Οι Χαμηλές Τιμές Πετρελαίου, Ανάσα για την Ακτοπλοΐα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι Χαμηλές Τιμές Πετρελαίου, Ανάσα για την Ακτοπλοΐα"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ * Ιανουάριος 29 Οι Χαμηλές Τιμές Πετρελαίου, Ανάσα για την Ακτοπλοΐα Η ειιεληθή αθηνπινΐα, κε δσηηθή ζεκαζία γηα ηελ ειιεληθή νηθνλνκία, αληηκεησπίδεη ζεκαληηθέο δηαξζξσηηθέο πξνθιήζεηο ζε έλα κεξηθψο απειεπζεξσκέλν πεξηβάιινλ: (i) έληνλε επνρηθφηεηα, ε νπνία ζε ζπλδπαζκφ κε ηηο ππνρξεψζεηο δεκφζηαο ππεξεζίαο πνπ θαιχπηεη, νδεγεί ζε ρακειή ηαρχηεηα θπθινθνξίαο ελεξγεηηθνχ (,3 έλαληη,6 ζηνλ θιάδν ησλ ππεξεζηψλ) πνπ αλαπφθεπθηα αληαλαθιάηαη ζηα θέξδε, (ii) πςειφ ζηαζεξφ θφζηνο ιεηηνπξγίαο (6% ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο) θαη (iii) ζεκαληηθή εμάξηεζε απφ ηελ πνξεία ηεο ηηκήο ηνπ πεηξειαίνπ. Αλ θαη ν θιάδνο ειέγρεηαη απφ ιίγεο εηαηξείεο, δηαθαίλεηαη απφ ηελ αλάιπζε φηη είλαη ζρεηηθά αληαγσληζηηθφο ιακβάλνληαο ππφςε ηηο ηδηαηηεξφηεηεο ηνπ ειιεληθνχ αθηνπιντθνχ δηθηχνπ. εκεηψλεηαη φηη νη λαχινη ζην Αηγαίν είλαη θνληά ζηνλ επξσπατθφ κέζν φξν θαη αληαλαθινχλ ην ιεηηνπξγηθφ θφζηνο θαη έλα εχινγν πεξηζψξην θεξδνθνξίαο. πγθεθξηκέλα, ε απνδνηηθφηεηα ηδίσλ θεθαιαίσλ (ROE) ηεο αθηνπινΐαο είλαη θαηά κέζν φξν ρακειφηεξε ζε ζρέζε κε ηνλ θιάδν ησλ ππεξεζηψλ ηελ ηειεπηαία πεληαεηία (5% έλαληη 7,5%). Η δηεζλήο θξίζε εθηηκάηαη φηη ζα πιήμεη ζεκαληηθά ηε δήηεζε γηα αθηνπιντθέο ππεξεζίεο ζε φξνπο θίλεζεο επηβαηψλ θαη θνξηεγψλ (-,6% ηελ πεξίνδν 29-21, απφ 4,7% ηελ πξνεγνχκελε δεθαεηία). Ωζηφζν ε πξφζθαηε έληνλε πηψζε ησλ ηηκψλ πεηξειαίνπ ζσξαθίδεη ζε κεγάιν βαζκφ ηε ρξεκαηννηθνλνκηθή πγεία ησλ επηρεηξήζεσλ. Παύλος Μυλωνάς Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (+321) , Καζψο νη αγνξέο ηνπ Αηγαίνπ θαη ηεο Αδξηαηηθήο είλαη θνξεζκέλεο, κεηαβνιέο είηε ζην ζεζκηθφ πιαίζην είηε ζηελ ζηξαηεγηθή πνιηηηθή ησλ εηαηξεηψλ (δηεχξπλζε ηεο γεσγξαθηθήο ηνπο εκβέιεηαο π.ρ. Σνπξθία) απαηηνχληαη γηα ηελ πεξαηηέξσ αλάπηπμε ηνπ θιάδνπ. Διεύθσνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλσσης Αιόλου 86, 1232 Αθήνα, Ελλάδα Μελέηες

2 Φξαγθίζθα Βνπκβάθε, (+321) , Μαξία άββα, (+321) , Αζαλαζία Κνπηνχδνπ, (+321) , Η ειιεληθή αθηνπιντθή αγνξά απνηειεί ζεκαληηθό παξάγνληα ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο H ειιεληθή αθηνπιντθή αγνξά απνηειεί κία απφ ηηο κεγαιχηεξεο ζηελ Δπξψπε, κε ηελ αγνξά ηεο ΔΔ λα θαιχπηεη ην ½ ηνπ παγθφζκηνπ ζηφινπ ζε φξνπο ρσξεηηθφηεηαο θαη κεηαθνξηθήο ηθαλφηεηαο. πγθεθξηκέλα, νη ειιεληθέο αθηνπιντθέο εηαηξείεο δηαρεηξίδνληαη ην 7% ηνπ παγθφζκηνπ επηβαηεγνχ ζηφινπ πινίσλ άλσ ησλ 1. ηφλσλ (άλσ ηνπ 1% γηα ην ζχλνιν ηνπ επηβαηεγνχ ζηφινπ). Δληφο ηεο Δπξψπεο, ε Διιάδα θαη ε Ιηαιία είλαη νη επξσπατθέο ρψξεο κε ηε κεγαιχηεξε επηβαηηθή θίλεζε κέζσ αθηνπιντθψλ γξακκψλ (πεξίπνπ 45 εθαη. επηβάηεο εηεζίσο ε θαζεκηά) θαη αζξνηζηηθά θαιχπηνπλ ην 1/2 ηεο ζπλνιηθήο δηαθίλεζεο επηβαηψλ αθηνπινΐαο ζηελ Δπξψπε. Δίλαη αμηνζεκείσην φηη ν Πεηξαηάο είλαη ην δεχηεξν ζεκαληηθφηεξν, ζε φξνπο επηβαηηθήο θίλεζεο, ιηκάλη ζηελ Δπξψπε (κεξίδην 3%). Όζνλ αθνξά ηε κεηαθνξά θνξηίσλ, ζρεδφλ ην 5% ησλ αγαζψλ πνπ δηαθηλνχληαη κέζσ επξσπατθψλ αθηνπιντθψλ γξακκψλ (λαπηηιία κηθξψλ απνζηάζεσλ) δηέξρεηαη απφ ειιεληθά ιηκάληα θαη ην 18% ησλ κεηαθνξψλ απηψλ γίλεηαη κέζσ νρεκαηαγσγψλ πινίσλ (Ro-Ro). Δληφο Διιάδαο, νη αθηνπιντθέο κεηαθνξέο επηβαηψλ απνηεινχλ ην 13% ηεο ζπλνιηθήο δηαθίλεζεο επηβαηψλ κε φια ηα κέζα ππεξαζηηθψλ ζπγθνηλσληψλ. Δπίζεο, ην ¼ ησλ κεηαθνξψλ θνξηίσλ ζηνλ ειιαδηθφ ρψξν πξαγκαηνπνηείηαη κέζσ ζαιάζζησλ νδψλ πνζνζηφ πνιχ κεγαιχηεξν απφ ηελ Δπξψπε (1%), ιφγσ ηεο γεσγξαθηθήο ηδηαηηεξφηεηαο ηεο ρψξαο καο. Παγθόζκηνο ηόινο 27 - Δπηβαηεγά Πινία άλσ ησλ 1. gt (93%) Διιάδα 136 (7%) Τπφινηπνο Κφζκνο Πεγή: Ναπηηθφ Δπηκειεηήξην Διιάδνο H ζεκαζία ηεο ειιεληθήο αθηνπινΐαο γηα ηελ νξζή ιεηηνπξγία ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο είλαη πξνθαλήο, θαζψο ζηε ρψξα καο ππάξρνπλ πάλσ απφ 2 θαηνηθεκέλα λεζηά κε πιεζπζκφ 1,4 εθαη. θαη πεξίπνπ 15. ρικ. αθηνγξακκήο. ηελ ειιεληθή αθηνπιντθή αγνξά ιεηηνπξγνχλ πεξηζζφηεξεο απφ 35 γξακκέο, εθ ησλ νπνίσλ ην ¼ είλαη άγνλεο γξακκέο θαη ζπλεπψο επηδνηνχκελεο. Δπίζεο, ιφγσ ηεο γεσγξαθηθήο ζέζεο ηεο ρψξαο καο, ε αθηνπινΐα πξνζθέξεη ζεκαληηθφ έξγν κεηαθνξηθήο ζχλδεζεο ηεο Διιάδαο κε ηελ Ιηαιία. Ωο εθ ηνχηνπ, ν θιάδνο πεξηιακβάλεη δχν αγνξέο: ην Αηγαίν θαη ηελ Αδξηαηηθή, νη νπνίεο ραξαθηεξίδνληαη απφ ηειείσο δηαθνξεηηθά κνληέια ιεηηνπξγίαο. Με γλψκνλα ηε δσηηθή ζεκαζία ηνπ θιάδνπ, ε αθηνπινΐα αληηκεησπίδεη ζεκαληηθέο πξνθιήζεηο. πγθεθξηκέλα, ε δήηεζε αθηνπιντθψλ ππεξεζηψλ ζηελ Διιάδα ραξαθηεξίδεηαη απφ ηξείο ηδηνκνξθίεο: (i) έληνλε επνρηθφηεηα, (ii) πςειφ ζηαζεξφ ζε ζρέζε κε ην κεηαβιεηφ θφζηνο ιεηηνπξγίαο θαη (iii) παξνπζία γξακκψλ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 2

3 Γαλία 13% Δπξσπατθή Αθηνπινΐα: Δπηβηβαζζέληεο Δπηβάηεο νπεδία 9% Ηλσκέλν Βαζίιεην 7% Λνηπέο Υψξεο 24% ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο θαη ηαπηφρξνλεο θνηλσληθήο αλάγθεο εμππεξέηεζήο ηνπο. Δπίζεο, ε πξνζθνξά θαη ν αληαγσληζκφο ζηνλ θιάδν ιεηηνπξγνχλ ππφ ηελ πίεζε ησλ ελ κέξεη αλαπφθεπθησλ ζηξεβιψζεσλ κηαο κεξηθψο απειεπζεξσκέλεο αγνξάο. Οη ξπζκηζηηθέο αξρέο επηβάιινπλ ππνρξεψζεηο ζε φξνπο δηάξθεηαο θαη ζπρλφηεηαο ησλ δξνκνινγίσλ, πεξηνξηζκψλ ζην πιήξσκα θαη νξγάλσζεο ησλ άγνλσλ γξακκψλ ππνρξεψζεηο νκνινγνπκέλσο ιηγφηεξν πεξηνξηζηηθέο ζε ζρέζε κε ην παξειζφλ. Η αλάιπζε πνπ αθνινπζεί ππνδειψλεη φηη, αλ θαη νη εηαηξείεο ιεηηνπξγνχλ ζε έλα πεξηβάιινλ φπνπ νθείινπλ λα ππεξβνχλ πνιιαπιέο αληημνφηεηεο, ν θιάδνο δηαθαίλεηαη ζρεηηθά αληαγσληζηηθφο Ιηαιία 23% Πεγή: Eurostat 26 Διιάδα 24% Γηαθίλεζε Δπηβαηώλ Aθηνπινΐαο (εθαη. επηβάηεο) 5, 4, 3, 2, 1,, Πεγή: ΔΤΔ Αηγαίν (αξηζηεξφο άμνλαο) Αδξηαηηθή (δεμήο άμνλαο) ε απηφ ην πιαίζην ζπλζεθψλ, ε κειέηε καο αλαιχεη ηηο πξνθιήζεηο ηνπ θιάδνπ, αξρίδνληαο απφ ηελ εθηίκεζε ηεο πνξείαο ηεο δήηεζεο (ζε φξνπο επηβαηηθήο θίλεζεο θαη κεηαθνξάο θνξηίσλ) ζηηο αγνξέο ηεο Αδξηαηηθήο θαη ηνπ Αηγαίνπ ζε έλα πεξηβάιινλ ρακειφηεξεο παγθφζκηαο δξαζηεξηφηεηαο. ηε ζπλέρεηα, εμεηάδνπκε ηε δνκή ηεο πξνζθνξάο ηνπ θιάδνπ απφ πιεπξάο θφζηνπο, εζηηάδνληαο θπξίσο ζηα εξσηήκαηα (i) εάλ ν θιάδνο είλαη αληαγσληζηηθφο, αλαιχνληαο ηελ ηηκνινγηαθή πνιηηηθή θαηά ηχπν δξνκνινγίνπ θαη (ii) πψο επηδξά ην ζεζκηθφ πιαίζην κε ηηο ζηξεβιψζεηο πνπ πξνθαιεί ζηελ εχξπζκε ιεηηνπξγία ηεο αγνξάο. πλνςίδνληαο ηηο επηδξάζεηο ηεο δήηεζεο, ηεο πξνζθνξάο θαη ηνπ ζεζκηθνχ πιαηζίνπ, θαηαιήγνπκε ζην ζπκπέξαζκα φηη ε πξφζθαηε πηψζε ησλ ηηκψλ πεηξειαίνπ αληηζηαζκίδεη ηηο επηδξάζεηο ηεο νηθνλνκηθήο επηβξάδπλζεο, βνεζψληαο ηελ θεξδνθνξία ηνπ θιάδνπ λα αλαθάκςεη κεηά απφ ην δχζθνιν 28. Ωζηφζν, ν θιάδνο παξακέλεη επάισηνο θαζψο ηα πεξηζψξηα θέξδνπο είλαη ζρεηηθά κηθξά ιφγσ ησλ δηαξζξσηηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ θιάδνπ, φπσο ηελ ρακειή ηαρχηεηα ελεξγεηηθνχ θαη ηνλ πςειφ δαλεηζκφ. Η δήηεζε ηνπ θιάδνπ είλαη πνιύπιεπξε Πέξα απφ ηηο πάγηεο αλάγθεο κεηαθνξάο ησλ κφληκσλ θαηνίθσλ ησλ λεζηψλ θαη ηεο κεηαθνξάο πξντφλησλ, ε επηβαηεγφο λαπηηιία απνηειεί κέξνο ηνπ δηθηχνπ επηρεηξήζεσλ πνπ ζπλδένληαη κε ηελ ηνπξηζηηθή θίλεζε. πγθεθξηκέλα, ε δνκή ηεο δήηεζεο ηνπ θιάδνπ αθηνπιντθψλ ππεξεζηψλ ζπλίζηαηαη ζε 4 αγνξέο: επηβάηεο Αηγαίνπ, κε δχν ππν-αγνξέο: δξνκνιφγηα πςειήο θαη ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο (άγνλεο γξακκέο), επηβάηεο Αδξηαηηθήο, θνξηεγά Αηγαίνπ θαη θνξηεγά Αδξηαηηθήο. εκεηψλνπκε φηη ζηνλ θιάδν ηεο αθηνπινΐαο δελ ζπκπεξηιακβάλνπκε ηα πνξζκεία (δηαδξνκέο πνιχ κηθξψλ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 3

4 Κπθιάδεο Λνηπά Αξγνζαξσληθφο Κξήηε Βφξεην Αηγαίν πνξάδεο Γσδεθάλεζα Δθαη.Δπηβάηεο απνζηάζεσλ, π.ρ. Πέξακα-Παινχθηα ή Ρίν-Αληίξξην), ηα νπνία αλ θαη κεηαθέξνπλ ζρεδφλ 25 εθαη. επηβάηεο, θαιχπηνπλ ιηγφηεξν απφ ην 1% ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ ησλ ακηγψο αθηνπιντθψλ γξακκψλ. Η δήηεζε από επηβάηεο ζηεξίδεηαη ζηνλ εγρώξην θαη μέλν ηνπξηζκό 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1,, Πεγή: ΔΤΔ Δπηβαηηθή Κίλεζε 27 Αξρίδνληαο απφ ηελ αγνξά ηνπ Αηγαίνπ, ε νπνία είλαη θαηά πνιχ κεγαιχηεξε απφ εθείλε ηεο Αδξηαηηθήο (18,6 εθαη. επηβάηεο ζην Αηγαίν, ζε ζρέζε κε 2,5 εθαη. επηβάηεο ζηελ Αδξηαηηθή), παξαηεξνχκε φηη ραξαθηεξίδεηαη απφ ζεκαληηθέο δηαθνξέο επηπέδνπ δήηεζεο αλάκεζα ζηηο γξακκέο. εκαληηθφ κέξνο ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο αθνξά ηηο γξακκέο Πεηξαηάο/Ραθήλα Κπθιάδεο (6 εθαη. επηβάηεο ζπλνιηθά), κε ην 8% ηεο ζπγθεθξηκέλεο δηαθίλεζεο λα ζπγθεληξψλεηαη ζε πέληε λεζηά (Σήλνο, Μχθνλνο, Πάξνο, χξνο θαη αληνξίλε). Παξάιιεια, πςειά επίπεδα δηαθίλεζεο επηβαηψλ ζεκεηψλνληαη ζηηο αθηνπιντθέο γξακκέο ηνπ Αξγνζαξσληθνχ (3,4 εθαη. επηβάηεο) θαη ζηε γξακκή Πεηξαηάο-Κξήηε (2,5 εθαη. επηβάηεο). Η δήηεζε αλάκεζα ζηηο γξακκέο δηαθέξεη ζε ηέηνην βαζκφ πνπ θάπνηεο απφ απηέο δελ είλαη δπλαηφλ λα εμππεξεηεζνχλ ρσξίο θξαηηθή επηδφηεζε (δείηε παξαθάησ). Η αληζνξξνπία απηή νθείιεηαη ζε δηαθνξέο φζνλ αθνξά ηελ ηνπξηζηηθή θίλεζε θαη ην κφληκν πιεζπζκφ ησλ λεζηψλ. Γηαθίλεζε Φνξηεγώλ Oρεκάησλ Aθηνπινΐαο (εθαη. νρήκαηα),8,7,6,5,4,3,2,1, Πεγή: ΔΤΔ Πεγή: ΔΤΔ Αηγαίν Αδξηαηηθή Αληαλαθιψληαο ηε δπλακηθφηεηα ηνπ θιάδνπ, ε πνξεία ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο είλαη ζηαζεξά πςειφηεξε απφ ηελ νηθνλνκηθή δξαζηεξηφηεηα ηεο ρψξαο. πγθεθξηκέλα, παξνπζηάδεη κέζε εηήζηα αχμεζε ηεο ηάμεο ηνπ 4% θαηά ηελ πεξίνδν , κε ηελ απμεηηθή απηή ηάζε λα επηηαρχλεηαη ζην 6% εηεζίσο ηελ ηειεπηαία δεθαεηία (κε έληνλεο σζηφζν δηαθπκάλζεηο απφ έηνο ζε έηνο). Οη θπξηφηεξνη παξάγνληεο πνπ εξκελεχνπλ ηελ αχμεζε απηή είλαη: Οη κφληκνη θάηνηθνη ησλ λεζηψλ ηνπ Αηγαίνπ θαη ηεο Κξήηεο απμήζεθαλ απφ 93 ρηιηάδεο ην 1981 ζε ρηιηάδεο ην 27 (,7% εηεζίσο ζε ζρέζε κε,5% γηα ην ζχλνιν ηεο ρψξαο). Απηή ε αχμεζε ζεκαηνδνηεί ηελ αληηζηξνθή ηεο ηάζεο απνρψξεζεο ηνπ πιεζπζκνχ απφ ηα λεζηά, πνπ ζεκεηψζεθε απφ ηηο αξρέο ηνπ 2νπ αηψλα έσο ηε δεθαεηία ηνπ 8. πγθεθξηκέλα, ην πνζνζηφ ηνπ πιεζπζκνχ ησλ λεζηψλ σο πξνο ην ζπλνιηθφ πιεζπζκφ ηεο ρψξαο, κεηψζεθε απφ 14,5% ην 192 ζε 11,9% ην 194 θαη ζε 9,5% ην 198 θαη ζηε ζπλέρεηα παξνπζίαζε νξηαθή αχμεζε, θζάλνληαο ην 1% ην 27. Ο αξηζκφο ησλ εμνρηθψλ θαηνηθηψλ ζηα λεζηά ηνπ Αηγαίνπ απμήζεθε ζεκαληηθά ηα ηειεπηαία ρξφληα. εκεηψλνπκε φηη ην πνζνζηφ ησλ εθδηδφκελσλ αδεηψλ γηα θαηνηθίεο ζηελ πεξηθέξεηα απηή ζε ζρέζε κε ηηο ζπλνιηθέο άδεηεο, έρεη απμεζεί ζηαδηαθά ζε ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 4

5 Μεηαβνιή Δπηβαηψλ (%) Μεηαβνιή Σνπξηζκνχ (%) Μεηαβνιή Δπηβαηψλ (%) Μεηαβνιή ΑΔΠ (%) Αλαινγία Δπηβαηώλ αλά Ι.Υ Αηγαίν Αδξηαηηθή Πεγή: ΔΤΔ Δπηβάηεο Δζσηεξηθνύ - ΑΔΠ 2 7, , ,5-4 -1, ,5 Δπηβάηεο Δζσηεξηθνχ (αξηζηεξφο άμνλαο) Διιεληθφ ΑΔΠ (δεμήο άμνλαο) Πεγή: ΔΤΔ Δπηβάηεο Δζσηεξηθνύ - Σνπξηζκόο Διιάδαο Δπηβάηεο Δζσηεξηθνχ (αξηζηεξφο άμνλαο) Σνπξηζκφο Διιάδαο (δεμήο άμνλαο) Πεγή: ΔΤΔ, ΙΣΔΠ 15,2% ην 27 απφ 9,4% ην Οη αθίμεηο Διιήλσλ ηνπξηζηψλ ζηα μελνδνρεία ησλ λεζηψλ ηνπ Αηγαίνπ θαη ηεο Κξήηεο απμάλνληαη κε ξπζκφ 4,6% εηεζίσο ηελ ηειεπηαία 2εηία. εκεηψλνπκε φηη ην ¼ ηνπ εζσηεξηθνχ ηνπξηζκνχ δηαθηλείηαη αθηνπιντθψο. Οη αθίμεηο δηεζλψλ ηνπξηζηψλ ζηε ρψξα καο απμάλνληαη κε κέζν εηήζην ξπζκφ 4,7% θαηά ηελ πεξίνδν , ελψ ζρεδφλ ην 4% ησλ ηνπξηζηψλ απηψλ θαηεπζχλεηαη ζηα λεζηά ηνπ Αηγαίνπ θαη ηελ Κξήηε. Πέξα απφ ηελ αχμεζε ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο, ν θχθινο εξγαζηψλ ηνπ θιάδνπ βειηηψζεθε πεξαηηέξσ ιφγσ ηεο αχμεζεο ησλ επηβαηψλ πνπ επέιεμαλ λα πάξνπλ καδί ην απηνθίλεηφ ηνπο ζηηο αθηνπιντθέο γξακκέο εζσηεξηθνχ. πγθεθξηκέλα, ν αξηζκφο ησλ επηβαηψλ αλά φρεκα ππνδηπιαζηάζηεθε απφ 17 ην 198 ζε 7 ην 27 (πξνζεγγίδνληαο ηα αληίζηνηρα επίπεδα ηεο Αδξηαηηθήο, φπνπ αληηζηνηρνχλ 4-5 επηβάηεο αλά φρεκα). χκθσλα κε ηηο εθηηκήζεηο καο, ν ξπζκφο αλάπηπμεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο θαη ε αχμεζε ηνπ ξεχκαηνο δηεζλψλ ηνπξηζηψλ εξκελεχνπλ ζε κεγάιν βαζκφ ηελ πξναλαθεξζείζα επηηάρπλζε ηεο δήηεζεο ηνπ θιάδνπ. πγθεθξηκέλα, εθηηκήζακε έλα ππφδεηγκα δήηεζεο ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο ζην Αηγαίν γηα ηελ πεξίνδν Ο ξπζκφο αλάπηπμεο ηνπ ειιεληθνχ ΑΔΠ ρξεζηκνπνηήζεθε γηα λα πξνζεγγίζνπκε ηφζν ηηο επηδξάζεηο ηεο εγρψξηαο ηνπξηζηηθήο θίλεζεο φζν θαη ηνπ εηζνδήκαηνο ησλ κφληκσλ θαηνίθσλ ησλ λεζηψλ (κε ζπληειεζηή καθξνρξφληαο ειαζηηθφηεηαο,8). Ο δηεζλήο ηνπξηζκφο ηεο ρψξαο καο (φπσο απνηππψλεηαη ζηηο αθίμεηο αιινδαπψλ ηνπξηζηψλ) απνηειεί ηελ άιιε βαζηθή ζπληζηψζα ηεο ζπλνιηθήο δήηεζεο ππεξεζηψλ επηβαηεγνχ λαπηηιίαο, κε ζπληειεζηή καθξνρξφληαο ειαζηηθφηεηαο,7. ηξέθνληαο ηελ πξνζνρή καο ζηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο, παξαηεξνχκε φηη άλσ ηνπ 1% ηεο ζπλνιηθήο επηβαηηθήο θίλεζεο ζηε ρψξα καο (εθηφο πνξζκείσλ) γίλεηαη ζε γξακκέο πνπ ζπλδένπλ ειιεληθά ιηκάληα κε ιηκάληα ηεο Ιηαιίαο, κε βαζηθφηεξν ην δξνκνιφγην Πάηξα Αγθψλα (7% ηεο ζπλνιηθήο δηαθίλεζεο επηβαηψλ αθηνπινΐαο). Παξά ηε ρακειή ηεο ζπλεηζθνξά ζε φξνπο δηαθίλεζεο επηβαηψλ, απηή ε αγνξά έρεη ζρεηηθά κεγάιε ζεκαζία απφ πιεπξάο εζφδσλ ησλ λαπηηιηαθψλ εηαηξεηψλ, ιφγσ ηεο κεγαιχηεξεο απφζηαζεο ησλ δξνκνινγίσλ θαη ζπλεπψο ηνπ πςειφηεξνπ εηζηηεξίνπ. Δπίζεο, αμηνζεκείσην είλαη ην γεγνλφο φηη ε επηβαηηθή θίλεζε ζηελ Αδξηαηηθή ζρεδφλ ηξηπιαζηάζηεθε θαηά ηελ πεξίνδν Ωζηφζν, ηα ηειεπηαία ρξφληα παξνπζηάδεη ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 5

6 Μεηαβνιή (%) Μεηαβνιή Δπηβαηψλ (%) Μεηαβνιή Σνπξηζκνχ (%) % 5% 4% 3% 2% 1% % Δπηβάηεο Δμσηεξηθνύ - Σνπξηζκόο Διιάδαο Δπηβάηεο Δμσηεξηθνχ (αξηζηεξφο άμνλαο) Σνπξηζκφο Διιάδαο (δεμήο άμνλαο) Πεγή: ΔΤΔ, ΙΣΔΠ Δπηβάηεο Δμσηεξηθνύ - Σνπξηζκόο Ιηαιίαο Δπηβάηεο Δμσηεξηθνχ Πεγή: ΔΤΔ, ΙΣΔΠ 5% 42% Διιάδα Ιηαιία Ηλσκέλν Βαζίιεην Σνπξηζκφο Ιηαιίαο Δπνρηθόηεηα Δπηβαηηθήο Κίλεζεο Αθηνπινΐαο - πνζνζηό 3νπ ηξηκήλνπ 27 - Πεγή: Eurostat, ΔΤΔ 37% 37% 36% 38% Γαλία νπεδία Δπξψπε (26) ζηνηρεία θνξεζκνχ, κε ηελ επηβαηηθή θίλεζε λα πεξηνξίδεηαη θαηά 1% ζσξεπηηθά θαηά ηελ πεξίνδν (ζε αληίζεζε κε ηελ αλνδηθή πνξεία ηεο δήηεζεο ζην Αηγαίν), ππφ ηελ επίδξαζε ηεο νκαινπνίεζεο ησλ ζπλζεθψλ ζηελ πεξηνρή ηεο Γηνπγθνζιαβίαο. Βάζεη ησλ εθηηκήζεσλ καο απφ έλα ππφδεηγκα επηβαηηθήο θίλεζεο ησλ γξακκψλ ηεο Αδξηαηηθήο γηα ηελ πεξίνδν , ε βαζηθή αηηία γηα ηελ κεηαζηξνθή ηεο αλνδηθήο πνξείαο ηεο δήηεζεο είλαη ε επηβξάδπλζε ηεο αλάπηπμεο ηνπ ηνπξηζκνχ ζηελ Διιάδα (3,2% εηεζίσο ηελ πεξίνδν έλαληη 5,2% θ.κ.ν. εηεζίσο ηελ πεξίνδν 198-2), ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ ζηαζηκφηεηα ησλ ηνπξηζηηθψλ αθίμεσλ ζηελ Ιηαιία ηα ηειεπηαία ρξφληα (-1% εηεζίσο). πγθεθξηκέλα, ν ζπληειεζηήο καθξνρξφληαο ειαζηηθφηεηαο ησλ ηνπξηζηηθψλ αθίμεσλ αζξνηζηηθά ζηελ Διιάδα θαη ηελ Ιηαιία σο πξνο ην επίπεδν δήηεζεο ηνπ θιάδνπ αγγίδεη ην,85. Υξεζηκνπνηνχκε σο πξνζδηνξηζηηθφ παξάγνληα ηνλ ζπλνιηθφ αξηζκφ ησλ δηεζλψλ ηνπξηζηψλ ζηελ πεξηνρή Διιάδαο- Ιηαιίαο γηαηί πεξηιακβάλεη ηξεηο δπλεηηθέο πεγέο δήηεζεο: (i) ηνπο Ιηαινχο πνπ επηζθέπηνληαη ηελ Διιάδα, (ii) ηνπο Έιιελεο πνπ επηζθέπηνληαη ηελ Ιηαιία θαζψο θαη (iii) ηνπο ηνπξίζηεο απφ ηξίηεο ρψξεο πνπ κεηαθηλνχληαη κε ηα απηνθίλεηά ηνπο κεηαμχ ησλ δχν ρσξψλ (θπξίσο απφ Ιηαιία πξνο Διιάδα). θαη ραξαθηεξίδεηαη από έληνλε επνρηθόηεηα Έλα άιιν ζεκαληηθφ ραξαθηεξηζηηθφ ηεο δήηεζεο είλαη φηη ν θιάδνο πιήηηεηαη απφ έληνλε επνρηθφηεηα, ε νπνία δεκηνπξγεί πξνβιήκαηα επηινγήο ηνπ βέιηηζηνπ κεγέζνπο ησλ πινίσλ. πγθεθξηκέλα, ιφγσ ηεο εμάξηεζεο ηνπ θιάδνπ ηεο αθηνπινΐαο απφ ηελ ηνπξηζηηθή θίλεζε, ην 1/2 ησλ επηβαηψλ δηαθηλείηαη θαηά ηελ ηνπξηζηηθή πεξίνδν αηρκήο (3ν ηξίκελν) έλαληη κφλν 38% θ.κ.ν. γηα ηελ ππφινηπε Δπξψπε. Ο βαζκφο επνρηθφηεηαο είλαη πην έληνλνο ζηε γξακκή Πεηξαηάο - Γπηηθέο Κπθιάδεο (6%) θαη ιηγφηεξν έληνλνο ζηηο γξακκέο ηνπ Αξγνζαξσληθνχ (4%) θαζψο ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ επηβαηψλ ζηηο γξακκέο ησλ Κπθιάδσλ είλαη ηνπξίζηεο, ελψ ζηνλ Αξγνζαξσληθφ κφληκνη θάηνηθνη ή ηδηνθηήηεο δεχηεξεο θαηνηθίαο ζηα λεζηά απηά. Δληππσζηαθφ είλαη ην γεγνλφο φηη, παξά ηε ζεκαληηθή αχμεζε ηεο δήηεζεο ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, ν βαζκφο επνρηθφηεηαο δελ έρεη κεησζεί δηαρξνληθά ππνγξακκίδνληαο ηηο δχζθνιεο ζπλζήθεο ιεηηνπξγίαο ηνπ θιάδνπ. Σν ίδην πξφβιεκα αληηκεησπίδνπλ νη εηαηξείεο θαη ζηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο, θαζψο νη κεηαθηλήζεηο επηβαηψλ κεηαμχ Διιάδαο - Ιηαιίαο ζην 3ν ηξίκελν πξνζεγγίδνπλ ην 55% ηνπ ζπλφινπ. Σν πξφβιεκα ηεο επνρηθφηεηαο ακβιχλεηαη ζε έλα βαζκφ απφ ηελ είζνδν ηαρχπινσλ (κε ππνρξεσηηθή δξνκνιφγεζε γηα 7½ κήλεο) ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 6

7 Μεηαβνιή (%) Μεηαβνιή (%) Πεηξαηψο-Γπηηθψλ Κπθιάδσλ Πεηξαηψο-Αλαηνιηθψλ Κπθιάδσλ Πεηξαηψο-Μπθφλνπ- Σήλνπ-άκνπ Ραθήλαο-Δπβνίαο- Άλδξνπ-Σήλνπ Λνηπέο Πεηξαηψο-Κξήηεο Αξγνζαξσληθνχ θαη ηελ αχμεζε ησλ δξνκνινγίσλ ησλ άγνλσλ γξακκψλ, θαηά ην εμάκελν πςειήο επηβαηηθήο θίλεζεο. 1% 8% 6% 4% 2% % Δπνρηθόηεηα επηβαηηθήο θίλεζεο 27 αλά αθηνπιντθή γξακκή Α ηξίκελν Β ηξίκελν Γ ηξίκελν Γ ηξίκελν 6% Πεγή: ΔΤΔ 55% 52% 47% 45% 45% 4% Η δήηεζε γηα κεηαθνξέο θνξηίσλ ζηεξίδεηαη ζηελ πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε Η δήηεζε αθηνπιντθψλ ππεξεζηψλ εζσηεξηθνχ γηα κεηαθνξά θνξηεγψλ απνηειεί έλα αληίβαξν ζηελ επνρηθφηεηα ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο. πγθεθξηκέλα, ην ¼ ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπ θιάδνπ ζηνλ Αηγαίν πξνθχπηεη απφ ηε κεηαθνξά θνξηίσλ. Η δήηεζε κεηαθνξάο θνξηίσλ ζην Αηγαίν κέζσ επηβαηεγψλ/ νρεκαηαγσγψλ πινίσλ ππεξδηπιαζηάζηεθε ηελ πεξίνδν , θπξίσο ιφγσ ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ησλ λεζηψλ. Βάζεη ησλ εθηηκήζεσλ καο, ε πνξεία ηεο δήηεζεο γηα κεηαθνξηθέο ππεξεζίεο ζηηο αθηνπιντθέο γξακκέο εζσηεξηθνχ επεξεάδεηαη απφ ην ΑΔΠ ηεο πεξηθέξεηαο Αηγαίνπ θαη Κξήηεο κε ζπληειεζηή καθξνρξφληαο ειαζηηθφηεηαο 2,5. Η επνρηθφηεηα ηεο δήηεζεο απφ θνξηεγά είλαη ζρεδφλ αλχπαξθηε, θαζψο πθίζηαηαη κία ζρεδφλ ζηαζεξή δήηεζε κεηαθνξάο εκπνξεπκάησλ κεηαμχ ησλ λεζηψλ θαη ηεο επεηξσηηθήο Διιάδαο. Φνξηία Δζσηεξηθνύ - Πεξηθεξεηαθό ΑΔΠ Φνξηία Δζσηεξηθνχ Πεγή: ΔΤΔ, Eurostat Πεξηθεξεηαθφ ΑΔΠ Φνξηία Δμσηεξηθνύ - Δκπόξην Δ.Δ. Πεγή: ΔΤΔ, Eurostat Φνξηία Δμσηεξηθνχ Δκπφξην Δ.Δ. θαη ζην ελδνθνηλνηηθό εκπόξην ηεο Διιάδαο Η δήηεζε αθηνπιντθψλ ππεξεζηψλ γηα κεηαθνξά θνξηίσλ κέζσ θνξηεγψλ ζηε γξακκή ηεο Αδξηαηηθήο παξνπζηάδεη κία έληνλα αλνδηθή ηάζε ηελ ηειεπηαία 2εηία. πγθεθξηκέλα, ν αξηζκφο ησλ θνξηεγψλ πνπ δηαθηλήζεθαλ άγγημε ηα 4. εηεζίσο ην 2 απφ ζρεδφλ 25. ην 198. Ωζηφζν, ηα ηειεπηαία έηε θαίλεηαη λα ζηαζεξνπνηείηαη θνληά ζην επίπεδν ησλ 45. θνξηεγψλ εηεζίσο (θαη λα απνηειεί ην ½ ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ ηεο Αδξηαηηθήο) - παξνπζηάδνληαο σζηφζν έληνλε κεηαβιεηφηεηα γχξσ απφ ην επίπεδν απηφ θαζψο επεξεάδεηαη απφ ηελ αληαγσληζηηθφηεηα ηνπ νδηθνχ δηθηχνπ ζηηο δεκνθξαηίεο ηεο πξψελ Γηνπγθνζιαβίαο (ε νπνία εμαξηάηαη απφ ηηο γεσπνιηηηθέο ζπλζήθεο θαη ηηο ππνδνκέο ησλ νδηθψλ αμφλσλ). ε θάζε πεξίπησζε ε αγνξά απηή εμαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ απφ ην επίπεδν ηνπ ελδνθνηλνηηθνχ εκπνξίνπ αγαζψλ ηεο Διιάδαο (ην νπνίν αλαπηχζζεηαη κε κέζν εηήζην ξπζκφ ηεο ηάμεο ηνπ 9% ζε φξνπο αμίαο θαηά ηελ πεξίνδν ). χκθσλα κε ηηο εθηηκήζεηο καο, ν ζπληειεζηήο καθξνρξφληαο ειαζηηθφηεηαο ηνπ ελδνθνηλνηηθνχ εκπνξίνπ σο πξνο ηε δήηεζε ηνπ θιάδνπ πξνζεγγίδεη ην,9. Η δηεζλήο θξίζε αλακέλεηαη λα πξνθαιέζεη ηζρπξό πιήγκα ζηε δήηεζε ηνπ θιάδνπ Βάζεη ησλ απνηειεζκάησλ ηεο εκπεηξηθήο καο έξεπλαο φζνλ αθνξά ηε ζηελή ζρέζε κεηαμχ ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο θαη ηεο νηθνλνκηθήο δξαζηεξηφηεηαο, ε αλακελφκελε επηβξάδπλζε ηνπ ξπζκνχ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 7

8 1, 5,, - 5, - 1, 1, 5,, - 5, - 1, Τπνζέζεηο Βαζηθνύ ελαξίνπ ΑΔΠ Διιάδαο 4,% 1,4% 2,8% ΑΔΠ Αηγαίνπ & Κξήηεο,9%,2% 1,6% Σνπξηζκφο 3,3% -2,% 5,% Δλδνθνηλνηηθφ εκπφξην 7,9% -1,5% 8,5% *κέζνο ξπζκφο εηήζηαο κεηαβνιήο Πεγή: ΔΤΔ, ΙΣΔΠ, Eurostat, ππνινγηζκνί ΔΣΔ Δπηβαηηθή Κίλεζε Αθηνπινΐαο (%) 1, Πξνβιέςεηο 5,, -5, -1, Αηγαίν Αδξηαηηθή Αηγαίν (αξλεη. ζελάξην) Αδξηαηηθή (αξλεη. ζελάξην) Πεγή: Eurostat, ΔΤΔ, Δθηηκήζεηο ΔΣΔ Δκπνξεπκαηηθή Κίλεζε Αθηνπινΐαο (%) 1, Πξνβιέςεηο 5,, -5, -1, Αηγαίν Αδξηαηηθή Αηγαίν (αξλεη. ζελάξην) Αδξηαηηθή (αξλεη. ζελάξην) Πεγή: Eurostat, ΔΤΔ, Δθηηκήζεηο ΔΣΔ αλάπηπμεο ηεο νηθνλνκίαο θαη θπξίσο ηνπ ηνπξηζκνχ ζα πιήμεη ζεκαληηθά ηε δήηεζε ηνπ θιάδνπ απφ ηελ πιεπξά ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο. πγθεθξηκέλα, ππφ ηελ ζθηά ηεο δηεζλνχο θξίζεο, ν ξπζκφο αλάπηπμεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο δελ αλακέλεηαη λα μεπεξάζεη ην 2,1% θαηά κέζν φξν ηελ επφκελε ηεηξαεηία (1,4% εηεζίσο γηα ηε δηεηία αλαθάκπηνληαο ζην 2,8% εηεζίσο γηα ηε δηεηία ). Δπηπιένλ, ε δηεζλήο νηθνλνκηθή επηβξάδπλζε ζα κεηαθπιήζεη θαη ζηνπο ππφινηπνπο πξνζδηνξηζηηθνχο παξάγνληεο δήηεζεο ηνπ θιάδνπ. Δθηηκψληαο φηη ε ηνπξηζηηθή θίλεζε ζα πεξηνξηζηεί ην 29 θαη ζηε ζπλέρεηα ζα αλαθάκςεη ζηαδηαθά, επηζηξέθνληαο ζηα ηξέρνληα επίπεδα ην 211, ε επηβαηηθή θίλεζε ζα δερζεί πηέζεηο. Παξάιιεια, νη ελδνθνηλνηηθέο εκπνξηθέο ξνέο εθηηκάηαη φηη ζα απμεζνχλ αζζεληθά (4% θ.κ.ν. κέρξη ην 212 ζε ζρέζε κε έλα κέζν ξπζκφ αχμεζεο 8% θαηά ηελ πξνεγνχκελε 2εηία) πεξηνξίδνληαο θαη ηε δήηεζε απφ ηελ πιεπξά ηεο κεηαθνξάο θνξηεγψλ. Τπφ απηέο ηηο ζπλζήθεο, ε ζπλνιηθή δήηεζε ζα κεησζεί ζεκαληηθά θαηά ηελ επφκελε δηεηία, κε ηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο λα πιήηηεηαη πεξηζζφηεξν απφ ην Αηγαίν, ιφγσ ηεο κεγαιχηεξεο εμάξηεζήο ηεο απφ ηνλ ηνπξηζκφ θαη ην εκπφξην. πγθεθξηκέλα, ε επηβαηηθή θίλεζε αλακέλεηαη λα παξακείλεη ζρεδφλ ζηάζηκε ζηελ Αδξηαηηθή θ.κ.ν. ηελ επφκελε ηεηξαεηία (-1,7% εηεζίσο γηα ηε δηεηία αλαθάκπηνληαο ζην 4,2% εηεζίσο γηα ηε δηεηία ), ελψ ζα απμεζεί θαηά 2,7% εηεζίσο ζην Αηγαίν (-,4% εηεζίσο γηα ηε δηεηία αλαθάκπηνληαο ζην 5,7% εηεζίσο γηα ηε δηεηία ). Όζνλ αθνξά ηα θνξηεγά, ε δήηεζε ζηελ Αδξηαηηθή εθηηκάηαη φηη ζα απμεζεί θαηά 2,4% θ.κ.ν. εηεζίσο ηελ επφκελε ηεηξαεηία (-1,1% εηεζίσο γηα ηε δηεηία αλαθάκπηνληαο ζην 5,9% εηεζίσο γηα ηε δηεηία ), ελψ ε αχμεζε ζα είλαη ηεο ηάμεο ηνπ 3,5% ζην Αηγαίν (,4% εηεζίσο γηα ηε δηεηία αλαθάκπηνληαο ζην 6,5% εηεζίσο γηα ηε δηεηία ). ε πεξίπησζε πνπ ε θξίζε απνδεηρηεί βαζχηεξε θαη κεγαιχηεξεο δηάξθεηαο ζε ζρέζε κε ην βαζηθφ καο ζελάξην (αξλεηηθφ ζελάξην), ε δήηεζε ηνπ θιάδνπ κπνξεί λα κεησζεί κέρξη θαη 5% εηεζίσο θαηά ηε δηεηία θαη λα αλαθάκςεη αλαηκηθά θαηά 3,5% εηεζίσο θαηά ηε δηεηία πγθεθξηκέλα, ππνζέηνληαο φηη ν κέζνο ξπζκφο αλάπηπμεο ηεο ειιεληθήο νηθνλνκίαο ζα είλαη ηεο ηάμεο ηνπ 1,4% θαηά ηελ πεξίνδν ελψ ν ηνπξηζκφο θαη ην εκπφξην ζα αλαθάκςνπλ κεηά ην 21, ηζρπξφ πιήγκα ζα δερζεί ε επηβαηηθή θίλεζε (-,9% εηεζίσο ζην Αηγαίν θαη -2,4% ζηελ Αδξηαηηθή) θαη ζε κηθξφηεξν βαζκφ ε θίλεζε θνξηεγψλ (3% εηεζίσο ζην Αηγαίν θαη -1,8% ζηελ Αδξηαηηθή). ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 8

9 ΠΛΑΙΙΟ 1: ΘΔΜΙΚΟ ΠΛΑΙΙΟ ΑΚΣΟΠΛΟΪΚΗ ΑΓΟΡΑ Η αγνξά αθηνπινΐαο ζηελ Διιάδα είλαη κεξηθψο απειεπζεξσκέλε. πγθεθξηκέλα, νη δηαξζξσηηθέο κεηαβνιέο ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ έρνπλ επηηχρεη πεξηβάιινλ ζρεηηθά ειεχζεξεο αγνξάο ζηνπο παξαθάησ ηνκείο: Απειεπζέξσζε δηθηύνπ αθηνπιντθώλ γξακκώλ ε εθαξκνγή ηνπ λφκνπ 2932/21, επηηξάπεθε ηνλ Ννέκβξην ηνπ 22 ζε φιεο ηηο αθηνπιντθέο επηρεηξήζεηο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο λα ππνβάιινπλ αηηήζεηο δξνκνιφγεζεο πινίσλ ζε αθηνπιντθέο γξακκέο ηεο επηινγήο ηνπο (άξζε θακπνηάδ). Σν ΤΔΝ εμαθνινπζεί λα αλαθνηλψλεη ην δίθηπν γξακκψλ πνπ ζα εμππεξεηεζνχλ ζηελ αξρή θάζε έηνπο, σζηφζν απηφ ην δίθηπν είλαη πιένλ ελδεηθηηθφ, δειαδή νη αθηνπιφνη έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα πξνηείλνπλ θαη άιια δξνκνιφγηα ζηηο αηηήζεηο ηνπο. Δπηπιένλ, επηηξέπεηαη ε ηξνπνπνίεζε ησλ δξνκνινγίσλ ζηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο, κε απφθαζε ηνπ Τπνπξγνχ Ναπηηιίαο. ηηο απνθάζεηο ηνπ ΤΔΝ ιακβάλνληαη ππφςε νη απνθάζεηο ηνπ πκβνπιίνπ Αθηνπιντθψλ πγθνηλσληψλ (.Α..), ην νπνίν έρεη γλσκνδνηηθφ ξφιν ζε ζέκαηα φπσο ηα δξνκνιφγηα ησλ πινίσλ, νη ζπκβάζεηο δξνκνιφγεζεο, νη ππνρξεψζεηο δεκφζηαο ππεξεζίαο θ.α. ην.α.. ζπκκεηέρνπλ κε δηθαίσκα ςήθνπ Γεληθνί Γξακκαηείο ηνπ Τπνπξγείνπ, εθπξφζσπνη ηεο ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο, ησλ αθηνπιντθψλ εηαηξεηψλ, ησλ λαπηεξγαηψλ θαη άιισλ παξαγφλησλ ηνπ θιάδνπ. Απειεπζέξσζε ησλ λαύισλ Σνλ Μάην ηνπ 26, πξαγκαηνπνηήζεθε ε απειεπζέξσζε ησλ λαχισλ γηα ηα δξνκνιφγηα ζηα νπνία: i) ν αθεηήξηνο ιηκέλαο θαη ν ιηκέλαο πξννξηζκνχ έρνπλ έθαζηνο εηήζην αξηζκφ δηαθηλνχκελσλ επηβαηψλ άλσ ησλ 15. θαη ε ζχλδεζε εμππεξεηείηαη απφ πινία πνπ αλήθνπλ ζε δχν, ηνπιάρηζηνλ, αλεμάξηεηεο εηαηξείεο, ή ii) ν αθεηήξηνο ιηκέλαο θαη ν ιηκέλαο πξννξηζκνχ έρνπλ έθαζηνο εηήζην αξηζκφ δηαθηλνχκελσλ επηβαηψλ άλσ ησλ 3., έζησ θαη αλ ε ζχλδεζε εμππεξεηείηαη απφ κία κφλν εηαηξεία. Δπηπιένλ, ζε πεξίπησζε πνπ θάπνην δξνκνιφγην είλαη κηθηφ (πεξηιακβάλεη ηκήκα πνπ πιεξνί ηα άλσ θξηηήξηα θαζψο θαη ιηκάληα ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο), ε ηηκή νηθνλνκηθήο ζέζεο ζην ξπζκηδφκελν θνκκάηη ηνπ δξνκνινγίνπ, αθνινπζεί ηελ ηηκή ηνπ ηειεπηαίνπ απειεπζεξσκέλνπ ιηκαληνχ (ε νπνία θαζνξίδεηαη απφ ηελ εθάζηνηε εηαηξεία). Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα ηα πεξηζζφηεξα ιηκάληα λα είλαη πιένλ απειεπζεξσκέλα (ζρεδφλ 95% ηεο επηβαηηθήο θίλεζεο), ελψ ην θξάηνο παξεκβαίλεη ζε νξηζκέλα, θπξίσο άγνλα, δξνκνιφγηα. Καηάξγεζε ησλ νξίσλ ειηθίαο ησλ πινίσλ Σα φξηα ειηθίαο πινίσλ πνπ ίζρπαλ κέρξη ην 26 (πξνβιεπφηαλ απφζπξζε πινίσλ άλσ ησλ 3 εηψλ ελψ κέρξη ην 22 ην αληίζηνηρν φξην ήηαλ ηα 35 έηε), αληηθαηαζηήζεθαλ απφ ηε ζπκκφξθσζε κε ηα θξηηήξηα αζθαιείαο πνπ νξίδνληαη ζηε ζπλζήθε ηεο ηνθρφικεο (1996). Δηδηθφηεξα, επηηξέπεηαη ζε φζεο αθηνπιντθέο εηαηξείεο ην επηζπκνχλ, λα ζπλερίζνπλ λα ρξεζηκνπνηνχλ πινία πνπ έρνπλ ζπκπιεξψζεη ην 3φ έηνο ηεο ειηθίαο ηνπο, αξθεί λα πξνρσξήζνπλ ζε νξηζκέλεο κεηαηξνπέο φπσο: i) ηνπνζέηεζε εηδηθψλ πνξηψλ ζην γθαξάδ ηνπ πινίνπ, γηα ηελ ζπγθξάηεζε λεξψλ ζε πεξίπησζε πξφζθξνπζεο, ii) δηαξξχζκηζε εηδηθψλ ρψξσλ γηα άηνκα κε εηδηθέο αλάγθεο θαη iii) εγθαηάζηαζε ειεθηξνληθψλ κέζσλ γηα ηελ νπηηθή θαη πξνθνξηθή κεηάδνζε αλαγγειηψλ γηα ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 9

10 θαζπζηεξήζεηο, αιιαγέο ηνπ πξνγξάκκαηνο θαη φιεο ηηο ππεξεζίεο επί ηνπ πινίνπ. Ωζηφζν, ε θξαηηθή παξέκβαζε δηαηεξείηαη αθφκα ζε κεγάιν βαζκφ, κε ζηφρν ηελ πξνάζπηζε ηνπ δεκφζηνπ ζπκθέξνληνο. πγθεθξηκέλα: Τπνρξεώζεηο δεκόζηαο ππεξεζίαο Σν Τπνπξγείν Δκπνξηθήο Ναπηηιίαο ζπλερίδεη λα επηβάιεη ζηηο αθηνπιντθέο εηαηξείεο φξνπο ζρεηηθά κε: i) ηελ ππνρξεσηηθή δξνκνιφγεζε πινίσλ γηα 1 κήλεο εηεζίσο (θαη 7½ κήλεο γηα ηα ηαρχπινα), ii) ηε ζπρλφηεηα ησλ δξνκνινγίσλ, iii) ηνλ αξηζκφ θαη ηε ζχλζεζε ησλ πιεξσκάησλ ησλ πινίσλ, ζηα νπνία πξέπεη λα πεξηιακβάλεηαη έλαο ειάρηζηνο αξηζκφο Διιήλσλ αμησκαηηθψλ θαη κειψλ πιεξψκαηνο, iv) ππνρξεσηηθή ειιελνκάζεηα γηα ην ζχλνιν ησλ κειψλ ηνπ πιεξψκαηνο επηβαηεγψλ πινίσλ κε ειιεληθή ζεκαία. Η ζπγθεθξηκέλε ξχζκηζε νδεγεί νπζηαζηηθά ζε θαηεμνρήλ ειιεληθά πιεξψκαηα ησλ νπνίσλ νη κηζζνί είλαη ζεκαληηθά πςειφηεξνη (ελ κέξεη ιφγσ αζθαιηζηηθψλ θαη άιισλ θξαηήζεσλ). πλεπψο, παξά ην γεγνλφο φηη ε άξζε ηνπ θακπνηάδ ζεσξεηηθά επέηξεςε ηελ ειεχζεξε είζνδν μέλσλ αθηνπιφσλ ζηελ αγνξά, ε δηαηήξεζε ηεο θξαηηθήο παξέκβαζεο ζε αξθεηά δεηήκαηα, νδεγεί ζε ζεκαληηθέο ζηξεβιψζεηο, απνζαξξχλνληαο νπζηαζηηθά ηελ είζνδφ ηνπο. ε αληίζεζε κε ηελ ειιεληθή αθηνπινΐα, ε αληίζηνηρε αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο είλαη πιήξσο απειεπζεξσκέλε, θαζψο επηηξέπεηαη ζηνπο πινηνθηήηεο λα θαζνξίδνπλ νη ίδηνη ην αθηνπιντθφ δίθηπν (γξακκέο δξνκνιφγεζεο), ηε δηάξθεηα δξνκνιφγεζεο, ηε ζπρλφηεηα εμππεξέηεζεο θάζε γξακκήο, θαζψο θαη ηηο ηηκέο ησλ αθηνπιντθψλ λαχισλ. Η κφλε ηνπο ππνρξέσζε είλαη κία δήισζε ζην ΤΔΝ, κε ηα ραξαθηεξηζηηθά δξνκνιφγεζεο, έλα κήλα πξηλ απφ ηελ έλαξμε ηεο ππεξεζίαο. Παξ φια απηά, δελ εληνπίδνληαη θαηλφκελα πεξηνξηζκνχ ησλ δξνκνινγίσλ θαηά ηνπο κήλεο ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο. ε απηφ ζπκβάιιεη ε εμάξηεζε ησλ εηαηξεηψλ απφ ηα έζνδα δηαθίλεζεο θνξηεγψλ, θαζψο νη ζπκθσλίεο κε ηηο κεηαθνξηθέο εηαηξείεο θαζηζηνχλ αλαγθαία ηελ πξαγκαηνπνίεζε δξνκνινγίσλ θαζ φιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο. Άγνλεο γξακκέο Σν θξάηνο ζπλερίδεη λα νξγαλψλεη ηηο δηαδηθαζίεο αλάδεημεο ησλ εηαηξεηψλ πνπ ζα εμππεξεηήζνπλ ηηο γξακκέο ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο, θαζνξίδεη ηελ επηδφηεζε πνπ ζα δνζεί θαη επηβάιεη ηε ζπρλφηεηα δξνκνιφγεζεο θαζψο θαη ηηο αλψηαηεο ηηκέο λαχισλ νηθνλνκηθήο ζέζεο ζηηο ζπγθεθξηκέλεο γξακκέο. Δηδηθφηεξα, ε δηαδηθαζία πνπ αθνινπζείηαη γηα ηνλ θαζνξηζκφ ησλ άγνλσλ γξακκψλ δηελεξγείηαη ζε 3 ζηάδηα: i) Σν ΤΔΝ αλαθνηλψλεη ην ελδεηθηηθφ Γεληθφ Γίθηπν Αθηνπιντθψλ πγθνηλσληψλ, δειαδή ηηο αθηνπιντθέο γξακκέο ζην Αηγαίν πνπ πξέπεη λα εμππεξεηεζνχλ, θαιψληαο ηηο εηαηξείεο λα ππνβάινπλ δειψζεηο δξνκνιφγεζεο γηα ηηο γξακκέο πνπ επηζπκνχλ. Παξάιιεια, ην ππνπξγείν νξίδεη ειάρηζηα απαηηνχκελα επίπεδα εμππεξέηεζεο (ζπρλφηεηα δξνκνινγίσλ) γηα θάζε γξακκή, ηα νπνία νθείινπλ λα θαιχπηνπλ ζηηο δειψζεηο ηνπο νη εηαηξείεο. Οη αθηνπιντθέο γξακκέο γηα ηηο νπνίεο ππνβάιινληαη δειψζεηο δξνκνιφγεζεο πνπ πιεξνχλ ηα απαηηνχκελα θξηηήξηα, απνηεινχλ ηηο γξακκέο ηαθηηθήο δξνκνιφγεζεο. ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 1

11 ii) Οη ππφινηπεο αθηνπιντθέο γξακκέο ηνπ δηθηχνπ, γηα ηηο νπνίεο δελ έρνπλ ππνβιεζεί δειψζεηο απφ ηηο εηαηξείεο (ή δελ θαιχπηνληαη ηα ειάρηζηα επίπεδα εμππεξέηεζεο), πεξλνχλ ζην δεχηεξν ζηάδην ηεο δηαδηθαζίαο, φπνπ πξνζθέξνληαη επηπιένλ θίλεηξα ζηηο εηαηξείεο πνπ ζα ηηο αλαιάβνπλ. πγθεθξηκέλα, δίλεηαη ε δπλαηφηεηα απνθιεηζηηθήο εμππεξέηεζεο ηεο θάζε γξακκήο, κε ζχκβαζε δηάξθεηαο 1-12 εηψλ. πλήζσο ζε απηφ ην ζηάδην δελ εθδειψλεηαη ελδηαθέξνλ απφ ηελ πιεπξά ησλ πινηνθηεηψλ. iii) Σέινο, εάλ κεηά ηε ιήμε ηνπ δεχηεξνπ ζηαδίνπ ππάξρνπλ αθφκα γξακκέο πνπ δελ έρνπλ θαιπθζεί απφ θάπνηα εηαηξεία, νη ζπγθεθξηκέλεο γξακκέο αλαγλσξίδνληαη σο κε εκπνξηθέο (άγνλεο) γξακκέο, ζηηο νπνίεο δίλεηαη επηδφηεζε απφ ην θξάηνο πξνθεηκέλνπ λα εμππεξεηεζνχλ. Αθνχ θαζνξηζηνχλ νη άγνλεο γξακκέο κε ηελ άλσ δηαδηθαζία, αθνινπζεί δεκφζηνο κεηνδνηηθφο δηαγσληζκφο, πξνθεηκέλνπ λα απνθαζηζζεί πνηεο εηαηξείεο ζα αλαιάβνπλ ηελ εμππεξέηεζή ηνπο. ηελ πξνθήξπμε ηνπ δηαγσληζκνχ πξνβιέπεηαη ε απαηηνχκελε ζπρλφηεηα δξνκνινγίσλ θαζψο θαη ην κέγηζην πνζφ επηδφηεζεο γηα θάζε γξακκή, ην νπνίν δηαθέξεη αλάινγα κε ηελ απφζηαζε ηνπ δξνκνινγίνπ, ηα ραξαθηεξηζηηθά δήηεζεο θαζψο θαη ηνλ ηχπν πινίνπ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί. Δλδεηθηηθά, γηα ηελ ηξέρνπζα πεξίνδν ε επηδφηεζε θπκάλζεθε κεηαμχ 4 αλά κίιη θαη 22 αλά κίιη, κε ηα πςειφηεξα πνζά λα αληηζηνηρνχλ ζε κηθξφηεξεο ειηθίαο πινία. Σν άλσ φξην επηδφηεζεο (πνπ αθνξά πινία ηχπνπ 1) πξνζεγγίδεη ηελ εθηίκεζή καο γηα ην εκεξήζην θφζηνο αλά κίιη πνπ δηαλχεη 1-2 λαπηηθά κίιηα εκεξεζίσο (δείηε Πιαίζην 2). Παξά ην γεγνλφο φηη ην επίπεδν ησλ επηδνηήζεσλ δηαθαίλεηαη νξηαθά επαξθέο γηα ηελ θάιπςε ηνπ ιεηηνπξγηθνχ θφζηνπο, ε πξνζέιθπζε λέσλ πινίσλ ζηηο άγνλεο γξακκέο πξνυπνζέηεη ηελ χπαξμε θηλήηξσλ ζε φξνπο πςειφηεξσλ επηδνηήζεσλ ζηα επίπεδα άιισλ ρσξψλ (π.ρ. θσηία). Σν ζχζηεκα επηδφηεζεο είλαη απηφ ηνπ εηήζηνπ κηζζψκαηνο, ην νπνίν θαηαβάιιεηαη ζηελ εηαηξεία πνπ ζα δεηήζεη ην ρακειφηεξν πνζφ επηδφηεζεο ζηελ πξνζθνξά πνπ ζα θαηαζέζεη γηα ηελ θάιπςε ηεο θάζε γξακκήο. Η δηεζλήο εκπεηξία δε δηαθέξεη από ηελ ειιεληθή πξαγκαηηθόηεηα Αληίζηνηρεο δηαδηθαζίεο εμππεξέηεζεο γξακκψλ δεκφζηαο ππεξεζίαο πξνβιέπνληαη δηεζλψο, κε νξηζκέλεο παξαιιαγέο αλάινγα κε ηηο ηδηαηηεξφηεηεο ηεο θάζε ρψξαο. Όζνλ αθνξά ηνλ θαζνξηζκφ ησλ άγνλσλ γξακκψλ αθνινπζνχληαη δχν γεληθέο πξαθηηθέο: - νη γξακκέο πνπ ζα επηδνηεζνχλ νξίδνληαη εθ ησλ πξνηέξσλ απφ ηηο ξπζκηζηηθέο αξρέο ηεο αθηνπινΐαο, φπσο ηζρχεη ζηε νπεδία, ηε Ννξβεγία θαη ηε Γαλία, είηε - νη γξακκέο θαζνξίδνληαη απφ ηελ ειεχζεξε αγνξά (εθδήισζε ή απνπζία ελδηαθέξνληνο απφ ηηο ίδηεο ηηο εηαηξείεο). Απηφ ην ζχζηεκα εθαξκφδεηαη ζηελ Διιάδα, θαζψο θαη ηελ Ιαπσλία, ε νπνία επίζεο ραξαθηεξίδεηαη απφ κεγάιν αξηζκφ απνκαθξπζκέλσλ λεζηψλ. Όζνλ αθνξά ην πνζφ ηεο επηδφηεζεο, απηφ κπνξεί λα είλαη: - έλα πνζφ βάζεη ηνπ θφζηνπο δξνκνιφγεζεο, φπσο γίλεηαη ζηελ Διιάδα - έλα πνζφ πνπ πξνθαηαβάιιεηαη ζηελ εηαηξεία σο ακνηβή θαη ηα έζνδα απφ ηε ιεηηνπξγία ηεο ρξήζεο απνξξνθψληαη απφ ηελ εθάζηνηε ξπζκηζηηθή αξρή (ε νπνία θαη αλαιακβάλεη ηνλ θίλδπλν δηαθχκαλζεο ηεο δήηεζεο). ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 11

12 Λνηπέο 36% NEL 3% Minoan 5% Πεγή: Δηήζηα Γειηία Γηαθίλεζε Δπηβαηώλ 26 ANEK 8% Hellenic Seaways 32% Blue Star Ferries 16% Αλ θαη ν θιάδνο ειέγρεηαη από ιίγεο εηαηξείεο, από ηελ αλάιπζε δηαθαίλεηαη ζρεηηθά αληαγσληζηηθόο χκθσλα κε ηα παξαπάλσ, ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θιάδνπ ηεο αθηνπινΐαο δπζθνιεχνπλ ηελ ιεηηνπξγία ηνπ ειεχζεξνπ αληαγσληζκνχ. Πξάγκαηη, ην πςειφ πνζνζηφ ζπγθέληξσζεο ζπρλά αλαθέξεηαη σο έλδεημε έιιεηςεο αληαγσληζηηθφηεηαο. Όλησο ε ζπλνιηθή εγρψξηα δηαθίλεζε επηβαηψλ θαη νρεκάησλ πξαγκαηνπνηείηαη ζε πνζνζηφ 5% απφ ηξεηο κφλν εηαηξείεο. Ωζηφζν, είλαη ζεκαληηθφ λα ηνλίζνπκε φηη ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θιάδνπ νδεγνχλ ζε νιηγνπσιηαθέο θαηαζηάζεηο ζηηο πεξηζζφηεξεο ρψξεο. Μάιηζηα, ε ειιεληθή κπνξεί λα ζεσξεζεί απφ ηηο ζρεηηθά πην αληαγσληζηηθέο αθηνπιντθέο αγνξέο, βάζεη ηνπ αξηζκνχ ησλ εηαηξεηψλ αλά γξακκή. Δμαηξψληαο ηηο άγνλεο γξακκέο (πνπ νχησο ή άιισο είλαη θπζηθά κνλνπψιηα), ην 1/3 ησλ γξακκψλ εμππεξεηείηαη απφ πεξηζζφηεξεο απφ κία εηαηξείεο (ζχκθσλα κε κειέηε ηεο XRTC γηα ηνλ αληαγσληζκφ ζηελ αθηνπιντθή αγνξά ηεο Νφηηαο Δπξψπεο Ινχληνο 28) πνζνζηφ πςειφηεξν ζε ζρέζε κε άιιεο κεζνγεηαθέο ρψξεο (Ιηαιία, Ιζπαλία θαη Κξναηία). Λνηπέο 39% NEL 3% Πεγή: Δηήζηα Γειηία Γηαθίλεζε Ορεκάησλ 26 Minoan 6% ANEK 12% Hellenic Seaways 24% Blue Star Ferries 16% Οη πςειόηεξνη λαύινη ζην Αηγαίν νθείινληαη ζηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ δηθηύνπ γξακκώλ... Απφ πιεπξάο λαχισλ, παξαηεξνχληαη ζεκαληηθέο απνθιίζεηο ζηηο ηηκέο ησλ εηζηηεξίσλ αλά κίιη ζηηο δηάθνξεο γξακκέο γεγνλφο ην νπνίν επίζεο εξκελεχεηαη ζπρλά σο έλδεημε ειιηπνχο αληαγσληζκνχ. πγθεθξηκέλα, ε κέζε ρξέσζε γηα δηαθίλεζε επηβαηψλ ζηελ αγνξά ηνπ Αηγαίνπ (,3 /κίιη γηα ηα ζπκβαηηθά επηβαηεγά πινία θαη,5 /κίιη γηα ηα ηαρχπινα) είλαη πςειφηεξε ζε ζρέζε κε ηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο. Γηα παξάδεηγκα, γηα ην δξνκνιφγην Πάηξα-Αγθψλα ν κέζνο λαχινο είλαη πεξίπνπ,16 /κίιη, ελψ ε ρξέσζε ησλ ίδησλ εηαηξεηψλ γηα ην δξνκνιφγην Πεηξαηάο-Ηξάθιεην, φπνπ παξαηεξνχληαη νη ρακειφηεξεο ρξεψζεηο ηεο ειιεληθήο αγνξάο, θζάλεη ηα,21 /κίιη. Δπηρεηξψληαο λα εμεγήζνπκε απηέο ηηο απνθιίζεηο, εθηηκήζακε έλα ππφδεηγκα ιεηηνπξγίαο ζε δηαθνξεηηθέο ζπλζήθεο δηαλπφκελεο απφζηαζεο θαη πιεξφηεηαο ησλ βαζηθψλ ηχπσλ πινίσλ πνπ έρνπλ νη ειιεληθέο αθηνπιντθέο εηαηξείεο (δείηε Πιαίζην 2). χκθσλα κε ηηο εθηηκήζεηο καο, νη δηαθνξέο ζηηο ηηκέο εηζηηεξίσλ νθείινληαη θπξίσο ζηηο ηδηνκνξθίεο ηνπ δηθηχνπ αθηνπιντθψλ γξακκψλ ηφζν ζην Αηγαίν φζν θαη ζηελ Αδξηαηηθή, ζε ζπλδπαζκφ κε ην πςειφ ζηαζεξφ θφζηνο, ην νπνίν είλαη βαζηθφ ραξαθηεξηζηηθφ ηνπ θιάδνπ. πγθεθξηκέλα, ην ζηαζεξφ θφζηνο απνηειεί θαηά κέζν φξν ην 6% ηνπ θφζηνπο πσιεζέλησλ θαη δηαθξίλεηαη ζηα επηκέξνπο θφζηε ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 12

13 κηζζνδνζίαο, επηζθεπψλ-ζπληεξήζεσλ, αζθαιίζηξσλ, ιηκέλσλ θ.α. (ην κεηαβιεηφ θφζηνο αθνξά θπξίσο θφζηνο θαπζίκσλ). πλεπψο, νη ζρεηηθά θνληηλέο απνζηάζεηο πνπ δηαλχνπλ ηα πινία ζην Αηγαίν θαη ν ζπλεπαθφινπζνο ρακειφο βαζκφο ρξεζηκνπνίεζεο ησλ πινίσλ ζε ζρέζε κε δξνκνιφγηα κεγάισλ απνζηάζεσλ, δπζρεξαίλνπλ ηελ θάιπςε ηνπ πςεινχ ζηαζεξνχ θφζηνπο θαη ζπλεπψο νδεγνχλ ζε πςειφηεξν ζπλνιηθφ θφζηνο αλά κίιη. Ωο απνηέιεζκα, γηα ηε Γξνκνιόγην Ναπηηθά κίιηα Ναύινο ( /κίιη) ηβηηαβέθηα (Ιηαιία) - Βαξθειψλε (Ιζπαλία) 439,12 Βαξθειψλε (Ιζπαλία) - Πάικα (Μαγηφξθα) 15,33 Παιέξκν (ηθειία) - Σχληδα (Σπλεζία) 173,37 Νίθαηα (Γαιιία) - Μπάζηηα (Κνξζηθή) 113,39 Νηφβεξ (Η.Β.) - Καιέ (Γαιιία) 22,5 Πάηξα - Αλθψλα 51,16 Πεηξαηάο - Ηξάθιεην 175,21 Λνηπά Γξνκνιφγηα Δζσηεξηθνχ 1-2,3 Πεγή: Σηκέο Δηζηηεξίσλ Ννεκβξίνπ 28 δηαηήξεζε πγηψλ πεξηζσξίσλ θέξδνπο απαηηείηαη πςειφηεξν εηζηηήξην ζηελ αγνξά ηνπ Αηγαίνπ. Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε φηη ε απφζηαζε ηνπ δξνκνινγίνπ Πάηξα-Αλθψλα είλαη 51 λ.κ. ελψ ηνπ δξνκνινγίνπ Πεηξαηάο-Ηξάθιεην είλαη 175 λ.κ. Δπνκέλσο, αλ δηνξζψζνπκε γηα ηελ επίδξαζε ηεο δηαλπφκελεο απφζηαζεο, ν λαχινο αλά κίιη είλαη πεξίπνπ ζηα ίδηα επίπεδα ζηηο αγνξέο ηνπ Αηγαίνπ θαη ηεο Αδξηαηηθήο. Σν ζπκπέξαζκα απηφ ππνζηεξίδεηαη θαη απφ ηηο παξαηεξνχκελεο ηηκέο ζε άιιεο αθηνπιντθέο αγνξέο. Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε φηη γηα κεζαίεο απνζηάζεηο (1-2 λ.κ.), φπσο ηα δξνκνιφγηα Νίθαηα Μπάζηηα, Βαξθειψλε-Πάικα θαη Παιέξκν Σχληδα, εληνπίδνληαη ηηκέο νηθνλνκηθήο ζέζεο αληίζηνηρεο ή θαη κεγαιχηεξεο απφ εθείλεο ηνπ Αηγαίνπ (,33-,39 /κίιη). Ωζηφζν γηα ην καθξηλφηεξν δξνκνιφγην Ιηαιία Ιζπαλία (44 λ.κ.) ην αληίζηνηρν εηζηηήξην έρεη ύλζεζε Αθηνπιντθώλ Ναύισλ - Δπηβάηεο - Καζαξή Σηκή 66,5% Δπίλαπινο 3% Τπέξ ΝΑΣ 6,5% Πξαθηνξεία 1% Πεγή: Έλσζε Δπηρεηξήζεσλ Αθηνπινΐαο ΦΠΑ 9% Ληκεληθά Σέιε 5% αξθεηά ρακειφηεξε ηηκή, κφιηο,12 /κίιη. Σα πινία κε ηα νπνία εθηεινχληαη ηα άλσ δξνκνιφγηα είλαη αληίζηνηρα κε ηα γξήγνξα ζπκβαηηθά πινία ηεο ειιεληθήο αθηνπινΐαο. πλεπψο, απφ ηελ αλάιπζε καο πξνθχπηεη φηη νη ηηκέο ησλ εηζηηεξίσλ ζην Αηγαίν δείρλνπλ επζπγξακκηζκέλεο κε ην θφζηνο, ππνδειψλνληαο φηη ν θιάδνο δηαθαίλεηαη ζρεηηθά αληαγσληζηηθφο. θαζώο θαη ζε ζηξεβιώζεηο ηεο αγνξάο ην ζεκείν απηφ είλαη ζεκαληηθφ λα ηνλίζνπκε φηη νη ρξεψζεηο ζην Αηγαίν επηβαξχλνληαη απφ δχν επηπιένλ ζηξεβιψζεηο: Η ηειηθή ηηκή ηνπ λαχινπ επηβαξχλεηαη ζεκαληηθά κε εηζθνξέο θαη ηέιε ππέξ ηξίησλ (ιηκεληθά ηέιε, επίλαπινο γηα ηελ επηδφηεζε ησλ άγνλσλ γξακκψλ, ππέξ ΝΑΣ θ.α.), ηα νπνία ζπλνιηθά απνηεινχλ ην 33% ηεο ηειηθήο ηηκήο ηνπ επηβαηηθνχ εηζηηεξίνπ (43% γηα ηα νρήκαηα) θαηλφκελν ην νπνίν δελ παξαηεξείηαη ην ίδην έληνλα ζε άιιεο ρψξεο. Η ππνρξεσηηθή δεθάκελε δξνκνιφγεζε ησλ πινίσλ θαη νη ππνρξεψζεηο ειάρηζηεο ζπρλφηεηαο, απνηεινχλ ζεκαληηθά ζέκαηα ηξηβήο αλάκεζα ζηνπο αθηνπιφνπο θαη ην Τπνπξγείν Δκπνξηθήο Ναπηηιίαο, κε ηνπο αθηνπιφνπο λα δηακαξηχξνληαη ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 13

14 εθαη. εθαη. φηη απηέο νη δεζκεχζεηο πεξηνξίδνπλ ηελ θεξδνθνξία ηνπο. εκεηψλνπκε φηη ε επηβαηηθή θίλεζε θαηά ην εμάκελν Απξηιίνπ- επηεκβξίνπ είλαη ηξηπιάζηα ζε ζρέζε κε ην εμάκελν Οθησβξίνπ-Μαξηίνπ, θαηά ην νπνίν νη αθηνπιντθέο εηαηξείεο είλαη δεκηνγφλεο (κε πεξηζψξην δεκηάο 2% γηα ηηο εηζεγκέλεο) Κεξδνθνξία πξν θόξσλ 27 αλά ηξίκελν - Δηζεγκέλνη Όκηινη - 1ν ηξίκ. 2ν ηξίκ. 3ν ηξίκ. 4ν ηξίκ. χλνιν Έηνπο Πεγή: Γεδνκέλα Hellastat Δίλαη ζεκαληηθφ, σζηφζν, λα ηνληζηεί φηη ην παξαπάλσ ζχζηεκα είλαη ζρεηηθά απνηειεζκαηηθφ ζηα πιαίζηα ιεηηνπξγίαο ελφο θιάδνπ πνπ θαιχπηεη θαη αλάγθεο θνηλσληθήο πνιηηηθήο. Δηδηθφηεξα, ε δεθάκελε δξνκνιφγεζε δελ επηηξέπεη ηελ είζνδν επθαηξηαθψλ παηθηψλ θαηά ηνπο κήλεο πςειήο επηβαηηθήο θίλεζεο θαη ζπλεπψο «πξνζηαηεχεη» απφ ηνλ αληαγσληζκφ ηα πςειά πεξηζψξηα θέξδνπο ηελ πεξίνδν αηρκήο γηα ηηο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ ζηα ζπγθεθξηκέλα δξνκνιφγηα. Με άιια ιφγηα, νη επηρεηξήζεηο «επηδνηνχλ» ην δεκηνγφλν εμάκελν κε ηελ πγηή θεξδνθνξία ηνπ εμακήλνπ πςειήο επηβαηηθήο θίλεζεο, ελ κέξεη κέζσ απμεκέλσλ ρξεψζεσλ. Σν γεγνλφο απηφ αληηθαηνπηξίδεηαη ζηηο ινγηζηηθέο θαηαζηάζεηο ησλ εηαηξεηψλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ηφζν ζην Αηγαίν φζν θαη ζηελ απειεπζεξσκέλε αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο, φπνπ ε κηθηή θεξδνθνξία ηνπο πξνέξρεηαη θπξίσο απφ ην Αηγαίν, ελψ ν θχθινο εξγαζηψλ είλαη παξφκνηνο ζηηο δχν αγνξέο ύλζεζε Μηθηήο Κεξδνθνξίαο 27 - Δηζεγκέλνη Όκηινη - 1ν ηξηκελν 2ν ηξηκελν Αηγαίν 3ν ηξηκελν Πεγή: Γεδνκέλα Hellastat, Γειηία Δηαηξεηψλ 4ν ηξηκελν Αδξηαηηθή ΤΝΟΛΟ ΔΣΟΤ Δπηπιένλ είλαη ζεκαληηθφ λα αλαγλσξηζηεί φηη θαζψο ε δξνκνιφγεζε ησλ πινίσλ γηα θάπνηνπο κήλεο ζε άιιεο αγνξέο ηνπ βφξεηνπ εκηζθαηξίνπ πξαθηηθά είλαη δπζρεξήο (κε ηηο πεξηφδνπο πςειήο δήηεζεο λα ζπκπίπηνπλ), ε άξζε ηεο δεθάκελεο δξνκνιφγεζεο θαηά πάζα πηζαλφηεηα δελ ζα έδηλε ηελ επθαηξία ιεηηνπξγίαο ζε άιιεο αγνξέο αιιά ζα σζνχζε ηηο εηαηξίεο λα θξαηήζνπλ ηα πινία ζηα ιηκάληα γηα θάπνηνπο κήλεο. ην ζεκείν απηφ ζεκεηψλνπκε φηη ζε πεξίπησζε πνπ ην Τπνπξγείν απέζπξε ηελ ππνρξέσζε δεθάκελεο δξνκνιφγεζεο, ε είζνδνο επθαηξηαθψλ παηθηψλ ηνπο ζεξηλνχο κήλεο ζα κείσλε ηα εηζηηήξηα θαη άξα ηελ θεξδνθνξία ησλ εηαηξεηψλ ζην εμάκελν πςειήο επηβαηηθήο θίλεζεο. πλεπψο, ε εηήζηα θεξδνθνξία ησλ εηαηξεηψλ πνπ ζα ιεηηνπξγνχζαλ φιν ην έηνο γηα ηελ θάιπςε ησλ ηαθηηθψλ δξνκνινγίσλ ζα πιήηηνληαλ θαη ζα ηνπο νδεγνχζε λα απνζχξνπλ ηηο ππεξεζίεο ηνπο θαηά ηνπο ρεηκεξηλνχο κήλεο. ε απηή ηελ πεξίπησζε, ζα έπξεπε λα επηδνηεζνχλ απφ ηνλ πξνυπνινγηζκφ θαη νη γξακκέο ηαθηηθήο δξνκνιφγεζεο θαηά ηνπο κήλεο ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο κεηαθπιψληαο έηζη ην βάξνο ηεο επηδφηεζεο απφ ηνπο επηβάηεο ησλ γξακκψλ ζηνπο θνξνινγνχκελνπο. Με ην ζεκεξηλφ ζχζηεκα, ην θφζηνο δηαηήξεζεο ηεο δεθάκελεο ιεηηνπξγίαο επηβαξχλεη ηνπο επηβάηεο (νη νπνίνη έρνπλ θαηά κέζν ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 14

15 φξν πςειφηεξν θαηά θεθαιήλ εηζφδεκα απφ ην κέζν θνξνινγνχκελν). Παξάιιεια, ν ηξφπνο ιεηηνπξγίαο ησλ ηαμηδησηηθψλ γξαθείσλπξαθηνξείσλ δεκηνπξγεί πεξαηηέξσ ζηξεβιψζεηο ζηελ αγνξά. Πξψηνλ, θαζψο ηα κηθξά γξαθεία ησλ λεζηψλ ζπεχδνπλ λα θιείζνπλ κεγάιν αξηζκφ εηζηηεξίσλ επηζηξνθήο πξνο ηνλ Πεηξαηά, ηελ Ραθήλα ή ην Λαχξην (ψζηε λα εμαζθαιίζνπλ επαξθείο γηα ηελ θεξδνθνξία ηνπο πσιήζεηο), δεκηνπξγείηαη ηερλεηή έιιεηςε νηθνλνκηθψλ εηζηηεξίσλ ζηελ αγνξά, θαζψο ηα εηζηηήξηα έρνπλ αγνξαζηεί απφ ηα πξαθηνξεία, αιιά φρη αθφκα απφ επηβάηεο. Γεχηεξνλ, ηα πξαθηνξεία έρνπλ πξφζβαζε ζην ζχζηεκα εηζηηεξίσλ νξηζκέλσλ κφλν αθηνπιντθψλ εηαηξεηψλ, ζηηο νπνίεο έρνπλ θαηαβάιιεη θάπνην πάγην πνζφ σο αληίηηκν. Απηφ έρεη σο απνηέιεζκα ην θάζε πξαθηνξείν λα θαηεπζχλεη ηνπο επηβάηεο πξνο πινία εηαηξεηψλ κε ηηο νπνίεο ζπλεξγάδεηαη, δεκηνπξγψληαο ζηξεβιψζεηο ζηνλ αληαγσληζκφ. ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 15

16 ΠΛΑΙΙΟ 2: ΣΙΜΟΛΟΓΗΗ ΒΑΔΙ ΓΡΑΜΜΗ ΓΡΟΜΟΛΟΓΗΗ Σν κεγάιν εχξνο ηηκψλ ζηα εηζηηήξηα ηεο ειιεληθήο αθηνπινΐαο, θαζψο θαη ε δηαθνξά ηνπο ζε ζρέζε κε εθείλα ηεο Αδξηαηηθήο, δεκηνπξγεί πνιιά εξσηήκαηα φζνλ αθνξά ην βαζκφ αληαγσληζκνχ ζηνλ θιάδν ηεο αθηνπινΐαο. Με ηελ αθφινπζε αλάιπζε θαη κέζσ νξηζκέλσλ ζελαξίσλ δξνκνιφγεζεο εθηηκνχκε ηελ απαηηνχκελε ηηκή λαχινπ νηθνλνκηθήο ζέζεο πξνθεηκέλνπ λα θαιπθζεί ην εκεξήζην ιεηηνπξγηθφ θφζηνο αλά κίιη ελφο πινίνπ (δελ ιακβάλεηαη ππφςε ην πεξηζψξην θέξδνπο), ψζηε λα θαηαζηνχλ ζπγθξίζηκα ηα λαχια δηαθνξεηηθψλ δξνκνινγίσλ. Λακβάλνληαη ππφςε ηξεηο ηχπνη πινίσλ, πνπ ζεσξνχληαη αληηπξνζσπεπηηθνί γηα ηελ ειιεληθή αθηνπινΐα: Έλα απιφ ζπκβαηηθφ πινίν, έλα γξήγνξν θαη κεγάιν ζπκβαηηθφ πινίν θαη έλα ηαρχπινν. ηνλ αθφινπζν πίλαθα παξαηίζεληαη νη ππνζέζεηο καο γηα ηα ραξαθηεξηζηηθά θάζε ηχπνπ πινίνπ, βάζεη ηερληθψλ πξνδηαγξαθψλ. Πινίν 1 Πινίν 2 Πινίν 3 Σχπνο πινίνπ πκβαηηθφ πκβαηηθφ Σαρχπινν Μέγηζηε Σαρχηεηα 25 θφκβνη 3 θφκβνη 4 θφκβνη Υσξεηηθφηεηα Δπηβάηεο Ι.Υ Φνξηεγά (κέηξα) 36 κ. 1.7 κ. 12 κ. Ηκεξ. ηαζεξφ. Κφζηνο Κφζηνο Καπζίκνπ / κίιη * Σα άλσ νηθνλνκηθά θαη ηερληθά ραξαθηεξηζηηθά είλαη ελδεηθηηθά θαη κπνξεί λα δηαθέξνπλ θαηά πεξίπησζε. ΠΗΓΗ: Οηθνλνκηθά απνηειέζκαηα εηαηξεηψλ, Σερληθέο πξνδηαγξαθέο λαππεγείσλ Δπηπιένλ ππνζέηνπκε φηη: i) ηα πινία ηαμηδεχνπλ θαηά κέζν φξν ζην 75% ηεο κέγηζηεο ηαρχηεηαο, ii) ε ηηκή θαπζίκσλ αληηζηνηρεί ζε ηηκή πεηξειαίνπ 6/βαξέιη (κέζνο φξνο 27-28), iii) φια ηα εηζηηήξηα επηβαηψλ αληηζηνηρνχλ ζηελ νηθνλνκηθή ζέζε, iv) ππάξρεη ζηαζεξή αλαινγία ηηκψλ κεηαμχ ησλ εηζηηεξίσλ [επηβάηε : Ι.Υ. : θνξηεγνχ (ζε /κέηξν)], ε νπνία είλαη [1 : 2,5 : 1] γηα ηελ ειιεληθή αγνξά θαη [1 : 1 : 1] γηα ηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο (ζηηο γξακκέο ηεο Αδξηαηηθήο αληηζηνηρνχλ ρακειφηεξα εηζηηήξηα ζηα Ι.Υ., πηζαλφλ γηα λα δνζεί θίλεηξν ζηνπο ηαμηδηψηεο ψζηε λα κεησζεί ν βαζκφο ππνθαηάζηαζεο απφ ηηο αεξνπνξηθέο κεηαθνξέο). v) ην 1% ησλ εζφδσλ πξνθχπηεη απφ πσιήζεηο πξντφλησλ (θπξίσο ηξνθίκσλ) εληφο ηνπ πινίνπ (ζπλεπψο ην 9% ησλ εζφδσλ πξνθχπηεη απφ εηζηηήξηα). Απφ ηελ αλάιπζε πξνθχπηεη φηη ε ηηκή εηζηηεξίνπ νηθνλνκηθήο ζέζεο πνπ απαηηείηαη γηα ηελ θάιπςε ηνπ ιεηηνπξγηθνχ θφζηνπο εμαξηάηαη ζε κεγάιν βαζκφ απφ ην επίπεδν πιεξφηεηαο πνπ ζα επηηεπρζεί, θαζψο θαη απφ ηελ απφζηαζε πνπ δηαλχεηαη αλά εκέξα. Δηδηθφηεξα, φζν απμάλεηαη ε πιεξφηεηα ηνπ θάζε πινίνπ απφ ην επίπεδν 25% ζην 5% θαη ην 75% ηεο πιήξνπο δπλακηθφηεηαο, ε απαηηνχκελε ηηκή αλά κίιη κεηψλεηαη θαηά 5% θαη 67% αληίζηνηρα. Σν απνηέιεζκα απηφ είλαη ζεκαληηθφ, θαζψο ιφγσ επνρηθφηεηαο ηα πινία αλαρσξνχλ απφ ην ιηκάλη ηνπ Πεηξαηά κε κέζε πιεξφηεηα 5%. Πην ζεκαληηθή είλαη ε επηβεβαίσζε ηνπ γεγνλφηνο φηη θαζψο απμάλνληαη ηα λαπηηθά κίιηα πνπ δηαλχνληαη εκεξεζίσο, ε ηηκή κεηψλεηαη ζεκαληηθά. Αλαιπηηθφηεξα, ε αχμεζε ηεο δηαλπφκελεο απφζηαζεο νδεγεί ζε κείσζε ηνπ ζηαζεξνχ θφζηνπο αλά κίιη. Καζψο ην ζηαζεξφ θφζηνο ζηνλ θιάδν αθηνπινΐαο πεξηιακβάλεη ην θφζηνο εξγαζίαο, αζθάιηζεο ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 16

17 ζηαζεξό/ ζπλνιηθό εκεξήζην θόζηνο ηηκή/λ.κ. γηα ηελ θάιπςε εκεξήζηνπ θόζηνπο θηι., θαιχπηεη ζεκαληηθφ κέξνο ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο (6% θαηά κέζν φξν). Πξνθαλψο, ην θαηλφκελν γίλεηαη ιηγφηεξν έληνλν φηαλ νη απνζηάζεηο είλαη κεγάιεο (άλσ ησλ 3 λ.κ.). Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε φηη γηα ηα ζπκβαηηθά πινία θαη γηα δεδνκέλα επίπεδα πιεξφηεηαο, ε επηπιένλ δξνκνιφγεζε απφ ηα 1 λ.κ. ζηα 2 λ.κ. κεηψλεη ηελ απαηηνχκελε ηηκή θαηά 4% (θαη ην ζηαζεξφ θφζηνο σο πνζνζηφ ηνπ ζπλνιηθνχ πεξηνξίδεηαη ζε 67%, απφ 8%), ελψ απφ ηα 3 λ.κ. ζηα 4 λ.κ. ε αληίζηνηρε κείσζε είλαη κφιηο 13% (θαη ην ζηαζεξφ θφζηνο σο πνζνζηφ ηνπ ζπλνιηθνχ πεξηνξίδεηαη επηπιένλ ζην 5% απφ 57%). Παξάιιεια, ε ηηκή εηζηηεξίνπ νηθνλνκηθήο ζέζεο εμαξηάηαη θαη απφ ηνλ ηχπν ηνπ πινίνπ. πγθεθξηκέλα, νη γξακκέο ηεο Αδξηαηηθήο θαη ηεο Κξήηεο εμππεξεηνχληαη θπξίσο απφ γξήγνξα θαη κεγάια ζπκβαηηθά πινία (ηχπνπ 2). Γηα ην ζπγθεθξηκέλν ηχπν πινίσλ, ζεκεηψλνληαη ηα ρακειφηεξα επίπεδα ηηκψλ ζε θάζε ελδερφκελν ζελάξην απφζηαζεο θαη πιεξφηεηαο (πεξίπνπ 3% ρακειφηεξα απφ ηα αξγά-ζπκβαηηθά πινία θαη 7% ρακειφηεξα απφ ηα ηαρχπινα). Απηφ ην θαηλφκελν αληαλαθιά ηελ πςειή απνδνηηθφηεηα απηψλ ησλ πινίσλ, θαζψο έρνπλ πςειή ρσξεηηθφηεηα ζε θνξηεγά θαη απηνθίλεηα θαη ζρεηηθά ρακειφ ζηαζεξφ θφζηνο αλά επηβάηε. Δπηρεηξνχκε κηα ζχγθξηζε κεηαμχ ησλ γξακκψλ ηεο Ιηαιίαο θαη ηεο Κξήηεο (κε ηα πινία ζηα δξνκνιφγηα ηεο Ιηαιίαο λα δηαλχνπλ δηπιάζηα απφζηαζε ζε ζρέζε κε ηεο Κξήηεο). Τπνζέηνπκε φηη ζε θάζε γξακκή πξαγκαηνπνηείηαη έλα δξνκνιφγην εκεξεζίσο αλά πινίν (θάηη πνπ ζπκβαίλεη ηνπο πεξηζζφηεξνπο κήλεο ηνπ ρξφλνπ) θαη ζέηνπκε ηελ πιεξφηεηα επηβαηψλ ζηα κέζα επίπεδα ηνπ έηνπο (5% γηα ηελ Κξήηε θαη 25% γηα ηελ Αδξηαηηθή). Με απηά ηα δεδνκέλα, ε απαηηνχκελε ηηκή γηα θάιπςε ηνπ ιεηηνπξγηθνχ θφζηνπο είλαη θαη ζηηο δχν πεξηπηψζεηο θνληά ζην,12 /κίιη κε ην φθεινο ηεο κεγαιχηεξεο απφζηαζεο λα αληηζηαζκίδεηαη πιήξσο απφ ηελ ρακειφηεξε πιεξφηεηα. ηηο γξακκέο ηνπ Αηγαίνπ θπξίσο δξνκνινγνχληαη απιά ζπκβαηηθά πινία (ηχπνπ 1) θαζψο θαη ηαρχπινα (ηχπνπ 3). Αλάινγα κε ην επίπεδν πιεξφηεηαο θαη ηε δηαλπφκελε απφζηαζε, ε απαηηνχκελε ηηκή θηλείηαη ζε εχξνο (,6-,45 /κίιη) γηα ηα ζπκβαηηθά πινία θαη ζε αξθεηά πςειφηεξα επίπεδα (,17-,88 /κίιη) γηα ηα ηαρχπινα, ππφ ηελ επίδξαζε ηνπ πςειφηεξνπ θφζηνπο θαπζίκσλ. Σν πςειφηεξν θφζηνο θαπζίκσλ (κεηαβιεηφ θφζηνο) πνπ αληηζηνηρεί ζηα ηαρχπινα, ηα θαζηζηά κε απνδνηηθά γηα δξνκνιφγηα κεγάισλ απνζηάζεσλ. πγθεθξηκέλα, ε απαηηνχκελε ηηκή γηα έλα ηαρχπινν είλαη θαηά 1% πςειφηεξε απφ εθείλε γηα έλα αξγφ-ζπκβαηηθφ πινίν γηα δξνκνιφγηα 1 λ.κ., ελψ ε αχμεζε θζάλεη ην 2% γηα έλα δξνκνιφγην 4 λ.κ. 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% % πκκεηνρή ηαζεξνύ Κόζηνπο ζην πλνιηθό Ηκεξήζην Κόζηνο Γηαλπόκελα λ.κ. / εκέξα Αξγφ πκβαηηθφ Πινίν Γξήγνξν πκβαηηθφ Πινίν Σαρχπινν Πεγή: Τπνινγηζκνί ΔΣΔ,5,4,3,2,1, Αξγό - πκβαηηθό πινίν (1.5 επηβάηεο) Γηαλπόκελα λ.κ. / εκέξα πιεξφηεηα 25% πιεξφηεηα 5% πιεξφηεηα 75% Πεγή: Τπνινγηζκνί ΔΣΔ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 17

18 ηηκή/λ.κ. γηα ηελ θάιπςε εκεξήζηνπ θόζηνπο ηηκή/λ.κ. γηα ηελ θάιπςε εκεξήζηνπ θόζηνπο,35,3,25,2,15,1,5, Γξήγνξν - πκβαηηθό πινίν (2. επηβάηεο) Γηαλπόκελα λ.κ. / εκέξα πιεξφηεηα 25% πιεξφηεηα 5% πιεξφηεηα 75% Πεγή: Τπνινγηζκνί ΔΣΔ 1,,9,8,7,6,5,4,3,2,1, Σαρύπινν πινίν (85 επηβάηεο) Γηαλπόκελα λ.κ. / εκέξα πιεξφηεηα 25% πιεξφηεηα 5% πιεξφηεηα 75% Πεγή: Τπνινγηζκνί ΔΣΔ Απφ ηελ παξαπάλσ αλάιπζε ζπλάγεηαη φηη νη δηαθνξεηηθέο ηηκέο εηζηηεξίσλ δελ είλαη έλδεημε έιιεηςεο αληαγσληζκνχ. Αληίζεηα, είλαη αλακελφκελν λα παξαηεξνχληαη έληνλεο δηαθνξέο ζηνπο λαχινπο αλά λαπηηθφ κίιη, θαζψο ε ειιεληθή αθηνπινΐα απαξηίδεηαη απφ έλα κεγάιν πιήζνο γξακκψλ, κε έληνλεο δηαθνξέο σο πξνο ηα ραξαθηεξηζηηθά δήηεζεο θαη ηηο δξνκνινγηαθέο απνζηάζεηο. Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε ηελ πεξίπησζε κίαο γξακκήο 1 λ.κ. φπνπ πξαγκαηνπνηείηαη έλα δξνκνιφγην ηελ εκέξα κε ζπκβαηηθφ πινίν θαη πιεξφηεηα 5%. Η απαηηνχκελε ηηκή γηα ηελ θάιπςε ηνπ θφζηνπο είλαη,22 /κίιη. Αλ ε εηαηξεία απνθαζίζεη λα πξαγκαηνπνηήζεη δχν δξνκνιφγηα (απμάλνληαο ηα δηαλπφκελα κίιηα ζε 2), ζα κπνξνχζε λα κεησζεί ε απαηηνχκελε ηηκή ζε,13 /κίιη, κφλν αλ ήηαλ εμαζθαιηζκέλε ε δηαηήξεζε ηεο πιεξφηεηαο ζην 5%. Γηαθνξεηηθά, ζηελ αθξαία πεξίπησζε πνπ ε δήηεζε είλαη πιήξσο αλειαζηηθή, ην πινίν αλαγθάδεηαη λα ηαμηδεχεη κε κεησκέλε πιεξφηεηα 25%, ε νπνία νδεγεί ηειηθά ζε πςειφηεξε απαηηνχκελε ηηκή (,24 /κίιη). Μηα άιιε επηινγή ζα ήηαλ ην πινίν απηφ λα δξνκνινγνχηαλ θαη ζε άιιε κία γξακκή 1 λ.κ. Ωζηφζν, ζηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο απηφ δελ είλαη δπλαηφλ αθνχ ε δήηεζε είλαη ζπγθεληξσκέλε γχξσ απφ ηηο ίδηεο ψξεο ζε φια ζρεδφλ ηα δξνκνιφγηα ηνπ Αηγαίνπ (πξσηλέο θπξίσο ψξεο). Βαζηθφ ζπκπέξαζκα ηεο αλάιπζεο απηήο είλαη φηη ηα δξνκνιφγηα κεγάισλ απνζηάζεσλ κπνξνχλ λα επηηχρνπλ ρακειφηεξεο ηηκέο εηζηηεξίσλ. Μάιηζηα, νη ηηκέο νηθνλνκηθήο ζέζεο ζηελ πξαγκαηηθφηεηα κπνξεί λα είλαη αθφκα ρακειφηεξεο ζε ζρέζε κε ηηο εθηηκψκελεο, θαζψο ζην ππφδεηγκα καο δελ έρεη ιεθζεί ππφςε ην πνζνζηφ ησλ επηβαηψλ πνπ επηιέγνπλ αθξηβφηεξεο απφ ηελ νηθνλνκηθή ζέζε πνζνζηφ ζεκαληηθφ κφλν ζηα δξνκνιφγηα κεγάισλ απνζηάζεσλ. Ωζηφζν, είλαη ζεκαληηθφ λα ζεκεηψζνπκε φηη ηα δξνκνιφγηα κεγάισλ απνζηάζεσλ είλαη πην επάισηα ζηε κεηαβιεηφηεηα ησλ ηηκψλ πεηξειαίνπ, θαζψο φζν απμάλνληαη ηα δηαλπφκελα κίιηα αλά κέξα, απμάλεηαη ην πνζνζηφ ηνπ θφζηνπο θαπζίκνπ ζην ζπλνιηθφ θφζηνο. Παξάιιεια, ζηα ζπγθεθξηκέλα δξνκνιφγηα ην ρξνλνδηάγξακκα είλαη πεξηζζφηεξν δεζκεπηηθφ, κε απνηέιεζκα λα ππάξρνπλ κηθξά πεξηζψξηα κείσζεο ηεο ηαρχηεηαο πιεχζεο, ε νπνία ζα κείσλε ηελ θαηαλάισζε θαπζίκνπ αλά κίιη. Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε φηη φηαλ βξηζθφκαζηε θνληά ζηελ ππεξεζηαθή ηαρχηεηα ιεηηνπξγίαο ηνπ πινίνπ, κία κείσζε ηεο ηαρχηεηαο θαηά 15% νδεγεί ζε κείσζε ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκνπ αλά κίιη θαηά 28% (γηα πινίν ηχπνπ 1, ζχκθσλα κε Hellstrom, 22, Umea University). Αληίζηνηρα, ε επίδξαζε ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ (θαη θαη επέθηαζε ηνπ θφζηνπο θαπζίκσλ) ζην ζπλνιηθφ θφζηνο αλά κίιη κπνξεί λα παξνπζηάδεη ζεκαληηθφ εχξνο, δεδνκέλνπ φηη, εθηφο απφ ηελ ηαρχηεηα πιεχζεο (κε ηελ νπνία ζπλδέεηαη κε πνιπσλπκηθή ζρέζε), επεξεάδεηαη απφ πνιινχο δηαθνξεηηθνχο παξάγνληεο φπσο ε θαηαζθεπή ηνπ πινίνπ (ζρήκα, βχζηζκα θ.α.), ν ηχπνο θαη ν αξηζκφο ησλ κεραλψλ θαζψο θαη νη θαηξηθέο ζπλζήθεο πιεχζεο. Η επαηζζεζία ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο ζε κία αχμεζε ηεο ηηκήο ησλ θαπζίκσλ είλαη πςειφηεξε γηα κεγαιχηεξεο απνζηάζεηο, ελψ δηαθέξεη αλάινγα κε ηνλ ηχπν πινίνπ. Δλδεηθηηθά, γηα δξνκνιφγηα 3 λ.κ., κία αχμεζε 1% ζηελ ηηκή ησλ θαπζίκσλ νδεγεί ζε αχμεζε ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο θαηά 4,5% γηα ηα ζπκβαηηθά πινία θαη 7,5% γηα ηα ηαρχπινα (κε δεδνκέλε ηαρχηεηα). ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 18

19 Αξηζκφο Πινίσλ ,8 16,7 16, 17, 17,4 113 Δπηβαηεγόο ηόινο Αθηνπινΐαο (Δηζεγκέλεο θαη Hellenic Seaways) , ,5 15, Αξηζκφο Πινίσλ (αξηζηεξά) Πεγή: XRTC, Γειηία Δηαηξεηψλ 62 Μέζε Ηιηθία (δεμηά) Ηιηθία Η απειεπζέξσζε ηνπ θιάδνπ νδήγεζε (i) ζε αλαλέσζε ηνπ ζηόινπ Η πξνζδνθία ηεο άξζεο ηνπ θακπνηάδ θαη ηεο επηβνιήο νξίσλ ειηθίαο νδήγεζε ηηο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ ζε ζηαδηαθή αλαλέσζε ηνπ ζηφινπ, ε νπνία γίλεηαη πην εληαηηθή κεηά ην 2. Απηή ε ηάζε αθνξά θπξίσο ηηο 5 κεγαιχηεξεο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ, νη νπνίεο πιένλ δξαζηεξηνπνηνχληαη κε 62 επηβαηεγά πινία, κε κέζν φξν ειηθίαο ηα 15 έηε ην 27 (απφ 113 πινία κε κέζε ειηθία 18 έηε ην 2). Μάιηζηα αθαηξψληαο ηα 8 πδξνπηέξπγα (flying dolphins), ε ειηθία ηνπ ζηφινπ κεηψλεηαη ζηα 12 έηε ην 27 (απφ 16 έηε ην 2). Δληνχηνηο, ζηηο γξακκέο ηνπ Αηγαίνπ, ηα 2/3 ησλ επηβαηψλ κεηαθηλνχληαη κε λεφηεπθηα πινία (θάησ ησλ 1 εηψλ). Ωζηφζν, ζρεδφλ ην ήκηζπ ηνπ ζηφινπ (43%) είλαη ειηθίαο απφ 25 κέρξη θαη 36 ρξφλσλ, θαζψο ζπλερίδνπλ λα εθηεινχλ δξνκνιφγηα νξηζκέλα πινία παιαηφηεξεο θαηαζθεπήο, ηα νπνία εμππεξεηνχλ θπξίσο ηηο άγνλεο γξακκέο. ύλζεζε ηόινπ 2 (Δηζεγκέλεο θαη Hellenic Seaways) πκβαηηθά Δ/Γ-Ο/Γ 64% Πεγή: XRTC, Γειηία Δηαηξεηψλ Σαρχπινα Δ/Γ-Ο/Γ 12% Τδξνπηέξπγα 24% ηα πιαίζηα ηεο αλαλέσζεο ηνπ ζηφινπ, απνθηήζεθε κεγάινο αξηζκφο ηαρχπινσλ πινίσλ, ηα νπνία είλαη θαηάιιεια γηα δξνκνιφγηα κηθξψλ απνζηάζεσλ, κε ραξαθηεξηζηηθφ παξάδεηγκα ηηο Κπθιάδεο. Δληνχηνηο, ην κεξίδην ησλ ηαρχπινσλ επηβαηεγψλνρεκαηαγσγψλ πινίσλ (Δ/Γ-Ο/Γ) ζην ζχλνιν ηνπ ζηφινπ έρεη θζάζεη ην 21% ην 27 (απφ 12% ην 2). Σέινο, ηα πινία πνπ πξννξίδνληαη γηα δξνκνιφγηα ζηελ Αδξηαηηθή είλαη θαηά θχξην ιφγν πην ζχγρξνλα, ελψ δηαζέηνπλ κεγαιχηεξε ρσξεηηθφηεηα, θπξίσο φζνλ αθνξά ηα νρήκαηα. Γεδνκέλνπ φηη ε αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο έρεη πξνζεγγίζεη ηε κέγηζηε αλάπηπμή ηεο, ζε έλα βαζκφ παξαηεξείηαη κεηαθίλεζε πινίσλ απφ ηε ζπγθεθξηκέλε αγνξά πξνο ην Αηγαίν, βειηηψλνληαο πεξηζζφηεξν ηελ πνηφηεηα ηνπ ζηφινπ. ύλζεζε ηόινπ 27 (Δηζεγκέλεο θαη Hellenic Seaways) πκβαηηθά Δ/Γ-Ο/Γ 66% Πεγή: XRTC, Γειηία Δηαηξεηψλ Σαρχπινα Δ/Γ-Ο/Γ 21% Τδξνπηέξπγα 13% (ii) ζε απμεκέλεο ηηκέο αθηνπιντθώλ λαύισλ Η δηαδηθαζία αλαλέσζεο ηνπ ζηφινπ εληζρχζεθε θαη απφ ηελ απειεπζέξσζε ησλ λαχισλ νηθνλνκηθήο ζέζεο ην 26 θαη ηελ ζπλεπαθφινπζε αχμεζε ησλ ηηκψλ ησλ αθηνπιντθψλ εηζηηεξίσλ. πγθεθξηκέλα, θαηά ηελ πεξίνδν 21-28, νη ηηκέο ησλ αθηνπιντθψλ ππεξεζηψλ απμήζεθαλ θαηά 43% έλαληη 24% γηα ηηο αεξνπνξηθέο ππεξεζίεο θαη 22% γηα ην γεληθφ δείθηε ηηκψλ θαηαλαισηή (ζχκθσλα κε ζηνηρεία ηεο Eurostat). Δλδεηθηηθά αλαθέξνπκε φηη ν ιφγνο ηεο ηηκήο ηνπ αθηνπιντθνχ σο πξνο ην αεξνπνξηθφ εηζηηήξην γηα ηε δεκνθηιή γξακκή Αζήλα (Πεηξαηάο)- Ηξάθιεην είλαη 1/3 (ελψ γηα ηα θζελά αεξνπνξηθά εηζηηήξηα ηεο πξσηλήο πηήζεο ηεο Οιπκπηαθήο, ν ιφγνο απηφο αγγίδεη ην ½) απφ 1/3,5 ην 21. ην ζεκείν απηφ είλαη ζεκαληηθφ λα ζεκεηψζνπκε ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 19

20 φηη ε εμέιημε απηή δελ νδήγεζε ζε ζεκαληηθή ππνθαηάζηαζε απφ ηε κεηαθίλεζε κέζσ αεξνπιάλνπ, θαζψο ε επηβαηηθή θίλεζε ζηα λεζηά ηνπ Αηγαίνπ απμήζεθε θαηά 43% γηα ηελ αθηνπινΐα έλαληη 48% γηα ηηο αεξνπνξηθέο κεηαθνξέο ηελ ηειεπηαία πεληαεηία. θαη (iii) ζε αύμεζε ησλ επηδνηήζεσλ γηα ηηο γξακκέο εθαη Δπηδόηεζε Άγνλσλ Γξακκώλ Δπηδφηεζε (αξηζηεξφο άμνλαο) Άγνλεο Γξακκέο (δεμήο άμνλαο) Πεγή: Τπ. Δκπνξηθήο Ναπηηιίαο, Αηγαίνπ & Νεζ. Πνιηηηθήο Αξηζκφο Γξακκψλ ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο Οη γξακκέο ρακειήο επηβαηηθήο έρνπλ ζηελ πιεηνλφηεηα ηνπο ηα ζπλήζε ραξαθηεξηζηηθά ησλ γξακκψλ κε πςειφ θφζηνο αλά επηβάηε αλά κίιη: (i) κηθξέο απνζηάζεηο (θαη σο εθ ηνχηνπ πςειφ ζηαζεξφ θφζηνο) θαη (ii) ρακειή πιεξφηεηα (θαζψο ιφγσ θαηξηθψλ ζπλζεθψλ δελ κπνξνχλ λα δξνκνινγεζνχλ πνιχ κηθξά πινία). πλεπψο, νη γξακκέο απηέο αλ δελ επηδνηεζνχλ δελ είλαη εκπνξηθά εθκεηαιιεχζηκεο. Η πιεηνλφηεηα ησλ άγνλσλ γξακκψλ βξίζθεηαη ζην λεζησηηθφ ζχκπιεγκα ησλ Κπθιάδσλ. ην ζεκείν απηφ είλαη ζεκαληηθφ λα ηνληζηεί φηη θάζε γξακκή έρεη ηειείσο δηαθνξεηηθά ραξαθηεξηζηηθά, κε απνηέιεζκα ε παξαθάησ αλάιπζε ηεο θαηάζηαζεο βάζεη κέζσλ φξσλ λα θαιχπηεη ηηο έληνλεο δηαθνξέο κεηαμχ ησλ γξακκψλ ζε φξνπο απφζηαζεο, ζπρλφηεηαο θαη επηδφηεζεο αλά κίιη. Οη επηδνηήζεηο γηα ηηο άγνλεο γξακκέο έρνπλ απμεζεί εληππσζηαθά ηα ηειεπηαία ρξφληα απφ ζρεδφλ 1 εθαη. εηεζίσο ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 199 ζε ζρεδφλ 1 εθαη. γηα ηελ πεξίνδν πνζφ πνπ θαιχπηεηαη ηελ ηξέρνπζα πεξίνδν κφλν θαηά ην 1/3 απφ ηνλ επίλαπιν ζηα εηζηηήξηα. Δλ ηνχηνηο σο πνζνζηφ ηνπ ζπλνιηθνχ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπ θιάδνπ, ην ζχλνιν ησλ επηδνηήζεσλ απνηειεί κφλν ην 3,4%. Ωζηφζν, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ ησλ επηδνηήζεσλ (6% γηα ηελ πεξίνδν 23-28) απνξξνθάηαη απφ 5 εηαηξείεο. Βαζηθέο αηηίεο γηα ηελ αχμεζε ησλ επηδνηήζεσλ είλαη (i) νη επηινγέο ησλ θπβεξλήζεσλ φζνλ αθνξά ηελ θνηλσληθή πνιηηηθή θαη ηελ πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε ηνπ Αηγαίνπ θαη (ii) ε απειεπζέξσζε ηνπ δηθηχνπ αθηνπιντθψλ γξακκψλ ην 22. Πην ζπγθεθξηκέλα, ηα ηειεπηαία ρξφληα παξαηεξείηαη: Αχμεζε ηνπ αξηζκνχ ησλ γξακκψλ Καζψο ηα ππνπξγεία Δκπνξηθήο Ναπηηιίαο θαη Αηγαίνπ έδσζαλ πξνηεξαηφηεηα ζηελ αλάπηπμε ησλ λεζηψλ, ν αξηζκφο ησλ επηδνηνχκελσλ γξακκψλ έθηαζε ηηο 45 ην 22 απφ 18 ην Παξάιιεια, κε ηελ εθαξκνγή ηνπ λφκνπ 2932/21, ε αχμεζε απηή εληάζεθε θαζψο άιιαμε ν ηξφπνο πξνζδηνξηζκνχ ησλ άγνλσλ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 2

21 4,% 3,5% 3,% 2,5% 2,% 1,5% 1,%,5%,% Δπηδνηήζεηο άγνλσλ γξακκώλ σο % ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπ θιάδνπ 1,% 2,1% 2,1% 2,1% 2,4% 2,5% 3,4% * * Δθηίκεζε ΔΣΔ γηα θχθιν εξγαζηψλ θιάδνπ Πεγή: ICAP, ΤEN γξακκψλ. πγθεθξηκέλα, πξηλ ην 22 κηα γξακκή ραξαθηεξηδφηαλ σο άγνλε βάζεη αληηθεηκεληθψλ θξηηεξίσλ (θπξίσο ζε φξνπο επηβαηηθήο θίλεζεο). Παξάιιεια, θάπνηα απφ ηα λεζηά ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο παξεκβάιινληαλ ππνρξεσηηθά ζηα επηθεξδή δξνκνιφγηα, κε απνηέιεζκα λα γίλεηαη επηδφηεζε θάπνησλ κε απνδνηηθψλ δξνκνινγίσλ απφ ηα θέξδε ησλ θεξδνθφξσλ γξακκψλ (cross-subsidy). ηε ζπλέρεηα ηα ππφινηπα λεζηά ρακειήο επηβαηηθήο θίλεζεο πνπ δελ ζπκπεξηιακβάλνληαλ ζε θάπνην απφ ηα πξναλαθεξζέληα δξνκνιφγηα νξγαλψλνληαλ ζε κε επηθεξδείο γξακκέο πνπ ιάκβαλαλ επηδφηεζε (άγνλεο γξακκέο). Μεηά ην 22, σζηφζν, άγνλεο ραξαθηεξίδνληαη φιεο νη κε εκπνξηθέο γξακκέο - νη γξακκέο δειαδή γηα ηηο νπνίεο δελ εθδειψλεηαη ελδηαθέξνλ ζηνπο δηαγσληζκνχο ηαθηηθήο δξνκνιφγεζεο. Σν ζχζηεκα απηφ πξνζδηνξηζκνχ ησλ άγνλσλ γξακκψλ νδήγεζε ζε πεξαηηέξσ ζηαδηαθή αχμεζε ηνπ αξηζκνχ ηνπο (ζε 84 ην 27 απφ 45 ην 22). Αχμεζε ησλ δξνκνινγίσλ αλά γξακκή Γηαρξνληθά, παξαηεξείηαη αχμεζε ησλ απαηηνχκελσλ δξνκνινγίσλ απφ 2 ζε 3 ηελ εβδνκάδα θαηά κέζν φξν αλά γξακκή, γηα ιφγνπο θνηλσληθήο πνιηηηθήο. Αχμεζε ηνπ πνζνχ ηεο επηδφηεζεο αλά δξνκνιφγην Η απειεπζέξσζε ησλ αθηνπιντθψλ γξακκψλ ην 22 νδήγεζε ηα αξκφδηα ππνπξγεία ζε έληαζε ηεο πξνζπάζεηαο πξνζέιθπζεο πινηνθηεηψλ γηα ηηο ζπκβάζεηο ησλ άγνλσλ γξακκψλ. Έηζη, ε κέζε επηδφηεζε αλά δξνκνιφγην πξνζέγγηζε ηα 4.2 ην 23 απφ 2.35 ην 22. Δπηπιένλ, ε αλνδηθή πνξεία ηνπ πεηξειαίνπ ηα ηειεπηαία ρξφληα νδήγεζε ζε άλνδν ηνπ θφζηνπο ιεηηνπξγίαο ησλ πινίσλ θαη ζπλεπψο ησλ επηδνηήζεσλ αλά κίιη. χκθσλα κε ηνλ πξνυπνινγηζκφ ηνπ Τπνπξγείνπ Δκπνξηθήο Ναπηηιίαο, Αηγαίνπ θαη Νεζησηηθήο Πνιηηηθήο, ε κέζε επηδφηεζε αλά δξνκνιφγην εθηηκάηαη φηη ζα θζάζεη ηα ην 29. Καζψο ην θαζεζηψο ησλ άγνλσλ γξακκψλ εμππεξεηεί αλάγθεο θνηλσληθήο πνιηηηθήο θαη πεξηθεξεηαθήο αλάπηπμεο, επηζεκαίλνπκε θάπνηα πεξηζψξηα βειηίσζεο κφλν ζε φξνπο ιεηηνπξγίαο ηνπ ππάξρνληνο δηθηχνπ γξακκψλ κε ρακειφηεξν θφζηνο. Δηδηθφηεξα, ζα ήηαλ δπλαηφλ ηα δξνκνιφγηα ησλ άγνλσλ γξακκψλ λα μεθηλνχζαλ απφ ην θνληηλφηεξν λεζί πςειήο επηβαηηθήο θίλεζεο θαη φρη απφ ηνλ Πεηξαηά κε εμαίξεζε ίζσο ηνπο ζεξηλνχο κήλεο, φπνπ ηα δξνκνιφγηα απηά νπζηαζηηθά ακβιχλνπλ ην πξφβιεκα ηεο επνρηθφηεηαο ηφζν ησλ εκπνξηθψλ φζν θαη ησλ κε εκπνξηθψλ γξακκψλ. Ωο απνηέιεζκα, ε πιεξφηεηα ησλ πινίσλ ηαθηηθήο ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 21

22 Δθαηνκ Κύθινο Δξγαζηώλ Αθηνπινΐαο δξνκνιφγεζεο ζα κπνξνχζε λα βειηησζεί, κεηψλνληαο έηζη ην απαηηνχκελν εηζηηήξην γηα ηελ θάιπςε ηνπ ιεηηνπξγηθνχ θφζηνπο (δείηε Πιαίζην 2). Παξάιιεια, ε αλάζεζε κηαο νκάδαο ζπκβαηψλ κεηαμχ ηνπο δξνκνινγίσλ άγνλσλ γξακκψλ (π.ρ. βάζεη λεζησηηθνχ ζπκπιέγκαηνο) θαη φρη θάζε γξακκήο μερσξηζηά ζα κπνξνχζε λα απμήζεη ηα δηαλπφκελα κίιηα αλά πινίν, πεξηνξίδνληαο έηζη ην θφζηνο αλά κίιη θαη άξα ηελ απαηηνχκελε επηδφηεζε (θαζψο απηή ππνινγίδεηαη αλά κίιη). Σέινο, ζεκεηψλνπκε φηη ηα πινία πνπ εμππεξεηνχλ ηηο άγνλεο γξακκέο είλαη θαηεμνρήλ παιηά. πλεπψο, θίλεηξα ζα πξέπεη λα πξνζθεξζνχλ γηα ηελ αλαλέσζε απηνχ ηνπ θνκκαηηνχ ηνπ ζηφινπ, θπξίσο κε ζεκαληηθά πςειφηεξεο επηδνηήζεηο αλά κίιη γηα λεφηεπθηα ζε ζρέζε κε γεξαζκέλα πινία χλνιν Κιάδνπ Πεγή: Hellastat, Τπνινγηζκνί ΔΣΔ Δηζεγκέλεο * ηελ αλάιπζε καο πεξηιακβάλνληαη νη εηαηξείεο (ζε επίπεδν νκίισλ) κε εηήζην θχθιν εξγαζηψλ άλσ ησλ 2,5 εθαη. (πνπ απνηεινχλ ην 85% ηνπ θιάδνπ). εκεηψλεηαη φηη αξθεηέο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ είλαη λαπηηθέο εηαηξίεο, νη νπνίεο δελ ππνρξενχληαη λα δεκνζηεχνπλ νηθνλνκηθέο θαηαζηάζεηο θαη ζπλεπψο δελ πεξηιακβάλνληαη ζηελ αλάιπζή καο. Ο θύθινο εξγαζηώλ ηνπ θιάδνπ απμάλεηαη ζπλερώο ηα ηειεπηαία ρξόληα Ο θχθινο εξγαζηψλ ησλ εηζεγκέλσλ εηαηξεηψλ ηνπ θιάδνπ ζεκείσζε αχμεζε 6% ην 9κελν ηνπ 28 (ζε ζρέζε κε ηελ αληίζηνηρε πεξίνδν ηνπ 27), θαλεξψλνληαο ηε δηαηήξεζε ηεο αλνδηθήο ηάζεο ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ ζηε δήηεζε γηα αθηνπιντθέο ππεξεζίεο, παξά ηε δπζκελή δηεζλή ζπγθπξία. πγθεθξηκέλα, ν θχθινο εξγαζηψλ γηα ην ζχλνιν ηνπ θιάδνπ αλαπηπζζφηαλ κε κέζν εηήζην ξπζκφ 1% θαηά ηελ πεξίνδν εκεηψλεηαη φηη ν θχθινο εξγαζηψλ ηνπ θιάδνπ εκθαλίδεη πςειή ζπγθέληξσζε, κε ην 87% λα αληηζηνηρεί ζε κφιηο 5 εηαηξείεο, ελψ αληίζηνηρα γηα ηε ιεηηνπξγηθή θεξδνθνξία ην πνζνζηφ μεπεξλά ην 1%, θαζψο ππάξρνπλ νξηζκέλεο εηαηξείεο κε νξηαθή ή αξλεηηθή θεξδνθνξία. Κύθινο Δξγαζηώλ Κιάδνπ 27 Δζσηεξηθό 65% Δμσηεξηθό 35% Πεγή: Hellastat, Δηήζηα Γειηία εηαηξεηψλ Η ζπκκεηνρή ησλ αγνξψλ ηνπ εμσηεξηθνχ (βαζηθά ηεο Αδξηαηηθήο) ζηνλ θχθιν εξγαζηψλ είλαη πνιχ κεγαιχηεξε απφ ηελ ζπκκεηνρή ηνπο ζηε δήηεζε, θαζψο ηα έζνδα αλά επηβάηε θαη φρεκα είλαη πςειφηεξα ζηηο αγνξέο ηνπ εμσηεξηθνχ (θπξίσο ιφγσ ησλ κεγαιχηεξσλ δηαλπφκελσλ απνζηάζεσλ). Οη αγνξέο ηνπ εμσηεξηθνχ ζπκβάιινπλ ην 35% ηνπ θχθινπ εξγαζηψλ ηνπ θιάδνπ, ελψ κφλν ην 15% ηεο δηαθίλεζεο επηβαηψλ θαη Ι.Υ. νρεκάησλ θαη ην ½ ηεο ζπλνιηθήο δηαθίλεζεο θνξηεγψλ νρεκάησλ. Δηδηθφηεξα, φζνλ αθνξά ηηο εηαηξείεο πνπ εμππεξεηνχλ αγνξέο εληφο θαη εθηφο Διιάδαο (αθνξά θπξίσο ηηο εηζεγκέλεο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ), πεξηζζφηεξν απφ ην ½ ησλ εζφδσλ ηνπο αληιείηαη απφ ηηο αγνξέο ηνπ εμσηεξηθνχ. σζηόζν, νη πςειέο ηηκέο πεηξειαίνπ πιήηηνπλ ηελ θεξδνθνξία ηνπ θιάδνπ Σν θφζηνο ησλ θαπζίκσλ γηα ηηο αθηνπιντθέο εηαηξείεο θαηαιακβάλεη ζεκαληηθφ πνζνζηφ ηνπ ζπλνιηθνχ θφζηνπο θαη ζπλεπψο απνηειεί ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 22

23 % Tηκή πεηξειαίνπ θαη Καζαξό Πεξηζώξην Κέξδνπο ηνπ θιάδνπ * Καζαξφ Πεξηζψξην Κέξδνπο (αξηζηεξά) * εθηίκεζε ΔΣΔ Απειεπζέξσζε Ναχισλ Πεγή: Ναπηεκπνξηθή, Hellastat Μέζε ύλζεζε Κόζηνπο Δθκεηάιιεπζεο 25 Μηζζνδνζία 27% Λνηπά 16% Καύζηκα 38% Αζθάιηζηξα 2% / βαξέιη Σηκή Πεηξειαίνπ (δεμηά) Έμνδα Ληκέλσλ 6% Πεγή: Δηήζηα Γειηία ησλ 5 κεγαιχηεξσλ εηαηξεηψλ Μέζε ύλζεζε Κόζηνπο Δθκεηάιιεπζεο 27 Καύζηκα 43% Μηζζνδνζία 24% Λνηπά 16% Αζθάιηζηξα 2% Έμνδα Ληκέλσλ 6% Πεγή: Δηήζηα Γειηία ησλ 5 κεγαιχηεξσλ εηαηξεηψλ Δπηζθεπέο - πληεξήζεηο 1% Δπηζθεπέο - πληεξήζεηο 9% θαζνξηζηηθφ παξάγνληα ηεο θεξδνθνξίαο ηνπ θιάδνπ. Η ζπλερήο αχμεζε ηνπ θφζηνπο ησλ θαπζίκσλ πξνήιζε απφ ηνλ ηξηπιαζηαζκφ ηεο ηηκήο ηνπ πεηξειαίνπ ηελ ηειεπηαία πεληαεηία (απφ 25/βαξέιη ην 23 ζε 71/βαξέιη ην 28 θαηά κέζν φξν). Ωο εθ ηνχηνπ, ην θφζηνο θαπζίκσλ θαηαιακβάλεη κεξίδην ηεο ηάμεο ηνπ 43% ηνπ θφζηνπο πσιεζέλησλ (κέζνο φξνο ησλ πέληε κεγάισλ εηαηξεηψλ γηα ην 27). Δηδηθφηεξα γηα ηα ηαρχπινα ζχγρξνλεο ηερλνινγίαο (πνπ απνηεινχλ πιένλ έλα ζεκαληηθφ θνκκάηη ηνπ αθηνπιντθνχ ζηφινπ), απαηηείηαη κεγαιχηεξε θαηαλάισζε θαπζίκνπ απμάλνληαο ην κεξίδην ηνπ θφζηνπο θαπζίκσλ σο πξνο ην ζπλνιηθφ ιεηηνπξγηθφ θνληά ζην 6%. εκεηψλεηαη φηη ε ρξήζε ρξεκαηννηθνλνκηθψλ παξαγψγσλ, κε ηα νπνία πξναγνξάδνληαη νη απαηηνχκελεο πνζφηεηεο θαπζίκνπ ζε ζπγθεθξηκέλε ηηκή, δηεπθνιχλεη ηελ πξνβιεςηκφηεηα ηεο αχμεζεο ηνπ θφζηνπο ησλ θαπζίκσλ, αιιά δελ είλαη δπλαηφλ λα κεηξηάζεη ηελ επηβάξπλζε. Όζνλ αθνξά ηελ αγνξά ηεο Αδξηαηηθήο, επηβάιιεηαη επίλαπινο θαπζίκνπ ζηα εηζηηήξηα πξνζθέξνληαο κία ζρεηηθή ζηήξημε ζηα απνηειέζκαηα ησλ εηαηξεηψλ. Μία επηπιένλ επηβάξπλζε γηα ηηο αθηνπιντθέο εηαηξείεο πξνέξρεηαη απφ πξφζθαηε θνηλνηηθή νδεγία, ζχκθσλα κε ηελ νπνία απφ ηελ 1/1/27 γίλεηαη ππνρξεσηηθή ε θαηαλάισζε θαπζίκσλ κε ρακειή πεξηεθηηθφηεηα ζε ζείν, ηα νπνία είλαη αθξηβφηεξα ζε ζρέζε κε ηα παιαηά θαχζηκα (επηβάξπλζε πεξίπνπ 1%). Δηδηθφηεξα, ην πςειφ θφζηνο θαπζίκσλ ηνπ 28 είρε σο απνηέιεζκα ηελ έληνλε επηβξάδπλζε ηεο θεξδνθνξίαο ηνπ θιάδνπ, φπσο αληηθαηνπηξίδεηαη ζηα απνηειέζκαηα 9κήλνπ ησλ εηζεγκέλσλ εηαηξεηψλ. πγθεθξηκέλα, ην ιεηηνπξγηθφ πεξηζψξην θέξδνπο ππνδηπιαζηάζηεθε, θζάλνληαο ην 9% (απφ 18,4% ην 9κελν ηνπ 27 θαη 26,4% ην 26), επίπεδν πνπ αληηζηνηρεί ζηε ρακειφηεξε επίδνζε ησλ εηψλ κεηά ηελ απειεπζέξσζε ηεο αθηνπιντθήο αγνξάο. Καζψο ν θχθινο εξγαζηψλ ησλ εηζεγκέλσλ αθηνπιντθψλ απνηειεί ην 6% ηνπ θιάδνπ (κε ζπληειεζηή ζπζρέηηζεο άλσ ηνπ 95%), αλακέλνπκε ε πξναλαθεξζείζα πηψζε ηεο θεξδνθνξίαο λα κεηαθπιήζεη ζηα εηήζηα απνηειέζκαηα γηα ην ζχλνιν ηνπ θιάδνπ, νδεγψληαο ηελ απνδνηηθφηεηα ηδίσλ θεθαιαίσλ (ROE) ρακειφηεξα απφ ην κέζν φξν ηεο ηειεπηαίαο πεληαεηίαο (5%), ην νπνίν ήηαλ ήδε ρακειφ ζε ζρέζε κε ην ζχλνιν ηνπ ηνκέα ππεξεζηψλ (7,5%). Η δαλεηαθή αλαδηάξζξσζε βειηίσζε ζεκαληηθά ηελ ρξεκαηννηθνλνκηθή πγεία ηνπ θιάδνπ Όζνλ αθνξά ηελ θεθαιαηαθή δηάξζξσζε, ν θιάδνο παξνπζηάδεη ζρεηηθά πςειή κφριεπζε, κε δείθηε μέλσλ πξνο ίδηα θεθάιαηα ζην 1,4 (ζε ζρέζε κε 1,1 γηα ην ζχλνιν ησλ εηαηξεηψλ ζηνλ ηνκέα ησλ ππεξεζηψλ), ν νπνίνο σζηφζν είλαη κεησκέλνο ζε ζρέζε κε ην ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Κλαδικές Μελέηες Θανοσάριος 29 23

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο:

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 4 Οκτωβρίοσ 2012 Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Τελ παξάηαζε ηωλ πξνζεζκηώλ γηα ηελ απνγξαθή ηωλ επηρεηξήζεωλ ζην Γ.Ε.ΜΗ., απνθάζηζε

Διαβάστε περισσότερα

Ππέπει να ζημειωθεί όηι ςπάπσοςν διαθωνίερ ζηιρ παπακάηω πποηάζειρ:

Ππέπει να ζημειωθεί όηι ςπάπσοςν διαθωνίερ ζηιρ παπακάηω πποηάζειρ: - Αύξηζη πεςζηόηηηαρ ακηοπλοϊκών εηαιπειών: ην πξφζθαην παξειζφλ νη εηαηξείεο κε βάζε ηα νηθνλνκηθά ηνπο ζηνηρεία ή/θαη ηηο πκβάζεηο αλάζεζεο Γεκφζηαο Τπεξεζίαο γηα ηηο κηθξφηεξεο εηαηξείεο εμαζθάιηδαλ

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΝΚΑΓΑ Α ΔΡΩΣΖΔΗ ΩΣΟΤ- ΙΑΘΟΤ 1. Γηα έλα αγαζό όηαλ ε ζηαζεξά γ είλαη ίζε κε ην κεδέλ ηόηε ε θακπύιε πξνζθνξάο δηέξρεηαη από ηελ αξρή ηωλ αμόλωλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑ ΤΣΖΜΑΣΑ ΜΔΣΑΦΟΡΑ Δ ΜΗΚΡΑ ΝΖΗΑ. Ζ ΠΔΡΗΠΣΧΖ ΣΖ ΚΑΛΤΜΝΟΤ

ΣΑ ΤΣΖΜΑΣΑ ΜΔΣΑΦΟΡΑ Δ ΜΗΚΡΑ ΝΖΗΑ. Ζ ΠΔΡΗΠΣΧΖ ΣΖ ΚΑΛΤΜΝΟΤ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΠΟΛΤΣΔΥΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ & ΑΓΡΟΝΟΜΧΝ ΣΟΠΟΓΡΑΦΧΝ ΜΖΥΑΝΗΚΧΝ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΥΔΓΗΑΜΟ, ΟΡΓΑΝΧΖ ΚΑΗ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΤΣΖΜΑΣΧΝ ΜΔΣΑΦΟΡΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ

ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ ΕΘΝΘΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ ΣΗ ΕΛΛΑΔΟ Απνηειέζκαηα Ψεθνθνξίαο ηα ζέκαηα ηεο B Επαλαιεπηηθήο Γεληθήο πλέιεπζεο ηωλ Μεηόρωλ ηεο Εζληθήο Σξάπεδαο ηεο Ειιάδνο ηεο 23/11/2012 (άξζξν 32 παξ. 1 θ.λ. 2190/1920, παξ. 4.1.3.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Ύθεζε θαη εμαγσγηθή δξαζηεξηφηεηα αλά πεξηθέξεηα

Ύθεζε θαη εμαγσγηθή δξαζηεξηφηεηα αλά πεξηθέξεηα Ύθεζε θαη εμαγσγηθή δξαζηεξηφηεηα αλά πεξηθέξεηα Γνκή παξνπζίαζεο Δμαγσγηθή δξαζηεξηφηεηα αλά πεξηθέξεηα Χαξηνγξάθεζε εμαγσγψλ πεξηθεξεηψλ αλά θιάδν Βαζηθνί εμαγσγηθνί πξννξηζκνί αλά πεξηθέξεηα θνπφο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Α Κ Ω Ν Α Π Ο Ρ Ρ Ι Μ Μ Α Σ Ω Ν

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Α Κ Ω Ν Α Π Ο Ρ Ρ Ι Μ Μ Α Σ Ω Ν Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Α Κ Ω Ν Α Π Ο Ρ Ρ Ι Μ Μ Α Σ Ω Ν ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Σερληθή Έθζεζε 2. Σερληθέο Πξνδηαγξαθέο 3. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 4. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα ζάθ σλ α π ν ξ- Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ. Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ. Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριοσ - Σεπτζμβριοσ 2009 Υπεύθςνορ Έκδοζηρ: Φπήζηορ Φαπμάκηρ-Σςμβοςλορ ΟΕΥ Α Επιμέλεια: Σπςπίδων Οικονόμος, Γπαμμαηέαρ ΟΕΥ Α -Sonila-Sofia Kisi Πρεςβεία τησ Ελλάδασ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΕ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΟΡΓΑΝΗΜΩΝ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Γεκνγξαθηθέο εμειίμεηο θαη νη επηπηώζεηο ζηελ απαζρόιεζε θαη ζηελ αγνξά

Διαβάστε περισσότερα

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο 1 ΕΝΩΗ ΠΟΔΟΦΑΙΡΙΚΩΝ ΩΜΑΣΕΙΩΝ ΗΛΕΙΑ ΕΣΟ ΙΔΡΤΕΩ 1969 ΕΔΡΑ: ΠΤΡΓΟ Οδόο: Γξαγαηζαλίνπ 34 & Παπαθιέζζα Σει: 26210 33311 e-mail:epsilia@otenet.gr Φαμ: 26210 34004 Ππακηικό 35 ηρ ζςνεδπίαζηρ ηος Δ ηηρ ΕΠ Ηλείαρ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022

ΑΔΑ: Β4ΣΞΛ-4ΔΡ. D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 D:\backup2\ETAP-MME\EgikliosETAPn4093.doc Γηαηεξεηέν κέρξη 31-12-2022 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ Αζήλα, 21-11- 2012 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ Αξηζ.Πξ.Φ 10070/νηθ. 27043 /1799 ΚΟΙΝ. ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΚΟΙΝ.ΑΦΑΛΙΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ

Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ Α Ρ Η Σ Ο Σ Δ Λ Δ Η Ο Π Α Ν Δ Π Η Σ Ζ Μ Η Ο Θ Δ Α Λ Ο Ν Η Κ Ζ ΣΜΖΜΑ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΔΡΓΑΣΖΡΗΟ ΣΔΥΝΗΚΖ ΓΔΩΛΟΓΗΑ ΜΑΘΖΜΑ: ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΓΗΓΑΚΟΝΣΔ: Β. ΥΡΖΣΑΡΑ, Καθ. ΔΞΑΜΖΝΟ: 7 ο Β. ΜΑΡΗΝΟ, Δπ.Καθ. Φεβροσάριος

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11.

ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο. Ζκεξίδα 20/11/2010. Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο. Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 20.11. Ζκεξίδα 2/11/21 ΚΔΝΑΚ θαη ιέβεηεο Σσηήξεο Καηζηκίραο Γξ. Μεραλνιόγνο Μεραληθόο Γεληθόο Γξακκαηέαο β ΔΝ.Δ.ΔΠΙ.Θ.Δ. Αζήλα 2.11.21 Πεγέο ελέξγεηαο Σπλ. Πξσηνγελήο Δλέξγεηα = Σ Καηαλ. Δλέξγεηα θαπζίκνπ x Σπλη.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ. Ελαιόλαδο: Προώθηση ποιότητας μέσω συγκέντρωσης και τυποποίησης ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ. Σεπτέμβριος 2011

ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ. Ελαιόλαδο: Προώθηση ποιότητας μέσω συγκέντρωσης και τυποποίησης ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ. Σεπτέμβριος 2011 ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ * Σεπτέμβριος 2011 Ελαιόλαδο: Προώθηση ποιότητας μέσω συγκέντρωσης και τυποποίησης Παύλος Μυλωνάς Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (+30210)

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ. Κατασκευαστικοί όμιλοι: Σταθερά έσοδα από παραχωρήσεις και ενέργεια αλλά και προβλήματα χρηματοδότησης ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ.

ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ. Κατασκευαστικοί όμιλοι: Σταθερά έσοδα από παραχωρήσεις και ενέργεια αλλά και προβλήματα χρηματοδότησης ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ. ΚΛΑΔΙΚΕ ΜΕΛΕΣΕ ΕΘΝΙΚΗ ΣΡΑΠΕΖΑ * Μάρτιος 2011 Κατασκευαστικοί όμιλοι: Σταθερά έσοδα από παραχωρήσεις και ενέργεια αλλά και προβλήματα χρηματοδότησης Παύλος Μυλωνάς Οικονομικός Σύμβουλος του Ομίλου της Εθνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Β) Αλαιχζηε ηηο έλλνηεο αλεξγία ηξηβήο, δηαξζξσηηθή αλεξγία θαη θπζηθφ πνζνζηφ αλεξγίαο. Πνηα είλαη ε ρξεζηκφηεηα ηνπ λφκνπ ηνπ Okun; (30%)

Β) Αλαιχζηε ηηο έλλνηεο αλεξγία ηξηβήο, δηαξζξσηηθή αλεξγία θαη θπζηθφ πνζνζηφ αλεξγίαο. Πνηα είλαη ε ρξεζηκφηεηα ηνπ λφκνπ ηνπ Okun; (30%) 1 Αλαιχζηε δχν (2) απφ ηα παξαθάησ ζέκαηα: 1. Α) Έζησ κία νηθνλνκία πνπ θαηά ηα ηειεπηαία δέθα ρξφληα έρεη απμήζεη ην ζπλνιηθφ ηεο πξντφλ απφ 1000 ζε 1300 κνλάδεο. Καηά ηελ ίδηg. πεξίνδν ην απφζεκα θεθαιαίνπ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c.

ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) v t. αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mickelson-Morley είλαη c =c. ΥΔΣΙΚΟΣΗΣΑ Μεηαζρεκαηηζκνί Γαιηιαίνπ. (Κιαζηθή ζεώξεζε) y y z z t t Σν νπνίν νδεγεί ζην όηη = - π.(άηνπν), αθνύ ζύκθσλα κε ηα πεηξάκαηα Mikelson-Morley είλαη =. Δπίζεο y = y, z = z, t = t Σν νπνίν ( t

Διαβάστε περισσότερα

Τ Μ Η Μ Α ΟΧΗΜΑΤΩΝ. Ιμαντοκίνηςη

Τ Μ Η Μ Α ΟΧΗΜΑΤΩΝ. Ιμαντοκίνηςη Ιμαντοκίνηςη Μεηάδνζε θίλεζεο θαη κεηαθνξά ηζρύνο κεηαμύ αηξάθησλ ζε κεγάιε απόζηαζε Μεηαθνξά ηζρύνο κέζσ ηξηβήο ζην ζύζηεκα ηκάληα ηξνραιία Είδε ηκάλησλ: επίπεδνη (γηα κεγάιεο απνζηάζεηο αηξάθησλ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Ισάλλεο Σζψιαο Λέκηωπ, Εθνικό Μεηζόβιο Πολςηεσνείο Λέξειρ κλειδιά: Ανάλςζη αποδοηικόηηηαρ, απιθμοδείκηερ, διεςπςμένη εξίζωζη DuPont,

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΔΙΓΙΚΗ ΤΠΗΡΔΙΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 Κομοηηνή 3 Απριλίοσ 2015 Παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε

Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Σσνεργαζίες για ηην προώθηζη ηης περιθερειακής καινοηομίας ζε νηζιωηικές περιοτές Παξάδεηγκα εθαξκνγήο ζπζηεκάησλ Α.Π.Ε. ζε μελνδνρεηαθή κνλάδα ζηελ Κξήηε Δημήηρης Αλ. Καηζαπρακάκης Γιώργος Ζηδιανάκης

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ξόινο ηεο λαπηηιίαο ζηελ παγθόζκηα δηαθίλεζε Υύδελ Ξεξώλ Φνξηίσλ

Ο ξόινο ηεο λαπηηιίαο ζηελ παγθόζκηα δηαθίλεζε Υύδελ Ξεξώλ Φνξηίσλ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΠΟΛΤΣΔΥΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ «ΥΔΓΗΑΜΟ, ΟΡΓΑΝΩΖ & ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΜΔΣΑΦΟΡΩΝ» Γηπισκαηηθή Δξγαζία Ο ξόινο ηεο λαπηηιίαο ζηελ παγθόζκηα

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 1 Δηζόδεκα αλά εβδνκάδα Προσφορά εργασίας D θιίζε = w G E 1 iii Δηζόδεκα Αλάπαπζε Δξγαζία i ii 2 0 F T Γηαζέζηκνο ρξόλνο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη

1. Η απιή αξκνληθή ηαιάλησζε πνπ εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη πιάηνο Α = 20 cm θαη ΛΤΜΔΝΔ ΑΚΖΔΗ ΣΖΝ ΔΤΡΔΖ ΑΡΥΗΚΖ ΦΑΖ 1. Η αιή αξκνληθή ηαιάλησζε ν εθηειεί έλα κηθξό ζώκα κάδαο m = 1 kg έρεη ιάηνο Α = cm θαη ζρλόηεηα f = 5 Hz. Τε ρξνληθή ζηηγκή = ην κηθξό ζώκα δηέξρεηαη αό ηε ζέζε ανκάθξλζεο

Διαβάστε περισσότερα

Ίδξπζε θαη αλάπηπμε μελνδνρεηαθψλ κνλάδσλ. ζην λνκφ Θεζζαινλίθεο. ζε ζπλάξηεζε κε ηνλ αλαπηπμηαθφ λφκν

Ίδξπζε θαη αλάπηπμε μελνδνρεηαθψλ κνλάδσλ. ζην λνκφ Θεζζαινλίθεο. ζε ζπλάξηεζε κε ηνλ αλαπηπμηαθφ λφκν ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ρνιή Γηνίθεζεο θαη Οηθνλνκίαο Σκήκα Λνγηζηηθήο Θέκα πηπρηαθήο εξγαζίαο: Ίδξπζε θαη αλάπηπμε μελνδνρεηαθψλ κνλάδσλ ζην λνκφ Θεζζαινλίθεο ζε ζπλάξηεζε κε ηνλ αλαπηπμηαθφ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

pasp-oikonomikou.gr 1

pasp-oikonomikou.gr 1 1 Βαζκνί 2 1. Να δψζεηε ηνπο νξηζκνχο: Ιζνδχγην Σξερνπζψλ πλαιιαγψλ Δκπνξηθφ Ιζνδχγην Ιζνδχγην Πιεξσκψλ Υξεκαηννηθνλνκηθφ Ιζνδχγην Ιζνδχγην Δπηζήκσλ πλαιιαγψλ Πξαγκαηηθή ζπλαιιαγκαηηθή ηζνηηκία ρεηηθή-απφιπηε

Διαβάστε περισσότερα