ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΜΕΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΜΕΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ"

Transcript

1 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΟΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΜΕΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πέρα από τις εξειδικεύσεις που παρουσιάζει στο µεταβολισµό κάθε όργανο, όλα µπορούν να πραγµατοποιούν σε κάποιο βαθµό τις βασικές αντιδράσεις του κεντρικού µεταβολισµού. Θα αναφερθούν οι κυριότερες µεταβολικές πορείες µερικών οργάνων του ανθρώπου, καθώς και η αλληλοσυσχέτισή τους, για την περίπτωση που δε λαµβάνεται πια το κύτταρο σα µεταβολική µονάδα.

2 ΑΙΜΑ Το αίµα αποτελείται από κύτταραπουείναιταερυθράαιµοσφαίριακαιτα λευκά αιµοσφαίρια (ουδετερόφιλα, ηωσινόφιλα και βασεόφιλα πολυµορφοπύρηνα, µονοκύτταρα και λεµφοκύτταρα) και τα αιµοπετάλια, ενώ όλααυτάείναιδιασπαρµένασεέναδιάλυµα, το πλάσµα, πουπεριέχειάλατα, θρεπτικάσυστατικά, ενώσειςπουσυµµετέχουνστοµεταβολισµό, βιταµίνες, ορµόνεςκαιπρωτεΐνες (αλβουµίνες, α 1, α 2, βκαιγ-σφαιρίνες).

3 ΑΙΜΑ Οι λειτουργίες του αίµατος είναι πολλές: Μεταφέρει αέρια (οξυγόνο και διοξείδιο του άνθρακα) από τους πνεύµονες στους ιστούς και αντίστροφα, θρεπτικέςύλεςαπότοέντεροστοήπαρκαιτα άλλαόργαναήαπόόργανοσεόργανο, τα τελικά προϊόντα του µεταβολισµού από τους ιστούςστοήπαρκαιτουςνεφρούςκαι τις ορµόνες στα διάφορα όργανα. ιατηρεί σε ισορροπία την περιεκτικότητα σε νερό µεταξύ των αιµοφόρων αγγείων, των κυττάρων και τουεξωκυττάριουχώρου. Ρυθµίζει την οξεοβασική ισορροπία σε συνεργασία µετουςπνεύµονες, τοήπαρκαιτουςνεφρούς.

4 Λειτουργίες του αίµατος Ρυθµίζει τη θερµοκρασία του σώµατος µε ελεγχόµενη µεταφορά θερµότητας. Συµµετέχει στην άµυνα του οργανισµού µε ειδικούς καιµηειδικούςµηχανισµούς. Προστατεύει τον οργανισµό από απώλειες αίµατος (π.χ. τραυµατισµοί) µέσωτουσυστήµατοςπήξης / ινοδόλυσης.

5 Ενώσεις που συµµετέχουν στο µεταβολισµό και µεταφέρονται από το αίµα Αζωτούχες ενώσεις Ουρία Ουρικό οξύ Αµινοξέα Αµµωνία Κρεατινίνη Υδατάνθρακες Γλυκόζη Οργανικά οξέα Γαλακτικό οξύ Πυροσταφυλικό οξύ Κετονοσώµατα Κιτρικό οξύ Λιποειδή Τριγλυκερίδια Χοληστερόλη (και άλλα ουδέτερα λιποειδή) Φωσφολιποειδή Γλυκολιποειδή

6 Οµάδα Αλβουµίνες (λευκωµατίνες) α 1 -σφαιρίνες α 2 -σφαιρίνες β-σφαιρίνες γ-σφαιρίνες Όνοµα Λευκωµατίνη Τρανσθυρενίνη Αντιθρυψίνη Αντιχυµοθρυψίνη Λιποπρωτεΐνη,HDL Προθροµβίνη Τρανσκορτίνη Όξινη γλυκοπρωτεΐνη Θυροξίνη προσδένουσα σφαιρίνη Σερουλοπλασµίνη Αντιθροµβίνη Απτοσφαιρίνη Χολινεστεράση Πλασµινογόνο Μακροσφαιρίνη Πρωτεΐνηπροσδένουσα ρετινόλη Πρωτεΐνηπροσδένουσαβιταµίνη D Λιποπρωτεΐνη,LDL Τρανσφερίνη Ινωδογόνο Σφαιρίνηπροσδένουσα γεννητικές ορµόνες Τρανσκοβαλαµίνη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη IgG IgA IgM IgD IgE Ρόλος Μεταφορά διαφόρων ουσιών (λιπαρών οξέων, χολικών οξέων, χολερυθρίνης, στεροειδών ορµονών, φαρµάκων, αλάτων). Ρύθµιση οσµωτικής πίεσης. Μεταφορά θυροξίνης και τριιωδοθυρονίνης. Αναστολή θρυψίνης και λοιπών πρωτεασών. Αναστολή χυµοθρυψίνης. Μεταφορά λιποειδών. Παράγοντας πήξης ΙΙ, πρόδροµο θροµβίνης. Μεταφορά κορτιζόλης, κορτικοστερόνης, προγεστερόνης. Μεταφορά προγεστερόνης Μεταφορά ιωδοθυρονινών. Μεταφορά ιόντων χαλκού. Αναστολή πήξης αίµατος. Πρόσδεση αιµοσφαιρίνης. ιάσπαση εστέρων χολίνης. Πρόδροµο πλασµίνης, διάλυση θρόµβων αίµατος. Πρόσδεση πρωτεϊνασών, µεταφορά ιόντων ψευδαργύρου. Μεταφορά βιταµίνης Α. Μεταφορά καλσιφερολών. Μεταφορά λιποειδών. Μεταφορά ιόντων σιδήρου. Παράγοντας πήξης Ι. Μεταφορά τεστοστερόνης, οιστραδιόλης. ΜεταφοράβιταµίνηςΒ 12. Ενεργοποίηση συµπληρώµατος Βραδέως εµφανιζόµενα αντισώµατα. Αντισώµατα προστατευτικά βλεννογόνου. Πρωίµως εµφανιζόµενα αντισώµατα. Υποδοχείς Β-λεµφοκυττάρων. Αντιδρασίνες.

7 ΗΠΑΡ Είναι το κυριότερο όργανο από άποψη µεταβολικής δράσης, γι αυτό το ηπατοκύτταρο αποτελεί κεντρικό τόπο του διάµεσου µεταβολισµού καιθεωρείταισανπρότυποκύτταροστηβιοχηµεία. Οι σπουδαιότερες λειτουργίες του ήπατος είναι: Πρόσληψη των συστατικών από το πεπτικό σύστηµαµέσωτηςπυλαίαςφλέβας. Βιοσύνθεση, αποικοδόµηση και εναποθήκευση ενώσεων. Εφοδιασµός του οργανισµού σε πλούσιους σε ενέργεια µεταβολίτες και δοµικά συστατικά για βιοσύνθεση, διατήρηση σταθερής συγκέντρωσης τωνµεταβολιτώνστοαίµα (οµοιόσταση).

8 Μετατροπή µε µεταβολικές αντιδράσεις τοξικών ενώσεωνσεµητοξικές. Έκκρισηουσιώνµετηχολήκαιβιοσύνθεσηκαι αποικοδόµηση πολλών συστατικών του πλάσµατος του αίµατος. Τα 2/3 της γλυκόζης από το έντερο εισέρχονται στο ήπαραπότηνπυλαίαφλέβα (απότηνοποίαπερνά το 70% του αίµατος που εισέρχεται στο ήπαρ) ενώ το υπόλοιπο 1/3 της γλυκόζης εισέρχεται στο αίµα. Ηείσοδοςτηςγλυκόζηςστοήπαρ, ηπροσθήκηήη αφαίρεση της φωσφορυλοµάδας σ αυτή, καθώς και η δράση πολλών ενζύµων του µεταβολισµού της γλυκόζηςελέγχεταιαπότηνινσουλίνη. Μέσω της ρύθµισης του µεταβολισµού της γλυκόζης από το ήπαρ, ο οργανισµός διατηρεί σχετικά σταθερήτησυγκέντρωσητηςγλυκόζηςστοαίµα.

9

10 Η γλυκόζη στο ήπαρ φωσφορυλιώνεται προς 6- φωσφο-γλυκόζη, για να ακολουθήσει τις διάφορες µεταβολικές της τύχες, αλλά µπορεί και να αποφωσφορυλιωθεί και να δοθεί και πάλι στη κυκλοφορίατουαίµατος. Η D-ριβόζη µετά από φωσφορυλίωση µπορεί να χρησιµοποιηθεί και για βιοσύνθεση νουκλεοτιδίων ή να µπεί στη γλυκολυτική πορεία δια µέσου του κύκλουτουγλυκουρονικού γουλονικού. Η γαλακτόζη στο ήπαρ εισέρχεται στη γλυκολυτική πορείαµέσωτης 6-φωσφο-γλυκόζης. Η φρουκτόζη µετατρέπεται σε 1-φωσφο-φρουκτόζη και στη συνέχεια διασπάται σε γλυκεριναλδεΰδη και φωσφο-διυδροξυ-ακετόνη.

11 Η γλυκεριναλδεΰδη µετατρέπεται σε φωσφογλυκεριναλδεΰδη και αυτή όπως και η φωσφοδιυδροξυ-ακετόνη εισέρχονται στη γλυκολυτική πορεία. Η γλυκεριναλδεΰδη κατά ένα µικρό µέρος µπορεί να εισέλθει στη γλυκολυτική πορεία µε µετατροπή της σε γλυκερόλη, γλυκερινικό οξύ, φωσφογλυκερινικό οξύ και τέλος φωσφο-διυδροξυ-ακετόνη.

12 Οιµεταβολικέςτύχεςτης 6-φωσφο-γλυκόζηςείναι: Να αποταµιευθεί σα γλυκογόνο (που µπορεί να αποτελείµέχρικαιτο 10% τουβάρουςτου). Να χρησιµοποιηθεί για να διατηρήσει τη συγκέντρωση της γλυκόζης του αίµατος σταθερή (0,1%). Να παράγει µε τον κύκλο των φωσφοπεντοζών NADPH, για τη βιοσύνθεση λιπαρών οξέων και χοληστερόλης. Γιαβιοσύνθεσηλιπαρώνοξέων. Νακαίγεταικατάµικρόµόνοποσοστόστονκύκλο του Krebs για παραγωγή ΑΤΡ (το µεγαλύτερο ποσοστόατρπαράγεταιαπόταλιπαράοξέακαιτα αµινοξέα).

13 Από την ηπατική αρτηρία (από την οποία διέρχεται το 30% τουεισερχόµενουαίµατοςστοήπαρ) εισέρχεται και το 80% του γαλακτικού οξέος των µυϊκώνιστώνπουσυµµετέχειστονκύκλοτου Cori. Επίσης το ήπαρ τροφοδοτείται µε πρόδροµα της γλυκόζηςκαιµεάζωτοαπότονκύκλοτηςαλανίνης.

14 Στο ήπαρ υπάρχει έντονη δραστηριότητα βιοσύνθεσης και αποικοδόµησης πρωτεϊνών. Στα αµινοξέα που εισέρχονται στο ήπαρ, από την πυλαία φλέβα, ο µεταβολισµός τους ρυθµίζεται απότηνπροσφοράσευπόστρωµακαιορµονικά. Έναµέροςαπόαυτάεισέρχεταικατ ευθείανστο αίµα για να χρησιµοποιηθεί στους διάφορους ιστούς. Το ήπαρ είναι ο κυριότερος τόπος βιοσύνθεσης και αποικοδόµησης των πρωτεϊνών του πλάσµατος, µε αµινοξέα που έχει παραλάβει από το πλάσµα ή έχουνβιοσυντεθείστοήπαρ.

15 Στα αµινοξέα που εισέρχονται στο ήπαρ, από την πυλαία φλέβα, ο µεταβολισµός τους ρυθµίζεται από την προσφορά σευπόστρωµακαιορµονικά. Επίσης προσλαµβάνει τις γλυκοπρωτεΐνες του πλάσµατος που έχουν χάσει, λόγω της παρέλευσης του χρόνου, ακραία µόρια σιαλικού οξέος ( γερα-σµένες ασιαλο-γλυκοπρωτεΐνες) καθώς επίσης και µόρια γαλακτικού οξέος που ελευθερώνονται και αποικοδοµούνται στα λυσοσώµατα, τα δε συστατικά τους επαναχρησιµοποιούνται για τη βιοσύνθεση των πρωτεϊνών και των απαραίτητων ενζύµων του ήπατος, για αποθήκευση πρωτεϊνών, για βιοσύνθεση πορφυρινών, πολυαµινών, πουρινών και πυριµιδινών.

16 Στα αµινοξέα που εισέρχονται στο ήπαρ, από την πυλαία φλέβα, ο µεταβολισµός τους ρυθµίζεται από την προσφορά σευπόστρωµακαιορµονικά. Τα διακλαδισµένα αµινοξέα δεν αποικοδοµούνται στο ήπαρ, αλλά στους µύες. Όταν υπάρχει περίσσεια αµινοξέων γίνεται γλυκονεογένεση που ενεργοποιείται από την κορτιζόλη, σχηµατίζουν ακετοξικό οξύ, καίγονταιµέσωτουκύκλουτου Krebsήγια σχηµατισµό ενδιάµεσων του κύκλου. Το ήπαρ συµµετέχει και στον κύκλο της αλανίνης. Τέλοςείναιοτόποςπουκυρίωςγίνεταιη αποικοδόµηση των αµινοξέων και ο κύκλος της ουρίας.

17 Ταλιποειδήφθάνουνστοήπαραπότοέντερο µέσω της αορτής (σα χυλοµικρά) ή µέσω της πυλαίαςφλέβας (ταφωσφολιποειδή). Το ήπαρ αποτελεί το σπουδαιότερο τόπο βιοσύνθεσηςτωνλιπαρώνοξέων, λιπών, κετονικών σωµάτων και χοληστερόλης, δεδοµένου ότι στο λιπώδη ιστό δε γίνεται τόσο βιοσύνθεση αλλάεναπόθεσηλίπους. Επίσης γίνεται σύνδεση του µεταβολισµού των λιπώνµετηςγλυκόζηςκαιτωναµινοξέων.

18 Στηµετάτογεύµακατάσταση, ταλιπαράοξέα πουπροέρχονταιαπότητροφήήαπότην γλυκόζη του ήπατος, µετατρέπονται σε τριγλυκερίδια, φωσφολιποειδή κ.λπ. και προσδένονται σε πρωτεΐνες για να αποτελέσουν τις λιποπρωτεΐνες (VLDL) που θα χρησιµοποιηθούν σε άλλα όργανα στα οποία φθάνουν µε το πλάσµα (κυρίως λιπώδης και µυϊκόςιστός). Στην κατάσταση νηστείας, προσλαµβάνονται απότοήπαρλιπαράοξέα, ταοποία ελευθερώνονται από το λιπώδη ιστό και σχηµατίζονται κετονικά σώµατα (κύκλος Lynen).

19 Ηχοληστερόλητηςτροφήςήεκείνηπουέχει βιοσυντεθεί στο ήπαρ, µετατρέπεται: Σεχολικάοξέα. Χρησιµοποιείται στις µεµβράνες. Αποθηκεύεταισανεστέρες. Η υπόλοιπη µεταφέρεται στο αίµα σαν VLDL για να χρησιµοποιηθεί σε άλλα όργανα. Προσλαµβάνει ακόµα και χοληστερόλη και εστέρες χοληστερόλης από το αίµα µε τη µορφή λιποπρωτεϊνών (HDL, IDL και LDL) τα οποία και αποικοδοµεί. Εδώ βιοσυντίθονται αποκλειστικά και τα χολικά οξέα, τα οποία µέσω της χολής ελευθερώνονται στο έντερο και από εκεί µε την εντεροηπατική κυκλοφορίαεπανέρχονταιστοήπαρ.

20 Άλλος σηµαντικός ρόλος του ήπατος είναι να αδρανοποιεί και να αποβάλλει φυσικής προέλευσης ή τεχνητές τοξικές ουσίες που εισέρχονται στον οργανισµό. Η για µεγάλο διάστηµα επίδραση στον οργανισµό τοξικής ουσίας, επάγει την έκφραση των γονιδίων για τα αντίστοιχα ένζυµα µε αποτέλεσµα ο οργανισµόςναγίνεταιπιοανεκτικόςστηντοξικήουσία.

21 Η διεργασία της αδρανοποίησης και αποβολής των τοξικών ουσιών, περιλαµβάνει δύο στάδια: Στοπρώτοστάδιοπουγίνεταιστολείοενδοπλασµατικό δίκτυο και καταλύονται για παράδειγµα οι οξειδωτικέςαντιδράσειςαπότοκυτόχρωµαρ-450, ελάχιστα υδατοδιαλυτές ενώσεις που είναι βιολογικά δραστικές και σε κάποιο βαθµό τοξικές (φυσικήςπροέλευσης, φάρµακα, συντηρητικά, χρωστικές, φυτοφάρµακα κ.λπ. ή στεροειδείς ορµόνες, χολοχρωστικές και διάφορες µικροµοριακές ενώσειςσηµατοδότες) µεαντιδράσειςµετατροπής (π.χ. υδροξυλιώσεις, απακυλιώσεις, απαµινώσεις, µεθυλιώσεις, αποσουλφώσεις, αναγωγή, σχηµατισµό εποξειδίων κ.λπ.) γίνονται λιγότερο βιολογικά δραστικές, λιγότερο τοξικές και περισσότερο πολικές. Αν καιµερικέςφορέςεξακολουθούνναείναιδραστικές.

22 Στοδεύτεροστάδιοταπαράγωγααυτάαπότην πρώτη φάση συζευγνύονται µε ενώσεις πολικές και µε αρνητικό φορτίο, µε την καταλυτική δράση κυρίως τρανσφερασών.

23 Μερικά παραδείγµατα συζευγµένων ενώσεων είναι: Τογλυκουρονικόοξύµετη 2-ναφθόλη, οπότεηµη πολικήτοξικήένωσηµετατρέπεταισεπολική, υδατοδιαλυτήπουµπορείνααποβληθεί. Ηβιοσύνθεσηθειικώνεστέρωνµετηδράσητου φωσφοροαδενοσινο-φωσφορο-θειικούοξέος. Οσχηµατισµόςαµιδίωνµεγλυκίνηκαιγλουταµίνη. Το ήπαρ έχει ακόµα και µεταλλοθειονίνη η οποία µέσω των κυστεϊνών που διαθέτει δεσµεύει δισθενή µεταλλικάιόντα (Hg 2+, Cu 2+, Cd 2+ και Zn 2+ ) και αποτοξινώνειτονοργανισµόαπόαυτά. Η βιοσύνθεση της µεταλλοθειονίνης επάγεται από ταµεταλλικάαυτάιόντα. Ηαποβολήγίνεταιείτεµέσααπότηχολήείτεαπό τοαίµασταούρα.

24 ΓΡΑΜΜΩΤΟΙ ΜΥΕΣ Γιατον κύριορόλοτωνµυών, πουείναιη παραγωγή έργου µε τη µυϊκή συστολή, καταναλώνεται το % του συνολικού οξυγόνουτουοργανισµού, µε κύρια πηγή ενέργειας την αερόβια καύση λιπαρών οξέων (που προέρχονται από το αίµα σα λιποπρωτεΐνες) των κετονικών σωµάτων και τηςγλυκόζης. Σε περιπτώσεις µυϊκής δραστηριότητας αυξάνεται η γλυκόζη στους µύες, προερχόµενη από το γλυκογόνοτωνµυών. Το % του ολικού οξυγόνου καταναλίσκεται γιατηναερόβιακαύσητηςγλυκόζης, ανκαιο δρόµοςαυτόςείναιοπιοαποδοτικός.

25

26 Επειδή η µυϊκή εργασία οδηγεί σε σηµαντική αύξησητηςκατανάλωσηςτουοξυγόνου, η απαιτούµενη ενέργεια παρέχεται και από την αναερόβιακαύσητηςγλυκόζης, η οποία οδηγεί σε παραγωγή γαλακτικού οξέος. Το γαλακτικό οξύ στη συνέχεια κατά το µεγαλύτερο ποσοστό (80%) δεσµεύεται στοήπαρ, όπουµεταφέρεταιµετοαίµα, και ξαναγίνεται γλυκογόνο µε κατανάλωση ενέργειας (κύκλος Cori), ένα µικρό µόνο µέρος του γαλακτικού οξέος γίνεται και πάλι γλυκογόνο στους µύες, ενώέναάλλοµέροςαπότογαλακτικόοξύπου µεταφέρεται µε το αίµα δεσµεύεται στην καρδιά.

27 Γενικά δηλαδή, ενώ η µυϊκή συστολή γίνεται κυρίως µε ενέργεια που απελευθερώνεται αναερόβια, η ανάληψη τουµυός (επανασχηµατισµόςατρστοµυ) πραγµατοποιείται µε ενέργεια που προέρχεται κατά µικρό µόνο µέρος από αναερόβιες αντιδράσεις κατά το πλείστον από οξειδωτικές διεργασίες (αερόβιες). ηλαδή το ΑΤΡ προέρχεται από αερόβια οξείδωσητηςγλυκόζηςήτωνλιπαρώνοξέων. Μόνο σε περιόδους µεγάλης πείνας η ενέργεια λαµβάνεται και από τα αµινοξέα των µυϊκών πρωτεϊνών, τα οποία µεταφέρονται στο ήπαρ και αποικοδοµούνται. Έτσι προκύπτει στα ούρα 3-µεθυλο-ιστιδίνη, που προέρχεται από τη µεθυλιωµένη ιστιδίνη που αποτελεί συστατικό των µυϊκών πρωτεϊνών ακτίνης και µυοσίνης.

28 Γρήγορη αναπλήρωση της ενέργειας που καταναλώνεται κατά τη µυϊκή συστολή επιτυγχάνεται µε τη µετατροπή της φωσφο-κρεατίνης σε κρεατίνη (µε την καταλυτική δράση της κινάσης της κρεατίνης) µε σύγχρονη παραγωγή ΑΤΡ, γιατί η φωσφο-κρεατίνη δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί σαν άµεση πηγή ενέργειας για τους µύες µετηδράσητηςαδενυλικήςκινάσης (µυοκινάσης) οπότε αυξάνεται κατά τι το ποσόν τουατραπότηµετατροπήτου ADP σεατρκαι AMP. Το παραγόµενο ΑΜΡ µεταβολίζεται σε ΙΜΡ.

29 Ανάλογα µε την έκταση της αερόβιας ή αναερόβιας γλυκόλυσηςπουλαµβάνειχώρασεέναµυ, οιµύες διακρίνονταισεµύεςτύπουικαιτύπουιι. Τογλυκογόνοτωνµυώνδενµπορείναµετατραπεί σεγλυκόζηκαιναµπειστηνκυκλοφορίατου αίµατος, γιατίδεδιαθέτειοµυςτοαπαραίτητογιατο σκοπό αυτό ένζυµο, την 6-φωσφο-γλυκοζοφωσφατάση. Τέλος η αποικοδόµηση του γλυκογόνου στους µύεςβρίσκεταιυπόορµονικόέλεγχο. Η αδρεναλίνη, µέσω του camρ, ενεργοποιεί την κινάση της φωσφορυλάσης, ενώ ηαύξησητηςσυγκέντρωσηςτωνιόντωντου ασβεστίουπουσυµβαίνεικατάτηµυϊκήσυστολή, ενεργοποιεί τη φωσφορυλάση του γλυκογόνου.

30 Τα κύτταρα του µυϊκού ιστού συµµετέχουν ενεργά και στο µεταβολισµό των πρωτεϊνών. Κάθε κύτταρο βιοσυνθέτει συνεχώς και γρήγορα πρωτεΐνες από µια κοινή για κάθε κύτταρο δεξαµενή αµινοξέων. Η ρύθµιση της πρωτεϊνοσύνθεσης (θετική) γίνεται µε την τεστοστερόνη και τα αναβολικά και Η ρύθµιση της υδρόλυσης των πρωτεϊνών προς αµινοξέα (θετική) γίνεταιαπότηνκορτιζόλη. Οι µύες είναι ο σηµαντικότερος τόπος αποικοδό- µησης των διακλαδισµένων αµινοξέων (Leu, Val και Ile) αλλάκαιάλλωναµινοξέων. Βιοσυνθέτουν επίσης και αµινοξέα (αλανίνη και τη γλουταµίνη) που εκλύονται στο αίµα, µεταφέροντας µεαυτότοντρόποτοάζωτοπουπαράγεταιστους µύες στο ήπαρ και τα νεφρά (κύκλος αλανίνης).

31 ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ Σε γενικές γραµµές διαθέτει όλες τις ενζυµικές δράσεις που είναι απαραίτητες για τη διεξαγωγή των κυριότερων µεταβολικών πορειών που συναντώνται στα άλλα όργανα του σώµατος (αυτονοµία του µεταβολισµού του εγκεφάλου).

32 Kύρια πηγή ενέργειας, αλλά και πρόδροµη ένωση για τις απαραίτητες βιοσυνθετικές πορείες αποτελεί γιατονεγκέφαλοηγλυκόζηπου αφ ενός παρέχει την απαιτούµενη ενέργεια στον εγκέφαλο, αφ ετέρου όταν εισαχθεί στον εγκέφαλο επισηµασµένη γλυκόζη µε ραδιενεργά άτοµα άνθρακα, αυτά βρίσκονται και στα λιποειδή και στα νουκλεϊνικά οξέα και στα αµινοξέα. H γλυκόζη δεν αποταµιεύεται στον εγκέφαλο σα γλυκογόνο (η συγκέντρωση γλυκογόνου στον εγκέφαλο είναι 0,1%) και γι αυτό η οµαλή λειτουργία του εξαρτάται άµεσα απότοποσότηςγλυκόζηςστοαίµα.

33 Πτώση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίµα µπορεί να δηµιουργήσει δυσχέρειες στη λειτουργία του εγκεφάλου που µπορούν να φθάσουν µέχρι και κώµα π.χ. µετά από υπερβολική δόση ινσουλίνης σε διαβητικούς. Μόνο σε καταστάσεις µεγάλης έλλειψης γλυκόζης ο εγκέφαλος προσαρµόζεται σε λήψη ενέργειας από τα κετονικάσώµατα. Tο 90% της γλυκόζης µεταβολίζεται µε τη γλυκολυ- τικήπορείακαιέναµικρόµόνοµέροςτουπαραγό- µενου πυροσταφυλικού οξέος µετατρέπεται σε γαλακτικό, ενώ το υπόλοιπο καίγεται στον κύκλο του Krebs. Η γλυκόζη µετατρέπεται σε µυοϊνοσίτη, πρόδροµη ένωση για το σχηµατισµό ουσιών που τον περιέχουν π.χ. φωσφατιδυλοϊνοσίτη.

34 Eκτός από τη γλυκόλυση, η γλυκόζη ακολουθεί και τον κύκλο των φωσφοπεντοζών όχι τόσο για παραγωγή ενέργειας, όσο για το σχηµατισµό ενδιάµεσων απαραίτητωνστιςβιοσυνθέσειςτουεγκεφάλου. Το γαλακτικό οξύ παράγεται όπως και στους µύες αναερόβια. O εγκέφαλοςανκαιαποτελείτο 2% περίπουτου βάρους του σώµατος καταναλίσκει το 20% του οξυγόνουπουχρησιµοποιείταιαπότονοργανισµό. Tα 2/3 της ενέργειας του εγκεφάλου χρησιµοποιούνταιγιατηδράσητηςπερικυτταρικής Na + / K + ATPασης, για το σχηµατισµό της διαφοράς δυναµικούστιςµεµβράνες. Η ενεργή αυτή µεταφορά εξισορροπεί τη ροή ιόντων διαµέσου των διαύλων που γίνεται συνεχώς στακύτταρατουεγκεφάλου.

35 Tα λιποειδή αποτελούν ένα πάρα πολύ µεγάλο ποσοστό του εγκεφάλου, συγκριτικά µε άλλα όργανα. H πολλή σταθερή σύστασή τους αποτελεί και µια απόδειξη της µικρής µεταβολικής δραστηριότητάς τους (turn over). Έντονη µεταβολική δραστηριότητα έχουν µόνο η φωσφατιδυλοχολίνη και ο φωσφατιδυλοϊνοσίτης Γενικά ο µεταβολισµός των φωσφολιποειδών γίνεται στον εγκέφαλο κατά τα γνωστά. H ταχύτητα βιοσύνθεσης της χοληστερόλης µικραίνεικαθώςµεγαλώνειηηλικία. O εγκέφαλος µπορεί ακόµη να βιοσυνθέτει και λιπαρά οξέα που έχουν µεγάλη ανθρακική αλυσίδα µε το εξωµιτοχονδρικό σύστηµα βιοσυνθέσεων λιπαρώνοξέων, µεπροσθήκηµηλονικούοξέος.

36 Ταλιπαράοξέαδενµπορούνναπεράσουναπότο αίµα όπου βρίσκονται σα λιποπρωτεΐνες στον εγκέφαλο λόγω του αιµατοεγκεφαλικού φραγµού (blood brain barrier) και συνεπώς δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας.

37 Aνκαιοεγκέφαλοςδενέχειτηνικανότητανα αναγεννά τα κύτταρά του, εντούτοις µπορεί να βιοσυνθέτει συνέχεια, από αµινοξέα µερικές πρωτεΐνες του (κυρίως αυτές που συνιστούν τους µικροσωληνίσκους και τα µικροϊνίδια), που αποτελούν περισσότερο από το µισό των διαλυτών πρωτεϊνών του αναπτυσσόµενου εγκέφαλου. Aκόµα, γίνονται τρανσαµινώσεις σε συσχετισµό µε ενδιάµεσα του κύκλου του Krebs. Πάντως το 75% των ελεύθερων αµινοξέων είναι γλουταµινικό και ασπαραγινικό οξύ, καθώς επίσης και παράγωγά τους, όπως N-ακετυλονευραµινικό οξύ, γλουταµίνη, γλουταθειόνη και γ- αµινοβουτυρικόοξύ.

38 Το γ-αµινοβουτυρικό οξύ παράγεται σε πολλά σηµεία του εγκέφαλου µε την παρακαµπτήριο του γ- αµινοβουτυρικούοξέοςστονκύκλοτου Krebs, δηλαδή µε αποκαρβοξυλίωση του γλουταµινικού οξέος που προκύπτει από το α- κετογλουταρικό οξύ (πορεία µε µικρή µόνο σηµασίαγιατουςάλλουςιστούς).

39 Tογλουταµινικόοξύµπορούµεναπούµεότιείναιτο µόνο αµινοξύ που µεταβολίζεται στον εγκέφαλο και έχει µεγάλη σηµασία γιατί: Xρησιµεύει για την παραγωγή του γ-αµινοβουτυρικού, σηµαντικού παράγοντα στη ρύθµιση των νευρικών δραστηριοτήτων. Η βιοσύνθεση αυτή καταναλώνειτο 10-20% του α-κετογλουταρικού. εσµεύει την αµµωνία που, είτε παράγεται στον εγκέφαλο, είτε µεταφέρεται εκεί από το αίµα, αν η συγκέντρωση του αίµατος σε αµµωνία είναι αυξηµένη. H αµµωνία δεν αποµακρύνεται µε τη µετατροπήτηςσεουρία, ανκαισχηµατίζεταιουρίαστον εγκέφαλο, αλλά µε τη µετατροπή του α-κετογλουταρικού οξέος σε γλουταµινικό οξύ και στη συνέχειασεγλουταµίνη.

40 Στην περίπτωση που είναι αυξηµένη η αµµωνία στο αίµα και συνεπώς µεταφέρονται µεγαλύτερα ποσά αµµωνίας στον εγκέφαλο, τότε το α-κετογλουταρικό οξύ δεν επαρκεί για την αποµάκρυνσή της. Κατ αυτόν τον τρόπο όµως µειώνονται τα επίπεδα του α-κετο-γλουταρικού οξέος και του γλουταµινικού οξέος, οπότε αφ ενός µεν µειώνεται η ταχύτητα παραγωγής ενέργειας µέσω του κύκλου του Krebs (αφού το α- κετο-γλουταρικόοξύσυµµετέχειστονκύκλο), αφ ετέρουδεηµείωσητωνεπιπέδωντου γλουταµινικού δηµιουργεί προβλήµατα αφού το γλουταµινικό οξύ είναι νευροδιαβιβαστής αλλά και αποτελεί πρόδροµη ένωση του γ-αµινοβουτυρικού οξέος, ενός άλλου νευροδιαβιβαστή.

41 Τα αµινοξέα δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας, γιατί δε γίνεται γλυκονεογένεσηστανευρικάκύτταρα. Μερικά αµινοξέα, όπως η γλυκίνη, το γλουταµινικό οξύ, το ασπαραγινικό οξύ και το γ-αµινοβουτυρικό οξύ, δρουν στους νευρώνες σα νευροδιαβιβαστές και αποθηκεύονται στις συνάψεις των νευρώνων απ όπουεκκρίνονταιµετάαπόκάποιοερέθισµα. Tανουκλεϊνικάοξέαστονεγκέφαλο, πέρααπότο γνωστό ρόλο της διατήρησης των γενετικών πληροφοριών και της µετάφρασής τους µε τη σύνθεση των κατάλληλων πρωτεϊνών, φαίνεται ότι έχουν και άλλο σηµαντικό ρόλο στο µηχανισµό της µνήµης.

42 Yπάρχουν δεδοµένα που αποδεικνύουν ότι συµµετέχουν στην κωδικοποίηση εµπειριών σε µακροµόρια. H αντιπροσωπευτικότερη περίπτωση είναι η αύξηση της ταχύτητας της βιοσυνθέσεως RNA και πρωτεϊνώναπότοπικάερεθίσµατα. Έχουν αποµονωθεί και πεπτίδια µνήµης, όπως το πεπτίδιο της σκοτοφοβίνης που, όταν εισαχθεί σε µη εκπαιδευµένο πειραµατόζωο, το κάνει να αποφεύγει το σκοτάδι. Πάντως όλα αυτά είναι ακόµη αρκετά ασαφή.

43 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΣΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΝΕΥΡΑ: Η δοµή των νευρικών κυττάρων (νευρώνων) είναι χαρακτηριστική. Στο κυτταρικό σώµα υπάρχουν διακλαδιζόµενες προεκτάσεις οι δενδρίτες, µέσα από τους οποίους τα κύτταρα προσλαµβάνουν ερεθίσµατα και οι άξονες, µέσω των οποίων προωθούνταερεθίσµατα.

44 Οιάξονες περιβάλλονται συνήθως από πολυστοιβαδική µεµβράνη µυελίνης (myelin sheath) που σχηµατίζει έλυτρο µυελίνης αποτελούµενο από κύτταρα Schwann, για την πλήρη ηλεκτρική µόνωση του άξονα, λόγω του υψηλού ποσοστού λιποειδών.

45 Κατάδιαστήµατα (τηςτάξεωςτου mm) τοέλυτρο µυελίνης διακόπτεται και υπάρχουν περιοχές (γνωστές σαν περισφίξεις Ranvier) όπου ο άξονας έρχεταισεεπαφήµετο εξωκυττάριοµέσο. Οι άξονες καταλήγουν σε διακλαδώσεις, που έχουν τις συνάψεις, µέσω των οποίων γίνεται η σύνδεση µεταφορά του µηνύµατος (νευρικών ώσεων) από το ένα νευρικό κύτταρο στο άλλο νευρικό κύτταρο ή από το νευρικό κύτταρο σε κάποιο µυϊκό κύτταρο ή κύτταρο ενός αδένα, µέσω χηµικώννευροδιαβιβαστών.

46 Από τις συνάψεις εκκρίνονται νευροδιαβιβαστές (χηµικές ενώσεις σηµατοδότες) που ερεθίζουν τα γειτονικάνευρικάκύτταραήταάλλακύτταρα (µυϊκά, αδένων). Στακύτταραηδράσητης Na + /K + ATPάσηςστην περικυτταρική µεµβράνη, εξωθεί συνεχώς προς το εξωκυττάριοχώρο Na + καιεισάγουνκ + (σεαναλογία 3/1) µέσα από ειδικούς διαύλους ιόντων, οπότε αναπτύσσεται µια διαφορά δυναµικού. Οι νευρώνες ανάλογα µε τη λειτουργία τους διακρίνονται σε προσαγωγούς (µετάδοση σήµατος από ιστούς όργαναστοκ.ν.σ.), απαγωγούς (από Κ.Ν.Σ. σε µύες, αδένες) και διανευρώνες (µετάδοση σήµατος µεταξύ απαγωγών και προσαγωγών)

47 Οινευρώνεςαποτελούντο 10% τωνκυττάρωντου Κ.Ν.Σ., ενώταάλλακύτταραείναιτανευρογλοιακάπου σχηµατίζουν τη µυελίνη, ρυθµίζουν τη σύσταση του εξωκυττάριου υγρού στο Κ.Ν.Σ. κ.λπ.

48 Η µεµβράνη των νευρικών κυττάρων έχει δίαυλους γιαταιόντα Na +, K +, Ca 2+ και Cl -, οιοποίοιείναι διαµεµβρανικές πρωτεΐνες µε πολλές υποµονάδες καιαλλοστερικήρύθµιση. Άλλοι δίαυλοι αλλάζουν στερεοδιαµόρφωση (οπότε γίνονται ανοιχτοί ή κλειστοί δίαυλοι) µε τη δράση της διαφοράς του δυναµικού (του µεµβρανικούδυναµικού, membrane potential) που αναπτύσσεται στη µεµβράνη και λέγονται δίαυλοι που ρυθµίζονται από το δυναµικό (voltage gated), και Άλλοι δίαυλοι αλλάζουν στερεοδιαµόρφωση µε τηδράσηχηµικώνενώσεων (νευροδιαβιβαστών) που προσδένονται σ αυτούς και λέγονται δίαυλοι που ρυθµίζονται από προσδενόµενες ουσίες (ligand gated).

49 Στηνκατάσταση ηρεµίας των νευρικών κυττάρων υπάρχουν ορισµένοιδίαυλοικ + ανοικτοί, οι οποίοι κυρίως καθορίζουν το µεµβρανικόδυναµικό, ώστε να δηµιουργείται ένα δυναµικό ηρεµίας περίπου 60 mv. Κάποιοερέθισµα (κυρίως χηµικό ή και ηλεκτρικό), προκαλεί το άνοιγµα των διαύλωντου Na + που ξανακλείνουν αµέσως

50 Αλλά µε την είσοδο θετικών φορτίων στο µικρό αυτό διάστηµα αντιστρέφεται, τοπικά γύρω από τον δίαυλο του Na +, τοδυναµικό της µεµβράνης από 60 mvσε +30 mv, µέσασε 1 msecκαι σταµατάσ αυτήτη τιµή (+30 mv) γιατί τότε παύει να υπάρχει η θερµοδυναµική κινητήριος δύναµη για τηνείσοδοτου Na

51 Έτσι προκαλείται στα νευρικά κύτταρα µια διαφορά δυναµικού στη µεµβράνη που λέγεται δυναµικό ενέργειας (δυναµικό δράσης). Στη συνέχεια, λόγω της αύξησης του δυναµικού της µεµβράνης, ανοίγουν για µερικά msec, οιδίαυλοιτουκ + (που ρυθµίζονται από τη διαφορά δυναµικού) και µε τη ροήτωνιόντωντουκ + προς τον εξωκυττάριο χώρο γίνεται και πάλι αρνητική η διαφορά δυναµικού της µεµβράνης και µάλιστα περισσότερο των 60 mv, στα -75 mvπουείναι το δυναµικό ισορροπίας για τακ

52 Τότε, οι περισσότεροι δίαυλοικ + κλείνουν, επανακτάται η τιµή του δυναµικού ηρεµίας των 60 mv και το κύτταρο είναι έτοιµο να διεγερθεί εκ νέου. Αποπόλωσηλέγεται όταν το δυναµικό της µεµβράνης οδεύει προς το µηδέν. Υπερπόλωση, όταν το δυναµικό της µεµβράνης οδεύειµακριά (αντίθετα) απότοµηδέν (προςτις αρνητικέςτιµές) Επαναπόλωση, όταν οδεύει στο

53 Όλη η παραπάνω διεργασία γίνεται στις περισφίξεις Ranvier, όπου ο άξονας του νευρώνα έρχεται σε επαφή µε τον εξωκυττάριο χώρο και είναι πλούσιος σε δίαυλους ιόντων.

54 Η αποπόλωση που δηµιουργείται από το δυναµικό ενέργειαςµεταδίδεταικατάµήκοςτουάξονα, λόγωτηςδιέγερσηςτωνδιαύλωντωνιόντωνπου εξαρτώνταιαπότηδιαφοράδυναµικού, απότηντοπικήαύξησητηςδιαφοράςτου δυναµικού της µεµβράνης σε µια περίσφιξη και τη µετάδοση µέσω ιοντικών δυνάµεων (ionic conduction) και µεταφορά µε άλµατα (saltatory conduction) µέσα από το κοµµάτι του άξονα που περιβάλλεται µε το έλυτρο µυελίνης στο διπλανό σηµείο περίσφιξης (δηλαδή από περίσφιξη σε περίσφιξη), προκαλώντας τη δηµιουργία ενός νέου δυναµικού ενέργειας ή µε άλλα λόγια τη µετάδοση της νευρικής ώσης.

55 Οτρόποςαυτός είναι γρηγορότερος και αποδοτικότερος από τη συνεχή ροή ηλεκτρικού ρεύµατος κατά µήκος του άξονα καιεπίπλέοντοσήµαενισχύεταισεκάθε περίσφιξη. Στην ασθένεια σκλήρυνση κατά πλάκας οι άξονες δενέχουντηµόνωσητουελύτρουτηςµυελίνηςκαι γι αυτό δηµιουργούνται προβλήµατα στη µετάδοση τωνσηµάτων.

56 Το δυναµικό ενέργειας όταν φθάνει στις συνάψεις των αξόνων τωννευρώνων, επιδρά σε δίαυλους ασβεστίου που βρίσκονται στην προσυναπτική µεµβράνη και ρυθµίζονται από τη διαφορά δυναµικού και τους ανοίγει, µε αποτέλεσµα να γίνεται είσοδος ασβεστίου.

57 Τα ιόντα ασβεστίου προκαλούν µια διεργασία εξωκυττάρωσης, κατάτηνοποίατασυναπτικάκυστίδια, που περιέχουν το νευροδιαβιβαστή (στο παράδειγµα ακετυλοχολίνη) τον εκκρίνουν στην συναπτική σχισµή, δηλαδή την περιοχή µεταξύ της προσυναπτικής µεµβράνης και της µετασυναπτικής µεµβράνης (που είναι η µεµβράνη των δενδριτών του διπλανού νευρικού κυττάρου ή του κυττάρου του µυϊκού ιστού ή του αδένα - µετασυναπτικό κύτταρο) στο οποίο µεταδίδεται το σήµα.

58 Στη µετασυναπτική µεµβράνη υπάρχουν οι υποδοχείς των νευροδιαβιβαστών που είναι είτε δίαυλοι ιόντων που ρυθµίζονται από προσδενόµενες ουσίες ή µεµβρανικές πρωτεΐνες που ρυθµίζουν τους δίαυλους των ιόντων µέσω G-πρωτεϊνών. Στην περίπτωση της ακετυλοχολίνης, είναι δίαυλοι ιόντων που ρυθµίζονται από προσδενόµενες ουσίες και ανοίγουν για ταιόντα Na + και K +. Ηεισροή Na + καιηεκροή K + στοµετασυναπτικόκύτταρο αποπολώνει τη µετασυναπτική µεµβράνη και αν έχει εκκριθεί η αναγκαία ποσότητα νευροδιαβιβαστή, δηµιουργείται ένα δυναµικόενέργειας.

59 Για την περίπτωση της ακετυλοχολίνης ο υποδοχέας είναι µια διαµεµβρανική γλυκοπρωτεΐνη µε πέντε υποµονάδες (α2βγδ). Κάθε υποµονάδα α προς την εξωκυτταρική πλευρά (προς τη συναπτική σχισµή) φέρει από µια θέση πρόσδεσης της ακετυλοχολίνης. Όταν συνδεθεί εκεί ακετυλοχολίνη (δύο µόρια ανά υποδοχέα), αλλοστερικά επάγεται το άνοιγµα ενός καναλιούδιαµέσουτηςµετασυναπτικής (κυτταρικής) µεµβράνης µε τη µετακίνηση των υποµονάδων του υποδοχέα.

60 Τότε γίνεται δυνατή η είσοδος Na + και έξοδος K + από το κύτταρο µε ταχύτητα περίπου άτοµα από τοκάθειόνανά msec. Στον υποδοχέα µπορούν να προσδένονται και διάφορα φάρµακα, άλλα από τα οποία δρουν σαν αγωνιστές της ακετυλοχολίνης (π.χ. η νικοτίνη, εξ ου και η ονοµασία του σαν νικοτινικός υποδοχέας της ακετυλοχολίνης) και άλλα σαν ανταγωνιστές αυτής. Η ακετυλοχολίνη, βιοσυντίθεται στο κυτταρόπλασµα του άξονα του νευρικού κυττάρου και αποθηκεύεταιστασυναπτικάκυστίδια ( µόρια ανά κυστίδιο), απ όπου εκκρίνεται στην συναπτικήσχισµή.

61 Η ακετυλοχολίνη πρέπει να αποικοδοµηθεί σε χρόνο της τάξης των msec, πριν δηλαδή δηµιουργηθεί το επόµενο δυναµικό ενέργειας, αφού οι συνάψεις µπορούνναµεταδίδουν παλµούςανά sec. Οι συνάψεις µπορούν να δράσουν κατ αυτόν τον τρόπο µόνο αν η µεµβράνη επανέλθει στην πολωµένη της κατάσταση µέσα σε χρόνο της τάξης τωνmsec. Αυτό γίνεται µε την ακετυλοχολινεστεράση που έχει πολύµεγάλοαριθµόανακύκλωσης ( sec-1). Ταπροϊόνταδιάσπασης (χολίνηκαιοξικόοξύ) προσλαµβάνονται µε ενεργητική µεταφορά από το προσυναπτικό κύτταρο για την εκ νέου σύνθεση της ακετυλοχολίνης.

62 Ηακετυλοχολινεστεράση (µιαεστεράσησερίνης) και ενώσεις που δεσµεύονται στη σερίνη του ενεργού της κέντρου, την απενεργοποιούν, µε αποτέλεσµα να παρατείνουν τη δράση της ακετυλοχολίνης και να δρουνσαδηλητήρια (π.χ. πολεµικάαέριανεύρων). Η ηλεκτρυλοχολίνη, δρα σαν αγωνιστής της ακετυλοχολίνης και ελευθερώνεται γρήγορα από τον υποδοχέα της, αλλά υδρολύεται πολύ αργά από την ακετυλοχολινεστεράση, µε αποτέλεσµα να προκαλεί διαρκή και προστατευµένη αποπόλωση, η οποία όµως διακόπτεται µετά την αποικοδόµησή της από τη µη ειδική βουτυρυλοχολινεστεράση του πλάσµατος και τουήπατος. Γιααυτόδρασαχαλαρωτικότωνµυώνστηχειρουργική αλλά για όσο χρονικό διάστηµα γίνεται χορήγησητουφαρµάκουαυτού.

63 Πολλές περιοχές του νευρικού συστήµατος χρησιµοποιούν και άλλους νευροδιαβιβαστές. Γιατονάνθρωπουπάρχουνπερισσότερεςαπό 30 ουσίες που δρουν σα νευροδιαβιβαστές, δηλαδή παράγονται στα νευρικά κύτταρα, αποθηκεύονται στις συνάψεις, εκκρίνονται µετά από ερέθισµα στην συναπτική σχισµή, προσδένονται σε ειδικούς υποδοχείς της µετασυναπτικής µεµβράνης και επηρεάζουν τη δραστηριότητα του κυττάρου της µετασυναπτικής µεµβράνης, µέσωτηςρύθµισηςτηςροήςτωνιόντων. Από τους νευράξονες εκκρίνονται και άλλες δραστικές ουσίες οι νευροορµόνες, οι οποίες µέσω του αίµατος επιδρούν και σε αποµακρυσµένα κύτταρα και έχουν µεγαλύτερο χρόνο ζωής, αν και ο πλήρης διαχωρισµός τους από τους νευροδιαβιβαστές δεν είναιδυνατός.

64 Νευροδιαβιβαστές, εκτόςαπότηνακετυλοχολίνη, είναι αµινοξέα, βιογενείς αµίνες, γ-αµινο-βουτυρικό οξύ, ισταµίνη και σεροτονίνη και οι περισσότεροι είναιπεπτίδιακαιπρωτεΐνες. Πολλοί έχουν επίσης και ορµονική δράση αλλά αποκλείονται από τον εγκέφαλο µε κατάλληλο σύστηµα (αιµατοεγκεφαλικόςφραγµός). Οι περισσότεροι νευροδιαβιβαστές προκαλούν άνοιγµα των διαύλων των ιόντων, ενώ είναι λίγοι εκείνοιπουπροκαλούντοκλείσιµο. Άνοιγµατωνδιαύλωντου Na +,οδηγείσεδιέγερση του δυναµικού ενέργειας της µεµβράνης του µετασυναπτικούκυττάρου, ενώαύξησητουδυναµικούµεάνοιγµα, για παράδειγµα, τωνδιαύλωντου Cl -, οδηγείσε αναστολήτουδυναµικούενέργειας (νευρικήςώσης).

65 Η αιθανόλη, πιστεύεται ότι δρα στους υποδοχείς τουγ-αµινο-βουτυρικούοξέοςτουεγκεφάλου, ανοίγονταςσεαυτούςτακανάλιατου Cl -.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα

Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα Ερωτήσεις Έρμείδου για Σάκχαρα 1α. Ποιες είναι οι σημαντικότερες πηγές ενέργειας του οργανισμού; β. Γιατί οι υδατάνθρακες είναι σημαντικότεροι ως ενεργειακή πηγή από τα λίπη; 2.Το σάκχαρο του αίματος 3.

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός

Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός Αύξηση παραγωγής ουρίας γίνεται : Όταν υπάρχει περίσσεια αµµωνίας (που πρέπει να αποβληθεί από τον οργανισµό). ηλαδή όταν αυξάνει ο ρυθµός αποικοδόµησης τωναµινοξέων. Με αυξηµένο ρυθµός αποικοδόµησης αµινοξέων

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ. Λίπη. Ταξινόµηση λιπών. Τριακυλογλυκερόλες ή τριγλυκερίδια. Λιπαρά οξέα MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ Θέµατα ιάλεξης οµή και ρόλος των λιπών στην άσκηση ιαδικασία διάσπασης των ελεύθερων λιπαρών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ

ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ II ΚΕΤΟΝΟΣΩΜΑΤΑ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015

ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Μαντώ Κυριακού 2015 ΓΕΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Μαντώ Κυριακού 2015 Ενεργειακό Στα βιολογικά συστήματα η διατήρηση της ενέργειας συμπεριλαμβάνει οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις παραγωγή ATP Οξείδωση: απομάκρυνση e από ένα υπόστρωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη των θρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα. Ζάχαρη Κρέμες, σοκολάτες Αλεύρι, δημητριακά

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. Ολοκλήρωση του µεταβολισµού κατά την άσκηση Mougios, in press Α. ΦΩΣΦΑΓΟΝΑ 1. Υδρόλυση ΑΤΡ 2. ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΟΞΕΩΝ ΗΠΑΡ VLDL Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΗΠΑΡ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα HDL LDL VLDL ΗΠΑΡ Τριγλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών

Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Η οδός των φωσφορικών πεντοζών Ανασκόπηση μεταβολισμού υδατανθρακών ΗΠΑΡ Γλυκόζη ΤΡΟΦΗ Κυκλοφορία ΓΛΥΚΟΓΟΝΟ Γλυκόζη ΗΠΑΡ Κυτταρόπλασμα ΗΠΑΡ (Οξέωση) NADH CO 2 ΟΞΕΙΔ. ΦΩΣΦ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr π. Αναστάσιος Ισαάκ Λύκειο Παραλιμνίου Δεκέμβριος 2013 www.biomathia.webnode.gr EΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ: ΕΝΟΤΗΤΑ 8: Η ελευθέρωση της ενέργειας, σελ. 155-168 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής

Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Βιοχημική αξιολόγηση ασκούμενων Φατούρος Ιωάννης Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Στόχοι βιοχημικής παρακολούθησης: Η προστασία ή η βελτίωση της υγείας Η αύξηση της απόδοσης Η μέτρηση βιοχημικών παραμέτρων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 22/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA-BIOXHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. δ A2. β A3. Λάθος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ

ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΠΕΨΗ & ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Αποικοδόμηση πρωτεϊνών αμινοξέων και ο κύκλος της ουρίας Η αποικοδόμηση των πρωτεϊνών της τροφής (πέψη) ή του σώματος (πρωτεόλυση) παράγει αμινοξέα. Τα αμινοξέα δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι:

Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Συνδυάζοντας το πρώτο και το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα προκύπτει ότι: Για να είναι μια αντίδραση αυθόρμητη, πρέπει η μεταβολή της ελεύθερης ενέργειας της αντίδρασης να είναι αρνητική. Η μεταβολή της

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α Α.1. γ Α.2. δ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α.. α. Σωστό, β. Λάθος,

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφάλαιο τρίτο. 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Κεφάλαιο τρίτο 3.1: Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που χρειάζονται με την διάσπαση των θρεπτικών ουσιών της τροφής τους. Οι οργανισμοί που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΩΣΦΑΓΟΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος του ΑΤΡ στην απόδοση ενέργειας Ο ρόλος της φωσφοκρεατίνης στην ανασύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών

Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών 9-1 Κεφάλαιο 9 Η κυτταρική µετατόπιση των πρωτεϊνών Εισαγωγή Στο κύτταρο η έκφραση των πρωτεϊνών γίνεται από µόνο ένα τύπο ριβοσώµατος (εκτός των µιτοχονδριακών και των χλωροπλαστικών που µοιάζουν µε αυτά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Μεταβολισμού

Στοιχεία Μεταβολισμού Στοιχεία Μεταβολισμού Δημ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Είναι μεικτός αδένας Εκκρίνει ορμόνες στο αίμα και πεπτικά υγρά στο 12δάκτυλο Πάγκρεας Ήπαρ Ηπαρ Χημικό εργοστάσιο Μεταβολικός κόμβος - φίλτρο Δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/06/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. δ A3. α) Σ β) Λ

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ)

Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Αναλυτική ύλη µαθήµατος Βιοχηµεία Ι για τις κατατακτήριες εξετάσεις 2011 (για πτυχιούχους ΤΕΙ & ΑΕΙ) Ο υποψήφιος για να επιτύχει στο µάθηµα θα πρέπει να γνωρίζει καλά τα παρακάτω: Ένζυµα: Καταλυτικοί µηχανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ. Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (1ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α. δ Α2 Α3 Α4 Α5 α Σ Λ Σ Λ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ (ος Κύκλος) ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 5 Απριλίου 205 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Α: CH3CH2COOCH2CH3 Β:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις:

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4. Να συμπληρώσετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Χηµείας Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Ζήτηµα 1ο Θέµατα Χηµείας - Βιοχηµείας Τεχνoλογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 000 Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ένα υδατικό διάλυµα χαρακτηρίζεται ουδέτερο στους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τα κύτταρα επικοινωνούν µεταξύ τους και µε το περιβάλλον προκειµένου να συντονίζουν τις λειτουργίες που απαιτούνται για την αύξηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός οργανισµού Η επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος

Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Μικροβιολογία-Ιολογία Επίκουρος Καθηγητής Καθηγητής Δ. Μόσιαλος Βιοενεργητική μικροβίων Βακτηριακή Γενετική Επισκόπηση Βακτηριοφάγων Προκαρυωτική ποικιλότητα (Βακτήρια) Προκαρυωτική ποικιλότητα (Αρχαία)

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1 Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστηµα συντονίζει τη λειτουργία όλων των άλλων συστηµάτων. Χωρίζεται σε δύο επί µέρους συστήµατα: Το Σωµατικό Νευρικό Σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙΔΩΝ Οι μεταβολικές πορείες της βιοσύνθεσης και αποικοδόμησης των λιποειδών, μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙΔΩΝ Οι μεταβολικές πορείες της βιοσύνθεσης και αποικοδόμησης των λιποειδών, μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙΔΩΝ Οι μεταβολικές πορείες της βιοσύνθεσης και αποικοδόμησης των λιποειδών, μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες τέσσερις βασικές πορείες: Μεταβολισμός λιπαρών οξέων Μεταβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Βιοσύνθεση (Νουκλεοτίδια κλπ) ΝΗ 4 + + Κετοξέα ΗΠΑΡ Ακέτυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοποιιήσει τις δυνατότητες των ενεργειακών µας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοπιήσει τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις 1.1 και 1. και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 1.1. Ποιο από τα παρακάτω υδατικά διαλύµατα στους 5 ο C έχει τη µεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 16/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ & ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Ανασκόπηση μεταβολισμού λιπιδίων & λιποπρωτεϊνών ΤΡΟΦΗ ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Κυκλοφορία Χυλομικρά Λιπαρά οξέα Τριγλυκερίδια Φωσφολίπιδια Λιπαρά οξέα Σφιγγολιπίδια Άκυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται άμεσα δεν αποθηκεύονται ούτε απεκκρίνονται

Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται άμεσα δεν αποθηκεύονται ούτε απεκκρίνονται ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ πρωτεϊνάσες ή πρωτεάσες ή πεπτιδάσες υδρολυτικά ένζυμα ενδοπεπτιδάσες υδρολύουν πεπτιδικούς δεσμούς προς το εσωτερικό, τα προϊόντα υδρόλυσης να είναι κυρίως ολιγοπεπτίδια εξωπεπτιδάσες.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης

Θέµατα ιάλεξης ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- Λίπη και αθηροσκλήρυνση. Μεσογειακή ίαιτα. Λίπη και αθηροσκλήρυνση: Ο ρόλος της άσκησης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΛΙΠΩΝ- ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος της διατροφής στην εµφάνιση ασθενειών της καρδιάς Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΝΟΥ Τόσο η εμπειρία όσο και τα επιστημονικά δεδομένα συνεχώς επιβεβαιώνουν την άποψη ότι η διατροφή σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την εμφάνιση ή/και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός

Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Department of Chemical Το κύτταρο και ο κυτταρικός μεταβολισμός Αναπλ. Καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης 1 Department of Chemical Κυτταρική αναπνοή Λαμβάνει χώρα σε τρία στάδια Γλυκόλυση, ένα μόριο γλυκόζης

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα

Ο κύκλος του Krebs. Περιεχόµενα Ο κύκλος του Krebs Ο κύκλος του κιτρικού οξέος είναι µια κυκλική αλληλουχία αντιδράσεων, στην οποία το τελικό προϊόν είναι αντιδρόν του αρχικού σταδίου. Στον κύκλο αυτό συµµετέχουν πολλά ένζυµα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση

Παιδιά με διαβήτη. Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ Παιδιά με διαβήτη Παρά την καλή θρέψη γινόταν προοδευτικά πιο αδύναμα και καχεκτικά Ήταν ευπαθή στις λοιμώξεις Πέθαιναν από κατακλυσμιαία οξέωση Ιστοί στόχοι της Ινσουλίνης Η Ινσουλίνη ρυθμίζει

Διαβάστε περισσότερα

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά

9/5/2015. Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για τα φυτά Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Θρεπτικά στοιχεία» Θρεπτικές ουσίες Απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία για την αύξηση των φυτών: Μακροστοιχεία: C, H, O, N, P, S, K,

Διαβάστε περισσότερα