Η διαχείριση της διαφορετικότητας και του πολυπολιτισμικού φαινομένου στο Σύνταγμα της Ινδίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η διαχείριση της διαφορετικότητας και του πολυπολιτισμικού φαινομένου στο Σύνταγμα της Ινδίας"

Transcript

1 Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Νομική Σχολή Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Δημοσίου Δικαίου Ακαδημαϊκό Έτος Συγκριτικό και Ευρωπαϊκό Δημόσιο Δίκαιο Διδάσκων: Γ. Γεραπετρίτης Η διαχείριση της διαφορετικότητας και του πολυπολιτισμικού φαινομένου στο Σύνταγμα της Ινδίας Επιμέλεια: Γιώργος Νικολού (Α.Μ. 758) Αθήνα Μάιος

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. Εισαγωγή Α. Δημογραφικά στοιχεία σελ. 3 Β. Ιστορική προσέγγιση σελ. 4 ΙΙ. Το οργανωτικό τμήμα του Συντάγματος Α. Το συνταγματικό κείμενο σελ. 6 Β. Ομοσπονδιακό ή ενιαίο κράτος; σελ. 7 Γ. Οι τρεις εξουσίες σελ Η νομοθετική εξουσία σελ Η εκτελεστική εξουσία σελ Η δικαστική εξουσία σελ. 11 ΙΙΙ. Τα δικαιώματα εντός του συνταγματικού χάρτη Α. Ισότητα και διαφορετικότητα σελ. 12 Β. Ελευθερία και ενότητα σελ. 14 IV. Συμπεράσματα σελ. 16 Βιβλιογραφία σελ. 18 2

3 Ι. Εισαγωγή Α. Δημογραφικά στοιχεία Η Ινδία αποτελεί ίσως το αρχετυπικό στην ιστορική του εξέλιξη και σύγχρονη του απόληξη παράδειγμα μιας παντοειδούς πολυμορφίας: εθνοτικά, γλωσσικά, θρησκευτικά, πολιτισμικά, κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά η απίθανη συγκέντρωση των επί μέρους διαφορετικοτήτων αποτελεί, κατά τρόπο ειρωνικό, το μοναδικό κοινό σημείο των χαρακτηριστικών της χώρας. Είναι έτσι το δεύτερο πολυπληθέστερο κράτος στον κόσμο, με κατοίκους, μετά την Κίνα (την οποία και προβλέπεται να ξεπεράσει έως το 2025, χάρη στους ακόμη ταχείς ρυθμούς αύξησης του πληθυσμού της) και, συνεπώς, η «μεγαλύτερη δημοκρατία του πλανήτη», όπως χαρακτηριστικά λέγεται. Πάνω από 50 πόλεις της μετρούν πληθυσμό μεγαλύτερο του ενός εκατομμυρίου κατοίκων, ενώ έρχεται έβδομη σε γεωγραφική έκταση στην παγκόσμια κατάταξη, με τ. χλμ. Το συνολικό της Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν είναι το 10 ο μεγαλύτερο στον κόσμο, κατά κεφαλήν προσδιοριζόμενο, όμως, είναι μόλις 125 ο παγκοσμίως, γεγονός που αποδίδει την ακραία φτώχεια υπό την οποία διαβιούν ευρέα τμήματα του πληθυσμού της. Σύμφωνα δε με πρόσφατες μελέτες έχει στη διάθεσή της τον 4 ο ισχυρότερο στρατό παγκοσμίως 1. Η πολυδιάσπαση αυτών των κολοσσιαίων μεγεθών, ιδίως δε του πληθυσμιακού, όταν προσεγγισθούν με βάση επί μέρους κριτήρια δίνει την εικόνα ενός απόλυτου και αλληλοτεμνόμενου μωσαϊκού. Η χώρα αριθμεί περίπου 400 φυλές, ενώ μολονότι στο επίπεδο της θρησκείας οι Ινδουιστές συνιστούν τη συντριπτική πλειοψηφία (80.5%), συνυπάρχουν μαζί με πληθώρα άλλων θρησκειών, εκ των οποίων οι κυριότερες είναι το Ισλάμ (13.4%), ο Χριστιανισμός (2.3%), οι Σιχ (1.9%) και ο Βουδισμός (1.9%). Το σκηνικό καταγωγικού κατατεμαχισμού επιτείνει η γλωσσική πολυμορφία, καθώς τα Ινδικά (τα οποία μαζί με τα αγγλικά συναποτελούν τις δύο επίσημες γλώσσες της Ινδικής Δημοκρατίας, οι οποίες χρησιμοποιούνται από την Κεντρική Κυβέρνηση) μιλάει μόλις το 45% του πληθυσμού. Πέραν αυτών υπάρχουν ακόμη 28 γλώσσες με πάνω από 1 εκατομμύριο ομιλητές, ενώ υφίστανται 22 συνταγματικά αναγνωρισμένες γλώσσες, 1 3

4 αναγνωρισμένες από τις αντίστοιχες περιφέρειες (states) σύμφωνα με εθνογραφικές μελέτες ο συνολικός αριθμός των ομιλούμενων στην Ινδία γλωσσών ξεπερνάει τις 400 2, ενώ ας σημειωθεί ότι ο όρος «ινδικά» είναι σχηματικός, καθ όσον αναφέρεται σε σύνολο αρκετών περαιτέρω διαλέκτων. Τέλος, η χώρα, παρά την έντονη προϊούσα οικονομική της ανάπτυξη, που ανέρχεται σε ρυθμούς 6-7% του ΑΕΠ 3, εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά αναλφαβητισμού, ανερχόμενα στο 26% του πληθυσμού, παρότι η μείωση από το 88% του 1947, οπότε και επήλθε η ανεξαρτητοποίηση από τη βρετανική κυριαρχία, φαντάζει τεράστια, αλλά και να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα φτώχειας (25% του πληθυσμού ή περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κάτω από 1,25 δολλάρια την ημέρα), μολονότι και εν προκειμένω η οικονομική μεγέθυνση και η άνοδος του βιοτικού επιπέδου είχαν ευεργετικά αποτελέσματα. Β. Ιστορική προσέγγιση Το ομοσπονδιακό σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο θα αναπτυχθεί παρακάτω, αντανακλά την πάγια διαίρεση της Ινδικής χερσονήσου σε πολλά μικρά επί μέρους κρατίδια, τα οποία κυβερνούσαν τοπικοί ηγεμόνες, καθ όλη τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της. Περί τον 9 ο και 10 ο μ.χ. αιώνα αρχίζει μια περίοδος μακράς επικυριαρχίας της Ινδίας από ξένους κατακτητές (οι οποίοι, ωστόσο, αντιλαμβανόμενοι συνήθως την ιδιαιτερότητα της χώρας θα φρόντιζαν να καταλείπουν πάντοτε ευρέα περιθώρια αυτονομίας στους γηγενείς πληθυσμούς),η οποία δεν θα ολοκληρωθεί παρά το Οι πρώτοι ήταν οι Μουσουλμάνοι, οι οποίοι προωθήθηκαν πέραν του Ινδού Ποταμού, οδηγώντας στην εγκαθίδρυση του Σουλτανάτου του Δελχί το 1206 μ.χ., οι οποίοι ωστόσο σεβάστηκαν τα έθιμα και τις παραδόσεις του πληθυσμού. Αντίθετα, ιδιαίτερα βίαιη ήταν η προώθηση του Ταμερλάνου και των ορδών του προς την Ινδία, η οποία με τη σειρά της εξασθένισε το Σουλτανάτου, ευνοώντας την ανάδυση της Αυτοκρατορίας της Vijayanagara, η οποία αναδείχθηκε στο νότιο τμήμα της Ινδίας και διήρκεσε από το 1336 έως το Κατά την περίοδο από το 16 ο αιώνα έως το 1857 το μεγαλύτερο τμήμα της Ινδίας κυβερνήθηκε από μία μικτή περσικο-μογγολική μουσουλμανική αυτοκρατορική δυναστεία, διάστημα το οποίο χαρακτηρίστηκε από οικονομική και πολιτισμική άνθηση

5 Από τις αρχές του 17 ου αιώνα είχε ξεκινήσει η διείσδυση των Ευρωπαίων στην περιοχή, κυρίως με τη δημιουργία εμπορευματικών σταθμών από την Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών, η οποία αναζητούσε πρόσβαση στις πρώτες ύλες της χερσονήσου και, αφού κατέλαβε τον έλεγχο της περιοχής της Βεγγάλης, έφτασε στα 1820 να ελέγχει, μέσω του στρατιωτικού βραχίονα που είχε αναπτύξει, το μεγαλύτερο τμήμα της Ινδίας. Η μέριμνα της Εταιρείας δεν αφορούσε πια μόνο ζητήματα εμπορικών συναλλαγών, αλλά βαθμιαία επεκτάθηκε και σε εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και κοινωνικά θέματα, αναβαθμιζόμενη έτσι σε ουσιαστική επικυριαρχία επί του γηγενούς πληθυσμού. Η κατάσταση αυτή δεν έγινε ανεκτή και πυροδότησε την Εξέγερση του 1857, κλονίζοντας την εξουσία της Εταιρείας, η οποία διαλύθηκε, με αποτέλεσμα η χώρα να υπαχθεί άμεσα στην κυριαρχία του βρετανικού στέμματος. Η νέα περίοδος χαρακτηρίστηκε, ιδίως μετά το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου, από εντόνως κατασταλτικές πολιτικές των Βρετανών κυβερνητών έναντι του τοπικού στοιχείου, γεγονός που προκάλεσε την εκδήλωση του διάσημου κινήματος μη-βίας και μη-συνεργασίας των Ινδών υπό το Μαχάτμα Γκάντι. Τελικώς, υπό την πίεση της μη-συνεργασίας εκ μέρους του Κογκρέσου (που είχε ιδρυθεί ήδη από το 1885), της σημαντικής συνεισφοράς της χώρας στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο, στο πλευρό των Βρετανών, αλλά και την ανάδυση του μουσουλμανικού ριζοσπαστισμού, η χώρα κέρδισε την ανεξαρτησία της το 1947 (μαζί με το Πακιστάν, το ισλαμικό κομμάτι της κυρίως χερσονήσου). Έκτοτε, η Ινδία έχει αποδυθεί με επιτυχία σε έναν αξιοθαύμαστο αγώνα να προσεγγίσει τον αναπτυγμένο κόσμο σε όρους υποδομών, οικονομικής ανάπτυξης και θεμελιωδών παροχών, με το δυσθεώρητο των μεγεθών της, εντούτοις, να καθιστά το εγχείρημα ιδιαίτερα δυσχερές. Ο βασικός πολιτικός παίκτης από την ανεξαρτησία και εντεύθεν ήταν το Εθνικό Κόμμα του Κογκρέσου 4, το οποίο ίδρυσε ο Γιαβαχαρλάλ Νεχρού και κληρονομείται έκτοτε διαδοχικά από τους απογόνους του, την Ίντιρα Γκάντι, το Ρατζίβ Γκάντι, τη Σόνια Γκάντι και, εσχάτως, το γιο της τελευταίας, Ραούλ Γκάντι ας σημειωθεί ότι μόλις το 2014 το αντίπαλο κεντροδεξιό κόμμα μπόρεσε να σχηματίσει για πρώτη φορά αυτοδύναμη κοινοβουλευτικά κυβέρνηση. 4 Md. Ayub Mallick, Indian Federation and the Multicultural Context (2013), Journal of Management & Public Policy, 27, 32. 5

6 ΙΙ. Το οργανωτικό τμήμα του Συντάγματος Α. Το συνταγματικό κείμενο Το Σύνταγμα της Ινδίας ψηφίστηκε και τέθηκε σε ισχύ το 1950, τρία χρόνια μετά την ανεξαρτητοποίηση της χώρας. Πρόκειται για το μακροσκελέστερο Σύνταγμα της υφηλίου, με 448 άρθρα, χωρισμένα σε 25 κεφάλαια, ακολουθούμενα από 12 λίστες (κυρίως ειδικότερων ρυθμίσεων και προνομίων των περιφερειών) και 5 παραρτήματα, σε ένα σύνολο σχεδόν λέξεων. Αρκετά στοιχεία αντλήθηκαν από συντακτικούς επί της ουσίας νόμους της βρετανικής επικυριαρχίας, με βασικότερο το «Government of India Act» του 1935, ο οποίος παρότι δεν εφαρμόστηκε σε όλη του την έκταση δάνεισε τα βασικά χαρακτηριστικά της συνταγματικής αρχιτεκτονικής στο κείμενο του Οι εργασίες της Εθνοσυνέλευσης, που είχε αναδειχθεί το 1947, διήρκεσαν σχεδόν τρία χρόνια και το κείμενο πρωτοδιατυπώθηκε τόσο στα αγγλικά όσο και σε επίσημη μετάφραση στα ινδικά. Το Σύνταγμα είναι εξαιρετικά λεπτομερειακό στον τρόπο με τον οποίο κατανέμει την εξουσία, ενώ ο χαρακτήρας του είναι μάλλον αυστηρός, παρότι από την κατάρτισή του έχει αναθεωρηθεί ήδη 98 φορές (καθ όσον η αναθεώρηση αφορά στην πλειονότητα των περιπτώσεων ζητήματα που σε άλλα κράτη ρυθμίζονται σε επίπεδο κοινού νόμου). Για την αναθεώρησή του απαιτείται η πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών και των δύο Βουλών, η οποία, παράλληλα, δεν πρέπει να είναι μικρότερη των 2/3 των παρόντων, ενώ χρειάζεται και η συναίνεση του Προέδρου της Δημοκρατίας 5 (ας σημειωθεί, μολαταύτα, πως για σειρά διατάξεων απαιτείται επικύρωση της αναθεώρησης τουλάχιστον από τις μισές περιφέρειες, προκειμένου αυτή να καταστεί ενεργή 6 ). Το ίδιο το κείμενο στο προοίμιό του ορίζει πως η Ινδία είναι μια «κυρίαρχη, σοσιαλιστική, κοσμική, ρεπουμπλικανική δημοκρατία», σε μια διατύπωση που αναδεικνύει την εν ισότητι ενότητα ως προέχον στοιχείο συγκρότησης του νέου κράτους και επαναλαμβάνει πανηγυρικά το τρίπτυχο της γαλλικής επανάστασης 7. 5 Mahendra P Singh and Surya Deva, The Constitution of India: symbol of unity in diversity (2005), Yearbook of Public Law, Germany, 649, Άρθρο 368 του Ινδικού Συντάγματος, (2) (a) to (e) 7 Άρθρο 368 του Ινδικού Συντάγματος: «WE, THE PEOPLE OF INDIA, having solemnly resolved to constitute India into a SOVEREIGN SOCIALIST SECULAR DEMOCRATIC REPUBLIC and to secure to all its citizens: 6

7 Β. Ομοσπονδιακό ή ενιαίο κράτος; Τυπικά το σύστημα της Ινδίας είναι ομοσπονδιακό, τμήμα της θεωρίας όμως έχει προκρίνει τη σύλληψή του ως ημι-ομοσπονδιακού, κατά τη σχετική διατύπωση 8. Ενώ, η εξουσία όντως κατανέμεται μεταξύ του εθνικού κέντρου και των 36 περιφερειών/πολιτειών 9 (οι οποίες με τη σειρά τους χωρίζονται σε 29 πολιτείες και 7 εδαφικές περιφέρειες, με κύρια διαφορά μεταξύ των δύο ότι οι δεύτερες υπάγονται απευθείας στην εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης και δεν εκλέγουν κυβερνήτη-ωστόσο, στο πλαίσιο της παρούσας ανάπτυξης, η διάκριση δεν έχει ιδιαίτερη σημασία), η κατανομή αυτή έχει ρητή κατοχύρωση στο Σύνταγμα, η νομοθετική εξουσία ασκείται από δύο Βουλές, η δικαστική είναι ιδιαίτερα ενισχυμένη, εντούτοις κάποιες ιδιαίτερες εξουσίες του εθνικού κέντρου αποτρέπουν τη μονοσήμαντη καταχώρηση του κράτους ως «ομοσπονδιακού» 10. Έτσι, δεν υφίστανται παράλληλα δικαιοδοτικά συστήματα μεταξύ κέντρου και περιφερειών (όπως στο ομοσπονδιακό πρότυπο των ΗΠΑ), αλλά ένα ενιαίο σύστημα, οι κυβερνήτες των περιφερειών διορίζονται από τον Πρόεδρο της Ινδίας (μολονότι την πραγματική εξουσία ασκούν οι αναδεικνυόμενοι πρωθυπουργοί των περιφερειών, από κοινού με τα υπουργικά τους συμβούλια), υπάρχει ενιαίο Σύνταγμα (και όχι και πολιτειακά), ενώ κρίσιμη είναι η εξουσία του κέντρου να αναρρυθμίζει κατά τη βούλησή του τα όρια και την έκταση των περιφερειών. 11 Επιπλέον, το άρθρο 356 διαλαμβάνει ουσιαστικά περί ρήτρας επανόδου των εξουσιών της περιφέρειας στο εθνικό κέντρο, σε περίπτωση που «η διακυβέρνηση της περιφέρειας δεν μπορεί να αχθεί εις πέρας, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του Συντάγματος» 12 7 (ουσιαστικά σε περίπτωση αποτυχίας λειτουργίας της συνταγματικής μηχανικής), διάταξη που έτυχε μάλιστα συχνής εφαρμογής κατά το παρελθόν σε επείγουσα περίσταση, το σύστημα μπορεί έτσι να τραπεί διαμιάς από ομοσπονδιακό σε ενιαίο, έστω κι αν η εφαρμογή τελεί υπό την ανάγκη συνδρομής αυστηρών προϋποθέσεων. Όπως σημειώθηκε, το ίδιο το Σύνταγμα ορίζει ρητά τα ζητήματα για τα οποία υφίσταται ρυθμιστική αρμοδιότητα του κεντρικού κράτους (97 τον αριθμό), τα αντίστοιχα για τα οποία υφίσταται ρυθμιστική αρμοδιότητα των περιφερειών (66, JUSTICE, social, economic and political; LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship; EQUALITY of status and of opportunity; and to promote among them all FRATERNITY assuring the dignity of the individual and the unity and integrity of the Nation; IN OUR CONSTITUENT ASSEMBLY this twenty-sixth day of November, 1949, do HEREBY ADOPT, ENACT AND GIVE TO OURSELVES THIS CONSTITUTION.» 8 Anurag Tripathi, Federal Structure of Indian Constitution, National Law University, Orissa, 6. 9 Anurag Tripathi, Federal Structure of Indian Constitution, National Law University, Orissa, Κατά καιρούς έχουν προταθεί διάφοροι όροι για το χαρακτηρισμό Συντάγματος και πολιτεύματος. Μεταξύ αυτών unitary, quasi-federal, federal in form but unitary in substance, cooperative federation. 11 Singh and Deva, supra (n.6), Άρθρο 356 Ινδικού Συντάγματος.

8 αντίστοιχα), ενώ υπάρχει κι ένα τρίτο πεδίο επαφής, με 47 συντρέχοντα ζητήματα, για τα οποία αμφότεροι είναι αρμόδιοι να νομοθετήσουν, σε περίπτωση δε θετικής σύγκρουσης κρατεί ο ομοσπονδιακός νόμος 13. Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η δύσκολη αυτή άσκηση ισορροπίας του δυϊστικού συστήματος οργάνωσης του κράτους ανταποκρίνεται τόσο στην ανάγκη προσαρμογής του στις εκάστοτε περιστάσεις (κατά δε τη διατύπωση του βασικού συντάκτη του Ινδικού Συντάγματος, Καθηγητή Ambedkar, the Constitution can be both unitary as well as federal according to the requirements of time and circumstances 14 ) όσο και στις καταβολές συγκρότησης του Ινδικού κράτους, ως ενιαίου -σε επίπεδο ιστορικών και πολιτισμικών εμπειριών- υποκειμένου, και κατ αυτόν τον τρόπο στην υιοθέτηση ενός «συνεργατικού ομοσπονδιακού συστήματος», σε αντίθεση προς τις ΗΠΑ όπου η απουσία κοινών ιστορικών εμπειριών οδήγησε στη συγκρότηση ενός μάλλον ανταγωνιστικού - ιδιαίτερα κατά τα πρώτα χρόνια- μοντέλου μεταξύ κυβερνητικού κέντρου και πολιτειών και σε μια διελκυστίνδα ως προς το εύρος των απονεμηθεισών εξουσιών. Πρόκειται, σύμφωνα με μία άποψη για μια μορφή συναινετικής ομοσπονδίας, ενός consociationalism, η οποία προσπαθεί να δει τη διαφορετικότητα των επί μέρους στοιχείων μέσα στο πνεύμα μιας αφομοιωτικής, ενιαίας κρατικής οντότητας Singh and Deva, supra (n.6), Dr Ambedkar, VII CADs Mallick, supra (n.5), 31. 8

9 Γ. Η διάκριση των εξουσιών 1. Νομοθετική εξουσία Όπως σημειώθηκε η νομοθετική εξουσία ασκείται από δύο Βουλές (bicameralism) (τυπικά, και τον Πρόεδρο), γεγονός που είναι σύνηθες στα ομοσπονδιακά κράτη, κυρίως εν όψει της προσπάθειας να εξισορροπηθεί η αναλογική πληθυσμιακή εκπροσώπηση της κάτω Βουλής με τη σταθερή ανά πολιτεία/εκπροσώπηση της άνω Βουλής (ΗΠΑ, Βουλή των Αντιπροσώπων-Γερουσία). Η Βουλή του Λαού(/των Αντιπροσώπων) (κάτω Βουλή) [Lok Sabha] αναδεικνύεται μέσα από άμεση, περιοδική ανά πενταετία εκλογή, ανάλογα προς τον πληθυσμό της κάθε περιφέρειας, ενώ το σύνολο των εδρών της ανέρχεται σε 543. Ειδική συνταγματική πρόβλεψη υφίσταται για την εκπροσώπηση στη Βουλή των προκαθορισμένων καστών και φυλών (βλ. και παρακάτω) κατά τρόπο τουλάχιστον ανάλογο προς τον πληθυσμό τους 16. H άνω Βουλή ή Συμβούλιο των Περιφερειών [Rajya Sabha] αριθμεί 250 μέλη, εκ των οποίων 235 εκλέγονται από τις τοπικές Βουλές των περιφερειών (μολονότι, παραδόξως, οι περιφέρειες δεν εκπροσωπούνται ισότιμα στην άνω Βουλή, υπάρχει ένα στοιχείο άμβλυνσης της αναλογικής πληθυσμιακής τους εκπροσώπησης) και 12 διορίζονται απευθείας από τον Πρόεδρο της χώρας 17. Πρόεδρός της είναι ex officio ο Αντιπρόεδρος της Ινδίας, κατά την αντίστοιχη ρύθμιση της αμερικανικής Γερουσίας. Κοινοβουλευτική αρχή υφίσταται, καθ όσον η κυβέρνηση εξαρτά την παραμονή της στην εξουσία από την εμπιστοσύνη της Lok Sabha (κάτω Βουλής). Η κατανομή των αρμοδιοτήτων είναι όμοια μεταξύ των δύο σωμάτων, με δικαίωμα αναβλητικού βέτο καθενός απ τα δύο για κάθε νομοσχέδιο που προέρχεται από το άλλο σώμα εντός 6μήνου από την κατάθεσή του, περίπτωση κατά την οποία οι δύο Βουλές αποφασίζουν σε κοινή τους συνεδρίαση την ψήφιση ή μη του υπό κρίση νομοσχεδίου με απλή πλειοψηφία, ρύθμιση που προφανώς ευνοεί την πολυπληθέστερη Βουλή του Λαού. Ειδικά προκειμένου για οικονομικά νομοσχέδια, αυτά εισάγονται μόνο στην κάτω Βουλή και κατόπιν αποστέλλονται στο Συμβούλιο των Περιφερειών, που έχει δικαίωμα να προβάλει αναβλητικό μόνο βέτο εντός 14 ημερών, οπότε το νομοσχέδιο επιστρέφει στην κάτω Βουλή για να επιψηφισθεί οριστικά. 16 Άρθρο 330 Ινδικού Συντάγματο.ς 17 Singh and Deva, supra (n.6),

10 Αντίστοιχα διπλά νομοθετικά σώματα υπάρχουν και στο επίπεδο των περιφερειών, κυρίως στις μεγάλες εξ αυτών, ενώ στις υπόλοιπες υπάρχει μόνο μία Βουλή, αναδεικνυόμενη ομοίως διά καθολικών, περιοδικά διενεργούμενων εκλογών. 2. Εκτελεστική εξουσία Έπειτα από μακρές συζητήσεις της Εθνοσυνέλευσης σχετικά με την ακολουθητέα μορφή πολιτεύματος, προκρίθηκε η επιλογή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, κυρίως λόγω της ικανότητας συναίρεσης των πολλαπλών χαρακτηριστικών της χώρας, αντί του κινδύνου πρόκλησης διχαστικών διλημμάτων, που ελλόχευε στην υιοθέτηση ενός προεδρικού πολιτειακού τύπου, όσο κι αν το προσωποπαγές του πολιτεύματος μοιάζει τελικά να βρίσκει τη διέξοδό του στο πρόσωπο του πρωθυπουργού. Έτσι ο Πρόεδρος καταλαμβάνει μια μάλλον εθιμοτυπική θέση εντός της αρχιτεκτονικής του συστήματος, αντίστοιχη με αυτή του Βασιλιά στο βρετανικό πολίτευμα, σύμφωνα με τους εμπνευστές του. Ως μια απ τις λίγες κρίσιμες αρμοδιότητές του μοιάζει ο διορισμός των Κυβερνητών των Περιφερειών, εκπροσώπων ουσιαστικά του εθνικού κέντρου σε αυτές 18, αλλά και των ανωτάτων δικαστών. Αντίθετα, κεντρικός ρόλος στην άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας επιφυλάσσεται στον πρωθυπουργό 19, ο οποίος επιλέγει το υπουργικό συμβούλιο, λαμβάνει όλες τις κεντρικές πολιτικές αποφάσεις και συνήθως είναι ο επικεφαλής του πλειονοψηφήσαντος στην κάτω Βουλή κόμματος πρόκειται ουσιαστικά για την κεντρική φιγούρα του πολιτεύματος που επωμίζεται το βάρος όλων των κρίσιμων αποφάσεων, με τη σύμπτωσή στο πρόσωπό του των ιδιοτήτων του ηγέτη της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, του αρχηγού του μεγαλύτερου κόμματος και του επικεφαλής της κυβέρνησης να δημιουργεί σαφή χαρακτήρα πρωθυπουργοκεντρικού πολιτεύματος Το δυαδικό σύστημα αρμοδιοτήτων που διαγράφεται από το Σύνταγμα στο νομοθετικό πεδίο, όπως αναπτύχθηκε παραπάνω, συνεκτείνεται και στο εκτελεστικό. Έτσι, η κεντρική κυβέρνηση ασχολείται με ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, στρατιωτικά και οικονομικά, ενώ οι περιφέρειες ασχολούνται με τη δημόσια τάξη και ζητήματα περισσότερο διοικητικής υφής. 18 Singh and Deva, supra (n.6), Άρθρο 53 Συντάγματος της Ινδίας. 10

11 3. Δικαστική εξουσία Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, το δικαιοδοτικό σύστημα της χώρας είναι ενιαίο και όχι αναπτυσσόμενο σε δύο παράλληλα επίπεδα, πολιτειακό και ομοσπονδιακό. Σε πρώτο βαθμό δικάζουν τα Περιφερειακά Πρωτοδικεία (District Courts), συνήθως μονομελή και σε δεύτερο βαθμό κατά κανόνα τα High Courts, τα είναι ανώτατα δικαστήρια σε επίπεδο περιφέρειας 20. Την ιεραρχική πυραμιδοειδή δομή ολοκληρώνει το Ανώτατο Δικαστήριο (Supreme Court), το οποίο επιλύει είτε διαφορές μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και τν περιφερειών είτε διαφορές μεταξύ των ίδιων των περιφερειών είτε ελέγχει τις αποφάσεις των πολιτειακών High Courts ωστόσο, προοδευτικά στο χρόνο, ως προνομιακό πεδίο δράσης προέκυψε η de facto λειτουργία του ως Συνταγματικού Δικαστηρίου επί θεμάτων προστασίας ατομικών δικαιωμάτων. Συντίθεται από 31 δικαστές (Chief Justice και άλλοι 30 δικαστές), διοριζόμενους από τον Πρόεδρο, οι οποίοι απολαμβάνουν σημαντικών εγγυήσεων ανεξαρτησίας, καθώς για την απομάκρυνση μέλους του Ανωτάτου Δικαστηρίου απαιτείται προεδρικό διάταγμα, ακολουθούμενο από απόφαση των δύο Βουλών, και μάλιστα με τις αυξημένες πλειοψηφίες της συνταγματικής αναθεώρησης, ενώ οι αποδοχές τους είναι ιδιαίτερα υψηλές 21. Το Δικαστήριο έχει διαμορφώσει μια αρκετά ενδιαφέρουσα νομολογία περί της «βασικής δομής» του Συντάγματος, παρά την απουσία ρητής σχετικής ρύθμισης εντός του συντακτικού κειμένου, κρίνοντας μη νόμιμες αναθεωρήσεις που έθιγαν έναν στενό πυρήνα πολιτειακής αρχιτεκτονικής (θυμίζοντας έτσι και τις παρ ημίν διατάξεις που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος του άρθρο 110 Σ.), προεχόντως δε προσπαθειών απομείωσης της έκτασης του δικαστικού ελέγχου 22. Ωστόσο, η αδυναμία έστω και ενδεικτικής απαρίθμησης των κανόνων εκείνων που συναπαρτίζουν το πλέγμα της βασικής αυτής δομής έχει γίνει αφορμή να κατηγορηθεί το δικαστήριο για έντονο δικαστικό ακτιβισμό. Τέλος, ενδιαφέρουσα νομολογία έχει επίσης να παρουσιάσει σε θέματα προστασίας ατομικής ιδιοκτησίας, όπως αυτά ανέκυψαν σε προσπάθειες κρατικοποιήσεων από την εκτελεστική εξουσία κατά τη δεκαετία του Singh and Deva, supra (n.6), Άρθρο 125 Συντάγματος της Ινδίας. 22 Singh and Deva, supra (n.6), Παναγιώτης Γ. Φλέσσας, «Ο ινδικός πολιτικός συνταγματισμός»,

12 III. Τα δικαιώματα εντός του συνταγματικού χάρτη Α. Ισότητα και διαφορετικότητα Εξετάσαμε ήδη σύντομα την προσπάθεια διαχείρισης της μοναδικής ποικιλομορφίας της Ινδίας στο πλαίσιο του οργανωτικού μέρους του Συντάγματός της. Προχωρούμε πλέον στην επισκόπηση του τμήματος των δικαιωμάτων, «της συνείδησης του καταστατικού χάρτη της χώρας», όπως έχει αποκληθεί 24. Ένα απ τα θεμελιώδη προβλήματα που είχαν να αντιμετωπίσουν οι συντάκτες του ήταν το θέμα των καστών. Οι κάστες ήταν δομές κοινωνικής διαστρωμάτωσης, οι οποίες διαχώριζαν τα άτομα σε 4 κατηγορίες, που αντιστοιχούν στις 4 τάξεις του Ινδουισμού, επικρατούσας θρησκείας στην Ινδία: οι δάσκαλοι κ ιερείς (1, Brahmins), οι αξιωματούχοι και στρατιωτικοί (2, Kshatriya), οι έμποροι και οι αγρότες (3, Vaishya), oι εργάτες (4, Shudras) και οι Dalits, οι ανέγγιχτοι. Κοινωνική κινητικότητα μεταξύ αυτών δεν ήταν νοητή. Μολονότι το σύστημα των καστών συνήθως αποδίδεται στις καταβολές της ινδουιστικής θρησκείας, σύμφωνα με νεότερες μελέτες, ενισχύθηκε ιδιαίτερα από το βρετανικό αποικιακό καθεστώς, ως μέσο άσκησης κοινωνικού ελέγχου. Το άρθρο 15 του Συντάγματος, στο πλαίσιο της αρχής της ισότητας, η οποία αναδεικνύεται σε σημείο αναφοράς της συνταγματικής μηχανικής και αποβλέποντας στη θεσμική εκρίζωση του φαινομένου, απαγορεύει κάθε διάκριση στη βάση θρησκείας, φυλής, κάστας, φύλου ή τόπου γέννησης 25, κατοχυρώνοντας, παράλληλα, τη δυνατότητα του κράτους να προωθεί με ειδικές ρυθμίσεις τις υπανάπτυκτες τάξεις των πολιτών ή τις προκαθορισμένες κάστες (scheduled castes) και φυλές (scheduled tribes). Πλέον, με τον όρο «κάστες» εννοούνται 24 Granville Austin, The Indian Constitution: Cornerstone of a Nation (Oxford: Clarendon Press, 1966), The State shall not discriminate against any citizen on grounds only of religion, race, caste, sex, place of birth or any of them. 2. No citizen shall, on grounds only of religion, race, caste, sex, place of birth or any of them, be subject to any disability, liability, restriction or condition with regard to a. access to shops, public restaurants, hotels and places of public entertainment; or b. the use of wells, tanks, bathing ghats, roads and places of public resort maintained wholly or partly out of State funds or dedicated to the use of general public. 12

13 κυρίως οι ανέγγιχτοι, οι οποίοι τελούσαν σε καθεστώς σχεδόν απόλυτης κοινωνικής απομόνωσης (εκπροσωπούν το 16,6% του συνόλου), ενώ με τις φυλές διάφοροι εθνοτικοί και, κυρίως, θρησκευτικοί πληθυσμοί (8.6% του συνόλου, αντίστοιχα), οι οποίοι επίσης δεν τύγχαναν ισότιμης μεταχείρισης κατά το παρελθόν. Έτσι, το Σύνταγμα μεριμνά ώστε οι δύο ομάδες να εκπροσωπούνται στα αντιπροσωπευτικά σώματα τουλάχιστον κατ αναλογία προς τον πληθυσμό τους και η κοινή νομοθεσία έχει θεσπίσει σειρά μέτρων θετικής δράσης υπέρ των υπανάπτυκτων τάξεων (για τα οποία μάλιστα η θεωρία επαίρεται ότι υπήρξε πρωτοπόρος σε παγκόσμιο επίπεδο), με ποσοστώσεις σε διοίκηση, εκπαίδευση και εργασία, με την τριτενέργεια αυτών των θετικών διακρίσεων και στον ιδιωτικό τομέα να αποτελεί πάγιο πολιτικό αίτημα 26. Αντίστοιχο έρεισμα για την καθιέρωση των μέτρων θετικής δράσης αποτελεί το άρθρο 14 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει την ισότητα ενώπιον του νόμου, με το ανώτατο δικαστήριο να έχει διακηρύξει πως όποια πράξη της κεντρικής διοίκησης ή των περιφερειών δεν είναι just, fair and reasonable παραβιάζει τον πυρήνα της αρχής της ισότητας. Συν τοις άλλοις, το άρθρο 16 κατοχυρώνει την ισότητα των ευκαιριών πρόσληψης στον δημόσιο τομέα, το άρθρο 17 απαγορεύει την πρακτική της αποφυγής της επαφής με ανέγγιχτους, για λόγους αγνότητας και μη μόλυνσης, ενώ το άρθρο 18 απαγορεύει την απονομή τίτλων, ουσιαστικά ευγενείας, ολοκληρώνοντας έτσι το πλέγμα των ρυθμίσεων γύρω απ τη θεμελιώδη έννοια του χάρτη των δικαιωμάτων. Η ισότητα δεν είναι έτσι απλώς ένα πεδίο αποτροπής συμπεριφορών που δύνανται να προσβάλουν την αξία καθενός εκάστου, αλλά μία έννοια την οποία το ίδιο το κράτος προσπαθεί με ευρεία παρέμβαση να εμπεδώσει 27, αναγνωρίζοντας έτσι εμμέσως το διαφορετικό σημείο εκκίνησης των διαφόρων κοινοτήτων. Άξια αναφοράς είναι και η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με τα κρατικά προγράμματα θετικής δράσης που ήχθησαν ενώπιον του. Εκεί το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να διακηρύξει πως δεν αντιλαμβάνεται την ισότητα κατά τρόπο εξισωτικό, ως ίση μεταχείριση όλων, αλλά, τουναντίον, πως αυτή απαιτεί ομοιότητα των υπό κρίση περιπτώσεων ούτως ώστε να δύναται να τύχει εφαρμογής 28. Σε μία απ τις αποφάσεις του το Supreme Court προσπάθησε να συναιρέσει την επιταγή για ενδυνάμωση της εκπαίδευσης 26 Singh and Deva, supra (n.6), Φλέσσας, supra (n. 23), Φλέσσας, supra (n. 23),

14 (το κατ εξοχήν πεδίο τέτοιων αντιπαραθέσων, αφού πρόκειται για το βασικό δίαυλο κοινωνικής κινητικότητας και υπέρβασης των κοινωνικών στεγανών) των υπανάπτυκτων τάξεων του άρθρου 46 με την απαγόρευση της απαγόρευσης εισόδου στα πανεπιστήμια βάσει κάστας ή θρησκείας του άρθρου 29 του Συντάγματος, αποφαινόμενο ότι η οργάνωση των εισαγωγικών στα πανεπιστήμια εξετάσεων αποκλειστικά βάσει ποσοστώσεων κάστας και θρησκείας προσκρούει στην τελευταία διάταξη. Αλλά και αλλού 29 το Δικαστήριο απεφάνθη ότι η διακράτηση του 67% επί του συνόλου των εισακτέων υπέρ διαφόρων υπανάπτυκτων ομάδων υπερέβαινε το εύλογο όριο του 50% 30, καθόσον η πρόνοια υπέρ των κοινωνικά αδυνάτων δεν θα πρέπει να αποβαίνει εις βάρος εκείνων που όντως πέτυχαν υψηλές επιδόσεις, ήτοι της αξιοκρατίας. Κατά τούτο, γίνεται εμφανές ότι η προσπάθεια να αναβαθμιστούν μέσω της θετικής δράσης συγκεκριμένες ομάδες έχει ως νομικό όριο τη μη αντίστροφη διακριτική μεταχείριση εις βάρος του γενικού πληθυσμού, ως δε πραγματικό την αποφυγή της περαιτέρω ανάδειξης της διαφορετικότητας των ομάδων αυτών, με αποτέλεσμα η διαφοροποίηση τους από το σύνολο να παγιώνεται και να καθίσταται εν τέλει οργανική και διχαστική. Β. Ελευθερία και ενότητα Έτερη κρίσιμη διάταξη στο πλαίσιο του συστήματος προστασίας δικαιωμάτων του ινδικού Συντάγματος είναι αυτή του άρθρου 19, που κατοχυρώνει σωρευτικά τις ελευθερίες λόγου, συνέρχεσθαι, ένωσης, κίνησης, εγκατάστασης και επαγγέλματος, καμία εκ των οποίων δεν είναι, ωστόσο, απόλυτη, αλλά υπόκεινται στην επιβολή εύλογων περιορισμών, εν όψει της ακεραιότητας της Ινδίας, της κρατικής ασφάλειας, της δημόσιας τάξης και των χρηστών ηθών 31, τηρουμένων των προϋποθέσεων της αρχής της αναλογικότητας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ακόμα η προστασία της ζωής και της προσωπικής ελευθερίας του άρθρου 21 32, η οποία υπό τη νομολογία του Supreme Court έχει προσλάβει πολύ ευρύτερο περιεχόμενο, καταλαμβάνοντας το δικαίωμα στην υγεία, στη δωρεάν και υποχρεωτική εκπαίδευση μέχρι την ηλικία των 14 ετών, το δικαίωμα στο περιβάλλον, στο καθαρό νερό, στην ιδιωτικότητα, τη νομική βοήθεια και την ταχεία απονομή δικαιοσύνης. Η ελευθερία της θρησκευτικής 29 M.R.Balaji and Others vs State of Mysore ΑIR, 1963, SP, Φλέσσας, supra (n. 23), Singh and Deva, supra (n.6), No person shall be deprived of his life or personal liberty except according to procedure established by law. 14

15 συνείδησης, λατρείας και προπαγάνδισης προστατεύεται από το άρθρο 25, καθώς το κράτος δεν αναγνωρίζει επικρατούσα θρησκεία, αλλά αντιμετωπίζει ισότιμα τα διάφορα δόγματα. Είναι σαφές ότι ο υπερεκτεταμένος κατάλογος δικαιωμάτων συνάπτεται προς την όλη υπερρυθμιστική πληρότητα την οποία επιδιώκει το Σύνταγμα, αφήνοντας μικρά περιθώρια στον κοινό νομοθέτη να αναπροσαρμόσει αυτά που οι συντάκτες του θεωρούσαν ως τα minima για μια ειρηνική κοινωνική συμβίωση. Από την άλλη, τα πιο συνήθη κοινωνικά δικαιώματα κατοχυρώνονται στο ινδικό Σύνταγμα υπό τον τύπο των κατευθυντηρίων αρχών της πολιτικής του κράτους, βάσει των οποίων οφείλει να κινείται η νομοθετική εξουσία (στερούμενα, ωστόσο, κατά την κρατούσα γνώμη αγωγιμότητας). Πιο χαρακτηριστικό είναι το άρθρο 39, το οποίο προσδιορίζει συγκεκριμένες πτυχές του κράτους προνοίας, προς την επίτευξη των οποίων οφείλει να αποβλέπει η κυβερνητική πολιτική 33, ενώ στοιχείο έντονης πρωτοτυπίας συνιστά και η καθιέρωση συνταγματικών καθηκόντων, τα οποία, παρά τον προφανώς εν μέρει διακηρυκτικό/πανηγυρικό τους χαρακτήρα και τη μειωμένη κανονιστική τους αξία, - τουλάχιστον μέχρις ότου εξειδικευθούν με κοινούς νόμους- ενδεικνύουν πολλές από τις επιδιώξεις και τη στοχοθεσία του Συντάγματος, συγκαταλέγοντας μεταξύ άλλων τα καθήκοντα της αποκήρυξης μειωτικών πρακτικών για τις γυναίκες, της προώθησης της αδελφοσύνης και της ενότητας μεταξύ των πολιτών της Ινδίας, αλλά και «του μόχθου για διάκριση σε κάθε πτυχή ατομικής και συλλογικής δράσης, ώστε το Έθνος να υψώνεται διαρκώς σε υψηλότερη στάθμη προσπαθειών και επιτευγμάτων» (!) Certain principles of policy to be followed by the State: The State shall, in particular, direct its policy towards securing (a) that the citizens, men and women equally, have the right to an adequate means to livelihood; (b) that the ownership and control of the material resources of the community are so distributed as best to subserve the common good; (c) that the operation of the economic system does not result in the concentration of wealth and means of production to the common detriment; (d) that there is equal pay for equal work for both men and women; (e) that the health and strength of workers, men and women, and the tender age of children are not abused and that citizens are not forced by economic necessity to enter avocations unsuited to their age or strength; (f) that children are given opportunities and facilities to develop in a healthy manner and in conditions of freedom and dignity and that childhood and youth are protected against exploitation and against moral and material abandonment A. Fundamental duties It shall be the duty of every citizen of India (a) to abide by the Constitution and respect its ideals and institutions, the national Flag and the National Anthem; (b) to cherish and follow the noble ideals which inspired our national struggle for freedom; (c) to uphold and protect the sovereignty, unity and integrity of India; (d) to defend the country and render national service when called upon to do so; 15

16 IV. Συμπεράσματα Η εξέταση των μεγεθών της αχανούς αυτής χώρας δεν μπορεί παρά να προκαλεί δέος σε κάθε επίδοξο μελετητή. Πολύ περισσότερο δέος προκαλεί η προσπάθεια σύλληψης οποιουδήποτε θεσμικού οικοδομήματος που να εγκλείει μέσα του με τρόπο βιώσιμο όλη αυτή την πολυπρισματική διαφορετικότητα και την αχανή πραγματική ρυθμιστέα ύλη. Κατά τούτο δεν είναι τυχαίο ότι η ισότητα, τόσο υπό την αρνητική όσο και υπό τη θετική της διάσταση, αναδεικνύεται στη θεμελιώδη συνθήκη συγκρότησης του σύγχρονου ινδικού κράτους: το τελευταίο πρέπει να πείσει για την αμεροληψία με την οποία αντιμετωπίζει κάθε ομάδα, μην προξενώντας καχυποψία στις υπόλοιπες και ευνοώντας έτσι την καλλιέργεια αποσχιστικών τάσεων. Η ουδετερότητα του κοσμικού κράτους και η ισότιμη μεταχείριση των πολιτών η είναι τα λογικά συμπληρώματα της αρχής της ισότητας. Όσο όμως κι αν δεσπόζει η έννοια της ισότητας στο συνταγματικό οικοδόμημα, αυτή συμπορεύεται εξίσου με την ελευθερία των θεμελιωδών επιλογών, της έκφρασης, της θρησκευτικής συνείδησης, της λατρείας, της οικονομικής δραστηριότητας. Ποιο νόημα θα είχε άλλωστε η κατοχύρωση της πρώτης, δίχως την προστασία των επιλογών εκείνων που καθορίζουν το άτομο ως ηθική οντότητα, ώστε η ισότητα των διαφορετικοτήτων αυτή να αναπτυχθεί σε όλη της την έκταση και σε όλη της την πολυμορφία; Έτσι η ισότητα και η ελευθερία αλληλοσυμπληρώνονται ως υπαρξιακές αναγκαιότητες του ινδικού Συντάγματος, το οποίο δεν προκρίνει μια κορπορατιστική σύλληψη του κράτους, αλλά έναν συνδυασμό φιλελευθερισμού και πλουραλισμού για τις σχετικά αυτόνομες κοινότητες. Την ίδια, άλλωστε, λογική της σχετικής αυτονομίας, υπηρετεί, σε μεγαλύτερο επίπεδο, το ομόλογο παράδειγμα της ιδιότυπης σύνδεσης μεταξύ ομοσπονδιακού κέντρου και κατά τόπους περιφερειών στο ημι-ομοσπονδιακό μοντέλο της χώρας. (e) to promote harmony and the spirit of common brotherhood amongst all the people of India transcending religious, linguistic and regional or sectional diversities; to renounce practices derogatory to the dignity of women; (f) to value and preserve the rich heritage of our composite culture; (g) to protect and improve the natural environment including forests, lakes, rivers and wild life, and to have compassion for living creatures; (h) to develop the scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform; (i) to safeguard public property and to abjure violence; (j) to strive towards excellence in all spheres of individual and collective activity so that the nation constantly rises to higher levels of endeavour and achievement. 16

17 Συγκροτείται έτσι ένα νέο πολιτειακό και πολιτισμικό πρότυπο, το οποίο μέσα από τη φιλελεύθερη και παράλληλα ρεπουμπλικανική κατεύθυνση του έχει οδηγήσει τη χώρα σε καθεστώς δημοκρατίας και βαθμιαίας ανάπτυξης, παρά το πλήθος των πολλαπλών πιέσεων που καλείται διαρκώς να αντιμετωπίσει 35, ενθαρρύνοντας και όχι καταστέλλοντας τη διαφορετικότητα, ως σύμβολο της τελικής ενότητας του προτύπου και της επιτυχίας του στη διαχείριση των αντιθέσεων. Αντλώντας τα στοιχεία που έκρινε πιο δόκιμα και ταιριαστά στη δική της ιδιοτυπία και ιστορία από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, τον Καναδά, τη Μ. Βρετανία κ.α., η Ινδία μπόρεσε να μιμηθεί με τον καλύτερο τρόπο το παράδειγμα καθεμιάς απ αυτές και όλων αυτών μαζί: να δημιουργήσει το δικό της αυτόνομο, πειστικό, βιώσιμο, αξιοθαύμαστο και δυσθεώρητο παράδειγμα, ένα πραγματικό σύμβολο ενότητας και αισιοδοξίας στη μοναδική της διαφορετικότητα και ποικιλομορφία Παναγιώτης Γ. Φλέσσας, «Ο ινδικός πολιτικός συνταγματισμός», Singh and Deva, supra (n.6),

18 Ενδεικτική βιβλιογραφία Granville Austin, The Indian Constitution: Cornerstone of a Nation, Clarendon Press, Durgadas Basu, Introduction to the Constitution of India, Lexis Nexis, 2013 (13 th edition). Madhav Khosla, The Indian Constitution, Oxford University Press, Md. Ayub Mallick, Indian Federation and the Multicultural Context (2013), Journal of Management & Public Policy. Subrata K. Mitra, Constitutional Design, Democratic Vote Counting and India s Fortuitous Multiculturalism (2005), South Asia Institute, Department of Political Science, University of Heidelberg. Sanjay Pandey, Constitutional Perspective of Multiculturalism in India, National Law University, Jodhpur. Mahendra P Singh and Surya Deva, The Constitution of India: symbol of unity in diversity (2005), Yearbook of Public Law. Παναγιώτης Γ. Φλέσσας, «Ο ινδικός πολιτικός συνταγματισμός» (2005), Έδρα Ευρωπαϊκού Δικαίου «Πώρος» της Εθνικής Νομικής Σχολής του Μπάνγκαλορ. 18

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17

9. Έννοια του κράτους... 11 10. Στοιχεία του κράτους... 12 11. Μορφές κρατών... 15 12. Αρχές του σύγχρονου κράτους... 17 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Α. ΔΙΚΑΙΟ ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ, ΠΗΓΕΣ 1. Τι είναι δίκαιο... 1 2. Θετικό και φυσικό δίκαιο... 2 3. Δίκαιο και ηθική... 3 4. Δίκαιο - εθιμοτυπία - συναλλακτικά ήθη... 3 5. Δίκαιο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΝΩΜΟΛΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑ Ερωτάται αν αν είναι στα πλαίσια ή όχι του Συντάγματος η εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 139 του Κώδικα Δικαστικών Επιμελητών με την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016

ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 ΥΛΗ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ 2015-2016 Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου Ι. Έννοια και λειτουργία του δικαίου πηγές κανόνες δικαίου. ΙΙ. Δικαίωμα : Έννοια διακρίσεις γένεση κτήση αλλοίωση απώλεια άσκηση.

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Η Αρχή της φορολογικής ισότητας

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1

Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Βασικές Αρχές για το Ρόλο των Δικηγόρων 1 Υιοθετήθηκαν από το Όγδοο Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Εγκλήματος και τη Μεταχείριση των Εγκληματιών Αβάνα, Κούβα, 27 Αυγούστου έως 7 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας.

Η διαφορετικότητα είναι μια σύνθετη έννοια, η οποία δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ποικιλομορφίας. Diversity Διαφορετικότητα Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα του άλλου καθώς και η έμπρακτή αποδοχή της, συμβάλει στην δημιουργία κοινωνιών οι οποίες χαρακτηρίζονται από ιδέες ισότητας, αλληλοσεβασμού και

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014»

Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» Εργασιακά Θέματα «Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το νέο καθεστώς της Μεσολάβησης Διαιτησίας μετά τον Ν. 4303/2014 Συνοπτική παρουσίαση 3 2. Εισαγωγή. 5

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων

Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Διακρίσεις ελέγχου της συνταγματικότητα των νόμων Λίνα Παπαδοπούλου Επ Καθ Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΑΠΘ [Σύνδεση με τα προηγούμενα] Η τυπική υπεροχή του Σ ως θεμέλιο του ελέγχου της συνταγματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΟΓΙΚΑ ΥΤΗΜΑΤΑ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις Παραθέτουµε απόσπασµα από το υνταγµατικό ίκαιο του Αθανασίου Γ. Ράικου, τόµος Α, εισαγωγή - οργανωτικό µέρος, τεύχος Α, καθώς και αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Συνθήκη της Λισαβόνας

Συνθήκη της Λισαβόνας Συνθήκη της Λισαβόνας Α. Εισαγωγή Στις 13 Δεκεμβρίου 2007, οι αρχηγοί των είκοσι επτά χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέγραψαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας. Με τη Συνθήκη τροποποιούνται οι δύο βασικές Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο

Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΕΟ 10 ΑΡΧΕΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Εισαγωγή στο Δίκαιο και Συνταγματικό Δίκαιο ΛΙΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΛΟΣ ΣΕΠ ΕΑΠ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής

Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 13 η : Απαλλαγή Κυβέρνησης από τα καθήκοντά της Η Διάλυση της Βουλής Λίνα Παπαδοπούλου Επ. Καθηγήτρια Νομικής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4271, 25/2/2011 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΓΡΑΦΗ, ΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ -------------------------------- Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε

Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε Αριστείδης Ν. Χατζής Αν. Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών Το Θεσμικό Έλλειμμα και Πώς Μπορούμε να το Ξεπεράσουμε ALBA/ACG 25 Φεβρουαρίου 2014 Mancur Olson (1932-1998) Αγορά Θεσμοί Ελίτ 1 Αγορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία

811 Ν. 23/90. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Δικαστήρια Δικαστές Γραμματεία E.E., Παρ. I, Αρ. 2485, 2.3.90 811 Ν. 23/90 Ο περί Δικαστηρίων Νόμος του 1990 εκδίδεται με δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο 52 του Συντάγματος. Αριθμός 23

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987)

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Διάγραμμα Περιεχομένων ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΕΤΟΥΣ 1987) Εισαγωγικά...23 Ι. Θρησκευτική Ελευθερία...25 Α. Γενικά...25 Β. Ελευθερία της θρησκευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δημητρίου Ζιγκολη Αντεισαγγελέα Πρωτοδικών Ροδόπης Κομοτηνή, 16-12-2014 Αναθεώρηση του Συντάγματος και εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Το τελευταίο χρονικό διάστημα, η επικείμενη εκλογή νέου Προέδρου

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001 & 3329/2005»

«Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001 & 3329/2005» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙA ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ Σ. ΣΗΜΑΝΤΗΡΗΣ «Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΟ Ε.Σ.Υ., ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Ν. 2889/2001

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.»

«ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» Από τη δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία «ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Ο.Σ.Π.Α.» τέθηκαν υπόψη μου το εξής περιστατικά: Οκτώ (8) από τα είκοσι ένα (21) μέλη του Δ.Σ., το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ (ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ) ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Γιώργου Κόκκα του Λεάνδρου, δικηγόρου, κατοίκου Αγ. Παρασκευής, οδός Ψαρών αριθ.20, ενεργούντος ατομικά και ως νομίμου εκπροσώπου της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε

Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος. επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες. και τη μεγάλη δημοκρατική παράδοση, άρθρωσε Αθήνα, 30.6.2015 ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημίας 60, 10679 Αθήνα Τηλ. 210-33.98.270, 71 Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο μεγαλύτερος επιστημονικός σύλλογος της χώρας, με τους αγώνες και τη μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΟΣ ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΚΑΙΡΟΥΡΓΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΕ Φορολογικός Τομέας

ΚΥΠΡΟΣ ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΚΑΙΡΟΥΡΓΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΕ Φορολογικός Τομέας ΚΥΠΡΟΣ ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΚΑΙΡΟΥΡΓΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΕΕ Φορολογικός Τομέας ΚΥΠΡΟΣ - ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ Page 2 Πλεονεκτήματα που προσέφερε η Κύπρος Χαμηλός φορολογικός συντελεστής αρχικά στο 4,25% και

Διαβάστε περισσότερα

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων»

«Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Αθήνα, 09/07/2012 «Ο θεσμός των μετακλητών υπαλλήλων» Ένα από τα προτεινόμενα μέτρα για την εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων είναι και η κατάργηση του δαπανηρού θεσμού των μετακλητών υπαλλήλων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων Διάγραμμα ύλης 11 Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων 13 Βασικές συντομογραφίες 25 Πρόλογος Αριστόβουλου Μάνεση 27 Προλεγόμενα 37 Εισαγωγικό Κεφάλαιο Ιστορικές και πολιτειολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΝΟΜΟ Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204 της 26/07/2006, σελ. 23. Για σκοπούς εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ

ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ ΟΜΙΛΙΑ Χάρη Κυριαζή Αντιπροέδρου Σ ΣΕΒ Στην Ειδική Επιτροπή για την επεξεργασία και εξέταση του Σχεδίου Νόµου "Κύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας που τροποποιεί τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα

Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Μέρος Τρίτο: Τα πολιτεύματα Ο όρος πολίτευμα συχνά συναντάται ως συνώνυμο των όρων κυβερνητικό σύστημα και πολιτικό σύστημα. Η έννοια του πολιτεύματος συνδέεται με την απάντηση στο ερώτημα «ποιά είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ nina fountedakis, unendlichkeit wirkt 1 ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ [Κ.Μ. 110344] : ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ι (ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ) ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΦΟΥΝΤΕΔΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A

9011/15 ΔΑ/μκρ 1 DG B 3A Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βρυξέλλες, 4 Ιουνίου 2015 (OR. en) Διοργανικός φάκελος: 2008/0140 (CNS) 9011/15 ΕΚΘΕΣΗ Αποστολέας: Αποδέκτης: Προεδρία SOC 330 ANTIDISCRIM 6 JAI 338 MI 326 FREMP 114 Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος.

Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του εκλογικού συστήματος. Ομάδα Εργασίας: «Διαμόρφωση νέου πλαισίου για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» Εισήγηση: Η συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης πολιτικών αποφάσεων: Η επίδραση του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΜΥΝΑΣ I ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1. Ο περί της Εθνικής Φρουράς 2006. (Πρόταση νόμου του κ. Νεόφυτου Κωνσταντίνου, βουλευτή εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας)

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Για τη δημοκρατία έγιναν κινήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις, εμφύλιοι πόλεμοι. διώχθηκαν, βασανίστηκαν άνθρωποι και τιμήθηκαν τυραννοκτόνοι. Αποτέλεσε όχι μόνο το σκοπό κοινωνικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΓΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1994

ΒΕΛΓΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1994 ΒΕΛΓΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ 1994 (ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 21/01/1997) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το συνταγματικό κείμενο του Βελγίου περιλαμβάνει τους κάτωθι εννέα τίτλους, καθένας από τους οποίους αποτελείται από επιμέρους κεφάλαια:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ

ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΟΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΟΣ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΑΡΧΩΝ Α. Η έννοια των θεμελιωδών αρχών (ή οργανωτικών βάσεων) του πολιτεύματος Συνήθως τα ίδια τα Συντάγματα περιέχουν γενικούς χαρακτηρισμούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7)

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) C 326/266 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 26.10.2012 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ (αριθ. 7) ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΜΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣΥΛΙΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ, ΕΠΕΙΔΗ τα άρθρα 343 της Συνθήκης για τη

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν

Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν Το ΚΡΑΤΟΣ είναι ένα νομικό πρόσωπο και χρειάζεται απαραιτήτως τα φυσικά πρόσωπα για να λειτουργήσει. Τα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή οι άνθρωποι, ενεργούν αντί του ΚΡΑΤΟΥΣ, όπου οι ενέργειες αυτές αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ε ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 17ης Φεβρουαρίου 2012 EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 17ης Φεβρουαρίου 2012 σχετικά με τους όρους των τίτλων έκδοσης ή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου (CON/2012/12) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 2

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4229, 5/2/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΓΙΑ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΛΟΓΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ --------------------- Άρθρο 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Π. Νάσκου - Περράκη ΚΩΔΙΚΑΣ Διεθνών Πράξεων Προστασίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου Παγκόσμιο και Περιφερειακό Επίπεδο Θεσσαλονίκη 2012 Π. Νάσκου - Περράκη & Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας Θεσσαλονίκη 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ

Διακήρυξη. των Δικαιωμάτων. και Ευθυνών. των Εθελοντών ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΜΕΓΑΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Διακήρυξη των Δικαιωμάτων και Ευθυνών των Εθελοντών Συμμετέχω Διαμορφώνω Συμμετέχω Έχω ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Νομοθεσία απασχόλησης για θέματα αναπηρίας Η εργασία είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων συμπεριλαμβανομένου των ανθρώπων με αναπηρία όπως αυτό ορίζεται και προστατεύεται

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4439, 11.4.2014 44(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2007

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4439, 11.4.2014 44(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2007 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4439, 11.4.2014 Ν. 44(Ι)/2014 44(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟ ΤΟΥ 2007 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ: Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΙΚΑΙΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Αναγκαία προϋπόθεση για την εφαρµογή των κανόνων δικαίου συνιστά σε πρώτο επίπεδο η ερµηνεία τους προκειµένου να διακριβωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στην πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος (κατά τα άρθρα 110 του Συντάγματος και 119 του Κανονισμού της Βουλής) Προς τη Βουλή των Ελλήνων Το Σύνταγμα του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΘΕΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ERA Ακαδημία Ευρωπαϊκού Δικαίου Οκτώβριος 2013 Θεσσαλονίκη Δρ. Πάνος Καποτάς University of Portsmouth Επισκόπηση Εισήγησης Μέρος Α Ορισμοί Θεωρητικό υπόβαθρο Τυπολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4203, 24/4/2009 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ H ΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΙΣΗΣ ΑΞΙΑΣ ΝΟΜΟ ---------------------------------------------------- Επίσημη Εφημερίδα Ε.Ε.: L 204

Διαβάστε περισσότερα

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση

Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση Για μεγάλο χρονικό διάστημα, τη νομική βάση για τα θεμελιώδη δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ αποτελούσε ουσιαστικά η αναφορά που γίνεται από τις Συνθήκες στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989),

Θεόδωρος Π. Φορτσάκης ΓΝΩΜΟ ΟΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Β 314/27.4.1989), Θεόδωρος Π. Φορτσάκης Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών ικηγόρος στον Άρειο Πάγο Μητροπόλεως 38, 10563 Αθήνα, τηλ. +30 210 32 18 900, φαξ +30 210 32 18 933, e-mail thfortsakis@fdmalaw.com

Διαβάστε περισσότερα

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86)

9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9ο Κεφάλαιο (σελ. 76-86) 9.1 Εκλογικό σώμα (σελ. 77) Εκλογικό σώμα: οι πολίτες που έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν. Στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία, ο λαός που έχει την εξουσία ταυτίζεται με το εκλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4496, 6.3.2015 28(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2000 ΕΩΣ 2009

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4496, 6.3.2015 28(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2000 ΕΩΣ 2009 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4496, 6.3.2015 Ν. 28(Ι)/2015 28(Ι)/2015 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 2000 ΕΩΣ 2009 Προοίμιο. Για σκοπούς πληρέστερης εναρμόνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ «Για τη διαπραγµάτευση και σύναψη δανειακής σύµβασης µε τον Ευρωπαϊκό Μηχανισµό Σταθερότητας (ESM)» Ι. Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι : ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι : ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ 1 Υιοθετήθηκε στο Στρασβούργο στις 6.11.1997 Έναρξη ισχύος: 1.3.2000, σύμφωνα με το άρθρο 27 Κείμενο: European Treaty Series, No. 166 Προοίμιο Τα Κράτη μέλη του Συμβουλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ"

ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΕΙΔΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ "ΠΡΟΣΒΑΣΗ" Εισαγωγικός Διαγωνισμός για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 2014 Δείγμα Σημειώσεων για το μάθημα Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα