«Il n y a pas de hors-texte»:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Il n y a pas de hors-texte»:"

Transcript

1 23 ΑΡΘΡΑ «Il n y a pas de hors-texte»: το Μουσείο της Ακρόπολης και τα απόνερα του ιδεαλισμού Δημήτρης Πλάντζος Ο Δημήτρης Πλάντζος διδάσκει κλασική αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Το πρόσφατο ερευνητικό του έργο επικεντρώνεται στις νεωτερικές προσλήψεις του κλασικού πολιτισμού. Τελευταία δημοσίευση (επιμέλεια): Παγκοσμιοποίηση και Εθνική Κουλτούρα (Αθήνα 2009). There is no Greek history out there; there is no origin of western European culture to be found. There are only the tattered residues of times past, still clinging on now. All else is created, emergent in our dialogue with these material remains. 1 Η ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακρόπολης, και η έναρξη της λειτουργίας του τον Ιούνιο του 2009, γέννησαν προσδοκίες για μια συστηματική επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο ο κλασικός πολιτισμός προσλαμβάνεται τόσο από τη δυτική νεωτερικότητα όσο και από την εγχώρια, νεοελληνική εκδοχή της. Ήδη, όμως, από τη βραδιά των εγκαινίων, έγινε ευρέως αντιληπτό ότι το Μουσείο είχε σχεδιαστεί ως εθνικό «σύμβολο αυτοπεποίθησης», ως ιερό ίνδαλμα ενός εξιδανικευμένου ελληνικού παρελθόντος το οποίο αναμένεται να αποτελέσει «αστείρευτη πηγή έμπνευσης για το μέλλον». 2 Η εμμονή στην παραδειγματική χρήση του κλασικού πολιτισμού ως αισθητικού, φιλοσοφικού, ακόμη και πολιτικού προτύπου για την Ελλάδα αλλά και τη Δύση γενικότερα στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα είναι, πιστεύω, ο λόγος για τον οποίο η επανέκθεση των γλυπτών και των άλλων ευρημάτων από την αθηναϊκή Ακρόπολη είναι τόσο απογοητευτική: τα αντικείμενα εκτίθενται ως «έργα τέχνης» των οποίων η αισθητική αξία είναι παγκοσμίως γνωστή και επομένως δεν χρειάζεται να σχολιαστεί ή να τεκμηριωθεί εκ νέου ενώ η ιστορική / πολιτισμική τους σημασία σχεδόν αγνοείται ολοκληρωτικά, καθώς υποτάσσεται στην (υπονοούμενη) αισθητική τους υπεροχή. 1 Shanks (1996, σ. 390). 2 Από τον χαιρετισμό του τότε πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή: βλ. Πλάντζος (2009, σ. 16). Τόσο από το επιστημονικό προσωπικό του Μουσείου όσο και από τους έλληνες δημοσιογράφους εξαίρεται το γεγονός ότι στη νέα έκθεση τα αντικείμενα αφήνονται «να μιλήσουν μόνα τους» στον θεατή, 3 παρακάμπτοντας τις νεωτερικές παρεμβάσεις των επιστημόνων / αρχαιολόγων με τις αναλυτικές μεθόδους τους που απειλούν να ακυρώσουν τον μεταφυσικό σύνδεσμο του κοινού με το αρχαίο έκθεμα. Η πεποίθηση ότι η (ξενόφερτη) νεωτερικότητα εμποδίζει τον έλληνα (κατά πρώτο λόγο) θεατή να επικοινωνήσει απ ευθείας με την ουσία του κλασικού πολιτισμού, με τον οποίο τον συνδέουν δεσμοί γεωγραφικής και βιολογικής καταγωγής έχει μακρά γενεαλογία στη νεοελληνική σκέψη: υιοθετήθηκε κατά τον ύστερο δέκατο ένατο αιώνα με σκοπό να λειτουργήσει ως αντίδοτο κατά της δυτικής αλλοτρίωσης, και ως επιχείρημα υπέρ της «ελληνικής εξαίρεσης». 4 Προσποιούμενο ότι παρακάμπτει επιτυχώς τις νεωτερικές διαμεσολαβήσεις που κινδυνεύουν να αλλοιώσουν την αρχέγονη «ουσία» των κλασικών κατα λοίπων, το Μουσείο επιχειρεί να τεθεί έξω και πέρα από τη συζήτηση, να καθιερωθεί ως μνημείο του (κλασικού) εαυτού του, ανακυκλώνοντας στερεότυπα τα οποία το ίδιο δεν μοιάζει να κατανοεί. Στο κείμενο που ακολουθεί θα προσπαθήσω να θέσω το πρόβλημα στη θεωρητική του βάση υποστηρίζοντας ότι το υλικό κατάλοιπο του παρελθόν- 3 Πβ. τη δήλωση του προέδρου του Δ.Σ. του Μουσείου, κ. Δ. Παντερμαλή στην Μ. Αδαμαπούλου, Τα Νέα ( ): «Θελήσαμε να αφήσουμε τα εκθέματα να μιλήσουν στον επισκέπτη και εκείνος να αναπτύξει μαζί τους μια ουσιαστική επαφή και όχι να έχει μια διδασκαλικού τύπου εμπειρία». Παρόμοιες απόψεις ο κ. Παντερμαλής έχει εκφράσει και αλλού, πβ. (τελευταία επίσκεψη ). 4 Βλ. Peckham (2001, σσ ).

2 24 τος δεν μπορεί να νοηθεί ως αυθύπαρκτο ον, έξω από την ίδια την πρόσληψη του παρελθόντος αυτού. Το Μουσείο Ακρόπολης εμμένει στην ιδεαλιστική παραδοχή ότι η ουσία των πραγμάτων πρέπει να αναζητηθεί πίσω και κάτω από τις ποικίλες διαμεσολαβήσεις που τη συσκοτίζουν. Η αποτυχία της επανέκθεσης να θέσει εκ νέου κάποια έστω από τα προβλήματα σχετικά με τον κλασικό πολιτισμό, την ιστορία, την ουσία και την πρόσληψή του, επιβεβαιώνει πιστεύω την πεποίθησή μου ότι αγνοώντας τις διαμεσολαβήσεις γύρω από το αντικείμενο αγνοούμε το ίδιο το αντικείμενο, αδρανοποιώντας την πολιτισμική του αξία και ότι, εν τέλει, όταν μιλάμε για το παρελθόν, μιλάμε ταυτόχρονα, είτε το θέλουμε είτε όχι, και για την πρόσληψή του. Αν οι στρουκτουραλιστές του εικοστού αιώνα επένδυσαν μεγάλο κομμάτι του πνευματικού τους κεφαλαίου στην πεποίθηση ότι κάθε πολιτισμική διάδραση αποτελεί ένα ολοκληρωμένο και αυστηρά κωδικοποιημένο σύστημα σημασιών (ένα «κείμενο»), οι μεταδομιστές επίγονοί τους απέρριψαν με αποφασιστικότητα τη βεβαιότητα πως το κείμενο αποτελεί μια αλήθεια που «μιλάει από μόνη της» περιμένοντας να ανακαλυφθεί από τον έμπειρο αναγνώστη. 5 Το κέρδος από αυτήν την εξέλιξη υπήρξε η ανατροπή της παραδεδεγμένης αντίληψης περί διαφανούς («αντικειμενικού») λόγου, κληροδότημα της παραδοσιακής δυτικής φιλοσοφίας από τον Πλάτωνα έως τον Διαφωτισμό, και η συνειδητοποίηση ότι το κείμενο αποτελεί συγκρουσιακό τόπο ανοιχτών σηματοδοτήσεων και ότι κατά συνέπεια ο πολιτισμός δεν είναι απλώς έκφραση μιας προϋπάρχουσας, απαρασάλευτης δομής. 6 Η ειρωνεία, βέβαια, έγκειται στο γεγονός ότι οι «τρεις ιεράρχες» του μεταδομισμού (ο ύστερος Barthes, ο Foucault και ο Derrida) μεγιστοποίησαν την εμβέλεια του κειμένου πριν προχωρήσουν στην αποδόμησή του, ή μάλλον επέκτειναν την κειμενολογική θεώρηση και σε κάθε μορφή πολιτισμικής ανταλλαγής, και κυρίως στην εικόνα. Ο πολυχρησιμοποιημένος αφορισμός του Derrida, il n y a pas de hors-texte, 7 υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει εξωτερική («αντικειμενική») ανάγνωση της πολιτισμικής πληροφορίας, καθιστώντας σαφές ότι ο αναγνώστης της διαδραματίζει ενεργότερο ρόλο από τον δημιουργό της. 8 5 Βλ. Caplan (1988). 6 Βλ. Πλάντζος (2007, σσ ). 7 Derrida (1997, σ. 158). 8 Βλ. και Derrida (1978α, σσ , και 1997, σσ ). Οι ιδέες αυτές, και η επαπειλούμενη καθιέρωσή τους, φέρνουν σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση την αρχαιολογία: αφ ενός απειλείται η, εδραιωμένη σε έναν ψευδεπίγραφο καρτεσιανό ορθολογισμό, πεποίθηση ότι η πληροφορία είναι a priori δεδομένη (πριν την σύνθεση του κειμένου από τον δημιουργό του) και ότι η ακεραιότητά της ως «αλήθειας» δεν εξαρτάται ούτε από το κείμενο ούτε από τον αναγνώστη του (αυτό που ο Derrida αποκάλεσε απορριπτικά «μεταφυσική της παρουσίας»). 9 Αφ ετέρου, απειλείται η αυθεντία του δημιουργού ως προνομιακού συζητητή παρόχου της πληροφορίας (αυτό που ο Barthes πρώτος αποκάλεσε «ο θάνατος του δημιουργού»). 10 Αυτές οι δύο προκλήσεις κλονίζουν τον ίδιο τον επιστημολογικό ιστό της αρχαιολογίας ως ανακάλυψης, μελέτης, ερμηνείας, έκθεσης, προβολής και αξιοποίησης των υλικών καταλοίπων («σημείων»!) του παρελθόντος και απειλούν να ακυρώσουν το έργο της, καταδεικνύοντας τις επιστημονικές αντιφάσεις της καταστατικής της ιδεολογίας. Μπορεί να υπάρξει αρχαιολογία hors-texte; 11 Η πίστη στην υπόσταση του δημιουργού (είτε πρόκειται για τον αρχαίο «καλλιτέχνη» / κατασκευαστή είτε για τον σημερινό «επιστήμονα» / αρχαιολόγο) ως καρτεσιανού υποκειμένου που μεταδίδει πολιτισμικά μηνύματα των οποίων ο ίδιος είναι ο αυθεντικός εκφραστής, και στη μεταφυσική ιδιότητα της «επιστημονικής» γλώσσας να ανασυστήσει το παρελθόν ως οντολογία του παρόντος, παγιδεύει την αρχαιολογία στη φενάκη της αναπαράστασης. Πρόκειται για την παραδοχή ότι κάθε πολιτισμικό κατάλοιπο αποτελεί αυθεντική, αυτοτελή, αδιαμεσολάβητη και ολοκληρωμένη έκφραση μιας ευρύτερης ιδέας ενός πολιτισμικού μηνύματος, με άλλα λόγια, το οποίο νομιμοποιείται και καταξιώνεται λόγω της αρχαιότητάς του. Και είναι, φυσικά, το μουσείο, το κάθε μουσείο, ο τόπος όπου η συνήθης πρακτική της μονοδιάστατης αναπαράστασης (η συστηματική, δηλαδή, χρήση υλικών καταλοίπων ενός πολιτισμικού φαινομένου ώστε να παραχθούν μηνύματα που αφορούν την ολότητα του φαινομένου αυτού) βρίσκει την εφαρμογή της, συναντώντας παράλληλα και τα όριά της. Το αρχαιολογικό κείμενο (η έκθεση) εμφανίζεται ως η αδιαμεσολάβητη και αδιαπραγμάτευτη εικόνα του παρελθόντος, μια άμεση αναπαράστασή του, ανέγγιχτη και από τον χρόνο και από κάθε νεωτερικό φίλτρο. Το σημαίνον καθίσταται έτσι σημαινόμενο του 9 Derrida (1978α, σ. 281). 10 Barthes (1977, σσ ). 11 Bλ. Olsen (1990) Plantzos (2008).

3 25 εαυτού του και το «μήνυμα» περιορίζεται απλά στην παρουσία του εκθέματος. 12 Το παρελθόν εμφανίζεται, επομένως, ως ένα ολοκληρωμένο αφήγημα έτοιμο προς κατανάλωση, ένα αφήγημα που αποτελεί τόσο αναπαράσταση της Ιστορίας όσο και οριστική ερμηνεία της. 13 Η διαπίστωση ότι τα πολιτισμικά κείμενα δεν είναι «αντικειμενικές» μαρτυρίες, που μεταφέρουν αυτούσια στοιχεία της εποχής τους έχει οδηγήσει, πάνω από είκοσι χρόνια τώρα, σε αυτό που στις πολιτισμικές σπουδές έχει ονομαστεί «κρίση της αναπαράστασης», 14 η οποία δεν φαίνεται να έχει επηρεάσει το λογοκεντρικό παράδειγμα της μουσειολογίας (και όχι μόνον της ελληνικής). Αγνοώντας ότι, στην ουσία, ως αρχαιολόγοι αποδομούμε τον υλικό πολιτισμό με σκοπό να συνθέσουμε μια προσομοίωσή του στη δική μας επιστημονική μετα-γλώσσα, 15 δημιουργούμε εκθέσεις ανίκανες να συνδιαλλαγούν με την πολυσημία και την πολυεπικοινωνιακή εστίαση των κοινωνιών στις οποίες απευθυνόμαστε. Το (μετα)κείμενο μετατρέπεται έτσι σε αντικείμενο / έκθεμα που παγιδεύει τον αποδέκτη του σε ένα ήδη ολοκληρωμένο ερμηνευτικό αφήγημα. Η έμμονη πίστη στην μονοδιάστατη υπόσταση του «πραγματικού» αγνοεί την αλληλουχία των σημαινομένων που αυτό περικλείει. 16 Το «νέο» Μουσείο της Ακρόπολης δεν φαίνεται να πτοείται από τέτοιους κινδύνους. Αντιθέτως, μοιάζει να επιθυμεί μια περαιτέρω οπισθοδρόμηση από βήματα που είχαν επιτευχθεί (και) στην ελληνική μουσειολογία τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Η αυτάρεσκη παράθεση επίδειξη των «αριστουργημάτων» που στεγάζει τούς αφαιρεί κάθε δυνατότητα διάδρασης με το κοινό (ένα κοινό όχι απαραίτητα αποτελούμενο από ομοιογενείς και σαφώς διακριτές μεταξύ τους ομάδες) και φανερώνει μια δομική ανεπάρκεια όσον αφορά την επιτέλεση της αποστολής του Πβ. Derrida (1978β, σ. 22). 13 Πβ. Barthes (1967, σσ ). 14 Πβ. Marcus και Fischer (1986). 15 Πβ. Olsen (1990, σ. 195). 16 Βλ. Barthes (1977, σσ ). 17 Πβ. James (2009). 18 Πλάντζος (2009). Οι προβαλλόμενες ως καινοτομίες του (ο οπτικός «διάλογος» με την Ακρόπολη, η έκθεση των αρχαίων στο «φυσικό αττικό φώς», κ.λπ.) δεν είναι παρά αυτοσχεδιαστικές αναδρομές στον περιβαλλοντικό ντετερμινισμό των γερμανών εκπροσώπων του ρομαντισμού του δεκάτου ενάτου αιώνα, ενώ παράλληλα εξυπηρετούν το εθνικό αφήγημα περί του ενιαίου, γηγενούς και συνεχούς ελληνισμού. 18 Πίσω τους, όμως, κρύβεται ένας λόγος σαφέστερα πιο συντηρητικός αν όχι απροκάλυπτα αντιδραστικός. Προσποιούμενοι ότι «αφήνουμε τα εκθέματα να μιλήσουν μόνα τους», υποκρινόμαστε ότι δεν βλέπουμε το πλέγμα διαδικασιών πρόσληψης και οικειοποίησης που τα περιβάλλει αντίθετα, ισχυριζόμαστε ότι η αντιστοιχία από το σημαίνον (έκθεμα) στο σημαινόμενο (πολιτισμική πληροφορία) είναι όχι μόνον αμφιμονοσήμαντη, αλλά και ανέγγιχτη από τη δική μας διαμεσολάβηση. Ως εκ τούτου, η πληροφορία εκμηδενίζεται από την καθηλωτική παρουσία του εκθέματος με αποτέλεσμα το τελευταίο να μετατρέπεται σε ένα σημαινόμενο που αναφέρεται αποκλειστικά στον εαυτό του. Ο «επιστημονικός», δήθεν αδιαμεσολάβητος λόγος του αρχαιολόγου υποκαθιστά έτσι την πολιτισμική πληροφορία που υποτίθεται ότι αναζητά ο θεατής: φτάνοντας μπροστά στο αέτωμα του αρχαϊκού ναού της Ακρόπολης, ο επισκέπτης του νέου Μουσείου διαβάζει πως πρόκειται για «σίμη και καταέτιο γείσο», έτσι, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις. Η ερμητικά κλειστή στον επιστημονισμό της λεζάντα (που θα άφηνε στο σκοτάδι ως προς το νόημά της και πολλούς προπτυχιακούς φοιτητές κλασικών σπουδών) προσφέρει και μετάφραση στα αγγλικά για τους αλλοδαπούς επισκέπτες μας («sima and raking geison»!) γραμμένη, θα έλεγες όχι για να δώσει μια πληροφορία στον όποιον ενδιαφερόμενο, αλλά για να τον αποτρέψει από κάθε παραπέρα αναζήτηση. Σε πρώτο επίπεδο, αυτή η κραυγαλέα επίδειξη σχολαστικού σολιψισμού θυμίζει την ιεροτελεστία της απρόσωπης κατ επίφαση ορθολογιστικής, αλλά στην πραγματικότητα απόλυτα εμπειριστικής ταξινόμησης για την οποία ζουν οι «καλοί γραφειοκράτες», που, όπως παρατηρεί ο Gellner σχολιάζοντας τον Weber, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του εθνικού κράτους στη μετά τη βιομηχανική επανάσταση εποχή. 19 Η εμμονή ότι το «πραγματικό» (δηλ. αυτό που βλέπουμε) είναι το (μόνο) «αληθινό» (δηλ. το μόνο που αξίζει και πρέπει να μας απασχολήσει ως μήνυμα του εαυτού του, ως σημαίνον και σημαινόμενο ταυτόχρονα) αποτελεί τη βάση της γραμμικής, αφηγηματικής ιστορίας στην οποία βασίστηκαν οι επιστημονικές πειθαρχίες του δεκάτου ενάτου αιώνα. 20 Και, όπως έχει επισημάνει ο Hayden White, η γραμμική ιστοριογραφία αποτελεί την καταλληλότερη αναπαραστατική πρακτική για την εκπαίδευση του «νομοταγούς» πολίτη Gellner (1983, σσ ). 20 Πβ. White (1980). 21 White (1987, σσ ). Όχι τυχαία, στην προμετωπίδα του βιβλίου του ο White επικαλείται τον Barthes: «Le fait n a jamais qu une existence linguistique»!

4 26 Η κηδεμονία της αναπαράστασης ακυρώνει τη διάδραση με τον θεατή-επισκέπτη-αναγνώστη είτε πρόκειται για εκθέσεις όπως αυτή στο νέο Μουσείο Ακρόπολης όπου επιχειρείται η «διαφανοποίηση» του κειμένου μέσω της αδιαμεσολάβητης (υποτίθεται) παράθεσης των αντικειμένων, είτε για εκθέσεις με πιο σύνθετη μουσειολογική άποψη, όπου η παρέμβαση του επιστημονικού λόγου είναι τόσο έντονη ώστε, στην ουσία, να εκτίθεται μόνον κείμενο. Στο Μουσείο Ακρόπολης, από τη μια πλευρά, η ανάδειξη των εκθεμάτων σε αυτοτελή πολιτισμικά τεκμήρια (που «μιλούν μόνα τους στον θεατή») υποβαθμίζει κάθε πολιτισμική τους συνάφεια, εξαφανίζοντας «διαφανοποιώντας» το κείμενο των αλλεπάλληλων διαμεσολαβήσεων μέσω των οποίων η ελληνική και παγκόσμια νεωτερικότητα προσλαμβάνει τα αντικείμενα αυτά. Με άλλα λόγια, αυτή η προσέγγιση εμφανίζει τα εκθέματα ως αυθύπαρκτες οντότητες, τις οποίες ο θεατής οφείλει να προσεγγίζει με υπερηφάνεια αλλά και σεβασμό, και κυρίως χωρίς πολλές ερωτήσεις. 22 Αντίθετα, η πλειονότητα πλέον των ελληνικών αλλά και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών μουσείων φαίνεται τις τελευταίες δεκαετίες να στρέφεται προς την υπεραναπαραστατική προσέγγιση των μουσειολογικών τους προγραμμάτων όπου η εξαντλητική παρουσίαση των πολιτισμικών συμφραζόμενων με τη μορφή ενός (αναπόφευκτα μονοδιάστατου) αφηγήματος εγκλωβίζει τον θεατή εντός ενός γλαφυρού και διδακτικού μεν, αλλά σε κάθε περίπτωση ασφυκτικά περίκλειστου κειμένου. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, το οποίο στρέφεται προς αυτή την κατεύθυνση με δύο πρόσφατες εκθέσεις του. Πρόκειται, κυρίως, για την μόνιμη έκθεση «Σκηνές από την καθημερινή ζωή στην αρχαιότητα», όπου με μουσειολογικά άψογο τρόπο παρουσιάζεται ένα ολοκληρωμένο αφήγημα με ολική αναπαράσταση της ζωής ενός νέου άνδρα στην αρχαία Ελλάδα. 23 Παράλληλα, η μόνιμη έκθεση της κλασικής συλλογής (με τον κάπως παραπλανητικό υπότιτλο «Μια ιστορία με εικόνες») αποτελεί μια πραγματικά εντυπωσιακή προσπάθεια, που όμως επίσης βασίζεται στην καλυμμένη αποδοχή περί της αυθεντίας του επιστημονικού λόγου, που όμως εκτίθεται με τρόπο απείρως φιλικότερο προς τον θεατή. 24 Στις εκθέσεις αυτές ο επισκέπτης καλείται να 22 Πβ. Πλάντζος (2009, σσ ). 23 Βλ. Οn-line στη διεύθυνση /frontoffice /portal.asp?cpage=node&cnode=72&clang=0 (τελευταία επίσκεψη ). 24 Βλ. Οn-line στη διεύθυνση frontoffice/ portal.asp?cpage=resource&cresrc=1793&cnode=3&clang=0 (τελευταία επίσκεψη ). συμμετάσχει σε ποικίλες δραστηριότητες όπως η παρακολούθηση βίντεο και η «αναζήτηση» πληροφοριών σε συρτάρια (που, αθέλητα πιστεύω, παραπέμπει στη φροϋδική θεωρία!): ο «αόρατος» επιμελητής καλεί τον αμύητο επισκέπτη να αναζητήσει πληροφόρηση μέσα από μια διαδικασία που εξελίσσεται έτσι σε περιπέτεια αυτογνωσίας. Και τα δύο αυτά, άκρως αντίθετα, παραδείγματα μουσειολογικής προσέγγισης η φαινομενική αποχή από το αναπαραστατικό εγχείρημα και η πλήρης επιβολή του καθηλώνουν τον επισκέπτη ως θεατή/αναγνώστη ενός δυναστευτικού, γραμμικού και απόλυτου, κειμένου. Τα αφηγήματα της αισθητικής υπεροχής αφ ενός (που προτάσσει το Μουσείο Ακρόπολης) και της ιστορικής λειτουργικότητας αφ ετέρου (που προβάλλει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης) υπήρξαν, βέβαια, καθοριστικά για την εξέλιξη της αρχαιολογίας και τη συγκρότηση των μουσείων, μήπως όμως αυτό δεν είναι το τέλος του αφηγήματος; Με βάση αυτήν καθ εαυτήν την υλικότητα του υλικού πολιτισμού, αλλά και την αμεσότητα με την οποία διαδρά το αντικείμενο με τον χρήστη ή τον θεατή του (απτότητα, χρηστικότητα κ.ο.κ.), η Ανθρωπολογία έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες τις τελευταίες δεκαετίες να παρέμβει στον στεγανοποιημένο χώρο της Αρχαιολογίας και να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο μελετητής αποτιμά τόσο το «τέχνεργο» όσο και την πρόσληψή του. Κορυφαίο υπήρξε το εγχείρημα του Alfred Gell, το οποίο όμως έμεινε ουσιαστικά ημιτελές, λόγω του θανάτου του. 25 Στο ρηξικέλευθο βιβλίο του, ο Gell επεχείρησε να οργανώσει μια θεωρητική προσέγγιση σε αυτό που ονομάζουμε «τέχνη» που όμως να μην βασίζεται ούτε στην αισθητική ούτε στη σημειολογία. Η απόρριψη της αισθητικής αξίας του τέχνεργου βασίζεται στην παραδοχή ότι η αναζήτηση αισθητικής απόλαυσης στην τέχνη αποτελεί ένα σχετικά πρόσφατο επεισόδιο στην ιστορία της ανθρωπότητας, και μάλιστα περιορίζεται στη Δύση, όπου «έχουμε εξουδετερώσει τα είδωλά μας, ταξινομώντας τα εκ νέου ως τέχνη». Συμπερασματικά, συνεχίζει, «ο χωρισμός του ωραίου από το ιερό» προκύπτει από «μια ιδιαίτερα περιορισμένη Δυτική οπτική γωνία της μετα-διαφωτισμόν εποχής». 26 Η απόρριψη της σημειολογίας βα- 25 Gell (1998). 26 Gell (1998, σ. 97). Πβ. Osborne και Tanner (2003), καθώς και τις άλλες εργασίες του τόμου όπου επιχειρείται η εφαρμογή της προσέγγισης του Gell στον χώρο (και) της κλασικής αρχαιολογίας. Επίσης, Dobres και Robb (2000).

5 27 σίζεται στην αποτυχία, όπως την προσλαμβάνει ο Gell, του στρουκτουραλισμού να ερμηνεύσει τον υλικό πολιτισμό χωρίς να καταφεύγει στην αξιωματική παραδοχή ότι λειτουργεί ως σύστημα, και μάλιστα γλωσσικό. Αν και το κομμάτι αυτό της θεωρίας του Gell έχει δεχτεί την αυστηρότερη κριτική, 27 πρόκειται για μια καινοτόμο πρόταση, σύμφωνα με την οποία το έργο (που φτάνει ως εμάς ως έκθεμα) δεν είναι «σύμβολο», φορέας δηλαδή ενός «μηνύματος» με το οποίο το έχει προικίσει η δημιουργική αυθεντία ενός αρχαίου «καλλιτέχνη», αλλά φορέας αυτοτελούς δράσης, αυτό που οι ανθρωπολόγοι αποκαλούν «agency». Η ιδέα ότι τα αντικείμενα τα υλικά κατάλοιπα ενός πολιτισμού είναι ανεξάρτητοι δράστες και όχι δείκτες σημασιών που τους αποδίδονται από άλλους (από τους ωσεί παρόντες δημιουργούς, μελετητές, κριτικούς αναλυτές κ.ο.κ.) 28 είναι ικανή να απαλλάξει την αρχαιολογία από την αρπάγη του ιδεαλισμού στην οποία την καταδίκασε η νεωτερική της γενεαλογία. Πρόκειται, βέβαια, για μια θεωρητική κατασκευή, όπως άλλωστε θεωρητική κατασκευή αποτελεί και η κοινή παραδοχή πως κάποια αντικείμενα επικοινωνούν μέσω της αισθητικής τους ανωτερότητας. Η θεωρία της εμπρόθετης δράσης, όμως, αν και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη με πληρότητα στο χώρο της κλασικής αρχαιολογίας, φαίνεται να συμφωνεί με την εικόνα που μας παρέχουν τα ίδια τα αντικείμενα, ιδίως στις περιπτώσεις εκείνες που «μιλούν», μέσω επιγραφών, προς τον (αρχαίο) θεατή στο πρώτο πρόσωπο. 29 Αντικείμενα όπως τα άπειρα αναθήματα από τα αρχαία ιερά αντιμετωπίζονται από τους συγχρόνους τους ως αυτόνομες παρουσίες και όχι ως διαμεσολαβητές μηνυμάτων και συμβολισμών. 30 Η άνοδος ενός αρχαίου επισκέπτη στην αθηναϊκή Ακρόπολη ενδεχομένως να μη θύμιζε εντελώς την περίφημη Πάροδο του Χορού των Αθηναίων γυναικών από τον Ίωνα του Ευριπίδη, σίγουρα όμως είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι στο κείμενο παρά τις όποιες διαμεσολαβήσεις του οι θεραπαινίδες της Κρέουσας δεν βλέπουν έργα τέχνης, αλλά τους ίδιους τους θεούς που τα έργα αναπαριστούν (πβ. στ : «να, κι εδώ πέρα [ ] οι δίδυμες μορφές μ ένα βλέμμα πάμφωτο μας βλέπουν. Όμως να, για δες 27 Πβ. Layton (2003). Βλ. επίσης τη χλιαρή υποδοχή από τους αρχαιολόγους της μετα-διαδικασιακής προσέγγισης: Hodder και Hutson (2003, σσ ). 28 Gell (1998, σσ ). 29 Svenbro (1993). 30 Βλ. Whitley (2006). εκεί, σκοτώνει με χρυσό δρεπάνι ο γιος του Δία το θεριό της Λέρνας», μτφρ. Τ. Ρούσσου). Η γοητεία που ασκούν στον επισκέπτη μνημειακοί χώροι όπως τα ιερά των Δελφών ή της Ακρόπολης (αυτό που ο Gell ονόμαζε «technology of enchantment») 31 προκύπτει, σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, μέσα από πολυεπίπεδες στρατηγικές υλικής και πνευματικής καθυπόταξης του θεατή και όχι απλώς μέσα από μια γραμμική αντιστοίχιση κάποιων σημαινόντων («έργα τέχνης») με κάποια σημαινόμενα («μηνύματα»). 32 Ο σύγχρονος επισκέπτης του Μουσείου Ακρόπολης περιμένει να δει και ν ακούσει περισσότερα για τον ρόλο των εκθεμάτων στην κοινωνία που τα δημιούργησε ως λατρευτικά είδωλα, αλλά και ως άψυχους φορείς έμψυχης ενέργειας και λιγότερο για την αποστειρωμένη προσέγγιση ενός επιστημολογικού παραδείγματος που χρειάζεται άμεση αναθεώρηση. Η εμμονή στην «ταυτότητα» των αντικειμένων (αριθμοί ευρετηρίων, ταξινομητική ορολογία, κ.ο.κ.) και στην ποιητική τους γενεαλογία («έργο του τάδε») υπερτονίζει τη σημασία τους εντός του εργαστηρίου (ή του σπουδαστηρίου) αλλά συσκοτίζει τη δράση τους εντός του κειμένου της πολιτισμικής διάδρασης. Η δυσφορία του Gell απέναντι στον στρουκτουραλισμό δεν εμποδίζει τη θεωρία του να συντονιστεί με εκείνες του Barthes και του Derrida: εάν το «έργο τέχνης» δεν μπορεί να νοηθεί hors-texte, τότε η ερμηνεία του οφείλει να ανοιχτεί πέρα από τη γραμμική σημασιολογία, πέρα από τον μονοσήμαντο συμβολισμό, έτσι ώστε να προσεγγίσει το πλέγμα των συγκειμενικών δράσεων και συνδηλώσεων των οποίων είναι φορέας. Τι μπορεί να σημαίνει, για παράδειγμα, η πληροφορία ότι το αγγείο στην προθήκη είναι «φερώνυμο έργο του Ζωγράφου της Ακρόπολης 606», το οποίο μάλιστα μεταφράζεται, προφανώς από αβλεψία του μεταφραστή, σε «signed work by the Painter of Acropolis 606» (έμφαση δική μου); Προφανώς και δεν πρέπει να δίνουμε υπερβολική σημασία σε λάθη που οφείλονται στον εξοντωτικό φόρτο εργασίας των επιμελητών της έκθεσης, ιδιαίτερα κάτω από την πίεση της πολιτικής ηγεσίας για έγκαιρη ολοκλήρωση των εργασιών. Η ξηρότητα των συνοδευτικών κειμένων, όμως, δεν παύει να σηματοδοτεί τον θεσμικό σχολαστικισμό της ελληνικής αρχαιολογίας. Ιδιαίτερα η άνευ όρων παράδοση στην αυθεντία του δημιουργού (ακόμη κι αν αυτός πρέπει να επινοηθεί!) χαρακτηρίζει βαθειά την κλασικοαρχαιολογική προ σέγγιση στην αρχαία τέχνη μετατρέ- 31 Gell (1998, σ. 74). 32 Πβ. Wengrow (2007).

6 28 ποντας τη μουσειολογία σε βαριεστημένη γραφειοκρατική ενασχόληση. 33 Δέσμιο των ιδεαλιστικών εμμονών του, το Μουσείο περιορίζεται στο να επαναλαμβάνει τον εαυτό του, καθώς και το απαξιωμένο επιστημολογικό παράδειγμα στο οποίο παραμένει υπόλογο. Ως εκ τούτου, το «νέο» Μουσείο εμφανίζεται να εκτελεί μια αποστολή ήδη «παλαιά», την οποία και θεωρεί ήδη «ολοκληρωμένη». Ερωτήματα όπως οι ανατολικές επιδράσεις στην αρχαϊκή τέχνη (εμφανέστατες στα πρώιμα αρχιτεκτονικά γλυπτά που εκτίθενται στο Μουσείο), ο ρόλος του χρώματος στην κλασική πλαστική (τα, αρχαϊκά ιδίως, γλυπτά της Ακρόπολης αποτελούν σημαντική πηγή για το θέμα, παρ όλα αυτά τα απολύτως ορατά ίχνη χρώματος μένουν παντελώς ασχολίαστα αφήνοντας τον θεατή σε κατάσταση απορίας), η μετα-κλασική ρωμαϊκή, οθωμανική, κ.ο.κ. ιστορία της Ακρόπολης αποσιωπώνται επιδεικτικά, καθώς εμφανίζονται να αποστασιοποιούνται από το κλασικιστικό πρόταγμα. 34 Εδώ, ειδικά, το μουσειολογικό αφήγημα παραχωρεί τη θέση του σε μια σειρά παρασιωπήσεων και ιστορικών κενών: ενώ από την αρχή της έκθεσης κάποιες υποτυπώδεις, αλλά στοιχειωδώς πληροφοριακές πινακίδες πληροφορούν τον επισκέπτη για την «Ακρόπολη στα μυκηναϊκά και γεωμετρικά χρόνια», την «Ακρόπολη στους αρχαϊκούς χρόνους», κ.ο.κ., μάταια θα αναζητήσουμε κάποια πληροφορία για την Ακρόπολη στα χρόνια του Αλεξάνδρου, για παράδειγμα, στους Αυτοκρατορικούς χρόνους ή (θεός φυλάξοι!) στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Εδώ, μάλιστα, το τελευταίο έκθεμα ένα πρόπλασμα της Ακρόπολης «περί το 1500 μ.χ.» φαίνεται ειδικά τοποθετημένο ώστε να παραπλανήσει αντί να ενημερώσει τον θεατή του: αναφέρεται στον Παρθενώνα ως χριστιανική εκκλησία και στα Προπύλαια ως κατοικία ενός (αγνώστου εθνικότητος) «Ηγεμόνα», λησμονώντας ότι, πολύ απλά, ο Παρθενώνας ήδη από το 1458 μ.χ. είχε μετατραπεί σε τζαμί το ίδιο τζαμί που διακόσια περίπου χρόνια αργότερα ο Εβλιά Τζελεμπί θα χαρακτηρίσει «το πιο λαμπερό» στον κόσμο! Τέλος, πέρα από την πραγμάτευση εννοιών όπως η αθηναϊκή Δημοκρατία ή πολιτισμικά συστήματα όπως η αρχαιοελληνική θρησκεία έννοιες που απουσιάζουν δραματικά από την έκθεση στο Μουσείο Ακρόπολης ή την επαρκέστερη ανάλυση των εκθεμάτων του ως υλικών καταλοίπων ενός αρχαίου πολιτισμού, θα περίμενε κανείς από το νέο Μουσείο να αναφερθεί και στην Ακρόπολη ως απείκασμα του εθνικού οράματος κατά τον δέκατο ένατο τον εικοστό αιώνα. 35 Η σύγχρονη έρευνα, εφαρμόζοντας ένα εκτεταμένο διεπιστημονικό πρόγραμμα, έχει αναδείξει πολλαπλώς την Ακρόπολη ως πεδίο σύγκρουσης φαντασιακών συγκροτήσεων αλλά και έμβλημα, ταυτόχρονα, αντιθετικών μεταξύ τους ιδεολογημάτων. Αδιαφορώντας για τον διάλογο που διεξάγεται συνεχώς μεταξύ των υλικών καταλοίπων του ιστορικού παρελθόντος και των «κληρονόμων» του μυημένων ή όχι το Μουσείο χάνει την ευκαιρία να συμμετάσχει στον διάλογο αυτόν, μάταια επιχειρώντας να θέσει εαυτό «εκτός κειμένου». 33 Βλ. Plantzos (2008). 34 Βλ., αναλυτικότερα, Πλάντζος (2009, σσ ). 35 Βλ., κυρίως, Yalouri (2001) επίσης, Loukaki (2008), Fouseki (2006), κ.ά.

7 29 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Barthes, R. (1967): Writing Degree Zero (μτφρ. A. Lavers και C. Smith), Jonathan Cape, Λονδίνο. Barthes, R. (1977): Image Music Text (μτφρ. S. Heath), Hill and Wang, Νέα Υόρκη. Caplan, J. (1989): Postmodernism, poststructuralism, and deconstruction: notes for historians, Central European History, 22 (3/4), σσ Derrida, J. (1978α): Writing and Difference (μτφρ. A. Bass), The University of Chicago Press, Σικάγο. Derrida, J. (1978β): Positions (μτφρ. A. Bass), The University of Chicago Press, Σικάγο. Derrida, J. (1997): Of Grammatology (μτφρ. G. Chakravorty Spivak), The Johns Hopkins University Press, Βαλτιμόρη και Λονδίνο. Dobres, M.-A. και Robb, J.E. (2000): Agency in Archaeology, Routledge, Λονδίνο και Νέα Υόρκη. Fouseki, K. (2006): Conflicting discourses on the construction of the New Acropolis Museum: past and present, European Review of History, 13 (4), σσ Gell, A. (1998): Art and Agency. An Anthropological Theory, Oxford University Press, Οξφόρδη. Gellner, E. (1983): Nations and Nationalism, Cornell University Press, Ithaca NY. Hodder, I. και Hutson, S. (2003): Reading the Past. Current Approaches to Interpretation in Archaeology, 3η έκδ., Cambridge University Press, Καίμπριτζ. James, N. (2009): The Acropolis and its new museum, Antiquity, 83, σσ Layton, R. (2003): Art and Agency: a reassessment, The Journal of the Royal Anthropological Institute, 9 (3), σσ Loukaki, A. (2008): Living Ruins, Value Conflicts, Aldershot, Ashgate. Marcus, G.E. και Fischer, M.M.J. (1986): Anthropology as Cultural Critique. An Experimental Moment in the Human Sciences, The University of Chicago Press, Σικάγο. Olsen, B. (1990): Roland Barthes: from sign to text, στο C. Tilley (επιμ.) Reading Material Culture, Blackwell, Οξφόρδη, σσ Osborne, R. και Tanner, J. (2007): Introduction: Art and Agency and Art History, στο R. Osborne και J. Tanner (επιμ.) Art s Agency and Art History, Blackwell, Οξφόρδη, σσ Peckham, R.S. (2001): National Histories, Natural States. Nationalism and the politics of place in Greece, I.B. Tauris, Λονδίνο και Νέα Υόρκη. Plantzos, D. (2008): Time and the Antique: linear causality and the Greek-art narrative, στο D. Damaskos και D. Plantzos (επιμ.): A Singular Antiquity. Archaeology and Hellenic Identity in 20th-Century Greece, Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα, σσ Πλάντζος, Δ. (2007): Ο κλασικός αρχαιολόγος και η διακύβευση του παρελθόντος, στο Έ. Σημαντώνη-Μπουρνιά et al. (επιμ.): Αμύμονα Έργα. Τιμητικός Τόμος για τον Καθηγητή Βασίλη Κ. Λαμπρινουδάκη, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, σσ Πλάντζος, Δ. (2009): Η Κιβωτός και το Έθνος: ένα σχόλιο για την υποδοχή του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως, Σύγχρονα Θέματα, 106 (Ιούλιος-Σεπτέμβριος), σσ Shanks, M. (1996): Style and the design of a perfume jar from an Archaic Greek City State, στο R.W. Preucel και I. Hodder (επιμ.) Contemporary Archaeology in Theory. A Reader, Blackwell, Οξφόρδη, σσ Svenbro, J. (1993): Phrasikleia: An Anthropology of Reading in Ancient Greece (μτφρ. J. Lloyd), Cornell University Press, Ithaca NY. Wengrow, D. (2007): Enchantment and Sacrifice in early Egypt, στο R. Osborne και J. Tanner (επιμ.) Art s Agency and Art History, Blackwell, Οξφόρδη, σσ White, H. (1980): The value of narrativity in the representation of reality, Critical Inquiry, 7 (1), σσ Whitley, J. (2006): Classical art and human agency: a tale of two objects in fifth-century Greece, στο Ν. Σταμπολίδης (επιμ.) Γενέθλιον. Αναμνηστικός Τόμος για την συμπλήρωση είκοσι χρόνων λειτουργίας του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή, Αθήνα, σσ Yalouri, E. (2001): The Acropolis. Global Fame, Local Claim, Berg, Οξφόρδη και Νέα Υόρκη.

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119: Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Το μάθημα προφέρει μια συστηματική και

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ 10-12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2007 Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς 138 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TETAΡΤΗ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ Πρόεδρος συνεδρίας: Γιώργος Τόλιας Χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων

Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Το Δυτικό 'Παράδειγμα' ως Ιδεολογία Οργάνωσης Μουσείων. Σχεδιασμός Μουσείων και Εκθέσεων Στόχος του μαθήματος είναι η διερεύνηση της μορφής του εγχειρήματος του 'Μουσείου', ως προνομιακού πεδίου για την

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος

ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης. Δημήτρης Πλάντζος ΙΑ119 Θεωρητικές και μεθοδολογικές αρχές στη μελέτη της κλασικής τέχνης Δημήτρης Πλάντζος Η παλιννόστηση του κλασικού: Νοσταλγία για την κλασική αρχαιότητα ως επινοημένη παιδική ηλικία της ανθρωπότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

European Doctorate in Social History

European Doctorate in Social History Πανεπιστήµιο Αθηνών, Τµήµα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Τοµέας Ιστορίας European Doctorate in Social History Πολιτισµικές µεταφορές και έννοιες που ταξιδεύουν. Έθνος και διανοούµενοι ανάµεσα στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 18/5/2015 Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές και αποδίδονται για να διευκολύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν το σύνολο του διαγωνίσματος και απόλυτα

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ. Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΛΑΣΙΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Καθηγητής: Σ. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ Η Κλασική Μηχανική σηµματοδοτεί την πρώτη µμεγάλη επανάσταση της ανθρώπινης σκέ- ψης στην πορεία της για την ερµμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ 18 Sunday Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΠΑΕΙ ΤΑ ΕΣΜΑ ΤΗΣ Ίσως είναι το πιο αναγνωρίσιμο μνημείο παγκοσμίως, συνυφασμένο με τη δημοκρατία που γεννήθηκε και ζει(;) σε αυτήν τη χώρα. Και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ

ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΕΙΣ ΘΗΛΥΚΟΤΗΤΑ ΑΝΔΡΟΠΡΕΠΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΑΥΤΟ-ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΟΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ/ΑΥΤΟΠΟΡΤΡΕΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Το φύλο δεν είναι ένα απλό γεγονός

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ

ψ Ρ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ -N^ ->5^ **' ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ ψ Ρ ' '.'."» *?' Ρ -N^ ->5^ ι"*** **' "HSf % ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου

Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου Αρχαιολογικό µουσείο Κιµώλου εισαγωγή η παρουσίαση φιλοδοξεί να είναι µια παρουσίαση του µουσείου από την πλευρά του επισκέπτη, χωρίς να έχουµε µιλήσει µε τους αρµόδιους για τις προθέσεις και τους στόχους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1. Εισαγωγικό Μάθημα Αρχιτεκτονική/Τοπογραφία-Γλυπτική-Αγγειογραφία.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ίσως ο ρόλος του µουσειολόγου να µην έχει γίνει πλατύτερα. γνωρίζει καλά αυτό που η κυρία Σκαλτσά χαρακτηρίζει ως θεωρία του

Ίσως ο ρόλος του µουσειολόγου να µην έχει γίνει πλατύτερα. γνωρίζει καλά αυτό που η κυρία Σκαλτσά χαρακτηρίζει ως θεωρία του Τριήµερο συµπόσιο: Τα µουσεία και ο ρόλος τους στη σύγχρονη κοινωνία Για να µπορεί κάποιος να διαβάσει το µουσείο, πρέπει να έχει προηγηθεί η παρέµβαση του ειδικού µουσειολόγου, ο οποίος θα έχει σκεφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ: Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Τα φιλοσοφικά ερωτήματα: Δε μοιάζουν με τα επιστημονικά, γιατί δε γνωρίζουμε: από πού να ξεκινήσουμε την ανάλυσή τους ποια μέθοδο να ακολουθήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1) Τα Annales. Μια «μικρή διανοητική επανάσταση» στο πεδίο της Ιστοριογραφίας Ρίκα Μπενβενίστε

Διαβάστε περισσότερα

3. Κριτική προσέγγιση

3. Κριτική προσέγγιση Επιστημολογική προσέγγιση της σχέσης θεωρίας και πράξη 3. Κριτική προσέγγιση Καθηγητής Κώστας Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:kchrys@ecd.uoa.gr Θεωρία και Πράξη Κριτική Προσέγγιση Οι θετικιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies)

Social Media World 26/6/2014. Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) Social Media World 26/6/2014 Προσεγγίσεις της τεχνολογίας από τη σκοπιά των σπουδών Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS Studies) 1.Τι είναι τα STS; Σπουδές Επιστήμης, Τεχνολογίας, Κοινωνίας (STS) προσεγγίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες

Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες Σύγχρονες Κινηματογραφικές Θεωρίες 2015-2016 - Χειμερινό Εξάμηνο Διδάσκων: Σωτήρης Πετρίδης e- mail επικοινωνίας: sotospetridis@yahoo.gr Υπό την επίβλεψη της Μ. Κακλαμανίδου Περιγραφή του μαθήματος: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ

ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ ΚΟΙΝΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΏΠΗ ΧΩΡΊΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΤΙΚΈΣ ΓΡΑΜΜΈΣ 33Οι επιπτώσεις της Βιομηχανικής Επανάστασης 33Η ανάπτυξη της εκπαίδευσης 33Τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ιστορία της τέχνης 3 3 Η Ευρώπη και ο

Διαβάστε περισσότερα

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ

Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Μουσειολογία και Εκπαίδευση Ενότητα 3η: Επιστημονική Μουσειολογία και Μουσεία ΦΕΤ Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Kεφάλαιο Τρίτο. Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή... 11 Kεφάλαιο Πρώτο Θεωρητική θεμελίωση. Έννοιες, Ορισμοί, Πεδίο. Το πρόβλημα της επιστημονικής ταυτότητας της ΣΕ 1.1. Η Σύγκριση. Έννοια και περιεχόμενο... 14 1.2. Η Συγκριτική Εκπαίδευση.

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

Μορφή μαθήματος. Ερωτήσεις «γνωριμίας» Οι σελίδες του μαθήματος. Θεματικοί άξονες. Ατζέντα μαθήματος. Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία

Μορφή μαθήματος. Ερωτήσεις «γνωριμίας» Οι σελίδες του μαθήματος. Θεματικοί άξονες. Ατζέντα μαθήματος. Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Μορφή μαθήματος Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΟΥΣA: ΜΑΡΙΑ ΡΟΥΣΣΟΥ ΔΙΑΛΕΞΗ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 1: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ιστορία και παρελθόν: Δυο έννοιες διαφορετικές Εικόνα 1. 2 Η ιστορία της θεωρίας της ιστορίας Τρεις φάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΙ ΡΩΤΑΜΕ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΤΙ ΜΑΣ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΠΩΣ ΜΑΣ ΤΟ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ; ΣΥΝΘΕΣΗ: Οργάνωση ενός συνόλου από επιμέρους στοιχεία σε μια ενιαία διάταξη Αρχική ιδέα σύνθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Ο συγγραφέας εστιάζει στη σημασία των κλασικών μνημείων, τονίζοντας τους λόγους που τα καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006,

Χρήστος Κηπουρός Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Θράκη 2006, 1 Κεμαλικότεροι του Κεμάλ Copyright 2006 Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Αναμνηστική φωτογραφία με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στην Ξάνθη. Στο μέσον ο τότε

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ Κεντρικός άξονας της περιγραφικής θεωρίας των ονομάτων είναι η θέση ότι το νόημα-σημασία ενός ονόματος δίνεται από μια οριστική περιγραφή και επομένως ικανή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ &

ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Τι είναι αρχείο; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να χαρακτηρίσουμε μια πληροφορία ως αρχειακή; Τι είναι αρχειονομία; Ποιος είναι ο αρχειονόμος;

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ»

«ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ» 53 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ» ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη

Το μουσείο ζωντανεύει με ταξίδι σχολικό! Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ποδράσηη ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 5 ποδράσηη Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας Πανεπιστημίου Πατρών 2ο Δημοτικό Σχολείο Ακράτας Δημοτικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη

Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Κυκλαδική τέχνη και σύγχρονη αφηρημένη τέχνη Νάγια Οικονομίδου 2014-2015 1 Περιεχόμενα Πρόλογος...3 1. Γνωρίσματα Κυκλαδικής Τέχνης...4 Πτυόσχημα ειδώλια.5 Βιολόσχημα ειδώλια 6

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Η Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΥΣΜΑ) δραστηριοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο της Ακροπόλεως.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 10. Ιωνικοί Ναοί της Μ. Ασίας στον 4 ο αι.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296

1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 1 ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΡΙΑΝΟΥ 114 10558 ΑΘΗΝΑ Τηλέφωνο: 2103231788 - Fax: 2103223296 Πολιτιστικό πρόγραµµα: Επίσκεψη στο Μουσείο Ηρακλειδών 21/2/2012 Σ.Πατσιοµίτου Η επίσκεψη στο Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

2Θ1.21 Θεωριες αποδομησης του χωρου και του φυλου 2013-2014. Βάνα Τεντοκάλη Δρ Αρχιτεκτονικης Καθηγητρια Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης

2Θ1.21 Θεωριες αποδομησης του χωρου και του φυλου 2013-2014. Βάνα Τεντοκάλη Δρ Αρχιτεκτονικης Καθηγητρια Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης 2Θ1.21 Θεωριες αποδομησης του χωρου και του φυλου 2013-2014 Βάνα Τεντοκάλη Δρ Αρχιτεκτονικης Καθηγητρια Αριστοτελειο Πανεπιστημιο Θεσσαλονικης Θανάσης Μουτσόπουλος (επισκεπτης διδασκων) Δρ Αρχιτεκτονικης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας

Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Χριστόφορος Παντελάτος Κατερίνα Σαχίνογλου Μαρία Στεργίου Γιάννης Πουλής Έξαρχος Καλύβας Το κίνημα του νεοκλασικισμού τοποθετείται στα μέσα του 18ου έως τις αρχές του 19ου αιώνα Κυριαρχία αστικής τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ

ΑΜΙΛΛΑΣ ΠΝΕΥΜΑ. στην αρχαία Ελλάδα. Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΤΗΣ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΜΙΛΛΑΣ στην αρχαία Ελλάδα Σύνδεση με τη σχολική ύλη Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία

Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Τίτλος Μαθήματος: Σχεδιασμός εκπαιδευτικών δράσεων για μουσεία Κωδικός Μαθήματος: ΚΤ1390 Διδάσκων: Νίκη Νικονάνου, niknik@uth.gr Είδος Μαθήματος: Επιλογής Εξάμηνο: 5ο Μονάδες ECTS: 5 Περιγραφή του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ ΓΙΑ «ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ - ΧΕΙΜΩΝΑ 2015/16» Οι τάσεις για το 2016/2017 είναι μοναδικές και φαίνεται να διαφοροποιούνται από τις καθαρά vintage γραμμές που μας επηρέασαν τις προηγούμενες χρονιές.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15. Μαΐου 2005. Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Νάουσα 13-15 Μαΐου 2005 Μαρία Ρεπούση Επ. Καθηγήτρια Ιστορίας & Διδακτικής της Ιστορίας Παιδαγωγική Σχολή ΑΠΘ Η αξιοποίηση της βιομηχανικής κληρονομιάς στην ιστορική εκπαίδευση Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης

ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ Επιμέλεια: Γιώργος Μαρνελάκης ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Α : ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα