ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1.1 Εισαγωγή Η ποσότητα του νερού του πλανήτη µας είναι σταθερή. Αυτό που µεταβάλλεται καθηµερινά είναι η ποιότητα και η ποσότητα του διαθέσιµου νερού. Το νερό συνεχώς ανακυκλώνεται ακολουθώντας το γνωστό υδρολογικό κύκλο (Gray, 1994). Το 97.5% του νερού που βρίσκεται στη γη είναι αλµυρό και από αυτό το 99.99% βρίσκεται στους ωκεανούς και θάλασσες και το υπόλοιπο σε λίµνες που έχουν αλµυρό νερό. Συνεπώς µόνο το 2.5% περίπου της συνολικής ποσότητας νερού που βρίσκεται στην γη δεν είναι αλµυρό και µικρό ποσοστό αυτού είναι διαθέσιµο για χρήση από τον άνθρωπο. Το 75% του γλυκού νερού βρίσκεται στους πόλους µε τη µορφή πάγου, το 24% βρίσκεται στα διάφορα υπόγεια υδροφόρα και µόνο το 1% της συνολικής ποσότητας του γλυκού νερού βρίσκεται στις λίµνες, ποταµούς και έδαφος. Όπως διαπιστώνει ο Gray (1994), αν και φαίνεται ότι υπάρχει πολύ νερό στη γη ένα ελάχιστο ποσοστό (0.01%) βρίσκεται σε λίµνες και ποταµούς και είναι άµεσα διαθέσιµο στον άνθρωπο και το ίδιο περίπου ποσοστό (0.01%) βρίσκεται σε µορφή εδαφικής υγρασίας και είναι διαθέσιµο µόνο στα φυτά. Η κατανοµή του νερού κατά την πορεία του υδρολογικού κύκλου φαίνεται στην Εικόνα 1.1. To νερό εξατµίζεται από την επιφάνεια της γης (ωκεανούς, θάλασσες, λίµνες, έδαφος, φυτά) και επιστρέφει στη γη µε τη µορφή διαφόρων κατακρηµνίσεων. Από τις κατακρηµνίσεις αυτές το 80% πέφτει απευθείας στους ωκεανούς και το υπόλοιπο στη γη για να εφοδιάσει τα υπόγεια νερά, να κάνει να τρέξουν τα ποτάµια, να γεµίσουν οι λίµνες και να ζήσουν φυτά και ζώα επάνω στη γη. Συνεπώς οι κατακρηµνίσεις που πέφτουν στη γη είναι η µόνη πηγή γλυκού νερού από το οποίο ένα ποσοστό απορρέει στους ποταµούς και επιστρέφει στους ωκεανούς και θάλασσες και ένα ποσοστό διεισδύει στο έδαφος για να εµπλουτίσει τα υπόγεια υδροφόρα. Τα τελευταία υπερχειλίζουν προς τις ζώνες εκροής που µπορεί να είναι θάλασσες, ποταµοί, λίµνες ή τεχνικές γεωτρήσεις (Smith 1990). Εικόνα 1.1 Υδρολογικός κύκλος (προσαρµογή από τον Gray, 1994) 1

2 Oι ποταµοί µε τους παραπόταµους τους συλλέγουν το νερό απορροής των αντίστοιχων λεκανών και το µεταφέρουν σε άλλα µεγαλύτερα επιφανειακά υδατοσυστήµατα ενώ ταυτόχρονα το νερό αυτό χρησιµοποιείται από τον άνθρωπο. Ο Αξιός ποταµός, µήκους 380 χιλιοµέτρων, πηγάζει από την ορεινή περιοχή του βορειό-δυτικού τµήµατος του Κρατιδίου των Σκοπίων και αφού διασχίσει, µε τους πολυάριθµους παραποτάµους του, το κύριο τµήµα του FYROM, χύνεται στον Θερµαικό Κόλπο, δυτικά της Θεσσαλονίκης. Μόνο τα τελευταία 80 χιλιοµέτρα του Αξιού βρίσκονται σε Ελληνικό έδαφος (Χάρτης 1.1). Η λεκάνη απορροής του Αξιού, που βρίσκεται στην ελληνική επικράτεια (Χάρτης 1.2), έχει έκταση στρέµµατα, από τα οποία περίπου αναπτύχθηκαν γεωργικά και σήµερα η λεκάνη αυτή είναι µία από τις πλέον αναπτυγµένες γεωργικές περιοχές της Χώρας, όπου καλλιέργειες µεγάλης αξίας όπως βαµβάκι, αραβόσιτος, τεύτλα, ρύζι και λαχανικά καταλαµβάνουν σηµαντικό τµήµα της καλλιεργούµενης γης. Η κατανοµή των κυρίων καλλιεργειών στη λεκάνη Αξιού κατά την περίοδο παρουσιάζεται στον Πίνακα 1.1. Ενδεικτικά η στρεµµατική κατανοµή των καλλιεργειών στα τέσσερα τεταρτηµόρια της λεκάνης κατά το 1991 παρουσιάζεται στις Εικόνες 1.2, 1.3, 1.4 και 1.5. Στον νότιο τµήµα της λεκάνης οι κύριες καλλιέργειες ήταν ρύζι, βαµβάκι και αραβόσιτος ενώ κατά την ίδια περίοδο στο βόρειο τµήµα της λεκάνης αυτές ήταν σιτάρι και βαµβάκι. Πίνακας 1.1. Χρήση γης στη λεκάνη Αξιού* Καλλιέργεια Στρέµµατα/έτος Αραβόσιτος Βαµβάκι Ρύζι Τεύτλα Σιτάρι Κηπευτικά Μηδική Λοιπά Σύνολο *τα στοιχεία αυτά συλλέχθηκαν από τις κατατόπου ιευθύνσεις Γεωργίας Στο νότιο τµήµα της λεκάνης υπάρχει αρδευτικό δίκτυο που τροφοδοτείται εξολοκλήρου µε το νερό του Αξιού. Στο βόρειο τµήµα υπάρχει περιορισµένης έκτασης επιφανειακό αρδευτικό δίκτυο ενώ στο υπόλοιπο η άρδευση γίνεται µε νερό γεωτρήσεων. Οµως το περιορισµένο επιφανειακό δίκτυο της βόρειας περιοχής δεν είναι τίποτε άλλο παρά το παλαιό στραγγιστικό στο οποίο κατά τα τελευταία έτη διοχετεύεται νερό του Αξιού µέσω του ρυθµιστικού φράγµατος. Εκτενής περιγραφή του αρδευτικού και στραγγιστικού δικτύου της λεκάνης Αξιού έγινε κατά τη µελέτη της υφιστάµενης κατάστασης και αυτή στηρίχθηκε σε επιτόπου επισκέψεις και διερεύνηση της περιοχής αλλά και στη σχετική βιβλιογραφική ενηµέρωση (Κωνσταντινίδης 1989, NEDECO, ΟΗΕ, Master Plan, 1978, Τζιµούρτας & Χριστοδούλου, 1991). Οι ήµοι και Κοινότητες της λεκάνης υδροδοτούνται από αντλήσεις υπογείων νερών µε εξαίρεση το ήµο Αξιουπόλεως και παρακείµενες Κοινότητες που υδροδοτούνται από φυσικές ορεινές πηγές. Επιπλέον το µεγαλύτερο ποσοστό του νερού υδροδότησης της πόλης της Θεσ/νίκης προέρχεται από άντληση υπογείων νερών της λεκάνης Αξιού. 2

3 Χάρτης 1.1. Λεκάνη απορροής του ποταµού Αξιού/Βαρδάρη 3

4 Χάρτης 1.2. Λεκάνη Αξιού 4

5 Εικόνα 1.2. Κατανοµή καλλιεργειών στο Νότιο-Ανατολικό τµήµα της λεκάνης του Αξιού κατά το Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τεύτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική Λοιπά Χέρσα έντρα Επίσπορα Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τεύτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική Λοιπά Χέρσα έντρα Επίσπορα Εικόνα 1.3. Κατανοµή καλλιεργειών στο Νότιο- υτικό τµήµα της λεκάνης του Αξιού κατά το Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι ΚηπευτικάΤεύτλα Σιτάρι Μηδική Λοιπά έντρα Επίσπορα Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Κηπευτικά Τεύτλα Σιτάρι Μηδική Λοιπά έντρα Επίσπορα 5

6 Εικόνα 1.4. Κατανοµή καλλιεργειών στο Βόριο-Ανατολικό τµήµα της λεκάνης του Αξιού κατά το 1991 Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τέυτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τέυτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική Εικόνα 1.5. Κατανοµή καλλιεργειών στο Βόριο- υτικό τµήµα της λεκάνης του Αξιού κατά το 1991 Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τέυτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική Βαµβάκι Ρύζι Καλαµπόκι Τέυτλα Κηπευτικά Σιτάρι Μηδική 6

7 Ο έλεγχος της ρύπανσης στη λεκάνη του Αξιού, όπως και στις υπόλοιπες λεκάνες απορροής διακρατικών ποταµών της Μακεδονίας-Θράκης, είναι πρωταρχικής σηµασίας για τη Χώρα µας. Το φορτίο των ρύπων στις εν λόγω λεκάνες έχει διπλή προέλευση, από τις οποίες η µία, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι και οι σοβαρότερη, είναι ανεξέλεγκτη ευρισκόµενη υπό τον έλεγχο γειτονικής χώρας. Με τις πολιτικό-οικονοµικές συγκαιρίες των τελευταίων ετών στην Νότια Βαλκανική, ο έλεγχος των ρύπων από και προς τα υδατοσυστήµατα της κάθε λεκάνης απορροής των διακρατικών αυτών ποταµών έχει ιδιαίτερη οικονοµική και κοινωνική σηµασία. Οι ποταµοί είναι αποδέκτες των νερών απορροής των λεκανών τους. Τα νερά αυτά προέρχονται είτε από άµεσες κατακρηµνίσεις και λιώσιµο χιονιού ή πάγων, ή είναι νερά υπερχειλίσεις υπογείων υδροφόρων και απορροής και στράγγισης γης. Η φυσική ποιότητα και ποσότητα των νερών απορροής µιας λεκάνης εξαρτάται από τη γεωλογία και τις κλιµατικές συνθήκες της λεκάνης. Λεκάνες µε ασβεστούχα πετρώµατα έχουν νερό απορροής σκληρό και καθαρό ενώ λεκάνες µε αδιαπέρατα πετρώµατα όπως γρανίτες έχουν νερό µαλακό, ελαφρώς όξινο και θολό λόγω των εναιωρήσει σωµατιδίων που περιέχουν (Gray 1994). Την φυσική αυτή σύσταση έχουν και τα νερά των ποταµών που υδροµαστεύουν τις λεκάνες αυτές, αντίστοιχα. Όµως η φυσική κατάσταση της ποιότητας των νερών ενός ποταµού σπάνια διατηρείται κατά µήκος του καθόσον ποταµοί ή παραπόταµοι του γίνονται αποδέκτες γεωργικών, αστικών και βιοµηχανικών αποβλήτων. Η διάβρωση εδαφών αγροτική γης θεωρείται µια δυναµική µη σηµειακή πηγή ρύπανσης επιφανειακών υδατοσυστηµάτων που συλλέγουν τα νερά απορροής µιας λεκάνης. Σε αυτές τις περιπτώσεις από τους διαφόρους ρύπους που µελετούνται παγκόσµια, διότι είναι αυτοί που κυρίως συµβάλουν στην υποβάθµιση της ποιότητας των αποδεκτών, περιλαµβάνονται κυρίως διάφορες µορφές φωσφορικών αλάτων και αζώτου και υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων. Η στράγγιση των εδαφών µε την ταυτόχρονη έκπλυση θρεπτικών στοιχείων από το έδαφος, κυρίως νιτρικών και γεωργικών φαρµάκων, είναι άλλη µία σηµαντική µησηµειακή πηγή ρύπανσης υπογείων και επιφανειακών υδατοσυστηµάτων γεωργικών περιοχών. Οι Squillance & Thurman (1992) υπολόγισαν ότι οι κύριες ποσότητες των γεωργικών φαρµάκων που ρυπαίνουν τον ποταµό Cedar της Iowa προέρχονται από επιφανειακή απορροή και υπόγεια στράγγιση εδαφών, αντίστοιχα. Για τα γεωργικά φάρµακα alachlor, atrazine, cyanazine, metolachlor και metribuzin βρήκαν ότι οι συγκεντρώσεις τους στο νερό του ποταµού, όταν νερά προερχόµενα από υπόγεια στράγγιση εδαφών συνιστούσαν το κύριο όγκο του νερού, ήταν <0.1 µg/l (µέση τιµή 0.2 µg/l) ενώ όταν ο κύριος όγκος του νερού προερχόταν από νερά επιφανειακής απορροής οι αντίστοιχες συγκεντρώσεις υπερέβαιναν τα 50 µg/l. Συνεπώς η διάβρωση εδαφών µε την επιφανειακή απορροή νερού συνιστά την σηµαντικότερη µη σηµειακή πηγή ρύπανσης επιφανειακών υδατοσυστηµάτων. Τα νερά απορροής αγροτικών περιοχών δεν είναι οι µόνες πηγές ρύπανσης ποταµών. Οι Kimbourgh & Litke (1996) ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι µελετώντας τη διακύµανση των συγκεντρώσεων γεωργικών φαρµάκων στα νερά δύο παραποτάµων του ποταµού Plate του Colorado από τους οποίους ο ένας συνέλεγε τα νερά απορροής αγροτικών περιοχών και ο άλλος τα αντίστοιχα νερά κατοικηµένων περιοχών βρήκαν ότι και οι δύο παραπόταµοι περιείχαν σηµαντικό αριθµό γεωργικών φαρµάκων (30 γεωργικά φάρµακα βρέθηκαν στα νερά του παραποτάµου που διέσχιζε αγροτική περιοχή και 22 σε εκείνον που διέσχιζε αστική περιοχή). Οι συγκεντρώσεις των γεωργικών φαρµάκων και στις δύο περιπτώσεις ήταν υψηλότερες κατά το καλοκαίρι (εποχή εφαρµογής των φαρµάκων) και κυρίως µετά από καταιγίδα. 7

8 Εκτός όµως από τις µη-σηµειακές πηγές ρύπανσης, οι ποταµοί έχουν και σηµαντικές σηµειακές πηγές ρύπανσης σε φωσφορικά, νιτρικά, µέταλλα, διάφορα ανόργανα ανιόντα, οργανική ύλη, µικροοργανισµούς, γεωργικά φάρµακα, πολυχλωριωµένες και πολύ-αρωµατικές οργανικές ενώσεις και διάφορους υδρογονάνθρακες. Οι σηµειακές αυτές πηγές εντοπίζονται σε θέσεις εισροής γεωργικών, αστικών και βιοµηχανικών αποβλήτων, σε εισροές προερχόµενες από ατυχήµατα διαρροής εργοστασίων της βιοµηχανίας χηµικών προϊόντων, όπως αυτά που συνέβηκαν την περασµένη δεκαετία στην Βασιλεία της Ελβετίας µε αποτέλεσµα σηµαντικές ποσότητες γεωργικών φαρµάκων να διαρρεύσουν στο νερό του Ρήνου ποταµού και σε αµέλεια όπως το πλύσιµο ψεκαστικών µηχανηµάτων ή απόχυση ψεκαστικού διαλύµατος γεωργικών φαρµάκων απευθείας σε κάποιο ποταµό. Η µεταφορά, κατανοµή και τύχη των γεωργικών φαρµάκων στο περιβάλλον παρουσιάζεται στην Εικόνα 1.6 (Leonard et al, 1976). Όµως σήµερα οι σηµαντικότεροι τρόποι αποµάκρυνσης γεωργικών φαρµάκων από τον τόπο εφαρµογής τους θεωρούνται: α) η έκπλυση (leaching) προς τα αβαθή και βαθιά υπόγεια νερά β) απορροή (runoff) µε ταυτόχρονη διάβρωση εδαφών, προς τα επιφανειακά νερά γ) µεταφορά ψεκαστικού υγρού κατά τον ψεκασµό σε µεγάλες αποστάσεις (drift) και δ) εξάτµιση γεωργικών φαρµάκων από τις ψεκασµένες επιφάνειες, µεταφορά αυτών δια της ατµόσφαιρας και επαναφορά στη γη δια των κατακρηµνίσεων (βροχή, χιόνι) (Arnold 1995). Η µεταφορά γεωργικών φαρµάκων δια της ατµόσφαιρας και εναπόθεση αυτών σε µακρινούς τόπους έδωσε την ερµηνεία στην παρουσία των κλασσικών οργανοχλωριωµένων εντοµοκτόνων (DDT, lindane, dieldrin, eldrin) στους πάγους και χιόνι των Πόλων της γης ως και σε αποµονωµένα νησιά των ωκεανών όπου ποτέ δεν είχα χρησιµοποιηθεί τα φάρµακα αυτά. Μάλιστα, όπως ανακοινώθηκε (Fellin et al 1996) ακόµη και σήµερα διάφορα γεωργικά φάρµακα µαζί µε άλλους οργανικούς ρύπους βρίσκονται στον αέρα του Βορείου Πόλου και µάλιστα σε συγκεντρώσεις όµοιες µε εκείνες πυκνοκατοικηµένων περιοχών της Βορείου Αµερικής και Ευρώπης. Η διαπίστωση κατά τα τελευταία έτη ότι η πηγή αυτή ρύπανσης του περιβάλλοντος είναι αρκετά σηµαντική και για πολλά γεωργικά φάρµακα οδήγησε την Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA, Environmental Protection Agency) στην απαγόρευση της χρήσης parathion και ορισµένων καπνιστικών εδάφους όπως του Telone (1,3-D) διότι διαπιστώθηκε ότι η ρύπανση της ατµόσφαιρας από αυτά συνιστά πλέον σηµαντικό κίνδυνο για την υγεία των ανθρώπων. Για την Πολιτεία της Καλιφόρνια υπολογίστηκε ότι περίπου η µισή ποσότητα της εφαρµοζόµενης δόσης από το ζιζανιοκτόνο molinate, που χρησιµοποιείται στην ορυζοκαλλιέργεια, διαφεύγει στην ατµόσφαιρα υπό µορφή ατµού. Η ποσότητα του molinate που διαφεύγει στην ατµόσφαιρα υπολογίστηκε σε µερικές εκατοντάδες χιλιάδες κιλά το χρόνο (Sieber & Woodrow 1995). Επίσης υπολογίσθηκε ότι η µεγαλύτερη ποσότητα του εντοµοκτόνου diazinon που χρησιµοποιείται στην Kεντρική Κοιλάδα (Central Valley) της Καλιφόρνιας διαφεύγει στην ατµόσφαιρα µέσα στις επόµενες 1-2 εβδοµάδες µετά τον ψεκασµό και 1/3 από το ένα εκατοµµύριο κιλά µεθυλο-βρωµιδίου που χρησιµοποιούνται ετήσια στην Καλιφόρνια επίσης διαφεύγει στην ατµόσφαιρα (Sieber & Woodrow 1995). Στον Πίνακα 1.2 παρουσιάζονται ορισµένα στοιχεία από τις συγκεντρώσεις τριών γεωργικών φαρµάκων στον αέρα κατοικηµένων περιοχών που βρίσκονται γύρω από την Κοιλάδα του Sacramento της Καλιφόρνιας. Τα γεωργικά αυτά φάρµακα χρησιµοποιούνται στην ορυζοκαλλιέργεια. Μεταξύ των φαρµάκων αυτών το molinate έχει την υψηλότερη πτητικότητα και όντως οι συγκεντρώσεις στον αέρα ήταν από τις µεγαλύτερες που µετρήθηκαν και µάλιστα αυτές ήταν σηµαντικές ακόµη και στον αέρα περιοχών αρκετά µακριά (Davis). Νέες έρευνες (Βaker et al, 1996) ανέφεραν ότι 8

9 το molinate ως και διάφορα αλογονωµένα καπνογόνα εδάφους έχουν την υψηλότερη συχνότητα και την µεγαλύτερη συγκέντρωση στον αέρα πολλών αγροτικών περιοχών της Καλιφόρνια. Το molinate χρησιµοποιείται ευρέως στην ορυζοκαλλιέργεια της λεκάνης Αξιού και όπως έδειξαν και αποτελέσµατα που θα συζητηθούν στα επόµενα κεφάλαια, υπολείµµατα του βρίσκονται σε όλα τα υδατοσυστήµατα της λεκάνης ακόµη και σε αποµακρυσµένες περιοχές όπως είναι οι πηγές του Αγίου Νικολάου Ναούσης. Πίνακας 1.2. Συγκεντρώσεις γεωργικών φαρµάκων στον αέρα κατοικηµένων περιοχών γύρω από την Κοιλάδα του Sacramento της Καλιφόρνια στην περίοδο από 12 Μαίου-12 Ιουνίου 1986 (Προσαρµοσµένο από την εργασία των Seiber & Woodrow, 1995). Mέσος όρος συγκέντρωσης σε ng/m 3 Tοποθεσία Parathion Paraoxon molinate Thiobencarb methyl methyl Maxwell 6,2 (25,7) 0,8 (3,1) 650 (1700) 29 (64,5) Williams 3,1 (21,8) 0,6 (1,1) 200 (420) 12,9 (23,3) Trowbridge 0,32 (1,1) <0,5 150 (280) 67,2 (250) Robbins 0,27 (0.72) 0,5 60 (140) 14,2 (40,8) Davis <0,5 0,5 <20 <2 Γεωργικά φάρµακα σε σηµαντικές συγκεντρώσεις βρέθηκαν και στο νερό της βροχής και της οµίχλης αγροτικών περιοχών (Glotfelty et al, 1990, Seiber 1993). Για παράδειγµα τα εντοµοκτόνα parathion, chlorpyrifos, diazinon και methidathion βρέθηκαν στον αέρα και στο νερό της οµίχλης πολλών αγροτικών περιοχών σε συγκεντρώσεις µεγαλύτερες από 100 ng/m 3 και 100 µg/l, αντίστοιχα. Τα ανωτέρω γεωργικά φάρµακα είναι µεταξύ αυτών που χρησιµοποιούνται ευρέως στη λεκάνη του Αξιού και υπολείµµατα τους βρίσκονται στα διάφορα υδατοσυστήµατα της λεκάνης. Για την πρόβλεψη της πιθανότητας µετακίνησης των γεωργικών φαρµάκων από τον τόπο εφαρµογής τους προς τα διάφορα άλλα τµήµατα του περιβάλλοντος πχ υπόγεια νερά, επιφανειακά νερά, κ.α αναπτύχθηκαν διάφορα µοντέλα. Για παράδειγµα για την περίπτωση πρόβλεψης της έκπλυσης γεωργικών φαρµάκων τα πλέον γνωστά µοντέλα είναι τα PRZM (Pesticide Root Zone Model), GLEAMS, SESOIL, VARLEACH, PELMO, PESTLA, LEACHP, MACRO κ.α. Όµως οι γνώµες των ερευνητών, όσον αφορά την πραγµατική αξία αυτών των µοντέλων είναι διφορούµενες (Gottesburnen et al, 1995, Jarvis et al, 1995) καθόσον σε καµία περίπτωση δεν κατέστη δυνατόν να προβλεφθεί επακριβώς η έκπλυση φαρµάκων προς τα υπόγεια νερά και συνεχώς εµφανίζονται νέα µοντέλα που στηρίζονται σε αυξανόµενο αριθµό παραµέτρων. Για παράδειγµα δίνεται µεγάλη έµφαση στη σηµασία της διευκολυνόµενης έκπλυσης νερού και φαρµάκων από µεγάλους πόρους του εδάφους (preferential flow) µε αποτέλεσµα την επιτάχυνση ρύπανσης υπογείων υδροφόρων (Roberts, 1990, Jarvis et al, 1995). Σχετικά πρόσφατα ανακοινώθηκαν δύο νέα µοντέλα τα CRACK-P (Armstrong et al, 1995) και PLM (Nickolls & Halls 1995) στα οποία λαµβάνεται µέριµνα για την διευκολυνόµενη κίνηση νερού προς το υπέδαφος µέσω µεγάλων πόρων σε αργιλούχα εδάφη τα οποία παρουσιάζουν ρωγµές (λόγω συστολής) µετά από περίοδο ξηρασίας. Υπάρχουν ακόµη µοντέλα πρόβλεψης µετακίνησης γεωργικών φαρµάκων προς τα διάφορα επιφανειακά υδατοσυστήµατα δια της απορροής (runoff). Τα σηµαντικότερα από αυτά είναι το CREAMS (Chemical Runoff and Erosion from Agricultural 9

10 Management Systems) που έγινε γνωστό στην περίοδο του 1980 και το GLEAMS (Groundwater Loading Effects of Agricultural Management Systems) που δηµιουργήθηκε αργότερα (Roberts 1990). Οµως πριν από την εφαρµογή οποιουδήποτε µοντέλου πρόβλεψης είναι επιτακτική η συλλογή πειραµατικών δεδοµένων από την υπό µελέτη περιοχή και για σειρά ετών για την διαπίστευση του κάθε µοντέλου ώστε κατά την εφαρµογή του οι προβλεπόµενες καταστάσεις να έχουν σχέση µε τις πραγµατικές συνθήκες της κάθε περιοχής για να µην προβλέπονται καταστάσεις που έχουν θέση µόνο στη σφαίρα της φαντασίας. Αυτός είναι ο λόγος που τα διάφορα µοντέλα πρόβλεψης τόσο της δυνατότητας έκπλυσης όσο και επιφανειακής απορροής γεωργικών φαρµάκων έχουν ακόµη περιορισµένη εφαρµογή και µόνο σε πολυµελετηµένες περιοχές και για πολυµελετηµένα προβλήµατα. Το παγκόσµιο ενδιαφέρον για την δυνατότητα µετακίνησης γεωργικών φαρµάκων προς τα επιφανειακά και υπόγεια υδροφόρα εκδηλώθηκε κατά την τελευταία κυρίως εικοσαετία µετά την διαπίστωση ότι σηµαντικά γεωργικά φάρµακα όπως το aldicarb και το DBCP έχουν ήδη ρυπάνει υπόγεια πόσιµα νερά σε πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ. Η πρώτη αυτή διαπίστωση ώθησε στην γενικευµένη διερεύνηση της παρουσίας γεωργικών φαρµάκων σε επιφανειακά και υπόγεια νερά τόσο στις ΗΠΑ όσο και σε πολλές Ευρωπαικές χώρες. Στις χώρες αυτές ήδη εφαρµόζονται αυστηρά µέτρα προστασίας τόσο των υπογείων όσο και των επιφανειακών νερών διότι όπως αναφέρεται η εξάντληση των υπογείων αποθεµάτων νερού ήδη έχει οδηγήσει στην εξολοκλήρου εξάρτηση της υδροδοτήσεως µεγαλουπόλεων από επιφανειακά νερά (Zaki et al, 1982, Holden 1986). Για την προστασία της υγείας του ανθρώπου θεσπίστηκαν ανώτερα επιτρεπτά όρια υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων σε υπόγεια και επιφανειακά νερά. Τα όρια αυτά σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία των ΗΠΑ βασίστηκαν σε µελέτες αξιολόγησης των τοξικολογικών επιπτώσεων των διαφόρων γεωργικών φαρµάκων στον άνθρωπο και χαρακτηρίζονται µε τον όρο HGLs (Health Guidance Levels) ενώ µε την Οδηγία 778/80 της Ευρωπαϊκής Κοινότητας το όριο αυτό (MACs) είναι ενιαίο για όλα τα γεωργικά φάρµακα και καθορίστηκε στο 0.1 µg/l για το κάθε φάρµακο και στο 0.5 µg/l για την συνολική συγκέντρωση γεωργικών φαρµάκων στο νερό. Με την εφαρµογή της Κοινοτικής Οδηγίας υπόγεια υδροφόρα διαφόρων χωρών όπως της ανίας, Ολλανδίας, Ιταλίας, Αγγλίας χαρακτηρίστηκαν ακατάλληλα για χρήση προς ύδρευση και στις χώρες αυτές ήδη απαγορεύτηκε η κυκλοφορία ορισµένων γεωργικών φαρµάκων στις περιοχές που διαπιστώθηκε το πρόβληµα ρύπανσης (π.χ. απαγόρευση της χρησιµοποίησης του ζιζανιοκτόνου atrazine στη Β. Ιταλία, Γερµανία, κ.ά.). 10

11 Eικόνα 1.6. Μεταφορά, κατανοµή και τύχη γεωργικών φαρµάκων στο περιβάλλον (Leonard et al., 1976). 11

12 Βιβλιογραφία 1. A.C. Armstrong, A. M. Portwood, G. L., Harris. Mechanistic modeling of pesticide leaching from cracking clay soils. BCPC Monograph No. 62: Pesticide Movement to Water, British Crop Protection, D.J.S. Arnold. Movement of pesticides in non-target areas. Eighth International Congress of Pesticide Chemistry, Options 2000, American Chemical Society, Washington DC, L.W.Baker, D. L. Fitzell, J.N. Seiver, T.R. Baker, T.Shibamoto, M.W. Poore, K. E. Longley, R. P. Tomlin, R. Propper and D.W. Duncan. Ambient air concentrations of pesticides in California. Environm. Sci. & Technol. 30: (1996). 4. EEC. Directive 80/778/EEC Official Journal of European Committees, 1980, 23:L229/11 5. P. Fellin, L.A. Barrie, D. Dougherty, D. Toom, D. Muir, N. Crift, L. Lockhart and D. Billeck. Air monitoring in the arctic. Results for selected persistent organic pollutants for Environm. Toxicol. And Chemistry. 15: (1996). 6. D.E. Glotfelty, G.H. Williams, H.P. Freeman, and M.M. Leech. Regional atmospheric transport and deposition of pesticides in Maryland. In: Long range Transport of Pesticides (Kurtz, D.A. ed.), Lewis Publishers, Chelsea, MI, pp (1990). 7. B.Gotterburen, W. mittelstaedt and F. Fuhr. Comparison of different models to simulate the leaching behaviour of quinmerac predictively BCPC monograph No. 62:Pestiicde Movement to Water. British Crop protection, (1995). 8. N. F. Gray. Drinking water quality. Problems and Solutions. John Wiley & Sons, New York (1994). 9. P.W. Holden. Pesticides and ground water quality. Issues and problems in four states. National Academy press, Washington DC, (1986). 10. N. J. Jarvis, M. Larson, P. Fogg, and A. A. Carter. Validation of the dual-porosity model Macro for assessing pesticide fate and mobility in soils, 1995, BCPC Monograph No. 62: Pesticide Movement to Water, British crop protection (1995). 11. R. A. Kimbrough, and D. W. Litke. Pesticides in streams draining agricultural and urban areas in Colorado. Environm. Sci. & Technol. 30: (1996). 12. Κ. Κωνσταντινίδης. Τα Εγγειοβελτιωτικά Εργα στην Πεδιάδα Θεσσαλονίκης. Εκδοση Γεωτεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας, Θεσσαλονίκη (1989). 12

13 13. R. A. Leonard, G. W. bailey and R. R. Swank, jr. Transport, detoxification, fate and effects of pesticides in soil and water environments. In: Land Application of Waste materials, pp Soil Conservation Society of America (1976). 14. P.H.Nicholls and D. G. M. Hall. Use of the pesticide leaching model (PLM) to simulate pesticide movement through macroporous soils, BCPC Monograph No. 62: Pesticide Movement to Water, British Crop protection, (1995). 15. OHE, Master Plan, Ιntegrated Development of the Vardar/Axios River Basin, Master Plan Report, T. R. Roberts. Environmental fate of pesticides: a perspective. In Environmental Fate of Pesticides (Hutson and Roberts eds). John Wiley and Sons, Ν. Sieber and J. E. Woodrow, Origin and fate of pesticides in air. Eighth International Congress of Pesticide Chemistry, Options 2000, American Chemical Society, Washington D.C, N. Seiber, B. W. Wilson and M.M. McChesney. Air and for deposition residues of four organophosphorus insecticides used on dormant orchards in the San Joaquin Valley, California. Environm. Sci.& Technol. 27: (1993). 19. C.J. Smith. Hydrogeology with respect to underground contamination. In Environmental Fate of Pesticides (Hutson and Roberts eds) Vol. 7, pp John Wiley and Sons, New York (1990). 20. P. J. Squillace and E. M. Thurman. Herbicide transport in rivers : Importance of hydrology and geochemistry in non-point source contamination. Environm. Sci. & Technol. 26: (1992). 21. Γ. Τζιµούρτας και Θ. Χριστοδούλου. Υδρογεωργική µελέτη λεκάνης Αξιού, M.H.Zaki, D. Moran and D. Harris. Pesticides in ground water: the aldicarb story in Suffolk County, NY, Am. J. Public health, 72:1391-5,

14 Προϋπολογισµός Φάση Α ( ), INTERREG I, προϋπολογισµός δραχµές Φάση Β ( ), INTERREG II, προϋπολογισµός δραχµές Σύνολο δραχµές 1.2 Στόχοι του προγράµµατος Το πρόγραµµα διαχωρίστηκε χρονικά σε δύο διαδοχικές φάσεις µε την πρώτη από το 1992 έως το 1995 και την δεύτερη από το 1996 εώς το Οι στόχοι της πρώτης φάσης του προγράµµατος ήταν: Μελέτη της υφιστάµενης κατάστασης στη λεκάνη Αξιού. Χαρτογράφηση των επιφανειακών υδατοσυστηµάτων συνδεδεµένων και µη µε τον ποταµό Αξιό και εντόπιση και καταγραφή των πηγών ρύπανσης του Αξιού και των άλλων επιφανειακών υδατοσυστηµάτων, τη χρήση γής, και τις γεωργικές και άλλες δραστηριότητες στη λεκάνη. Ανάπτυξη µεθοδολογίας για τον προσδιορισµό ανοργάνων και οργανικών ρύπων σε υδατοσυστήµατα, ιζήµατα και εδάφη. Παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων του Αξιού κατά µήκος της ροής του στο Ελληνικό έδαφος, προσδιορισµός των πηγών ρύπανσης, αξιολόγηση του σχετικού φορτίου ρύπων και µελέτη της εποχιακής διακύµανσης τους. Εγκατάσταση ειδικών πειραµάτων σε αγρούς πιλότους της λεκάνης Αξιού για την: 1. Αξιολόγηση των επιπτώσεων της γεωργίας στην ποιότητα των υδάτων των επιφανειακών υδατοσυστηµάτων της λεκάνης συµπεριλαµβανοµένου και του ποταµού Αξιού 2. Μελέτη της κίνησης (έκπλυσης) νιτρικών, φωσφορικών, χλωριούχων και γεωργικών φαρµάκων καθώς και άλλων ρύπων που µεταφέρονται µε τα νερά αρδεύσεως (νερό Αξιού) 3. Παρακολούθηση του εµπλουτισµού (ρύπανσης) του φρεάτιου ορίζοντα από νιτρικά, φωσφορικά, γεωργικά φάρµακα και ρύπους του Αξιού 4. Μελέτη ρύπανσης εδαφών από γεωργικά φάρµακα Παρακολούθηση της ποιότητας των υπογείων νερών που υδροδοτούν τους ήµους/κοινότητες της λεκάνης Αξιού και εντόπιση των πηγών ρύπανσης Αξιολόγηση των τοξικολογικών επιπτώσεων ρύπων του Αξιού στους ζωικούς οργανισµούς Αντίστοιχα, οι στόχοι της δεύτερης φάσης του προγράµµατος ήταν: Συνέχιση του ελέγχου της ποιότητας επιφανειακών και υπογείων νερών της λεκάνης Αξιού Έλεγχος της ποιότητας του νερού της βροχής της λεκάνης του Αξιού και διερεύνηση των επιπτώσεων της στην ποιότητα των υπολοίπων υδατοσυστηµάτων της λεκάνης ιερεύνηση της ρύπανσης των εδαφών της λεκάνης του Αξιού Ανάπτυξη αυτοµατοποιηµένου συστήµατος για τον προσδιορισµό υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων στο νερό του Αξιού, δοκιµαστική εγκατάσταση αυτού στον Αξιό ποταµό 14

15 Ανάπτυξη αντιρρυπαντικών µέτρων για την προστασία της ποιότητας των υπογείων και επιφανειακών νερών της λεκάνης Μελέτη των επιπτώσεων του φορτίου ρύπων του Αξιού στη χλωρίδα και πανίδα του ποταµού και του Θερµαικού Κόλπου Μελέτες που παραδόθηκαν σε σχέση µε τους στόχους του Προγράµµατος: 1. Μελέτη της υφιστάµενης κατάστασης στη λεκάνη Αξιού. Χαρτογράφηση των επιφανειακών υδατοσυστηµάτων συνδεδεµένων και µη µε τον Αξιό ποταµό και εντόπιση και καταγραφή των πηγών ρύπανσης του ποταµού και των άλλων επιφανειακών υδατοσυστηµάτων, χρήση γης και γεωργικές και άλλες δραστηριότητες. 2. Ανάπτυξη µεθοδολογίας για τον προσδιορισµό ανόργανων και οργανικών ρύπων σε υδατοσυστήµατα και εδάφη -Ε. Papadopoulou-Mourkidou, J. Patsias and A. Kotopoulou: Determination of pesticides in soils by gas chromatography-ion trap mass spectrometry. JAOAC 80: (1997). -E. Papadopoulou-Mourkidou and J. Patsias: Development of a semi-automated HPLC-DAD system for screening pesticides at trace levels in aquatic systems of the Axios River basin. J. Chromatography A, 726: (1996). -J. Patsias, and E. Papadopoulou-Mourkidou: A rapid method for the analysis of a variety of chemical classes of pesticides in surface and ground waters by offline solid phase extraction and gas chromatography-ion trap mass spectrometry. J. Chromatography A, 740:83-96 (1996). -E. Papadopoulou-Mourkidou: Analytical advances in pesticide analysis in water. In International Symposium on pesticides in Food in Mediterranean Countries, Cagliary, Italy, Proceedings (1999). 3. Παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων του Αξιού, προσδιορισµός των πηγών ρύπανσης, αξιολόγηση του σχετικού φορτίου ρύπων και µελέτη της εποχιακής διακύµανσής τους (Με βάση τους περιορισµούς της σύµβασης τα σχετικά αποτελέσµατα δεν δηµοσιεύτηκαν παρά µόνο προκαταρτικές µελέτες) -E. Papadopoulou-Mourkidou, A. Kotopoulou, P. Vlachou and J. Patsias: pesticide levels in surface waters and the phreatic horizon of the Axios River basin. 8 th IUPAC International Congress of Pesticide Chemistry, Washington DC (1994). -E. Papadopoulou-Mourkidou: Pesticides in surface and ground waters of the Axios River basin. 5 th Symposium on Chemistry and Fate of Modern Pesticides, Paris (1995). 15

16 -E. Papadopoulou-Mourkidou: Axios River water quality as influenced by soil nutrient and pesticide transport in its basin. Environmental Contamination Conference, Delphi, pp (1994). -E. Papadopoulou-Mourkidou, A. Kotopoulou, and P. Vlachou: Occurrence of micropollutants in the Axios River basin. Environment Workshop: On-line monitoring of micropollutants in aquatic systems, Thessaloniki (1995). Proceedings EU Environment Report No. 32, pp Εγκατάσταση ειδικών πειραµάτων σε αγρούς πιλότους της λεκάνης Αξιού για την : -Αξιολόγηση των επιπτώσεων της γεωργίας στην ποιότητα των υδάτων των επιφανειακών υδατοσυστηµάτων της λεκάνης συµπεριλαµβανοµένου και του ποταµού Αξιού. -Μελέτη της κίνησης (έκπλυσης) νιτρικών, φωσφορικών, χλωριούχων και γεωργικών φαρµάκων καθώς και άλλων ρύπων σε εδάφη επιλεγµένων περιοχών (αγροί πιλότοι). -Παρακολούθηση του εµπλουτισµού (ρύπανσης) του φρεάτιου ορίζοντα από νιτρικά, φωσφορικά και γεωργικά φάρµακα. -Μελέτη ρύπανσης εδαφών της λεκάνης Αξιού από γεωργικά φάρµακα. 5. Παρακολούθηση της ποιότητας των υπογείων νερών µε τα οποία υδροδοτούνται όλοι οι ήµοι/κοινότητες της λεκάνης Αξιού και εντοπισµός των πηγών ρύπανσης. -Μεταπτυχιακή διατριβή του γεωπόνου Παπαστεργίου Αστέριου µε τίτλο: Παρουσία γεωργικών φαρµάκων στα υπόγεια νερά περιοχών Μακεδονίας- Θράκης όπου καλλιεργείται αραβόσιτος (1999). -A. Papastergiou and E. Papadopoulou-Mourkidou: Occurrence of selected pesticides in groundwater of major corn growing areas of Greece ( ). 9rh International IUPAC Congress on pesticide chemistry, London, August, A. Papastergiou and E. Papadopoulou-Mourkidou: Occurrence and spatial and temporal distribution of pesticides in groundwater of major corn growing areas of Greece ( ). Environmental Science & Technology, 35:63-69 (2001). 6. Αξιολόγηση των τοξικολογικών επιπτώσεων ρύπων του Αξιού στους ζωϊκούς οργανισµούς (συνεργασία µε τους καθηγητές κ. Αθανάσιο Παπαδόπουλο και Θεοφιλίδη Γεώργιο του Τµήµατος Βιολογίας του ΑΠΘ). 16

17 -Theophilidis, G. Pappa, A., and Papadopoulou-Mourkidou, E.: The neurophysiological effects of deltamethrin and fluvalinate on an insect mechanoreceptor, the metathoracic femoral chordotonal organ of Locusta migratoria. Pesticide Biochemistry and Physiology 45: (1993). -Theophilidis, G. Benaki M., and Papadopoulou-Mourkidou, E.: Neurotoxic action of six pyrethroid insecticides on the isolated sciatic nerve of frog (Rana ridibunda). Comperative Biochemistry and Physiology 118C, (1997). -Papadopoulos A. L., Stankou, E. I., Kostaropoulos, I., and Papadopoulou- Mourkidou, E.: Effect of organophosphate and pyrethroid insecticides on the GST`s from Tenebrio Molitor larvae. Pesticide Biochemistry and Physiology, 63:26-33 (1999). -Papadopoulos, A. I., Boukouvala, E., Kakalouris, G., Kostaropoulos, I., and Papadopoulou-Mourkidou, E.: Effect of organophosphate and pyrethroid insecticides on the expression of GST`s from Tenebrio molitor pupae. Pesticide Biochemistry and Physiology, 68:26-33 (2000). -Kostaropoulos, I., Papadopoulos, A. I., Metaxakis, A., Boukouvala, E., and Papadopoulou-Mourkidou, E. Glutathione S-transferase in the defence against pyrethroids in insects. Insect Biochemistry and Molecular Biology 31: (2000). -Kostaropoulos, I., Papadopoulos, A. I., Metaxakis, A., Boukouvala, E. and Papadopoulou-Mourkidou, E. The role of Glutathione-S-transferase in the detoxification of some organophosphorus insecticide in larvae and pupae medworm, Tenebrio melitor (Coleoptera: Tenebrionidae). Pesticide Management Science 57: (2001). -Πτυχιακή διατριβή της βιολόγου Μπενάκη Ι. Μαρίας µε τίτλο: Αξιολόγηση της νευροτοξικότητας των πυρεθροειδών εντοµοκτόνων στο περιφερικό νευρικό σύστηµα Θεσσαλονική Ελεγχος της ποιότητας του νερού της βροχής της λεκάνης Αξιού και διερεύνηση των επιπτώσεων της στην ποιότητα των υπολοίπων υδατοσυστηµάτων της λεκάνης. -Μεταπτυχιακή διατριβή του γεωπόνου Ε. Χαριζόπουλου µε τίτλο: Γεωργικά Φάρµακα στο νερό της βροχής της λεκάνης Αξιού (1999). -E. Charizopoulos and E. Papadopoulou-Mourkidou. Occurrence of pesticides in rain of the Axios River basin, Greece. Environmental Science & Technology, 33: (1999). 17

18 -E. Charizopoulos and E. Papadopoulou-Mourkidou. Occurrence of pesticides in rain of the Axios River basin, Greece. 9 th IUPAC International Congress on Pesticide Chemistry, The Food-Environment Challenge, London, Ελεγχος υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων στον Θερµαϊκό Κόλπο και στους ιστούς φυτικών και ζωϊκών προϊόντων. -Ε. Papadopoulou-Mourkidou. Monitoring of the rice herbicides molinate and propanil in rain and aquatic systems of the Axios River basin, Macedonia, Greece. Environmental Risk parameters for use of plant protection products in rice, pp (1999). Workshop, Cremona, Italy. -Συνεργασία και υποστήριξη των δράσεων της ιεύθυνσης κτηνιατρικής του Ν. Θεσσαλονίκης σχετικά µε το έλεγχο παρουσίας υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων στο θαλασσινό νερό και στα µύδια του θερµαϊκού Κόλπου. -Bryzas, Z., Kotopoulou, A., Koukourikou, A., Patsias, J., Papadopoulos, N., Spyropoulos, S., and Papadopoulou-Mourkidou and Chatzicharisis I., tsipouridis, K., and Charantonis, D. Pesticide residues present at harvest in peaches and nectarines produced under Integrated and Conventional Pest management regimes. Research and European Policy on pesticide residues in Mediterranean Countries, first Mediterranean Workshop, Athens, Greece (2000). - Μεταπτυχιακή διατριβή του γεωπόνου Ν. Παπαδόπουλου µε τίτλο: Μελέτη της παραλλακτικότητας υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων σε ποικιλίες Ροδακινίας, νεκταρινιάς, Θεσσαλονική Ανάπτυξη αυτοµατοποιηµένου συστήµατος για τον προσδιορισµό υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων στο νερό του Αξιού. -Μεταπτυχιακή διατριβή του κ. Ι. Πατσιά µε τίτλο: Ανάπτυξη αυτοµατοποιηµένου συστήµατος για τον έλεγχο υπολειµµάτων γεωργικών φαρµάκων στο νερό (1999). -Pastias, J. and Papadopoulou-Mourkidou, E. A fully automated system for online SPE-HPLC-PDA/DER/FL analysis of pesticides in water. 9 th International IUPAC Congress on pesticide Chemistry, London, August, Pastias, J. and Papadopoulou-Mourkidou, E. A fully automated system for online SPE-HPLC-PDA/DER/FL analysis of pesticides in water. J. A.O.A.C. Intern. 82: (1999). -µεταπτυχιακή διατριβή της κ. Αγγελικής Παπαδοπούλου µε τίτλο: Aνάπτυξη αυτοµατοποιηµενου συστήµατος για την ανάλυση του glyphosate και του µεταβολίτη του ΑΜΡΑ στο νερό (1999). 18

19 -Papadopoulou, A. and Papadopoulou-Mourkidou, E. An automated on-line solid phase extraction-liquid chromatographic system for glyphosate and aminomethylphsphonic acid (AMPA) analysis in aquatic systems. 9 th International IUPAC Congress on Pesticide Chemistry, London, August, Patsias, J. Papadopoulou, A. and Papadopoulou-Mourkidou, E. An automated on-line solid phase extraction-liquid chromatographic system for glyphosate and aminomethyl-phsphonic acid (AMPA) analysis in aquatic systems. J. Chromatography A. 932: (2001). -Papadopoulou-Mourkidou, E., and Patsias, J. Off-line SPE and GC/MS ion trap for monitoring pesticides in aquatic systems. Environment Workshop: On-line monitoring of micropollutants in aquatic systems, Thessaloniki, EU Environment Report No. 32, pp Patsias, J. and Papadopoulou-Mourkidou, E. On-line HPLC/DAD for monitoring pesticides in aquatic systems of the Axios River basin.. Environment Workshop: On-line monitoring of micropollutants in aquatic systems, Thessaloniki, EU Environment Report No. 32, pp E. Papadopoulou-Mourkidou, J. Patsias, A. Koukourikou and E. Papadakis. Monitoring of aniline, phenols and caffeine in aquatic systems of Northern Greece. Fresenius J. Anal. Chem. 371: (2001). 10. ιερεύνηση µέτρων προστασία της ποιότητας των υπογείων και επιφανειακών νερών της λεκάνης Αξιού. -Suett, D. L., Fournier, J. C., Papadopoulou-Mourkidou, E., Pussemier, L., and Smelt, J.: Accelerated degradation. The European Dimension. Soil Biology and Biochemistry, 28: (1996). -Papadopoulou-Mourkidou, E. Accelerated degradation of pesticides in Macedonia, Greece. A case study. ADSAP Workshop on Accelerated Degradation of Pesticides in Soils, Porto Carras (1994). -Papadopoulou-Mourkidou, E., and Kotopoulou, A. Evidence of accelerated degradation of molinate in Macedonia, Greece. ADSAP Workshop, Βanuls, France, (1995). -µεταπτυχιακή διατριβή του κ. Σπυρίδωνα Σπυρόπουλου µε τίτλο: Συµπεριφορά δύο σκευασµάτων του alachlor και acetochlor σε δύο είδη εδαφών της Μακεδονίας (1999). -S. Spyropoulos, E. Papadopoulou-Mourkidou and E. Kotoula-Syka. Fate of alachor and acetochlor in two types of soils of Macedonia, Greece. 3rd 19

20 International Symposium on Environmental aspects of pesticide Microbiology. Pesticides, Soil Microbiology and Sustainable Agriculture, Monheim, Germany, may (2000). 20

1.2. Πρόγραμμα Περιβάλλοντος (Environment and Climate), EE proj. Cont.

1.2. Πρόγραμμα Περιβάλλοντος (Environment and Climate), EE proj. Cont. ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονομα : Ευθυμία Επώνυμο: Παπαδοπούλου-Μουρκίδου Ημερομηνία και Τόπος Γέννησης: 29 Μαίου, 1948, Γεωργιανή Καβάλας Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το νερό καλύπτει τα 4/5 του πλανήτη Βασικός-αναντικατάστατος παράγοντας της ζωής κάθε μορφής και κάθε επιπέδου Συνδέεται άμεσα με τη διαμόρφωση των κλιματολογικών συνθηκών Η σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟ Υ ΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΤΗΣ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΡΙΧΩΝΙ ΑΣ STUDY FOR THE WATER BALANCE OF TRICHONIS LAKE CATCHMENT ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE GENERAL - ENVIRONMENT ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE-ΦΥΣΗ 99 PROGRAMME LIFE-NATURE 99 ΕΡΓΟ: ΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΒΕΣΤΟΥΧΩΝ ΒΑΛΤΩΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία

Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία ΔΠΜΣ «Επιστήμη & Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Αγροτική Ανάπτυξη και Πρακτικές Εξοικονόμησης Νερού στη Γεωργία Ηλιάνα Αδαμοπούλου Ευστρατία Σεπετζή Διαχείριση Υδατικών Πόρων Δ. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης

Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ευρωπαϊκά Σχέδια Δράσης Ζήσης Βρύζας Λέκτορας, Εργαστήριο Γεωργικής Φαρμακολογίας & Οικοτοξικολογίας, Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης 17 Ιανουαρίου 2013, ΑΘΗΝΑ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ιστορικό στρατηγικής μείωσης της χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Απόρριψη λυµάτων σε χειµάρρους: Επιπτώσεις στην ποιότητα του νερού και της άµµου ακτών κολύµβησης Μαρία Α. Ευστρατίου Τµήµα Επιστηµών της Θάλασσας Πανεπιστήµιο Αιγαίου Στο θαλάσσιο περιβάλλον οι µολυσµατικές/ρυπογόνες

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin Διαχείριση των υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα

Ταµιευτήρας Πλαστήρα Ταµιευτήρας Πλαστήρα Σύντοµο ιστορικό Ηλίµνη δηµιουργήθηκε µετηνκατασκευήτουφράγµατος Πλαστήρα στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Η πλήρωση του ταµιευτήρα ξεκίνησε το 1959. Ο ποταµός στον οποίοκατασκευάστηκετοφράγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης

Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Έρευνες για τεχνητό εμπλουτισμό των υπόγειων νερών της Κύπρου με νερό τριτοβάθμιας επεξεργασίας (παραδείγματα από Λεμεσό και Κοκκινοχώρια) Κώστας Κωνσταντίνου Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης Υπουργείο Γεωργίας,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Εργαστήριο Γεωργικών Φαρμάκων ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ``Πρόγραμμα Ελέγχου Ποιότητας Επιφανειακών Υδάτων στη Μακεδονία-Θράκη`` Επιστημονικά Υπεύθυνη: Ευθυμία Παπαδοπούλου-Μουρκίδου

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE3 ENV/GR/217 Task 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ HydroSense ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ. Αθανάσιος Καμπάς

LIFE+ HydroSense ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ. Αθανάσιος Καμπάς LIFE+ HydroSense ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΔΑΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ Αθανάσιος Καμπάς Τι είναι η οδηγία πλαίσιο 2000/60 ή Ν.3199/2003 ; Θεσμικό πλαίσιο που αποσκοπεί ολοκληρωμένη και ορθολογική διαχείριση των υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Click to edit Master subtitle style. Τιμπαλέξης Βασίλης 23/11/10 Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Click to edit Master subtitle style Τιμπαλέξης Βασίλης ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΦΟΡΜΗΣΗΣ Αρχικά, επιδιώκουμε να ερευνήσουμε τις γνώσεις των παιδιών γύρω από το νερό, τον όγκο που καταλαμβάνει στη

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική

Περιβαλλοντική Ρευστομηχανική Προπτυχιακό Πρόγραμμα Πολιτικών Μηχανικών & Μηχανικών Περιβάλλοντος Μεταπτυχιακά Προγράμματα Μηχανική Περιβάλλοντος Διατμηματικό Πρόγραμμα: Ενεργειακές Τεχνολογίες & Αειφόρος Σχεδιασμός Ερευνητικές Οντότητες:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου,

Η ευαισθητοποίηση της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας του ανθρώπου, Ζιζανιολογία, Ν. 4036/12 & Ν. 4036/12 / & Εθνικό Σχέδιο Δράσης Δρ. Σ. Βυζαντινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ζιζανιολογικής Εταιρείας Κοινοτική Οδηγία 2009/128/ΕΚ Ορθολογική χρήση γεωργικών φαρμάκων Η ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα ΤΕΙ-Αθήνας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ & Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής ΤΕ Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα Διδάσκων: Ιωάννης Συμπέθερος Καθηγητής Εαρινό Εξάμηνο Σχ. Έτους 2013-14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ορθολογική διαχείριση των υδάτων- Το παράδειγμα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Δρ. Νικόλαος Τσοτσόλης Γεωπόνος-μέλος του ΓΕΩΤΕΕ, με ειδίκευση στη διαχείριση των εδαφοϋδατικών πόρων (MSc, PhD) Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ιευθυντής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΣΤΑΜΟΥ, Καθηγητής ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. 22 Μαρτίου 2013 Τελλογλειο

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. 22 Μαρτίου 2013 Τελλογλειο ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ εισηγητής: ΣΟΥΠΙΛΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Δ/νση ΑνάπτυξηςΕΥΑΘ ΑΕ 22 Μαρτίου 2013 Τελλογλειο Στάδια ομιλίας Κύκλος νερού Υδατικοί πόροι ΕΥΑΘ Υδατικοί πόροι Στόχοι _ Ενέργειες προστασίας τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Πίνακας επιλεγμένων βιογραφικών στοιχείων

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα. Πίνακας επιλεγμένων βιογραφικών στοιχείων ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα Πίνακας επιλεγμένων βιογραφικών στοιχείων Όνομα Γεώργιος Ι. Πατακιούτας Θέση στο Έργο Μέλος της Ομάδας Εξωτερικών Συνεργατών Θέση στο Ίδρυμα Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΑΞΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΑΞΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΝΕΡΩΝ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΤΟΥ ΑΞΙΟΥ Περίληψη Ο έλεγχος της ποιότητας των υπογείων νερών (γεωτρήσεις ποσίµων νερών και άλλες πηγές υδροδότησης) της λεκάνης του Αξιού

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΤΠΑ 2000-06 ΚΡΗΤΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ CRINNO ΔΡΑΣΗ BEWARE ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Αναστασία Σκανδαλάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων»

LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» LIFE STRYMON «Διαχείριση των υδατικών πόρων στη λεκάνη του Στρυμόνα για τη μείωση των επιπτώσεων από τη γεωργία με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων» Map1.1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ- ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ LIFE STRYMON «Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Το νερό από τις καταιγίδες, τους νεροχύτες, τις βροχές και τα υγρά απόβλητα αποτελεί διαφορετικές πηγές ύδρευσης που, όταν επεξεργαστεί όπως χρειάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα

Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα AGROSTRAT Ημερίδα, 20 Σεπτεμβρίου 2014, Αίγινα Χρήση σύγχρονων εργαλείων περιβαλλοντικής και ενεργειακής αξιολόγησης: H περίπτωση της καλλιέργειας της φιστικιάς στην Αίγινα Καθ. Κ. Κομνίτσας Δρ. Γ. Μπάρτζας

Διαβάστε περισσότερα

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης»

στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» «Πετρελαιοειδή στο περιβάλλον και τεχνικές απορρύπανσης» Άγγελος Ντάντος Χημικός, PhD Cp Foodlab ltd Πετρέλαιο Πολύπλοκο μίγμα υδρογονανθράκων Αλειφατικοί Αρωματικοί Αλκάνια Αλκένια Αλκίνια n-αλκάνια Διακλαδισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 1:Εισαγωγικές έννοιες της Υδρογεωλογίας Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Συνοπτική παρουσίαση του Εργαστηρίου Υδρογεωλογίας του Τμήματος Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ GIS ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΛΙΜΝΩΝ ΜΙΚΡΗ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΕΣΠΑ ΑΠΟ ΜΗ-ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΠΡΕΣΠΩΝ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ Λάζαρος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ

ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΕΙΣΗΓΗΣΗ: : Ι.Ε. Κουμαντάκη,, Καθηγητή Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ Προβλήματα υπεραντλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης

Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης Γεώργιος Συλαίος Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνική Σχολή - Ξάνθη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Α. Αϊναλής 1, Ι. Μελιάδης 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Τσιουβάρας 4 1 Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense

Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Ολοκληρωµένη Διαχείριση Ζιζανίων Πρόγραµµα LIFE+ HydroSense Δρ Βάγια Α. Κατή Τµήµα Ζιζανιολογίας Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο Α Κύκλος Εκπαίδευσης Νίκαια Λάρισας, 8 Φεβ. 2011 Ζηµιές από τα ζιζάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΕΙΣ ΕΞΑΤΜΙΣΗ. Μ 1 450 mm 150 mm. Μ 2 560 mm 190 mm. Μ 3 480 mm 165 mm. Μ 4 610 mm 173 mm.

ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΕΙΣ ΕΞΑΤΜΙΣΗ. Μ 1 450 mm 150 mm. Μ 2 560 mm 190 mm. Μ 3 480 mm 165 mm. Μ 4 610 mm 173 mm. Στην περιοχή που φαίνεται στον χάρτη υπάρχουν πέντε µετεωρολογικοί σταθµοί. Ποίος είναι ο µέσος ισοδύναµος όγκος νερού µε τον οποίο τροφοδοτείται ο υπόγειος υδροφορέας από την κατείσδυση στην περιοχή αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΡΗΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ Υ ΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΡΗΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ Υ ΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΡΗΣ ΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΕ Υ ΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 6.1 Εισαγωγή Η παρουσία στα επιφανειακά και τα υπόγεια νερά πολλών ανόργανων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι του HydroSense

Στόχοι του HydroSense LIFE+ HydroSense Καινοτόµες τεχνολογίες ακριβείας για τη βελτιστο οίηση της άρδευσης και την ολοκληρωµένη διαχείριση καλλιεργειών σε εριβάλλοντα έλλειψης νερού 2010-2012 Στόχοι του HydroSense Σε επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΣΗ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΙΔΡΥΣΗ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Καθ. Γεώργιος Ζαλίδης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ q Μεταφοράς τεχνογνωσίας q Παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών q Διαβούλευση και κατάρτιση Προς v Φορείς Περιφερειακής πολιτικής v Φορείς και στελέχη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας

Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», ΑΘΗΝΑ, 12-14 Δεκεμβρίου 2012 Υδατικοί πόροι Ν. Αιτωλοακαρνανίας: Πηγή καθαρής ενέργειας Ακράτος Χρήστος Λέκτορας ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα

Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Προτάσεις ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα στον αγροτικό τομέα Στο πλαίσιο των τεσσάρων συναντήσεων της ομάδας εργασίας για τη διαχείριση νερού της λεκάνης του Ανθεμούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ»

ΣΥΝΟΨΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: «ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ» ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ 2000-2006 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ 75% ΑΠΟ ΤΟ Ε. Τ. Π. Α. ΚΑΙ 25% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Εργαστήριο Οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Website: http:/www.ismc.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΜΙΛΙΑΣ ΤΙ ΕΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Δ4.3. Μια Δημοσίευση σε έγκυρο περιοδικό και δυο Ανακοινώσεις Δημοσιεύσεις στα Πρακτικά Διεθνών Συνεδρίων

Δ4.3. Μια Δημοσίευση σε έγκυρο περιοδικό και δυο Ανακοινώσεις Δημοσιεύσεις στα Πρακτικά Διεθνών Συνεδρίων ΑΡΧΙΜΗΔΗΣ ΙΙΙ-Υποέργο 07 Επιστροφή του Αρχιμήδη: Συμβολή στην Μελέτη της Υδραυλικής Μηχανικής και Υδροδυναμικής Συμπεριφοράς των Αρχιμήδειων Κοχλιωτών Υδροτροχών για Ανάκτηση του Υδροδυναμικού Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ)

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ (ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Π.Ε. ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ) ρ. Αριστοτέλης Παπαδόπουλος Γενικός /ντης Αγροτικής Έρευνας ΕΛ.Γ.Ο. «ΗΜΗΤΡΑ» ρ. Φραντζής Παπαδόπουλος Τακτικός Ερευνητής

Διαβάστε περισσότερα

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ

Υ ΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ 1 1. Υδρολογική ανάλυση Η ποσότητα και η ποιότητα υδρολογικών δεδοµένων που διατίθενται για επεξεργασία καθορίζει τις δυνατότητες και τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί, ώστε

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr. Εκπαίδευση

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr. Εκπαίδευση ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Προσωπικά στοιχεία Τσερκέζου Πέρσα Ημερομηνία γέννησης: 23/06/1982 e-mail: petserke@med.uth.gr Εκπαίδευση Ακαδημαϊκός τίτλος Γεωπονία Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ. Ν.Β. Παρανυχιανάκης

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ. Ν.Β. Παρανυχιανάκης ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ν.Β. Παρανυχιανάκης Εργ. Γεωργικής Μηχανικής, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, 73100 Χανιά Περιβαλλοντική Διαχείριση σε Αγροτοβιομηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΙ GIS

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕ Ο ΛΕΚΑΝΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΙ GIS ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ Υπεύθυνος Καθηγητής: Καρατζάς Γεώργιος ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΒΗΣ Κουργιαλάς Ν. Νεκτάριος ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Η ΣΥΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Δρ. Λάμπρος Βασιλειάδης Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πεδίον

Διαβάστε περισσότερα

LIFE ENVIRONMENT STRYMON

LIFE ENVIRONMENT STRYMON LIFE ENVIRONMENT STRYMON Ecosystem Based Water Resources Management to Minimize Environmental Impacts from Agriculture Using State of the Art Modeling Tools in Strymonas Basin LIFE03 ENV/GR/000217 Task

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ του ΕΘΙΑΓΕ- Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών στους ΑΓΡΟΤΕΣ και στην ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δρ Σίδερης Π. ΘΕΟΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Δ/ντής Ινστιτούτου Εδαφολογίας Αθηνών Τηλ.: 210 2819059 Ε-mail: sid_theo@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

LIFE+ HydroSense 2010-2012

LIFE+ HydroSense 2010-2012 LIFE+ HydroSense 2010-2012 Καινοτόμες τεχνολογίες ακριβείας για βελτιστοποίηση της άρδευσης και ολοκληρωμένη διαχείριση καλλιεργειών σε περιβάλλοντα έλλειψης νερού Στόχοι του HydroSense Σε επίπεδο αγρού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μ. Πανταζίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΜΠ Θεματική Ενότητα 1 Εισαγωγή Πηγές ρύπανσης και ρύποι Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013

ΕΚΘΕΣΗ ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. Ανασκόπηση. Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και. Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας. έτους 2013 ΜΕΡΤΖΙΟΥ Ε. ΕΚΘΕΣΗ Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας έτους 2013 Ιανουάριος 2014 Αγ. Γερμανός, Πρέσπα Εισαγωγή Η παρούσα έκθεση ανασκόπησης της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΣΠΥΡΟΥ. 2004 2009 Διδακτορικό σε Υπολογιστική Εμβιομηχανική, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΣΠΥΡΟΥ. 2004 2009 Διδακτορικό σε Υπολογιστική Εμβιομηχανική, Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΣΠΥΡΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ Ινστιτούτο Έρευνας και Τεχνολογίας Θεσσαλίας (ΙΕΤΕΘ) Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) Δημητριάδος 95 και Παύλου Μελά 38333 Βόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα i adapt

Το πρόγραμμα i adapt Ένα πρόγραμμα της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Το πρόγραμμα i adapt Πιλοτικό πρόγραμμα νέων τεχνολογιών για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Χρήστος Μακρόπουλος Ημερίδα: «i

Διαβάστε περισσότερα

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008

Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Εύη Λίττη ΛΔΚ ΕΠΕ Άνδρος 2008 Περιεχόμενα Παρουσίασης Α. Γενικά Στοιχεία Β. Υφιστάμενη κατάσταση υδατικών πόρων Γ. Ανάπτυξη συστημάτων και εργαλείων διαχείρισης Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα