Καίτη Στεφανίδου ( ) 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καίτη Στεφανίδου (1925-2012) 1"

Transcript

1 Καίτη Στεφανίδου ( ) 1 Η Καίτη Στεφανίδου είναι μια ξεχωριστή περίπτωση στην κυπριακή τέχνη. Κατ αρχάς, αποτελεί (όπως και η Ελένη Χαρικλείδου) μια από τις πρώτες σημαντικές γυναικείες παρουσίες της ζωγραφικής του τόπου, μετά την πρωτοπόρο Λουκία Νικολαΐδου. 2 Επιπρόσθετα, το έργο της Στεφανίδου όχι μόνο είναι εξίσου σπουδαίο συγκριτικά με αυτό των άλλων σημαντικών καλλιτεχνών της γενιάς της και της επόμενης, αλλά επιπλέον δεν παρουσιάζει τις ποιοτικές μεταπτώσεις, ή την επαναλαμβανόμενη μανιέρα της ύστερης δημιουργίας, που εμφανίζει η δουλειά πολλών από αυτούς. Αντίθετα, η πορεία της παρουσιάζει μια άκρως αξιόλογη παραγωγή, η οποία υπόκειται σε συνεχή ανανέωση. Η Στεφανίδου γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1925, το γένος Φασουλιώτη. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας κατά το διάστημα (αρχικά, με διετή προκαταρκτική παρακολούθηση), έχοντας ως δασκάλους τους Ουμπέρτο Αργυρό και Γιάννη Μόραλη, καθώς επίσης και τον Παντελή Πρεβελάκη στην Ιστορία της Τέχνης. Σύμφωνα με την ίδια τη ζωγράφο, ο Αργυρός δεν διατηρούσε επαφή με τις διεθνείς καλλιτεχνικές εξελίξεις. Μια πρώτη επαφή με αυτές και μια ουσιαστικότερη καλλιτεχνική μάθηση πραγματοποιήθηκαν μέσω του Μόραλη, ο οποίος είχε επιστρέψει πρόσφατα από το Παρίσι. 3 Κάποια έργα της από αυτή την περίοδο, κυρίως πορτραίτα, φανερώνουν ένα στέρεο τεχνικό υπόβαθρο, συνδυασμένο με μια επιτυχημένη προσπάθεια απόδοσης της ψυχοσυναισθηματικής ταυτότητας των απεικονιζόμενων προσώπων [εικ. 1, 2, 3]. Φορμαλιστικά, τα έργα βρίσκονται στα πλαίσια μιας ακαδημαϊκίζουσας τεχνοτροπίας, με τάσεις προς απλοποίηση και γενίκευση χαρακτηριστικά που παρατηρούνται και σε πρώιμα έργα του Μόραλη. Η πραγματική γνωριμία της Στεφανίδου με τα διεθνή καλλιτεχνικά ρεύματα έλαβε χώρα στην εποχή της παραμονής της στο Λονδίνο, μεταξύ 1956 και 1960, στη διάρκεια της οποίας παρακολούθησε μαθήματα στο St. Martin s School of Art στα Την ουσιαστική της όμως καλλιτεχνική «μόρφωση», αποτέλεσαν από τη μια η 1 Πολλές ευχαριστίες στην Καίτη Στεφανίδου για την εξαιρετική συνεργασία της και για τη διάθεση όλου του υλικού που βρίσκεται στην κατοχή της, καλλιτεχνικού και αρχειακού, καθώς επίσης και για την υπέροχη φιλοξενία της (μαζί με τον γιο της Πάνο Στεφανίδη), στα Πέρα Ορεινής. [Σημείωση 2012:] Η Καίτη Στεφανίδου πέθανε στις 26 Μαρτίου Το κείμενο αφιερώνεται στη μνήμη της. 2 Το έργο της γεννημένης στη Μόσχα το 1893 Όλγας Ραούφ, η οποία έζησε στην Κύπρο για 62 χρόνια, από το 1925 μέχρι τον θάνατό της το 1987, παραμένει εν πολλοίς άγνωστο. 3 Από συνομιλία του συγγραφέα με την Κ. Στεφανίδου, Πέρα Ορεινής, 13/12/03. 1

2 επαφή της με διάφορους καλλιτέχνες, είτε με Έλληνες (όπως τους Κώστα Γραμματόπουλο και Γιάννη Γαΐτη) είτε με ξένους, και από την άλλη οι συνεχείς επισκέψεις της σε μουσεία και γκαλερί, τόσο στο Λονδίνο όσο και στο Παρίσι. «Περισσότερο είδα, παρά ζωγράφισα, αυτά τα χρόνια», λέει η Στεφανίδου. 4 Στη δεκαετία του 50, η Νέα Υόρκη αντικατέστησε το Παρίσι ως το κέντρο παραγωγής των πιο σύγχρονων και avant-garde τάσεων της διεθνούς τέχνης. Ταυτόχρονα, το Λονδίνο είχε υπάρξει ένα δευτερευούσης σημασίας, μάλλον συντηρητικό κέντρο στην ιστορία της μοντέρνας τέχνης, από τα τέλη του 19ου αι. μέχρι τη δεκαετία του 60. Έτσι, αναπόφευκτα ίσως, τα πρώιμα ρεύματα του ευρωπαϊκού μοντερνισμού (από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα), ήταν αυτά που άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή στην τότε τέχνη της Στεφανίδου, παρά οι εξελίξεις της δεκαετίας του 50. Μερικοί πίνακές της, οι οποίοι δημιουργήθηκαν αμέσως μετά την επιστροφή της στην Κύπρο το 1960 [εικ. 4, 5], καταδεικνύουν αναφορές στον Paul Cézanne και σε ύστερα κυβιστικά ιδιώματα, όπως στον Ορφισμό, με έντονο το παραστατικό στοιχείο, γεγονός που τα φέρνει κοντά και στον ρωσικό «Κυβο-Φουτουρισμό» όπως σε έργα του Kasimir Malevich από τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα. Η ίδια η Στεφανίδου σημειώνει ως άλλη μια άμεση επιρροή για αυτά της τα έργα, τον Γάλλο κυβιστή André Lhote. 5 Τη χρονιά της επιστροφής της στην Κύπρο, διορίστηκε ως καθηγήτρια τέχνης σε γυμνάσια ένα επάγγελμα το οποίο εξάσκησε για τα επόμενα είκοσι πέντε χρόνια. Το 1961 συμμετείχε στην έκθεση «Κύπριοι Καλλιτέχνες» (διοργανωμένη από το περιοδικό Κυπριακά Χρονικά), στην γκαλερί του Μάριου Βαγιάνου («Πρακτορείο Πνευματικής Συνεργασίας») στην Αθήνα. 6 Έκτοτε έλαβε μέρος σε ομαδικές εκθέσεις κυπριακής τέχνης, τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό, όπως επίσης και σε διεθνείς 4 Από συνομιλία του συγγραφέα με την Κ. Στεφανίδου, Πέρα Ορεινής, 13/10/07. 5 Η Στεφανίδου αναφέρει ότι η «επαφή» της με τον Lhote, έγινε μέσω δύο βιβλίων του (ένα για τη φιγούρα και ιδιαίτερα ένα για το τοπίο), που της έδωσε ένας Πολωνός φίλος της στη Γαλλία. (Από συνομιλία του συγγραφέα με την Κ. Στεφανίδου, Πέρα Ορεινής, 13/10/07). Ο André Lhote ( ), υπήρξε σημαντικότερος ως συγγραφέας-κριτικός περί τέχνης και ως δάσκαλος (στη δική του σχολή, την Académie Montparnasse, που ίδρυσε το 1922 και στην οποία φοιτούσαν τόσο Γάλλοι όσο και ξένοι σπουδαστές), παρά ως καλλιτέχνης. Στο εργαστήρι του Lhote φοίτησε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 50 και ο κορυφαίος Κύπριος μοντερνιστής καλλιτέχνης Χριστόφορος Σάββα. Την εποχή εκείνη, ο Lhote δίδασκε (τόσο στη σχολή του όσο και με τα βιβλία του) ένα ύστερο κυβιστικό ιδίωμα, μάλλον ακαδημαϊκού, συντηρητικού χαρακτήρα, το οποίο είναι εμφανές και στα έργα του Σάββα (παρά το γεγονός ότι αποτέλεσε νέο στοιχείο στην κυπριακή τέχνη) εκείνα τα χρόνια. 6 Τα σχόλια του (εγκατεστημένου στην Αθήνα) Κύπριου καλλιτέχνη Τάκη Φραγκούδη για έναν πίνακα της Στεφανίδου στην έκθεση, φανερώνουν τη συνύπαρξη, αυτή την εποχή, διαφορετικών (συχνά αντιφατικών) επιρροών στο έργο της: «Η Νεκρή Φύση με Μαντολίνο της Καίτης Φασουλιώτη, έχει μια βασική αντινομία: όλο το έργο είναι κυβιστικό, εκτός από το μαντολίνο που είναι φωτογραφικό. Πρέπει η ζωγράφος να διαλέξει ποια προτιμά από τις δυο τεχνοτροπίες. Στον ίδιο πίνακα δεν μπορούν να συνυπάρξουν και οι δύο». Τάκης Φραγκούδης, «Η Έκθεση Κυπρίων Ζωγράφων στην Αθήνα: μερικές σκέψεις και κρίσεις», Πνευματική Κύπρος, χρονιά Β, αρ. 17 (Φεβρουάριος 1962), σελ

3 διοργανώσεις. Στις τελευταίες, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται συμμετοχές της στην Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας το 1963, στην έκθεση «Σύγχρονη Κυπριακή Τέχνη» στο Ινστιτούτο Κοινοπολιτείας (Λονδίνο και Εδιμβούργο) το 1970, και στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο το Είναι η εποχή (δεκαετία του 60 και αρχές 70), στην οποία η σύγχρονη κυπριακή τέχνη (κυρίως καλλιτεχνών από τη δεύτερη γενιά γεννημένων στον Μεσοπόλεμο και νεότερων) παρουσιάζεται σε μεγάλες διοργανώσεις με την παρότρυνση και προώθηση του Ελλαδίτη τεχνοκριτικού και επιμελητή Τώνη Σπητέρη, διορισμένου από την κυπριακή κυβέρνηση ως συμβούλου για καλλιτεχνικά θέματα. Ο Σπητέρης κατεύθυνε τη σύγχρονη κυπριακή τέχνη, συχνά με τρόπο επιθετικό, προς πιο σύγχρονα ρεύματα της τέχνης, όπως τον Μινιμαλισμό, τη γεωμετρική αφαίρεση και την «οπτική τέχνη» (Op Art). Αυτές οι τάσεις εμπεριέχονται στα έργα που παρουσίασε η Στεφανίδου στην πρώτη της ατομική έκθεση το 1972 (Γκαλερί Ακρόπολις, Λευκωσία). Κάποιοι από τους πίνακες της έκθεσης [εικ. 6, 7] παραπέμπουν στην πρώιμη γεωμετρική αφαίρεση καλλιτεχνών όπως οι Piet Mondrian, Naum Gabo και Sophie Taeuber-Arp, από τις δεκαετίες Κάποιοι άλλοι [εικ. 8, 9] κινούνται προς τη μεταγενέστερη τάση της ζωγραφικής της οπτικής ψευδαίσθησης (Optical Art), η οποία προέκυψε από τη γεωμετρική αφαίρεση και τον Μινιμαλισμό στη δεκαετία του 60. Οι ζωγραφικές αυτές εκφράσεις, έχοντας αποδυθεί εντελώς τα όποια αναγνωρίσιμα, παραστατικά στοιχεία και έχοντας καταργήσει τους διαχωρισμούς, τόσο μεταξύ φόντου και πρώτου επιπέδου απεικόνισης, όσο και μεταξύ άκρης-κέντρου, αντιμετώπισαν τη ζωγραφική επιφάνεια ως πεδίο σύνθεσης και οργάνωσης σχημάτων και χρωμάτων, και γενικότερα το έργο τέχνης ως αυτοαναφερόμενο, αυτόνομο αντικείμενο, αποδεσμευμένο από τυχόν νύξεις στον, ή εξαρτήσεις από τον, (γύρω) κόσμο. 7 «Η ζωγραφική μου είναι οπτική και απαλλαγμένη από συναισθηματισμό. Έχοντας ελευθερωθεί από τον παραδοσιακό τρόπο θεωρήσεως της φύσης και των αντικειμένων, η προσοχή μου έχει συγκεντρωθεί στην ιδεατή τους μορφή. Σημασία για μένα έχουν οι φόρμες, το δέσιμο των φορμών (sic), το χρώμα, ο ρυθμός, η κίνηση. [...] Στη σημερινή μας πραγματικότητα ο άνθρωπος κατευθύνει την όρασή του προς τα μέσα παρά προς τα έξω. Μέσα του και μέσα στα 7 Ο Θεόδοτος Κάνθος, στην ομιλία του στα εγκαίνια της έκθεσης της Στεφανίδου το 1972, μεταξύ άλλων είπε: «Τα έργα της Κ. Στεφανίδου που υπακούουν σταθερά σε νόμους και αρχές αισθητικής, παρουσιάζονται να έχουν μια καθολική αυτονομία. [...] Μια απόλυτος λειτουργικότις στον χώρο σε σχέση με το σχήμα, χρώμα και υφή, με έλξεις και απωθήσεις δημιουργεί διακίνηση και σταθερότητα σε κάτι το δομικά και αρχιτεκτονικά ισόρροπο [...]». (Από ανατύπωση στην μπροσούρα της δεύτερης ατομικής έκθεσης της Στεφανίδου το 1978, στην Γκαλερί Ζυγός 2 στη Λευκωσία, στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου). 3

4 αντικείμενα. Δεν τον απασχολεί η ειδή τους, αλλά η ουσία τους. Για αυτό πιστεύω ότι το μήνυμα της ζωγραφικής μου είναι ένα μήνυμα βάθους που πηγάζει από τη γεωμετρικότητά της, τη χρωματική κλίμακά της. [...] Πρόθεσή μου ήταν να μεταδώσω κάτι πνευματικό και πλαστικά αρχιτεκτονημένο». 8 Αυτά σχολίασε το 1972 η Στεφανίδου, ενώ το 1980, αναλογιζόμενη αυτή τη δουλειά της, θα πει: «[Ά]ρχισα να ασχολούμαι γύρω στο 1972 με γεωμετρικά αφηρημένα, αφού πέρασα από ένα πρωταρχικό στάδιο με στοιχεία κυβισμού. Το έργο μου εκείνο ήταν καθαρά αφηρημένο βέβαια, τα θέματα όμως ήταν παρμένα από τις πολυκατοικίες, τα τεράστια κτίσματα, τις αντιθέσεις της σκιάς και του φωτός. Τότε ήταν που άρχισε να εισβάλλουν στα έργα μου η κίνηση και ο ρυθμός [...]». 9 Η ζωγραφική της συνέχισε να κινείται στα πλαίσια της γεωμετρικής αφαίρεσης, μέχρι τα πολιτικοστρατιωτικά γεγονότα του καλοκαιριού του Το ορόσημο αυτό της νεότερης κυπριακής ιστορίας, αποτελεί ειδικότερα και τομή στην ιστορία της νεότερης κυπριακής τέχνης. Η πορεία προς τον (εκ)συγχρονισμό της με τις διεθνείς εξελίξεις, ανακόπηκε βίαια. Θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι το ζητούμενο αυτό να ξανατεθεί στα εντόπια καλλιτεχνικά πράγματα, και ακόμη και τότε θα εκδηλωθεί περισσότερο μέσα από ατομικές εξερευνήσεις, παρά υπό τη μορφή ομαδικήςσυλλογικής προσπάθειας. Δύσκολα μπορούμε να αναφερόμαστε σε κοινά χαρακτηριστικά ομάδων ή «γενεών» στην κυπριακή τέχνη στη μετά το 1974 εποχή. Ειδικά στα χρόνια μέχρι τη δεκαετία του 90, οι Κύπριοι ακολούθησαν «μοναχικές» θα λέγαμε πορείες, χωρίς την άμεση επαφή και αλληλοεπίδραση και χωρίς τη δημόσια συζήτηση που χαρακτήριζαν την τοπική καλλιτεχνική σκηνή, από τα τέλη της δεκαετίας του 50 μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 70. Μετά το 1974, πολλοί από τους καλλιτέχνες που στη δεκαετία του 60 είχαν υιοθετήσει πλήρως τα ανεικονικά ιδιώματα, στράφηκαν (ή επέστρεψαν) προς την εικονική, κυρίως ανθρωποκεντρική, ζωγραφική. Αυτή η αλλαγή, ως γενικότερο φαινόμενο δεν βρισκόταν σε αντίθεση με τις διεθνείς εξελίξεις, καθότι η (ανα)παραστατική τέχνη επανήλθε στο προσκήνιο, με καινούριες όμως μορφές. Η διαφορά μεταξύ των εξελίξεων στην Κύπρο με τις αντίστοιχες διεθνείς, έγκειται στο ότι κάποιοι από τους ντόπιους (ανάμεσά τους και σημαντικοί) καλλιτέχνες επέστρεψαν σε παλαιότερες, συντηρητικές εκφράσεις, αποδεικνύοντας ότι τουλάχιστον για αυτούς 8 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στον Θεοκλή Κουγιάλη στην εφημερίδα Κύπρος, τον Νοέμβριο του Φωτοτυπία στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου. 9 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στη Μαρία Θεμιστοκλέους («Καίτη Στεφανίδου πορεία αναζήτησης»), εφημερίδα Ο Αγών, 13/11/88, σελ. 24. Στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου. 4

5 η υιοθέτηση «προοδευτικότερων» τάσεων υπήρξε μια μάλλον επιφανειακή εξερεύνηση, επιβεβλημένη εν πολλοίς από εξωτερικούς παράγοντες. Η ζωγραφική της Στεφανίδου επίσης παρουσιάζει μια στροφή προς την παραστατική, ανθρωποκεντρική ως επί το πλείστον απεικόνιση, χωρίς όμως την ποιοτική μετάπτωση ή τη συντηρητική οπισθοδρόμηση που παρατηρείται στο έργο κάποιων συναδέλφων της. Μια πρώτη ολοκληρωμένη εικόνα των αλλαγών στη δουλειά της, δόθηκε με τη δεύτερή της έκθεση το 1978 (Γκαλερί Ζυγός 2, Λευκωσία), όπου δίπλα σε μερικά παλαιότερα έργα, παρουσίασε την ενότητα Το Βάθος του Κόσμου. Παρατηρώντας τα πρωιμότερα έργα (όλα φτιαγμένα το 1974), μπορούμε να παρατηρήσουμε ένα ακόμη στάδιο στη διερεύνηση της γεωμετρικής αφαίρεσης, από τη Στεφανίδου [εικ. 10, 11, 12]. 10 Στη συνέχεια, διαπιστώνουμε τη συναρπαστική μετεξέλιξη της αφαίρεσης αυτής στους πίνακες από Το Βάθος του Κόσμου, οι οποίοι, αν και παραστατικοί, εμπεριέχουν τα φορμαλιστικά χαρακτηριστικά της προγενέστερής της δουλειάς: οι ευθύγραμμες χρωματικές επιφάνειες των πρωιμότερων εικόνων, αλλού μεταλλάσσονται σε καμπυλόγραμμες και αναδύονται ως απλές, σχηματοποιημένες, θηλυκές φιγούρες [εικ. 13, 14], ενώ αλλού μετασχηματίζονται σε πλαίσια-παράθυρα που περιέχουν «στιγμιότυπα» του φυσικού ή του κτιστού περιβάλλοντος [εικ. 15]. Ακόμη και στα έργα όπου εισχωρούν περισσότερο οργανικές φόρμες, η ζωγραφική επιφάνεια παραμένει ως μια οργάνωση σχημάτων και χρωμάτων [εικ. 16, 17]. Θεματικά και μορφολογικά, τα μεταγενέστερα αυτά έργα αποτελούν αντίδραση τόσο στα γεγονότα του 1974, όσο και στις ραγδαίες αλλαγές στο κυπριακό κοινωνικογεωγραφικό τοπίο που ακολούθησαν. Κυριαρχεί μια γυναικεία μορφή, η οποία, ως φόρμα, παραπέμπει στο γνωστό ελληνιστικό άγαλμα της Αφροδίτης από τους Σόλους, που βρίσκεται στο Κυπριακό Μουσείο. Με την απλοϊκά σχηματοποιημένη, επαναλαμβανόμενη απόδοσή της, αναδεικνύεται σε σύμβολο-φορέα τοπικών πολιτικοκοινωνικών αναφορών, όπως και οικουμενικών υπαρξιακών ανησυχιών. «[Π]ροχώρησα γύρω στο 1978 σε ένα συνταίριασμα του παραστατικού με το αφηρημένο στοιχείο. Έβαλα πλέον περισσότερο χρώμα και προχώρησα σε απεικόνιση γυναικείων μορφών χωρίς ταυτότητα! Είναι απλώς οι γυναικείες φιγούρες, οι γυναικείες μορφές που στον πόλεμο υπέφεραν, έκλαψαν, πόνεσαν. Η γυναίκα είναι πάντοτε 10 Μιλώντας για τη μέθοδο δημιουργίας πολλών από αυτά τα έργα, η Στεφανίδου αναφέρει ότι άρχιζε με τον σχεδιασμό γεωμετρικών σχημάτων σε πολυεστέρα και σε χαρτιά χρωματισμένα από την ίδια. Στη συνέχεια, προχωρούσε στην κατασκευή κολάζ, συχνά καρφώνοντας αυτά τα κομμάτια-γεωμετρικά σχήματα. Η διαδικασία αυτή αποτελούσε ένα παιγνίδι με την υφή, τα σχήματα κλπ. Τέλος, οι συνθέσεις αυτές μεταφέρονταν ζωγραφικά στον καμβά. (Από συνομιλία του συγγραφέα με την Κ. Στεφανίδου, Πέρα Ορεινής, 13/12/03). 5

6 μάρτυρας μιας κατάστασης». 11 Ταυτόχρονα, τα πλαισιωμένα σε ευθύγραμμα σχήματα «στιγμιότυπα» του περιβάλλοντος, δίνουν την αίσθηση του περιορισμένου (συχνά ασφυκτικού) χώρου-κόσμου. Μορφοποιούνται και πάλι, τόσο πρόσφατα ιστορικά γεγονότα του τόπου («γενικά με απασχόλησε όλο εκείνο το συγκεντρωμένο πλήθος, το κλείσιμο του σε σχολεία, σε αίθουσες, τον καιρό του πολέμου» 12 ), όσο και γενικότερες, πανανθρώπινες αγωνίες. Μέχρι να φτάσουμε στην επόμενη, τρίτη ατομική έκθεση της Στεφανίδου το 1982, αλλά και στο μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 80, η ζωγραφική της εξελίσσεται για άλλη μια φορά. Όπως και με την πορεία της δουλειάς της στην προηγούμενη δεκαετία, έτσι και τώρα, τα νέα της έργα φέρουν στοιχεία από ό,τι προηγήθηκε, καθοδηγούμενα ταυτόχρονα σε νέες κατευθύνσεις. Οι πίνακές της από τα χρόνια αυτά ( ), θα μπορούσαν να χωριστούν σε δύο ομάδες, οι οποίες παρουσιάζουν τόσο διαφορές όσο και ομοιότητες. Ένα πρώτο, βασικό κοινό γνώρισμά τους, συνιστά η περαιτέρω μετακίνηση προς την παραστατική τέχνη: η όποια διάθεση προς την ανεικονική τέχνη που χαρακτήριζε πολλά έργα στις προηγούμενες ενότητες, εδώ απουσιάζει, όπως απουσιάζει και η προγενέστερη έμφαση στην οργάνωση της ζωγραφικής επιφάνειας ως σύνθεση σχημάτων και χρωμάτων. Το δεύτερο κοινό στοιχείο των δύο ομάδων, αφορά στη θεματολογική και τεχνοτροπική μετάβαση προς τον Σουρεαλισμό: αναγνωρίσιμες και οικείες μορφές και αντικείμενα, συνυπάρχουν με τρόπους ή σε χώρους απρόσμενους ή «ανορθόδοξους», με απότοκο τη δημιουργία της αίσθησης του ανοίκειου ή και του ονειρικού [εικ. 18, 19, 20, 21]. Τεχνοτροπικά, υιοθετείται ένας ακαδημαΐζων ρεαλισμός, ο οποίος παραπέμπει τόσο στα πρώιμα έργα του Giorgio de Chirico (ειδικά από την Pittura Metafisica περίοδό του), όσο και στις μεταγενέστερες σουρεαλιστικές δημιουργίες των René Magritte και Salvador Dalí. Όσον αφορά στις διαφορές των δύο ενοτήτων, στη μια ομάδα έργων (κυρίως «νεκρές φύσεις») για μοναδική φορά στο σύνολο του έργου της, η Στεφανίδου χρησιμοποιεί έντονες φωτοσκιάσεις και δίνει έμφαση στην επεξεργασία της υφής των αντικειμένων [εικ. 18, 19]. Τα έργα αυτά, που τεχνοτροπικά παραπέμπουν και σε παλαιότερες εποχές της ευρωπαϊκής ζωγραφικής παράδοσης, θα μπορούσαν να ιδωθούν ως ένα μεμονωμένο επεισόδιο στην πορεία της, επακόλουθο ίσως της επιθυμίας της ζωγράφου για συνεχή εξερεύνηση της μορφής, της φόρμας, του υλικού και της σύνθεσης. Ταυτόχρονα όμως, οι εικόνες αυτές διέπονται από μια έντονη 11 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στη Μαρία Θεμιστοκλέους, οπ. π. 12 Οπ. π. 6

7 πνευματικότητα, μέσω μιας «μεταφυσικής» ατμόσφαιρας, προ(σ)δίδοντας έτσι την πνευματική διάσταση των πάντων, ακόμη και των αντικειμένων, που μας περιβάλλουν. «Άρχισα μετά από το αφηρημένο γεωμετρικό να δίνομαι στη νεκρή φύση, διατηρώντας πάντοτε την αλληλουχία με τις προηγούμενες δουλειές μου. Όχι πια τόσο γεωμετρικό, αλλά καθαρά συνθέσεις. Μου αρέσει το κτίσιμο του έργου, αλλά επηρεάστηκα τότε από μεταφυσικά στοιχεία, δίνοντας την πραγματική υπόσταση ενός αντικειμένου». 13 «Είναι μια περίοδος μεταφυσικών ανησυχιών μου. Έβλεπα σύμβολα στα πράγματα της φύσης. Ζωγράφιζα υφάσματα στα οποία προσέδιδα τη στατικότητα πέτρας πλάι σε μικροσκοπικά αντικείμενα. Η γειτνίαση των αντικειμένων, προσέδιδε στα υφάσματα μια διαφορετική υφή, τη μοναδικότητα μιας αυθυπαρξίας. Το ζωγραφισμένο ύφασμα αποχτούσε την αυτοτέλεια του». 14 Η άλλη ομάδα, ενώ πατάει με το ένα πόδι στον Σουρεαλισμό, με το άλλο βρίσκεται στην Pop Art: έντονα, ακατέργαστα, επίπεδα χρώματα, πολλαπλή επανάληψη της φιγούρας, και ενσωμάτωση συμβόλων ή και σημειολογικών κωδίκων, όπως το (σπασμένο) κεφάλι του αγάλματος της θεάς Υγείας 15 και σήματα τροχαίας [εικ. 20, 21]. Έννοιες και συμβολισμοί, όπως ο κατακερματισμός, η απαγόρευση, η αποσπασματικότητα, η έλλειψη όσο και η ανάγκη επικοινωνίας, εμπεριέχονται στα παραπάνω έργα, καθώς επίσης και σε άλλα, δημιουργημένα γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 80. Στα τελευταία μάλιστα, η Pop αισθητική γίνεται εμφανέστερη, όπως εμφανέστερη γίνεται και η υιοθέτηση επιπλέον σημειολογικών στοιχείων (αριθμοί, σήματα, τηλεφωνικές συσκευές κλπ.) [εικ. 22, 23, 24]. «Είμαι επηρεασμένη από την κατάσταση, από τα θλιβερά γεγονότα του τόπου μας, με έμφαση στο ρόλο της γυναίκας. Θέλω να υποδηλώσω την καρτερικότητα της γυναίκας στις καταστάσεις αυτές στις οποίες βρίσκεται εγκλωβισμένη και αυτός είναι ο λόγος που τοποθετώ τις γυναίκες μέσα σε τετραγωνάκια. [ ] Αργότερα, σε μερικούς πίνακες τοποθετώ το τηλέφωνο, σαν σύμβολο επικοινωνίας. Θέλησα να σπάσω τον εγκλωβισμό της γυναίκας, θέτοντας δίπλα της ένα σύμβολο καθημερινής επικοινωνίας. Η γυναίκα επιδιώκει μιαν επικοινωνία. Το τηλέφωνο γίνεται σύμβολο μιας επιθυμητής εξόδου από τον καταναγκασμό του εγκλωβισμού» Οπ. π. 14 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στον Δώρο Χρίστη («Με τη ζωγράφο Καίτη Στεφανίδου»), εφημερίδα Αλήθεια, 14/11/88, σελ. 4. Στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου. 15 Σε κάποια από τα έργα αυτά, εμφανίζεται (σπασμένο) το κεφάλι της θεάς Υγείας, κόρης του Ασκληπιού. Ένα τέτοιο γλυπτό προερχόμενο από το ιερό του ναού της Αλέας Αθηνάς (περ. 340 π.χ.) στην Πελοπόννησο, βρίσκεται σήμερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα. Ένα άλλο, της θεάς Υγείας ή Αφροδίτης (αρχές 4ου αι. π.χ.), βρέθηκε στο αρχαίο Γυμνάσιο της Σαλαμίνας τώρα, στο Κυπριακό [Αρχαιολογικό] Μουσείο στη Λευκωσία. 16 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στον Δώρο Χρίστη, οπ. π., σελ. 4, 6. 7

8 Κάποιοι από αυτούς τους πίνακες, κάτω από τον γενικό τίτλο Συνθέσεις, εκτέθηκαν στην επόμενη, τέταρτη έκθεσή της το 1988 (Γκαλερί Αποκάλυψη, Λευκωσία). Κυρίαρχο όμως στοιχείο σε αυτή την έκθεση, αποτελεί μια μεγαλύτερη ομάδα έργων, υπό τον τίτλο Διαδηλώσεις. Οι πίνακες της ενότητας αυτής αποτελούν τον αντίποδα των πιο πάνω έργων: από τη μεταφυσική, σουρεαλιστικής υφής στατικότητα, και από το στυλιζάρισμα και τη σημειολογία της Pop Art, η Στεφανίδου περνά σε εξπρεσιονιστικής ελευθερίας συνθέσεις, στην απόδοση κίνησης και ενέργειας, στη ρευστή φόρμα και στην εξερεύνηση του χρώματος [εικ. 25, 26]. Θεματολογικά, το αρχικό ενδιαφέρον της ζωγράφου αφορούσε στην απόδοση της ανθρώπινης φιγούρας μέσα στο πλήθος, σε κίνηση το «Διαδηλώσεις» ως τίτλος, προέκυψε στην πορεία. 17 «[Έ]νοιωσα την ανάγκη να βγω από αυτόν τον περιορισμό και άρχισα να ενδιαφέρομαι για τις διαδηλώσεις. [...] Μετά το στατικό του εγκλωβισμού στο καταναγκαστικό, με ενδιέφερε η χειρονομία χειραφέτησης στο κλίμα ελευθερίας, η διαδήλωση, η κίνηση». 18 Φορμαλιστικά, η Στεφανίδου προσεγγίζει την επιφάνεια του καμβά ως πεδίο δράσης του πινέλου και της μπογιάς. Πέρα από όποια αναγνωρίσιμα στοιχεία, οι εικόνες εδώ απαρτίζουν συνθέσεις αποτελούμενες από μικρές χρωματικές περιοχές, σαν πολύ πλατιές πινελιές βαλμένες η μία δίπλα στην άλλη. Θυμίζουν τις πιο «ανεικονικές» στιγμές του Claude Monet, αλλά και έργα του Nicolas de Staël (από τα μέσα του 20ού αι.), τα οποία βρίσκονται στα όρια παραστατικότητας και ανεικονικότητας. Σε αυτό ακριβώς το μεταίχμιο εντοπίζονται και πολλές από τις Διαδηλώσεις (τόσο από την έκθεση του 1988, όσο και σε έργα της επόμενης χρονιάς). Το θέμα υποχωρεί ακόμη περισσότερο μπροστά στην εξερεύνηση των δυνατοτήτων του χρώματος, ιδιαίτερα ως συνθετικού στοιχείου [εικ. 27, 28]. «Σε αυτούς τους πίνακες έδωσα σημασία στο χρώμα μάλλον παρά στη φόρμα. Έφτασα στο σημείο να δίνονται οι πίνακες με τον τρόπο που δίνεται το abstract. Πρόσεξα πως αυτή η περίοδος ζωγραφικής μου έμοιαζε να είναι σαν μια προέκταση του αφηρημένου γεωμετρικού μου, της παλιάς μου δηλαδή ζωγραφικής περιόδου». 19 «Το θέμα διαδηλώσεις προσφερόταν για κίνηση και αντίσταση μέσα στον πλαστικό χώρο». 20 «Στην αρχή ζωγράφισα με τονικές 17 Από συνομιλία του συγγραφέα με την Κ. Στεφανίδου, Πέρα Ορεινής, 13/12/ Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στον Δώρο Χρίστη, οπ. π., σελ Οπ. π. 20 Σχόλια της Στεφανίδου στο άρθρο, «Η Καίτη Φασουλιώτη-Στεφανίδου εκθέτει στην Αποκάλυψη», εφημερίδα Σημερινή, 17/11/88. Φωτοτυπία αρ. 22, φάκελος Καίτης Στεφανίδου, Αρχείο Κρατικής Πινακοθήκης Σύγχρονης Κυπριακής Τέχνης, Λευκωσία. 8

9 διαφοροποιήσεις του χρώματος και σιγά-σιγά έφτασα σε μια κυρίως χρωματική αναζήτηση, που το θέμα δεν έπαιζε πια τόσο μεγάλο ρόλο, αν και διακρίνεται». 21 Αυτή η μετακίνηση προς όλο και πιο ανεικονική ζωγραφική, είναι εμφανής και στα έργα που παρουσιάστηκαν στην πέμπτη ατομική της έκθεση (Γκαλερί Μορφή, Λεμεσός) το 1989, υπό τον γενικό τίτλο Μετάβαση [εικ. 29]. Πέρα από τις όποιες φιλοσοφικές-εννοιολογικές προεκτάσεις που πιθανώς απέδωσε στην ονομασία αυτή η Στεφανίδου, ο όρος υποδηλώνει και τη φορμαλιστική μετάβαση του έργου της (ξανά) στην καθαρά ανεικονική τέχνη. Η εξέλιξη αυτή φανερώνεται πλήρως στην έκτη της έκθεση (Γκαλερί Αποκάλυψη) το 1990, υπό τον γενικό τίτλο Εκφράσεις. Με τη δουλειά της αυτή, η Στεφανίδου (επανα)στράφηκε προς την αφαίρεση, όχι όμως προς την εγκεφαλική, μινιμαλιστική γεωμετρία της ζωγραφικής της από τη δεκαετία του 60 και αρχές 70. Οι φόρμες εδώ χαρακτηρίζονται από οργανικότητα, και ο αισθησιασμός του χρώματος που είχε ήδη εμφανιστεί στις Διαδηλώσεις, παρουσιάζεται εντονότερος λόγω και της απουσίας του αναγνωρίσιμου στοιχείου [εικ. 30, 31]. Ταυτόχρονα, απουσιάζει η χειρονομιακή όσο και εμφατική τοποθέτηση (σε σχέση με τον όγκο) της μπογιάς στον καμβά γνωρίσματα της εξπρεσιονιστικής ζωγραφικής. Αντίθετα, η «έκφραση» στην παρούσα δουλειά εμπεριέχεται στο πάντρεμα σχημάτων και (λείων, επίπεδων) χρωματικών επιφανειών. 22 «Η τελευταία μου δουλειά είναι τελείως αφηρημένη ζωγραφική, που είναι και αυτό που ζητώ. Τη διακρίνει μια επιπεδότητα που είναι και χαρακτηριστικό της μοντέρνας τέχνης, όπου δεν υπάρχει στα έργα αυτά προοπτική, βάθος και όγκος, αλλά μόνο μια επίπεδη επιφάνεια. Στην αφηρημένη ζωγραφική δεν υπάρχει το θέμα, αλλά το θέμα απλώνεται σε όλο τον πίνακα». 23 Η στροφή όμως της Στεφανίδου προς την αφηρημένη ζωγραφική δεν ήταν μόνιμη. Η αλληλοδιαδοχή παραστατικότητας και ανεικονικότητας που είχε και πρωτύτερα εμφανιστεί στην τέχνη της, συνεχίζει να υφίσταται στη δεκαετία του 90 μέχρι και σήμερα. Ήδη σε έργα που ακολούθησαν την έκθεση του 1990, μέσα από τις 21 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στη Μαρία Θεμιστοκλέους, οπ. π. 22 «Θυμάμαι που είδα τα αφηρημένα της Καίτης [Στεφανίδου] πριν από περισσότερο από είκοσι πέντε χρόνια. Ποιος μπορεί, μετά τον Χριστόφορο Σάββα, να χρησιμοποιεί το χρώμα τόσο καλά; Ποιος καταλαβαίνει τις αξίες του χώρου τόσο καλά; Και μπορεί να χρησιμοποιεί αυτές τις ικανότητες για να εκφράζει ώριμα συναισθήματα, τα οποία είναι επίσης ζωηρά και φρέσκα». Glyn Hughes, «Katy at the height of her powers», The Cyprus Weekly, Νοέμβριος 23-29, Φωτοτυπία στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου. Μετάφραση από τα Αγγλικά, δική μου. 23 Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στην Εύη Κατσουνωτού («Η ζωγράφος που εκφράζεται με χρώματα»), εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 18/11/90. Φωτοτυπία αρ. 39, φάκελος Κ. Στεφανίδου, Αρχείο Κρατικής Πινακοθήκης. 9

10 συνθέσεις σχημάτων και χρώματος αρχίζουν να αναδύονται αναγνωρίσιμα μοτίβα [εικ. 32, 33]. Μικροσκοπικές, στυλιζαρισμένες ανθρώπινες φιγούρες με καταβολές στις μορφές των Διαδηλώσεων, αλλά με εμφανέστερες αναφορές τόσο στην αρχαϊκή τέχνη όσο και στην παιδική ζωγραφική κάνουν, στην αρχή υπαινικτικά, την εμφάνισή τους. Παράλληλα με τη διαρκή υπενθύμιση της επιπεδότητας της ζωγραφικής επιφάνειας (η απουσία της τρίτης διάστασης παραμένει), η Στεφανίδου δημιουργεί έργα όπου πάνω σε έντονα χρωματικά πεδία (κόκκινα, γαλαζοπράσινα κλπ.), αναπτύσσονται κάθετα φιγούρες, σχήματα, σύμβολα και διακοσμητικά μοτίβα. Η δουλειά αυτή παρουσιάστηκε το 1998, στην έβδομη της έκθεση (Γκαλερί Αποκάλυψη), με τον τίτλο «Πορεία Εντός: η ζωγραφική της Καίτης Στεφανίδου, ». Πέρα από τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά που συνδέουν τα έργα αυτά με τη μέχρι τότε δημιουργία της, οι συνθέσεις αυτές συνιστούν ένα επιπρόσθετο, σημαντικό βήμα στην πορεία της. Για πρώτη φορά, στη ζωγραφική της εντάχθηκε μια νέα διάσταση, η οποία βρίσκεται εκτός της ιστορίας του ευρωπαϊκού και γενικότερα του δυτικού μοντερνισμού. Η παραδοσιακή υφαντουργία, η ταπισερί και τα διακοσμητικά στοιχεία, τόσο του λαϊκού κεντήματος όσο και της «πρωτόγονης τέχνης», έχουν δημιουργικά αφομοιωθεί στα έργα αυτά της Στεφανίδου. Οι παραδόσεις αυτές αποτέλεσαν πηγή για ένα μέρος της δυτικής, μεταμοντέρνας τέχνης, ιδιαίτερα στις δεκαετίες του 60 και του 70. Κυρίως γυναίκες καλλιτέχνες ανακάλυψαν στοιχεία που τους επέτρεψαν να παράξουν έργα που έφεραν στο προσκήνιο πτυχές της ανθρώπινης δημιουργίας, οι οποίες δεν είχαν συμπεριληφθεί στον «κανόνα» της («υψηλής») τέχνης της Δύσης, στη μετά την Αναγέννηση εποχή. Φεμινίστριες δημιουργοί ιδιαίτερα, επεδίωξαν την προβολή μιας «θηλυκότερης» παραγωγής και γενικότερα απέβλεψαν σε είδη δημιουργίας που καταργούν τους διαχωρισμούς μεταξύ «υψηλής» και «λαϊκής» τέχνης, και μεταξύ τέχνης και τεχνικής. Το κέντημα και άλλα είδη (κατά κύριο λόγο γυναικείας) χειροτεχνίας, όπως και η υπόλοιπη λαϊκή καλλιτεχνία, ήταν ανάμεσα στις βασικότερες αναφορές σε αυτές τις εκφάνσεις της μεταμοντέρνας τέχνης. 24 Η Στεφανίδου όμως παραμένει μια ζωγράφος του μοντερνισμού. Το τελάρο και ο καμβάς με τα ακρυλικά χρώματα, συνεχίζουν να είναι τα κύρια μέσα της. Για αυτό, το υλικό που άντλησε από τις πιο πάνω παραδόσεις, δεν μπορούσε παρά να αφομοιωθεί και να ενσωματωθεί με τρόπο ουσιαστικό και συνεπή στο προϋπάρχον έργο της. Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα πρόσφατα δείγματά της παρουσιάστηκαν 24 Πρέπει εδώ να επισημανθεί η πρωτοπόρος δημιουργία του Χριστόφορου Σάββα με τις «υφασματογραφίες», ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 60! 10

11 στην όγδοη της έκθεση (Γκαλερί Αργώ, Λευκωσία) το 2003, υπό τον τίτλο Μεταμορφώσεις [εικ. 34, 35]. Εδώ, οι μικροσκοπικές μορφές της προηγούμενης ενότητας έχουν «μεταμορφωθεί» σε αγγέλους και σε πεταλούδες, που είτε δημιουργούν κόσμους ονειρικούς και παραμυθένιους, είτε προσδίδουν στις εικόνες στοιχεία πνευματικότητας, ακόμη και θρησκευτικότητας (τα «φωτοστέφανα» για παράδειγμα, λειτουργούν ταυτόχρονα ως συνθετικά στοιχεία και ως μεταφυσικά ή ιερά σύμβολα). Η κάθετη ανάπτυξη των εικόνων της προηγούμενης έκθεσης διατηρείται και εδώ, έχοντας ωστόσο προχωρήσει περισσότερο στην αυστηρά ισορροπημένη οργάνωση της ζωγραφικής επιφάνειας. Η «αυστηρότητα» όμως αυτή αμβλύνεται σε μεγάλο βαθμό λόγω της οργανικότητας των μορφών-μοτίβων (ιπτάμενα όντα, ζώα, φυτά κλπ.) και της απάλυνσης της χρωματικής έντασης. Η εδώ εμφατικότερη διακοσμητική διάθεση, η οποία ενισχύεται περαιτέρω από την απόλυτη ισορροπία κάποιων έργων, φαίνεται να παίρνει και πάλι υλικό από τη δημοτική παράδοση. Επιπλέον, για πρώτη φορά ο ζωγραφικός χώρος ξεφεύγει από το ορθογώνιο πλαίσιο του τελάρου, με κάποιες συνθέσεις να καταλήγουν σε «ανορθόδοξο» σχήμα [εικ. 35]. «Ένιωθα την ανάγκη να βγω έξω από το τελάρο, και αν έχω χρόνο και αν έχω και χρόνια θα ήθελα να βγω έξω από το τελάρο. Σε ορισμένα έργα χρησιμοποιώ κομμάτι ξύλου για να [το πετύχω]. Όμως το κάνω σιγά-σιγά. Γιατί πρέπει να με ικανοποιεί το αποτέλεσμα. Η διαδικασία της ζωγραφικής είναι μια δοκιμασία». 25 Για άλλη μια φορά, η Στεφανίδου παρουσιάζεται ανανεωμένη στη μακρόχρονη εξερεύνησή της στο θέμα, στη φόρμα, στο χρώμα και στο υλικό. Επιπλέον, το έργο της τα τελευταία δεκαπέντε περίπου χρόνια έχει αναδείξει το πιο προσωπικό της ύφος, στη μέχρι τώρα πορεία της. Ενώ βρίσκεται πια στην ένατη δεκαετία της ζωής της, παρουσιάζεται ακμαία όσο ποτέ, με τη ζωγραφική της να εξελίσσεται διαρκώς [εικ. 36]. Φαίνεται να έχει φτάσει στην πλήρη ωρίμανση ενός προσωπικού ύφους, το οποίο αποτελεί την κορύφωση μιας συνεχούς, χαμηλόφωνα ουσιαστικής και ανήσυχης εξερεύνησης των δυνατοτήτων και εκφράσεων της τέχνης. «Γιατί η ζωγραφική τί είναι; Είναι ένα πρόβλημα που θα πρέπει να βρεις τη λύση του, όχι μόνο ακολουθώντας τον εύκολο δρόμο, αλλά [και] τον δύσκολο» Σχόλια της Στεφανίδου, από συνέντευξή της στη Μαρίνα Σχίζα («Ακολουθώντας τον δύσκολο δρόμο της ζωγραφικής»), εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος, 13/11/03. Φωτοτυπία στο αρχείο της Καίτης Στεφανίδου. 26 Οπ. π. 11

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ενότητα: Ανεικονική Σύνθεση (Ασκήσεις Εξεταστικών Δοκιμίων 2006-2009)

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ενότητα: Ανεικονική Σύνθεση (Ασκήσεις Εξεταστικών Δοκιμίων 2006-2009) ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ενότητα: Ανεικονική Σύνθεση (Ασκήσεις Εξεταστικών Δοκιμίων 2006-2009) Αρ. μαθήματος: 1 ο (1 από 5π). Ανεικονική / Μη Ρεαλιστική Σύνθεση με χρώμα Εκπαιδευτικός:

Διαβάστε περισσότερα

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις

Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις Εκλεκτισµός & Μοντερνίστικες Τάσεις (Η άρνηση των Ιστορικων ρυθµών) Ο Ιστορισµός ένα ρεύµα που αναπτύσσεται κατά το 19ο αι και χαρακτηρίζεται από υιοθέτηση και επαναδιαπραγµάτευση γνώριµων τεχνοτροπιών

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΑΦΙΞΕΩΝ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ. Δευτέρα, 15 Ιουνίου, 2009

ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΑΦΙΞΕΩΝ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ. Δευτέρα, 15 Ιουνίου, 2009 ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΧΩΡΟΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΑΦΙΞΕΩΝ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ Δευτέρα, 15 Ιουνίου, 2009 Καλλιτεχνική Εκθεση Υπαλλήλων Αρχής Λιμένων Κύπρου ΕΡΓΑ ΖΩΗΣ... Η ΑΡΧΉ ΛΙΜΈΝΩΝ ΚΎΠΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΚΑΙ ΕΚΦΡΑΖΕΤΑΙ Έχει αποδειχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Piet Mondrian. Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του.

Piet Mondrian. Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του. Piet Mondrian Η ζωή και το έργο του Piet Mondrian! Ο πίνακάς του. Περιεχόμενα: Βιογραφικό του Piet Mondrian Μοντέρνα τέχνη Φωβισμός Κυβισμός Νεοπλασικισμός Ενδεικτικά έργα του Piet Mondrian Μαθηματική

Διαβάστε περισσότερα

χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ.

χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ. Μαρία Γιαννακάκη χορηγός: έργο εξωφύλλου: Το νησί Μελάνι και παστέλ σε ρυζόχαρτο επικολλημένο σε μουσαμά, 2014 100χ100 εκ. Μαρία Γιαννακάκη Ζ Ω Γ Ρ Α Φ Ι Κ Η Σεπτεμβρίος - Οκτώβριος 2014 Λεωφόρος Μακαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012

Έναρξη λειτουργίας ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ. Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ Ν. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ-ΓΚΙΚΑ Έναρξη λειτουργίας Συνέντευξη Τύπου, 21 Μαΐου 2012 Η ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ Το κτήριο της οδού Κριεζώτου 3, όπου έζησε και εργάστηκε για σαράντα χρόνια ο

Διαβάστε περισσότερα

Alpha Gallery ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ 3, 1077 ΛΕΥΚΩΣΙΑ, ΚΥΠΡΟΣ. +357 22751325 www.art.com.cy

Alpha Gallery ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ 3, 1077 ΛΕΥΚΩΣΙΑ, ΚΥΠΡΟΣ. +357 22751325 www.art.com.cy Alpha Gallery ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΥ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗ 3, 1077 ΛΕΥΚΩΣΙΑ, ΚΥΠΡΟΣ +357 22751325 www.art.com.cy Ζήνων Τζέπρας Μέσα από την Άμμο Νοέμβριος 2010 Λευκωσία Alpha Gallery Φωτογραφίες: Βάσος Στυλιανού Σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014

1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 1ο χειμ. Εξαμηνο, 2013-2014 Συνθεση πινακίδας παρουσίασης συνθετικά και γεωμετρικά στοιχεία Εισαγωγη στην Αρχιτεκτονικη Συνθεση Θεμα 1ο ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΡΑΦΑΚΟΥ Καθηγήτρια της Σχολης Αρχιτεκτονων Ε.Μ.Π. Εικονογραφηση

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Κωνσταντίνου (1924-2010) 1

Δημήτρης Κωνσταντίνου (1924-2010) 1 Δημήτρης Κωνσταντίνου (1924-2010) 1 Ο Δημήτρης Κωνσταντίνου ανήκει στη γενιά των Κυπρίων καλλιτεχνών που γεννήθηκαν στον Μεσοπόλεμο, μια ομάδα εκ των οποίων επεδίωξε, από τα τέλη της δεκαετίας του 50 έως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΟΡΑΛΗΣ (1916-2009): Η ζωή και το έργο του μεγάλου ζωγράφου, χαράκτη, σκηνογράφου και δάσκαλου. Η ζωή και το έργο του Γιάννης Μόραλης (Αρτα, 1916-Αθήνα 2009) Ζωγράφος και χαράκτης, μια από τις

Διαβάστε περισσότερα

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014

Project Α τετραμήνου Teenage Angst. Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Project Α τετραμήνου Teenage Angst Υπεύθυνες Καθηγήτριες: Κατερίνα Μανδρώνη Κάρεν Γεωργούδη Π.Π.Σ.Π.Α 2013-2014 Το θέμα του project μας φέτος είναι τα εφηβικά άγχη και ανησυχίες. Πώς βλέπουμε τον εαυτό

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α. 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014. Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α. 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014. Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ. ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Π Α Τ Ρ Α 25 Φεβρουαρίου 22 Μαρτίου 2014 Ζευγάρι Με Φεγγάρι 1, Μεικτή τεχνική, 70x70εκ. Γυναίκα Ανάμεσα Σε Δύο Άνδρες 1, Μεικτή τεχνική, 33,5x138εκ. Η Γκαλερί Cube, εγκαινιάζει τη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Οικονόμου (γεν. 1925) 1

Κώστας Οικονόμου (γεν. 1925) 1 Κώστας Οικονόμου (γεν. 1925) 1 Η καλλιτεχνική δημιουργία του Κώστα Οικονόμου χαρακτηρίζεται από μεγάλη παραγωγικότητα και από πλουραλισμό στη χρήση υλικών, μέσων και τεχνοτροπιών. Ταυτόχρονα, στο έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ Αντώνης Διαμαντής, θέατρο ΟΜΜΑ ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ μέσα από την ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Γενικά για τον ακριβή καθορισμό της οικονομικής έννοιας της

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα

Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα Νίκος Κεσσανλής Από την ύλη στην εικόνα ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστόφορος Σάββα (1924-1968) 1

Χριστόφορος Σάββα (1924-1968) 1 Χριστόφορος Σάββα (1924-1968) 1 «[Ο Σάββα] μπαίνει μέσα στα πιο προοδευτικά κινήματα, τα παραλείπει [sic] και κάνει τον εαυτό του. Αυτά που κάνει είναι πολύ προσωπικά πράγματα». 2 [Αδαμάντιος Διαμαντής]

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ.

ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΓΙΏΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΆΛΗΣ Ο ΖΩΓΡΆΦΟΣ Α.Κ. ΈΝΑ ΜΥΘΙΣΤΌΡΗΜΑ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για το Γυμνάσιο και το Λύκειο Το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει την έκθεση Γιώργος Χατζημιχάλης - Ο Ζωγράφος Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Α ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 26-27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 Υπάρχουν άνθρωποι, δημιουργικοί, που λατρεύουν την τέχνη και διαθέτουν πολλά ταλέντα, χωρίς να είναι επαγγελματίες.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα)

Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) Μεταπολεμική αρχιτεκτονική (παγκόσμιος πόλεμος κ ύστερα) ΔΑΛΑΚΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΛΟΦΩΝΟΥ ΥΑΚΙΝΘΗ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΤΣΙΚΟΓΙΩΡΓΟΣ ΟΡΦΕΑΣ ΚΟΥΦΟΛΑΜΠΡΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΙΟΓΑ ΕΛΕΝΑ Πολυκατοικίες σε μεγάλες πόλεις από

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom

1) Γιατί ασχοληθήκατε με το Έργο EduRom Στις 28 Φεβρουαρίου, δύο από τους εθελοντές του Edurom από το Μεσογειακό Σχολείο της Ταρραγόνα βρέθηκαν στην Ημέρα Εκπαίδευσης του «Δικτύου για τη δημοκρατική εκπαίδευση των ενηλίκων: μπροστά με τη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΝΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Χειμωνιάτικο Ταξίδι Φισκάρδο, λάδι σε καμβά, 18x24cm Ώχρα, λάδι σε χαρτόνι, 22x26,5cm 20 Δεκεμβρίου 29 Ιανουαρίου 2014 Αμοργός, λάδι σε καμβά, 24x30cm Νυχτερινό, λάδι σε χαρτόνι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015

ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ Β ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» ΣΤΙΣ 28-29 ΜΑΪΟΥ 2015 Ο β κύκλος του διήμερου καλλιτεχνικού, βιωματικού σεμιναρίου «ΕΣΥ ΚΑΙ ΕΓΩ ΜΑΖΙ» πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης

city chic ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ Η αισθητική στο κέντρο της πόλης 20 casaviva ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 Private club Aκριβά υλικά και ζεστές αποχρώσεις για τη νέα σεζόν Τι συµβαίνει µε τους ανούς; ΤΟ ΝΕΟ DESIGN ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ BΟΡΡΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΑΝΑΝΕΩΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙ ΙΚΟ ΩΜΑΤΙΟ Ζήστε το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Έργο εξωφύλλου: Αλέκος Κοντόπουλος Σύνθεση, 1952 Ακρυλικό σε χαρτί

Έργο εξωφύλλου: Αλέκος Κοντόπουλος Σύνθεση, 1952 Ακρυλικό σε χαρτί Έργο εξωφύλλου: Αλέκος Κοντόπουλος Σύνθεση, 1952 Ακρυλικό σε χαρτί Συντελεστές έκδοσης: Κείμενα και γενική επιμέλεια εκπαιδευτικού προγράμματος: Έφη Παπαευθυμίου, Ιστορικός Τέχνης-Έφορος Δημοτικής Πινακοθήκης

Διαβάστε περισσότερα

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49

Μεταμινιμαλισμός 48 Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ ΔΕΚ/ΙΑΝ Σ Υ Ν Θ Ε Σ Ε Ι Σ 49 Μεταμινιμαλισμός ΤΟ 1950 ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΑΥΤΟ, ΜΙΑ ΕΚΤΑΣΗ ΤΡΙΩΝ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ, ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΕΚΑΤΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΙΚΩΝ. ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΤΟ ΤΑΠΕΙΝΟ ΕΚΕΙΝΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΣΕ ΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Τίτλος: «Ζωντανεύοντας τα αρχαία μας» Κοινό: Μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β ημοτικού Χώρος διεξαγωγής: Εθνικό Αρχαιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Στασίνου 36, Γραφ. 102, Στρόβολος 2003 Λευκωσία, Κύπρος Τηλ: 22378101- Φαξ:22379122 cms@cms.org.cy, www.cms.org.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η Κυπριακή Μαθηματική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου

Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Αθηνά Σχινά Το εικαστικό «περιβάλλον» του Χρήστου Παπανικολάου Η αγιογραφία, στην ελληνορθόδοξη παράδοση, είναι γνωστό πως έχει μεγάλη ιστορία, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά έργα απ όλες της τις περιόδους.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΚΑΔΙΟ ΚΑΤΙΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΧΑΡΗ ΚΩΤΣΙΔΗ Η ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ που επηρέασε την καλλιτεχνική εξέλιξη στην περιοχή την προσδιορίσουμε από τον ερχομό των προσφύγων. ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ.Παραδόσεις, έθιμα λαϊκή και θρησκευτική

Διαβάστε περισσότερα

De Stijl Piet Mondrian Adolf Loos Richard Meier Gerrit Le Corbusier Rietveld

De Stijl Piet Mondrian Adolf Loos Richard Meier Gerrit Le Corbusier Rietveld 01 Ανέκαθεν το χρώµα στην ιστορία της αρχιτεκτονικής ήταν παρόν και ένα σηµαντικό στοιχείο στην µορφή του κτίσµατος αλλά και γενικότερα στην εικόνα της πόλης. Ειδικά στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική πολλών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 2

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ: Ένα συνεκτικό και επαρκές σώμα γνώσεων Τα παιδιά να αναγνωρίζουν, να ονομάζουν και εντοπίζουν τόπους στον πραγματικό χώρο, σε απεικόνιση (π.χ. φωτογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ

metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 1 πινακοθήκη μετσόβου ευάγγελος αβέρωφ metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 2 metsovo pinakothiki:layout 1 10/2/2009 10:51 μ Page 3 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια.

Δεν μιλάμε απλά για οποιoδήποτε κούρεμα όμως, μιλάμε για ένα από τα πιο εμβληματικά και διάσημα κουρέματα τα τελευταία 100 χρονια. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Κομμωτική τέχνη δεν είναι μια απλή χειρωνακτική τέχνη. Είναι μια καλλιτεχνική δημιουργία που απαιτεί και γνώση και ταλέντο που προδίδει στον άνθρωπο το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ

ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ ΒΙΚΥ ΤΣΑΛΑΜΑΤΑ ΑΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΑ «Πλάθω τις εικόνες μου χαράζοντας κατευθείαν πάνω στο υλικό μου, όπως ο ζωγράφος σχεδιάζει ή πλάθει τις εικόνες του πάνω στον καμβά.» Η Βίκυ Τσαλαματά γεννήθηκε στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

2005$ Industrial Romantic Landscapes, Middlesbrough College, Αγγλία

2005$ Industrial Romantic Landscapes, Middlesbrough College, Αγγλία Εικαστικός. Γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου. Σπούδασε ζωγραφική στο εργαστήρι του Τ. Πατρασκίδη και ψηφιδωτό στο εργαστήρι του Γ. Βαλαβανίδη, από το 1993 μέχρι το 1998, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως

ζωγραφική, οδηγίες χρήσεως «Οδηγίες χρήσεως» και διαχείρισης της εικαστικής δημιουργίας είναι το περιεχόμενο αυτού του βιβλίου και απευθύνεται στους ανθρώπους των εικαστικών τεχνών, αλλά κυρίως σε νέους καλλιτέχνες που θέλουν να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΟΙΞΗ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΟΙΞΗ 2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ in-design SEMINARS ΑΝΟΙΞΗ 2015 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Διακόσμηση & Styling Εκδηλώσεων (γάμος, βάπτιση & πάρτυ) Περιγραφή: Το επάγγελμα του διακοσμητή εκδηλώσεων συνδέεται με πολλούς διαφορετικούς τομείς

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΑΝΟΙΞΗ 2014. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ in-design SEMINARS ΧΕΙΜΩΝΑΣ-ΑΝΟΙΞΗ 2014

ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΑΝΟΙΞΗ 2014. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ in-design SEMINARS ΧΕΙΜΩΝΑΣ-ΑΝΟΙΞΗ 2014 ΤΑ ΤΟΥ in-design SEMINARS ΧΕΙΜΩΝΑΣ-ΑΝΟΙΞΗ 2014 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Interior Styling Αρχές Χρωματολογίας & Εργονομίας χώρου Ένας Γάλλος θεωρητικός είχε χαρακτηρίσει τον Interior Stylist (Στυλίστα Εσωτερικών χώρων)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016)

ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (2015-2016) ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Οίκος Ανδρέου & Μαρίας Καλοκαιρινού Σοφοκλή Βενιζέλου 27 / Λυσιμάχου Καλοκαιρινού 7 71202 Ηράκλειο, Κρήτη Τηλ.: (2810) 283219-288708 Fax: 283754 e-mail: info@historical-museum.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ο όγκος και ο χώρος IΙI. 2.3. Ο χώρος στα τρισδιάστατα έργα

Ο όγκος και ο χώρος IΙI. 2.3. Ο χώρος στα τρισδιάστατα έργα eikastika B gym Mathiti 5:eikastika B Mathiti 10/1/08 4:11 PM Page 61 2.3. Ο χώρος στα τρισδιάστατα έργα Ο χώρος είναι ό,τι µας περιβάλλει, έχει τρεις διαστάσεις και µπορεί να είναι φυσικός ή κατασκευασµένος.

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Παρουσίαση, φωτογραφίες: Π. ΤΖΩΝΟΣ APXITEKTONIKH MEΛETH - ΕΠΙΒΛΕΨΗ: ΣTATIKH MEΛETH: H/M MEΛETH: ΦΥΤΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ: ΣYNEPΓATEΣ: TEXNIKH ETAIPΕIA KATAΣKEYHΣ: IΔIOKTHTHΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές. Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου

Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές. Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου Ελένη Φτιάκα, Αθανάσιος Γαγάτσης, Ιλιάδα Ηλία, Μοδεστίνα Μοδέστου Η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Έρευνα στην Κύπρο: Προτεραιότητες και Προοπτικές Πρακτικά ΙX Παγκύπριου Συνεδρίου Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ Με την συµπλήρωση 21 χρόνων λειτουργίας της «Εταιρίας Εικαστικών Τεχνών και Γραµµάτων» που εδρεύει και λειτουργεί στην Γλυφάδα, πραγµατοποίησαν µεγάλη αναδροµική έκθεση στην «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ»

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 4 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Τα τελευταία χρόνια η ενδογενής ανάπτυξη, η αξιοποίηση δηλαδή του ενδογενούς φυσικού και πολιτιστικού πλούτου καθώς και του ανθρώπινου δυναµικού του κάθε τόπου,

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες Επώνυμο / Όνομα Διεύθυνση (-εις) Καραμπίνης Λεωνίδας Αλόπης 58, 118 53, Αθήνα, Ελλάδα (οικία) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (ΤΕΙ) Αθηνών (εργασία)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Σημείο Αναγνωρίσεως άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Στολίζεις κάποιο πάρκο. Από μακριά

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού

Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού 19 Ιανουαρίου 2006 Ομιλία του Δρ. Nordhoff Αντιδήμαρχος, υπεύθυνος πολιτισμού Εγκαίνια της έκθεσης «Τα μάρμαρα του Παρθενώνα» στην αίθουσα Schwanenhalle του Δημαρχείου της Φραγκφούρτης. Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα