«ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ»: ΑΠΟΨΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ»: ΑΠΟΨΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΛΠΙΔΑ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ «ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ»: ΑΠΟΨΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ - ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

2 ΕΛΠΙΔΑ ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ «ΤΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΓΛΩΣΣΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ»: ΑΠΟΨΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ 1

3 Στις αγαπημένες μου κόρες Μάιρα και Ελίζα 2

4 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 Α ΜΕΡΟΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΕΡΕΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1. ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ Εισαγωγικά Οι λειτουργίες των σχολικών εγχειριδίων Η συγγραφή και αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων Η συγγραφή και έκδοση σχολικών εγχειριδίων στην Ελλάδα Η έρευνα σχολικών εγχειριδίων Τα πεδία έρευνας των σχολικών εγχειριδίων Έρευνα απόψεων για τα σχολικά εγχειρίδια ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 2.1. Εισαγωγικά Η αναγκαιότητα διδασκαλίας της μητρικής γλώσσας Το θεωρητικό υπόβαθρο της γλωσσικής διδασκαλίας Παραδοσιακή και σύγχρονη γλωσσική διδασκαλία- Η επικοινωνιακή προσέγγιση Είδη γραμματισμού- Πολυγραμματισμοί- Πολυτροπικότητα Γλωσσική αγωγή και νέες τεχνολογίες Γλωσσική αγωγή και διαθεματική προσέγγιση της διδασκαλίας. Βιωματική και επικοινωνιακή διδασκαλία Αξιολόγηση- Αυτοαξιολόγηση του παραγόμενου λόγου των μαθητών Η διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας στο Γυμνάσιο ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ 3.1. Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών, τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών και η γλωσσική διδασκαλία Τα σχολικά εγχειρίδια του γλωσσικού μαθήματος Η δομή των ενοτήτων του βιβλίου του μαθητή Το Τετράδιο Εργασιών Αξιολόγηση των νέων σχολικών εγχειριδίων για το γλωσσικό μάθημα Οι απόψεις της εκπαιδευτικής κοινότητας βάσει δημοσιεύσεων 55 3

5 Αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων της Νεοελληνικής Γλώσσας του Γυμνασίου με βάση τις προδιαγραφές που καθορίζονται στο Αναλυτικό Πρόγραμμα 59 Β ΜΕΡΟΣ: Η ΕΡΕΥΝΑ 1. Η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σκοπός και ερωτήματα της έρευνας Η τεχνική συλλογής του υλικού και οι συμμετέχοντες στην έρευνα Η τεχνική συλλογής του υπό έρευνα υλικού Οι συμμετέχοντες στην έρευνα και το υπό έρευνα υλικό Η συγκρότηση του συστήματος κατηγοριών Η διαδικασία συγκρότησης του συστήματος κατηγοριών Το σύστημα κατηγοριών Η μέθοδος και τα παραδείγματα ανάλυσης ΟΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Οι διαστάσεις της αξιολόγησης των νέων βιβλίων Αισθητική- τεχνική προσέγγιση Βιβλία και επιστήμη αναφοράς Νέα βιβλία και προγράμματα Σπουδών Μεθοδολογική- διδακτική καταλληλότητα Παιδαγωγική καταλληλότητα Εκπαιδευτικοί και γλωσσικό μάθημα Επιμόρφωση Προετοιμασία και οργάνωση διδασκαλίας Πορεία διδασκαλίας Πολλαπλό βιβλίο- Απουσία βιβλίου στο γλωσσικό μάθημα Προτάσεις- προτεινόμενες αλλαγές Τα παλαιά σε σχέση με τα νέα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας Πλεονεκτήματα των παλαιών βιβλίων Μειονεκτήματα των παλαιών βιβλίων 158 ΤΕΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ- ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 163 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 174 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 184 4

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η προβληματική γύρω από τη διδασκαλία του μαθήματος της νεοελληνικής γλώσσας στη γυμνασιακή βαθμίδα σε στενή συνάρτηση με τη θεωρία για τα σχολικά εγχειρίδια, τις εξελίξεις στο χώρο της διδακτικής μεθοδολογίας για το γλωσσικό μάθημα και τις σχετικές επιταγές της παιδαγωγικής επιστήμης. Στο πλαίσιο αυτό διερευνώνται οι απόψεις σχετικά με την ικανοποίησή τους από την εισαγωγή (κατά το σχολικό έτος ) των νέων βιβλίων «Νεοελληνική Γλώσσα» στη διδακτική πράξη. Αφετηρία της απόφασής μου να ασχοληθώ ενδελεχώς με τη θεματική αυτή αποτέλεσε ένας συνδυασμός διαφορετικών παραγόντων, όπως: α) Η συστηματική βιβλιογραφική ενασχόλησή μου με θέματα που άπτονται της διδακτικής της γλώσσας και της επιστήμης της σύγχρονης γλωσσολογίας. β) Τα ποικίλα κι ενδιαφέροντα ερεθίσματα που δέχτηκα ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο πλαίσιο του μαθήματος «Προγράμματα διδασκαλίας κι ανάλυση σχολικών βιβλίων» κατά το β έτος των μεταπτυχιακών μου σπουδών (χειμερινό εξάμηνο ). γ) Η συμμετοχή μου σε σχέδιο εργασίας με θέμα τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας του Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου στο πλαίσιο του προαναφερθέντος μαθήματος υπό την επίβλεψη του Επίκουρου Καθηγητή κ. Κ.Θ. Μπονίδη. δ) Η σχεδόν καθημερινή ενασχόλησή μου με θέματα διδακτικής της γλώσσας και η εκ μέρους μου χρήση τόσο των παλαιότερων όσο και των νέων σχολικών εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας, καθώς ως φιλόλογος εκπαιδευτικός εργάζομαι από το σχολικό έτος στην ιδιωτική εκπαίδευση, διδάσκοντας μεταξύ των άλλων αντικειμένων και το γλωσσικό μάθημα. Υπό την ιδιότητά μου μάλιστα αυτή γίνομαι συχνά αποδέκτρια είτε θετικών είτε αρνητικών σχολίων εκ μέρους μαθητών και συναδέλφων μου φιλολόγων αναφορικά με τα νέα βιβλία της γλώσσας και κοινωνός της αγωνίας των γονέων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των νέων εγχειριδίων για γλωσσική πλήρωση. 5

7 Στο σημείο αυτό νιώθω την ανάγκη να εκφράσω τις θερμότερες ευχαριστίες μου στον Επίκουρο Καθηγητή στον Τομέα Παιδαγωγικής κ. Κυριάκο Θ. Μπονίδη, ο οποίος καταρχάς με τις διεξοδικές και συστηματικές εισηγήσεις του στο πλαίσιο του μαθήματος «Προγράμματα διδασκαλίας κι ανάλυση σχολικών εγχειριδίων» ξύπνησε μέσα μου το ενδιαφέρον και μου έδωσε το κίνητρο να ασχοληθώ αναλυτικότερα με τον έως τότε άγνωστο σε μένα χώρο των σχολικών εγχειριδίων αλλά και επειδή στη συνέχεια, όχι μόνο δέχτηκε με προθυμία να αναλάβει το ρόλο του επόπτη της διπλωματικής μεταπτυχιακής μου εργασίας, αλλά και με καθοδήγησε με εύστοχες υποδείξεις κι επισημάνσεις βιβλιογραφικού, θεωρητικού και μεθοδολογικού χαρακτήρα. Οφείλω μάλιστα να τον ευχαριστήσω ιδιαίτερα και για τη μεγάλη κατανόηση που επέδειξε και την ηθική υποστήριξη που μου παρείχε, όταν κατά τη διάρκεια εκπόνησης της εργασίας μου διήνυσα μια δύσκολη για μένα τόσο σε επαγγελματικό όσο και προσωπικό επίπεδο περίοδο. Ευχαριστώ επίσης θερμά τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Δ. Μαυροσκούφη, ο οποίος ανέλαβε την αξιολόγηση της εργασίας μου ως δεύτερος αξιολογητής, αλλά και την κ α Γιολάντα Παπαθανασοπούλου, διευθύντρια του Γυμνασίου της Γερμανικής Σχολής Θεσσαλονίκης, η οποία με μεγάλη προθυμία και ενδιαφέρον διευκόλυνε τη συλλογή του υλικού της έρευνάς μου. Παράλληλα θα ήταν παράλειψη να μην ευχαριστήσω όλους εκείνους τους εκπαιδευτικούς, που με ιδιαίτερη προθυμία κι ενδιαφέρον ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μου και δέχτηκαν να μου παραχωρήσουν συνέντευξη, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στη συγκέντρωση του υλικού που χρησιμοποιήθηκε για την έρευνα. Χωρίς την πολύτιμη αρωγή τους η έρευνα αυτή δε θα ήταν εφικτή. Τέλος, πρέπει να ομολογήσω ότι η ενίσχυση, η ενθάρρυνση και η υπομονή κυρίως των ατόμων του στενού οικογενειακού μου περιβάλλοντος υπήρξε για μένα ο καταλυτικός παράγοντας που οδήγησε στην ολοκλήρωση αυτή της προσπάθειας. 6

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι σαφώς αδιαμφισβήτητος ο κεντρικός ρόλος που διαδραματίζει το σχολικό εγχειρίδιο κατά τη διδασκαλία. Η βαρύνουσα σημασία του οφείλεται καταρχάς στο ότι είναι ένα από τα παλαιότερα μέσα διδασκαλίας και μάθησης, με αποτέλεσμα να θεωρείται η βασικότερη προϋπόθεση για τη διεξαγωγή της διδασκαλίας. Παράλληλα παρουσιάζει με τρόπο μεθοδευμένο και συστηματικό τη γνώση μιας συγκεκριμένης επιστημονικής περιοχής και εγγυάται κατά συνέπεια, σε συνδυασμό και με άλλους παράγοντες, τη μόρφωση του μαθητικού πληθυσμού (Fritzsche 1992β: 56, Καψάλης- Χαραλάμπους 1995: ). Οι βασικότερες προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν τα σχολικά εγχειρίδια, προκειμένου αυτά να εγκριθούν από το Υπουργείο Παιδείας, αφορούν στο ότι οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τους τις γνωστικές, συναισθηματικές και ψυχοκινητικές προϋποθέσεις των μαθητών (Bauer 1995: , Vanecek 1995: 196), τα θεωρητικά δεδομένα της εκάστοτε επιστήμης αναφοράς, τις σύγχρονες επιταγές της ψυχολογίας της μάθησης και της διδακτικής μεθοδολογίας, αλλά, το κυριότερο, να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του Αναλυτικού Προγράμματος (Bamberger 1995: 46-47, Καψάλης- Χαραλάμπους 1995: 113). Το Αναλυτικό Πρόγραμμα βέβαια κάθε χώρας έχει ως στόχο την αναπαραγωγή των νέων κατ εικόνα του πολιτισμού της. Πέρα όμως από τις διαφορές που εντοπίζονται μεταξύ των Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών των διαφορετικών κοινωνιών, ορισμένοι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των Αναλυτικών Προγραμμάτων και κατά συνέπεια και τη συγγραφή των σχολικών εγχειριδίων είναι κοινοί και είναι σημαντικό να τους αναγνωρίζουμε και να τους κατανοούμε. Πιο συγκεκριμένα στην εποχή μας οι κοινωνικοπολιτισμικοί εκείνοι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη στο σχεδιασμό των προγραμμάτων σπουδών αφορούν στις παρακάτω αλλαγές: «παγκοσμιοποίηση» του οικονομικού κεφαλαίου νέος τρόπος μεταφοράς πληροφοριών και προϊόντων (διεθνοποίηση) πολιτισμική ετερογένεια- πολυπολιτισμικές κοινωνίες νέες θεσμικές διευθετήσεις σχετικά με την εκπαίδευση 7

9 σύγχρονα μέσα και νέοι σημειωτικοί τρόποι επικοινωνίας Οι προαναφερθέντες παράγοντες καταλύουν πλέον τα όρια εντός των οποίων αναπτύσσονταν μέχρι τώρα τα προγράμματα σπουδών και αναδεικνύουν την αναγκαιότητα να έχουν πλέον όλα τα προγράμματα σπουδών παγκόσμιο προσανατολισμό, καθώς στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης σε κύριο σημείο αναφοράς για τη σχολική εκπαίδευση ανάγεται η υφήλιος. Τα γλωσσικά προγράμματα σπουδών δεν αποτελούν εξαίρεση ως προς την παραπάνω διαπίστωση, εφόσον μάλιστα η γλώσσα συνδέεται πάντοτε άρρηκτα με το βαθμό ανάπτυξης του πολιτισμού και γενικότερα της κοινωνίας κάθε εποχής. Εξάλλου είναι γνωστό ότι οι επικρατέστερες εκάστοτε γλωσσολογικές θεωρίες και παιδαγωγικές πρακτικές βρίσκονται σε στενή αλληλεξάρτηση με τις κοινωνικοπολιτισμικές συνθήκες που τις παράγουν (Kress 2000β: ). Με βάση τα όσα προαναφέρθηκαν κρίνεται επιτακτική η ανάγκη επαναπροσδιορισμού των σκοπών και στόχων της γλωσσικής εκπαίδευσης, η οποία θα πρέπει πλέον να αντιμετωπίζει τους μαθητές ως άτομα που συμμετέχουν στο κοινωνικό γίγνεσθαι και ενεργούν δυναμικά, θέτοντας ως στόχο τους την ανανέωση ή ακόμα και το μετασχηματισμό των κοινωνικών πρακτικών. Για το σκοπό αυτό απαιτείται κριτική γλωσσική επίγνωση, δηλαδή να διαθέτουν οι μαθητές την ικανότητα να χρησιμοποιούν το λόγο της χειραφέτησης που θα τους δίνει την ευκαιρία να αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι συνομιλητές και να απελευθερωθούν από την εξουσία των κυρίαρχων λόγων. Με τον τρόπο αυτό θα αντιμετωπίζουν κριτικά τα προβαλλόμενα μηνύματα και θα επιτύχουν τη χειραφέτηση απέναντι στον καταιγισμό λόγου και ιδεολογιών που δέχονται καθημερινά (Kress 2000β: , Μπουτουλούση 2001: ). Τη φιλοσοφία αυτή ουσιαστικά προωθούν τα νέα προγράμματα γλωσσικής αγωγής, τα οποία σε επίπεδο προθέσεων έχουν ως βάση την κοινωνική θεώρηση της γλώσσας. Η γλώσσα αποτελεί, λοιπόν, ένα κοινωνικό κι επικοινωνιακό προϊόν κι ο στόχος της γλωσσικής διδασκαλίας θα πρέπει να είναι η κατανόηση εκ μέρους των μαθητών της επικοινωνιακής λειτουργίας της γλώσσας και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων εκείνων που θα 8

10 συμβάλλουν στην επίτευξη των επικοινωνιακών στόχων (Κατή 2001: 27-30, Παυλίδου 1995: 13-18). Προς την κατεύθυνση αυτή συμβάλλει ιδιαίτερα η θεώρηση της γλώσσας ως κοινωνικής σημειωτικής (Christie 1999: 33-43) και η λειτουργική χρήση της μέσα από τη μελέτη κειμένων διαφορετικών ειδών, αυθεντικών πηγών και τύπων λόγου που είναι αναγκαίο να χειρίζονται οι μαθητές, ώστε να ανταποκριθούν σε διαφόρων μορφών κοινωνικές απαιτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό μάλιστα ενδιαφέρουν η γλώσσα και οι δεξιότητες που ήδη έχουν αναπτύξει. Το σχολείο πρέπει να εκμεταλλευτεί τον προφορικό και γραπτό λόγο που παράγουν οι μαθητές δημιουργικά σε προσωπικές και ανεπίσημες περιστάσεις επικοινωνίας. Έτσι επιτυγχάνεται όχι μόνο η διεύρυνση της επικοινωνιακής και γλωσσικής τους ικανότητας, αλλά και η επιζητούμενη αλληλεπίδραση του σχολείου με τον ευρύτερο κοινωνικό χώρο. (Δενδρινού 2001: , Κωστούλη 2001: ). Σε στενή συνάρτηση με όσα προαναφέρθηκαν πρέπει να τονιστεί και η ανάγκη να λαμβάνει η σύγχρονη γλωσσική διδασκαλία υπόψη της όλες τις νέες διαθέσιμες σημειωτικές πηγές. Κατά συνέπεια η κοινωνική ενδυνάμωση των μαθητών δε διασφαλίζεται μόνο μέσω του «κριτικού γραμματισμού», αλλά πρέπει να είναι ανάμεσα στις βασικές επιδιώξεις μια νέα προσέγγιση που έχει ως κεντρικό άξονα την έννοια των «Πολυγραμματισμών», η οποία επιτρέπει την ανάπτυξη δεξιοτήτων για την ενασχόληση με κείμενα που παρουσιάζουν πολυτροπικότητα. Αυτός ο «οπτικός γραμματισμός», δηλαδή η ικανότητα του ατόμου για οπτική επικοινωνία, γίνεται στην εποχή μας θέμα επιβίωσης και θα πρέπει να είναι βασικός στόχος στο πλαίσιο της καλλιέργειας του γραμματισμού των μαθητών (Δενδρινού 2001: , Κress 2000β: ). Ένα δεδομένο που σαφώς όχι μόνο δεν πρέπει να αγνοούν τα νέα προγράμματα γλωσσικής διδασκαλίας αλλά και να το λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους ως κοινωνική πλέον αναγκαιότητα κι όχι απλά ως παιδαγωγική επιταγή, είναι και η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Γίνεται ουσιαστικά λόγος για ένα νέο «γραμματισμό», ο οποίος έχει επικρατήσει να αναφέρεται είτε με τον όρο «ικανότητα χειρισμού των τεχνολογικών μέσων» (Medienkompetenz) είτε είναι γνωστός ως 9

11 «ψηφιακός/ τεχνολογικός γραμματισμός» (digital/technological literacy) (Κουτσογιάννης 2001γ, Μπουραντάς 2005: 15-23, Spanhel 1999: 57-60). Η πληροφορική και επικοινωνιακή τεχνολογία προσφέρει καλές προοπτικές προς την κατεύθυνση των ζητουμένων της σύγχρονης γλωσσοδιδακτικής. Κατά συνέπεια απαιτείται αναπροσαρμογή των αναλυτικών προγραμμάτων και των σχολικών εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας, καθώς η εστίαση αποκλειστικά και μόνο στη γλώσσα δεν μπορεί πλέον να αποκαλύψει το κείμενο. Η ανάγνωση ενός κειμένου είναι στην εποχή μας πολυεπίπεδη και απαιτεί από το μαθητή κατανόηση τόσο της γλωσσικής όσο και της οπτικής ή όποιας άλλης εκφοράς του λόγου (Κουτσογιάννης 2000: ). Κατά συνέπεια και με βάση όλα τα δεδομένα που προαναφέρθηκαν συνάγεται ότι, στο πλαίσιο της μετάβασης μας σε μια κοινωνία της πληροφορίας σε παγκόσμια κλίμακα, αναμορφώνεται εκ νέου η εμπειρία του ανθρώπου ως προς το θέμα της γλωσσικής του έκφρασης. Αδιαμφισβήτητο παραμένει ωστόσο το γεγονός ότι οποιαδήποτε κι αν είναι η μορφή της «κοινωνίας της πληροφορίας» στο μέλλον, οι νέες μορφές της ανθρώπινης εμπειρίας θα κατασκευάζονται, θα αμφισβητούνται και θα μεταδίδονται μέσω γλωσσικών μορφών. Για το λόγο αυτό είναι χρέος όλων των να ενημερώνονται για τις τάσεις του μέλλοντος, οι οποίες μάλιστα πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο στην οργάνωση της εκπαίδευσης όσο και στη σύνταξη ενός προγράμματος γλωσσικής διδασκαλίας και στην κατά συνέπεια επακόλουθη συγγραφή κι έκδοση των αντίστοιχων σχολικών εγχειριδίων (Halliday 1999: 30-31). Λαμβάνοντας υπόψη όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, η παρούσα έρευνα εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρύτερης έρευνας για τα σχολικά εγχειρίδια γλωσσικής διδασκαλίας. Ειδικότερα, διερευνά και αναλύει τις απόψεις των για τα νέα σχολικά εγχειρίδια «Νεοελληνική Γλώσσα» του Γυμνασίου. Τα ερευνητικά ερωτήματα που τέθηκαν αφορούν στο κατά πόσον οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι αυτά είναι κατάλληλα από αισθητική, επιστημονική, διδακτική και παιδαγωγική άποψη και ζητούν παράλληλα να καταθέσουν κάποιες νέες προτάσεις γύρω από τη γλωσσική διδασκαλία. Με δεδομένο το ότι τα σχολικά εγχειρίδια δεν επικεντρώνονται 10

12 στις απόψεις των φυσικών αποδεκτών τους, αλλά ασχολούνται με άλλους ειδικούς τομείς- θέματα (Μπονίδης & Χοντολίδου 1997) και καθώς δεν έχει διεξαχθεί τέτοιου είδους έρευνα για τα νέα βιβλία, η εργασία αυτή φιλοδοξεί με τα ερευνητικά δεδομένα που θα προκύψουν να συμβάλει τόσο σε μια αντιπροσωπευτική αποτύπωση της στάσης που διατηρεί η σχολική κοινότητα απέναντι στα νέα σχολικά εγχειρίδια όσο και στην ενίσχυση της προβληματικής και του διαλόγου που διεξάγεται για το θέμα αυτό. Στο πλαίσιο μάλιστα του διαλόγου που ξεκίνησε πρόσφατα για την παιδεία η σημερινή κυβέρνηση, τα συμπεράσματα της έρευνας θα μπορούσαν να φανούν ιδιαίτερα χρήσιμα στην περίπτωση που παραστεί κατά την κρίση των αρμοδίων φορέων η ανάγκη για αναθεώρηση ή ακόμα και για αντικατάσταση των παρόντων βιβλίων. Πρέπει ωστόσο, να επισημανθεί ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν αναλύει το ιδεολογικό τους περιεχόμενο και δεν παρουσιάζει αναλυτικά τη διαδικασία παραγωγής και εισαγωγής των βιβλίων στη διδακτική πράξη, καθώς επικεντρώνεται κυρίως σε μία από τις βασικές ομάδες αποδοχής, δηλαδή στους εκπαιδευτικούς. Ειδικότερα, η εργασία διαρθρώνεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο μέρος γίνεται μια σχετική με το θέμα βιβλιογραφική επισκόπηση, η οποία περιλαμβάνει αναφορές στη θεωρία του σχολικού εγχειριδίου, στις απαιτήσεις και στις νέες ανάγκες της γλωσσικής διδασκαλίας αλλά και αναφορά στα παλαιότερα βιβλία γλωσσικής διδασκαλίας. Στο τέλος της ενότητας αυτής παρουσιάζονται αναλυτικά τα νέα βιβλία και επιχειρείται μια πρώτη, βάσει κριτηρίων, αξιολόγησής τους από την ίδια την ερευνήτρια. Στο δεύτερο μέρος ακολουθεί η έρευνα. Αρχικά περιγράφονται ο σκοπός, η τεχνική συλλογής του υπό έρευνα υλικού και η μεθοδολογία της έρευνας και ακολουθούν στη συνέχεια οι αναλύσεις του υπό έρευνα υλικού κατά ερευνητικό άξονα. Στο τέλος ακολουθεί η συζήτηση και οι διαπιστώσεις που προκύπτουν από τις αναλύσεις, ενώ διατυπώνονται και κάποιες προτάσεις αναφορικά με τα υπό εξέταση βιβλία. Η εργασία ολοκληρώνεται με τον κατάλογο των βιβλιογραφικών αναφορών και το Παράρτημα. 11

13 Α ΜΕΡΟΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΕΡΕΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12

14 1. ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ 1.1. Εισαγωγικά Ως σχολικό εγχειρίδιο θα πρέπει να οριστεί εκείνο το μέσο διδασκαλίας που εμπεριέχει τα κύρια σημεία ενός θέματος που χρησιμοποιούνται ως βάση για τη διδασκαλία. Συμπεριλαμβάνει το διδακτικό εγχειρίδιο, το βιβλίο του δασκάλου, το Τετράδιο Εργασιών και το βιβλίο αναφοράς. Το σχολικό βιβλίο είναι το βασικότερο κι ένα από τα παλαιότερα μέσα διδασκαλίας και μάθησης, καθορίζει το ρυθμό και τη μορφή της σχολικής εργασίας και χρησιμοποιείται στα σχολεία μετά την έγκρισή του από το Υπουργείο Παιδείας (Καψάλης Χαραλάμπους 1995: 113,177, Fritzsche 1992β: 56). Η σύνταξη ενός σχολικού εγχειριδίου γίνεται από έναν ή περισσότερους συγγραφείς οι οποίοι διαθέτουν μεγάλη πείρα απ την εκπαιδευτική πράξη κι επιτελεί καθοδηγητικό και συμβουλευτικό ρόλο προς τους εκπαιδευτικούς τόσο για την οργάνωση όσο και για τη διεξαγωγή ενός μαθήματος (Bauer 1995: , Michel 1995: 109). Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει ότι το 70 90% της διδασκαλίας στην τάξη στηρίζεται στα σχολικά βιβλία, ενώ το 30-70% του διδακτικού χρόνου αφιερώνεται σε εργασίες σχετικές με θέματα του σχολικού εγχειριδίου, το οποίο ουσιαστικά προσδιορίζει το βαθμό της ικανότητας του μαθητή να σκέπτεται και να κρίνει (Κιούσης , Τσιάκαλος 1990: 23). Για τους παραπάνω λόγους κατά συνέπεια προσπαθεί το σχολικό εγχειρίδιο να προσαρμόσει το περιεχόμενό του στις γνωστικές προϋποθέσεις του μαθητή μέσω μιας μεθοδικής επιλογής κειμένων που διευκολύνουν την πρόσληψη του περιεχομένου κι επιτυγχάνουν τις καλύτερες δυνατές επιδράσεις (Bamberger 1995: 47). Από τη στιγμή μάλιστα που, όπως προαναφέρθηκε, ο βασικός του ρόλος είναι να στηρίξει τη διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης, θα πρέπει 13

15 να χαρακτηρίζεται από απλότητα (ως προς την επιλογή των λέξεων και τη διατύπωση), από καλή ταξινόμηση (επικεφαλίδες, παραγραφοποίηση ), από συντομία και να προσφέρει στους μαθητές κίνητρα μάθησης (ευθύς λόγος, χιούμορ, πρόκληση ενδιαφέροντος ) (Bauer 1995: ) Οι λειτουργίες των σχολικών εγχειριδίων Μολονότι, όπως σημειώθηκε και παραπάνω, το σχολικό βιβλίο θεωρείται μέσο υποβοήθησης του μαθήματος, ωστόσο κατέχει κεντρική θέση στη διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης, καθώς όχι μόνο στηρίζει το μάθημα μέσω των περιεχομένων (υλικό, παραδείγματα, κείμενα, πληροφορίες) και των διδακτικών και μεθοδολογικών του επιλογών, αλλά ουσιαστικά αναλαμβάνει όλο τον έλεγχο και την έκβαση του μαθήματος (Bamberger 1995: 230, Kuhn 1997: 10). Οι εκπαιδευτικοί επιπρόσθετα τονίζουν ότι χρησιμοποιούν το σχολικό εγχειρίδιο ως βάση για το σχεδιασμό του μαθήματός τους, επειδή αυτό είναι το εγκεκριμένο απ το κράτος μέσο διδασκαλίας, το έχουν όλοι οι μαθητές στη διάθεσή τους, το περιεχόμενο του θεωρείται «αυθεντία» και διασφαλίζει κοινό για όλους τους διδασκόμενους αποτέλεσμα. Επιπρόσθετα υποστηρίζουν ότι τους διευκολύνει στον εκπαιδευτικό προγραμματισμό όχι μόνο της διδακτέας ύλης αλλά και άλλων δραστηριοτήτων μάθησης (Project, διαθεματικές εργασίες.) (Bamberger 1995: 231, Vanecek 1995: 196, 1-2) Καψάλης-Χαραλάμπους 1995:128, Μπονίδης Μια πιο συστηματική, βάσει των όσων προαναφέρθηκαν, παρουσίαση των λειτουργιών που επιτελούν τα σχολικά εγχειρίδια θα είχε ως εξής: Το σχολικό εγχειρίδιο αποτελεί βασικό εργαλείο για εκπαιδευτικούς και μαθητές και κατευθύνει την πορεία διδασκαλίας και μάθησης καθιστώντας τη γνώση προσιτή στο μαθητή και παρουσιάζοντάς την με τρόπο επιλεκτικό, ιεραρχημένο κι απλοποιημένο. Παράλληλα υποδεικνύει στο διδασκόμενο μεθόδους και στρατηγικές οργάνωσης της γνώσης (Μπονίδης 2005: 1-2). Προσφέρει κίνητρα μάθησης (Bauer 1995:229, Vanecek 1995:196), εμπέδωση της ύλης και δυνατότητα αξιολόγησης και συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση των μαθητών μέσα απ τη διάδοση της κουλτούρας 14

16 και των αξιών κάθε εποχής και κοινωνίας (Κουτσελίνη 1996: 70-72, Μπονίδης 2005: 1-2). Δίνει τη δυνατότητα για διαφοροποίηση της σχολικής εργασίας (Olechowski Spiel 1995: ). Είναι άμεσα προσεγγίσιμο (Vanecek 1995: ). Εισάγει στο πεδίο μάθησης και παρουσιάζει το αντικείμενο διδασκαλίας (Kuhn 1977:10, Olechowski Spiel ). Στην εποχή μας μάλιστα τόσο τα αναλυτικά προγράμματα όσο και τα σχολικά εγχειρίδια τείνουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πλουραλιστικών και διαπολιτισμικού χαρακτήρα μοντέρνων και μεταμοντέρνων σύγχρονων κοινωνιών κι έχουν επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό απ την προοδευτική φιλοσοφία Η συγγραφή και αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων Η συγγραφή σχολικών εγχειριδίων Η συγγραφή σχολικών εγχειριδίων συνδέεται άμεσα με διάφορες θεωρίες μάθησης. Υποστηρίζεται, δηλαδή, ότι, προκειμένου να επιτελούν τα σχολικά εγχειρίδια όλες τις επιθυμητές λειτουργίες τους, θα πρέπει οι συγγραφείς τους να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές κατορθώνουν να προσκτούν αποτελεσματικότερα την προσφερόμενη μέσω των βιβλίων αυτών γνώση. Σχετικά με το θέμα αυτό έχουν διατυπωθεί δύο βασικές θεωρίες: Η πρώτη είναι η θεωρία των σχημάτων, σύμφωνα με την οποία καθώς ο μαθητής διαβάζει, δημιουργεί στο μυαλό του ομάδες σχημάτων που διευκολύνουν την κατανόηση. Κατά συνέπεια τα σχολικά εγχειρίδια θα πρέπει να προσφέρουν δραστηριότητες οι οποίες θα διευκολύνουν τη σύνδεση με την προηγούμενη γνώση και θα κατευθύνουν το μαθητή σε ανώτερα επίπεδα λεξιλογίου κα ιδεών και σε πιο σύνθετες δομές (Κιούσης 1994: 93-94, Vanecek 1995: 208). Η μεταγνωστική θεωρία από την άλλη αναφέρεται στην ανάγκη να αποκτήσει ο μαθητής έλεγχο πάνω στη σκέψη και στη μάθησή του και να βρίσκεται σε ετοιμότητα να αξιοποιήσει το σύνολο της προηγούμενης γνώσης του στην περίπτωση που αντιμετωπίσει δυσκολίες στην προσπάθειά του να 15

17 κατανοήσει κάποια νέα έννοια (Bauer 1995: 3, Κιούσης 1994: 94, Vanecek 1995: ). Οι παραπάνω θεωρίες προτείνουν κατά συνέπεια αποτελεσματικές στρατηγικές διδασκαλίας και μάθησης, τις οποίες κρίνεται αναγκαίο να λαμβάνουν υπόψη οι συγγραφείς σχολικών εγχειριδίων, καθώς αυτές προσφέρουν στο μαθητή τη δυνατότητα να βελτιώσει την παρατηρητικότητα, την ακρόαση και την επικοινωνία αλλά και να απαντά εύστοχα σε κάθε είδους ερώτηση, από τη στιγμή που θα έχει προηγουμένως κατανοήσει τον τρόπο που σχηματίζονται οι ιδέες και το πώς θα μπορέσει να οικοδομήσει τις δικές του αξίες και δεξιότητες (Κιούσης 1994: 94-95). Από έρευνες μάλιστα έχει διαπιστωθεί ότι όσα απ τα κείμενα που περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια ήταν οργανωμένα σύμφωνα με μια συγκεκριμένη γραμματική κειμένου (Textgrammatik), οι μαθητές μπορούσαν να τα συγκρατήσουν πιο εύκολα στη μνήμη τους απ ό,τι κείμενα μη ικανοποιητικά δομημένα, τα οποία ωστόσο είχαν τις ίδιες πληροφορίες. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του διασφάλιζε βελτίωση της σχολικής επίδοσης και αίσθημα ικανοποίησης στους μαθητές (Vanecek 1995: ). Αυτό που πρέπει επομένως να λαμβάνουν υπόψη τους ειδικά οι συγγραφείς σχολικών εγχειριδίων γλωσσικής διδασκαλίας είναι η ανάγκη να επιδιώκουν μια συστηματική παρουσίαση των κειμένων που διαφοροποιούνται από άποψη δομής (π.χ. αφηγηματικά, περιγραφικά, επιχειρηματολογικά κείμενα), ώστε να διευκολύνεται η κατανόηση και η αποθήκευση των δεδομένων τους. Δυστυχώς, ωστόσο, τα περισσότερα σχολικά εγχειρίδια είναι τόσο σύνθετα, ώστε να μην είναι οι μαθητές σε θέση να αναγνωρίζουν τις υπερδομές των διαφόρων κειμενικών ειδών και, κατά συνέπεια, να αδυνατούν να διαχωρίζουν τις δευτερεύουσες από τις βασικές πληροφορίες του κειμένου, με αποτέλεσμα να μην αφομοιώνουν τη νέα γνώση (Vanecek 1995: ). Τα σχολικά εγχειρίδια με βάση τη μορφή της σχολικής εργασίας που προωθούν διακρίνονται σε τρεις τύπους: α) Εκείνα που ευνοούν τη μετωπική διδασκαλία (παραδοσιακά περιγραφικά εγχειρίδια). 16

18 β) Εκείνα που ευνοούν και προϋποθέτουν τη μαθητοκεντρική διδασκαλία και προωθούν την αυτενεργό μάθηση. γ) Εκείνα που αποτελούν συνδυασμό των δυο προηγούμενων και είναι σήμερα τα συνηθέστερα (Καψάλης Χαραλάμπους 1995:180). Στο σημείο αυτό βέβαια αξίζει να σημειωθεί η στενή συνάφεια που υπάρχει μεταξύ σχολικών εγχειριδίων και αναλυτικών προγραμμάτων. Πρέπει, ωστόσο, να τονιστεί ότι η «μετάφραση» του Αναλυτικού Προγράμματος σε σχολικά βιβλία δεν απαιτεί μόνο περιεχόμενα διδασκαλίας αλλά και διδακτική μεθοδολογική οργάνωση. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι ριζικές αλλαγές στον κόσμο, η έκρηξη των γνώσεων και η μεταβολή του ρόλου του εκπαιδευτικού, ώστε να διασφαλίζεται διαρκής αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων και των σχολικών εγχειριδίων και η προσαρμογή τους στα νέα δεδομένα. Εξάλλου η ανανέωση ή η εισαγωγή νέων σχολικών εγχειριδίων αποτελεί βασικό στοιχείο κάθε εσωτερικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης (Βρεττός Καψάλης 1990: 8, Τερζής 1988: 13). Κατά τη διάρκεια συγγραφής ενός σχολικού εγχειριδίου απαιτείται επιπρόσθετα να υπάρχει συντονισμός α) κάθετος: το σχολικό εγχειρίδιο συνδέεται με μια σειρά άλλων εγχειριδίων με συνέχεια και συνέπεια, χωρίς επαναλήψεις, επικαλύψεις και με αύξηση του βαθμού εμβάθυνσης και β) οριζόντιος: τα σχολικά εγχειρίδια της ίδιας τάξης συντονίζονται μεταξύ τους (Καψάλης Χαραλάμπους 1995: ). Πολύ αποτελεσματικό επιμορφωτικό εργαλείο για τον εκπαιδευτικό αποδείχτηκε η πλαισίωση του σχολικού εγχειριδίου από το βιβλίο του δασκάλου, καθώς παρουσιάζει τις βασικές θεωρητικές απόψεις που στηρίζουν τη διδασκαλία του μαθήματος. Χρήσιμο είναι επίσης το βιβλίο εργασιών κι ασκήσεων του μαθητή που συνοδεύει το σχολικό εγχειρίδιο ως βιβλίο εργαστηριακού τύπου. Το βιβλίο αυτό προωθεί την αυτενεργό εργασία και συμβάλλει στην εξάσκηση κι εμπέδωση της ύλης, δίνοντας παράλληλα στους μαθητές τη δυνατότητα για αυτοαξιολόγηση (Καψάλης Χαραλάμπους 1995: ). Η συγγραφή ελκυστικών κι αποτελεσματικών σχολικών εγχειριδίων αποτελούσε κι αποτελεί πάντοτε κοινή επιθυμία τόσο για τους διδάσκοντες 17

19 όσο και για τους διδασκόμενους. Καθώς όμως είναι πολύ περιορισμένη η ομοφωνία ως προς την κατάλληλη διδακτική μεθοδολογία για κάθε μάθημα, δεν μπορεί να υπάρξει το ιδανικό για όλους σχολικό εγχειρίδιο. Υπάρχουν ωστόσο κάποια βασικά σημεία στα οποία θα πρέπει να επικεντρώνεται η συγγραφή και κατά συνέπεια και η αξιολόγηση των σχολικών εγχειριδίων. Συγκεκριμένα κρίνεται σκόπιμο να λαμβάνεται υπόψη η πρόσφατη έρευνα στο αντίστοιχο επιστημονικό πεδίο και κάθε επανέκδοση να περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα 10% μεταβολών, ώστε να διασφαλίζεται η επιστημονική εγκυρότητα. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει και η δομή του κειμένου, στο οποίο θα πρέπει να υπάρχει χρονική ακολουθία, απαρίθμηση, να αναφέρονται τα αίτια και τα αποτελέσματα κάποιου γεγονότος, να παρουσιάζονται θέματα με τη μορφή σύγκρισης αντίθεσης και να τίθενται προβλήματα με παράθεση της λύσης τους. Αναγκαίο είναι επίσης τα κείμενα που περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια να διαθέτουν συνάφεια κι ενότητα και οι ιδέες και το επίπεδο της γλώσσας να ανταποκρίνονται στην ηλικία των μαθητών στους οποίους απευθύνονται (Κιούσης 1994: 96). Στο σημείο αυτό ωστόσο προκύπτει συχνά ένα μεγάλο πρόβλημα. Επειδή, δηλαδή, οι μαθητές συνήθως διαφοροποιούνται σε μεγάλο βαθμό ως προς το επίπεδο των ενδιαφερόντων και της γλωσσικής τους ικανότητας, οι συγγραφείς σχολικών εγχειριδίων περιλαμβάνουν σε αυτά ύλη πολύ μεγαλύτερη και δυσκολότερη σε σχέση με τις δυνατότητες του μέσου μαθητή, γεγονός που με τη σειρά του καθιστά αναγκαία για τους διδάσκοντες την επιλογή των βασικών σημείων στα οποία θα στηρίξουν τη διδασκαλία τους (Olechowski Spiel 1995: ). Άρρηκτα συνδεδεμένο με τα προηγούμενα είναι και το θέμα της διαφοροποίησης που συνδέεται με τις διαφορετικές γνωστικές προϋποθέσεις των μαθητών. Συνάγεται επομένως ότι οι συγγραφείς των σχολικών εγχειριδίων θα πρέπει να ακολουθούν τέτοιο τρόπο κατά τη συγγραφή των βιβλίων τους, ώστε αυτά να προσφέρουν δυνατότητα για εξατομίκευση της διδασκαλίας και να μην τα θεωρούν «κοινό μενού» για όλους τους μαθητές (Michel 1995: 111, Olechowski Spiel 1995: 270, Μπονίδης 2005: 1-2) Ως προς το θέμα της οπτικής εμφάνισης πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή λειτουργεί ως κίνητρο μάθησης. Σε συνδυασμό μάλιστα με τη λειτουργία 18

20 του περικειμένου διευκολύνει την αντίληψη και την επαναφορά πληροφοριών στη μνήμη. Η γραμματοσειρά, οι εικόνες, τα διαγράμματα, το μέγεθος των γραμμάτων, οι έντονοι χαρακτήρες, το χρώμα, οι πίνακες επιτυγχάνουν τη διαφοροποίηση κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης και κατευθύνουν το μαθητή στο διάβασμα. Σ ένα σχολικό εγχειρίδιο η τυπογραφία συνδέεται γενικότερα με τη σημασία της διδακτικής του λόγου (Κιούσης 1994: 96, Vanecek 1995: 208). Αναγκαία επίσης στα σύγχρονα σχολικά εγχειρίδια θεωρούνται τα γλωσσάρια, οι συμβουλές για φρεσκάρισμα της γνώσης που προαπαιτείται για νέα περιεχόμενα μάθησης, οι οδηγίες που προετοιμάζουν για τις εξετάσεις, οι στρατηγικές για επανάληψη της ύλης και οι τεχνικές μάθησης (Vanecek 1995: 207, Κιούσης 1994: 96-97). Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγεται η ποιοτική και ποσοτική υπερπροσφορά περιεχομένων μάθησης, ο υψηλός βαθμός δυσκολίας των κειμένων και οι πολλές ασκήσεις που δεν επιτρέπουν στο μαθητή να έχει στη διάθεσή του χρόνο για επαναλήψεις, στοιχείο που είναι απαραίτητο για την εμπέδωση της ύλης και την κατοχύρωση των γνώσεων (Bamberger 1995: 231). Στην περίπτωση αυτή εξάλλου περιορίζεται και η προσωπική συμβολή του εκπαιδευτικού, με αποτέλεσμα να είναι ολέθριες οι συνέπειες για το μάθημα: απουσία κινήτρων για μαθητές κι εκπαιδευτικούς, απουσία επίκαιρου μαθήματος, αίσθηση ρουτίνας, αποκλεισμός καινοτόμων μαθητοκεντρικών και διεπιστημονικών μορφών διδασκαλίας και περιορισμένη συμμετοχή των μαθητών στο μάθημα (Bamberger 1995: ). Κατά συνέπεια οι μαθητές χάνουν κάθε ενδιαφέρον για μάθημα και απουσιάζει η χαρά της μάθησης. Παράλληλα ο φόβος της αποτυχίας που τροφοδοτείται από τη δυσκολία κατανόησης είναι πιθανό να οδηγήσει σε αδιαφορία, ακόμα και σε απόρριψη της μόρφωσης (Vanecek 1995: 212). Ο συγγραφέας διδακτικών βιβλίων είναι επίσης αναγκαίο να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του τις ανάγκες των, τις δυνατότητες ή τις ελλείψεις της σχολικής αίθουσας όσο και τις προδιαγραφές του αναλυτικού και ωρολόγιου προγράμματος. Αυτό ωστόσο προϋποθέτει συστηματική έρευνα πάνω στη γνώση κυρίως του μαθητικού κοινού στο οποίο 19

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο

Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Αξιοποίηση των Δεικτών Επιτυχίας - Δεικτών Επάρκειας στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο Ως συνέχεια του Οδηγού Φιλολόγου: Η διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, ο οποίος είναι

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ

ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΜΑΘΗΣΗ Γιάννης Ιωάννου Β.Δ. MSc, MA 1 Θεωρητικό Υπόβαθρο Φιλοσοφία & Γνωστική Ψυχολογία Το Μεταμοντέρνο κίνημα Αποδοχή της διαφορετικότητας Αντίσταση στις συγκεντρωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 677 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ POWER POINT Πέτρος Κούμουλος Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου

Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Μαίρη Κουτσελίνη Πανεπιστήμιο Κύπρου Πώς ορίζεται η Ποιότητα των διδακτικών εγχειριδίων; Η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στους σκοπούς της εκπαίδευσης και τους σκοπούς της διδασκαλίας του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%)

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ. ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 60%) ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 70 ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015

Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 ΕΝΔΟΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ Εκπαιδευτική Ημερίδα: «Αξιολόγηση Μαθητή. Σύγχρονες Τάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» 4 Απριλίου 2015 και 25 Απριλίου 2015 Εργαστήριο 6: Το Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Οδηγίες διδασκαλίας του μαθήματος βασικών ικανοτήτων «Πολιτειακή Παιδεία» της Α τάξης ημερησίων ΕΠΑ.Λ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: Μαρούσι, 18-04-2013 Αριθ. Πρωτ. 53600/Γ2 ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης

Θέμα Διαλόγου. Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέμα Διαλόγου «ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΣΤΑ ΣΔΕ ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ» Συντονιστές: Βαγγέλης Ανάγνου, Δανάη-Μερόπη Βαϊκούση & Δημήτρης Βεργίδης Θέματα για συζήτηση: [Μπορείτε να συμμετάσχετε, στέλνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΥΚΛΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το μοντέλο των τριών κύκλων... 3 1.1 Α κύκλος:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ετήσιο Διαδικτυακό Διαπανεπιστημιακό Σεμινάριο 2011-2012 Στη Διοίκηση της Εκπαίδευσης και τη Διαπολιτισμική Πραγματικότητα ΣΧΕΣΕΙΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Ονοματεπώνυμο: Μπούτσκου Λεμονιά ΠΕ03

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα