ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ( Vitis vinifera L.) Πτυχιακή µελέτη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ( Vitis vinifera L.) Πτυχιακή µελέτη"

Transcript

1 ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ( Vitis vinifera L.) Πτυχιακή µελέτη ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΑΘΗΝΑ 26

2 Επιβλέπων καθηγητής: Μ. Ν. Σταυρακάκης, Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Μέλη της τριµελούς συµβουλευτικής και εξεταστικής επιτροπής: Μ. Ν. Σταυρακάκης, Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Κ. Μπινιάρη, Λέκτορας Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Χ. Συµινής, Λέκτορας Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. 2

3 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Καθ όλη τη διάρκεια της πτυχιακής αυτής εργασίας έγινε κατανοητή η αξία της αµπελογραφικής µελέτης των ποικιλιών αµπέλου. Στο σηµείο αυτό οφείλω να ευχαριστήσω θερµά τον εισηγητή της παρούσας εργασίας, Καθηγητή του Εργαστηρίου Αµπελολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστήµιου Αθηνών, κ. Μ. Ν. Σταυρακάκη για την δυνατότητα διεκπεραίωση της και την πολύτιµη βοήθεια και καθοδήγηση του για την ορθή εκπόνηση και παρουσίασή της. Επιπλέον, οφείλω να εκφράσω τις πιο θερµές ευχαριστίες µου στην Λέκτορα του Εργαστηρίου Αµπελολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστήµιου Αθηνών, κα Κ. Μπινιάρη όπως και στον Λέκτορα του Εργαστηρίου Αµπελολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστήµιου Αθηνών, κ. Χ. Συµινή για την πολύτιµη συνεργασία και υποστήριξη τους καθώς και για την ευγενή καλοσύνη τους να είναι µέλη της εξεταστικής επιτροπής. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω εξίσου θερµά και το υπόλοιπο επιστηµονικό και εργατικό προσωπικό του Εργαστηρίου Αµπελολογίας για την αξιόλογη γνωσιολογική και ψυχολογική βοήθεια που µου προσέφεραν κατά το απαραίτητο χρονικό διάστηµα για την εκπόνηση της πτυχιακής αυτής µελέτης. 3

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ 7 Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.8 Α) Ιστορική αναδροµή.8 Β)Έννοια και περιεχόµενο της Αµπελογραφίας Αµπελογραφική περιγραφή...9 Γ) Ταξινόµηση των ποικιλιών αµπέλου 1 ) Στοιχεία συστηµατικής αµπέλου.. 11 ΙΙ. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ...13 Α) Υλικά- Ποικιλίες...13 Β) Μέθοδοι..14 1) Αµπελογραφική περιγραφή των χαρακτήρων οργάνων των πρέµνων Νεαρή κορυφή Έλικες Αναπτυγµένα φύλλα Άνθη Χαρακτηριστικά σταφυλιού Χαρακτηριστικά Χαρακτηριστικά γιγάρτου..29 2) Αµπελοµετρία ) Φαινολογικές παρατηρήσεις Βλάστηση Άνθηση Ωρίµανση σταφυλής ) Τεχνολογικά χαρακτηριστικά του γλεύκους Σάκχαρα ph Οξέα (ολική οξύτητα) Αργινίνη είκτης ωρίµανσης.41 5) Μηχανική ανάλυση της ΙΙΙ. ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Κορίθι Λευκό Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Κορίθι Μαύρο Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Κοριτσανός Λευκός Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις

5 3.3. Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Κρανιδιώτικο Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Κρυστάλλι Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Μαρδίτσα Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Μυγδάλι Αµπελογραφικοι χαρακτήρες Φαινολογικες παρατηρήσεις Φυλλικος τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Ντουκουµάκι Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Ξερίχι Μαύρο Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Ξεροµαχαιρούδα Μαύρη Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Παπαδικό Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους

6 11.5Μηχανική ανάλυση της Πατρινό Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Παύλος Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Πετεινός Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της Προβατίνα Αµπελογραφικοί χαρακτήρες Φαινολογικές παρατηρήσεις Φυλλικός τύπος Χαρακτήρες γλεύκους Μηχανική ανάλυση της.175 ΙΙΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΓΚΡΙΣΕΩΝ ΙV. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ..186 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ 216 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV 231 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V

7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην πτυχιακή αυτή εργασία µελετήθηκαν 15 ελληνικές ποικιλίες αµπέλου του είδους Vitis vinifera εκ των οποίων οι 8 ήταν λευκές και οι 7 ερυθρές. Οι ποικιλίες αυτές είναι εγκαταστηµένες στον αµπελώνα του Εργαστηρίου Αµπελολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστήµιου Αθηνών. Η πτυχιακή εργασία ολοκληρώθηκε σε δύο καλλιεργητικές περιόδους (24-25). Τα χαρακτηριστικά που µελετήθηκαν σε κάθε ποικιλία ξεχωριστά είναι τα εξής: - Αµπελογραφική περιγραφή των: o Νεαρή κορυφή. o Αναπτυγµένα φύλλα. o Χαρακτηριστικά σταφυλιού. o Χαρακτηριστικά. o Χαρακτηριστικά γιγάρτου. o Έλικες. o Άνθη. - Φαινολογικά στάδια της αµπέλου. o Έναρξη βλάστησης o Πορεία άνθησης. o Πορεία ωρίµανσης. - Χαρακτήρες του γλεύκους. o Σάκχαρα. o ph. o Οξύτητα o Αργινίνη. Παρατηρήσεις: Κατά το έτος 25 παρατηρήθηκε ότι η πορεία ωρίµανσης των σταφυλιών πραγµατοποιήθηκε µε αργότερους ρυθµούς σε σχέση µε το έτος 24. Επίσης, στις περισσότερες ποικιλίες παρατηρήθηκε καθυστέρηση κατά δέκα ηµέρες περίπου στην έναρξη βλάστησης. 7

8 Α. Ιστορική ανασκόπηση. Ι. Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Η εµφάνιση του αµπελιού χάνεται στα χρόνια της εποχής των παγετώνων. Κατά τους παλαιοντολόγους, το αµπέλι έχει ιστορία πολλών εκατοµµυρίων χρόνων. Πριν από την εποχή των παγετώνων, ευδοκιµούσε στην πολική ζώνη, δηλαδή στην Ισλανδία, στην Βόρεια Ευρώπη, στην βορειοδυτική Ασία και στην Αλάσκα. Κατά την τεταρτογενή, λοιπόν, περίοδο του καινοζωικού αιώνα το γένος Vitis είχε διαχωριστεί σε δυο υπογένη, στο Euvitis και στο Muscandinia. Όµως οι κλιµατολογικές συνθήκες, κυρίως οι παγετώνες, περιόρισαν την εξάπλωσή του και απώθησαν τους πληθυσµούς των άγριων αµπελιών προς την ευρύτερη περιοχή του νότιου Καυκάσου. Έτσι, το είδος Άµπελος η οινοφόρος ( Vitis vinifera ) συνεπτύχθη προς το γεωγραφικό χώρο της σηµερινής Αρµενίας, νοτίως της Κασπίας Θάλασσας και προς τις ακτές της Μεσογείου. Τα υπόλοιπα είδη Vitis της Ευρώπης και της Ασίας συνεπτύχθηκαν προς την ανατολική Ασία ενώ ορισµένα είδη Vitis συνεπτύχθηκαν στην βορειοαµερικανική ήπειρο δια του Βεριγγείου Πορθµού. Ίχνη του φυτού έχουν βρεθεί, επίσης, στην Μέση Ανατολή σε απολιθώµατα που χρονολογούνται στην αρχή της τριτογενούς περιόδου. Επίσης γίγαρτα αγριοστάφυλων έχουν βρεθεί ακόµα και σε σπηλιές που κατοικήθηκαν από νοµαδικά προϊστορικά φύλα. Η τέχνη της αµπελουργίας φαίνεται ότι ξεκίνησε το 5 ή 6 π.χ. όπου σηµειώθηκε η αγροτική επανάσταση και η σταθερή εγκατάσταση των πληθυσµών µε σκοπό την καλλιέργεια. Οι πρώτοι γνωστοί αµπελοκαλλιεργητές ήταν οι Αρίοι, πρόγονοι των Ινδών, από τους οποίους η τέχνη της αµπελουργίας πέρασε στους κάτοικους της Μεσοποταµίας, στους Αιγύπτιους και στους Φοίνικες. Κατόπιν, µέσω των προγόνων µας, πέρασε στους Ρωµαίους και την υπόλοιπη Ευρώπη. Την ίδια εποχή πάντως, το κρασί αναφέρεται και στην αρχαία Κίνα. Η Αίγυπτος έχει µακρότατη παράδοση οινοποιίας. ιάφορες απεικονίσεις διαφορετικών ποικιλιών σταφυλιού και τύπων κρασιού, σκηνές αµπελουργίας και οινοποιίας χρονολογούνται ήδη από το 4 π.χ. ενώ οι πρόδροµοι των ετικετών µε πληροφορίες για την προέλευση, την σοδειά και τον οινοποιό σώζονται σε αιγυπτιακούς αµφορείς της Νέας υναστείας (16-11 π.χ.). Στην Μεσοποταµία, ο Βαβυλώνιος βασιλιάς Χαµουραµπί είχε νοµοθετήσει το 17 π.χ. νόµους για το κρασί και για την περίοδο που έπρεπε να καταναλώνεται. Οι Φοίνικες ήταν επίσης ξακουστοί οινοποιοί αλλά και έµποροι. Όσον αφορά την Βίβλο, υπάρχουν πάρα πολλές αναφορές για το κρασί και την άµπελο, λόγου χάριν ήρξατο Νώε άνθρωπος γεωργός γής και εφύτευσεν αµπελώνα (Γένεσης, θ 2). Ωστόσο οι πιο φηµισµένοι αµπελουργοί της αρχαιότητας δεν ήταν άλλοι από τους Έλληνες. Οι κάτοικοι της αρχαίας Ελλάδας χρησιµοποιούσαν τα σταφύλια για την διατροφή τους από το 4. π.χ. Αυτοί έβαλαν το κρασί στην καθηµερινότητά τους και συνόδευαν µ αυτό κάθε σηµαντική πλευρά της οικογενειακής, κοινωνικής, θρησκευτικής και δηµόσιας ζωής τους. Στην εποχή του Οµήρου, η κατανάλωση του κρασιού ήταν κάτι το συνηθισµένο. Εµφανίζεται άλλωστε και στην Ιλιάδα και στην Οδύσσεια. Ήδη, όλα τα ιστορικά στοιχεία συνηγορούν στο γεγονός ότι η καλλιέργεια της αµπέλου στην αρχαία Ελλάδα τοποθετείται περίπου στο 2. π.χ., το περιβάλλον της οποίας ήταν ανέκαθεν ευνοϊκό για την άµπελο. Παρόλο που οι Έλληνες 8

9 διέπρεψαν στον τοµέα αυτόν και µονοπωλώντας σχεδόν την αγορά για αιώνες, δεν έχει διευκρινιστεί από πού διδάχθηκαν την τέχνη της αµπελουργίας. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες. Σύµφωνα µε µια θεωρία, έµαθαν τα αµπέλια και τον οίνο από τους ανατολικούς λαούς, δηλαδή τους Φοίνικες ή/και τους Αιγύπτιους, µε τους οποίους τόσο οι Μυκηναΐοι, όσο και οι προγενέστεροι Κυκλαδίτες και Μινωίτες είχαν αναπτυγµένες εµπορικές σχέσεις. Υπάρχουν, επίσης, διάφορες θεωρίες που συσχετίζονται µε την µυθολογία. Σύµφωνα µε την Ελληνική Μυθολογία, το κρασί εµφανίζεται ξαφνικά από µόνο του ή το χαρίζει ο θεός ιόνυσος στους Έλληνες ενώ σύµφωνα µε τον µύθο του ιόνυσου και της Αριάδνης, το κρασί συνδέεται µε την Κρήτη και την Νάξο, ενισχύοντας την εκδοχή περί φοινικικής ή/και αιγυπτιακής προέλευσης. Ο Αριστοτέλης, ο Θεόφραστος και ο Ησίοδος αναφέρουν, επίσης, πληροφορίες για την παραγωγή και καλλιέργεια της αµπέλου καθώς επίσης κάνουν αναφορά σε πολλές ποικιλίες. Ο Θεόφραστος, λόγου χάριν, αναφέρει ότι οι Έλληνες συνήθως καλλιεργούσαν τα αµπέλια απλωµένα στην γη χωρίς υποστηρίγµατα, τεχνική που ακόµα εφαρµόζεται σε κάποιες περιοχές (π.χ. στην Σαντορίνη). Με την εξάπλωση των Ελλήνων, το αµπέλι µεταφέρθηκε προς την Σικελία και την Καµπανία. Αργότερα, οι Ρωµαίοι το φύτευαν σε όλες τις περιοχές της τεράστιας αυτοκρατορίας τους. Μετά όµως την πτώση της Ρωµαϊκής αυτοκρατορίας, η αµπελουργία βρέθηκε σε µια περίοδο οπισθοδρόµησης. Σε κάποιες περιοχές η αµπελουργία εγκαταλείφθηκε για αιώνες. Οι κληρικοί και οι µονάχοι ήταν αυτοί που, σε πολλές περιπτώσεις, συντέλεσαν στην διατήρηση της αµπελουργικής και οινοποιητικής παράδοσης των πρώην Ρωµαϊκών κτήσεων. Ακόµη και στο Βυζάντιο οι µονάχοι διαδραµάτισαν σπουδαίο ρόλο, συν τοις άλλοις και για τον λόγο ότι οι µεγαλύτερες εκτάσεις υπάγονταν στην µοναστηριακή και εκκλησιαστική περιουσία. Επίσης στην ύση, η τέχνη της αµπελουργίας και της οινοποιίας γνώρισε την µεγάλη ανάπτυξη που την οδήγησε στην σηµερινή της ακµή. Από τον 13 ο αιώνα, οι Άραβες προώθησαν την αµπελουργία στην Ιβηρική χερσόνησο. Έτσι τον 16 ο αιώνα έχει πλέον εξαπλωθεί παντού στην Ισπανία και στην Γαλλία. Έπειτα, µε την εξερεύνηση του Νέου Κόσµου, η τέχνη αυτή µεταφέρθηκε και στην αµερικανική ήπειρο. Β. Έννοια και περιεχόµενο της Αµπελογραφίας Αµπελογραφική µεθοδολογία. Η Αµπελογραφία, µε την κλασική θεώρηση του όρου είναι ο κλάδος της Αµπελολογίας που ασχολείται µε την περιγραφή των χαρακτήρων των διάφορων οργάνων των ειδών και των ποικιλιών της αµπέλου µε σκοπό τον προσδιορισµό και ταυτοποίησης τους. Σήµερα, µε νεώτερες αντιλήψεις, αντικείµενο της Αµπελογραφίας είναι η µελέτη των χαρακτήρων και των ιδιοτήτων των ποικιλιών (κύρια) και των ειδών της αµπέλου µε σκοπό την διάκρισή τους όχι µόνο για ταξινόµηση αλλά και για την αξιοποίηση τους στην αµπελοκοµική πράξη (οικονοµική αξιολόγηση και καλλιεργητική συµπεριφορά των ποικιλιών αµπέλου) (Σταυρακάκης, 2). Για να επιτευχθεί ο παραπάνω σκοπός, η Αµπελογραφία χρησιµοποιεί τρεις µεθοδολογίες: την αµπελογραφική περιγραφή, την συγκριτική αµπελογραφία και την πειραµατική αµπελογραφία. 9

10 Η συγκριτική αµπελογραφία έχει ως σκοπό την επίλυση προβληµάτων συνωνυµίας των καλλιεργούµενων ποικιλιών αµπέλου σε διάφορες περιοχές και την έρευνα της κλωνικής συνθέσεως του πληθυσµού των ποικιλιών. Τέλος η πειραµατική αµπελογραφία αφορά την έρευνα και την επίλυση προβληµάτων προέλευσης των ποικιλιών µε την βοήθεια µεθόδων γενετικής, φυτογεωγραφίας και µε την χρήση στοιχείων ιστορικών γεγονότων (Νταβίδης, 1982). Από το έτος 1951, µε απόφαση της διεθνής αµπελογραφικής επιτροπής του ιεθνούς Οργανισµού Αµπέλου και Οίνου (Office Intenational de la Vigne et du Vin), αντικείµενο της αµπελογραφικής µελέτης καθιερώθηκε ο κλώνος και όχι η ποικιλία λόγω της µεγάλης παραλλακτικότητας και πολυµορφισµού που εκδηλώνεται στους πληθυσµούς της. Η διαφορά του κλώνου µε την ποικιλία είναι άξια αναφοράς. Ποικιλία-κλώνος, λοιπόν, είναι ένας πληθυσµός ατόµων που προέρχεται από ένα µητρικό φυτό µε αγενή πολλαπλασιασµό. Τα φυτά αυτά έχουν τον ίδιο γονότυπο. Καλλιεργούµενη ποικιλία είναι ένας πληθυσµός φυτών που προέρχεται από ένα ή περισσότερα µητρικά φυτά µε αγενή πολλαπλασιασµό και παρουσιάζουν µορφολογική ενότητα. Παρουσιάζουν, όµως, µεγάλη ετερογένεια στον γονότυπό του (Σταυρακάκης, 24). Γ. Ταξινόµηση των ποικιλιών αµπέλου. Κατά την διάρκεια του 19 ου αιώνα, µε σκοπό την αντιµετώπιση των παθογόνων που εισήχθηκαν από την Αµερική στην Ευρώπη (ωίδιο (1852), φυλλοξήρα (1863), περονόσπορο (1878) και της µελανής σήψεως (1885)) δηµιουργήθηκε η ανάγκη της συστηµατοποίησης των αµπελογραφικών µελετών µε στόχο την αναζήτηση και την λεπτοµερή περιγραφή ειδών και ποικιλιών ανθεκτικών στα παραπάνω παθογόνα. Οι πρώτες προσπάθειες συστηµατοποίησης της αµπελογραφίας δηµοσιεύτηκαν στην Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ρουµανία, στην Ρωσία και στην Ουγγαρία αλλά σε όλες τις περιπτώσεις δεν υπήρχε µια µεθοδολογία ταξινόµησης. Ενώ, λοιπόν, µέχρι τον 19 ο αιώνα η περιγραφή της αµπέλου ήταν λίαν περιληπτική, από τα µέσα του 19 ου αιώνα άρχισε η λεπτοµερέστερη περιγραφή των ειδών και των ποικιλιών αµπέλου. Το 1777 ο Helbling κατέταξε τις ποικιλίες µε βάση το χρώµα των ραγών υποκλάσεις µε βάση το σχήµα των ραγών ενώ το 184, o C. A. Frege δηµοσίευσε στην Γερµανία ένα σύστηµα ταξινόµησης βασιζόµενο στα χαρακτηριστικά της. Το 187, Ο D. S. Roxas Clemente y Rubio διαχώρισε τις ποικιλίες µε βάση τον χνοασµό των φύλλων σε συνδυασµό τις καλλιεργητικές ιδιότητες των ποικιλιών. Το 1873, ο Odart βασίστηκε στο µήκος των µεσογονατίων διαστηµάτων ενώ οι Compte De Casparin (1846), Pulliat (1888), Cosmo (1952) και ο Λογοθέτης (1957), στηρίχτηκαν στην εποχή ωρίµανσης των σταφυλιών. Ως σηµείο αναφοράς χρησιµοποιήθηκε ο χρόνος ωρίµανσης της ποικιλίας Chasselas dore. Οµοίως οι Viala και Vermorel (191) στηρίχτηκαν στον χρόνο ωρίµανσης των σταφυλιών. Το 1876 ο Aυστριακός H. Goethe χρησιµοποίησε πρώτος ως αµπελογραφικό χαρακτηριστικό τις γωνίες των κυρίων νευρώσεων του φύλλου. Όµως µόλις το 192 αναλύθηκε η ιδέα αυτή από τον Loui Ravaz στο βιβλίο του Les vignes americaines, ο οποίος και έδωσε τις βασικές αρχές της αµπελογραφίας. Εν συνεχεία, το 1938, ο Β.. Κριµπάς επινόησε ένα σύστηµα ταξινόµησης βασιζόµενο στα χαρακτηριστικά της, του γιγάρτου και τις σχέσεις των µεταξύ τους αµπελοµετρικών στοιχείων. Συµπληρωµατικά χρησιµοποίησε χαρακτήρες του 1

11 φύλλου, όπως το σχήµα, ο αριθµός των κόλπων και τα χαρακτηριστικά του ελάσµατος του φύλλου. Πιο αναλυτικά, σύµφωνα µε την ταξινόµηση του Κριµπά, πρώτα καθορίζεται το σχήµα της, βάση της σχέσεως των δυο αξόνων της, και έπειτα το χρώµα και η σχέση µήκος προς µήκος γιγάρτων. Συµπληρωµατικά αναφέρεται η σχέση ολικό µήκος γιγάρτου προς µήκος σώµατος γιγάρτου Οι Andrasonsky (1925), Negrul (1939) και o Pirovano (1943), στηρίχτηκαν στην γεωγραφική κατανοµή των ποικιλιών V. vinifera. Ο P.Galet, το 1952 επινόησε τη φαινοτυπική ταξινόµηση των ποικιλιών. Η ταξινόµηση αυτή αφορά τον διαχωρισµό ποικιλιών που έχουν τον ίδιο φαινότυπο, στηριζόµενη στα µορφολογικά χαρακτηριστικά της νεαρής βλάστησης, των βλαστών, των φύλλων και συµπληρωµατικώς των σταφυλών και των ραγών. Ουσιαστικά η µέθοδος του P. Galet αφορά την βελτίωση της µεθόδου του L. Ravaz. Η καινοτοµία του P. Galet είναι η οµαδοποίηση των τιµών µήκους, γωνιών και νευρώσεων και η κωδικοποίηση των στοιχείων περιγραφής.(νταβίδης, 1982) Τα τελευταία χρόνια, εκτός από τις µεθόδους της κλασσικής και σύγχρονης Αµπελογραφίας, έχουν χρησιµοποιηθεί τόσο οι βιοχηµικές όσο και οι µοριακές µέθοδοι για την γενετική µελέτη και διάκριση των καλλιεργούµενων ποικιλιών. ύο βασικές βιοχηµικές µέθοδοι είναι η χρωµατογραφική µέθοδος (µε τη βοήθεια της οποίας είναι δυνατός ο διαχωρισµός των φλαβονοειδών και των καρωτινοειδών) και η ηλεκτροφορητική µέθοδος µε τη βοήθεια της οποίας είναι δυνατός ο διαχωρισµός των πρωτεϊνών). Η ηλεκτροφορητική µέθοδος, µε την οποία ανιχνεύονται οι ενζυµικοί πολυµορφισµοί, περιλήφθηκε ήδη στο νέο Πίνακα Αµπελογραφικής Περιγραφής, ως ένα ακόµη κριτήριο διάκρισης των ποικιλιών αµπέλου. Η µέθοδος αυτή είναι ιδιαίτερα σηµαντική γιατί βασίζεται στα ένζυµα τα οποία είναι άµεσα προϊόντα των γόνων και επιτρέπουν µε αυτό τον τρόπο τον καλύτερο προσδιορισµό της γενετικής σύνθεσης του οργανισµού, χωρίς να επηρεάζονται από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες.(σταυρακάκης, 2). Οι µοριακές µέθοδοι στηρίζονται στη χρήση δεικτών που συσχετίζονται µε το DNA. Οι κυριότερες µέθοδοι που έχουν ευρέα χρήση είναι η µέθοδος της τυχαίας ενίσχυσης του πολυµορφικού DNA (RAPD) η οποία βασίζεται στην αλυσιδωτή αντίδραση της πολυµεράσης (PCR), η µέθοδος Microsatellite DNA και η RFLP ( Μπινιάρη, Κ. και Μ.Ν. Σταυρακάκης, 23).. Στοιχεία συστηµατικής της αµπέλου. Η άµπελος ανήκει στην οικογένεια των αµπελίδων (Ampelidae, Ampelidaceae, Vitaceae) η οποία ανήκει στο φύλο των Terebinthales-Rubiales, το οποίο περιλαµβάνει 7 τάξεις, µεταξύ των οποίων και εκείνη των Ramnales. Στην οικογένεια Vitaceae περιλαµβάνονται αναρριχώµενα φυτά, ποώδη ή ξυλώδη που φέρουν πάντα έλικες στους κόµβους, εκφυόµενες αντιθέτως προς τα φύλλα. Οι ανθοταξίες εκφύονται απέναντι από τα φύλλα και καταλαµβάνουν την θέση των ελίκων. Τα άνθη είναι πολύγαµα-δίοικα ή ερµαφρόδιτα. Η συστηµατική διαίρεση της οικογένειας Vitaceae σε γένη έχει γίνει αντικείµενο µελέτης αρκετών ερευνητών. Έτσι, κατά τον Planchon (1887) η οικογένεια αυτή περιλαµβάνει 1 γένη ενώ κατά τον Suessenguth (1953) περιλαµβάνει 12 γένη. Τέλος, κατά τον Galet, στην οικογένεια Vitaceae υπάγονται 14 γένη. Υπάρχουν διάφορες αναφορές που αποδεικνύουν τον µεγάλο αριθµό των ποικιλιών και των ειδών. Έτσι, οι Viala και Vermorel (191) περιγράφουν 24. ονόµατα ή συνώνυµα ποικιλιών αµπέλου ενώ ο U.P. Hedrick (198) περιγράφει 1.2 ποικιλίες εκ των οποίων οι περισσότερες είναι νόθα των L. labrusca και V. vinifera. Επιπλέον ο 11

12 L. Ravaz αναφέρει στο βιβλίο του Les Vignes Americaines (192) αρκετές εκατοντάδες υποκείµενα της βορειοαµερικανικής ηπείρου. Ο Β.. Κριµπάς, τέλος, έχει περιγράψει πάνω απ 6. ποικιλίες της οινοφόρου αµπέλου. Ο Ε. Πονηρόπουλος (1888) αναγνωρίζει περίπου 2 ποικιλίες στην χώρα µας και τις διακρίνει σε ποικιλίες οινοποιίας και σε λοιπές ποικιλίες. Σήµερα, στην οικογένεια Vitaceae περιλαµβάνονται πάνω από 1 είδη. Μόνο όµως το γένος Vitis ενδιαφέρει την αµπελουργία. Σε αυτό υπάγονται δυο υπογένη: το υπογένος Euvitis και το υπογένος Muscandinia. Στο υπογένος Euvitis ανήκει η Άµπελος η οινοφόρος (Vitis vinifera), δηλαδή το Ευρωπαϊκό αµπέλι, καθώς και διάφορα είδη αυτόχθονα της βορείου Αµερικής, µεταξύ των οποίων είναι τα είδη V. berlandieri, V. repertories και V. riparia. Τα είδη αυτά έχουν αξία κυρίως για την αντοχή µερικών ποικιλιών τους στις προσβολές της φυλλοξήρας, των νηµατωδών, του περονόσπορου και του ωιδίου καθώς και στον ιό του µολυσµατικού εκφυλισµού. Επίσης στο υποείδος Euvitis ανήκουν διάφορα είδη αυτόχθονα της Ασίας. Στο υπογένος Muscandinia, του οποίου η µορφολογία είναι ενδιάµεση των γενών Vitis και Ampelopsis, περιλαµβάνονται σήµερα µόνο τρία γνωστά είδη: Vitis rotundifolia, Vitis munsoniana και Vitis popenoei. Το πρώτο είδος είναι γνωστό για την αντοχή του στους νηµατώδεις. Τέλος, το είδος Vitis vinifera διακρίνεται κατά το De Lattin στα εξής τρία υποείδη: - στο υποείδος Vitis caucasica (Καυκασιανή η οινοφόρος άµπελος) στο οποίο περιλαµβάνονται τα αυτόχθονα είδη της Ανατολής. - στο υποείδος Vitis vinifera silvestris το οποίο είναι το άγριο αµπέλι στο οποίο περιλαµβάνονται τα αυτόχθονα είδη της Ευρώπης και - στο υποείδος Vitis vinifera sativa το οποίο προήλθε από το προηγούµενο υποείδος και περιλαµβάνει όλες τις καλλιεργούµενες ποικιλίες (Νταβίδης, 1982). Στην παρούσα πτυχιακή µελέτη µελετήθηκαν 15 ελληνικές ποικιλίες του είδους Vitis vinifera µε βάση τον κώδικα της αµπελογραφικής µελέτης του O.I.V (Office Intenational de la Vigne et du Vin, 1984). 12

13 ΙΙ. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ. Α. Υλικά Ποικιλίες. Για την εκπόνηση της πτυχιακής αυτής εργασίας µελετήθηκαν 15 ελληνικές ποικιλίες, από τις οποίες οι 8 ήταν λευκές και οι 7 ερυθρές (Πίνακας 1). Οι ποικιλίες Κορίθι Λευκό, Ξερίχι Μαύρο, Πετεινός και Προβατίνα έχουν επιτραπέζια χρήση, οι ποικιλίες Κορίθι Μαύρο, Κοριτσανός Λευκός, Κρυστάλλι, Μαρδίτσα, Ντουκουµάκι, Ξεροµαχαιρούδα Μαύρη, Παπαδικό και Πατρινό χρησιµοποιούνται στην οινοποιία, και, τέλος, οι ποικιλίες Κρανιδιώτικο, Μυγδάλι και Παύλος έχουν διπλή χρήση (Πίνακας 2). Η εργασία αυτή ολοκληρώθηκε σε δυο καλλιεργητικές περιόδους (24-25). Οι ποικιλίες αυτές βρίσκονται στην αµπελογραφική συλλογή του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών. Ο αµπελώνας του Γεωπονικού Πανεπιστήµιου Αθηνών βρίσκεται σε υψόµετρο 32m από την επιφάνεια της θάλασσας, σε γεωγραφικό πλάτος 37,58,55 και γεωγραφικό µήκος 23,32,14. Κάθε ποικιλία αντιπροσωπεύεται από 1 πρέµνα, διαµορφωµένα σε αµφιπλευρικό γραµµικό σχήµα Royat. Λευκές ποικιλίες Ερυθρές ποικιλίες Κορίθι Λευκό Κορίθι Μαύρο Κοριτσανός Λευκός Ξερίχι Μαύρο Κρανιδιώτικο Ξεροµαχαιρούδα Μαύρη Κρυστάλλι Παπαδικό Μαρδίτσα Πατρινό Μυγδάλι Πετεινός Ντουκουµάκι Προβατίνα Παύλος ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ιαχωρισµός των ποικιλιών που µελετήθηκαν µε βάση το χρώµα τους. Επιτραπέζιας χρήσης Οινοποιίας ιπλής χρήσεως Κορίθι Λευκό Ξερίχι Μαύρο Πετεινός Προβατίνα Κορίθι Μαύρο Κοριτσανός Λευκός Κρυστάλλι Μαρδίτσα Ντουκουµάκι Ξεροµαχαιρούδα Μαύρη Παπαδικό Πατρινό Κρανιδιώτικο Μυγδάλι Παύλος ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Κατάταξη των ποικιλιών µε κριτήριο τον προορισµό χρήσης τους. 13

14 Β. Μέθοδοι. 1) Αµπελογραφική περιγραφή των χαρακτήρων οργάνων των πρέµνων. Η αµπελογραφική περιγραφή των ποικιλιών έγινε µε βάση τον κώδικα αµπελογραφικής περιγραφής του O.I.V. (1984). Οι παρατηρήσεις λήφθηκαν στο προβλεπόµενο, από τον κώδικα του O.I.V., βλαστικό στάδιο των µελετούµενων ποικιλιών (Σχήµα Ι). Σχήµα Ι: Χρονική εµφάνιση των µελετούµενων χαρακτηριστικών βασιζόµενα στην µορφολογία και στην φυσιολογία του αµπελιού ( στο Βόρειο ηµισφαίριο) (Galet, 1979). Τα αµπελογραφικά χαρακτηριστικά που µελετήθηκαν είναι: Νεαρή κορυφή: - Σχήµα εκβλαστήµατος. - Ένταση ανθοκυανης κορυφής. - Πυκνότητα ερπόντων τριχιδίων. Κατανοµή ελίκων. Αναπτυγµένα φύλλα: - Μέγεθος φύλλου. - Αριθµός λοβών φύλλου. - Σχήµα οδόντων. - Σχήµα µισχικού κόλπου. - Πυκνότητα ερπόντων τριχιδίων µεταξύ των νευρώσεων της κάτω επιφάνειας. - Πυκνότητα όρθιων τριχιδίων µεταξύ των νευρώσεων της κάτω επιφάνειας. Φύλο του άνθους. Χαρακτηριστικά σταφυλιού: - Μέγεθος σταφυλιού. - µίσχου σταφυλιού. Χαρακτηριστικά : - Μέγεθος. - Σχήµα. 14

15 - Χρώµα φλοιού. - Χρώµα σάρκας. - Ιδιαίτερο άρωµα. Χαρακτηριστικά γιγάρτου: - Παρουσία γιγάρτων στη ράγα. - Εγκάρσια ράχη στα γίγαρτα. Αναλυτικά: 1. Νεαρή κορυφή. Νεαρή κορυφή (εκβλάστηµα) ονοµάζεται η κορυφή βλαστού, που µόλις εκβλάστησε, µήκους 1-3 εκ., αποτελούµενη από νεαρά φυλλάρια που βρίσκονται κολληµένα στον άξονα του βλαστού (Σταυρακάκης, 2). Οι χαρακτήρες της νεαρής κορυφής που περιγράφονται αναφέρονται στο σχήµα και στο χρώµα της και στην ύπαρξη ή όχι χνοασµού. Το σχήµα της χαρακτηρίζεται ως κλειστό (σφαιρικό) (π.χ. V. riparia), µετρίως ανοιχτό (π.χ. Μυγδάλι) και ανοιχτό (π.χ. Σουλτανίνα) µε όρθια κατεύθυνση του άξονα του βλαστού ή πτυσσόµενη (Σχήµα ΙΙ). Το χρώµα των νεαρών φυλλαρίων του εκβλαστήµατος µπορεί να είναι πράσινο, φαιό, χαλκοπράσινο, χαλκόχρωο, ρόδινο, ερυθρό κ.α. Αναλόγως, η ένταση της ανθοκυάνης κορυφής χαρακτηρίζεται απουσία ή πολύ αδύνατο χρώµα (π.χ. Κρυστάλλι), αδύνατο χρώµα ( π.χ. Κρανιδιώτικο), µέτριο (π.χ. Ξεροµαχαιρούδα), δυνατό (π.χ. Κορίθι Λευκό) και πολύ δυνατό (π.χ. V. aestivalis). Χαρακτηρίζεται επίσης και το χρώµα της παρυφής. Τέλος, τα νεαρά φυλλάρια µπορεί να είναι χνοώδη ( δηλαδή να φέρουν έρποντα ή όρθια τριχίδια ή να είναι άχνοα. Στην περίπτωση που φέρουν έρποντα τριχίδια, ο χνοασµός χαρακτηρίζεται ως βαµβακώδης ( πολύ πυκνά έρποντα τριχίδια, ευλύγιστα, που καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια του φύλλου), χνοώδης (όταν φέρει µακρά, ευλύγιστα, πυκνά έρποντα τριχίδια, που δεν καλύπτουν ολόκληρη την επιφάνεια του οργάνου) και αραχνοϋφής (όταν φέρει µακρά, ευλύγιστα, αραιά ή πολύ αραιά έρποντα τριχίδια). Σε σχέση µε την πυκνότητα των όρθιων τριχιδίων, ο χνοασµός χαρακτηρίζεται ως βελουδοειδής ( όταν φέρει κοντά, πυκνά όρθια τριχίδια) και µεταξώδης ( όταν φέρει όρθια τριχίδια κοντά και αραιά). 15

16 Σχήµα ΙΙ : Νεαρή βλάστηση 1,1 ) κλειστή, 2) µετρίως ανοιχτή, 3,3 ) ανοιχτή, 4) όρθια, 5) καµπύλη, 6) πτυσσόµενη (Σταυρακάκης, 2). 2. Έλικες. Οι έλικες αποτελούν όργανα στήριξης και αναρρίχησης. Εµφανίζονται στους κόµβους ( από τον 3 ο ή τον 5 ο ) απέναντι από τα φύλλα. Μορφολογικά, οι έλικες είναι διαφοροποιηµένοι βλαστοί µε ιδιαίτερη µορφή οργάνωσης και λειτουργίας. Έχουν πιθανά κοινή προέλευση µε τα σταφύλια. Οι αµπελογραφικοί χαρακτήρες, που αναφέρονται στους έλικες, αφορούν την συνεχεία ή την διαλείπουσα παρουσία τους στους κόµβους του βλαστού και στην διακλάδωσή τους. Ανάλογα µε την κανονικότητα παρουσίας των ελίκων πάνω στο βλαστό, οι έλικες διακρίνονται σε συνεχείς όταν απαντώνται έλικες σε όλους τους κόµβους, διαλείπουσες, όταν οι έλικες απαντώνται σε δύο συνεχόµενους κόµβους αλλά απουσιάζουν από τον τρίτο κατά σταθερό τρόπο και ασυνεχείς (ή διακοπτόµενες) όταν αριθµός κόµβων στερείται ελίκων αλλά υπάρχουν 3 τουλάχιστον κόµβοι µε έλικα. Αν χαρακτηριστεί µε ο κόµβος που στερείται ελίκων και µε 1,2,3, ο αριθµός των κόµβων που έχουν τότε, µε αρχή εκκίνησης τη βάση του βλαστού, οι διαλείπουσες έλικες έχουν τον τύπο ενώ οι ασυνεχείς έχουν τον τύπο Από απόψεως διακλαδώσεως, οι έλικες διακρίνονται σε απλές (π.χ. V. rotundifolia) και σε διακλαδιζόµενες. Οι διακλαδιζόµενες µπορεί να είναι δισχιδείς, τρισχιδείς ή και πολυσχιδείς. 16

17 Τέλος, στο είδος V. vinifera σηµειώνεται αν οι έλικες είναι καρποφόροι ή όχι. Εικόνα 1: Τύποι ελίκων: 1) απλή, 2) δισχιδής, 3) τρισχιδής (Σταυρακάκης, 2). Εικόνα 2: Είδη ελίκων 1)ασυνεχείς, 2)συνεχείς (Σταυρακάκης, Μ. Ν., 2). 3. Αναπτυγµένα φύλλα. Για την αµπελογραφική περιγραφή των χαρακτηριστικών των φύλλων λαµβάνονται αναπτυγµένα φύλλα από τον 8 ο -11 ο ή από τον 9 ο -12 ο κόµβο (από την βάση του βλαστού) κατά την περίοδο έναρξης ωρίµανσης του φορτίου. Τα χαρακτηριστικά των αναπτυγµένων φύλλων που µελετήθηκαν σε αυτήν την εργασία είναι: - το µέγεθος του φύλλου, - το σχήµα του φύλλου, - ο αριθµός των λοβών του φύλλου, - το σχήµα των οδόντων, - το σχήµα του µισχικού κόλπου, - η πυκνότητα των ερπόντων τριχιδίων µεταξύ των νεύρων της κάτω επιφάνειας, - και η πυκνότητα όρθιων τριχιδίων µεταξύ των νεύρων της κάτω επιφάνειας. Αναλυτικά: 17

18 Μέγεθος φύλλου. Το µέγεθος του φύλλου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως λόγου χάριν από την ηλικία, την ζωηρότητα και την ευρωστία του πρέµνου, το είδος της υποστύλωσης, την γονιµότητα και την υγρασία του εδάφους, την θέση του πάνω στον βλαστό (για αυτό τα φύλλα λαµβάνονται µεταξύ του 8 ου µε 11 ου κόµβου), κ.α. Έχει παρατηρηθεί ότι οι ποικιλίες των µεσηµβρινών κλιµάτων έχουν µεγαλύτερου µεγέθους φύλλα εν συγκρίσει προς εκείνα των ποικιλιών βορειότερων κλιµάτων. Για τον προσδιορισµό του µεγέθους χρησιµοποιείται ως κριτήριο το µήκος του φύλλου προς το µήκος του µεσογονατίου διαστήµατος (L. Ravaz). Έτσι, µεγάλο φύλλο είναι το φύλλο του οποίου το µήκος είναι ίσο µε το µήκος ενάµισυ µεσογονατίου, µεσαίου µεγέθους φύλλο είναι το φύλλο του οποίου το µήκος είναι ίσο µε το µήκος ενός µεσογονατίου και µικρό είναι όταν το µήκος του είναι µικρότερο από το µήκος ενός µεσογονατίου διαστήµατος (Πίνακας 3). Συνεπώς οι βαθµίδες του µεγέθους του φύλλου είναι πολύ µικρό (π.χ. V. rupestris), µικρό (π.χ. Grenache noir), µέτριο (π.χ. Κορίθι Μαύρο), µεγάλο (π.χ. Προβατίνα), πολύ µεγάλο (π.χ. V. riparia). Χαρακτηρισµός µεγέθους φύλλου Μικρό Μέτριο Μεγάλο Μηκ.φύλλου/Μηκ. µεσογονατίου <1 =1 >1 φύλλου(cm) < >28 ΠΙΝΑΚΑΣ 3: Κατάταξη των φύλλων µε κριτήριο το µέγεθός τους. Επιφανεια(cm) < >3 Σχήµα φύλλου. Το σχήµα του φύλλου παραλλάσσει κι αυτό έντονα. Χρησιµοποιώντας ως κριτήρια το σχετικό µήκος των κυρίων νευρώσεων και των γωνιών που σχηµατίζουν µεταξύ τους καθώς και της σχέσεως του µήκους προς το πλάτος του φύλλου, λαµβάνονται οι εξής πληροφορίες (Πίνακας 4),(εικόνα 3): Σχήµα : 2(α+β) Παραδείγµατα ποικιλιών Καρδιόσχηµο Σφηνοειδές Κόλουρο Κυκλικό Νεφροειδές Μέχρι 2 µοίρες Κάτω των 2 µοιρών Κάτω των 2 µοιρών Άνω των 2 µοιρών Άνω των 2 µοιρών ΠΙΝΑΚΑΣ 4: Κατάταξη των φύλλων µε κριτήριο το σχήµα τους. Κακοτρύγης Αητονύχι Σουλτανίνα Ραζακί Rupestris du Lot 18

19 Εικόνα 3: Σχήµατα φύλλων. 1)σφηνοειδές, 2)κόλουρο, 3)καρδιόσχηµο, 4)νεφροειδές, 5)κυκλικό. Έλασµα του φύλλου. Τα αµπελογραφικά χαρακτηριστικά που µας ενδιαφέρουν για το έλασµα του φύλλου (άνω και κάτω επιφάνεια) είναι οι χαρακτήρες πάχους (λεπτό, µέτριο, παχύ), χνοασµού της άνω και κάτω επιφάνειας (αραχνοϋφης, χνοώδης, βαµβακώδης, µεταξώδης, βελουδοειδης), το χρώµα της (πράσινο, ανοιχτό πράσινο, σκούρο πράσινο, κυανοπράσινο κ.τ.λ.) και το είδος της επιφάνειας [ επίπεδο (δηλαδή δεν παρατηρούνται µακροσκοπικώς ανωµαλίες στην επιφάνεια του φύλλου), ποµφολιγώδες (δηλαδή οι ανωµαλίες παρατηρούνται στο µεταξύ των τελευταίων 19

20 διακλαδώσεων παρέγχυµα, µελικηρώδες (δηλαδή οι ανωµαλίες είναι πολυπληθείς και δεν ξεπερνούν το 1εκ. µήκος), κυµατώδες, µε αναδιπλώσεις κ.τ.λ.)](σχήµα ΙΙI) Σχήµα ΙΙI: ιάφοροι τύποι επιφάνειας του φύλλου 1)ποµφολιγώδες, 2)µελικηρώδες, 3)κυµατώδες φύλλο (Νταβίδης, 1982). Κόλποι και λοβοί του φύλλου. Το φύλλο της αµπέλου παρουσιάζει κόλπους και λοβούς. Συνήθως αποτελείται από πέντε κόλπους και λοβούς. Έτσι, οι κόλποι διακρίνονται σε δυο ζεύγη πλευρικών, (τους πλάγιους ανώτερους και τους πλάγιους κατώτερους) και τον µισχικό, ο οποίος βρίσκεται στην βάση του φύλλου. Το βάθος των πλευρικών κόλπων παραλλάσσει έντονα. Έτσι, όταν το φύλλο έχει τέσσερις, βαθείς πλευρικούς κόλπους τότε το φύλλο χαρακτηρίζεται ως πεντάκολπο (ή πεντάλοβο), όταν οι δυο κατώτεροι κόλποι είναι αβαθείς τότε χαρακτηρίζεται ως τρίκολπο (ή τρίλοβο) και όταν µόνο ο µισχικος κόλπος είναι εµφανής τότε χαρακτηρίζεται ως πλήρες φύλλο (Σχήµα ΙV). 2

ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ( Vitis vinifera L.) ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΘΗΡΑ Πτυχιακή µελέτη

ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ( Vitis vinifera L.) ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΘΗΡΑ Πτυχιακή µελέτη ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΠΕΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ( Vitis vinifera L.) ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΘΗΡΑ Πτυχιακή µελέτη ΡΟΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών ΕΡΕΥΝΑ - ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή ερυθρών οίνων Δρ Παντελής Ζαμανίδης, Αναπληρωτής Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

δημητριακών προς σπορά, 68/193/ΕΟΚ' περί εμπορίας υλικών

δημητριακών προς σπορά, 68/193/ΕΟΚ' περί εμπορίας υλικών Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 3988, 6.5.2005 Αριθμός 228 1919 Κ.Δ.Π. 228/2005 Οι περί ΠαραγωγΙ1ς και Εμπορίας Αγενούς Πολλαπλασιαστικού Υλικού της Αμπέλου (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Αµπελογραφική Περιγραφή 23 Γηγενών και Ξενικής Προέλευσης Ποικιλιών Αµπέλου (Vitis Vinifera L.)

Αµπελογραφική Περιγραφή 23 Γηγενών και Ξενικής Προέλευσης Ποικιλιών Αµπέλου (Vitis Vinifera L.) ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ Αµπελογραφική Περιγραφή 23 Γηγενών και Ξενικής Προέλευσης Ποικιλιών Αµπέλου (Vitis Vinifera L.) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Ποιότητα Σταφυλιών Στάδια Ανάπτυξης της Ράγας Δυνατότητα Επίτευξης Βέλτιστης Τεχνολογικής Ωριμότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ

ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΠΕΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑΣ ΧΡΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΣΑΟΥΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ*ΚΑΙ*ΔΙΑΚΡΙΣΗ*ΟΜΑΔΑΣ* ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ*ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ*ΑΜΠΕΛΟΥ*(Vitis%Vinifera*L.)* ΜΕ*ΜΟΡΙΑΚΕΣ*ΜΕΘΟΔΟΥΣ *!!!

ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ*ΚΑΙ*ΔΙΑΚΡΙΣΗ*ΟΜΑΔΑΣ* ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ*ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ*ΑΜΠΕΛΟΥ*(Vitis%Vinifera*L.)* ΜΕ*ΜΟΡΙΑΚΕΣ*ΜΕΘΟΔΟΥΣ *!!! ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ)ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ)ΑΘΗΝΩΝ) ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ)ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ)ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ) )ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ)ΚΑΙ)ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ)ΤΡΟΦΙΜΩΝ)&) ΦΥΤΙΚΗΣ)ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) «ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ) )ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ») ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ*ΚΑΙ*ΔΙΑΚΡΙΣΗ*ΟΜΑΔΑΣ* ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ*ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ*ΑΜΠΕΛΟΥ*(Vitis%Vinifera*L.)*

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών

Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Δημιουργία νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου με τη μέθοδο του υβριδισμού στο Ινστιτούτο Αμπέλου Αθηνών Ποικιλίες για παραγωγή λευκών οίνων Δρ Ζαμανίδης Παντελής, Αναπληρωτής Ερευνητής, Honorary professor

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.Π.Μ.Σ. ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΠΕΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.Π.Μ.Σ. ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΠΕΛΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.Π.Μ.Σ. ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΠΕΛΟΛΟΓΙΑΣ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΞΕΝΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥ ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΛΕΥΚΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΜΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ (V. VI IFERA L.) ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΛΕΥΚΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΜΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ (V. VI IFERA L.) ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΜΠΕΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΛΕΥΚΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΙΝΟΠΟΙΗΣΙΜΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ (V. VI IFERA L.) ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΟΝΤΑΞΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Αύξηση: από την έκπτυξη των οφθαλμών (θ>10 0 C) μέχρι την ωρίμανση

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αµ ελογραφική Περιγραφή Ορισµένων Ελληνικών Ποικιλιών της Αµ έλου (Vitis vinifera L.) µε τον Κώδικα Αµ ελογραφικής Περιγραφής του O.I.V.

Αµ ελογραφική Περιγραφή Ορισµένων Ελληνικών Ποικιλιών της Αµ έλου (Vitis vinifera L.) µε τον Κώδικα Αµ ελογραφικής Περιγραφής του O.I.V. Αµ ελογραφική Περιγραφή Ορισµένων Ελληνικών Ποικιλιών της Αµ έλου (Vitis vinifera L.) µε τον Κώδικα Αµ ελογραφικής Περιγραφής του O.I.V. Μετα τυχιακή µελέτη της φοιτήτριας Νεοφύτου Σταυρούλας Α Θ Η Ν Α

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ)

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΡΑΣΙ (ΛΕΥΚΟ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - «ΠΑΝΕΚΦE» email:panekfe@yahoo.gr www.ekfe.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑ ΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2010 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Σπορά τον Απρίλιο σε βάθος 2-3 cm και σε απόσταση 15 cm Μικρή βλαστική ικανότητα σπόρων (περίπου 3-4 έτη) Αδύνατη η πιστή αναπαραγωγή των ποικιλιών Καθυστέρηση εισόδου πρέμνων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΛΩΝΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ : ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΛΩΝΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ : ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΛΩΝΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ : ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Μανόλη Ν. Σταυρακάκη Αναπληρωτή Καθηγητή Δ/ντή Εργαστηρίου Αμπελολογίας Γ.Π.Α. Εισαγωγικά Θεωρητικά και λογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ. (Σημειώσεις θεωρητικού μέρους μαθήματος) Δρ Άννα Ασημακοπούλου & Δρ Αλέξιος Αλεξόπουλος Επίκουροι καθηγητές Τμήματος Φυτικής Παραγωγής

ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ. (Σημειώσεις θεωρητικού μέρους μαθήματος) Δρ Άννα Ασημακοπούλου & Δρ Αλέξιος Αλεξόπουλος Επίκουροι καθηγητές Τμήματος Φυτικής Παραγωγής ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ (Σημειώσεις θεωρητικού μέρους μαθήματος) Δρ Άννα Ασημακοπούλου & Δρ Αλέξιος Αλεξόπουλος Επίκουροι καθηγητές Τμήματος Φυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς

Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς Αξιολόγηση και περιγραφή πέντε νέων ποικιλιών βυσσινιάς Ιωάννης Α. Χατζηχαρίσης και Κωνσταντίνος Α. Καζαντζής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας Παρουσιάζονται 5 ποικιλίες βυσσινιάς, οι

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

The art of nature Σεµινάριο Σεµινάριο Η τέχνη της αµπελουργίας και της οινοποίησης Ταξίδι στους αµπελώνες και τα κρασιά της Ελλάδας και του κόσµου Το σεµινάριο αποτελείται από 16 µαθήµατα για την αµπελουργία-οινολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑ-ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΣΕΡΑΦΕΙΜ Σ. ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑ ΙΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20.3.2014 COM(2014) 174 final ANNEXES 1 to 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της πρότασης ΟΔΗΓΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων

Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων Δρ Κοτσεριδης Γιωργος Christophe Gerland Eξέλιξη παγκόσμιας παραγωγής σε αφρώδη Source OIV, 2013 Κατανομή ανά χώρα της παγκόσμιας παραγωγής σε αφρώδη 5

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1603 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Κιθαιρώνα (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Χημική Τεχνολογία. Εργαστηριακό Μέρος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη:

FAX: 210-92 12 090. ουσία), GIBBERELLIC ACID - Έχοντας υπόψη: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα 6 7-2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Αριθ. Πρωτ.: 20928 /ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ταχ. /νση: Λ. Συγγρού

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους.

«ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους. «ΠΟΙΚΙΛΙΑΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΩΝ ΒΟΡ. ΕΛΛΑΔΑΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Κα Χ. ΣΠΙΝΘΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΠΟΝΟΣ - ΕΙΔΙΚΟΣ ΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΑΣ Κυρίες και κύριοι, Χαιρετώ με τη σειρά μου τους παρευρισκόμενους συνέδρους. Από την

Διαβάστε περισσότερα

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ

H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ H ΔΕΚΑΕΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΣΕ ΥΠΟΣΤΥΛΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ «Τα πάντα ρει» Το νέο βρίσκεται σε πάλη με το παλιό (Ηράκλειτος) Η παράδοση ως ηθική κατηγορία, αντίθετη με την παράδοση ως συσσωρευμένη γνώση

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας. Θέμα : Περπατώντας στο Πήλιο Θέλετε να οργανώσετε έναν ορειβατικό περίπατο από την Αγριά στην Δράκεια Πηλίου.

Φύλλο Εργασίας. Θέμα : Περπατώντας στο Πήλιο Θέλετε να οργανώσετε έναν ορειβατικό περίπατο από την Αγριά στην Δράκεια Πηλίου. Ενότητα Χάρτες Φύλλο Εργασίας Μελέτη χαρτών Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο.Τμήμα..Ημερομηνία. Σκοποί του φύλλου εργασίας Η εξοικείωση 1. Με την χρήση των χαρτών 2. Με την χρήση της πυξίδας 3. Με την εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ K E O Σ Ο Ε ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΡΙΑΝΚΟΥΡ 73, 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: (210) 6923102 6923291 6928224 FAX: (210) 6981182 e-mail : keosoe@otenet.gr ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2004 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ ΤΙΤΛΟΔΟΤΗΣΗ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΒΑΣΕΩΝ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η εξοικείωση με τις τεχνικές τιτλοδότησης και η κατανόηση των ογκομετρικών μεθόδων ανάλυσης. Θεωρητικό Μέρος Πάρα πολύ συχνά προκύπτει η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ Παυλής Βασίλης Γεωπόνος Διεύθυνση Αγρ. Ανάπτυξης Θεσσαλονίκης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 A. Ορισμοί 1. Αμπελοοινική περίοδος: η περίοδος παραγωγής των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1574 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Νέα Μεσημβρία (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΖΙΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Το κρασί και η παραγωγή του. Από το σταφύλι στο τραπέζι μας ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΟΜΑΔΑ 1: ΓΕΜΙΣΤΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο EΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΦΥΗΣ ΛΥΚΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΛΥΚΙΣΚΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΛΥΚΙΣΚΟΣ ( HUMULUS LUPULUS) (γερμανικά HOPFEN και αγγλικά HOPS. Ο Γεωπόνος Παύλος Καπόγλου αναφέρθηκε στις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΤΡΟΦΙΜΑ. ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD ΑΣΚΗΣΗ 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΛΙΠΩΝ & ΕΛΑΙΩΝ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, PhD Εργαστήριο Μικροβιολογίας Τροφίµων, Βιοτεχνολογίας και Υγιεινής, Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Λίπη & έλαια (Λιπίδια)

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ

2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2. ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ Υ ΡΟΣΦΑΙΡΑΣ 2.1 Ωκεανοί και Θάλασσες. Σύµφωνα µε τη ιεθνή Υδρογραφική Υπηρεσία (International Hydrographic Bureau, 1953) ως το 1999 θεωρούντο µόνο τρεις ωκεανοί: Ο Ατλαντικός, ο Ειρηνικός

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη φαινολικό και αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο Μαρία Κυραλέου Yποψήφια Διδάκτωρ Οινολογίας Tμήμα Eπιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών τηλ. 215294719 mkyrleou@u.gr

Διαβάστε περισσότερα

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1

f = c p + 2 (1) f = 3 1 + 2 = 4 (2) x A + x B + x C = 1 (3) x A + x B + x Γ = 1 3-1 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΛΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Θέµα ασκήσεως Προσδιορισµός καµπύλης διαλυτότητας σε διάγραµµα φάσεων συστήµατος τριών υγρών συστατικών που το ένα ζεύγος παρουσιάζει περιορισµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στη μνήμη των γονέων μου Ευσταθίου και Σωφρονίας. Στη σύζυγό μου Αμαλία και στο γιο μου Μάριο

Στη μνήμη των γονέων μου Ευσταθίου και Σωφρονίας. Στη σύζυγό μου Αμαλία και στο γιο μου Μάριο www.ziti.gr Στη μνήμη των γονέων μου Ευσταθίου και Σωφρονίας Στη σύζυγό μου Αμαλία και στο γιο μου Μάριο vii Πρόλογος Aμπελογραφία με τίτλο «Μαθήματα Αμπελογραφίας» εκδόθηκε αρχικά το 1992 για τις ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Η Κρήτη έχει μια από τις αρχαιότερες και πιο εύγευστες γαστριμαργικές παραδόσεις στον κόσμο, μια παράδοση γεύσεων, αρωμάτων, υλικών και τεχνοτροπιών που ξεκινά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ Το αμπέλι ή κλήμα ανήκει στην οικογένεια των Αμπελοειδών με πολλές ποικιλίες που καλλιεργούνται στις εύκρατες περιοχές της γης Το αμπέλι και η οικογένειά του ήταν γνωστά από την παλαιολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /8 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A0841 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Αμπέλου (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής

ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0. Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής ΓΕΩΔΑΙΣΙΑ Ι Μάθημα 1 0 Ι.Μ. Δόκας Επικ. Καθηγητής Γεωδαισία Μοιράζω τη γη (Γη + δαίομαι) Ακριβής Έννοια: Διαίρεση, διανομή /μέτρηση της Γής. Αντικείμενο της γεωδαισίας: Ο προσδιορισμός της μορφής, του

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αµπελουργία Οινολογία Θέµα εργασίας 1 ου εξαµήνου: «Μορφολογικές, βιοχηµικές και ανατοµικές διεργασίες κατά την πορεία ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι

2. τα ρωμαϊκά, που το λούκι έχει μετασχηματιστεί σε επίπεδο και έχει ενσωματωθεί στο καπάκι Οι αριθμοί αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, αλλά είναι σημαντικό να μελετήσουμε τον τρόπο που σημειώνονται οι αριθμοί που αποδίδουν στα σχέδια τις διαστάσεις του αντικειμένου. Οι γραμμές διαστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν.

Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό. Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. Οδηγίες μακροσκοπικών ελέγχων για τον επιβλαβή οργανισμό Grapholita molesta Busck. (Lepidoptera: Tortricidae) (κν. βλαστορύκτης της ροδακινιάς) σε ροδάκινα και νεκταρίνια για εξαγωγή στη Ρωσία Για φυτοϋγειονομικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Πεχαμετρία Προσδιορισμός των σταθερών διάστασης μονοπρωτικών και πολυπρωτικών οξέων από μετρήσεις ph Ιωάννης Πούλιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1.

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. Στο επίπεδο 0, στις πρώτες τάξεις του δηµοτικού σχολείου, όπου στόχος είναι η οµαδοποίηση των γεωµετρικών σχηµάτων σε οµάδες µε κοινά χαρακτηριστικά στη µορφή τους, είδαµε

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /11 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1327 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Πλαγιές Πάρνηθας (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Οινολογία Ι Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι Εκχύλιση συστατικών Οινοποιητής

Διαβάστε περισσότερα

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών

Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Xημική σύσταση καρπών εσπεριδοειδών Χημική σύσταση καρπού εσπεριδοειδών Εξαρτάται από τη γενετική του σύσταση αλλά επηρεάζεται (σε μεγάλο βαθμό) από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, το υποκείμενο, την άρδευση-λίπανση

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

κοινή οργάνωση της αμπελοοινικης αγοράς, ιδίως του τίτλου

κοινή οργάνωση της αμπελοοινικης αγοράς, ιδίως του τίτλου Ε.Ε. Παρ. 111(1) 1858 Κ.Δ.Π. 214/2005 Αρ. 3986, 26.4.2005 Αριθμός 214 ΟΙ ΠΕΡΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 2004 Διάταγμα δυνάμει. του άρθρου 26(2)(γ) των περί Συμβουλίου Αμπελοοινικών Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ

Αρχή της μεθόδου: MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ MAΘΗΜΑ 7 ο MEΘΟ ΟΙ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗ Αρχή της μεθόδου: Η μέθοδος στηρίζεται στις διαφορετικές διαλυτότητες των ουσιών σε δύο μη μιγνυομένους διαλύτες Δρα. Κουκουλίτσα Αικατερίνη Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

6993 706/2004. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του

6993 706/2004. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του Παρ. ΙΙΙ(Ι) Αρ. 3895, 27.8.2004 6993 706/2004 Αριθµός 706 ΟΙ ΠΕΡΙ ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΩΝ ΝΟΜΟΙ 2004 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 26 (2) (β) των περί του Συµβουλίου Αµπελοοινικών Προϊόντων Νόµων του Για καλύτερη εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Ειδικό βάρος Οξύτητα Στερεό υπόλειμμα Λακτόζη Έλεγχος παστερίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Η εταιρεία μας Η εταιρεία μας ιδρύθηκε το 2011. Όραμα και οδηγός των Vakakis Wines είναι η δημιουργία περιορισμένου αριθμού φιαλών κρασιών υψηλής ποιότητας. Στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ.

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ Στην Ελλάδα άρχισε η

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /13 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1403 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Χαλκιδική (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 7 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 3: Οξέα, Βάσεις, Ιοντική ισορροπία Θέµατα Σωστού / Λάθους Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ ιάλυµα NaHSO 4 0,1 M έχει ph > 7 στους 25 ο C. Πανελλήνιες

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ. Χημεία. Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ ΑΕΝ / ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Καθηγητής : ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΑΝΙΗΛ ΠΛΑΪΝΑΚΗΣ Χημεία Εργαστηριακή άσκηση ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΟΥ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Προσδιορισμός περιεκτικότητας άγνωστου

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα