63: J Clin Oncol, 1994; 9: NEJM, 1994; 330: J Clin Oncol, 1988; 6: J Clin Oncol, 1996; 14: J Clin Oncol, 1992; 10: J Clin Oncol, 1992, 10; Ann Oncol, 1998; 9 (Suppl 5): S Blood, 1996; 87: Proc ASCO, 1991; 10: 272a 26. J Clin Oncol, 1996, 14: J Clin Oncol, 1987; 5: Brit J Cancer, 1994; 69: Proc ASCO, 1998; 17: 101a 30. J Clin Oncol, 1997; 15: J Clin Oncol, 1990; 8: Proc ASCO, 1998; 17: 124a 33. J Clin Oncol, 1998; 16: Sem Oncol, 1998; 25: (Suppl. 4): J Clin Oncol, 1988; 6: J Clin Oncol, 1993; 11: Sem Oncol, 1999; 26: Ann Oncol, 1995; 6 (Suppl. 4): S Proc ASCO, 1994; 13: JNCI, 1992; 84:

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία

Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία Κεφάλαιο 41 Γενικές παράμετροι τελικού ελέγχου αξιολόγησης της ανταπόκρισης στη θεραπεία Χ. Κουρούσης Λ. Χέλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εκτίμηση της ανταπόκρισης στην αντινεοπλασματική θεραπεία αποτελεί συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία

Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία Κεφάλαιο 55 Θεραπεία ναυτίας και εμέτου από χημειοθεραπεία Β. Μπαρμπούνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ναυτία και ο έμετος που προκαλούνται από τη χορήγηση χημειοθεραπευτικών φαρμάκων είναι μεταξύ των πλέον δυσάρεστων εμπειριών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων

Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων Κεφάλαιο 59 Ο ρόλος των μονοκλωνικών αντισωμάτων στην αντιμετώπιση συμπαγών όγκων Χ. Π. Καλόφωνος Π. Δ. Γρίβας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κατανόηση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν την πορεία της κακο ήθους εξαλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος

Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος Κεφάλαιο 7 Ορμόνες και καρκίνος Σ. Τσαγκαράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ορμονοεξαρτώμενη καρκινογένεση αφορά την πρόκληση νεοπλασματικών εξεργασιών στους ενδοκρινείς αδένες και ιστούς στόχους των ορμονών από ενδογενώς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 68 Σχεδιασμός κλινικών μελετών και διαχείριση δεδομένων έρευνας

Κεφάλαιο 68 Σχεδιασμός κλινικών μελετών και διαχείριση δεδομένων έρευνας Κεφάλαιο 68 Σχεδιασμός κλινικών μελετών και διαχείριση δεδομένων έρευνας Γ. Η. Πανάγος 1195 ΟΡΘΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΚΛΙ ΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΏΝ Η ορθή πρακτική διεξαγωγής των κλινικών δοκιμών (GCP) είναι ένα διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία

Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία Κεφάλαιο 51 Συνδυασμένη ακτινο χημειοθεραπεία Γ. Α. Πλατανιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην προσπάθεια για αύξηση της κυτταροκτόνου δράσης της ακτινοβολίας στα νεοπλασματικά κύτταρα, έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία

Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία Κεφάλαιο 25 Γενικές αρχές παρηγορητικής και θεραπευτικής χειρουργικής στην ογκολογία Γ. Πλατανιώτης 407 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο χειρουργός ογκολόγος είναι υπεύθυνος πολλές φορές για την αρχική διάγνωση, την σταδιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

17 Μαρτίου 2013, Βόλος

17 Μαρτίου 2013, Βόλος Συνήθεις ιαφορικές Εξισώσεις 1ης Τάξης Σ Ε 1ης τάξης, Πεδία κατευθύνσεων, Υπαρξη και μοναδικότητα, ιαχωρίσιμες εξισώσεις, Ολοκληρωτικοί παράγοντες, Αντικαταστάσεις, Αυτόνομες εξισώσεις Μανόλης Βάβαλης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται 1. Ο πληθωρισμός ορίζεται ως εξής: (Δ= μεταβολή, Ρ= επίπεδο τιμών, Ρ e = προσδοκώμενο επίπεδο τιμών): α) Δ Ρ e /Ρ β) Ρ e / Ρ γ) Δ Ρ/Ρ δ) (Ρ Ρ e )/Ρ 2. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται: α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου

Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου Παραμετρικά Μοντέλα Επιβίωσης που προκύπτουν από μεταβολές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ ΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ ΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩ ΩΝ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Π. ΨΩΝΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα!

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Αναλογική εικόνα Ψηφιοποίηση (digitalization) Δειγματοληψία Κβαντισμός Δυαδικές δ έ (Binary) εικόνες Ψηφιακή εικόνα & οθόνη Η/Υ 1 Ψηφιακή Εικόνα Μια ακίνητη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη?

ΜΕΙΖΩΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ. Από τι προκαλείται η κατάθλιψη? Η μείζων κατάθλιψη ανήκει σε μια κατηγορία ψυχικών διαταραχών που ονομάζονται διαταραχές της διάθεσης. Η κατάθλιψη είναι αρκετά συχνή. Υπολογίζεται ότι 15 στους 100 ανθρώπους θα πάθουν κατάθλιψη κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου. Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10

Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου. Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10 Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου Εκλογής Προέδρου με O(nlogn) μηνύματα Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10 Περιγραφικός Αλγόριθμος Αρχικά στείλε μήνυμα εξερεύνησης προς τα δεξιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 39 In vitro έλεγχος ευαισθησίας στα κυτταροτοξικά φάρμακα

Κεφάλαιο 39 In vitro έλεγχος ευαισθησίας στα κυτταροτοξικά φάρμακα Κεφάλαιο 39 In vitro έλεγχος ευαισθησίας στα κυτταροτοξικά φάρμακα Ε. Μπριασούλης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός διαθέσιμων χημειοθεραπευτικών φαρμάκων την τελευταία δεκαετία, προβάλει ισχυρά το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 61 Οι αυξητικοί παράγοντες της λευκής σειράς

Κεφάλαιο 61 Οι αυξητικοί παράγοντες της λευκής σειράς Κεφάλαιο 61 Οι αυξητικοί παράγοντες της λευκής σειράς Ε. Δεμίρη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η μυελοκαταστολή αποτελεί συχνή παρενέργεια πολλών χημειοθεραπευτικών σχημάτων και αυτό περιορίζει την χορήγησή τους. 1 Επιπλέον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου

Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Κεφάλαιο 11 Επιδημιολογία του καρκίνου Μ. Παπαδάκου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ανθρώπινες απώλειες που προκαλεί ο καρκίνος είναι τεράστιες. Παραμένει η κυριότερη αιτία θανάτου μετά τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου

Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου Κεφάλαιο 22 Πολυσυστηματική πολυπαραγοντική προσέγγιση του καρκίνου Κ. Σ. Γεννατάς ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αρχική αντιμετώπιση ενός ασθενούς με καρκίνο διαιρείται σε τρία στάδια: α) τη διάγνωση, β) τη σταδιοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά

Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά Κεφάλαιο 42 Αλκυλιούντες παράγοντες και αντινεοπλασματικά αντιβιοτικά Σ. Ντρουφάκου ΑΛΚΥΛΙΟΥΝΤΕΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι αλκυλιούντες παράγοντες στοχεύουν το DNA και είναι κυτταροτοξικές, μεταλλαξιογόνες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία

Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία Κεφάλαιο 63 Μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα στην ογκολογία Μ. Σαμάρκος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (Non steroidal anti inflammatory drugs, NSAID ΜΣΑΦ) είναι μια κατηγορία φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου

Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου Κεφάλαιο 48 Ανοσοτρποποιητικά αντινεοπλασματικά φάρμακα, αναστολείς της τυροσινικής κινάσης, και αναστολείς του πρωτεοσωματίου Γ. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό θα αναφερθούμε σε νεότερα φάρμακα που

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων

Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων Κεφάλαιο 57 Εκλεκτικοί τροποποιητές των ορμονικών υποδοχέων Ε. Ξυδάκης ΟΙΣΤΡΟΓΟΝΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ως γνωστόν, τα οιστρογόνα αποτελούν σημαντικότατους για τη φυσιολογία του οργανισμού παράγοντες.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Εργασία για το µάθηµα του εαρινού εξαµήνου του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων

Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων Κεφάλαιο 26 Χειρουργική των μεταστάσεων Γ. Σαββανής 414 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα από τα χαρακτηριστικά των κακοήθων όγκων είναι η ικανότητά τους να δημιουργούν μεταστάσεις οι οποίες αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 38 Κυτταρικός κύκλος, φαρμακευτική αντίσταση και ογκοκατασταλτικό γονίδιο p53

Κεφάλαιο 38 Κυτταρικός κύκλος, φαρμακευτική αντίσταση και ογκοκατασταλτικό γονίδιο p53 Κεφάλαιο 38 Κυτταρικός κύκλος, φαρμακευτική αντίσταση και ογκοκατασταλτικό γονίδιο p53 Δ. Μουρατίδου Α. Μπούτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ανάμεσα σε όλα τα φαινόμενα που σχετίζονται με τη διατήρηση ενός κυτταρικού πληθυσμού,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους»

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο και των φροντιστών τους» ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Το Τμήμα του, το ΓΟΝ «Άγιοι, το ΠΜΣ «ΜΕΘ και Επείγουσα Νοσηλευτική» και η Ελληνική Εταιρεία Έρευνας και Εκπαίδευσης (ΕΕΝΕΕ) Πραγματοποιούν Χειμερινό Σχολείο με Θέμα: «Υποστήριξη ασθενών με καρκίνο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS 09 Νοεµβρίου 2009 01 Απριλίου 2010 DISNEYLAND 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 CHD ΠΑΚΕΤΟ 2N/3Μ 350 419 558 973 392 475 641 1140 491 607 840 1538 117 ΠΑΚΕΤΟ 3N/4Μ 464 562 760 1353

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος

Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Κεφάλαιο 21 Ποιότητα ζωής και κατάσταση λειτουργικής ικανότητος Ε. Ρεπάσος Γ. Η. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών έχει σημειωθεί κατακόρυφη αύξηση του ενδιαφέροντος σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ Eugene T. GENDLIN University of Chicago, U.S.A Αυτό το άρθρο είναι μια αναθεωρημένη έκδοση της πλήρους

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων 1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων γ) του στενού δημόσιου τομέα. δ) της συμπεριφοράς ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων

Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων Κεφάλαιο 27 Χειρουργική θεραπεία και αντιμετώπιση των πνευμονικών μεταστάσεων Ι. Τούμπουλης Ί. Μπελένης 452 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά το ήπαρ, οι πνεύμονες αποτελούν το δεύτερο συχνότερο όργανο ε ντόπισης μεταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Τετάρτη 23 Μαΐου 2012 Εκφωήσεις και Λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Ανεξαρτησία. Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. 17 Μαρτίου 2013, Βόλος

Γραμμική Ανεξαρτησία. Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. 17 Μαρτίου 2013, Βόλος Γραμμικές Συνήθεις ιαφορικές Εξισώσεις Ανώτερης Τάξης Γραμμικές Σ Ε 2ης τάξης Σ Ε 2ης τάξης με σταθερούς συντελεστές Μιγαδικές ρίζες Γραμμικές Σ Ε υψηλότερης τάξης Γραμμική Ανεξαρτησία Μανόλης Βάβαλης

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κινητική Μάθηση Μέρος Πρώτο : Ανθρώπινη απόδοση εκτέλεση 1. Εισαγωγή «Η ικανότητα που έχει κάποιος, να πετυχαίνει ένα τελικό αποτέλεσμα με την μεγαλύτερη δυνατή σιγουριά και τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Δευτέρα 8 Μαΐου 0 Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση

Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση Σ. Δ. Κοτταρίδης ΕΙΣΑΓΩΓΗ H επιστήμη της ιολογίας συμπεριλαμβάνει μελέτες που στοχεύουν το μηχανισμό με τον οποίο οι ιοί προκαλούν νόσους καθώς επίσης τη χρήση των ιών ως

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου

Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου Κεφάλαιο 64 Τα οπιοειδή στην αναλγησία του χρόνιου καρκινικού πόνου Χ. Μπούκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκινικός πόνος είναι κυρίως χρόνιος πόνος, η διάρκεια του είναι μεγαλύτερη των 3 μηνών, εμφανίζεται σχεδόν καθημερινά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2014 15 ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1

ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2014 15 ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 2014 15 ΔΙΚΤΥΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ένας χρήστης μιας PDH μισθωμένης γραμμής χρησιμοποιεί μια συσκευή πρόσβασης που υλοποιεί τη στοίβα ΑΤΜ/Ε1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος υποστηριζόμενος ρυθμός (σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές

Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές Κεφάλαιο 56 Αντίδοτα και φάρμακα διάσωσης από την τοξικότητα της θεραπείας και τις επιπλοκές Γ. Πανάγος 985 ΛΕΥΚΟΒΟΡΙΝΗ Συνώνυμα: Calcium Folinate, Citrovorum factor, Φυλλινικό ασβέστιο, LEUCOVO RIN Vials

Διαβάστε περισσότερα

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα της ζωής ότι αν διατηρείτε στο σπίτι σας φυτά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υποστούν ζημίες από βλαβερούς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 53 Η θέση της χημειοπροφυλάξεως στα κακοήθη συμπαγή νεοπλάσματα

Κεφάλαιο 53 Η θέση της χημειοπροφυλάξεως στα κακοήθη συμπαγή νεοπλάσματα Κεφάλαιο 53 Η θέση της χημειοπροφυλάξεως στα κακοήθη συμπαγή νεοπλάσματα Μ. Μ. Βασλαματζής 863 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Παρά τις προσπάθειες για την βελτίωση των θεραπειών σε κακοήθη συμπαγή νεοπλάσματα προχωρημένων σταδίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin)

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Εισαγωγή: Θα ξεκινήσουμε με την ερώτηση: Πού στηρίζεται θεωρητικά η Διαδικασία Εστίασης (ΔΕ); και στην συνέχεια θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε πώς

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

«Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας»

«Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Κατεύθυνση Εφαρμοσμένης Φυσικής «Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων

Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων Κεφάλαιο 18 Δείκτες ορού επί κακοήθων συμπαγών νεοπλασμάτων Λ. Κυρίου Μάλλη Μ. Μ. Βασλαματζής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ιστορία προσδιορισμού νεοπλασματικών δεικτών ξεκινά το 1848 με την α νακάλυψη της μυελωματικής πρωτεΐνης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ

Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ Κεφάλαιο 20 Σύστημα σταδιοποίησης ΤΝΜ Σ. Ξυνόγαλος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συστήματα σταδιοποίησης των κακοήθων νεοπλασιών είναι μέθοδοι αντικειμενικής εκτίμησης της έκτασης του όγκου σε δεδομένη στιγμή (κυρίως κατά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις)

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αν και στον πολύ κόσμο είναι γνωστή η πρακτική εφαρμοσμένη αστρολογία, δηλαδή οι γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ Ο ορισμός που δίνεται από το DSM IV και το ICD 10 ορίζει τη νοητική υστέρηση ως την ύπαρξη νοητικού πηλίκου μικρότερου από 70, όπως αυτό ορίζεται από τα ψυχομετρικά τεστ. Πρέπει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΡΧΕΙΑ Ο πιο γνωστός τρόπος οργάνωσης δεδομένων με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι σε αρχεία. Ένα αρχείο μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε σαν ένα σύνολο που αποτελείται από οργανωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το προγραμματισμένο Εργαστήρι Χαρτογράφησης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας από τις 26 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες

Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες Το τι γλάστρες θα χρησιμοποιήσετε εξαρτάται κυρίως από το πορτοφόλι σας αλλά και το προσωπικό σας γούστο. Οι επιλογές σας είναι αμέτρητες, τόσο σε ποιότητες όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου

ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου ΥΠΑΡΑΧΝΟΕΙΔΗΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ : «ΚΕΡΑΥΝΟΣ ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ» Του Δρος Χρήστου Γεωργόπουλου Τι είναι Υπαραχνοειδής αιμορραγία είναι ένας ιδιαίτερος τύπος εγκεφαλικής αιμορραγίας που συνήθως εκδηλώνεται αιφνιδιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική

Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική Κεφάλαιο 33 Στερεοτακτική ακτινοχειρουργική Γ. Ι. Πισσάκας Π. Γεωργοπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θεραπευτική μέθοδος της στερεοτακτικής ακτινοχειρουργικής (stereotactic radiosurgery, SRS), υλοποιεί στο μέγιστο την

Διαβάστε περισσότερα

III. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

III. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ III. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΥΨΗΛΩΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΩΝ ΣΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ III.1 ΓΕΝΙΚΑ Είναι γνωστό ότι η ανάπτυξη υψηλών θερμοκρασιών στα υλικά δομήσεως επηρεάζει δυσμενώς τόσο τα μηχανικά χαρακτηριστικά τους (όπως

Διαβάστε περισσότερα

Το Ερευνητικό Μετρό. Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων.

Το Ερευνητικό Μετρό. Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων. Το Ερευνητικό Μετρό Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων. Αθήήνα 2015 Πού συναντά*ε τους *ικροοργανισ*ούς; Παντού!!! Οι 2ιο γνωστές «κρυψώνες»

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα

Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα Κεφάλαιο 49 Αντινεοπλασματικά φάρμακα με περιορισμένες ενδείξεις και αμφισβητούμενης κατάταξης αντινεοπλασματικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα Γ. Πανάγος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο κεφάλαιο αυτό περιελάβαμε κυρίως παλαιότερα

Διαβάστε περισσότερα

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Opinion Mining Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr Μάιος 2014 Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Περιεχόμενα Εισαγωγή Εφαρμογές ομή μιας άποψης Είδη απόψεων Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 12 Είδη κακοήθων νεοπλασμάτων, ιστολογική ταυτοποίηση, ταξινόμηση των όγκων, ιστολογικός βαθμός κακοήθειας

Κεφάλαιο 12 Είδη κακοήθων νεοπλασμάτων, ιστολογική ταυτοποίηση, ταξινόμηση των όγκων, ιστολογικός βαθμός κακοήθειας Κεφάλαιο 12 Είδη κακοήθων νεοπλασμάτων, ιστολογική ταυτοποίηση, ταξινόμηση των όγκων, ιστολογικός βαθμός κακοήθειας Κ. Πετράκη 185 ΟΡΙΣΜΟΙ Ο όρος όγκος χρησιμοποιήθηκε αρχικώς για να προσδιορίσει μια φλεγμονώδους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΓΕΙΤΟΝΑ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΡΟΧΟΥ MAXWELL

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΓΕΙΤΟΝΑ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΡΟΧΟΥ MAXWELL ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΓΕΙΤΟΝΑ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ &ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤ/ΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΡΟΧΟΥ MAXWELL ΒΑΡΗ 01-013 Μπίλιας Κων/νος Φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Η αύξηση του οργανωμένου και του διασυνοριακού εγκλήματος ακολουθεί την παγκοσμιοποίηση. Η γρήγορη ανταλλαγή των πληροφοριών και της γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι τάξεις της Β και Γ Λυκείου είναι χωρισμένες σε τρείς Κατευθύνσεις Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική Οι Σχολές είναι ταξινομημένες σε πέντε επιστημονικά πεδία 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η διαχείριση του ταμιευτήρα Πλαστήρα: Από τη μελέτη στην εφαρμογή Δημήτρης Κουτσογιάννης Τομέας Υδατικών Πόρων Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος

Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος Κεφάλαιο 28 Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των μεταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος Ν. Ι. Κορδιολής Δ. Καζαντζής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως διαπιστώνεται, οι μεταστάσεις στον εγκέφαλο την σπονδυλική στήλη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Χημική καρκινογένεση

Κεφάλαιο 3 Χημική καρκινογένεση Κεφάλαιο 3 Χημική καρκινογένεση Μ. Μπόνιος Ε. Ρεπάσος Μ. Πούλου Χ. Μελεξοπούλου Μ. Παπαδάκου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι πρώτες παρατηρήσεις ότι χημικές ουσίες μπορεί να σχετίζονται με τη δημιουργία νεοπλασμάτων τοποθετούνται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία

Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία Κεφάλαιο 19 Τρέχοντα δεδομένα και προοπτικές στην οστεομυελική βιοψία Δ. Αναγνώστου Κεραμίδα Ε. Πούλιου 355 ΕΙΣΑΓΩΓΗ O τίτλος του βιβλίου που πρόσφατα εκδόθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO),

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) Κυριακή 1-2-2009 ΕΡΩΤΗΜΑ 2ο: Την τελευταία περίπου πενταετία εφαρμόζεται στα νηπιαγωγεία

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

www.cslab.ece.ntua.gr

www.cslab.ece.ntua.gr Ε ό Μ ό Π ί Σ ή Η ό Μ ώ Μ ώ Η/Υ Τ έ Τ ί Π ή Υ ώ Εργαστήριο Υπολογιστικών Συστημάτων www.cslab.ece.ntua.gr Διπλωματική εργασία Συγκριτική μελέτη μεθόδων αποθήκευσης αραιών πινάκων σε μπλοκ για την βελτιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διευκρινήσεις για τη χορήγηση αδειών στους δημοσίους υπαλλήλους βάσει του νέου Υπαλληλικού Κώδικα.

ΘΕΜΑ: Διευκρινήσεις για τη χορήγηση αδειών στους δημοσίους υπαλλήλους βάσει του νέου Υπαλληλικού Κώδικα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αθήνα, 14 Μαϊου 2007 Αριθμ. Πρωτ.: ΔΙΔΑΔ/Φ.51/538/12254

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου

Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Κεφάλαιο 24 Η χειρουργική στη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου Ζ. Τουλούμης Κ. Αυγερινός Χ. Δερβένης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη της εξέλιξης της ιατρικής τεχνολογίας κυρίως στον τομέα της απεικόνισης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις

Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις Κεφάλαιο 66 Ραδιοϊσοτοπική συστηματική θεραπεία του πόνου από οστικές μεταστάσεις Χ. Γιαννοπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι οστικές μεταστάσεις αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ασθενών με καρκίνο του προστάτη,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΟΥΣΙΩΝ Σύμφωνα με τα διεθνή συστήματα ταξινόμησης ICD 10 και DSM IV υπάρχουν 2 κατηγορίες διαταραχών που σχετίζονται με ουσίες. Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται οι διαταραχές που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις:

Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις: Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις: α) Δήλωση βουλήσεως. β) Ικανότητα για δικαιοπραξία. γ) Συμφωνία μεταξύ δηλώσεως και βουλήσεως. δ) Τήρηση του απαιτούμενου τύπου.

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγχος Στατιστικών Υποθέσεων με τη χρήση του στατιστικού προγραμμάτος SPSS v. 20

Ελεγχος Στατιστικών Υποθέσεων με τη χρήση του στατιστικού προγραμμάτος SPSS v. 20 A Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολή Επιστημών της ιοίκησης Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και ιοίκησης Εργαστήριο Στατιστικής Ελεγχος Στατιστικών Υποθέσεων με τη χρήση του στατιστικού προγραμμάτος SPSS v. 20 26Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα