ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ Ο προϊστορικός οικισμός της Αγίας Λυδίας βρίσκεται Β. της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης-Καβάλας, στην περιοχή της Ασπροβάλτας, στην κορυφή του λόφου που υψώνεται βόρεια από την ομώνυμη μονή (Εικ. I και II), όπου τοποθετήθηκε ευμεγέθης σταυρός1. Με βάση τις επιφανειακές παρατηρήσεις ο προϊστορικός οικισμός θα πρέπει να καταλάμβανε περίπου 5 στρ. Ισοπεδώθηκε ωστόσο κατά το μεγαλύτερο μέρος του προ δεκαπενταετίας, για τη δημιουργία ελαιώνα του μοναστηριού. Κύριος στόχος της δοκιμαστικής ανασκαφής, ενόψει μάλιστα και επικείμενης ανασκαφής του συνόλου της έκτασης του οικισμού με αφορμή τη διέλευση της Εγνατίας οδού, ήταν η συγκέντρωση στοιχείων για τη στρωματογραφία των επιχώσεων του οικισμού, η χρονολόγησή τους και η ένταξή τους στο ευρύτερο χωρικό πλαίσιο, τόσο της νεολιθικής περιόδου, όσο και της εποχής του σιδήρου2. Η ισοπέδωση που αναφέραμε κατέστρεψε τελείως τις προϊστορικές επιχώσεις στο κεντρικό τμήμα του πλατώματος, όχι όμως και στις παρυφές του και ιδιαίτερα στο σημείο που επιλέξαμε για τη διενέργεια δύο ανασκαφικών τομών, διαστάσεων 4x4 μ., των οποίων οι επιχώσεις, στην I, ήταν ελάχιστα κατεστραμμένες, ενώ στη II η καταστροφή ήταν μεγαλύτερης κλίμακας (Σχ. 1). Το συνολικό πάχος των επιχώσεων, πριν την καταστροφή, θα πρέπει να ήταν τουλάχιστον 1,80 μέτρα, όπως διαπιστώνεται από το πάχος των επιχώσεων στις τομές που διενεργήσαμε. Γεωμορφολογικά και γεωλογικά στοιχεία Ο οικισμός βρίσκεται σε υψόμετρο 155 μ., στις νότιες παρυφές του Κερδύλλιου όρους, το οποίο, τόσο στην περιοχή του οικισμού όσο και στα Δ. και ΝΔ., αποτελείται από γνεύσιους (Σχ. 1). Οι πλαγιές του κύριου όγκου του 1. Δ. Γραμμένος - Μ. Μπέσιος - Σ. Κώτσος, Από τους προϊστορικούς οικισμούς της Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 1997, σσ , αρ. 126 (στο εξής: Προϊστορικοί οικισμοί Κεντρικής Μακεδονίας). 2. Η ανασκαφή ξεκίνησε με χρηματοδότηση και πρωτοβουλία του Προέδρου της τότε κοινότητας Ασπροβάλτας κ. Α. Φραντζή. Διενεργήθηκε κατά τϋν Ιούνιο του Η διάρκεια της ήταν τρεις εβδομάδες και συμμετείχαν οι αρχαιολόγοι Ε. Γκιούρα, Α. Χατζούδη και η φοιτήτρια Α. Διακονά.

2 394 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Κερδύλλιου όρους, στην περιοχή που μας ενδιαφέρει, είναι πολύ απότομες, με κλίσεις απαγορευτικές για οποιαδήποτε πρόσβαση αλλά και αγροτική εκμετάλλευση. Λόγω των μεγάλων κλίσεων στην επιφάνεια δεν κατακρατείται έδαφος. Πλατώματα που ενδεχομένως θα μπορούσαν να τύχουν κάποιας εκμετάλλευσης δεν υπάρχουν. Στην περιφέρεια του κυρίου όγκου υψώνονται μικροί και απομονωμένοι λόφοι με υψόμετρο που δεν ξεπερνά εκείνο του λόφου της Αγίας Λυδίας. Το έδαφος αμέσως Ν. και ΝΔ. του οικισμού είναι πεδινό και αποτελείται από αλλουβιακές αποθέσεις, κυρίως άμμους, αμμούχες αργίλους και ψηφίδες, οι οποίες έχουν εναποτεθεί με τη δράση των πολλών ρεμάτων που ρέουν από τις πλαγιές του Κερδύλλιου όρους. Στις περιοχές των ρεμάτων υπάρχουν ριπίδια προσχώσεων, διαφόρων ηλικιών, τόσο παλιότερα (Q-csl), όσο και νεότερα (Q-cs2)3. Το έδαφος αυτό είναι αρκετά δύσκολο για καλλιέργεια και μη παραγωγικό. Νότια, στην πεδινή περιοχή της Ασπροβάλτας, με την επικράτηση των αμμούχων αργίλων είναι γονιμότερο. Σε μία ζώνη πλάτους μ. που ακολουθεί την ακτογραμμή, συσσωρεύονται παράκτιες αποθέσεις, κυρίως θαλασσινή άμμος. Σήμερα τα γονιμότερα εδάφη της είναι αυτά στην περιοχή μεταξύ Βρασνών και Σταυρού, όπου συσσωρεύονται οι αλλουβιακές αποθέσεις του Ρήχιου ποταμού, οι οποίες χαρακτηρίζονται από τη μεγάλη περιεκτικότητά τους σε άργιλο. Παρόμοια εδάφη αλλουβιακής προέλευσης, όπως έχουν αποδείξει οι πρόσφατες έρευνες, αποτελούν σημαντικό παράγοντα στην επιλογή των νεολιθικών εγκαταστάσεων4. Αυτή η περιοχή όμως μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες καλυπτόταν από βάλτους, οι οποίοι σήμερα έχουν αποξηρανθεί. Το θέμα της χρονολόγησης των βαλτωδών εκτάσεων είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς συστηματική εδαφολογική έρευνα. Δεν μας είναι γνωστός ο χρόνος δημιουργίας των βάλτων ούτε και αν αυτοί κάλυπταν την περιοχή περιοδικά. Ακόμα και ο πιθανός εντοπισμός μιας νεολιθικής θέσης στην περιοχή αυτή δεν θα σήμαινε συγχρόνως και την απουσία των βάλτων κατά την νεολιθική περίοδο, αφού είναι γνωστές πολλές θέσεις, όπως π.χ. το Ντικιλί Τας στην πεδιάδα των Φιλίππων ή η Κίτρινη Λίμνη στην Κοζάνη κτλ., οι οποίες περιβάλλονταν από βάλτους5. 3. Από όσο γνωρίζουμε δεν υπάρχει κάποια συστηματική γεωλογική μελέτη για την περιοχή. Τα στοιχεία που αναφέρονται είναι αυτά που υπάρχουν στον γεωλογικό χάρτη του ΙΓΜΕ (φύλλο Σταυρός). 4. S. Andreou - Κ. Kotsakis, «Prehistoric Rural Communities in Perspective: The Langadas Survey Project», P. N. Doukellis - L. G. Mendoni (εκδ.), Structures rurales et sociétés antiques, Actes du colloque de Corfou 1992, Paris 1994, σ R. Treuil, Dikili Tas h. Village préhistorique de Macédoine orientale, Bulletin de Correspondance Hellénique, Supplément XXIV, École Française d Athènes 1992, σσ Μ. Φωτιάδης, «Κίτρινη Λίμνη Νομού Κοζάνης Προϊστορική έρευνα», Το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη (στο εξής: ΑΕΜΘ) 7 (1993)

3 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 395 Σχ. 1. Γεωλογικός χάρτης περιοχής Ασπροβάλτας.

4 396 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Οι εντοπισμένες θέσεις που αντιπροσωπεύουν τη νεότερη νεολιθική εποχή, την εποχή του χαλκού, την εποχή του σιδήρου και τους ιστορικούς χρόνους βρίσκονται πάνω σε υψώματα στην περιφέρεια των πεδινών εκτάσεων6 (Σχ. 1). Η επιλογή των υψωμάτων δεν θα έπρεπε να συνδεθεί με την ακαταλληλότητα προς κατοίκηση ή αγροτική εκμετάλλευση της πεδινής περιοχής, αλλά μάλλον με τη στρατηγική γεωγραφική θέση της περιοχής, μια δηλαδή πολύ σημαντική δίοδο, η οποία συνδέει την Ανατολική με την Κεντρική Μακεδονία. II ανησκαφική έρευνα Στις δύο τομές που διενεργήθηκαν εντοπίστηκαν τρεις οικοδομικές φάσεις. Για να εξαντληθεί ωστόσο όλος ο χώρος του οικισμού, ο οποίος έχει έκταση 5 στρ. περίπου, θα απαιτούνταν μεγάλης έκτασης συστηματική ανασκαφή με τουλάχιστον 315 τομές διαστάσεων 4x4 μ. Οι δύο νεότερες οικοδομικές φάσεις εντάσσονται χρονικά στην εποχή του σιδήρου και η αρχαιότερη στη νεότερη νεολιθική. Κάποια, λίγα σε αριθμό, όστρακα ιστορικών χρόνων που βρέθηκαν, στην επιφάνεια κυρίως του χώρου, μαρτυρούν την ύπαρξη μικρής διάρκειας και έκτασης εγκατάστασης, της οποίας οικοδομικά λείψανα μάλλον δεν διατηρήθηκαν. Στο ανώτερο στρώμα, το οποίο χρονολογείται στην εποχή του σιδήρου, βρέθηκαν έξι όστρακα αρχαϊκών χρόνων και ένα πρωτογεωμετρικών. Δύο όστρακα μυκηναϊκών αγγείων, που βρέθηκαν στις επιχώσεις της εποχής του σιδήρου εξαιτίας κάποιας διαταραχής, μαρτυρούν την ύπαρξη εγκατάστασης κατά την ύστερη εποχή του χαλκού, επιχώσεις της οποίας δεν εντοπίστηκαν στις τομές που ανασκάψαμε7. Βέβαια η εύρεση των μυκηναϊκών οστράκων σίγουρα δεν συνιστά μαρτυρία για τη Μυκηναϊκή παρουσία στην περιοχή8. Χαράχθηκαν δύο συνεχόμενες τομές διαστάσεων 4x4 μ. στη ΒΑ. πλευρά του πλατώματος της κορυφής του λόφου, όπου κατά την επιφανειακή έρευνα του 1995 διαπιστώθηκε μεγαλύτερη συγκέντρωση επιφανειακής κεραμικής. 6. N. Κ. Μουτσόπουλος, Ρεντίνα I, Θεσσαλονίκη 1995, σσ Π. Αδάμ-Βελένη, «Αρχαίο φρούριο στα Βρασνά», ΑΕΜΘ 6 (1992) 415- της ίδιας, «Τοπογραφικά Μυγδονίας και Βισαλτίας», Αφιέρωμα στον N. G. L. Hämmond, Θεσσαλονίκη 1997, σσ Δ. Γραμμένος - Μ. Μπέσιος - Σ. Κώτσος, Προϊστορικοί οικισμοί Κεντρικής Μακεδονίας, σσ , Ευχαριστούμε τους καθηγητές του ΑΠΘ κ. Σ. Ανδρέου και κ. Μ. Τιβέριο για τη βοήθεια τους στη χρονολόγηση μυκηναϊκών και ιστορικών χρόνων οστράκων. 8. Σ. Ανδρέου - Κ. Κωτσάκης, «Μυκηναϊκή παρουσία;», «Μυκηναϊκή περιφέρεια;»: Η Τούμπα Θεσσαλονίκης, μια θέση της εποχής Χαλκού στη Μακεδονία», Α' Διεθνές Διεπιστημονικό Συμπόσιο «Η περιφέρεια του Μυκηναϊκού κόσμου» Λαμία 1994, Λαμία 1999, σσ Κ. Σουέρεφ, «Η βόρεια περιφέρεια του μυκηναϊκού κόσμου: Προβλήματα οριοθέτησης και ερμηνείας», A ' Διεθνές Διεπιστημονικό Συμπόσιο «Η περιφέρεια του Μυκηναϊκού κόσμου», Λαμία 1994, Λαμία 1999, σσ

5 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 397 Σχ. 2. Κάτοψη οικοδ. φάσης 3 (τομή I). Επιπλέον κριτήριο για την επιλογή αυτού του χώρου για την έναρξη της έρευνας αποτέλεσε και το μεγάλο πάχος των επιχώσεων, όπως τουλάχιστον φαινόταν από την παρειά που δημιουργήθηκε κατά την κατασκευή δρόμου που οδηγεί στην κορυφή του λόφου. Οικοδομικές φάσεις 1. Οικοδομική φάση 3 (πρώιμη εποχή σιδήρου) Η νεότερη οικοδομική φάση (φάση III) αντιπροσωπεύεται από τα υπολείμματα ενός κτίσματος, το οποίο ήταν κατασκευασμένο με λιθόκτιστους τοίχους. Εντός της τομής I εντοπίστηκε το κατώτερο τμήμα λιθόκτιστου τοίχου (Σχ. 2). Τμήματα του τοίχου ήταν ορατά στην επιφάνεια του εδάφους, πριν ακόμα αρχίσει η ανασκαφή. Οι πέτρες με τις οποίες ήταν κτισμένος δεν

6 398 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος σώθηκαν όλες, αλλά αρκετές θα πρέπει να είχαν απομακρυνθεί κατά την ισοπέδωση του χώρου. Ευδιάκριτη όμως είναι η κατεύθυνση του, με το ένα πέρας στη ΒΑ. γωνία του τετραγώνου και το άλλο στη ΝΔ. γωνία. Στο ΒΔ. μέρος του τετραγώνου αποκαλύφθηκαν πολλές πέτρες που προέρχονταν από το γκρέμισμα του τοίχου, ο οποίος θα πρέπει να είχε καταστραφεί με την πάροδο του χρόνου. Κάτω από τα γκρεμίσματα και σε απόσταση ενός μέτρου προς τα δυτικά του τοίχου βρέθηκε το δάπεδο μιας εστίας που, με βάση τα υπολείμματά της, θα πρέπει να ήταν ανοιχτή. Το δάπεδό της, με κυκλική κάτοψη, είναι κατασκευασμένο από πηλό που από τη χρήση έχει ψηθεί. Ως υπόστρωμα της εστίας έχουν τοποθετηθεί, πάνω στο δάπεδο του σπιτιού, όστρακα μεγάλων αγγείων. Υπολείμματα δεύτερης εστίας, ελλειψοειδούς κάτοψης, βρέθηκαν 50 εκ. περίπου Β. της πρώτης. Και αυτή η εστία είχε δάπεδο από πηλό και υπόστρωμα από όστρακα μεγάλων αγγείων. Το δάπεδο του σπιτιού, από το οποίο σώθηκαν μόνο τμήματα στο βορειοδυτικό μισό της τομής, ήταν από πατημένο χώμα. Στην τομή II, η οποία βρίσκεται στα Δ. της I, τα υπολείμματα αυτής της φάσης ήταν ολοκληρωτικά κατεστραμμένα από την ισοπέδωση του χώρου. Στην ανατολική πλευρά της τομής I, σε βάθος 0,68 μ., εντοπίστηκαν υπολείμματα μεγάλης εστίας, η οποία κατά το ήμισυ, τουλάχιστον, εισχωρεί μέσα στην ανατολική παρειά. Η κάτοψη της εστίας είναι κυκλική με διάμετρο που φθάνει τα 1,28 μ. Το δάπεδό της αποτελείται από πηλό, που από τη χρήση έχει ψηθεί. Εκτός από τις μεγάλες διαστάσεις της, η εστία αυτή διαφοροποιείται από εκείνες που ήδη έχουμε αναφέρει και ως προς την κατασκευή του υποστρώματος. Για υπόστρωμα εδώ έχουν χρησιμοποιηθεί μεγάλες πλακαρές πέτρες, επιμελώς τοποθετημένες, με τα ενδιάμεσα κενά συμπληρωμένα από μικρότερες. Είναι πολύ πιθανό η εστία αυτή να βρίσκεται σε κάποιο εξωτερικό, βοηθητικό χώρο, αφού δεν βρέθηκαν υπολείμματα δαπέδου που να δικαιολογούν την ερμηνεία του χώρου ως εσωτερικού. Κεραμική - Γενικές παρατηρήσεις Η ανασκαφή του προϊστορικού οικισμού της Αγίας Λυδίας, παρόλο που ήταν περιορισμένη σε έκταση, έδωσε, όσον αφορά τουλάχιστον στη νεότερη νεολιθική, σημαντικά στοιχεία για μια περιοχή που βρίσκεται μεταξύ δύο γνωστών και πολυσυζητημένων για τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις, κυρίως κατά την νεολιθική εποχή, περιοχών Α. δηλαδή και Δ. του Στρυμόνα9. Τα στοιχεία βέβαια της επιφανειακής έρευνας, κατά την οποία εντοπίστηκε η θέση, είχαν δώσει μία παραπλανητική, θα λέγαμε, εικόνα για τον χώρο, όπου λόγω 9. Δ. Γραμμένος, Νεολιθική Μακεδονία, ΤΑΠΑ, Αθήνα 1997, σα (ατο εξής: Νεολιθική Μακεδονία).

7 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 399 της πρόσφατης επέμβασης κατά την οποία αφαιρέθηκαν από μεγάλο μέρος της κορυφής του λόφου οι επιχώσεις της ΠΕΧ, επικρατούσαν τα νεολιθικά όστρακα και κυρίως τα γνωστά black on red. Η ανασκαφή του 0,6% από το σύνολο των 315 τομών που θα απαιτούνταν για να ερευνηθεί σχεδόν εξ ολοκλήρου ο οικισμός, μόνο ενδεικτικά στοιχεία μπορεί να μας παρέχει. Το σύνολο της κεραμικής ανέρχεται στα όστρακα με βάρος 190,550 κιλά. Από αυτά, τα όστρακα, με βάρος 138,410 κιλά, ανήκουν στις δύο φάσεις της ΕΣ, και τα όστρακα, με βάρος 52,130 κιλά, στη φάση της νεολιθικής. Η διατήρηση των οστράκων είναι αρκετά κακή. Το μέσο βάρος ανά όστρακο για το σύνολο της κεραμικής του οικισμού είναι 37 γραμμάρια, για την ΕΣ, είναι 40, ενώ για τα νεολιθικά όστρακα είναι 26 γραμμάρια. Κακή είναι και η διατήρηση των εξωτερικών επιφανειών των οστράκων. Φαίνεται ότι η ανθεκτικότητα στις συγκεκριμένες ταφονομικές συνθήκες διαφέρει κατά κεραμική κατηγορία. Η κατηγορία black on red, η οποία χαρακτηρίζεται αποκλειστικά από καθαρό, χωρίς προσμίξεις πηλό, πορτοκαλί χρώματος, με λεπτό κοκκινωπό πολύ καλά στιλβωμένο επίχρισμα, είναι εκείνη που είχε και τη μεγαλύτερη διάβρωση. Τα περισσότερα όστρακα αυτής της κατηγορίας έχουν ολοκληρωτικά ή σε πολύ μεγάλο βαθμό διαβρωμένη την επιφάνεια και αναγνωρίζονται μόνο με βάση τα σχήματα και τη σύσταση του πηλού. Επίσης, αρκετά διαβρωμένες είναι οι επιφάνειες και των κατηγοριών 3α και 3β της ΝΝ. Μεγαλύτερη είναι η ανθεκτικότητα των οστράκων της ΕΣ. Οι κατηγορίες των κόκκινων-καστανών στιλβωμένων, όπως και των λειασμένων, έχουν καλά διατηρημένες επιφάνειες. Σχετικά μεγαλύτερη διάβρωση παρουσιάζει η κατηγορία της χονδροειδούς κεραμικής, με μεσαίες ή χονδρές προσμίξεις μη πλαστικών στοιχείων. Κατά τη μελέτη της κεραμικής διαχωρίστηκαν οι κατηγορίες της ΠΕΣ από εκείνες της ΝΝ, αν και κάποιες από αυτές έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως η κατηγορία των χονδροειδών ή η κατηγορία των λειασμένων, όπου η διάκριση γίνεται κυρίως με κριτήριο το σχήμα ή, όπου αυτό δεν είναι διαγνώσιμο, με βάση τα συμφραζόμενα. Ο χαρακτηρισμός των επιμέρους κατηγοριών βασίζεται για τη νεότερη νεολιθική στις κατηγορίες της Δήμητρας και των Βασιλικών10. Στο σχηματολόγιο των αγγείων από τη Δήμητρα και τα Βασιλικά προστέθηκαν 7 νέα σχήματα (Πίν. 1). Η μελέτη της κεραμικής της ΠΕΣ βασίστηκε στη δημοσίευση της ανασκαφής του Καστανά11 (Πίν. 2). 10. Δ. Γραμμένος, Νεολιθικές έρευνες στην Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία, Αθήνα 1991, σσ (στο εξής: Νεολιθικές έρευνες). 11. Α. Hochstetter, «Die handgemachte Keramik», Kastanas. Ausgrabungen in einem Siedlungshugel der Bronze-und Eisenzeit Makedonies PAS 3, Berlin 1985.

8 400 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Κεραμική οικοδομικής φάσης 3 Στις επιχώσεις αυτής της φάσης αντιστοιχούν όστρακα με βάρος 54,930 κιλά. Οι κατηγορίες οι οποίες διακρίνονται είναι οι παρακάτω (Πίν. 3 και 4): Κατηγορία χονδροειδών. Αγγεία με αδρή επιφάνεια, με μεσαίες ή χοντρές προσμίξεις. Το χρώμα των αγγείων είναι κυρίως σκούρο καστανό ώς μαύρο12. Στις περισσότερες περιπτώσεις έχουν νέφη. Πρόκειται κυρίως για 12. Σε όλα ία επιλεγμένα και καταγραμμένα όστρακα της ανασκαφής (αρχείο ΙΣΤ ΕΠΚΑ) αναφέρεται το χρώμα με βάση το χρωματολόγιο Muriseli.

9 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 401 μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία ή μαγειρικά σκεύη. Με βάση το βάρος των οστράκων καταλαμβάνει ποσοστό 61% της κεραμικής αυτής της φάσης. Αναγνωρίστηκε το σχήμα της πρόχου με σφαιρικό σώμα, οριζόντιο χείλος και κάθετη υπερυψωμένη λαβή κυλινδρικής διατομής (Πίν. 2, Σχ. 7). Επίσης αναγνωρίστηκαν: παρόμοια πρόχους αλλά με ψηλό κωνικό λαιμό (Πίν. 2, Σχ. 8), αγγεία με σφαιρικό σώμα και μία τουλάχιστον οριζόντια λαβή στο μέσο περίπου του σώματος (Πίν. 2, Σχ. 17), μεγάλων διαστάσεων πιθοειδή αγγεία με ατρακτόσχημο σώμα, ανοιχτό στόμιο και το χείλος ελαφρά εξωστρεφές (Πίν. 2, Σχ. 9). Κατηγορία λειασμένων. Πρόκειται για τη δεύτερη σε ποσοστό κατηγορία (13%) αυτής της φάσης. Η επιφάνεια των αγγείων αυτής της κατηγορίας έχει σχετικά έως πολύ καλά λειασμένα τοιχώματα, με μεσαίες κυρίως προσμίξεις.

10 402 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Πίνακας 3. Κεραμική οικοδ. φάσης 3. Κατηγορίες κεραμικής όστρακα βάρος χονδροειδή λειασμένα στιλβωμένα μαύρα στιλβωμένα κόκκινα εγχάρακτα αυλακωτά κατ εμπίεστα με πλαστική διακόσμηση τροχήλατα αδιάγνωστα Σύνολο Πίν. 4. Γράφημα κεραμικής οικοδ. φάσης 3.

11 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 403 Το πάχος των τοιχωμάτων κυμαίνεται μεταξύ 1,00 ως 0,6 εκ. Το χρώμα τους είναι κυρίως σκούρο καστανό ή φαιό με συχνή εμφάνιση νεφών. Δεν στάθηκε δυνατή η αναγνώριση σχημάτων. Κατηγορία μαύρων στιλβωμένων. Αντιπροσωπεύεται από το 2,3% της κεραμικής. Πρόκειται κυρίως για χρηστικά αγγεία, μάλλον σερβιρίσματος. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη φιάλης με ρηχό, κωνικό σώμα και εσωστρεφές χείλος, το οποίο εξωτερικά είναι διαμορφωμένο με λοξές βαθιές αυλακώσεις δίνοντας την εντύπωση στριφτού. Φέρει πάνω στο χείλος οριζόντια διχαλωτή λαβή (Πίν. 2, Σχ. 1). Υπάρχει επίσης και το σχήμα της οπισθότμητης πρόχου με κάθετη υπερυψωμένη λαβή κυλινδρικής διατομής (Πίν. 2, Σχ. 5). Τα αγγεία αυτής της κατηγορίας έχουν στιλβωμένες επιφάνειες μαύρου ή σκούρου φαιού χρώματος. Κατηγορία κόκκινων στιλβωμένων. Εμφανίζεται σε ποσοστό 2,6%. Οι επιφάνειες των αγγείων είναι στιλβωμένες και έχουν σκούρο κόκκινο ή καστανό χρώμα. Τα όστρακα αυτής της κατηγορίας προέρχονται από μεσαίου μεγέθους ή μικρά αγγεία με σχετικά λεπτά τοιχώματα που σχεδόν αποκλειστικά έχουν μεσαίες προσμίξεις. Σχήματα αγγείων δεν αναγνωρίζονται. Τα διακοσμημένα αγγεία αντιπροσωπεύονται από τις κατηγορίες των εγχάρακτων (0,6%), των εμπίεστων (2,7%), των αυλακωτών (0,4%) και των διακοσμημένων με πλαστικές ταινίες με εμπιέσεις (2,1%). Με πλαστικές ταινίες είναι διακοσμημένα μεγάλων διαστάσεων αποθηκευτικά αγγεία με αδρά τοιχώματα και σπανιότερα λειασμένα (Εικ. V,l-4). Οι εγχαράξεις, κυρίως ταινίες από παράλληλες ευθείες που σχηματίζουν τρίγωνα, διακοσμούν αγγεία με μαύρα στιλβωμένα τοιχώματα (Εικ.ν,5,6,8). Με εμπιέσεις διακοσμούνται οι επάνω, επίπεδα διαμορφωμένες επιφάνειες των χειλιών, κυρίως των μαύρων στιλβωμένων αγγείων. Πρόκειται για ταινίες με βαθιές λοξές εμπιέσεις που περιβάλλουν την εξωτερική πλευρά του χείλους. Τα όστρακα που είναι διακοσμημένα με αυλακώσεις είναι πολύ μικρά για να μας δώσουν στοιχεία για τα μοτίβα. Θα πρέπει όμως να είναι μικρά μαύρα στιλβωμένα αγγεία με λοξές αυλακώσεις που περιβάλλουν το πάνω μέρος του σώματος των αγγείων (Εικ. V,7,9,10). Κατάλογος μικρών ευρημάτων Τομή I Λίθινα λειασμένα εργαλεία ΜΕ 3. Κρουστήρας από χαλαζία. Διαστάσεις: 7,7x5,5 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,68, Α: 0,30, 0,5il (Εικ. XII). ΜΕ 4. Κρουστήρας σφαιρικού σχήματος, σώζεται το μεγαλύτερο μέρος του. Διαστάσεις: 8,5x5,4 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,30, Α: 0,36, 0,46i (Εικ. XII).

12 404 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος ΜΕ 6. Λειαντήρας σχήματος ωοειδούς. Διακρίνονται ίχνη χρήσης. Διαστάσεις: 5,7x4,6 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,70, Δ: 1,20, 0,454 (Εικ. XI). ΜΕ 9. Λειαντήρας ελλειψοειδούς σχήματος. Διαστάσεις: 9,6x4,8 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 0,35, Δ: 0,50, 0,774 ΜΕ 10. Κρουστήρας ελλειψοειδούς σχήματος από χαλαζία. Σχεδόν ακέραιος. Διαστάσεις: 10x6,5x3,7 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 0,25, Α: 1,55, 0,924 (Εικ. XII). ΜΕ 13. Λειαντήρας ελλειψοειδούς σχήματος από χαλαζία. Διαστάσεις: 6,5x3,9x2,4 εκ. Συντεταγμένες: Δ: 0,56, Β: 1,25, 0,804 ΜΕ 16. Λειαντήρας ελλειψοειδούς σχήματος από χαλαζία. Σώζεται ακέραιος. Διαστάσεις: 3,5x5,9x2,2 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,25, Α: 0,85, 0,824 ΜΕ 57. Ακόνι από μάρμαρο. Σώζεται ακέραιο. Διαστάσεις: 5,4x1,2 εκ. Μάλλον ΠΕΣ, βρέθηκε στην πρώτη ανασκαφική ενότητα. Συντεταγμένες: Δ: 1,69, Ν: 1,20, 0,114 (Εικ. XI). Λίθινα απολεπισμένα εργαλεία ΜΕ 2. Τμήμα πυρήνα από πυριτόλιθο χρώματος φαιού. Διαστάσεις: 3,0x2,8x1,8 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 1,20, Δ: 1,50, 0,384 (Εικ. XIII). ΜΕ 11. Ξέστρο από πυριτόλιθο χρώματος καστανού-φαιού. Έχει μία κοίλη επιφάνεια χρήσης. Διαστάσεις: 2,5x1,9x0,9 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 1,00, Α: 1,10, 0,824 (Εικ. XIII). Σφονδύλια ΜΕ 5. Σφονδύλι ακέραιο από πηλό. Σχήμα αμφικωνικό. Η επιφάνεια του είναι λειασμένη. Διαστάσεις: 3,0x3,1 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1.55, Δ: 1,08, 0,434 (Εικ. XVII). ΜΕ 7. Σφονδύλι αμφικωνικού σχήματος από πηλό. Σώζεται το μισό. Η επιφάνεια του είναι καλά λειασμένη. Διαστάσεις: 3,8x2,2 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,65, Δ: 1,98, 0,484 (Εικ. XVII). ΜΕ 8. Σφονδύλι από πηλό. Σχήμα αμφικωνικό. Σχεδόν ακέραιο. Η επιφάνεια του είναι καλά λειασμένη. Διαστάσεις: 3,6x3,9 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 1,92, Α: 1,80, 0,544 (Εικ. XVII). ΜΕ 12. Σφονδύλι από πηλό, σχεδόν ακέραιο. Σχήμα δισκοειδές. Διαστάσεις: 5,1x1,6 εκ. Στο κέντρο του δίσκου υπάρχει μικρό έξαρμα όπου και η οπή στερέωσης. Γύρω από την οπή έχει πέντε εμπίεστα στίγματα. Στην περίμετρο του δίσκου έχει ρηχές κάθετες αυλακώσεις που αποδόθηκαν με εμπίεση. Συντεταγμένες: Ν: 1,46, Δ: 1,45, 0,874 (Εικ. XVI). ΜΕ 17. Σφονδύλι από πηλό αμφικωνικού σχήματος. Η επιφάνειά του είναι στιλβωμένη. Διαστάσεις: 4,4x4,0 εκ. Συντεταγμένες: Β: 0,20, Δ: 1,64, 0,744 (Εικ. XVII).

13 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 405 Μυλόπετρες ΜΕ 47. Τμήμα μυλόπετρας. Διαστάσεις: 8,8x2,2 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,00, Α: 1,40, 0,7θΙ 2. Οικοδομική φάση 2 (πρώιμη εποχή σιδήρου) Στην οικοδομική φάση II εντάσσεται λιθόκτιστος τοίχος με κατεύθυνση ΒΒΔ.-ΝΝΑ., του οποίου η ανατολική όψη είναι κατασκευασμένη από μεγάλες πέτρες, ενώ η δυτική έχει κατασκευαστεί από μικρότερες (Σχ. 3 και Εικ. III). Το εσωτερικό μέρος του αποτελείται από μικρότερες και σε κάποια μόνο σημεία από μεγαλύτερες πέτρες. Η ανατολική όψη του τοίχου δείχνει να έχει κατασκευαστεί με μεγαλύτερη επιμέλεια. Το βάθος στο οποίο εμφανίστηκε κυμαίνεται από 0,90 μ. στη βόρεια παρειά, ενώ στη νότια στα 1,22 μ. Φαίνεται ότι κατά την περίοδο χρήσης του κτίσματος ο χώρος ήταν διαμορφωμένος

14 406 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος σε δύο κλιμακωτά επίπεδα. Στη δυτική πλευρά του τοίχου το επίπεδο ταυτίζεται σχεδόν με την επιφάνεια που αποκαλύφθηκε η ψηλότερη σωζόμενη επιφάνειά του, ενώ ανατολικά του το επίπεδο χρήσης βρίσκεται κατά ένα μέτρο περίπου χαμηλότερα. Μια τριγωνική προεξοχή, στην ανατολική όψη, με μία μόνο σειρά λίθων δεν στάθηκε δυνατό να ερμηνευθεί. Για την κατασκευή του κτίσματος αυτού φαίνεται πως έχει προηγηθεί τεχνητή διευθέτηση του χώρου στα δύο διαφορετικά επίπεδα που αναφέραμε, αφού οι αρχαιότερες επιχώσεις και κατασκευές, οι οποίες χρονολογούνται στη νεολιθική περίοδο, έχουν, στο τμήμα αυτό, μερικώς καταστραφεί. Από την κατασκευή του τοίχου και μόνο μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το εσωτερικό μέρος του κτίσματος θα εκτεινόταν προς τα δυτικά. Κεραμική οικοδομικής φάσης 2 Σε αυτή την οικοδομική φάση ανήκουν όστρακα με βάρος 83,480 κιλά. Οι κεραμικές κατηγορίες που αντιπροσωπεύονται είναι οι ίδιες με εκείνες της πρώτης φάσης αλλά με διαφορετική συχνότητα (Πίν. 5, 6). Πίνακας 5. Κεραμική οικοδ. φάσης 2 Κατηγορίες κεραμικής όστρακα βάρος χονδροειδή λειασμένα στιλβωμένα μαύρα στιλβωμένα κόκκινα εγχάρακτα αυλακωτά κατ εμπίεστα με πλαστική διακόσμηση τροχήλατα αδιάγνωστα κατηγορία κατηγορία κατηγορία Σύνολο

15 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 407 Πίν. 6. Γράφημα κεραμικής οικοδ. φάσης 2. Κατηγορία χονδροειδών. Το ποσοστό αυτής της κατηγορίας αυξάνεται κατά πολύ, καταλαμβάνοντας το 80,7% του συνόλου της κεραμικής αυτής της φάσης. Υπάρχει ο τύπος του χυτροειδούς αγγείου με οριζόντιες λαβές κυλινδρικής διατομής στον ώμο του και χείλος εξωστρεφές (Πίν. 2, Σχ. 4). Πρόχους με στριφτή, υπερυψωμένη λαβή (Πίν. 2, Σχ. 5). Πρόχους με οριζόντιο χείλος και υπερυψωμένη, κυλινδρικής διατομής λαβή (Πίν. 2, Σχ. 38 και 8). Μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία με ατρακτόσχημο σώμα και ανοιχτό στόμιο (Πίν. 2, Σχ. 9 και 10). Μεγάλα, μάλλον αποθηκευτικά αγγεία, με σχετικά λεπτά τοιχώματα (Πίν. 2, Σχ. 11) και πιθοειδή αγγεία με στενό στόμιο και εξωστρεφές χείλος (Πίν. 2, Σχ. 13). Κατηγορία λειασμένων. Αντιπροσωπεύεται από το 9,6 % της κεραμικής. Διακρίνεται το σχήμα της πρόχου με οριζόντιο χείλος και υπερυψωμένη λαβή κυλινδρικής διατομής (Πίν. 2, Σχ. 7), των αγγείων με σφαιρικό σώμα και χαμηλό κωνικό λαιμό (Πίν. 2, Σχ. 3), οπισθότμητη πρόχους (Πίν. 2, Σχ. 5), μεγάλα ατρακτόσχημα αποθηκευτικά αγγεία με μεγάλο στόμιο (Πίν. 2, Σχ. 9) και μεγάλα αγγεία με κάθετες λαβές κυλινδρικής διατομής στο μέσο του σώματος (Πίν. 2, Σχ. 12). Κατηγορία μαύρων στιλβωμένων. Εμφανίζεται σε μικρό ποσοστό, μόλις 1,5%. Αναγνωρίστηκαν μόνο τρία σχήματα. Βαθύ φιαλόσχημο αγγείο με ημισφαιρικό σώμα και κωνικό λαιμό (Πίν. 2, Σχ. 2), πρόχους με οριζόντιο χείλος και υπερυψωμένη κάθετη λαβή κυλινδρικής διατομής (Πίν. 2, Σχ. 7) και πρόχους με οριζόντιο χείλος, υπερυψωμένη κάθετη λαβή και ψηλό κωνικό λαιμό (Πίν. 2, Σχ. 8).

16 408 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Κατηγορία κόκκινων στιλβωμένων. Το ποσοστό της κατηγορίας αυτής είναι 1,7%. Αναγνωρίστηκε μόνο ένα σχήμα, αυτό της οπισθότμητης πρόχου (Πίν. 2, Σχ. 5). Τα διακοσμημένα αγγεία και σε αυτή τη φάση αντιπροσωπεύονται από τις κατηγορίες των εγχάρακτων (0,1%), των εμπίεστων (0,5%), των αυλακωτών (0,8%) και εκείνων με πλαστική ταινία με εμπιέσεις (1,1%). Τα ποσοστά της διακοσμημένης κεραμικής είναι πολύ μικρά σε σχέση με τα μη διακοσμημένα. Μόνο στα αυλακωτά στάθηκε δυνατό να αναγνωριστεί ο τύπος της βαθιάς φιάλης με ημισφαιρικό σώμα και κωνικό λαιμό. Στον ώμο του φέρει ταινία από λοξές βαθιές αυλακώσεις. Όπως και στη φάση I, έτσι και εδώ διακοσμούνται κυρίως τα στιλβωμένα αγγεία με εξαίρεση εκείνα που έχουν διακόσμηση από πλαστικές ταινίες. Κατάλογος μικρών ευρημάτων Τομή I Λίθινα λειασμένα εργαλεία ΜΕ 26. Λειαντήρας από χαλαζία, ελλειψοειδούς σχήματος. Διαστάσεις: 5,9x3,4x2,2 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,23, Α: 1,79, 0,974 ΜΕ 27. Κρουστήρας από χαλαζία. Σώζεται τμήμα του. Σχήμα ακανόνιστο. Διαστάσεις: 7,6x5,5x3,6 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,64, Α: 1,45, 0,994 ΜΕ 28. Αειαντήρας από μάρμαρο. Σώζεται τμήμα του. Διαστάσεις: 6,5x3,9x2,0 εκ. Συντεταγμένες: Β: 2,00, Α: 0,43, 1,154 (Εικ. XI). ΜΕ 31. Λειαντήρας σφαιρικού σχήματος, ακέραιος. Διαστάσεις: 4,5χ 4,2x2,7 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,20, Α: 0,85, 1,234 ΜΕ 32. Κρουστήρας από χαλαζία, σφαιρικού σχήματος, σχεδόν ακέραιος. Διαστάσεις: 8,0x5,9 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,37, Δ: 1,50, 0,9li (Εικ. XII). ΜΕ 35. Κρουστήρας ωοειδούς σχήματος από χαλαζία. Σώζεται ακέραιος. Διαστάσεις: 8,8x4,7 εκ. Συντεταγμένες: Β: 1,60, Α: 1,34, 1,3ΐ1 (Εικ. XII). ΜΕ 40. Λειαντήρας ελλειψοειδούς σχήματος. Σώζεται ακέραιος. Διαστάσεις: 7,2x4,6 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 1,73, Α: 0,30, 1,594 ΜΕ 43. Κρουστήρας ακέραιος από χαλαζία. Διαστάσεις: 7,6x5,8x4,1 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 0,40, Α: 0,08, 1,794 ΜΕ 45. Κρουστήρας από χαλαζία. Σώζεται τμήμα του. Διαστάσεις: 5,4x4,8x1,9 εκ. Συντεταγμένες: Α: 1,25, Β: 1,06, 1,584- (Εικ. XI). Λίθινα απολεπισμένα εργαλεία ΜΕ 18. Λεπίδα από πυριτόλιθο χρώματος καστανού. Διαστάσεις: 6,9χ 1,9x0,5 εκ. Λείπει το ένα πέρας της. Διατομή τραπεζιόσχημη. Οι κόψεις της είναι επεξεργασμένες. Συντεταγμένες: Β: 1,50, Α: 0,48, 0,974 (Εικ. XIII).

17 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 409 Σχ. 4. Κάτοψη οικοδ. φάσης 1 (τομή I). ΜΕ 33. Φολίδα από χαλαζία, ακέραιη. Διαστάσεις: 4,8x3,0x1,1 εκ. Συντεταγμένες: Δ: 0,15, Β: 1,18, 0,791 (Εικ. XIV). Σφονδύλια ΜΕ 29. Σφονδύλι από πηλό, αμφικωνικού σχήματος. Η επιφάνεια του είναι στιλβωμένη. Διαστάσεις: 3,4x3,0 εκ. Συντεταγμένες: Ν: 1,90, Α: 0,43, 1,2θΙ (Εικ. XVII). ΜΕ 42. Σφονδΰλι από πηλό, αμφικωνικοΰ σχήματος. Διαστάσεις: 3,2x3,6 εκ. Η επιφάνειά του είναι στιλβωμένη. Συντεταγμένες: Α: 0,30, Β: 1,92, 1,601 (Εικ. XVII). Οστέινα διακοσμητικά. στοιχεία ΜΕ Τμήματα διακόσμησης από οστό. Σχήμα τριγωνικό. Πρόκειται μάλλον για επίθετη διακόσμηση από ξύλινο κιβώτιο. Είναι διακοσμημένα με μικρούς εγχάρακτους κύκλους με στίγμα στο κέντρο τους. Β: 0,10, Α: 0,93, 0,974 (Εικ. XV).

18 410 Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος Σχ. 5. Κάτοψη οικοδ. φάσης 1 (τομή II). 3. Οικοδομική φάση 1 (νεότερη νεολιθική) Στις τομές που ανασκάφηκαν η νεολιθική περίοδος αντιπροσωπεύεται με ένα στρώμα πάχους εκ. Οι επιχώσεις βέβαια, πριν την εγκατάσταση της εποχής του σιδήρου, θα πρέπει να είχαν μεγαλύτερο πάχος, έχουν όμως καταστραφεί, όπως διαπιστώνεται τουλάχιστον από τον μέχρι τώρα ανασκαμμένο χώρο, από τις ισοπεδώσεις για τη δημιουργία κλιμακωτών επιπέδων στα οποία κατασκευάστηκαν τα κτίσματα. Όπως διαπιστώνεται ανασκαφικά, παρόμοιες επεμβάσεις έχουν γίνει και κατά τη νεολιθική περίοδο. Φαίνεται ότι επειδή η πλαγιά του λόφου, τουλάχιστον στο σημείο που έχουμε επιλέξει για την διεξαγωγή των τομών, έχει μεγάλη κλίση, διαμορφώθηκε έτσι ώστε να διευκολύνει την κατασκευή των κτισμάτων σε ομαλό έδαφος. Η νεολιθική εγκατάσταση έχει συντελεστεί πάνω στο φυσικό έδαφος της κορυφής του λόφου. Αποκαλύφθηκαν οκτώ λάκκοι σκαμμένοι μέσα στο φυσικό έδαφος (Σχ. 4, 5 και Εικ. IV). Η κάτοψη των λάκκων είναι συνήθως κυκλική, εκτός από δύο που έχουν ο ένας ελλειψοειδή και ο άλλος τετράπλευρη κάτοψη. Το στόμιο του λάκκου 6 έχει ακανόνιστου σχήματος κάτοψη, ενώ ο

19 Ανασκαφή οικισμού στον λόφο της Αγίας Λυδίας Ασπροβάλτας 411 πυθμένας του καταλήγει σε μικρό κυκλικό λάκκο. Εντός του λάκκου 6 εντοπίστηκε και μία πασσαλότρυπα. Η διάμετρος των κυκλικών λάκκων κυμαίνεται από 1,00-0,40 μ., οι διαστάσεις του ελλειψοειδούς είναι 0,60x0,40 μ. και του τετράπλευρου 0,70x0,80 μ. Το βάθος τους συνήθως κυμαίνεται μεταξύ των εκ. και σε καμία περίπτωση δεν ξεπερνά τα 70 εκ. Η χρήση αυτών των λάκκων δεν στάθηκε δυνατό να εξακριβωθεί, καθώς και τα υπολείμματα που βρέθηκαν μέσα σε αυτούς δεν διέφεραν ούτε ως προς το είδος, ούτε ως προς τα ποσοστά από εκείνα που υπήρχαν στην επίχωση που τους κάλυπτε. Με βάση τις διαστάσεις τους θα μπορούσαν ενδεχομένως να έχουν χρησιμοποιηθεί για την υποδοχή αποθηκευτικών καλαθιών ή ακόμα και αγγείων. Μία πασσαλότρυπα που βρέθηκε εντός των ορίων ενός από τους λάκκους ίσως να στήριζε πάσσαλο που υποβάσταζε κάποια κατασκευή με την οποία καλυπτόταν ο χώρος. Κεραμική οικοδομικής φάσης 1 Η κεραμική αυτής της φάσης προέρχεται από τις τομές I και II. Στην τομή I βρέθηκαν όστρακα με βάρος 27,239 κιλά και στην τομή II 849 όστρακα με βάρος 24,900 κιλά (Πίν. 7, 8). Η ταξινόμηση της νεολιθικής κεραμικής βασίστηκε στις κατηγορίες της κεραμικής και τους τύπους των αγγείων της Δήμητρας και των Βασιλικών13, με σκοπό πάντα την παράθεση συγκρίσιμων δεδομένων. Κατηγορία 4. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται όστρακα αγγείων με αδρή ή λειασμένη επιφάνεια χρώματος φαιού-μαύρου ή καστανού-κόκκινου, συνήθως με χοντρά τοιχώματα. Ο πηλός τους έχει μεσαίες ή χοντρές προσμίξεις από μη πλαστικά υλικά (χαλαζίας, ασβεστόλιθος κτλ.). Το ποσοστό της είναι, με βάση το βάρος, 70,8% της κεραμικής αυτής της φάσης. Στο μεγαλύτερο τους ποσοστό πρόκειται για όστρακα αποθηκευτικών αγγείων ή μαγειρικών σκευών. Αναγνωρίζονται οι παρακάτω τύποι: αγγεία με σφαιρικά σώματα και κυλινδρικό λαιμό (Πίν. 1, Σχ. 2), βαθιές ημισφαιρικές φιάλες (Πίν. 1, Σχ. 3), σφαιρικές φιάλες (Πίν. 1, Σχ. 6), φιάλες με κωνικά τοιχώματα (Πίν. 1, Σχ. 10), μεγάλα αγγεία με σφαιρικό σώμα και χαμηλό κυλινδρικό λαιμό (Πίν. 1, Σχ. 8), χυτροειδή αγγεία με κωνικό σώμα και δύο ή τέσσερις λαβές (Πίν. 1, Σχ. 14), κλειστά αμφικωνικά αγγεία με ψηλό κυλινδρικό λαιμό (Πίν. 1, Σχ. 20), φρουτιέρες (Πίν. 1, Σχ. 16), μεγάλες ρηχές φιάλες (Πίν. 1, Σχ. 22 και 27) και φιάλες με ημισφαιρικό σώμα και χείλος που είναι έντονα τονισμένο εσωτερικά (Πίν. 1, Σχ. 29). Κατηγορία 3α. Καλά ώς πολύ καλά στιλβωμένα αγγεία μαύρου χρώματος και σπανιότερα φαιού. Αντιπροσωπεύεται από το 10% της κεραμικής. Ο 13. Δ. Γραμμένος, Νεολίθι,κές έρευνες, σσ

20 412 Δ. Γραμμένος - Σ. Κοιτσος Πίνακας 7. Κεραμική οικοό. φάσης 1 (ΝΝ). Κατηγορίες κεραμικής óotqaxa βάρος κατ κατ. 3α κατ. 3β κατ κατ κατ κατ κατ κατ κατ κατ αδιάγνωστα Σύνολο ΝΝ Πίν. 8. Γράφημα κεραμικής οικοδ. φάσης αριθμός - βάρος I κατηγορίες

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία

Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Η Κεραμική της Εποχής του Χαλκού στη Μακεδονία Κυριακή Ψαράκη, Ιωάννα Μαυροειδή Ιστορία της έρευνας Η συστηματική αρχαιολογική έρευνα για την προϊστορία της Μακεδονίας άρχισε κατά τις πρώτες δεκαετίες

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ Γ. Στρατούλη N. H. Andreasen E. Καλογηροπούλου Ν. Κατσικαρίδης Δ. Κλουκίνας Γ. Κορομηλά Ε. Μαργαρίτη Τ. Μπεκιάρης ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β.

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β. 6 ΣΥΣΤΑΔΑ Β Στη ΝΔ γωνία του όμορου 153α και σε απόσταση περίπου 20 μ. βόρεια από την Α συστάδα, ανασκάφηκε ένας κιβωτιόσχημος και ένας καλυβίτης υστερορωμαϊκών επίσης χρόνων (ΕΙΚ. 368), που περιείχαν

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill)

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Εισαγωγή Οι εργασίες στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1995 < Χ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ-ΧΡΥΣΑΝΘΑΚΗ -1 ΑΣΛΑΝΗΣ -

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ

Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ Η ΒΡΑΧΟΣΚΕΠΗ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΚΕΦΑΛΑ ΠΕΤΡΑ ΣΗΤΕΙΑΣ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΟΣΤΑ Καθαρισμός και τακτοποίηση των οστών Την άνοιξη του 2008 (Μάρτιο-Απρίλιο), η κ. Ελευθερία Τσιχλή, μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 OFFPRINT ΑΡΧΑΙΑ MAKEAONIA ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 ΑΝΑΤΥΠΟ ^ 6 ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΕΑΛΑΔΙΚΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΜΑ Ιωάννης Ασλάνης

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Ιωάννης Ασλάνης, Δρ. Προϊστορικής Αρχαολογίας, ΚΕΡΑ Η εσωτερική οργάνωση των οικισμών με τον τρόπο διάταξης των σπιτιών και των άλλων κτισμάτων και η τεχνική κατασκευής τους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΕΛΛΑ Γ. ΣΟΥΒΑΤΖΗ Δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΉ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τις απαρχές της ιστορίας τους έως και σήμερα οι άνθρωποι οργανώνονται και ζουν σε θεμελιακούς

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Κ.Α. 30-7332.009, 30-7332.301 30-7332,401, 30-7332.501 30-7332.502, 30-7332.701 30-7332.801, 30-7332.901. 40 LIT τεμ. 50. 35 LIT τεμ.

Κ.Α. 30-7332.009, 30-7332.301 30-7332,401, 30-7332.501 30-7332.502, 30-7332.701 30-7332.801, 30-7332.901. 40 LIT τεμ. 50. 35 LIT τεμ. ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΈΡΓΟ: «Προμήθεια κάδων απορριμμάτων για κοινοχρήστους χώρους Κ.Α. 30-7332.009, 30-7332.301 30-7332,401, 30-7332.501 30-7332.502, 30-7332.701 30-7332.801,

Διαβάστε περισσότερα

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι Οι αριθμοί αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι σημαντικό να μελετήσουμε τον τρόπο που σημειώνονται οι αριθμοί που αποδίδουν στα σχέδια τις διαστάσεις του αντικειμένου. Οι γραμμές διαστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1

Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1 Η ΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ 1 στο Δ. Γραμμένος ( επιμ. ), 200.000, 10.000, 5000 π.χ. Μια έκθεση για τη ζωή στην προϊστορική Μακεδονία ( υπό έκδοση ) Δρ Νίκος Μερούσης Παρατηρώντας προσεκτικά το γεωφυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΒΕΡΓΙΝΑΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον Στ. Δρούγου Ομάδα εργασίας: καθηγήτρια κλασικής αρχαιολογίας ΑΠΘ Ν. Χατζηδάκης αρχιτέκτων ΔΠΜΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Άντα Καλογήρου 1 και Ντούσκα Ούρεμ-Κώτσου 2 ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Εισαγωγή Πήλινα δοχεία όλων των ειδών και μεγεθών, ψημένα στη φωτιά, σπάνια ολόκληρα, συνήθως σπασμένα σε χιλιάδες κομμάτια

Διαβάστε περισσότερα

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ

Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ Originalveröffentlichung in: Πρακτικά της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας 2004, S. 99-110 9. Α ΝΑΣΚΑΦΗ ΖΩΜΙΝΘΟΥ (Πίν. 52-54) Ή Ζώμινθος είναι μία μικρή πεδινή έκταση πού ορίζεται από χαμηλούς σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΈΡΓΟ: «Προμήθεια κάδων απορριμμάτων για κοινοχρήστους χώρους Κ.Α. 30-7332.010 ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Με την παρούσα μελέτη προβλέπεται η προμήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Επεμβάσεις συντήρησης

1. Επεμβάσεις συντήρησης Έκθεση εργασιών συντήρησης αρχιτεκτονικών καταλοίπων στον αρχαιολογικό του Αζοριά κατά την ανασκαφική περίοδο του 2014 της Σ. Χλουβεράκη, Επιστημονική Συνεργάτιδα, ΙΝΣΤΑΠ Κέντρο Μελέτης Αν Κρήτης Αρ. Αδειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ Γαρίτσα Οικόπεδο Μπούζη Ο χώρος που ερευνήθηκε κατά τις ανασκαφικές περιόδους 2005-2006 αποτελεί τμήμα του νεκροταφείου της αρχαίας πόλης της Κέρ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995

Κατάλογος Εικόνων Π12993 Π12995 Κατάλογος Εικόνων 1. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:150000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων (Google-Earth). 2. Αεροφωτογραφία εντοπισμού κλίμακας 1:50000 του αρχαίου νεκροταφείου των Σαβαλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2008 ΝΟΜΟΣ ΕΒΡΟΥ ΣΥΝΟΛΟ 20.000 ΝΟΜΟΣ ΡΟΔΟΠΗΣ ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Έργου 4916 ΙΘ' Εφορεία Πρ. Κομοτηνής Π.Τσατσοπούλου Τηλ:2531022411 FAX:2531021517

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών...

ΜΕΡΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Γεωλογείν περί Σεισμών...3. 2. Λιθοσφαιρικές πλάκες στον Ελληνικό χώρο... 15. 3. Κλάδοι της Γεωλογίας των σεισμών... ΜΕΡΟΣ 1 1. Γεωλογείν περί Σεισμών....................................3 1.1. Σεισμοί και Γεωλογία....................................................3 1.2. Γιατί μελετάμε τους σεισμούς...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΒΑΘΙΕΣ ΛΑΚΕΣ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Στις Βαθιές Λάκες βρέθηκαν σηµαντικότατα ευρήµατα, τα οποία θεωρείται σκόπιµο να παρουσιασθούν και να αναλυθούν. Τα ευρήµατα αυτά είναι

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος

Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας. Φοίβος Αργυρόπουλος Χώροι θέασης και ακρόασης της αρχαίας Ελευσίνας Φοίβος Αργυρόπουλος ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ Πανίερο έγινε το Θριάσιο πεδίο από τη στιγμή που η θεά Δήμητρα θέλησε να εκφράσει την ευγνωμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ε - ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ K:\Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ\design\tenders\MEBOA-ΓΕΦΥΡΩΝ\2014_οδ_ασφ_γεφ_5365\Tefhi\03_SoW_5365.doc RS/CM/WM/48/22/5365/B02 ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΑΣ ΓΕΦΥΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015

Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Έκλειψη Ηλίου 20ης Μαρτίου 2015 Πληροφοριακό υλικό Κέντρο Επισκεπτών Ινστιτούτο Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ) Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Την Παρασκευή 20 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΑ ΟΣΤΕΙΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1 Ροζαλία Χρηστίδου

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΑ ΟΣΤΕΙΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1 Ροζαλία Χρηστίδου ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΑ ΟΣΤΕΙΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1 Ροζαλία Χρηστίδου Η συστηματική συλλογή και η μελέτη των κινητών ευρημάτων από τους προϊστορικούς οικισμούς της Βόρειας Ελλάδας κατέδειξαν την

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου

Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική. Ευρυδίκη Κεφαλίδου Λίγα λόγια για την αρχαία κεραμική Ευρυδίκη Κεφαλίδου Η κεραμική είναι το πολυπληθέστερο και πιο συχνό αρχαιολογικό αντικείμενο. Με τη βοήθεια της κεραμικής: α) εντοπίζουμε μια αρχαιολογική θέση β) χρονολογούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης

Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Υ.Π.Ε.Κ.Α. ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης Τεύχος αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών

Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών Μ7 Μέτρηση μηκών και ακτίνων καμπυλότητας σφαιρικών επιφανειών 1. Σκοπός Τα διαστημόμετρα, τα μικρόμετρα και τα σφαιρόμετρα είναι όργανα που χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της διάστασης του μήκους, του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή.

ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ. ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. ΒΙΒΛΙΟ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΟ ΠΑΛΙΟΦΡΑΝΤΖΙ (ΠΑΛΙΟΥΦΡΑΝΤΖΙ) Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή. Είναι γνωστά τα της Μάχης του Σπερχειού. ΒΙΒΛΙΟ ΕΝ ΕΚΑΤΟ (ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΧΕΙΟΥ). Στο σηµερινό χωριό Φραντζί

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013

ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ. ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013 ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΜΥΛΩΝ ΚΟΝΤΙΑ «Αγ. Αθανάσιος», Τ.Κ. ΚΟΝΤΙΑ, ΔΗΜΟΣ ΛΗΜΝΟΥ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 49/2013 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 Α. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΣΗ... 3 Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΕΞΟΧΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΛΥΠΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS

2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS 2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Αθήνα 2006 ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική και ιδεολογική ζωή.

Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Αικατερίνη Παπανθίμου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. Η ιδεολογία, που θεωρήθηκε συνώνυμη με τις πίστεις, τις κοσμολογικές αντιλήψεις και τη θρησκεία των κοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΤRΑ14: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης εκτιμά τα χαρακτηριστικά των μετακινήσεων επί του άξονα και ειδικότερα τα ακόλουθα: α) προέλευση-προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σύντομο Βιογραφικό v Πρόλογος vii Μετατροπές Μονάδων ix Συμβολισμοί xi ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ 1.1 Θερμοδυναμική και Μετάδοση Θερμότητας 1 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου.

Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Στη μορφολογία πρέπει αρχικά να εξετάσουμε το γενικό σχήμα του προσώπου. Διακρίνουμε τα εξής σχήματα - Οβάλ - Οβάλ μακρύ - Ορθογωνικό - Στρογγυλό - Τετραγωνικό - Τριγωνικό - Εξαγωνικό - Τραπεζοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ. Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua. ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟ Dr. Βανδαράκης Δημήτριος (dbandarakis@hua.gr) Dr. Παυλόπουλος Κοσμάς Καθηγητής (kpavlop@hua.gr) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΩΝ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής φερτών υλών με διαβρώσεις

Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής φερτών υλών με διαβρώσεις Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Προστατευτική Διευθέτηση Αποτροπή της παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.

Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ. ΤΑΦΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ΣΕΒΑΣΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ. Η γνώση μας για τις προϊστορικές ταφικές

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος... ιάγραμμα περιεχομένων... Πίνακας περιεχομένων... Συντομογραφίες... Βιβλιογραφία... ΙΧ ΧΙ XV LI LV ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έννοια και σημασία του κληρονομικού δικαίου... 1 2. Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙ ΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕ ΙΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΛΑΪΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα

προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Η καλλιέργεια των φυτών στην Ελλάδα στα προϊστορικά και πρωτοϊστορικά χρόνια: τα αρχαιοβοτανικά δεδομένα Τάνια Βαλαμώτη, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τομέας Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν

ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΟΙ ΓΡΑΦΕΣ ΣΤΟ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ Όταν οι μαθητές δημιουργούν ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας στην Α τάξη Γυμνασίου, οι μαθητές μας

Διαβάστε περισσότερα

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση»

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» Το έργο «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» εντάχθηκε στο Ε.Π. «Μακεδονία Θράκη 2007-2013» στις 6 Απριλίου 2011 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το Φεβρουάριο 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Κ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Από το 2000 έως το 2009 στην περιοχή αρμοδιότητας της Κ ΕΠΚΑ που περιλαμβάνει τα νησιά Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Οινούσσες, Ψαρά και Άγιο Ευστράτιο, πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014

ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 2009-2012 Ιούνιος 2014 Το παρόν κείμενο εργασίας παρουσιάζει τα αποτελέσματα επεξεργασίας δεδομένων της ΕΛΣΤΑΤ για την εξέλιξη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας στις Περιφέρειες διέλευσης της Εγνατίας Οδού και των καθέτων

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000

ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ 2000 Ο ΤΟΜΕΑΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2000 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009

ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ο ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ Δρ. ΜΑΡΙΑ ΦΕΡΕΝΤΙΝΟΥ 2008-2009 Τοπογραφικοί Χάρτες Περίγραμμα - Ορισμοί - Χαρακτηριστικά Στοιχεία - Ισοϋψείς Καμπύλες - Κατασκευή τοπογραφικής τομής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET14: ΤΟΜΕΑΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης καταγράφει τη σύνθεση της απασχόλησης ανά περιφέρεια και ειδικότερα την ποσοστιαία κατανομή κατά τομέα παραγωγής (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα