Από το Ξημερώνει, που πρέπει να ολοκληρώθηκε σε μια πρώτη μορφή

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Από το Ξημερώνει, που πρέπει να ολοκληρώθηκε σε μια πρώτη μορφή"

Transcript

1 Η πρώιμη δραματουργία του Καζαντζάκη Από το Ξημερώνει, που πρέπει να ολοκληρώθηκε σε μια πρώτη μορφή τον Αύγουστο του 1906, υπάρχουν τρεις γραφές. 12 Στο ΜΝΚ σώζεται, όπως είπαμε, το πρωτόγραφο που έστειλε μάλλον ο συγγραφέας στον Δημήτριο Καλογερόπουλο το καλοκαίρι του Σώζεται, επίσης, στην ΕΒΕ το χειρόγραφο που στάλθηκε στον Παντελίδειο Δραματικό Δια - γωνισμό τον Γενάρη του 1907 και το οποίο δημοσίευσε το 1977 ο Δημήτρης Γουνελάς (Καζαντζάκης 1977α: ). Υπάρχουν, τέλος, δυο μονόλογοι 12 Σε επιστολή προς τον φίλο του Χαρίλαο Στεφανίδη, που πρέπει να στάλθηκε το καλοκαίρι του 1906 από το Ηράκλειο, ο Καζαντζάκης αναφέρεται σε κάποιο «συμβολικόν» δράμα, το οποίο έγραφε τότε χωρίς, όμως, να το κατονομάζει (Αποσκίτου- Αλεξίου 1978:132). Η χρονολόγηση προκύπτει κυρίως από την επιστολή που, όπως φαίνεται, συνόδευε το πρωτόγραφο του Ξημερώνει, όταν ο Καζαντζάκης το έστειλε στον Καλογερόπουλο για να τον συμβουλευτεί, αλλά και για να προωθήσει το έργο του. Σύμφωνα με την επιστολή, ο συγγραφέας διέπλασε το έργο μέσα του σε «πεντ έξι μέρες» κι έπειτα το έγραψε και το διόρθωσε, όπως φαίνεται, αρκετές φορές. «Το χα στο γραφείο μου τώρα και δέκα μέρες και δεν μπορούσα να ησυχάσω», όπως γράφει, πράγμα που σημαίνει ότι το πρωτόγραφο τέλειωσε γύρω στις 12 Αυγούστου. Καθώς, όμως, ο Καζαντζάκης, όπως ισχυρίζεται, δεν είχε κανέναν να συμβουλευτεί, αποφάσισε να το στείλει στον εκδότη της Πινακοθήκης, ίσως έπειτα από τα κολακευτικά σχόλια της τελευταίας για το Όφις και κρίνο. Με αφορμή τα τελευταία έγραψε την πρώτη σωσμένη επιστολή στον Καλογερόπουλο, τον Μάρτη του 1906, όπου μεταξύ άλλων τον ευχαριστούσε και εξέφραζε την επιθυμία να τον γνωρίσει (Μαρκάκης 1959: 30-31). Είναι πιθανόν ο Καζαντζάκης να έλαβε υπόψη τις διο ρθώσεις του Καλογερόπουλου και να ξαναδούλεψε το Ξημερώνει πριν τελικά το ξαναστείλει στον Παντελίδειο τον Γενάρη του 1907 (Γουνελάς 1977:166, Πρεβελάκης 1959:6). 13 Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη, ΑΥΤ 001_1-34. Περισσότερες πληροφορίες στον κατάλογο της βιβλιο θήκης του ΜΝΚ, xxv

2 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» του έργου που δημοσιεύτηκαν στην Πινακοθήκη μετά την πρεμιέρα του (5 Ιουλίου), τον Αύγουστο του 1907 (Έτος Ζ, σ. 98). Το Ξημερώνει ξεκινά σ ένα κομψό σαλόνι αθηναϊκού σπιτιού, όταν ο Αλέκος επιστρέφει στην αγαπημένη του σύζυγο Λαλώ, έπειτα από ένα μικρό ταξίδι. Είναι ερωτευμένος μαζί της, αλλά εκείνη φαίνεται ψυχρή και αδιά φορη απέναντί του, μια και την βασανίζει κάτι. Στη συνέχεια η Λαλώ μαθαίνει ότι ο αδελφός του Αλέκου, ο ποιητής Φίλιππος που ζει στην Πόλη, πρόκειται να καταφτάσει από στιγμή σε στιγμή για να μείνει λίγες μέρες μαζί τους. Όσο κι αν η ηρωίδα «συγκρατείται και προσπαθεί να φανεί αδιά φορη» (1977α:185) δεν μπορεί να κρύψει ούτε την τρομερή της αναστάτωση, ούτε τη ζήλεια της για τον γυναικοκατακτητή Φίλιππο. Παρ όλα αυτά, επιθυμεί να τον φιλοξενήσουν. Στην επόμενη σκηνή ανάμεσα στη Λαλώ και τη Φωφώ, η τελευταία, έμπειρη στα ερωτικά φίλη της ηρωίδας, καταλαβαίνει ότι κάτι συμβαίνει με τον Φίλιππο αλλά η Λαλώ δεν θέλει να αποκαλύψει το μυστικό της. Έτσι, όταν μπαίνει η μικρή κόρη της Χρυσούλα, η Μαμμά της και στη συνέχεια ο Αλέκος, ο Φίλιππος, ο οικογενεια κός φίλος Για τρός και ο Σταύρος (ο σύζυγος της Φωφώς), κατορθώνει να κρύψει τα αισθήματά της και να συμμετέχει στις συζητήσεις που πυροδοτεί ο μελαγχολικός Για τρός. Ωστόσο, είναι εμφανώς κουρασμένη κι έτσι η πα ρέα την αφήνει και πάλι μόνη με τη Φωφώ, απέναντι στην οποία πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί. Η επόμενη πράξη βρίσκει την ηρωίδα να αναρρώνει σε κομψό δωμάτιο εξοχικού σπιτιού, όπου έχουν έλθει να την επισκεφτούν οι φίλοι της. Αν και από τη συζήτηση της Μαμμάς με τον Για τρό ο τελευ ταίος είναι πεπεισμένος ότι η Λαλώ θα θεραπευτεί ακολουθώντας τη φωνή της καρδιά ς της, η υγεία της χειροτερεύει όταν μένει μόνη με τον Φίλιππο και ακούει την ερωτική του εξομολόγηση. Στην αμέσως επόμενη συζήτησή της με τη Φωφώ μιλά πια ανοιχτά για το μοιραίο, αλλά απαγορευμένο, ερωτικό της πάθος και αποφασίζει να πει στον Φίλιππο ότι πρέπει να φύγει. Στη νυκτερινή συνάντησή τους στον κήπο, όμως, πέφτει στην αγκαλιά του. Η τελευταία πράξη ξεκινά με την ηρωίδα να σπαράσσεται πλέον αναποφάσιστη για το τι πρέπει να κάνει, ενώ ο αγαπημένος της την πιέζει να αφήσει την οικογένειά της. Η Λαλώ του ανακοινώνει την πρόθεσή της να φύγουν μαζί, αν και έχει πάρει απόφαση να δώσει τέλος στη ζωή της. Προφασίζεται ένα ευτράπελο τέχνασμα (πως δήθεν μια μάγισσα της είπε ότι θα πεθάνει το ίδιο βράδυ), το ανακοινώνει στη φιλική συντροφιά, που το αντιμετωπίζει με θυμηδία, κι έτσι την αποχαιρετά μέσα σ ένα κωμικοτραγικό κλίμα. Όταν μείνει μόνη, δηλητηριά ζεται πριν προλάβει να έρθει ο Φίλιππος για να φύγουν. Τελικά, ενώ ξημερώνει, «οι δυνάμεις την αφήνουν και πέφτει νεκρά» (210). xxvi

3 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ Όπως όλα δείχνουν, το Έως πότε; είναι το δεύτερο χρονολογικά έργο. Σύμφωνα με επιστολή του Καζαντζάκη προς τον Στεφανίδη, τον Αύγουστο του 1907 είχε ήδη δοθεί για παράσταση σε αθηναϊκό θέα τρο. Ο συγγραφέας το πήρε μαζί του στο Παρίσι, για το οποίο αναχώρησε την 1 η του Οκτώβρη, και ίσως το ξαναδούλεψε εκεί. Παραλήφθηκε πάντως στις 21 Ιανουαρίου 1908 από τη γραμματεία του Παντελίδειου. 14 Από το Έως πότε; σώζεται στην ΕΒΕ το παραπάνω χειρόγραφο, δημοσιευμένο και αυτό από τον Γουνελά (Καζαντζάκης 1977β: ). Η υπόθεση του Έως πότε; ακολουθεί εκείνην των Κρητικών Γάμων του Σπυρίδωνος Ζαμπελίου. Διαδραματίζεται στην Κρήτη του 16 ου αιώνα και ξεκινά σε αυλή μοναστηριού, όπου είναι μαζεμένες φατρίες από διά φορες περιο χές του νησιού, έπειτα από πρόσκληση του Γεώργιου Καντανολέου, για να εκλέξουν τον αρχηγό της επανάστασης εναντίον των Βενετών. Αρχικά, οι φατρίες φιλονικούν για την αρχηγία, στη συνέχεια, όμως, αποφασίζουν να εκλέξουν τον Γεώργιο Καντανολέο. Έπειτα από λίγο, ο αυλικός του Δούκα Αβογάρδος προτείνει στον τελευταίο τη θέση του αρχιγραμματέα, αλλά εκείνος τον διώχνει κακήν κακώς. Η πρώτη πράξη πάντως τελειώνει σε κλίμα ενθουσια σμού, όταν ο Πέτρος Καντανολέος ανακοινώνει χαρούμενος στον πατέρα του Γεώργιο επιστολή της Υψηλοτάτης που του γράφει ότι ο Δα Μολίνος αποφάσισε να ενωθεί με τους Κρητικούς εναντίον του Βενετού Δούκα. Η επόμενη πράξη λαμβάνει χώρα στην επίσημη αίθουσα του δουκικού ανακτόρου, όπου ο Δούκας συζητά με τους αυλικούς του και τον Δα Μολίνο το σατανικό σχέδιο της συζύγου του Υψηλοτάτης: θα αφήσουν τους Κρητικούς επαναστάτες να νομίζουν ότι ο Δα Μολίνος έχει συμμαχήσει μαζί τους και θα παντρέψουν το ερωτευμένο ζευγάρι, τον Πέτρο Καντανολέο με την κόρη του Δα Μολίνου, Σοφία. Ο τελευταίος, όμως, δεν ξέρει ότι η Υψηλοτάτη επιθυμεί τον Πέτρο Καντανολέο και σκοπεύει να εξορίσει τη μισητή αντίζηλό της Σοφία. Προς το τέλος της πράξης ανακοινώνονται νέα, σκληρότερα μέτρα του Δούκα: όσοι Κρητικοί δεν παραδώσουν τα όπλα θα κρεμαστούν και θα δοθεί χάρη μόνο σε όποιο ν παρουσιά σει ενώπιο ν του δικαστηρίου «κεφάλια συγγενών του που ο ίδιο ς εσκότωσε» (223). Η επόμενη πράξη μάς μεταφέρει στον Πύργο του Δα Μολίνου στον Αλικια νό, την παραμονή του γάμου το ζευγάρι των ερωτευμένων νέων είναι ευτυχισμένο και όλα είναι χαρμόσυνα, έως ότου αποκαλύπτεται η προδοσία. Καθώς καταφτάνει ο βενετσιά νικος στρατός, ο Γεώργιο ς Καντανολέος διώχνει τα γυναικόπαιδα 14 Για το θέμα βλ. Γουνελάς 1977:166, Αποσκίτου-Αλεξίου 1978:137, Πούχνερ 1995α:340, Bien 2001:303. Πληροφορία για τη συγγραφή του νέου έργου (Ως πότε πια ;) δημοσίευσε και η Πινακοθήκη (Έτος Ζ, Σεπτ. 1907, σ. 126). xxvii

4 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» και, όταν πλησιά ζουν οι Βενετοί, ανατινάζει τον Πύργο. Η τελευταία πράξη δια δραματίζεται στο ενετικό δικαστήριο στα Χανιά, όπου δικάζονται σε θάνατο με συνοπτικές δια δικασίες ο ακρωτηρια σμένος Καντανολέος και οι βαριά τραυματισμένοι γιο ι του. Τότε καταφτάνει διά ταγμα από τον Δούκα που απελευθερώνει τον Πέτρο, αλλά εκείνος αυτοκτονεί μαζί με τη Σοφία μπροστά στα μάτια της απελπισμένης Υψηλοτάτης. Στο τέλος του έργου ένας γέρος χωρικός βγάζει από ένα σακί κεφάλια συγγενών του και τ αφήνει ενώπιο ν των δικαστών κι έπειτα φεύγει μαζί με τον παράφρονα Δα Μολίνο που αναζητά την κόρη του. Από το Φασγά έχουμε κατ αρχάς την Τρίτη Πράξη, όπως δημοσιεύτηκε στην Πινακοθήκη τον Νοέμβρη του 1907, μαζί μ ένα μικρό προλογικό σημείωμα που παρουσίαζε την υπόθεση του έργου (Έτος Ζ, σ ), καθώς επίσης και το μεταγενέστερο χειρόγραφο που στάλθηκε στον Παντελίδειο τον Φλεβάρη του 1908 και το οποίο δημοσίευσε ο Γουνελάς (Καζαντζάκης 1977γ: ). Αν και ολοκληρώθηκε μάλλον λίγο αργότερα από το Έως πότε;, το πιο πιθανό είναι πως για ένα διά στημα ο Καζαντζάκης δούλευε τα δυο έργα παράλληλα (Πετράκου 2005: ). Ο συγγραφέας πάντως δεν αναφερόταν στο Φασγά στην επιστολή του προς τον Στεφανίδη. 15 Όπως φαίνεται, μια πρώτη γραφή είχε τελειώσει τον Οκτώβρη του Σ αυτό συμφωνεί τόσο η δημοσίευση της τελευταίας πράξης του όσο και το γεγονός ότι είχε δοθεί για να παρασταθεί στη φιλόδοξη εξόρμηση του Θωμά Οικονόμου στο Πανελλήνιο ν τον χειμώνα του 1907/8. 16 Το έργο τελικά δεν παίχτηκε, καθώς το «θέα τρον των μαλλια ρών» ναυάγησε τον Δεκέμβριο του 1907 (Γλυτζουρής 2010). Ο συγγραφέας ξαναδούλεψε το έργο στο Παρίσι και το μετέφρασε (όπως και το Ξημερώνει) στα γαλλικά. 17 Σώζεται, μάλιστα, μια επιστολή που σχετίζεται με το θέμα, του 15 Εκτός κι αν πρόκειται για την Ανίκητη που είχε ξεκινήσει να γράφει τον Αύγουστο του 1907, αμέσως μετά το Έως πότε;, όπως έγραφε στην παραπάνω επιστολή προς τον Στεφανίδη (Αποσκίτου-Αλεξίου 1978:137). Η Πετράκου (2005:55) κρίνοντας από τον τίτλο και μόνον του έργου κάνει λόγο για «δεύτερο έργο με ηρωίδα γυναίκα μετά το Ξημερώνει» και συμπεραίνει, μάλιστα, «ότι πρόκειται για φεμινιστικό δράμα». 16 Το Φασγά, όπως και το Ξημερώνει, εμφανίζεται στο ρεπερτόριο που ανακοινώνει το δελτίο Τύπου του θιά σου και δημοσιεύεται στις αθηναϊκές εφημερίδες στις 31 Οκτωβρίου 1907 (Γλυτζουρής 2010). 17 Η Πινακοθήκη ανέφερε ότι το Ξημερώνει «μεταφράζεται ήδη εις την γαλλικήν» (Σεπτ. 1907, σ. 126). «Το Ξ[ημερώνει] το μεταφράζει ένας Γάλλος», έγραφε στον Στεφανίδη τον Αύγουστο του 1907 (Αποσκίτου-Αλεξίου 1978:137). Ενώ ακόμα δεν έχει πατήσει καλά-καλά το πόδι του στη γαλλική πρωτεύουσα, γράφει στις γυναί- xxviii

5 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ελληνολάτρη Καθηγητή του Πανεπιστημίου της Γκρενόμπλ, Σαμιουέλ Σαμπέρ (Grenoble, 17 Νοεμ. 1907) με τον οποίο ο Καζαντζάκης δια τηρούσε αλληλογραφία τουλάχιστον από το Στην επιστολή του ο Γάλλος καθηγητής ανέφερε ότι είχε δια βάσει με μεγάλη προσοχή το Φασγά, ότι θα επέστρεφε σε επόμενο γράμμα του το χειρόγραφο της μετάφρασής του «με διο ρθώσεις που έχουν γίνει με μολύβι από την πρώτη ώς την τελευταία σελίδα» και, τέλος, δια τύπωνε μια σειρά από πολύ ενδια φέρουσες παρατηρήσεις για το δράμα («Ainsi que vous le verrez par les corrections faits au crayon de la première à la dernière page, j ai lu votre drame avec la plus métieluste attention»). Η τελική μορφή γράφτηκε, λοιπόν, τον Γενάρη του 1908 και ίσως γι αυτό παραλήφθηκε μετά το Έως πότε; από τη Γραμματεία του Πανεπιστημίου για τον Παντελίδειο στις 4 Φεβρουαρίου του Το έργο ξεκινά Μεγάλο Σάββατο, λίγο πριν την Ανάσταση, στο γραφείο του Λώρη, διευθυντή Νοσοκομείου, με τη σαγηνευτική Ελένη να τον απειλεί πως θα τον παρατήσει την ίδια βραδιά, μια και δεν μπορεί να συνεχίσει την κρυφή ερωτική τους σχέση. Ο Λώρης ασφυκτιά μέσα στη συμβατική οικογενεια κή ζωή, είναι παράφορα ερωτευμένος με την Ελένη κι εκείνη τον καλεί να φύγουν για να απελευθερωθεί από το καταπιεστικό περιβάλλον που ζει. Όταν εμφανίζεται η θρησκευόμενη σύζυγός του Μαρία, προσπαθεί να τον πείσει να εγκαταλείψει πια τη μελέτη και να πάνε στην εκκλησία μαζί με τα παιδιά και τον ξάδερφό της Μίμη χωρίς αποτέλεσμα όμως, μια και ο Λώρης δεν αντέχει άλλο την καταπίεση. Ακολουθεί μια σφοδρή διαμάχη ανάμεσα στο ζευγάρι, όταν ο Λώρης ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του έχει κάψει το χειρόγραφο ενός βλάσφημου θεατρικού του έργου. Έπειτα από μεγάλη εσωτερική σύγκρουση, ο ήρωας αποφασίζει τελικά να φύγει με την Ελένη και να εγκαταλείψει την οικογένειά του. Η αρχή της επόμενης πράξης τον βρίσκει κάτωχρο αλλά καταξιωμένο θεατρικό συγγραφέα, να ζει με την Ελένη και τη θετή τους κόρη Ειρήνη. Ο ίδιο ς πάντως αισθάκες του σπιτιού: «Έδωκα εδώ ένα έργο μου και θα παιχθή αλλά θα περάσουν κάμποσοι μήνες ακόμη» (Παρλαμάς 1959:207). 18 Η σχετική αλληλογραφία στο ΜΝΚ. Στον «δια πρεπή της Ελλάδος φίλον» ο Καζαντζάκης είχε αφιερώσει το 1905 τη μετάφραση της «Προσευχής πάνω στην Ακρόπολη» του Ρενάν (Νεότης, τ. Α, τχ. 2, 16 Αυγ. 1905). Η ελληνολατρία του Σαμπέρ αποτυπώνεται και σε επιστολή του προς τον Καζαντζάκη (Παρίσι, 13 Αυγ. 1905) και σχετίζεται με το επάγγελμά του. Ανάμεσα στις μελέτες του που μπορεί κανείς να εντοπίσει στον κατάλογο της Εθνικής Βιβλιο θήκης της Γαλλίας, επιλέγω να αναφέρω ενδεικτικά την Histoire sommaire des études d'épigraphie grecque (E. Leroux, Paris 1906). xxix

6 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» νεται υπέρμετρο ψυχικό πόνο και εξάντληση, επειδή ακόμα δεν έχει φτάσει στην κορυφή που θέλει η Ελένη. Ακόμα χειρότερα: είναι άρρωστος και η κατάστασή του επιδεινώνεται όταν τον επισκέπτεται η Μαρία τον παρακαλεί να επιστρέψει σπίτι, μια και το παιδί τους είναι βαριά άρρωστο και τον αναζητά. Μάταια όμως η κατάσταση της ψυχικής υγείας του ήρωα υποτροπιά ζει, όταν ανακαλύπτει στα μάτια της Ελένης μια καταστροφική Λορελάη. Η δεύτερη πράξη τελειώνει με την πυρκαγιά του θεάτρου του και την κηδεία του παιδιού του να περνά κάτω από το παράθυρο. Η αρχή της επόμενης μας μεταφέρει σ ένα άθλιο καμπαρέ, όπου ένας ημιπαράφρων, μεθυσμένος και εντελώς εξαντλημένος πλέον Λώρης γελοιο ποιείται από θαμώνες και γυναίκες του μαγαζιού στο οποίο εργάζεται ως τραγουδίστρια η Μαρία για να θρέψει το μοναδικό παιδί που τους απέμεινε. Καθώς ο ήρωας παρεκτρέπεται, ένα γκαρσόνι τον πετά έξω κι έτσι, στην επόμενη σκηνή μεταφερόμαστε στη φύση. Ο μεθυσμένος ήρωας βλέπει τότε μέσα σε παραισθήσεις να τον περικυκλώνει ένας πολύχρωμος χορός από νεράιδες που εκπροσωπούν τις βασανιστικές τύψεις του και κάνουν αφόρητο το μαρτύριό του. Καταφτάνει η Μαρία, ο χορός εξαφανίζεται, αλλά ο Λώρης βρίσκεται πλέον σε παραλήρημα. Έπειτα από λίγο, έρχεται η Ειρήνη, ο ήρωας πεθαίνει στην αγκαλιά της, η Μαρία πέφτει λιπόθυμη, ενώ ο χορός εμφανίζεται και πάλι, για να μοιρολογήσει αυτή τη φορά τον νεκρό ήρωα. Από τη μονόπρακτη Kωμωδία δια θέτουμε κατ αρχάς τη δημοσίευση στο περιο δικό Σεράπιο ν της Αλεξάνδρεια ς τον Οκτώβρη του 1909 (1909α: ). Λίγο αργότερα μάλλον, ο συγγραφέας την δημοσίευσε με αρκετές αλλαγές στο ημερολόγιο Kρητική Στοά Ηρακλείου (1909β: ). Η χρονολόγηση της συγγραφής του έργου πάντως δεν μπορεί να γίνει με ακρίβεια θα πρέπει να καλύπτει την περίοδο από τα τέλη του 1908 έως το φθινόπωρο του 1909 (Πετράκου 2005: , ). Στο Σεράπιο ν δημοσιεύτηκε πιθανότατα μια προγενέστερη μορφή του μονόπρακτου, αφού το κρητικό έντυπο ως ημερολόγιο θα κυκλοφόρησε, λογικά, προς τα τέλη της χρονιά ς. 19 Το μονόπρακτο δια δραματίζεται σε μια «καταπόρφυρη σάλα» που παραπέμπει σε νεκροθάλαμο. Στη μέση της αίθουσας υπάρχει ένας 19 Στο ΜΝΚ υπάρχει αντίτυπο του παραπάνω τεύχους του Σεράπιου με χειρόγραφη αφιέρωση «Στο Νέο τον Περήφανο {και το} Κώστα Σφακια νάκη». Ακολουθούν μια σειρά από νότες με το σχόλιο «θυμάσαι;» και υπογραφή Λ[ευτέρη] Αλεξίου με ημερομηνία 21 Νοεμβρίου Επίσης το πρώτο (και μοναδικό μάλλον) σχόλιο για το έργο εμφανίστηκε μόλις τον Μάρτη του 1910 σε δημοσίευμα για την Κρητική Στοά (βλ. Παναθήναια, Έτος Ι, τχ. 227, 15 Μαρτίου 1910, σ. 331). xxx

7 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ κεροστάτης με εφτά αναμμένα κεριά, τριγύρω κόκκινοι καναπέδες και στο βάθος μια μαύρη πόρτα που ανοιγοκλείνει «αθόρυβα και μυστηρια κά» (1909β:125). Το έργο ξεκινά με δυο Γέρους που ανακαλούν στη μνήμη τους τις ζωές τους, καθώς περιμένουν να έρθουν τα μεσάνυχτα και αγωνιούν αν πρόκειται να εμφανιστεί ο Νυμφίος. Από την πόρτα μπαίνει ένα Κοριτσάκι που βάζει τα κλάματα όταν συνειδητοποιεί πού βρίσκεται. Έπειτα από λίγο ακολουθούν κι άλλες αφίξεις: ένας Ασκητής που είναι βέβαιο ς για την έλευση του Νυμφίου, μια Νέα που μπαίνει στη μακάβρια αίθουσα όταν ο σύζυγός της την πυροβολεί καθώς την πιά νει επ αυτοφόρω με τον εραστή της, ένας Νέος που παλεύει άδικα να αποφύγει το μοιραίο, έπειτα ένας Εργατικός που βρίσκει την ευκαιρία να ξεκουραστεί, και σε λίγο ένας Άφρων που μπαίνει τη στιγμή που κόβεται απότομα το γλέντι του, με το κρασοπότηρο ακόμα στο χέρι. Ακολουθεί η μαυροφόρα Μαμά του μικρού κοριτσιού που πέφτει στην αγκαλιά της μόλις την βλέπει, μια Γριά που πεθαίνει κι αυτή χωρίς τη θέλησή της, κι έπειτα μια Καλόγρια. Αντίθετα μ όλους τους παραπάνω χαρακτήρες, ο Περήφανος και δυνατός νέος μπαίνει ανοίγοντας την πόρτα μόνος του και μένει βουβός και αποτραβηγμένος από τους άλλους. Στέκεται δίπλα στον παραστάτη της πόρτας μέχρι το τέλος του έργου, οπότε «κλεί τα μάτια και πεθαίνει ορθός κι αμίλητος» (132). Όλοι οι άλλοι νεκροί, όμως, αρχίζουν και απελπίζονται από τη μάταιη αναμονή του Νυμφίου και, καθώς τα κεριά σβήνουν το ένα μετά το άλλο, η κόπωση δίνει τη θέση της στην απόγνωση. Μάταια ο Ασκητής προσπαθεί να τους εμψυχώσει και να τους κρατήσει ξύπνιους, έως ότου ανοίξουν οι πύλες του Παραδείσου. Σταδια κά οι νεκροί αρχίζουν να πάσχουν από ασφυξία, καθώς βλέπουν ότι κανείς δεν πρόκειται να έρθει. Προσπαθούν μάταια ν ανοίξουν την πόρτα αλλά αυτό που βλέπουν από μια χαραμάδα είναι ότι βρίσκονται πλέον στο νεκροταφείο κι ότι αρχίζουν να τους θάβουν. Τελικά, ενώ οι υπόλοιποι βυθίζονται στον ύπνο και υποτάσσονται στον θάνατο, ακόμα κι ο Ασκητής αντιλαμβάνεται απαρηγόρητος την απάτη της μεταθανάτια ς ζωής, σβήνει και το τελευταίο κερί, «σταυρώνουν όλοι τα χέρια τους και δε σαλεύουν πια». Ο Πρωτομάστορας γράφτηκε κι αυτός το 1908, αν και πρέπει να έπεται κατά τι της Κωμωδίας. 20 Αποτελεί, ως γνωστόν, δραματοποίηση της παραλογής «Του Γιο φυριού της Άρτας». Το ποτάμι απειλεί να ξαναρίξει το γεφύρι και οι θεριστές φοβούνται ότι θα τα καταφέρει. Κάποιο ι θεω- 20 Στην πρώτη δημοσίευση του Πρωτομάστορα δίνεται στο τέλος του κειμένου η χρονολογία 1908 (1910α:144). xxxi

8 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» ρούν υπεύθυνο τον Πρωτομάστορα και σκέφτονται να τον ρίξουν θυσία στον ποταμό. Τις σκέψεις τους δια κόπτει ο Τραγουδιστής, ανακοινώνοντας περιχαρής την άφιξη της όμορφης Σμαράγδας που μπαίνει σκορπίζοντας δώρα στους θεριστές, πριν τελικά συναντηθεί με τον Πρωτομάστορα με τον οποίο έχουν κρυφή ερωτική σχέση. Ο αγαπημένος της έρχεται σε σύγκρουση με τους χωρικούς που τον θεω ρούν βλάσφημο και αλαζόνα και πιστεύουν ότι το γιο φύρι θα γκρεμιστεί ξανά. Τη σύγκρουσή τους δια - κόπτει ο πατέρας της Σμαράγδας, ο Άρχοντας που νιώθει ικανοποιημένος από το γεγονός ότι το γιο φύρι που επιθυμεί να χτίσει δείχνει πια να έχει στεριώσει. Σε λίγο όμως, όλοι μαθαίνουν ότι το γεφύρι έχει αρχίσει και πάλι να γκρεμίζεται. Τελικά, την απάντηση θα δώσει η γριά Μάνα, η προφήτης του χωριού: φταίχτης είναι η ερωτική σχέση του Πρωτομάστορα. Για να στεριώσει το γιο φύρι, η γυναίκα που τον ξεμυάλισε πρέπει να χτιστεί με τη θέλησή της στα θεμέλιά του πριν τη δύση του ήλιου. Αυτή είναι και η λύση που ακολουθείται: η Σμαράγδα ομολογεί τον έρωτά της, ακολουθεί τον δρόμο της εθελοθυσίας παρά τις δια μαρτυρίες του Τραγουδιστή και το γιο φύρι στεριώνει. Το έργο τελειώνει μέσα σ ένα γαλήνιο ηλιο βασίλεμα, ενώ όλοι οι μάστορες μαζεύουν τα πράγματά τους αποθεώνοντας τον αρχηγό τους. Το έργο σώζεται σε τρεις ουσια στικά μορφές: το «δίπρακτο δράμα» Θυσία (1908), την τραγωδία Ο Πρωτομάστορας (1910) και το σχεδίασμα μια ς ανολοκλήρωτης «β version» (1916). Συγκεκριμένα σώζεται στην ΕΒΕ το χειρόγραφο της Θυσίας (χωρισμένης σε σκηνές) που έστειλε ο συγγραφέας από το Ηράκλειο «προς τον Κύριο ν Σπυρ. Λάμπρον» για να συμμετάσχει στον Λασσάνειο Δραματικό Δια γωνισμό. Ο συγγραφέας προχώρησε σε σημαντικές αλλαγές και το δημοσίευσε ως τραγωδία (χωρισμένη απλά σε δύο μέρη) με τον τίτλο Πρωτομάστορας στα Παναθήναια τον Ιούνη του 1910 (1910α: ) και στη συνέχεια (με ελάχιστες αλλαγές) κυκλοφόρησε ως αυτόνομη «έκδοσις Παναθηναίων» (1910β). Τέλος, όπως είπαμε, η παρούσα έρευνα εντόπισε στο ΜΝΚ: (1) μια σειρά από πλού σιες χειρόγραφες σημειώσεις (αφαιρέσεις, προσθήκες και ερμηνευτικά σχόλια ) του συγγραφέα πάνω στο τυπωμένο κείμενο της αυτοτελούς έκδοσης των Παναθηναίων (στο περιθώριο και τις λευκές σελίδες της έκδοσης) 21 (2) τρία λευκά φύλλα λυτά, αποκομμένα από ένα μεγαλύτερο μπλοκ, με ενια ία σε- 21 ΜΝΚ, ΕΕΚ 190_1-48. Πρόκειται, προφανώς, για το προσωπικό ανάτυπο του συγγραφέα, αλλά δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι προοριζόταν για το τυπογραφείο. Οι σημειώσεις δεν είναι καθαρογραμμένες και δεν υπάρχουν, επίσης, λευκά φύλλα ανάμεσα στις τυπωμένες σελίδες. xxxii

9 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ λιδαρίθμηση (σ ), γραμμένα κι από τις δύο όψεις με μαύρο μελάνι, τα οποία περιέχουν ερμηνευτικά σχόλια, προσθήκες και αλλαγές του συγγραφέα στο έργο. Η πρώτη σελίδα φέρει τον τίτλο «Πρωτομάστορας», γραμμένο με μπλε κραγιόν και πλαισιωμένο αριστερά και δεξιά από δύο γραμμές με κόκκινο κραγιόν. Στην ίδια σελίδα υπάρχουν δυο σημαντικές ενδείξεις: (α) ο υπότιτλος «β Version του Πρωτομ.[άστορα]» και (β) ο χαρακτηρισμός του (με μολύβι) ως «pendant του Νικηφόρου», ταίρι δηλαδή της τραγωδίας Νικηφόρος Φωκάς με την οποία γνωρίζουμε ότι ο Καζαντζάκης καταπια νόταν μετά το Οι δια φορές ανάμεσα στα κείμενα του 1908 και 1910 είναι πολύ λιγότερες από εκείνες του Στη δεύτερη περίπτωση οι αλλαγές ήταν τόσο σημαντικές και δημιουργούσαν τέτοιες αντιφάσεις στο κείμενο, ώστε το έργο έπρεπε να γραφεί σχεδόν απ την αρχή για να συμπεριλάβει νέες σκέψεις που είχαν κατακλύσει τον συγγραφέα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, καθώς είχε μπει πλέον σε μια άλλη φάση της εξέλιξής του (βλ. Γλυτζουρής 2008: ). v Όπως σημειώσαμε στην Εισαγωγή, η εξέταση της πρόσληψης της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας θα πρέπει να παρακολουθεί συνεχώς την εξελικτική πορεία ενός φιλόδοξου νέου που προσπαθούσε από το 1904 να οικοδομήσει τη λογοτεχνική και θεατρική του καριέρα στον πνευματικό κόσμο της ελληνικής πρωτεύουσας και που αναμφίβολα το κατόρθωσε το Ο 22 ΜΝΚ, ΑΥΤ 6_Α-Ε. Η χρονολόγηση της «β version» προκύπτει από δύο ακόμα χειρόγραφες σημειώσεις του συγγραφέα στην πρώτη σελίδα. Η πρώτη παραπέμπει σε κριτική του Άλκη Θρύλου για το έργο που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στον Νουμά (από 30 Ιαν. έως 12 Μαρ. 1916) με αφορμή την παράσταση της όπερας του Καλομοίρη που παραστάθηκε στις 11 Μαρ (Σιδέρης ²1990:277). Η δεύτερη σχετίζεται μ ένα χειρόγραφο σχόλιο του συγγραφέα πάνω στο κείμενο με ημερομηνία 30 Αυγούστου Καθώς κάποιες από τις σημειώσεις του Καζαντζάκη στο τυπωμένο κείμενο απαντώνται και στο χειρόγραφο σχέδιο της «β version», θα πρέπει να προέρχονται από την ίδια περίοδο. Ενδεχομένως με αφορμή την παράσταση της όπερας, ο Καζαντζάκης ξαναδιά βασε το έργο και αισθάνθηκε ότι έπρεπε να γίνουν τόσο σημαντικές αλλαγές, ώστε να προχωρήσει σε μια νέα εκδοχή του. Είναι πιθανόν ότι σημείωσε αρχικά τα σχόλια και τις αλλαγές πάνω στο τυπωμένο κείμενο του Στη συνέχεια προσπάθησε, όπως φαίνεται, να τις καθαρογράψει, να τις εμπλουτίσει και να τις οργανώσει καλύτερα στις λευκές σελίδες του σημειωματάριού του με πρόθεση να προχωρήσει σε μια «β version». Ο Φίλια ς (2000:36) αναφέρεται σε «μια ελάχιστα γνωστή και δυσεύρετη έκδοση του 1917», αλλά δεν δίνει άλλα στοιχεία (εκτός κι αν πρόκειται για lapsus). 23 «Φιλόδοξος και βλάκας», έγραφε στον Αντώνη Ανεμογιά ννη τον Φλεβάρη του 1903, xxxiii

10 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» ιστορικός που θα καταπια στεί με την πρώιμη δραματουργία του δεν πρέπει, επίσης, να ξεχνά ότι αυτή συμβαδίζει μεταξύ άλλων με το ζήτημα της επαγγελματικής αποκατάστασης, που καταλαγιά ζει κι αυτό λίγο πριν τους Βαλκανικούς. Οι σπουδές Νομικής στην Αθήνα ολοκληρώνονται στα τέλη του Ενδεχομένως, έπειτα από προτροπή του Καθηγητή (από το 1890) της Νομικής Σχολής, Νεοκλή Καζάζη ( ), ο Καζαντζάκης αποφασίζει να ξεκινήσει μεταπτυχια κές σπουδές στη Φιλοσοφία του Δικαίου στο Παρίσι με στόχο την υφηγεσία και τη μελλοντική δια δοχή του ηλικιωμένου καθηγητή. 24 Το τέλος αυτής της περιόδου συμβαδίζει τόσο με τον παρατεταμένο και μάλλον δύσκολο αποχαιρετισμό του Παρισιού, όσο και με τη δυσάρεστη τροπή που πήρε το θέμα της επαγγελματικής αποκατάστασης. 25 Για τον Καζαντζάκη, όμως, η Γαλλία ουσια στικά έχει αρχίσει να τελειώνει από το καλοκαίρι του Από τα τέλη Ιουνίου έως το φθινόπωρο του 1908 βρίσκεται στο Ηράκλειο. 26 Στη συνέχεια θα επιστρέψει για λίγους μήνες στο Παρίσι (έως τον Φλεβάρη του 1909) κι έπειτα από ένα ταξίδι στην Ιταλία (από τις αρχές Μαρτίου έως τα μέσα Απριλίου) γυρίζει στην πατρίδα. Σ αυτή τη φάση, οι δεσμεύσεις απέναντι στην οικογένεια φαίνεται να προέχουν. Τόσο η αλληλογραφία με τον πατέρα, όσο κι εκείνη με τον Καζάζη, που, όπως φαίνεται, συνεχιζόταν, προδίδουν ότι ο βασικός στόχος παρέμενε σταθερός: να γίνει υφηγητής Πανεπιστημίου και μετά την παραίτηση του Καζάζη καθηγητής. 27 Οι σπουδές, όμως, δεν ολο- «πες μου Αντώνη, υπάρχει μεγαλύτερο μαρτύριο ;» (Δημάκης 1979:41). 24 Όπως θα δούμε αλλού, η σχέση με τον Καζάζη δεν ήταν αυστηρά επαγγελματική. Ο Καζάζης είχε ισχύ και καλές δημόσιες σχέσεις εντός και εκτός Ελλάδας, αλλά και μέσα στο πανεπιστημια κό πεδίο. Διετέλεσε Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής στα 1900/1 και 1907/8 και πρύτανης του Πανεπιστημίου το 1902/3. Ήταν, επίσης, αρχηγός (από το 1894) της εθνικιστικής εταιρείας Ελληνισμός που ελεγχόταν από δικηγόρους, αλλά συνδεόταν, επίσης, με πανεπιστημια κούς και την ανώτερη εκκλησιαστική ιεραρχία. Τέλος, είχε πολύ καλές σχέσεις με τη Γαλλία και είχε πρωτοστατήσει στην ίδρυση (1905) του Γαλλικού Φιλελληνικού Συνδέσμου (Κόκκινος 1996:22-23, 1999:239, Μποχώτης 2003: ). 25 «Πολυδια βάζω», γράφει στην οικογένειά του αρχές μάλλον του 1909: «βρίσκουμε σε μια νευρική ταραχή που σκέφτουμε πως είμαι εδώ και δε θα ξανάρθω πλια» (Καζαντζάκη ²1983:52). 26 Σε κάρτα του στον Καλογερόπουλο, με ημερομηνία 17 Σεπτεμβρίου 1908, αναφέρει ότι επρόκειτο να φύγει «μεθαύριο» για το Παρίσι. Σύμφωνα με τον Πρεβελάκη πάντως (1959:6) έφυγε τον Νοέμβρη. 27 Κάτι τέτοιο προκύπτει από επιστολή στον πατέρα με ημερομηνία 1 η Φεβρουαρίου 1909: «Σήμερα έλαβα γράμμα από τον Καζάζη και μου ορίζει ως εποχή να δώσω εξετάσεις στην Αθήνα και να γίνω υφηγητής του Πανεπιστημίου, τον Μάη τούτον». xxxiv

11 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ κληρώθηκαν επιτυχώς ή και καθόλου. Μολονότι ο Καζάζης δίδασκε έως το 1910, οπότε και εκλέχτηκε βουλευτής Αττικο-Βοιωτίας (Κόκκινος 1996:22-23), ο Καζαντζάκης δεν τον δια δέχτηκε ποτέ. 28 Αν και η δικηγορία ήταν μάλλον τελειωμένη υπόθεση γύρω στο 1909 (Μαρκάκης 1959:38), το όνειρο της πανεπιστημια κής σταδιο δρομίας φαίνεται πως συνεχιζόταν, μαζί με τις σχετικές πολιτικές πιέσεις να πραγματοποιηθεί, έως τους Βαλκανικούς Πολέμους περίπου, οπότε και ναυάγησε οριστικά. 29 Την ίδια εποχή έρχεται ο γάμος με τη Γαλάτεια Αλεξίου (Οκτώβρης του 1911) αλλά και η ρήξη με τον πατέρα. 30 Στα αμέσως επόμενα χρόνια, ο Καζαντζάκης θα συνεχίσει Σε άλλη επιστολή στον πατέρα από την Ρώμη (24 Μαρ. 1909) αναφέρει ότι είχε τελειώσει από τα τέλη Φλεβάρη την εναίσιμο δια τριβή του και θα έδινε εξετάσεις τέλη Απρίλη ή αρχές Μάη (ΙΜΚ, Παρλαμάς 1959: ). Για το θέμα βλ. Janiaud- Lust 1970:96-97, Παπαθανασόπουλος 1977:135, Πετράκου 2005: Μόνον υποθέσεις μπορεί να κάνει κανείς, έως ότου γίνει συστηματική έρευνα στα αρχεία του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το ζήτημα πάντως θα πρέπει να μελετηθεί τόσο σε συνάρτηση με τον τρόπο λειτουργίας του αθηναϊκού πανεπιστημίου έως το 1911 (ιδίως ως προς τον θεσμό του υφηγητή), όσο και με τις προσπάθειες εκκαθάρισης που ακολούθησαν, ιδια ίτερα στο ευαίσθητο πολιτικά τμήμα της Νομικής, βλ. Λάππας 1989: , Σταυρίδη-Πατρικίου 1989: Ακολουθώντας πάντως την τακτική της εποχής, ως διδάκτωρ Νομικής με εναίσιμο δια τριβή, ο Καζαντζάκης μπορούσε να διεκδικήσει τη θέση του υφηγητή με την προϋπόθεση να είναι τυπωμένη. Γι αυτόν τον λόγο, ο συγγραφέας έσπευσε να την τυπώσει. Δεν γνωρίζουμε αν έγιναν οι εξετάσεις, εάν απορρίφθηκε πριν από αυτές (κάτι που μπορούσε να συμβεί εάν κάποιο ς καθηγητής έθετε βέτο) ή κατά τη διά ρκεια της παρουσίασης που θα ετοίμαζε ενώπιο ν των πανεπιστημια κών. Ενδεχομένως κάποιο ν ρόλο έπαιξε και η αντιγραφή από τα γαλλικά εγχειρίδια για τον Νίτσε που θα δούμε αλλού. Από τη θέση αυτή θέλω να ευχαριστήσω τον Κώστα Λάππα για τις πληροφορίες. 29 Ο Καζαντζάκης διο ρίστηκε πάντως δικηγόρος τον Αύγουστο του 1909, αν και δεν άσκησε ποτέ μάλλον το επάγγελμα (δεν εμφανίζεται στα σχετικά μητρώα του 1914, βλ. Σαριδάκης 1983: ). Σε αχρονολόγητη επιστολή (1 η Νοεμβρίου) προς την οικογένεια, που σώζεται στο ΙΜΚ, γράφει: «το Βενιζέλο τον βλέπω συχνά και αν γίνει δια γωνισμός για Καθηγητής του Πανεπιστημίου θα λάβω μέρος. Γι αυτό ανάγκη τώρα πολύ να μελετώ». Μετά το 1913 πάντως, ο Καζαντζάκης φλέρταρε με την ιδέα να γίνει βουλευτής (βλ. εδώ κεφ. Β4). 30 Σε επιστολή προς τον γαμπρό του Μιχάλη Σακλαμπάνη (Αθήνα, 8 Νοεμ. 1913), με την οποία εκφράζει τις ευχές του για την ονομαστική του γιο ρτή, αναφέρεται και στον Μιχάλη Καζαντζάκη: «Δυστυχώς στον πατέρα μου δεν μπορώ να γράψω και να του πω σήμερα τον σεβασμό και την αγάπη μου. Και αυτό είναι για μένα μεγάλη λύπη» (Καινούργια Εποχή, Β Περίοδος, Άνοιξη 1978, σ. 24). Η Ελένη Καζαντζάκη τοποθετεί τη ρήξη μετά το 1910, οπότε ο πατέρας «σφίγγει και το πουγγί του» και ο Νίκος ανεβαίνει στην Αθήνα και αρχίζει να καταπιά νεται με τις μεταφράσεις για βιο ποριστικούς λόγους (²1983:61). xxxv

12 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» την καριέρα του ως δια νοούμενος, μεταφραστής, δημοσιο γράφος (ανταποκριτής) και λογοτέχνης. Στα πρώτα χρόνια της πρώτης δεκαετίας του 20 ού αιώνα ο Καζαντζάκης δεν ήταν ο ίδιο ς άνθρωπος μ εκείνον των πρώτων χρόνων της δεύτερης. Μια επώδυνη πορεία (που έχει ξεκινήσει ήδη από το Όφις και κρίνο) αποτυπώνεται στα τρία πρώτα θεατρικά έργα του: παρακολουθούμε το προσωπικό αδιέξοδο μια ς ηρωίδας (Ξημερώνει), τα συλλογικά αδιέξοδα μια ς κοινοτικής ομάδας (Έως πότε;) και την αποτυχημένη προσπάθεια ενός σπασμένου ήρωα να συνθέσει το ατομικό του όραμα (Φασγά). Σε μορφολογικό επίπεδο έχουμε αντίστοιχα την αφετηρία μ ένα αστικό δράμα, τη συνέχεια μ ένα ιστορικό κι έπειτα το πιο πειραματικό μόρφωμα του Φασγά. Και τα τρία έργα ματαιώνουν τις φιλοδοξίες των κεντρικών ηρώων τους οδηγώντας τους στον θάνατο και μεταθέτοντας τη λύση των αδιεξόδων τους για το μέλλον. Όλα τους καταπιά νονται με μια τραυματική, νοσηρή κατάσταση και προσδοκούν το ξεπέρασμά της μέσα από ένα ξημέρωμα. Η κατάσταση αυτή δείχνει πως είχε φτάσει στο απόγειό της με το Φασγά που ξεκίνησε να γράφεται στην Ελλάδα, ολοκληρώθηκε στο Παρίσι και αποτελεί το κατεξοχήν μεταβατικό δράμα της νεανικής του δραματουργίας. Η επώδυνη αναζήτηση φτάνει εδώ, κι ακόμα περισσότερο στις Σπασμένες ψυχές, στα όριά της, σε μια περίοδο που ο συγγραφέας υπογράφει τις ανταποκρίσεις του για το Νέον Άστυ από το Παρίσι με τέσσερα δια φορετικά ψευδώνυμα. 31. Ίσως έχει κάποια σημασία το γεγονός ότι μετά το Φασγά ο συγγραφέας ένιωσε την ανάγκη να εκφραστεί όχι μ ένα θεατρικό έργο αλλά με ένα μυθιστόρημα που του έδινε τη δυνατότητα να αφηγηθεί με πολύ μεγαλύτερη λεπτομέρεια τις δια κυμάνσεις του ψυχικού του άλγους. Όπως και νά χει, με το παραπάνω πεζό η περίοδος των επίπονων αναζητήσεω ν μοιά ζει να έχει μπει στην τελική της ευθεία. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Νουμάς, αναγγέλλοντας τη δημοσίευσή του το 1909, ανακοινώνει ότι το Πέτρος Ψηλορείτης θα είναι πλέον το νέο ψευδώνυμο του Κάρμα Νιρβαμή όντως «από εδώ και πέρα ο Καζαντζάκης εγκαταλείπει οριστικά το παλιό» (Κατσίμπαλης 1958:1498, Γραμματάς 1982:61-71). Παράλληλα με την παραπάνω κρυστάλλωση στην τελευταία περίοδο του Παρισιού, από τα τέλη μάλλον του 1908, η περίοδος των επώδυνων 31 Κατσίμπαλης 1958:1207. Ο ήρωας του μυθιστορήματος Ορέστης έχει, όπως θα δούμε, πολλά κοινά σημεία με τον Λώρη, αλλά είναι λίγο μεταγενέστερος. Το μυθιστόρημα δημοσιεύτηκε στον Νουμά (από το τχ. 355, 30 Αυγ έως το τχ. 378, 7 Φεβρ. 1910), αλλά γράφτηκε στο Παρίσι το 1908, μετά το Φασγά και παράλληλα ή το πιο πιθανό πριν την Κωμωδία. xxxvi

13 Η ΠΡΩΙΜΗ ΔΡΑΜΑΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ νεανικών αναζητήσεω ν φαίνεται πως οδηγείται σε μια σύνθεση. Το πρώτο βήμα θα έρθει με την Κωμωδία. Ως προς την ειδολογική του κατάταξη, το μοναδικό μονόπρακτο που άφησε πίσω του ο συγγραφέας παραμένει, βέβαια, ένα εντελώς υβριδικό έργο (ακόμα και από τον τίτλο, τραγωδίακωμωδία). Προδίδει, ωστόσο, πως ο Πέτρος Ψηλορείτης έχει περάσει πια σε άλλο στάδιο και ύφος: όπως θα δούμε στο κύριο μέρος του βιβλίου, αυτή η σκληρή καταγγελία της θεω ρίας της μεταθανάτια ς ζωής συμβαδίζει με την πρώτη δια κήρυξη της περήφανης αποδοχής του θανάτου, γραμμένη μάλιστα σε μια σκληροπυρηνική δημοτική. Με τον Πρωτομάστορα, που έχει χαρακτηριστεί εύστοχα ο «θεμέλιο ς λίθος» (Πετράκου 2005:187) όλων των καζαντζακικών τραγωδιών, περνάμε από την καταδίκη της παλιά ς θρησκείας στη θεμελίωση της νέας. Ήδη οι δύο οφθαλμοφανείς δια φορές ανάμεσα στο κείμενο που στάλθηκε στον Λασσάνειο κι εκείνο που δημοσιεύτηκε στα Παναθήναια προδίδουν την πορεία του συγγραφέα από το «δράμα» στην «τραγωδία», καθώς και τη μετατόπιση του βάρους από τη θυσία στο πρόσωπο του ήρωα. Η πορεία προς την κρυστάλλωση αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι τα πρώτα τρία έργα έμειναν ουσια στικά αδημοσίευτα έως το 1977 σε αντίθεση με τα επόμενα δύο. Αποδεικνύεται, όμως, και από το καταστάλαγμα της δραματουργίας του στην τραγική φόρμα και με την Κωμωδία («Τραγωδία μονόπρακτη») αλλά κυρίως με τον Πρωτομάστορα, που θα τον χαρακτηρίσει τελικά «τραγωδία». Στις αρχές της δεύτερης δεκαετίας του αιώνα, η περίοδος της οδύνης έδινε την εντύπωση ότι είχε περάσει. Αυτή η εξέλιξη συνδέεται μ ένα ακόμα δεδομένο: ανάμεσα στο 1908 και στο ξέσπασμα του Α Παγκοσμίου Πολέμου ο Καζαντζάκης μεταφράζει φιλοσοφικά βιβλία για βιο ποριστικούς λόγους, αλλά δεν γράφει θέα τρο. Ενώ στα τέλη του 1910 δήλωνε με επιστολή του στα Γράμματα της Αλεξάνδρεια ς: «θα καλογερέψω την πένα μου τρία χρόνια, ωσότου βρω τη φόρμα που βούλομαι. Εν τω μεταξύ μόνο κριτικές θα γράφω» (Για λουράκης 1978:11-12). Ο συγγραφέας θα μπει σε μια νέα περίοδο κρίσης μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους: προσωπικής, έπειτα από τον αποτυχημένο γάμο με τη Γαλάτεια, και κυρίως ιδεολογικής. 32 Δεν είναι τυχαίο ότι ο Καζαντζάκης εγκατέλειψε, όπως όλα δείχνουν, την ολοκλήρωση μια ς νέας εκδοχής του Πρωτομάστορα και προτίμησε να ασχοληθεί με τις νέες τραγωδίες που είχε αρχίσει να κυοφορεί από το 1915: τον Νικηφόρο Φωκά, τον Ηρακλή, τον Οδυσσέα και τον Χριστό (Πρεβελάκης 1959:8-9) [1915;] Συκιά : «ο βίος είναι αβάσταχτος κι η συμβίωση εντελώς ολέθρια και για τους δυο [ ] Το τέλος έρχεται, φριχτό, ήσυχο και μοιραίο» (Καζαντζάκη ²1983:62). xxxvii

14 «ΠΟΘΟΙ ΑΕΤΟΥ ΚΑΙ ΦΤΕΡΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» Ωστόσο, οι μεταγενέστερες και ατελέσφορες διο ρθώσεις και προσθήκες του Πρωτομάστορα προδίδουν την κατεύθυνση, τη ροπή της εξέλιξης του συγγραφέα, αναδεικνύουν με μεγαλύτερη ευκρίνεια τους συνδέσμους ανάμεσα στα νεανικά έργα της περιόδου και τις τραγωδίες που ολοκλήρωσε μετά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο η μεταγενέστερη δραματουργία της ωριμότητας αναπτύχθηκε ως φυσική απόρροια της πρώιμης. Με την έννοια αυτή, δεν είναι τυχαίο ότι χαρακτήρισε, όπως είπαμε, τον Πρωτομάστορα «ταίρι» του Νικηφόρου Φωκά. Οι τελευταίες επισημάνσεις έρχονται να επιβεβαιώσουν κάποιες δια πιστώσεις που αφορούν συνολικότερα το έργο του και οι οποίες σχετίζονται με την περίεργη παγίωση της δραματουργίας του μετά τον Μεγάλο Πόλεμο: το γεγονός ότι εμφανίζεται «μια σταθερά στο έργο του, μια εμμονή σε θέματα και στάσεις που σχετίζονται με τα χρόνια της δια μόρφωσής του» στην πρώτη δεκαετία του 20 ού αιώνα (Καστρινάκη 1998α:127), το γεγονός ότι «η λέξη-κλειδί στην πορεία του Καζαντζάκη δεν είναι η αλλαγή αλλά η συνέχεια» (Bien 2001:3) ή ότι κυρια ρχεί μια «περιστασια κή μεταβλητότητα» μέσα σε μια «ουσια στική σταθερότητα» (Bien 2001:7-8). Δεν μπορεί, λοιπόν, να κατανοήσει κανείς πραγματικά το θέα τρο του Καζαντζάκη (και πολύ φοβάμαι ούτε το νεοελληνικό θέα τρο του 20 ού αιώνα στο σύνολό του), εάν δεν μελετήσει τη σχέση του με τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις και τις ιδεολογικές ανησυχίες του ευρωπαϊκού μοντερνιστικού θεά τρου και των πρωτοποριών του. Η εξέταση αυτής της σχέσης αποτελεί το αντικείμενο των κεφαλαίων που ακολουθούν. xxxviii

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

«Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας»

«Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας» Ινστιτουτο Μεσογεια κων Σπουδων Αντωνης Γλυτζουρης «Πόθοι αετού και φτερά πεταλούδας» Το πρώιμο θεατρικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη και οι ευρωπαϊκές πρωτοπορίες της εποχής του Συμβολή στη μελέτη της Παρακμής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα χειρόγραφα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τα χειρόγραφα ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Με ιδιαίτερη τιµή και χαρά ο Πρόεδρος Γιώργος Γραµµατικάκης, καθηγητής Πανεπιστηµίου Κρήτης, και τα µέλη του ιοικητικού Συµβουλίου του Ιδρύµατος «Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη» χαιρέτησαν την παράδοση

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά

Ο Παραμυθάς Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά 18 Ιαν 2014 Χανιά (18/1), Σταλός (19/1), Χανιά 18.01 έως 19.01 Ο "Παραμυθάς" Νίκος Πιλάβιος στα Χανιά Ο Παραμυθάς των παιδικών μας χρόνων έρχεται στην Κρήτη Όταν

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Από ξύλο και ασήμι φτιαγμένο το νέο βιβλίο της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου Ημερομηνία 19/3/2015 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασίλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%ce%b1%cf%80%cf%8c- %CE%BE%CF%8D%CE%BB%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B9- %CE%B1%CF%83%CE%AE%CE%BC%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!!

Οι πρωταγωνιστές του βιβλίου!! JOSTEIN GAARDER «Αφότου γεννήθηκες, ανυπομονώ να σου διηγηθώ την ιστορία του κοριτσιού με τα πορτοκάλια. Σήμερα - δηλαδή τώρα που σου γράφω- είσαι ακόμα πολύ μικρός για να την καταλάβεις. Γι αυτό θα στην

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε.

κάνουμε τι; Γιατί άμα είναι να είμαστε απλώς ενωμένοι, αυτό λέγεται παρέα. Εγώ προτιμώ να παράγουμε ένα Έργο και να δούμε. Εισήγηση του Ν. Λυγερού στη 2η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Ποντιακής Νεολαίας "Οι προκλήσεις του 21ου αιώνα, η ποντιακή νεολαία και ο ρόλος της στο οικουμενικό περιβάλλον". Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας

Έρικα Τζαγκαράκη. Τα Ηλιοβασιλέματα. της μικρής. Σταματίας Έρικα Τζαγκαράκη Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας στην μικρη Ριτζάκη Σταματία-Σπυριδούλα Τα Ηλιοβασιλέματα της μικρής Σταματίας ISBN: 978-618-81493-0-4 Έρικα Τζαγκαράκη Θεσσαλονίκη 2014 Έρικα Τζαγκαράκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ «ΛΗΤΩ ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ» ΚΑΙ ΒΡΕΦΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΥΠΡΟY Προσαρμογή- Αποχωρισμός Αγαπητοί γονείς, Κατανοώντας τους προβληματισμούς και τα ερωτήματα σας γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

(Μέλη: Γεράνιος Απόστολος, Γκιάτη Ελευθερία, Γραβαρης Βασίλειος, Ζαραβίνου Ιωάννα, Ζαραβίνου Χρυσούλα)

(Μέλη: Γεράνιος Απόστολος, Γκιάτη Ελευθερία, Γραβαρης Βασίλειος, Ζαραβίνου Ιωάννα, Ζαραβίνου Χρυσούλα) Όνομα Ομάδας: Choco Biskotini (Μέλη: Γεράνιος Απόστολος, Γκιάτη Ελευθερία, Γραβαρης Βασίλειος, Ζαραβίνου Ιωάννα, Ζαραβίνου Χρυσούλα) Συγγραφέας Τίτλος Βιβλίου: Ζωρζ Σαρή Νινέτ Περίληψη: Η Νινέτ είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά,

Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, http://www.amis-kazantzaki.gr./ Γεννήθηκε το 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης Υπήρξε φιλόσοφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας Έργα: µυθιστορήµατα, ποίηση, θεατρικά, ταξιδιωτικά Τα πιο γνωστά του έργα: Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα»

Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» Ημερομηνία 20/01/2015 Μέσο Συντάκτης Link prosopakritis.gr Αμαλία Αγγελάκη http://goo.gl/a1tyfd Α. Γαλανού: «Οι ήρωες των βιβλίων μου με ακολουθούν πάντα» H Άννα Γαλανού γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ

Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΣ Η μέλισσα έχει τρίχωμα διαφορετικού χρώματος στο σώμα της που κάνουν τις ρίγες των μελισσών να φαίνονται καφέ και κίτρινες. Στο κεφάλι της έχει δεξιά και αριστερά δύο μεγάλα μάτια,

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

Πέρασαν ήδη δέκα δημιουργικά χρόνια από

Πέρασαν ήδη δέκα δημιουργικά χρόνια από (αναγνωρισμένο από το Υ.Π.Ε.Π.Θ.) 10 χρόνια δημιουργίας για τα παιδιά, με τα παιδιά! Πέρασαν ήδη δέκα δημιουργικά χρόνια από την πρώτη μέρα που δημιουργήθηκε ο Πρότυπος Παιδικός Σταθμός «Παιδική Πολιτεία-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή

Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Λόγια αποχαιρετισμού ενός τελειόφοιτου μαθητή Εργασία από τα παιδιά της Στ 1 2014-2015 Να που φτάσαμε πάλι στο τέλος μιας ακόμα χρονιάς. Μιας χρονιάς που καθορίζει πολλές στιγμές που θα γίνουν στο μέλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία.

Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Λίγα λόγια... Ξεκίνησα τεχνοκράτισσα... Να υπολογίζω νούμερα και αριθμούς... Τα πάντα να είναι λογική και υπολογισμοί... Αυτά συνήθως φέρνουν και απαισιοδοξία. Στην πορεία άρχισα να αλλάζω. Όχι πώς δεν

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Δελτίο Τύπου 19-10-2015 Ιβήριδος 9, T.K. 54351 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 905164, fax: 2310 903721 Email επικοινωνίας: anestis_anastasiadis@yahoo.gr, axmetaloulis@gmail.com Ιστοσελίδα: www.loutropoleis.com Δελτίο Τύπου 19-10-2015

Διαβάστε περισσότερα

περιηγήσεις στην Ελλάδα Μνημεία πόλεων στον Ελλαδικό χώρο! στην Ξάνθη! Στη σημερινή μας στήλη θα ασχοληθούμε με την Ιστορία και τα μνημεία της πόλης της Ξάνθης, η οποία σε πληθυσμό φθάνει σχεδόν τους 53.000

Διαβάστε περισσότερα

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ

17.Γ. ΠΡΟΣΤΧΑ ΑΝΕΚΔΟΣΑ ΜΕ ΣΟΝ ΣΟΣΟ 2 - ΧΑΣΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΤ ΜΑΡΙΑ Βάζει η δασκάλα εργασία για το σπίτι, να ρωτήσουν πως γεννιούνται τα παιδιά. - Μαμά, μαμά, λέει ο Σοτός μόλις πήγε σπίτι, η δασκάλα μας είπε να σας ρωτήσουμε πως γεννιούνται τα παιδιά. - Δεν μπορώ τώρα,

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας

#VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας Ημερομηνία 29/06/2015 Μέσο Συντάκτης Link athensvoice.gr AV Team http://goo.gl/azhlca 29/06/2015-13:00 0 Σχόλια #VresXrono για το βιβλίο της εβδομάδας «Τελευταίο αίνιγμα», Marisha Pessl, εκδ. Διόπτρα Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια

Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Lekce 23 Společenské kontakty svatba, křest v Řecku Κοινωνικές επαφές γάμος, βαφτίσια Γάμος Η Ελλάδα είναι μια χώρα πλούσια σε παραδόσεις και έθιμα. Παρόλα αυτά, η γαμήλια τελετή παραμένει ίδια στο μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review

ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review Ημερομηνία 20/8/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.culture21century.gr Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/08/book-review_33.html ΣΜΑΡΑΓΔΙ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ της Άννας Γαλανού - Book review 20

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει...

Ο γιος του ψαρά. κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... Ο γιος του ψαρά κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστου κλότσο να γυρίσει παραμύθι ν' αρχινήσει... ια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας ψαράς που δεν είχε παιδιά. Κάποια μέρα, εκεί που πήγαινε με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας..

Περάσαμε από την νέα γέφυρα του Ευρίπου στην Χαλκίδα και μιλήσαμε για το φαινόμενο της παλίρροιας.. ΠΕΤΡΙΝΑ ΤΟΞΩΤΑ ΓΕΦΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ Από την Αναστασία Λεονάρδου, φιλόλογο Η Περιβαλλοντική Ομάδα του 4 ου Γυμνασίου Αγίας Παρασκευής Αττικής, στο πλαίσιο του φετινού προγράμματος με τίτλο «Ποτάμια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ

ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ ΤΑ ΤΡΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΓΟΥΡΟΥΝΑΚΙΑ 2ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός «Λέμε ΟΧΙ στο σχολικό εκφοβισμό» (Μια διασκευή παραμυθιού από τους μαθητές) Ομάδα : Αστυπάλαια ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ Σεπτέμβριος- Νοέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου

ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου ασκάλες: Ριάνα Θεοδούλου Αγάθη Θεοδούλου Με αφορµή το εκαπενθήµερο Οδικής Ασφάλειας που διοργανώθηκε στο σχολείο µας µε θέµα «Μαθαίνω να περπατώ µε ασφάλεια στο δρόµο», τα παιδιά της Β 2 αποφάσισαν να

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα

DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα DPSDbeyond: The font Σκέψεις, παρατηρήσεις, συμπεράσματα Η διαδικασία που ακολουθήθηκε στο ολιγόωρο workshop εκείνου του Σαββάτου (12/11/2011) είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 59 σχεδίων, ένα (ή και περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ

Papadoperakiselid(eikones)_Layout 1 /2211/12 2:10 PM Page 3 ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ ΘΩΜΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΕΡΑΚΗΣ Η ΕΚΙΜ ευχαριστεί τους Ελένη Παπαδοπεράκη, Μιχάλη Βασιλάκη, Μανώλη Μπετεινάκη, Κωνσταντίνο Σταυρακάκη, Στέλιο & Λένια Καστρινάκη & την εταιρία ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ για τη συμβολή τους στην

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα