Η Νευροψυχολογία του Ονείρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Νευροψυχολογία του Ονείρου"

Transcript

1 Ονειρογνωσία Απριλίου 2013 Βιωματικά Σεμινάρια «Επέκεινα» Κωνσταντινίδου Γεωργία Ψυχολόγος, MSc Κλινικής Νευροψυχολογίας Η Νευροψυχολογία του Ονείρου Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη, η οποία μελετά πώς η δομή και η λειτουργία του εγκεφάλου σχετίζονται με την ανθρώπινη σκέψη και συμπεριφορά. Έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον έχει προκαλέσει ο ύπνος και τα όνειρα του ανθρώπου τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς και τα δύο αποτελούν συμπεριφορά, άπτοντας το ενδιαφέρον της νευροψυχολογίας, αλλά και πολύ περισσότερο διότι, έχει αποδειχθεί επιστημονικά η σπουδαιότητα τους. Τα όνειρα διαδραματίζονται, όπως πολύ καλά ξέρουμε κατά την διάρκεια του ύπνου. H συμπεριφορά του ύπνου, συγκεκριμένα μελετήθηκε το 1913 από τον Henry Pieron, ο οποίος τον όρισε ως ένα φυσιολογικό στάδιο, το οποίο είναι απαραίτητο περιοδικά, και εξαρτώμενο από εξωτερικές και εσωτερικές συνθήκες. Οι εξωτερικές συνθήκες εστιάζονται στον κιρκάδιο ρυθμό, ο οποίος ρυθμίζεται από το φως της ημέρας, ενώ οι εσωτερικές συνθήκες αφορούν σε κάποιες ειδικές ορμόνες, οι όποιες συμβάλλουν στην έναρξη του ύπνου. Ωστόσο, ο ύπνος θεωρείται μία περίοδος ελλατωμένης κινητικότητας και απουσίας νοητικού έργου, κατά την όποια το σώμα και ξεκουράζεται, αλλά και όχι μόνο, όπως θα δούμε παρακάτω. Από την άλλη όμως, αυτό που παρατηρήθηκε από τους επιστήμονες, είναι ότι κατά την διάρκεια του ύπνου υπάρχει μία ενεργή κατάσταση έντονης εγκεφαλικής δραστηριότητας. Μάλιστα, οι παρατηρήσεις τους κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση ενέργειας μπορεί να ξεπεράσει αυτή της εγρήγορσης (Parmegianni 2003). 1

2 Εικόνα 1. Kleitman Η παραδοξότητα όμως αυτή, είχε ήδη μελετηθεί από τον αμερικανό φυσιολόγο Nathaniel Kleitman και την ομάδα του περί τα τέλη του Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι η περαιτέρω μελέτη ευοδόθηκε και από την ανάπτυξη της τεχνολογίας. Η χρήση του εγκεφαλογραφήματος (EEG) και η μαγνητική τομογραφία (mri & fmri) είναι κάποιες από τις μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν. Οι προσεγγίσεις αυτές κατέστησαν ικανούς τους ερευνητές να υποστηρίξουν ότι η λειτουργική οργάνωση του εγκεφάλου κατά την διάρκεια του ύπνου διαχωρίζεται σε 5 (πέντε) διαφορετικά στάδια, δίνοντας έμφαση στο πέμπτο στάδιο, όπου και εντόπισαν αυτή την παράδοξη συμπεριφορά του εγκεφάλου (Maquet et al., 1996). Το στάδιο αυτό ονομάστηκε REM. Στην παρακάτω εικόνα (2), παρατηρούμε έναν τυπικό ύπνος ενός ενήλικα, όπου παρατηρούνται 5 υπνικοί κύκλοι, κατά τους οποίους ο ύπνος προοδευτικά βαθαίνει, μέχρι την επέλευση του ύπνου REM. Όσο περνάει η νύχτα το βάθος του ύπνου κάθε κύκλου μειώνεται και το χρονικό διάστημα σε ύπνο REM αυξάνει. 2

3 Εικόνα 2: Στάδια του ύπνου Οι πρώτες ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, ήταν ότι κατά το στάδιο αυτό το άτομο που μελετήθηκε πραγματοποιούσε γρήγορες οφθαλμικές κινήσεις. Μάλιστα, η παρατήρηση αυτή συνετέλεσε και στην ονομασία του σταδίου αυτού (Rapid Eye Movement). Οι ανακαλύψεις όμως, δεν σταμάτησαν εκεί, καθώς επιπλέον παρατήρησαν μία αυξημένη συχνότητα στο δυναμικό ενεργείας του εγκεφαλογραφήματος, αύξηση στον καρδιακό ρυθμό και μείωση στις κινήσεις του σώματος (μυική παράλυση). Όμως, πέρα από αυτές τις παρατηρήσεις, κατά το στάδιο αυτό διαπιστώθηκε μία ιδιαίτερη συμπεριφορά για τον άνθρωπο. Πιο συγκριμένα, ο Kleitman και η επιστημονική του ομάδα διατύπωσαν μία ερευνητική υπόθεση, αφυπνίζοντας τα άτομα κατά το στάδιο REM. Αυτή η πειραματική συνθήκη ήταν εύκολα αναγνωρίσιμη, καθώς η αφύπνιση των συμμετεχόντων διενεργούνταν κατά την παρατήρηση αυτή της παραδοξότητας στα δυναμικά ενεργείας του εγκεφαλογραφήματος, που εκείνη την στιγμή καταγράφονταν. Τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι όσοι αφυπνίζονταν κατά την διάρκεια του σταδίου αυτού έκαναν μια αναφορά μίας εμπείριας, την οποία κατανόμαζαν ως ένα όνειρο. Αξίζει να προσθέσουμε ότι η αναφορά γινόταν με λεπτομέρειες, οι οποίες 3

4 μάλιστα χρωματίζονταν και συναισθηματικά. Αντίθετα, η συμπεριφορά αυτή δεν παρατηρήθηκε στους συμμετέχοντες που αφυπνίστηκαν σε non-rem στάδιο. Έτσι, το συμπέρασμα, το οποίο προέκυψε ήταν το στάδιο REM αποτελεί την νευροβιολογική βάση, όπου τα όνειρα οργανώνονται. Αξίζει σε αυτό το σημείο να προσθέσουμε τι επηρεάζει πολλές φορές την ικανότητά μας να κάνουμε ανάκληση ενός ονείρου. Σύμφωνα με τον Nielsen (2000), ποικίλλει σύμφωνα με το στάδιο ύπνου που βρίσκεται το άτομο κατά την διαδικασία αφύπνισης. Επίσης, έχει βρεθεί ότι η ικανότητα αυτή αυξάνεται με τον αριθμό των αφυπνίσεων κατά την διάρκεια του ύπνου (Cory and Ormiston, 1975, Schredl et al., 2003). Επίσης, ο Shapiro (et al., 1963), υποστήριξε ότι η απότομη αφύπνιση επιτυγχάνει μεγαλύτερη πιθανότητα αναφοράς ενός ονείρου, από μία σταδιακή αφύπνιση. Τέλος, έρευνες έχουν αποδείξει ότι με την πάροδο της ηλικίας φθίνει η ικανότητά μας να ανακαλέσουμε ένα όνειρο, λόγω αλλαγών στην φυσιολογία του ύπνου, σε αλλαγές στην παραγωγή της κορτιζόλης (ορμόνη), λόγω μεταβολών του κιρκάδιου ρυθμού ή λόγω ελλειμμάτων των μνημονικών ή άλλων μηχανισμών. Σε αυτό το σημείο, ίσως θα ήταν ενδιαφέρον, να αναφερθεί συνοπτικά η νευροβιολογική βάση του ύπνου και του ονείρου. Καταρχήν, θεωρείται ότι το όνειρο επηρεάζεται πολλές φορές από τα ερευθίσματα που προσλαμβάνουμε στην καθημερινότητα μας, δηλαδή κατά την διάρκεια της εγρήγορσης. Όταν λοιπόν, βρισκόμαστε σε εγρήγορση, προσλαμβάνουμε μέσω των 5 αισθήσεων μας διάφορα ερεθίσματα, τα οποία μέσω του θαλάμου φτάνουν στο φλοιό του εγκεφάλου. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο θάλαμος έχει έναν ρόλο σταθμού για τον εγκέφαλο, ο οποίος θα πραγματοποιήσει μία πρώτη επεξεργασία των προσληφθέντων πληροφοριών και θα αξιολογήσει ποιες από αυτές είναι σημαντικές για να φτάσουν στο φλοιό και να επεξεργαστούν και να οργανωθούν σε ένα ανώτερο επίπεδο. Ο εγκέφαλος επίσης, αποτελείται από νευρικά κύτταρα, τα οποία παράγουν νευροδιαβιβαστές, όπως για παράδειγμα, την σεροτονίνη και την νορεπινεφρίνη. Οι νευρομεταβιβαστές είναι χημικές ουσίες, οι οποίες λειτουργούν ως πληροφοριοδότες του εγκεφάλου, μεταφέροντας μηνύματα. Γίνεται λοιπόν κατανοητό ότι κατά την διάρκεια της ημέρας, ο άνθρωπος 4

5 προσλαμβάνει και επεξεργάζεται πολλά ερεθίσματα, τα οποία ο εγκέφαλος χρειάζεται να κατανοήσει και να ερμηνεύσει. Έτσι, έχουμε μία μεγάλη κατανάλωση ενέργειας. Θεωρούνταν λοιπόν αντίθετα, ότι ο ύπνος είναι μία συμπεριφορά άκρως απαραίτητη για τον άνθρωπο, έτσι ώστε να εξοικονομηθεί μία μεγάλη ποσότητα ενέργειας, η οποία θα μπορούσε να διοχετευθεί κατά την διάρκεια της εγρήγορσης. Όμως, όπως έχει ήδη προαναφερθεί, μελέτες έχουν αποδείξει ότι η σπάταλη ενέργειας κατά την διάρκεια του ύπνου και ειδικότερα κατά την διάρκεια του σταδίου REM, μπορεί να ξεπεράσει αυτή της εγρήγορσης (Parmeggiani, 2003 ; Zhang et al., 2007). Για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό θα αναφερθεί παρακάτω. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο ύπνος επέρχεται από εξωτερικές και εσωτερικές συνθήκες. Για παράδειγμα όταν πέφτει το σκοτάδι, οι κιρκάδιοι ρυθμοί μας ρυθμίζονται με τέτοιο τρόπο, όπου εκκρίνεται η ορμόνη της μελατονίνης (ορμόνη του σκότους). Η ορμόνη αυτή μαζί με την αδενοσίνη (ορμόνη) επιδρά στον υποθάλαμο του εγκεφάλου. Στην συνέχεια, ο υποθάλαμος αναστέλλει τον ανιών διχτυωτό σχηματισμό του εγκεφάλου, κλείνοντας το σύστημα του θαλάμου. Κατά αυτό τον τρόπο, εφόσον ο θάλαμος καταστέλλεται, αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει πληροφορίες και επέρχεται ο ύπνος (1 ο Στάδιο). Ουσιαστικά, είναι σαν να του δίνει το σήμα ότι πρέπει να ξεκουραστεί. Σαν μία διαδικασία αποφόρτισης, όπου ο φλοιός θα έχει την δυνατότητα να επεξεργαστεί και να παγιώσει τις νέες πληροφορίες που απέκτησε. 5

6 Υποθάλαμος Εικόνα 3: (Απρ. 2013) Μετά από αυτή την διαδικασία επέρχεται ο ύπνος, και εφόσον υπάρξουν οι απαραίτητες νευροφυσιολογικές συνθήκες, το άτομο θα φτάσει στο στάδιο REM. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο είναι ικανό να πραγματοποιήσει 4-5 κύκλους σταδίου REM, χώρις αυτό να αποτελεί μία σταθερή συνθήκη, καθώς πολλές φορές μπορεί το άτομο να μην καταφέρει να φτάσει στο συγκεκριμένο στάδιο. Σε αυτό το στάδιο, παρατηρήθηκε έκλυση του νευροδιαβιβαστή της ακετυλοχολίνης (ach). Αξιοσημείωτη είναι όμως, η δράση του συγκεκριμένου νευροδιαβιβαστή, καθώς παρατηρήθηκε ότι επιδρά στα άνω διδύμια του εγκεφάλου. Τα άνω διδύμια είναι υπεύθυνα για την οπτική παρακολούθηση και την τοπογραφική οργάνωση. Επίσης, η συγκεκριμένη δομή, σχετίζεται και με την ταχεία κίνηση των ματιών (rapid eye movement). Τέλος, η ακετυλοχολίνη δρα ανασταλτικά στην μυική απόκριση (McCarley και Massaquoi, 1992). Οι παραπάνω ενδείξεις είναι οικείες ως τα χαρακτηριστικά του ύπνου REM και των ονείρων. Αρκετά ενδιαφέροντα είναι και τα ευρήματα σχετικά από τις απεικονιστικές μεθόδους που έχουν χρησιμοποιήσει σχετικά με το ποιες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνται κατά το στάδιο του παράδοξου ύπνου. Αυτό το οποίο διαπιστώθηκε ήταν ότι κατά την διάρκεια τού ύπνου σε κάποιες περιοχές του εγκεφάλου η δραστηριότητα αυξάνεται, ενώ σε κάποιες άλλες μειώνεται. 6

7 Πιο αναλυτικά, παρατηρήθηκε μειωμένη εγκεφαλική δραστηριότητα στην περιοχή του οπτικού φλοιού, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών, προσλαμβάνοντας οπτικά ερεθίσματα. Επίσης, μείωση εγκεφαλικής δραστηριότητας παρατηρήθηκε και στον προμετωπιαίο φλοιό, ο οποίος συμβάλλει στην ικανότητα κρίσης κατά της διάρκεια της εγρήγορσης. Ενδεικτικά, σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή η παρατηρούμενη μειωμένη δραστηριότητα στην συγκεκριμένη περιοχή, ερμηνεύει ίσως το αλλόκοτο και πολλές φορές μη κοινωνικά αποδεκτό περιεχόμενο των ονείρων. Από την άλλη πλευρά, αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας παρατηρήθηκε στον ταινιωτό οπτικό φλοιό, ο οποίος σχετίζεται με την κωδικοποίηση των σύνθετων οπτικών σκηνών. Επίσης, έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δομές του μεταιχμιακού συστήματος του εγκεφάλου, με κυρίαρχες τις περιοχές του ιπποκάμπου και της αμυγδαλής, οι οποίες αφορούν τις μνημονικές λειτουργίες και τα συναισθήματα αντίστοιχα, και τέλος της περιοχή της πρόσθιας έλικας του προσαγωγίου. Εικόνα 4: Neuroscience, Purves et al., from Hobson et al.,

8 Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από αυτές τις νευροαπεικονιστικές ερμηνεύουν τα χαρακτηριστικά των ονείρων. Πιο συγκεκριμένα, η δραστηριότητα του οπτικού φλοιού που κατεγράφη, θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως την ηλεκτρική αντανάκλαση μίας μορφής κωδικοποίησης και ανάγνωσης πληροφοριών, που το νευρικό σύστημα απελευθερώνει. Έτσι, το όνειρο σύμφωνα με τον Mancia (1996) θα μπορούσαμε να πούμε ότι βιώνεται ως μία οπτική παραίσθηση, που το άτομο όμως προσπαθεί να συνθέσει για να το ερμηνεύσει κάπως λογικά. Επίσης, κατά το στάδιο REM διεγείρονται εγκεφαλικές περιοχές που χρησιμοποιούνται για την μάθηση. Η πληροφορία αυτή ερμηνεύει για ποιο λόγο εν τέλει το στάδιο της βρεφικής ηλικίας σπαταλά το μεγαλύτερο μέρος του ύπνου τους στο στάδιο REM. Η σημασία του είναι καθοριστική, διότι συμβάλλει στην ωρίμανση του υπό ανάπτυξη εγκεφάλου του βρέφους. Κατά το στάδιο αυτό παγιώνονται σημαντικές γνώσεις και πληροφορίες που προσλαμβάνει το βρέφος κατά την διάρκεια της ημέρας και που θα του είναι χρήσιμες για το υπόλοιπο της ζωής του (Raffwarg et al., 1966). Επιπρόσθετα, η ενεργοποίηση της δομής του ιπποκάμπου ερμηνεύει για ποιο λόγο πολλές φορές το περιεχόμενο του ονείρου σχετίζεται με γεγονότα της καθημερινής μας ζωής. Η αύξηση της ενεργοποίησης του ιπποκάμπου σε συνδυασμό με την μειωμένη δραστηριότητα του προμετωπιαίου φλοιού κατά την διάρκεια του ονείρου (Braun et al., 2008), θυμίζει μία άκρως αντίθετη συνθήκη που παρατηρείται σε νευροαπεικονίσεις κατά την διάρκεια μίας οικειοθελούς απευαισθητοποίησης μίας ψυχικής εμπειρίας, η οποία είναι συναισθηματικά φορτισμένη (Aderson et al., 2004). Δηλαδή, ο προμετωπιαίος (λογική) σαν να προσπαθεί να επιβληθεί στις δομές του μεταιχιακού συστήματος (συναίσθημα). Όμως, η συναισθηματική απόχρωση δίνεται και από την ενεργοποίηση της αμυγδαλής. Η αμυγδαλή, όπως και ο ιππόκαμπος, είναι δομές του μεταιχμιακού συστήματος, το κατεξοχήν σύστημα που σχετίζεται με την βίωση των συναισθημάτων. Συμπεραίνουμε λοιπόν, ότι η αμυγδαλή δίνοντας συναισθηματική απόχρωση στις αναμνήσεις μας, είναι και κατ επέκταση η δομή που ενοχοποείται για την έντονη συγκινησιακή φόρτιση που χαρακτηρίζει τα όνειρα. 8

9 Όπως ήδη έχει αναφερθεί, το στάδιο REM χαρακτηρίζεται από γρήγορες οφθαλμικές κινήσεις, οι οποίες ερμηνεύονται από την ικανότητα που δίνεται στον κοιμώμενο να σκανάρει την οπτική εικόνα του ονείρου. Επίσης, η περιγραφή του ονείρου που δίνεται από το άτομο, προέρχεται από την συμβολή του προμετωπιαίου φλοιού, ο οποίος συνθέτει όλα τα ερεθίσματα που το νευρικό σύστημα προκαλεί, προσπαθώντας να δημιουργήσει ένα σύπλεγμα ιστοριών (Hobson and McCarley, 1977). Ενώ, όσο αναφορά την μυική παράλυση και ατονία που παρατηρείται, θεωρείται ότι λειτουργεί προστατευτικά προς τον ονειρευώμενο και τους γύρω του, έτσι ώστε να μην δρα με κινήσεις έξω από το πλαίσιο των όσων διαδραματίζονται μέσα στο όνειρο. Πώς όμως ερμηνεύται από την νευροεπιστήμη το περιεχόμενο και η σημασία του ονείρου. Υπάρχουν, δύο θεωρίες, η οποία μεν θεωρεί ότι οι ατομικές σκέψεις κατά την διάρκεια αφύπνισης ταυτίζονται με αυτές κατά την διάρκεια του ονείρου, ενώ η άλλη θεωρεί ότι είναι διαφορετικές οι εμπλεκόμενες δομές σκέψης που ενεργοποιούνται κατά την διάρκεια της αφύπνισης και του ονείρου (Ruby, 2011). Αυτό το οποίο ενστερνίζεται η νευροεπιστήμη είναι ότι τίποτα στον εγκέφαλο δεν γίνεται τυχαία. Καμία σπατάλη ενέργειας δεν ξοδεύεται χωρίς αιτιολογία. Κάθε ενεργοποίηση και κάθε εγκεφαλική δραστηριότητα έχει κάποια σκοπιμότητα. Έτσι και στην περίπτωση των ονείρων, το γεγονός ότι η κατανάλωση της ενέργειας, μπορεί να ξεπεράσει αυτή της εγρήγορσης (Parmeggianni 2003) έχει μία, θα μπορούσαμε να πούμε, λογική εξήγηση. Στόχος του οργανισμού είναι να επιβίωσει μέσα στην αντιξοότητα των περιβαλλοντικών συνθηκών. Το όνειρο φαίνετα πως εξοπλίζει με γνώσεις και εμπειρίες το άτομο ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Για παράδειγμα ένα όνειρο σεξουαλικού περιεχομένου, ερμηνεύεται ως μία μέθοδος εξοικείωσης του ατόμου με μία πράξη σημαντική για την επιβίωση του. Τα όνειρα λοιπόν, σύμφωνα με τον Revonsuo (2000) συμβάλλουν προς αυτό. Θεωρείται ότι το περιεχόμενο των ονείρων πολλές φορές έχει να κάνει με γεγονότα της ζωής μας, τα οποία μας προκάλεσαν έντονο άγχος και φόβο, εγχαράχθηκαν στην μνήμη μας και αναβιώνονται με αυτό τον τρόπο, ως αν μίας προσωμείωσης του τι είναι επικίνδυνο για να μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε. Επίσης, σύμφωνα με τον Siegel (2001), το ονειρό είναι μία διαδικασία, όπου ο 9

10 εγκέφαλος αξιολογεί ποιές από τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες θα επεξεργαστεί περαιτέρω και θα τις μεταβιβάσει προς επεξεργασία σε ένα ανώτερο επίπεδο. Τέλος το γεγονός ότι το περιεχόμενο των ονείρων πολλές φορές σχετίζεται με γεγονότα της καθημερινότητάς μας, που μάλιστα πολλές φορές είναι δυσεπίλυτα, είναι διότι κατά αυτόν τον τρόπο, το άτομο έχει την ευκαιρία να τα αναβιώσει ελεύθερα (Cartwright και Lamberg, 1992), χωρίς την εποπτεία ενός «αυστηρού» προμετωπιαίου φλοιού (ο φλοιός που πράττει και κρίνει σύμφωνα με αυτό που είναι κοινωνικά αποδεκτό). Το όνειρα αδιαμφισβήτητα λοιπόν, υπάρχουν, καθώς όλοι έχουμε να περιγράψουμε τέτοιου είδους εμπείριες, και μάλιστα αποκτά ανατομικά και νευροφυσιολογικά χαρακτηριστικά, διατηρώντας από την άλλη πάντα έναν μοναδικό χαρακτήρα, καθώς το περιεχόμενό του κινητοποιείται από την προσωπική ιστορία του κάθε ατόμου. 10

11 Βιβλιογραφία 1. M.Mancia (2005), The dream between neuroscience and psychoanalysis, Schweizer Archiv Fur Neurologie und Psychiatrie, Vol.156, pp: Κέντρο μελέτης ύπνου «Γενικό Νοσοκομείο Εταγγελισμός» Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας (Διαθέσιμο στο 2010&pid=2010&cat=204) 3. M.Deak, L.J.Epstein (2009), The history of polysomnography, Sleep Medicine Clinics Vol.4, Issue 3, pp Μονάδα Μελέτης Ύπνου-Α Ψυχιατρική Κλινική Εθνικό και Καπιδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Διαθέσιμο στο 5. Brain Basics: Understanding Sleep, National Institute Neurological Disorders and stroke (Διαθέσιμο στο: 6. R.H.Hall (1998), Neurotranmitters and Sleep P.Maquet (1996) Functional neuroanatomy of human rapid-eye-movement sleep and dreaming, Nature, Vol P.M.Ruby (2011) Experimental Research on Dreaming : State of the art and Neuropsychoanalytic Perspectives, Fronties in Psychology, Vol M.Mancia (2004), The dream between neuroscience and psychoanalysis, Arch Ital Biol. Vol.142(4), pp: T.Nielsen (2012), Variations in dream recall frequency and dream theme diversity by age and sex, Frontiers in Neurology, Sleep and Cronobiology, Vol W.R.Klemm (2011), Why does REM sleep occur? A wake-up hypothesis, Frontiers in Systems Neuroscience, Vol J.W.Kalat (2001), Βιολογική Ψυχολογία, Εκδόσεις Ελλήν, Τόμος Α 14. Σ.Αναγνωστοπούλου, Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, Εκδόσεις Πασχαλίδης 11

12 12

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ. Ganong Κεφάλαιο 14

ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ. Ganong Κεφάλαιο 14 ΚΥΚΛΟΣ ΥΠΝΟΥ-ΕΓΡΗΓΟΡΣΗΣ: ΡΥΘΜΟΙ ΑΛΦΑ, ΒΗΤΑ, ΓΑΜΜΑ Ganong Κεφάλαιο 14 Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) Ρυθμοί που καταγράφονται στο ΗΕΓ Ρυθμός α: Καταγράφεται σε εγρήγορση με τα μάτια κλειστά Σχετικά ρυθμικό

Διαβάστε περισσότερα

εργασία τη Μυρσίνης Μαυρέλου και της Χαράς Μπογογιαννιδου για το μάθημα «Φυσιολογία της Συμπεριφοράς»

εργασία τη Μυρσίνης Μαυρέλου και της Χαράς Μπογογιαννιδου για το μάθημα «Φυσιολογία της Συμπεριφοράς» εργασία τη Μυρσίνης Μαυρέλου και της Χαράς Μπογογιαννιδου για το μάθημα «Φυσιολογία της Συμπεριφοράς» Η μνήμη χωρίζεται σε 3 βασικές διαδικασίες: 1) την κωδικοποιήση, 2) την παγίωση και 3) την ανάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

DANA ALLIANCE FOR BRAIN

DANA ALLIANCE FOR BRAIN ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η λειτουργία του Ύπνου και η σημασία της για τη Μνήμη και τη Μάθηση αλλά και τη Σωματική και Ψυχική Υγεία» Ενημερωτική Εκδήλωση την Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013, στο Ίδρυμα Ευγενίδου Αθήνα, Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011

EMDR Πρωτόκολλο. Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 EMDR Πρωτόκολλο Πέννυ Παπανικολοπούλου M.Sc. Ph.D Σεπτέμβριος 2011 Τηλεσκοπική Επεξεργασία / Telescopic Processing Σημείο Αναστάτωσης EMD Περιορισμένη Εστίαση σε κάθε σημείο αναστάτωσης Στρατηγική EMDr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου Θεματική Ενότητα 10: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους μελέτης του εγκεφάλου. Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Ύπνος. Στάδια συνείδησης

Ύπνος. Στάδια συνείδησης Ύπνος Εγρήγορση Στάδια συνείδησης Ύπνος Τι συµβαίνει όταν κοιµόµαστε; (νευρώνες που αυξάνουν 5 µε 10 φορές τη συχνότητα δηµιουργίας δυναµικών ενεργείας κατά τη διάρκεια του ύπνου) Γιατί κοιµόµαστε; Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού. Διδάσκων : Α.Καραπέτσας Εξάμηνο Γ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014

Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού. Διδάσκων : Α.Καραπέτσας Εξάμηνο Γ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Κλινική Νευροψυχολογία του παιδιού Διδάσκων : Α.Καραπέτσας Εξάμηνο Γ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Είναι ο ύπνος απαραίτητος για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού? (Science Illustrated,Οκτώβριος, 2010)

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Όνειρα Συμβουλές Συμβουλές και μυστικά και μυστικά

Όνειρα Συμβουλές Συμβουλές και μυστικά και μυστικά Το βιβλίο Όνειρα Συμβουλές και μυστικά: Εξετάζει και αναλύει τα όνειρα εξονυχιστικά και από κάθε όψη I Εμπλουτίζει την ανάλυση με πραγματικές περιπτώσεις I Προσεγγίζει το αντικείμενο χωρίς ειδικούς όρους,

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μελετάμε τις νοητικές λειτουργίες;

Πώς μελετάμε τις νοητικές λειτουργίες; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 2 Ερευνητικές μέθοδοι της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Πώς μελετάμε τις νοητικές λειτουργίες; Πειραματική γνωστική ψυχολογία Μελέτη των νοητικών λειτουργιών φυσιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 12: Συναισθήματα Θεματική Ενότητα 12 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις διαστάσεις των συναισθημάτων, στο μηχανισμό λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα. Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ημερομηνία Ώρα Αίθουσα Ναύπακτος 9 Μαρτίου 2013 6 μμ Παπαχαραλάμπειος ΤΙΤΛΟΣ: Η Σημασία του στρες και του ύπνου στη ζωή του/της

Διαβάστε περισσότερα

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών Ενότητα 2: Κατηγοριοποιήσεις Μάθησης & Μνήμης Κωνσταντίνος Παπαθεοδωρόπουλος Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση των γενικών αξόνων που

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Μελέτη του εγκεφάλου Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

«Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των αντιλήψεων, σκέψεων, συναισθημάτων,

«Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των αντιλήψεων, σκέψεων, συναισθημάτων, 9 Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Το πρόβλημα της συνείδησης Μια απόπειρα ορισμού της συνείδησης «Η κανονική νοητική συνθήκη των ανθρώπων σε κατάσταση εγρήγορσης, που χαρακτηρίζεται από την εμπειρία των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συναισθήματα Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανατομία του Ύπνου

Η Ανατομία του Ύπνου ΗΑνατομίατουΎπνου Ο διαχωρισμός των κυμάτων σε 4 κατηγορίες έχει γίνει σύμφωνα με τις συχνότητές τους. Αυτές οι κατηγορίες είναι οι ακόλουθες: Κύματα Δ με συχνότητα (0-4 Ηz), που καταγράφονται κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο

Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο Stress & Πόνος συνδέονται; μέρος 6ο Συνδυασμός Κρανιοϊερής Θεραπείας και Νευροθεραπείας: Μια θεραπευτική προταση για τον χρόνιο πόνο. Μπορεί ο συνδυασμός της Κρανιοϊερής Θεραπείας του Upledger και της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών Ενότητα 1: Εισαγωγή - Γενικοί Ορισμοί Κωνσταντίνος Παπαθεοδωρόπουλος Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σήμανση και συζήτηση των κύριων γενικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κεφάλαιο 1. Ψυχολογία: Τα στάδια εξέλιξης μίας επιστήμης ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Οι ρίζες της Ψυχολογίας: Το μονοπάτι προς μία επιστήμη του νου. Οι πρόγονοι

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ. Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ. Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων Θεματική Ενότητα 2 Στόχοι: Η κατανόηση, εκ μέρους των φοιτητών, της βιολογικής και φυσιολογικής βάσης των κινήτρων, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 4 Γνωστική ψυχολογία Οι πληροφορίες του περιβάλλοντος γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας από τον εγκέφαλο μέσω γνωστικών διαδικασιών (αντίληψη, μνήμη,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΝΔΙΚΗΣ ΚΑΝΑΒΗΣ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΥΣΙΤΣΑΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΟ ST THOMAS HOSPITAL TΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΝΔΙΚΗΣ ΚΑΝΑΒΗΣ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΥΣΙΤΣΑΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΟ ST THOMAS HOSPITAL TΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΝΔΙΚΗΣ ΚΑΝΑΒΗΣ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΥΣΙΤΣΑΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΟ ST THOMAS HOSPITAL TΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ Η μαριχουάνα και το χασίς είναι ψυχοτρόπες ουσίες που παράγονται από το φυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης

Τρόποι εξάσκησης της μνήμης και μέθοδοι καλυτέρευσης Η μνήμη είναι μια νοητική ικανότητα με την οποία αποθηκεύουμε, αναγνωρίζουμε και ανακαλούμε, αλλά και αναπλάθουμε πληροφορίες ή εμπειρίες. Με άλλα λόγια, με τη μνήμη αποθηκεύουμε και διατηρούμε δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΥΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Σημειώσεις Ανατομίας - Φυσιολογίας Ι Σκοπός της λειτουργίας του νευρικού συστήματος Προσαρμόζει τις λειτουργίες του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Συνείδηση & Ύπνος. Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας

ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Συνείδηση & Ύπνος. Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Συνείδηση & Ύπνος Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας Σύστημα Συνείδησης Συνείδηση: Η κατάσταση επίγνωσης του εαυτού και

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163

Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Εργάστηκαν οι: Δαρειώτη Φωτεινή, 111320130032 Κανέλλη Ζωή-Ειρήνη, 11320130041 Έλενα Τσιάρλεστον, 113201300163 Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαχαρούλα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική ερμηνεία της προσωπικότητας - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγος

Βιολογική ερμηνεία της προσωπικότητας - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγος Είναι εντυπωσιακό ότι ετυμολογικά η λέξη «ψυχή» προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα «ψύχω» ( «πνέω»), ότι αρχικό περιεχόμενο της έννοιας της ψυχής επομένως υπήρξε η «πνοή», δηλαδή η βιολογική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 3 Η φυσιολογία των γνωστικών διεργασιών Πέτρος Ρούσσος Η νευροψυχολογική βάση των γνωστικών διεργασιών Γνωστική νευροεπιστήμη: μελετάει τους τρόπους με τους οποίους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΟ 11 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΘΕΜΑ Β 1. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΦΥΣΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΦΥΣΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «Σύγχρονες Τάσεις στη Διδακτική των Βιολογικών Μαθημάτων και Νέες Τεχνολογίες»

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφορά κινητοποίηση Συναίσθημα. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Συμπεριφορά κινητοποίηση Συναίσθημα. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Συμπεριφορά κινητοποίηση Συναίσθημα Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Συμπεριφορά-κινητοποίηση Συμπεριφορά-κινητοποίηση Το σύνολο των διεργασιών που είναι υπεύθυνο για το ποιόν μιας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 96ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11303 Ι. Το σύστημα των ενδοκρινών αδένων είναι το ένα από τα δύο συστήματα του οργανισμού μας που συντονίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΡΕΠΤΙΚΟΙ- (ΚΑΤΟΠΤΡΙΚΟΙ) ΝΕΥΡΩΝΕΣ MIRROR NEURONES. Ενσυναίσθηση

ΚΑΘΡΕΠΤΙΚΟΙ- (ΚΑΤΟΠΤΡΙΚΟΙ) ΝΕΥΡΩΝΕΣ MIRROR NEURONES. Ενσυναίσθηση ΚΑΘΡΕΠΤΙΚΟΙ- (ΚΑΤΟΠΤΡΙΚΟΙ) ΝΕΥΡΩΝΕΣ MIRROR NEURONES Ενσυναίσθηση Ενσυναίσθηση (Empathy) Με τον όρο «ενσυναίσθηση» περιγράφουμε τη μη λεκτική ικανότητα των ανθρώπων (αλλά και των πιο εξελιγμένων ζώων) να

Διαβάστε περισσότερα

Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Άγχος. Γυρίζω σελίδα... στο. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα

Καλλίοπη Εμμανουηλίδου. Άγχος. Γυρίζω σελίδα... στο. Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα Καλλίοπη Εμμανουηλίδου Άγχος Γυρίζω σελίδα... στο Πρακτικός όδηγός με εύκόλα βηματα ΠΡΌΛΟΓΟΣ Αν μπορούσαμε να συμπυκνώσουμε σε μια λέξη όλες εκείνες τις συναισθηματικές καταστάσεις που μας δυσκόλεψαν,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 3: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: I Θεματική Ενότητα 3: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για τις πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ

ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΜΑ 10ο ΜΕΡΟΣ Γ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ Πρόσφατες εργασίες έχουν αποδείξει ότι στη μνήμη παρεμβαίνουν πολλές περιοχές του εγκεφάλου Παρ όλα αυτά, υπάρχουν διαφορετικοί τύποι μνήμης και ορισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία Θεματική Ενότητα 2: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων Α.Καραπέτσας

Διδάσκων Α.Καραπέτσας Διδάσκων Α.Καραπέτσας Άνδρες και γυναίκες είναι εξίσου έξυπνοι, κάθε φύλο όμως με το δικό του τρόπο. (Science Illustrated, Σεπτέμβριος,2010) 2 Διαφέρουμε εγκεφαλικά? 3 Ο Richard Haier, (του Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 4: Βιολογικές Βάσεις της Ψυχολογίας

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 4: Βιολογικές Βάσεις της Ψυχολογίας Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 4: Βιολογικές Βάσεις της Ψυχολογίας Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Εισαγωγή στις βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία. Πέτρος Ρούσσος

Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία. Πέτρος Ρούσσος 4 Εφαρμοσμένη Γνωστική Ψυχολογία (ΨΧ 90) Πέτρος Ρούσσος Η μνήμη στο εργαστήριο και στην καθημερινή ζωή Ebbinghaus (1885) vs. Bartlett (1932) Neisser (1976): οικολογική εγκυρότητα Banaji & Crowder (1989)

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός σημαίνει απώλεια ελέγχου, σε οποιαδήποτε ουσία και αν αναφέρεται (αλκοόλ, ναρκωτικά, κάπνισμα κτλ).

Εθισμός σημαίνει απώλεια ελέγχου, σε οποιαδήποτε ουσία και αν αναφέρεται (αλκοόλ, ναρκωτικά, κάπνισμα κτλ). Εθισμός ΚΡΑΝΙΟΪΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΘΙΣΜΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΙΣΜΟΣ Εθισμός σημαίνει απώλεια ελέγχου, σε οποιαδήποτε ουσία και αν αναφέρεται (αλκοόλ, ναρκωτικά, κάπνισμα κτλ). Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

«Μάθηση και συναίσθημα. Η αναγκαιότητα της διαφοροποίησης»

«Μάθηση και συναίσθημα. Η αναγκαιότητα της διαφοροποίησης» «Μάθηση και συναίσθημα. Η αναγκαιότητα της διαφοροποίησης» Δρ. Μάριος Κωνσταντίνου 1 & 2 Κλινικός και Δικανικός Παιδονευροψυχολόγος 1 Κέντρο Γνωστικής και Συμπεριφορικής Θεραπείας Διευθυντής & 2 Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας.

Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Οι νευρικοί μηχανισμοί της οπτικής επιλογής : από την πλευρά της νευροψυχολογίας. Ανάργυρος Β.Καραπέτσας Χειμερινό εξάμηνο: 2013 2014 Εισαγωγή Σε αυτό το άρθρο υποστηρίζεται ότι οι νευροψυχολογικές μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία Εισαγωγή στην Ψυχολογία Ενότητα 10: Μνήμη: Δομικά μέρη και Λειτουργία Διδάσκουσα: Ειρήνη Σκοπελίτη Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Παρουσίαση της μνημονικής

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικοκινητική Αγωγή

Μουσικοκινητική Αγωγή Μουσικοκινητική Αγωγή Τι είναι η Μουσικοκινητική Αγωγή Αρχές της Μουσικοκινητικής Αγωγής (Carl Orff) Παιδαγωγικές βάσεις της Μουσικοκινητικής Αγωγής Ποιοι οι στόχοι της Μουσικοκινητικής Αγωγής Αυτοσχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΦυσιολογίαΝευρικούΣυστήµατος 1 0 Μάθηµα Στοιχεία Ανατοµίας Λειτουργίας του ΝΣ Τεχνικές Λειτουργικής Απεικόνισης Λειτουργία της Γλώσσας ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ΝΣ συντονίζει τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα

Υποχρεωτικά Μαθήµατα Κατάλογος Προσφερόµενων Μαθηµάτων Κωδικοποίηση Μαθηµάτων Ο φοιτητής µπορεί να αναγνωρίζει τα µαθήµατα που προσφέρονται σε κάθε έτος από τον κωδικό αριθµό που συνοδεύει κάθε εξαµηνιαίο µάθηµα, που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύτταρα του νευρικού συστήµατος. Το βιολογικό υπόστρωµα της συµπεριφοράς. Το κυτταρικό σώµα περιέχει τον πυρήνα. Ηδοµήκαιηλειτουργίατωννευρώνων

Τα κύτταρα του νευρικού συστήµατος. Το βιολογικό υπόστρωµα της συµπεριφοράς. Το κυτταρικό σώµα περιέχει τον πυρήνα. Ηδοµήκαιηλειτουργίατωννευρώνων Το βιολογικό υπόστρωµα της συµπεριφοράς Dr Λυράκος Γεώργιος Μάθηµα 3 ο ΤΕΙ Φυσικοθεραπείας Ψυχολογία Υγείας Ηδοµήκαιηλειτουργίατωννευρώνων Οι νευρώνες µεταβιβάζουν ηλεκτρικά σήµατα από τη µια περιοχή του

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κεφάλαιο 1. Ψυχολογία: Τα στάδια εξέλιξης μίας επιστήμης ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΑ Οι ρίζες της Ψυχολογίας: Το μονοπάτι προς μία επιστήμη του νου. Οι πρόγονοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΒΑΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων. Μεταιχµιακό Σύστηµα Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Μεταιχµιακό Σύστηµα Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά Γάγγλια µεταιχµιακό (στεφανιαίο) σύστηµα διάµεσος εγκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Τσορµπατζούδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού

Χαράλαµπος Τσορµπατζούδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Χαράλαµπος Τσορµπατζούδης Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισµού Σέρρες 14/12/10 lambo@phed.auth.gr Φοβάµαι πως κύριο ζητούµενο της εκπαίδευσής µας είναι να

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή.

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή. Φεβρουάριος Ιούνιος 2016 Μύρινα Λήμνου Σκοπός του προγράμματος: Στόχος του

Διαβάστε περισσότερα

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος Ο θάλαμος: «πύλη προς τον εγκέφαλο» Είναι μια μεγάλη συλλογή νευρώνων στο διεγκέφαλο Παίρνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού Ερευνητική Εργασία Β Λυκείου Σχολικό έτος: 2013-2014 Από την αρχαία Ελλάδα στη σύγχρονη εποχή, ο αθλητισμός και τα φαινόμενα της βίας και του ντόπινγκ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας!

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο ΠΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ! Όλοι νιώθουν πόνο, αλλά δεν συνεχίζουν να πονάνε όλοι. Οι λίγοι άτυχοι που συνεχίζουν να πονάνε αποκτούν οικονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 8 ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Στρεσογόνοι παράγοντες στην καθημερινή ζωή. Προσωπικά γεγονότα και μικρές ενοχλήσεις που μας εκνευρίζουν καθημερινά. Th H l Ri h

Διαβάστε περισσότερα

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων

Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Η αλληλεπίδραση Σεξουαλικής λειτουργίας, Σκέψης, Συναισθηματικής διάθεσης και Αισθήσεων Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούμε, ότι βλέπουμε τον εξωτερικό κόσμο με τα μάτια μας, στην πραγματικότητα όμως, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

"Μάθηση της επιστήμης του πόνου"

Μάθηση της επιστήμης του πόνου "Μάθηση της επιστήμης του πόνου" Η μάθηση της επιστήμης του πόνου, μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο ή ακόμα και να μας κάνει να τον αποφύγουμε, αναφέρουν σε άρθρο τους οι Lorimer Moseley, Professor of Clinical

Διαβάστε περισσότερα

Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών

Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών Η θεωρία επεξεργασίας πληροφοριών: Ιστορία μέθοδοι επισκόπηση ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ Η τυπική θεωρία Επεξεργασίας Πληροφοριών 1 Επεξεργασία Πληροφοριών Η επικρατούσα μεταφορά: ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΙΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ Σπουδάστριες: Καρατζά Ευαγγελία Φερεντίνου Στεφανία Αναφορές υπάρχουν από την Αρχαία Ελλάδα Απρίλιο 1963 : Εμφάνιση

Διαβάστε περισσότερα

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών. Ενότητα 4: Βιωματική Μνήμη Κωνσταντίνος Παπαθεοδωρόπουλος Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών. Ενότητα 4: Βιωματική Μνήμη Κωνσταντίνος Παπαθεοδωρόπουλος Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Νευροβιολογία των Μνημονικών Λειτουργιών Ενότητα 4: Βιωματική Μνήμη Κωνσταντίνος Παπαθεοδωρόπουλος Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ορισμός της βιωματικής μνήμης μέσα από μια ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ.

Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Ψυχολογική Προετοιμασία Αθλητών Τσορμπατζούδης Χαράλαμπος ΤΕΦΑΑ-Α.Π.Θ. Προσοχή - Συγκέντρωση Η συγκέντρωση αναφέρεται στην ικανότητα συνειδητής κατεύθυνσης της προσοχής σε ένα συγκεκριμένο μέρος του πεδίου

Διαβάστε περισσότερα