ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Πτυχιακή Εργασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Πτυχιακή Εργασία"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΉΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Εικονικές κοινότητες και σχεδιασμός ενός κατανεμημένου και σύγχρονου περιβάλλοντος εκμάθησης για προσομοίωση μιας εικονικής αίθουσας διδασκαλίας Επιβλέπων: Αναπληρωτής Καθηγητής Κ. Βασιλάκης Μεταξάς Ιωάννης Α.Μ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2007

2 - 2 -

3 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ; ΕΙΔΗ ΕΙΚΟΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ BBS (BULLETIN BOARD SYSTEM) BLOG WEBCOMIC IRC (INTERNET RELAY CHAT) IM (INSTANT MESSAGING) P2P (PEER-TO-PEER) WIKI WWW (WORLD WIDE WEB) ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΚΥΒΕΡΝΟΧΩΡΟΥ ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΒΑΛΟΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΕΞΙΣΩΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΣΗ ΑΦΗΡΗΜΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΛΑΠΛΟΤΗΤΑ ΜΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΩΝ Η ΑΠΟΤΥΧΙΑ ΤΩΝ ΜΕΣΩΝ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΧΑΛΑΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΩΝ ΣΤΙΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΔΕΝ ΜΕ ΞΕΡΕΤΕ (ΔΙΑΧΩΡΙΣΙΜΗ ΑΝΩΝΥΜΙΑ) ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΜΕ ΔΕΙΤΕ (ΑΟΡΑΤΟΤΗΤΑ) ΘΑ ΤΑ ΠΟΥΜΕ ΑΡΓΟΤΕΡΑ (ΑΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ) ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ (ΔΙΑΧΩΡΙΣΙΜΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ) ΌΛΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΙΣΟΙ (ΕΛΑΧΙΣΤΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ) ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΕΑΥΤΟΣ; ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ V-CLASS ΣΧΗΜΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΥΛΙΚΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ

4 5.2.1 ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗΣ ΧΡΗΣΤΗ ΓΛΩΣΣΕΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ JSP ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ JSP ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕΝΑΡΙΩΝ JSP ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΡΟΚΑΘΟΡΙΣΜΕΝΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ HTML ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ JSP ΣΕΛΙΔΑ ΑΡΧΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΜΙΑΣ JSP ΣΕΛΙΔΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΡΧΕΙΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ INCLUDE ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗ APPLET ΜΕ ΤΟ <JSP:PLUGIN> ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ JAVA ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ JAVA ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ HTML ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ HTML ΒΑΣΙΚΗ ΔΟΜΗ ΜΙΑΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΓΡΑΜΜΕΝΗΣ ΣΕ HTML JAVA DATABASE CONNECTIVITY (JDBC) ΆΛΛΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣ ΙΣΤΟΥ APACHE TOMCAT 6.X ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗ ΙΣΤΟΥ APACHE TOMCAT 6.X ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ MYSQL ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ MYSQL ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ V-CLASS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ V-CLASS ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΘΕΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ V-CLASS ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ V-CLASS ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ VCOBJECT ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ INDIVIDUAL ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ GROUP ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ RESOURCE ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ SHELF ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ PROJECT ΤΥΠΟΣ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ MEETING ΤΟ ΣΧΗΜΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ V-CLASS ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ VCOBJECT ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ INDIVIDUAL ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ GROUP ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ RESOURCE ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ SHELF ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ PROJECT ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ MEETING

5 7.4 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ V-CLASS ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΥΠΟΥ TALK SPACE ΚΑΙ CHAT SPACE ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ WHITEBOARD ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ MEETING AGENDA ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ PRESENCE LOG ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ MEETING TABLE ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ OWN DESK ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ OWN LIBRARY ΤΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΥΠΟΥ PROJECT LIBRARY ΈΝΑΡΞΗ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΑΡΧΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΟΘΟΝΕΣ ΧΡΗΣΤΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ V-CLASS ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΤΗΣ ΟΘΟΝΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΟΘΟΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΟΥ ΟΘΟΝΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΝΑΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΥΠΟΥ ΑΙΘΟΥΣΑΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΟΘΟΝΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ V-CLASS Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΧΡΗΣΤΕΣ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΟΜΑΔΕΣ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΓΑ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΒΑΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ ΒΑΣΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΙΝΑΚΩΝ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΣΗ ΚΩΔΙΚΩΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΓΡΑΜΜΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΜΕΤΡΗΤΗ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΒΙΒΛΙΑ ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΛΕΞΕΩΝ

6 2 Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια με την ταχύτατη διάχυση του διαδικτύου (Internet) και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών επικοινωνίας, η αλληλεπίδραση ανθρώπων από όλο τον κόσμο μέσα από τις υποδομές αυτές έχει εξελιχθεί σε καθημερινό φαινόμενο. Η διεργασία αυτής της καθολικής επικοινωνίας κρίνεται αναγκαίο να ελεγχθεί σε κοινωνικά - θεωρητικά πλαίσια αφού αποτελεί πλέον πρακτική όλων των μορφών οργάνωσης των κοινωνιών του πλανήτη. Μήπως τελικά έχουμε τη δημιουργία εικονικών κοινοτήτων (ή online communities) ως εξέλιξη των γεωγραφικά στενών ορίων που ως τώρα δίνουμε στον ορισμό της κοινότητας; Αν ναι, τι χαρακτηριστικά έχουν αυτές, που διαφέρουν με τις ήδη υπάρχουσες μορφές κοινοτήτων και τι αντίκτυπο έχουν στο κόσμο; Πώς διαμορφώνεται η ψυχολογία των χρηστών; Τι εργαλεία μας δίνει η τεχνολογία για τη σύσταση μία κοινότητας; Αυτές είναι μερικές από τις απορίες που θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε αυτή την εργασία ερευνώντας μέσα από πηγές αλλά και απόψεις μελών διαφόρων εικονικών κοινοτήτων

7 3 Εικονικές κοινότητες 3.1 Τι είναι μία εικονική κοινότητα; Πριν δώσουμε τα χαρακτηριστικά και τους ορισμούς για την εικονική κοινότητα, παραθέτουμε μία σύντομη επισκόπηση των στόχων και των ιδιοτήτων των «παραδοσιακών» κοινοτήτων. Ο βασικός «γονιδιακός» λόγος χάρη του οποίου συστήθηκαν εξ αρχής οι κοινότητες, είναι η επιβίωση. Οι πρώτοι άνθρωποι θεώρησαν θεμιτό να συνεργαστούν για την επίτευξη κοινών αλλά και ατομικών στόχων όπως η εύρεση τροφής. Έτσι έχουμε αρχικά τη δημιουργία φυλών ουσιαστικά των πρώτων κοινοτήτων. Η εξέλιξη η οποία επηρεάστηκε στο βάθος χρόνου από οικονομικό πολιτικές αλλαγές (εμπόριο, πολιτικά συστήματα, βιομηχανία, κυβερνήσεις, θεσμοί) οδήγησε τις νομαδικές φυλές στη γεωγραφική αποίκιση, έπειτα στη σύσταση χωριών, πόλεων, πόλεων κρατών και τέλος στην δημιουργία εθνών. Η ουσία όμως για την παρούσα μελέτη των κοινοτήτων δεν βρίσκεται στη μορφή οργάνωσης που έχουν ανά τους αιώνες, αλλά στα χαρακτηριστικά και λειτουργίες που τις διέπουν και πως αυτές εμφανίζονται ή όχι στις εικονικές κοινότητες. Αν θεωρήσουμε ότι οι κοινότητες που αναπτύσσονται στα πλαίσια του διαδικτύου είναι ένας εικονικός αντικατοπτρισμός των κοινοτήτων και μορφών οργάνωσης του φυσικού κόσμου, αξίζει να ερευνήσουμε από κοντά την έννοια της φυσικής κοινότητας σε αντιδιαστολή με την εικονική.από τις πιο διαδεδομένες λειτουργίες που διέπουν μία κοινότητα και εμφανίζονται σε μέγιστο βαθμό στις εικονικές κοινότητες είναι οι έννοιες της κοινωνικοποίησης και δημιουργίας σχέσεων. Μία εικονική κοινότητα έχει το πλεονέκτημα της πιθανής ύπαρξης σε αυτήν ατόμων που έχουν «σμιλευτεί» πνευματικά σε διαφορετικές κοινότητες από περιοχές του κόσμου απομακρυσμένες η μία από την άλλη. Άρα, όταν μία τέτοια πληθώρα ασυνταύτιστων ατόμων προσπαθήσουν να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν μέσα από τα εργαλεία που δίνει η τεχνολογία, προκαλείται ένα συνοθύλευμα διαφορετικών απόψεων, νοοτροπιών, αλληλεπιδράσεων και γνωσιακών δομών που δεν έχει ποτέ ως τώρα συναντηθεί στην ιστορία του ανθρώπου ως κοινωνικό ον. Η προσωπική άποψη αλλά και η οπτική διάδρασης με προβλήματα ή έννοιες που απασχολούν τον άνθρωπο βρίσκουν ίσως το τέλειο μέσο έκφρασής τους ενώ η κοινωνικοποίηση αυτή δίνει τροφή για σκέψη στην ατομική νόηση. Επιπλέον είναι σημαντικό το γεγονός ότι υπάρχει ελεύθερη επιλογή σε ποια ή ποιες εικονικές κοινότητες θέλει να εισαχθεί το κάθε άτομο, παρέχοντας ένα σημαντικό βαθμό ελευθερίας στη κοινωνικοποίησή του. Η κοινωνιολογική έρευνα των κοινοτήτων ως δομή οργάνωσης και αυτό-οργάνωσης μας δίνει την εξής πληροφορία: η κοινότητα ως μερικώς κλειστό σύστημα έχει μία εντροπικήτάση αποδιοργάνωσης κυρίως όταν εμφανίζονται κοινωνικά προβλήματα λόγω αδράνειας, υπερμεγέθους ανάπτυξης ή ακόμα και όταν προκύπτουν ζητήματα αρχηγίας ή ιεράρχησης μέσα σε αυτή. Σε τέτοιες περιπτώσεις μέρος του συνόλου τείνει προς απόσχιση ή συγκλίνει προς τη δημιουργία υποκοινότητας υποκουλτούρας μέσα στη βασική κοινότητα. Σε πιο ακραίες μορφές αυτό το φαινόμενο μπορεί να εκφραστεί ως κοινωνικό κίνημα ή ακόμα και ως επανάσταση. Στη περίπτωση των εικονικών κοινοτήτων η έννοια της συστημικής εντροπίας απλά δεν υφίσταται. Λόγω του μέσου επικοινωνίας οι εικονικές κοινότητες - 7 -

8 αποτελούν πλήρως ανοιχτά συστήματα που ο καθένας ατομικά μπορεί να επιλέξει να γίνει μέλος ή όχι. Επίσης, η δυνατότητα συμμετοχής σε περισσότερες από μία κοινότητες αποτελεί σημαντικό νεωτερισμό σε σχέση με τις συνηθισμένες κοινότητες όπου το άτομο έπρεπε να συμβιβάζεται με τις καθολικές συμπεριφορές της εκάστοτε κοινωνίας (status quo), ενώ απόκλιση από την συμπεριφορική νόρμα αποτελούσε αποξένωση του ατόμου από το σύνολο ή ακόμα και διωγμό του. Εξαίρεση αποτελούν βέβαια οι κατ επιλογήν κοινότητες όπως οι πολιτιστικοί, πολιτικοί, αθλητικοί, συντεχνιακοί και άλλοι σύλλογοι. Σε αυτές παρατηρούνται περισσότερες ομοιότητες μιας και έχουν καλύτερα ορισμένους στόχους και μικρότερο μέγεθος. Η ατομική επιλογή συμμετοχής, αποτελεί μία από τις πιο φιλελεύθερες δυναμικές που δίνει ουσιαστική δύναμη στο άτομο να ενταχθεί στο σύνολο που πιστεύει ότι το εκφράζει καλύτερα. Βέβαια, θέματα αρχηγίας ή ιεράρχησης μπορεί να προκύψουν σε μία εικονική κοινότητα (π.χ. διαχειριστής φόρουμ/forum) αλλά όχι σε σημείο υποκίνησης κινήματος από μερίδα των μελών. Από τη στιγμή που ο κυβερνοχώρος ως μέσο διάδρασης είναι κοινό για όλους, ο κάθε ένας μπορεί να δημιουργήσει τη δική του κοινότητα.επιπρόσθετα, σημαντικός παράγοντας στην ύπαρξη και ανάπτυξη κοινοτήτων είναι η ασφάλεια που μπορεί να παρέχει μία κοινότητα ακόμα και εικονική στα μέλη της. Ο κυβερνοχώρος μπορεί να δίνει ελευθερία αλλά, σε αναρχικό βαθμό, αποτελεί ανέλεγκτο μέσο επικοινωνίας. Όπως στη πραγματική κοινωνία υπάρχουν κακόβουλα άτομα που ασκούν καταπίεση ή εκμετάλλευση, έτσι και στις εικονικές κοινότητες υπάρχουν κακόβουλοι χρήστες που κυρίως λόγω ειδικών τεχνικών γνώσεων μπορούν να εκμεταλλεύονται κενά ασφαλείας των συστημάτων. Επίσης, λόγω της ανωνυμίας του διαδικτύου υπάρχει ένα βαθμός ανασφάλειας και έλλειψης εμπιστοσύνης στις σχέσεις που αναπτύσσονται διάμεσου του. Τέλος, αξίζει να γίνει ειδική αναφορά για την ανάπτυξη συλλογικής συνείδησης στα πλαίσια μίας κοινότητας. Από την κοινωνιολογική οπτική, μία κοινότητα της οποία τα μέλη αποκτούν συλλογική συνείδηση περνάνε πλέον στην δημιουργία κοινωνίας. Δηλαδή δεν διαδρούν μεταξύ τους απλά για να επιτύχουν κάποιους ατομικούς σκοπούς αλλά πλέον ανησυχούν για την ίδια τη κοινωνία ως σύνολο και βάζουν πρώτη προτεραιότητα την επίτευξη κοινών ομαδικών στόχων. Η δυσκολία μετάλλαξης σε εικονικές κοινωνίες από εικονικές κοινότητες είναι εμφανής λόγω συγκεκριμένων προβλημάτων που προκύπτουν. Η ανωνυμία των ατόμων, η απομακρυσμένη επικοινωνία, η διάσταση απόψεων λόγω πολιτισμικών διαφορών καθώς και η ανασφάλεια δυσχεραίνουν μία τέτοια εξέλιξη. 3.2 Είδη Εικονικών Κοινοτήτων Οι διάφορες τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί στο χώρο των τηλεπικοινωνιών αλλά και του Διαδικτύου τα τελευταία 30 χρόνια έχουν παράγει διάφορα είδη τρόπων επικοινωνίας που ανάγονται σε εικονικές κοινότητες με διαφορετικά επίπεδα αλληλεπίδρασης μεταξύ των χρηστών. Νέες εφαρμογές σε αυτή την περιοχή είναι γνωστές ως κοινωνικό λογισμικό(social Software) [5]. Ο όρος «κοινωνικό λογισμικό» ισχύει για οποιοδήποτε εργαλείο το οποίο επιτρέπει σε δύο ή περισσότερα άτομα να συνεργαστούν ενώ κάθε πρόσωπο βρίσκεται δυνητικά σε μια διαφορετική θέση. Η συνεργασία μπορεί να εμφανιστεί σε πραγματικό χρόνο (σύγχρονη συνεργασία) ή σε διαφορετικούς χρόνους (ασύγχρονη συνεργασία), ενώ οι διαφορετικές θέσεις μπορούν να - 8 -

9 εκτείνονται σε ηπείρους ή απλά σε ένα κτήριο γραφείων. Δηλαδή με λίγα λόγια το «κοινωνικό λογισμικό» επιτρέπει στους χρήστες του να συναντώνται, να συνδέονται και να συνεργάζονται μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών χωρίς να βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Ανεξαρτήτως της απόστασης ή της μορφής συνεργασίας, ο απώτερος στόχος του κοινωνικού λογισμικού είναι η διαμόρφωση κοινοτήτων γνώσης στην οποία οι συμμετέχοντες δίνουν και λαμβάνουν συνεχώς πολύτιμες πληροφορίες. Στα επόμενα εδάφια παρατίθενται συνοπτικές περιγραφές των τεχνολογιών αυτών BBS (Bulletin Board System) Το Σύστημα Πίνακα Ανακοινώσεων( ή BBS ) [6] ήταν από τα πρώτα συστήματα επικοινωνίας χρηστών μέσω δικτύου. Το πρώτο BBS ενεργοποιήθηκε στις 16 Φεβρουαρίου του 1978 στο Σικάγο του Ιλλινόις από τον Ward Christensen. Η λογική ήταν ότι οι χρήστες μπορούσαν σε μη πραγματικό χρόνο συγχρονισμένα μέσω τηλεφωνικών συνδέσεων (απλό dial up) να συνδεθούν στο σύστημα και να ανταλλάξουν μηνύματα, να διαβάσουν νέα ή να «κατεβάσουν/ανεβάσουν» μικρά αρχεία κειμένου ή δυαδικά. Τα συστήματα αυτά υποστήριζαν κυρίως κείμενο (ANSI text) ενώ με την εισαγωγή του προτύπου GIF υπήρξαν και απλά γραφικά περιβάλλοντα. Επειδή το BBS απαιτούσε τη σύνδεση μέσω τηλεφωνικών γραμμών σε δίκτυο, τα συστήματα αυτά συνήθως είχαν τοπικό χαρακτήρα ως προς τα μέλη τους λόγω κόστους. Μπορούμε επίσης να δούμε ότι τα συστήματα αυτά είχαν θετική απόκριση από το κοινό - 9 -

10 που ασχολούνταν με τη τεχνολογία. Αυτό φαίνεται από τη δημιουργία τεχνικών περιοδικών για τους οπαδούς του είδους αλλά και την εισαγωγή των GTGs (Gather To Gethers) σύμφωνα με τα οποία οι χρήστες μέλη ενός BBS μπορούσαν να οργανώσουν «φυσική» συνάντηση σε κάποιο χώρο. Εξέλιξη του BBS είναι τα γνωστά πλέον φόρα (forums chat rooms) που σε αντίθεση με το πρώιμο BBS μπορούν να έχουν πολλαπλούς χρήστες συνδεδεμένους να ανταλλάσσουν μηνύματα. Επίσης, αποτελεί και πρόδρομο ανάπτυξης του WWW (World Wide Web) Blog Με τη λέξη blog ή αλλιώς weblog [7] εννοούμε ιστοσελίδες ή ιστοχώρους στους οποίους ειδικευμένοι διαχειριστές μπορούν να εισάγουν νέες πληροφορίες οι οποίες εμφανίζονται με ανάποδη χρονολογική σειρά. Ένα blog,δηλαδή, είναι μια διαδικτυακή έκδοση που αποτελείται από περιοδικά άρθρα Τα Blogs προσφέρουν σχόλια ή ειδήσεις συχνά σε ένα ιδιαίτερο θέμα, όπως τα τρόφιμα, η πολιτική, ή οι τοπικές ειδήσεις. Κάποια λειτουργούν ως πιο προσωπικά ημερολόγια ιστού. Ένα χαρακτηριστικό blog συνδυάζει κείμενο, εικόνες, και συνδέσμους για άλλα blogs, ιστοσελίδες και άλλα μέσα σχετικά με το θέμα του. Τα περισσότερα blogs αποτελούνται πρώτιστα από κείμενο αν και πολλοί εστιάζουν στις φωτογραφίες, τα βίντεο ή τον ήχο. Προαιρετικά μπορούν να συμπεριληφθούν και κάποια σχόλια, που θέλει να παραθέσει αυτός που έχει συντάξει την καταχώρηση(post) ή κάποιος αναγνώστης του θέλοντας να πει τη γνώμη του σχετικά με αυτή ή να διορθώσει κάτι, διάφορες ετικέτες (tags) που έχουν να κάνουν με πράγματα που αναφέρονται σε αυτή ακόμα και σύνδεσμοι (links) σε ιστοσελίδες σχετικές με το

11 θέμα. Ένα blog μπορεί να καθοριστεί από το είδος των μέσων που ενσωματώνει κατά την προβολή του: ένα blog που περιέχει βίντεο καλείται vlog, αυτό που περιλαμβάνει συνδέσμους (links) σε ιστοσελίδες ή άλλα blogs λέγεται linklog, κάποιο που αποτελείται από φωτογραφίες ονομάζεται και photoblog. Τα πρώτα blogs εμφανίστηκαν το 1994 ενώ ο όρος «weblog» επινοήθηκε από τον Jorn Barger στις 17 Δεκεμβρίου του Αυτή η τεχνολογία συστημάτων επικοινωνίας βασικό σκοπό έχει την ενημέρωση και δεν αποτελεί σε μεγάλο βαθμό έναυσμα για τη σύσταση εικονικής κοινότητας Webcomic Το webcomic ή αλλιώς «ονλάιν» (online) comic (κόμικ) [8] είναι ουσιαστικά η έκδοση στο διαδίκτυο εικονογραφημένων ιστοριών από καρτούν έως νουβέλες και το διάβασμα αυτών από τους εκάστοτε χρήστες, χωρίς τη δυνατότητα περαιτέρω αλληλεπίδρασης. Πολλά δημοσιεύονται αποκλειστικά στο διαδύκτιο, ενώ μερικά δημοσιεύονται έντυπα αλλά διατηρούν ένα διαδικτυακό αρχείο για εμπορικούς ή καλλιτεχνικούς λόγους. Λόγω της εύκολης πρόσβασης του διαδικτύου σε κοινό, τα «ονλάιν» κόμικ άλλαξαν τύπο και μετατράπηκαν από τις κλασσικές περιοδικές εικονογραφημένες ιστορίες εντύπων σε ολόκληρα βιβλία και νουβέλες. Η ανάπτυξή τους συντέλεσε στη δημιουργία εικονικών κοινοτήτων γύρω από αυτά. Υπάρχουν ιστοσελίδες που διατηρούν καλλιτέχνες και με

12 χρήση forum και blogs, διατηρούν επαφές με τους θαυμαστές τους αλλά και με άλλους καλλιτέχνες. Το πρώτο webcomic βγήκε «ονλάιν» το 1986 με το όνομα T.H.E.Fox από τις Compuserver & Quantum Link IRC (Internet Relay Chat) Το IRC ( ή αλλιώς η Υπηρεσία τηλεδιάσκεψης στο Internet) αναπτύχθηκε από τον Jarkko Oikarinen τέλη Αυγούστου του 1988 στη Φιλανδία ως μία μορφή επικοινωνίας που σχεδιάστηκε με σκοπό την εξυπηρέτηση πολλών χρηστών παράλληλα και ελεύθερα, χωρίς να υπάρχει περιορισμός σε δύο μόνο ταυτόχρονους συμμετέχοντες. Έτσι τον Αύγουστο του 1988 αναπτύχθηκε το πρώτο software για IRC και "έτρεξε" από την διεύθυνση tolsen.oulu.fi. Βασίζεται στη δυνατότητα αποστολής μηνυμάτων μεταξύ πολλών ατόμων σε πραγματικό χρόνο μέσα από φόρα συζητήσεων γνωστά ως κανάλια (channels). Επίσης, υποστηρίζει και ιδιωτική επικοινωνία ενώ διαθέτει ένα αρκετά εξελιγμένο σύστημα διαχείρισης αρχείων που επιτρέπει στους χρήστες να χρησιμοποιούν τα διάφορα IRC για διαμοιρασμό τους (file sharing) [9]. Το IRC έχει δημιουργήσει και καταστήσει διαθέσιμη μια εντελώς νέα μορφή κατανεμημένης κοινωνίας με νέα δίκτυα κοινοτήτων όπου έχουν η δικιά τους διάλεκτο και κανόνες συμπεριφοράς. Λόγω του ότι το IRC δεν είναι ένα πρόσωπο με πρόσωπο ή φωνής με φωνή επικοινωνιακό μέσο και επειδή ως μέσο πρόσβασης χρησιμοποιείται ο υπολογιστής, συχνά χαλαρώνει τις ανθρώπινες αναστολές, ειδικά όταν οι χρήστες του μπορούν να υποδυθούν οποιαδήποτε ταυτότητα ή να διατηρήσουν ανωνυμία τόσο εύκολα όσο αλλάζοντας απλά το ψευδόνυμο τους (nick). Το ψευδόνυμο είναι το δικτυακό τους όνομα. Πολλοί χρήστες καταχωρούν το ψευδόνυμο τους ώστε να μπορούν να διατηρούν μια συνεχή ταυτότητα από μια συνομιλία σε μια άλλη. Πρόσφατα,

13 αναπτύχθηκαν παραλλαγές του IRC που χρησιμοποιούν γραφικά, όπως το Palace και το Microsoft Chat. Αυτές οι εφαρμογές χρησιμοποιούν γραφικά για να απεικονίσουν το κανάλι και καρτουνίστικους χαρακτήρες(avatars), με εκφράσεις προσώπου που δείχνουν συναισθήματα για να αναπαραστήσουν αληθινές εκφράσεις χρηστών. Παρόλο που ως πρόγραμμα πρόσβασης στην υπηρεσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε πρόγραμμα εξυπηρετουμένου για την υπηρεσία Telnet (telnet client), αυτός ο τρόπος καταντά εύκολα κουραστικός. Μία καλύτερη επιλογή είναι η χρήση προγραμμάτων πελατών όπως το mirc και το PIRCH. Υπάρχουν τρία βασικά κανάλια στο διαδίκτυο και πολυάριθμα μικρά. Αυτά τα δίκτυα χρησιμοποιούν παγκόσμιους κατανεμημένους εξυπηρέτες για IRC σε υπολογιστές συνδεδεμένους στο διαδίκτυο και δημιουγούν ένα παγκόσμιο δίκτυο το οποίο επιτρέπει στον καθένα να συνδεθεί και να συμμετάσχει σε εκατοντάδες ή και χιλιάδες κανάλια συζητήσεων. Τρία από τα μεγαλύτερα δίκτυα IRC είναι τα Efnet (Eris Free net), το Undernet και το DALnet. [10] Εξέλιξή του, τα επίσης γνωστά Instant Messengers (Υπηρεσίες Άμεσων Μηνυμάτων). Παρά όμως τα αρκετά πλεονεκτήματα στο τρόπο επικοινωνίας των χρηστών, η τεχνολογία αυτή αν και δημοφιλής έχει αξιολογηθεί ως αρκετά επισφαλής. Όπως σε κάθε δίκτυο έτσι και εδώ, υπάρχουν κακόβουλοι χρήστες που χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους πάνω στο μέσο για να κάνουν επιθέσεις σε άλλους χρήστες (π.χ. Επίθεση Άρνησης Υπηρεσίας / Denial Of Service Attack), να ξεγελούν χρήστες ώστε να τους αποκαλύπτουν προσωπικά τους στοιχεία ή και ακόμα να οργανώνουν συνάντηση με άτομα για αθέμιτους λόγους. Παρά όμως την ανασφάλεια και ανωνυμία αυτής της τεχνολογίας, η αίσθηση της κοινότητας είναι πιο δυνατή σε αυτό το μέσο από ότι στα blogs, λόγω τις «ισότιμης» συμμετοχής των ατόμων σε αντιδιαστολή με τη διάκριση μεταξύ του «ιδιοκτήτη» του blog που δημοσιεύει πληροφορίες και των υπόλοιπων χρηστών που περιορίζονται στον σχολιασμό

14 3.2.5 IM (Instant Messaging) Η Υπηρεσία Άμεσων Μηνυμάτων, ή όπως λέγεται ευρέως Instant messaging (IM), είναι μια μορφή άμεσα συνδεδεμένης (online) επικοινωνίας που επιτρέπει αλληλεπίδραση πραγματικού χρόνου (real-time interaction) μεταξύ προσωπικών υπολογιστών ή κινητών υπολογιστικών συσκευών. [11] Οι χρήστες μπορούν να ανταλλάξουν μηνύματα ιδιωτικά, όπως στην ηλεκτρονική αλληλογραφία( ) ή να ενταχθούν σε συζητήσεις ομάδων. Παρόλο που τα γραπτά μηνύματα παραμένουν ο πρωταρχικός τρόπος επικοινωνίας για το IM, η τεχνολογία έχει αναπτυχθεί σημαντικά από τις πρώτες εκδόσεις και τώρα επιτρέπει στους χρήστες να στέλνουν εικόνες, ήχο, αρχεία βίντεο καθώς και άλλα συννημένα αρχεία. Το πρώτο IM γνωστό ως «talk» εμφανίστηκε τη δεκαετία του 80 στα συστήματα UNIX. [16] και περιοριζόταν μόνο σε επικοινωνία μεταξύ δύο χρηστών. Πλέον, υπάρχουν πολλά τέτοια προγράμματα και αποτελούν το μέλλον στην ασύγχρονη επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο. Γνωστά είναι τα MSN messaging, Skype, Google Talk, Yahoo! Messenger, κ.τ.λ. Η λειτουργία τους βασίζεται σε προγράμματα εξυπηρετούμενους (clients) για τα οποία ο χρήστης διατηρεί μία λίστα επαφών, συνήθως τις διευθύνσεις των ατόμων με τα οποία επικοινωνεί. Το πρόγραμμα δίνει πληροφορία εάν το εκάστοτε άτομο στη λίστα επαφών είναι σε θέση να απαντήσει ή αν λείπει από τον υπολογιστή του, Οι τεχνολογίες που επιτρέπουν IM όπως η ασύρματη συνδεσιμότητα (wireless connectivity) και οι κινητές συσκευές (mobile devices) συναντώνται ευρέως. Την ίδια στιγμή, πολλοί κατασκευαστές των οποίων η πρωταρχική εργασία είναι κάτι διαφορετικό, συμπεριελαμβάνουν λειτουργία IM στα προϊόντα τους. Σχεδόν όλα τα συστήματα διαχείρησης γνώσης έχουν εργαλεία αποστολής μηνυμάτων (chat), από τα πιο επιμελημένα συστήματα που περιελαμβάνουν εικονάκια, ήχους και φωτογραφίες έως τα πιο απλά με στοιχειώδεις λειτουργίες που παρέχουν απλά κείμενο σε κουτάκια. Η αλληλεπιδραστική φύση του IM βρίσκεται πιο κοντά στην ομιλία από ότι

15 στην αλληλογραφία. Οι χρήστες του έχουν μια αίσθηση παρουσίας των άλλων χρηστών σαν να βρίσκονταν όλοι μαζί σε ένα δωμάτιο. Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία διευκολύνει το είδος της αλληλεπίδρασης πίσω-από-οθόνη(on-screen interaction) με τις διαστάσεις της απόστασης και της ασφάλειας, κάτι που είναι ιδιαίτερα άνετο. [12] Σε σχέση με τα προγράμματα IRC τα ΙΜs θεωρούνται περισσότερο ασφαλή καθώς μέσω IM (client client εφαρμογή) δημιουργείται ξεχωριστό κανάλι επικοινωνίας μόνο με τα άτομα που βρίσκονται στη λίστα επαφών ενώ αντίθετα σε ένα IRC (client server εφαρμογή) δεν υπάρχει έλεγχος για το ποιά άτομα βρίσκονται σε ένα συγκεκριμένο κανάλι κάθε χρονική στιγμή P2P (Peer-to-Peer) Τα συστήματα P2P ( ή αλλιώς ομότιμα συστήματα) αποτελούν κατά κύριο λόγω είδος αρχιτεκτονικής πάνω στην οποία βασίζονται πολλά προγράμματα και υπηρεσίες, παρά τύπος τεχνολογίας για σύσταση εικονικών κοινοτήτων. Για παράδειγμα, τα IMs που αναφέρθηκαν παραπάνω βασίζονται σε κάποιο βαθμό σε τεχνολογία P2P, και ο κύριος στόχος τους είναι η επικοινωνία μεταξύ είτε μεμονωμένων χρηστών είτε η επικοινωνία στα πλαίσια εικονικών κοινοτήτων. Θεωρούμε ότι αξίζει η ιδιαίτερη αναφορά στο P2P λόγω της ευρείας αποδοχής της συγκεκριμένης τεχνολογίας αλλά και λόγω της τάσης αναφοράς των διαφόρων προγραμμάτων ανταλλαγής αρχείων ως P2P. Ως αρχιτεκτονική το P2P είναι η δημιουργία συνδέσεων μεταξύ κόμβων υπολογιστών οι οποίοι ισότιμα παρέχουν ή χρησιμοποιούν δεδομένα και υπηρεσίες στο δίκτυο. Η κύρια χρήση της αρχιτεκτονικής είναι για ανταλλαγή αρχείων δεδομένων, ήχου και βίντεο ενώ αποτελεί ένα από τα μοντέλα-κλειδιά στη σύσταση του Διαδικτύου. Τεχνολογίες όπως το IRC και το IM βασίζονται είτε μερικώς είτε εξ ολοκλήρου, αντίστοιχα σε αυτή την αρχιτεκτονική. Τα ευρέως διαδεδομένα προγράμματα ανταλλαγής αρχείων που πλέον είναι γνωστά ως P2P File sharing αποτελούν ένα είδος εικονικής κοινότητας καθώς υπάρχει η έννοια της αμοιβαίας σχέσης των χρηστών. Ένας χρήστης γνωρίζει ότι το αρχείο που «κατεβάζει»

16 ανήκει σε άλλον χρήστη που αυτός με τη σειρά του μπορεί να «κατεβάζει»(download) αρχεία από τον προηγούμενο. [13] Wiki Ως wiki (γουίκι) εννοούμαι ένα είδος ιστοχώρου στον οποίο κάθε χρήστης από όλο τον κόσμο μπορεί να προσθέσει, να διαγράψει ή να αλλάξει τα περιεχόμενά του εύκολα και γρήγορα. Η λέξη wiki είναι μία συντομία της έκφρασης wiki wiki (γουίκι γουίκι) που στην αυτόχθονα γλώσσα των κατοίκων της Χαβάης σημαίνει ως επίθετο κάτι το «γρήγορο». Το πρώτο σύστημα wiki εγκαταστάθηκε στη Χαβάη για το σύστημα ενημέρωσης των δρομολογίων των λεωφορείων του διεθνές αεροδρομίου της Χονολουλού το 1995 από τον Ward Cunningham. Η δυνατότητα αυτή άμεσης πρόσβασης και χρήσης ενός ιστοχώρου όπου ο κάθε χρήστης έχει τη δύναμη αλλαγής της πολύ γρήγορα, χωρίς να έχει ιδιαίτερες γνώσεις HTML ή γλωσσών προγραμματισμού δίνει την ευχέρεια ανθρώπων από όλο τον κόσμο να συνεργαστούν σε διάφορα θέματα από επιστημονική έρευνα μέχρι την ενημέρωση της εκάστοτε κοινότητας. Κύριοι εκφραστές αυτού του μοντέλου τεχνολογίας είναι η δημοφιλέστερη ελεύθερη (GNU Free Documentation License) ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια Wikipedia, ο ιστοχώρος ψηφιακής εφημερίδας και ενημέρωσης Indymedia αλλά και ο ιστοχώρος συνεργασίας όλων των ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα edopolytexneio. [14]

17 3.2.8 WWW (World Wide Web) Το διαδίκτυο δεν είναι ένα πράγμα, ένα μέρος, μία μονάχα τεχνολογία ή ένας τρόπος διακυβέρνησης. Είναι μια συμφωνία John Gage, Διευθυντής Επιστημών, Sun Microsystems, Inc. To WWW( ή Παγκόσμιος Ιστός) θεωρείται η αρχιτεκτονική οπτικής του διαδικτύου μέσω HTML (Hypertext Markup Language). Στη πραγματικότητα το WWW ήταν ο πρώτος φυλλομετρητής ιστοσελίδων (web browser) και συντάκτης (editor) HTML που δημιουργήθηκε από τον Tim Berners Lee και είχε τη δυνατότητα χρήσης εκτός του πρωτοκόλλου FTP (File Transfer Protocol) και του πρωτοκόλλου HTTP (Hypertext Transfer Protocol) δημιουργία και αυτό, του ιδίου. Στις 26 Φεβρουαρίου του 1991 η παρουσίαση του WWW και των νεωτερισμών που εισήγαγε άλλαξαν τον τρόπο χρήσης τους Διαδικτύου εντελώς και για πάντα. Ως τότε δεν υπήρχε η έννοια της οπτικής απεικόνισης του Διαδικτύου. Η μαζική χρήση του HTTP αλλά και της HTML οδήγησαν στη σημερινή όψη του Διαδικτύου το οποίο ως πρόσφατο επικοινωνιακό φαινόμενο μπορεί να ερευνηθεί από πολλές οπτικές. Μία από αυτές είναι η δημιουργία εικονικών κοινοτήτων που αναπτύσσονται στα πλαίσια αυτού του «χαοτικού ιστού» και ερευνώνται από αυτή την εργασία. [15]

18 4 Εφαρμογή Κοινωνικής-Ψυχολογίας στις Εικονικές Κοινότητες Η παράγραφος αυτή ερευνά τις ψυχολογικές πτυχές των περιβαλλόντων που δημιουργούνται από τους υπολογιστές και το διαδίκτυο. Παρουσιάζει ένα εξελισσόμενο εννοιολογικό πλαίσιο για να καταλάβουμε το πώς οι άνθρωποι αντιδρούν και συμπεριφέρονται μέσα στον κυβερνοχώρο: αυτό που ονομάζεται "ψυχολογία του κυβερνοχώρου". Πολλές από τις κλασικές κοινωνικό-ψυχολογικές αρχές της δυναμικής των ομάδων μπορούν να εφαρμοστούν στην κατανόηση και τη βελτίωση της λειτουργίας των ομάδων των εικονικών κοινοτήτων - όπως τα ζητήματα σχετικά με την ηγεσία, τα σχέδια επικοινωνίας, τα όρια της ομάδας, τη συνοχή, τις συμμαχίες και τις υποομάδες. Εντούτοις, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κυβερνοχώρου, οι εικονικές ομάδες μπορούν επίσης να είναι αρκετά διαφορετικές από τις τις υπόλοιπες ομάδες. Οι επικοινωνία με κείμενο, γραφικά, ήχους και βίντεο,, η εξίσωση της θέσης και η ευκαιρία για την αλλαγή ή απόκρυψη της ταυτότητας κάποιου, είναι στοιχεία που χρησιμοποιούνται στις εικονικές ομάδες. Επομένως, νέες κοινωνικόψυχολογικές αρχές μπορεί να απαιτηθούν για να χαρακτηρίσουν αυτή την ποικίλη και ασυνήθιστη δυναμική των ομάδων του κυβερνοχώρου. Ο σχεδιασμός και η βελτίωση των εικονικών κοινοτήτων απαιτούν συνεργασία μεταξύ της παραδοσιακής και καινοτόμου ψυχολογικής θεωρίας. Επίσης, ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία, η κοινωνική ψυχολογία θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την τεχνολογία των υπολογιστών. 4.1 Οι βασικές ψυχολογικές ιδιότητες του κυβερνοχώρου Με την πρόοδο των υπολογιστών και των δικτύων - ειδικά του Διαδικτύου - μια νέα διάσταση ανθρώπινης εμπειρίας αναπτύσσεται γρήγορα. Ο όρος "κυβερνοχώρος" αναφέρεται τόσο συχνά που μπορεί να φανεί τετριμμένος και υπερβολικά εμπορευματοποιημένος. Εντούτοις, η εμπειρία που δημιουργείται από τους υπολογιστές και τα δίκτυα υπολογιστών μπορεί από πολλές απόψεις να γίνει κατανοητή ως ψυχολογική "διάσταση." Όταν οι χρήστες ανοίγουν τους υπολογιστές τους, εγκαθιστούν ένα πρόγραμμα, γράφουν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ή συνδέονται στην υπηρεσία

19 τους, αισθάνονται συχνά - συνειδητά ή υποσυνείδητα - ότι μπαίνουν σε έναν "χώρο" ή σε μία "διάσταση" που είναι γεμάτα με μια ευρεία σειρά εννοιών και σκοπών. Πολλοί χρήστες που συνδέονται σε ένα μακρινό υπολογιστή ή εξερευνούν το Διαδύκτιο περιγράφουν την εμπειρία σαν "ταξίδι" ή σαν "την κίνηση τους σε κάποιο μέρος". Όροι - μεταφορές όπως "κόσμοι," "περιοχές," ή "δωμάτια" είναι κοινά στην διάλεκτο των διαδυκτιακών δραστηριοτήτων. Σε ένα ακόμα βαθύτερο ψυχολογικό επίπεδο, οι χρήστες περιγράφουν συχνά το πώς ο υπολογιστής τους είναι μια επέκταση του μυαλού και της προσωπικότητάς τους - μια "διάσταση" που απεικονίζει τις προτιμήσεις, τις τοποθετήσεις, και τα ενδιαφέροντά τους. Στους ψυχαναλυτικούς όρους, οι υπολογιστές και ο κυβερνοχώρος μπορούν να γίνουν ένας τύπος "μεταβατικής διάστασης" η οποία είναι μια επέκταση του ενδοψυχικού κόσμου του ατόμου. Όπως διαβάζουν στην οθόνη το ταχυδρομείο, τα νέα της ομάδας πληροφόρησης ή ένα μήνυμα από έναν διαδικτυακό φίλο, μερικοί άνθρωποι αισθάνονται σαν το μυαλό τους να «συναντάται» με το μυαλό του άλλου. Όταν κάποιος δοκιμάζει τον κυβερνοχώρο ως αυτήν την επέκταση του, το μυαλό του είναι ανοικτό σε όλα τα είδη της φαντασίας που προβάλλονται σε αυτή τη διάσταση. Υπό ιδανικούς όρους, οι άνθρωποι το χρησιμοποιούν για να καταλάβουν καλύτερα τον εαυτό τους, σαν μια πορεία για την διερεύνηση της ταυτότητά τους δεδομένου της ταυτότητας των άλλων ανθρώπων. Υπό λιγότερο βέλτιστους όρους, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν αυτή την ψυχολογική διάσταση για να πραγματοποίησουν την φαντασία τους ή για να ξεφύγουν από απογοητεύσεις και ανησυχίες. [4.2] Ο εικονικός κόσμος είναι αρκετά διαφορετικός από τον πραγματικό κόσμο. Ψηφιοποιώντας τους ανθρώπους, τις σχέσεις και τις ομάδες επεκτάθηκαν τα όρια του πώς και πότε αλληλεπιδρούν οι άνθρωποι. Στη συνέχεια θα ερευνήσουμε μερικά από τα μοναδικά ψυχολογικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα του κυβερνοχώρου που δείχνουν το πώς οι άνθρωποι συμπεριφέρονται σε αυτήν την νέα κοινωνική διάσταση. Σε διαφορετικά εικονικά περιβάλλοντα παρατηρούμε διαφορετικούς συνδυασμούς συνεργασίας αυτών των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια ευδιάκριτη ψυχολογική ποιότητα σε κάθε περιβάλλον που καθορίζει το πώς οι άνθρωποι βιώνουν τους άλλους. Μπορούμε να σκεφτούμε αυτά τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ως θεμελιώδη στοιχεία ενός εννοιολογικού προτύπου για μια ψυχολογία του κυβερνοχώρου. Είναι σημαντικό να σημειωθεί εδώ ότι τα δέκα στοιχεία που περιγράφονται ακολούθως είναι μόνο μέρος της ιστορίας των εικονικών κοινοτήτων. Ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι συμπεριφέρονται στον κυβερνοχώρο θα είναι πάντα μια σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων του κυβερνοχώρου και των χαρακτηριστικών του κάθε προσώπου Μειωμένες Αισθήσεις Μπορείτε να δείτε ένα πρόσωπο στον κυβερνοχώρο τις εκφράσεις του προσώπου και την γλώσσα του σώματος του; Μπορείτε να ακούσετε τις αλλαγές στη φωνή του; Εάν ένα περιβάλλον στον κυβερνοχώρο περιλαμβάνει την οπτική ή/και ακουστική επικοινωνία αυτό θα έχει επιπτώσεις στο πώς οι άνθρωποι συμπεριφέρονται και στις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους. Τα παιχνίδια που χρησιμοποιούν πολυμέσα και τα κοινωνικά περιβάλλοντα καθώς και η τηλεδιάσκεψη και η τηλεφωνία μέσω

20 διαδικτύου είναι σίγουρα σημάδια πιο εξεζητημένων περιβάλλοντων επικοινωνίας. Εντούτοις, η «αισθητήρια» εμπειρία στον κυβερνοχώρο η θέαση, η ακοή και ο συνδυασμός τους - είναι ακόμα περιορισμένη. Ως επί το πλείστον οι άνθρωποι επικοινωνούν μέσω γραπτών κειμένων. Ακόμα και όταν η οπτικο-ακουστική τεχνολογία γίνεται αποδοτική και εύχρηστη, η ποιότητα των φυσικών και απτών αλληλεπιδράσεων - παραδείγματος χάριν, των χειραψιών, του χορού ή των αγκαλιασμάτων - θα είναι πολύ περιορισμένα ή ανύπαρκτα, τουλάχιστον στο κοντινό μέλλον Επικοινωνία με κείμενα Παρά τη μειωμένη ποιότητα αίσθησης, η μετάδοση κειμένων δεν πρέπει να υποτιμηθεί ως ισχυρή μορφή προσωπικής έκφρασης και διαπροσωπικού συσχετισμού. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, η σύγχρονη συνομιλία(chat), το στιγμιαίο μήνυμα (instant messaging), τα SMS και τα ημερολόγια(blogs) συνεχίζουν να είναι οι πιό κοινές μορφές κοινωνικής αλληλεπίδρασης για λόγους πέρα από την ευκολία της χρήσης τους και του χαμηλότερου κόστους έναντι των εργαλείων των πολυμέσων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αλλαγή της προσοχής σε διαφορετικές γνωστικές δυνατότητες, αντί της ομιλίας και της ακοής. Η δακτυλογράφηση των σκέψεων και το διάβασμα των σκέψεων των άλλων είναι ένας μοναδικός τρόπος για να παρουσιαστεί η ταυτότητα κάποιου, να γίνει αντιληπτή η ταυτότητα του στην ηλεκτρονική συντροφιά και να καθιερωθεί μια σχέση. Ειδικότερα, οι σχέσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου έχουν εξελιχθεί σε πολύ σύνθετη μορφή επικοινωνίας βασισμένη σε κείμενο Ευελιξία Ταυτότητας Το ότι οι άνθρωποι δεν επικοινωνούν πρόσωπο με πρόσωπο δημιουργεί μια περίεργη επίδραση στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν την ταυτότητά τους στον κυβερνοχώρο. Επικοινωνώντας μόνο με κείμενο υπάρχει η επιλογή να είναι ο εαυτός τους, να εμφανίσουν μόνο κάποια από τα μέρη της ταυτότητάς τους, να επινοήσουν κάποια διαφορετική ταυτότητα, ή να μείνουν απολύτως ανώνυμοι - σε μερικές περιπτώσεις, σχεδόν αόρατοι. Σε πολλά περιβάλλοντα, ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίζεται με οποιοδήποτε όνομα επιθυμεί. Οι κόσμοι πολυμέσων προσφέρουν επίσης την ευκαιρία να εκφραστεί κάποιος μέσω δισδιάστατων ή τρισδιάστατων ανθρώπινων απεικονίσεων (λιγότερο συχνά και μη ανθρώπινων) γνωστών ως "είδωλα"(avatars). Η ανωνυμία επικουρεί τον περιορισμό των αναστολών, κάτι που μπορεί να δράσει θετικά ή αρνητικά. Μερικές φορές οι άνθρωποι το χρησιμοποιούν για να εκφράσουν κάποια δυσάρεστη ανάγκη ή συγκίνηση. Ή τους επιτρέπει να είναι ανοικτοί για κάποιο προσωπικό ζήτημα που δεν θα μπορούσαν να συζητήσουν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία Μεταβαλόμενες αντιλήψεις Με το να κάθεσαι ήσυχα και να κοιτάς την οθόνη του υπολογιστή μπορεί να αλλάξει η κατάσταση της συνείδησης σου. Καθώς χρησιμοποιούν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

21 μερικοί άνθρωποι, βιώνουν κάτι σαν μία «ανάμιξη» του μυαλού τους με αυτό του ανθρώπου που επικοινωνούν. Στους φανταστικούς κόσμους πολυμέσων - όπου οι άνθρωποι μπορούν να αλλάζουν σχήμα, να μιλήσουν μέσω ηλεκτρονικά μυνήματα, να περπατήσουν μέσα από τοίχους, να δημιουργήσουν αυθόρμητα αντικείμενα από το πουθενά ή να έχουν διάφορα είδη φανταστικών δυνάμεων - η εμπειρία γίνεται σουρρεαλιστική. Μιμείται μια κατάσταση της συνείδησης που μοιάζει με τα όνειρα. Αυτές οι μεταβαλόμενες και «ονειρικές» καταστάσεις συνείδησης στον κυβερνοχώρο μπορούν να δείξουν το γιατί είναι τόσο ελκυστικός για μερικούς ανθρώπους Εξισωμένη Κοινωνική Θέση Στις περισσότερες περιπτώσεις, όλοι οι χρήστες από τη στιγμή που έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο έχουν ίσες ευκαιρίες έκφρασης του εαυτού τους μέσα από αυτό. Ο καθένας - ανεξάρτητα από τη θέση, τον πλούτο, τη φυλή, το φύλο, κ.λπ... - αρχίζει σε ένα πεδίο δραστηριότητας ίσων ευκαιριών. Αυτό αποκαλείται "καθαρή δημοκρατία." Αν και η θέση κάποιου στον εξωτερικό κόσμο τελικά θα ασκήσει κάποια επίδραση στη ζωή κάποιου στον κυβερνοχώρο, υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό το καθαρό ιδανικό δημοκρατίας. Αυτό που καθορίζει την επιρροή στους άλλους είναι η ικανότητά στην επικοινωνία (συμπεριλαμβανομένου των δεξιοτήτων στο γράψιμο), η εμμονή, η ποιότητα των ιδεών και η τεχνογνωσία Αφηρημένος Χώρος Η γεωγραφική απόσταση δημιουργεί μικρή διαφορά στην επικοινωνιά. Ένας μηχανικός στη Γερμανία συνομιλεί με μια γυναίκα με επιχειρήσεις από την Καλιφόρνια σε έναν κεντρικό υπολογιστή που βρίσκεται στην Αυστραλία. Τελικά ο κόσμος είναι μικρός. Η διαφορετική γεωγραφική θέση έχει σημαντικές επιπτώσεις στους ανθρώπους με μοναδικά ενδιαφέροντα ή ανάγκες. Στην ζωή τους στον «πραγματικό» κόσμο, μπορεί να μην είναι σε θέση να βρούν κάποιους κοντά τους που να μοιράζονται το ίδιο ενδιαφέρον ή ανάγκη, αλλά στον κυβερνοχώρο αυτό είναι εύκολο. Για τις ομάδες υποστήριξης που αφιερώνονται στη βοήθεια των ανθρώπων με προβλήματα αυτό μπορεί να είναι ένα πολύ ευεργετικό χαρακτηριστικό γνώρισμα του κυβερνοχώρου. Για ανθρώπους με αντικοινωνικά χαρακτηριστικά, αυτό μπορεί να είναι ένα πολύ αρνητικό χαρακτηριστικό γνώρισμα του κυβερνοχώρου Χρονική ευελιξία Ο όρος "σύγχρονη επικοινωνία" περιλαμβάνει ανθρώπους που κάθονται στον υπολογιστή τους συγχρόνως (δηλ. σε "πραγματικό χρόνο") και επικοινωνούν ο ένας με τον άλλον μέσω του διαδικτύου. Δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα δωμάτια συνομιλίας και η υπηρεσία στιγμιαίων μηνυμάτων (instant messaging). Αφ' ετέρου, τα forum, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και οι ομάδες πληροφόρησης(newsgroups) περιλαμβάνουν την "ασύγχρονη επικοινωνία" που δεν απαιτεί την αλληλεπίδραση των χρηστών την ίδια στιγμή. Και στην ασύγχρονη και στην σύγχρονη επικοινωνία (με

22 εξαίρεση την τηλεδιάσκεψη και την διαδικτυακή τηλεφωνία), υπάρχει μια επιμήκυνση του χρόνου. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας(chat) μεσολαβούν αρκετά δευτερόλεπτα ή λεπτά για να δοθεί απάντηση στο άλλο πρόσωπο - μια σημαντικά πιο μακροχρόνια καθυστέρηση απ' ό,τι στις πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλίες. Στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στα ημερολόγια (blogs) και στις ομάδες πληροφόρησης(newsgroups) μπορούν να μεσολαβήσουν ώρες, ημέρες ή ακόμα και εβδομάδες πριν δοθεί απάντηση. Αυτό παρέχει μια κατάλληλη "ζώνη αντανάκλασης." Σε σύγκριση με την επικοινωνία πρώτου προσώπου, υπάρχει περισσότερος χρόνος για ανασκόπηση των πραγμάτων και την σύνθεση μιας απάντησης. Μερικοί νέοι χρήστες του διαδικτύου περνούν από μια περίοδο προσαρμογής σε αυτήν τη νέα χρονική εμπειρία. Παραδείγματος χάριν, μπορεί να αναμένουν μια απάντηση στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τους, αμέσως. Καθώς ενθουσιάζονται από την υπηρεσία του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, υποθέτουν (ίσως ασυναίσθητα) ότι η απάντηση του συνεργάτη τους θα προσεγγίσει το ρυθμό μιας συνομιλίας πρώτου προσώπου. Οι πεπειραμένοι χρήστες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εκτιμούν τα πλεονεκτήματα της χρονικής καθυστέρησης και μπορούν να καταλάβουν ότι διαφορετικοί χρήστες έχουν διαφορετικό ρυθμό απαντήσεων των μηνυμάτων. Ο χρόνος στον κυβερνοχώρο είναι συμπυκνωμένος. Εάν κάποιος χρήστης είναι μέλος μιας εικονικής κοινότητας για αρκετούς μήνες, μπορεί να θεωρείται ο "παλιός". Τα περιβάλλοντα του διαδικτύου αλλάζουν γρήγορα επειδή είναι πολύ ευκολότερο να γραφτεί και να ξαναγραφτεί το λογισμικό από ότι να ολοκληρωθεί το χτίσιμο με τούβλα, ξύλο και σίδηρο. Επίσης, οι άνθρωποι σε αυτά και η ιδιότητα μέλους σε ομάδες αλλάζει γρήγορα λόγω της ευκολίας της κίνησης στον κυβερνοχώρο. Η υποκειμενική αίσθηση του χρόνου μας, συνδέεται στενά με το ποσοστό των αλλαγών στον κόσμο στον οποίο ζούμε. Με το περιβάλλον των εικόνων, των ήχων και των ανθρώπων που αλλάζουν τόσο γρήγορα στον κυβερνοχώρο, η εμπειρία του χρόνου φαίνεται να επιταχύνει Κοινωνική πολλαπλότητα Με σχετική ευκολία, ένα πρόσωπο μπορεί να έρθει σε επαφή με τους ανθρώπους από όλα τα κοινωνικά στρώματα και να επικοινωνήσει με εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες ανθρώπους. Μπορεί κάποιος να κάνει πολλές σχέσεις και να εξαπατήσει πολλούς σε μια μικρή χρονική περίοδο, όπως σε μια συνομιλία, χωρίς οι άλλοι να γνωρίζουν την πράξη του. Με τη δημοσίευση ενός μηνύματος σε ένα ημερολόγιο ή σε έναν πίνακα συζήτησης(forum) - που διαβάζεται από πολλούς χρηστες - οι άνθρωποι μπορούν να βρουν άλλους οι οποίοι ταιριάζουν ακόμη και με τα πιο ενδόμυχα ενδιαφέροντα τους. Χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης, μπορούν να ψάξουν τα εκατομμύρια των σελίδων προκειμένου να εστιάσουν την προσοχή τους πάνω σε συγκεκριμένους ανθρώπους και ομάδες. Το διαδίκτυο θα γίνει ισχυρότερο όσο τα εργαλεία που εξυπηρετούν εύρεση, φιλτράρισμα και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους και ομάδες γίνονται αποτελεσματικότερα. Αλλά γιατί επιλέγουμε μόνο μερικούς τύπους ανθρώπων για να επικοινωνήσουμε και όχι άλλους; Αυτό οφείλεται σε ένα φαινόμενο που είναι γνωστό στους ψυχολόγους. Ένας χρήστης ενεργεί ασυναίσθητα - καθώς επίσης και συνειδητά με προτιμήσεις και επιλογές - στην επιλογή των φίλων, των εραστών και των εχθρών. Αυτό μας καθοδηγεί προς συγκεκριμένους τύπους ανθρώπων που καλύπτουν τις ελλοχεύουσες συγκινήσεις και ανάγκες μας. Πιεσμένοι από τις κρυμμένες προσδοκίες,

23 επιθυμίες και τους φόβοι, αυτός ο ασυναίσθητος μηχανισμός φιλτραρίσματος έχει στη διάθεσή του μια σχεδόν άπειρη λίστα από ενναλακτικές για να επιλέξει. Ίσως πρέπει να δεχτούμε ότι, όπου και αν κινούμαστε στον κυβερνοχώρο ή όσο και αν θέλουμε να ξεφύγουμε από την πραγματικότητα για λίγο, πάντα συναντάμε τελικά τον εαυτό μας Μονιμότητα των Εγγραφών Οι περισσότερες διαδικτυακές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων της αλληλογραφίας του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, του πίνακα μηνυμάτων και της συνομιλίας, μπορούν να καταγραφούν και να σωθούν σε ένα αρχείο υπολογιστών. Αντίθετα από τις πραγματικές αλληλεπιδράσεις, ο χρήστης στον κυβερνοχώρο μπορεί να διατηρήσει ένα μόνιμο αρχείο αυτών που ειπώθηκαν. Επειδή αυτές οι αλληλεπιδράσεις είναι καθαρά βασισμένες σε έγγραφα, μπορούμε ακόμη και να προχωρήσουμε ώστε να πούμε ότι η σχέση μεταξύ των ανθρώπων είναι τα έγγραφα και ότι η σχέση μπορεί ολόκληρη να καταγραφεί μόνιμα. Αυτά τα αρχεία είναι πολύ πρακτικά στο χρήστη. Υπάρχει η δυνατότητα να βιωθεί η ίδια εμπειρία και να επαναξιολογηθεί οποιοδήποτε κομμάτι της σχέσης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί κείμενο με φράσεις σε εισαγωγικά ως επανατροφοδότηση μιας προηγούμενης συζήτησης στον άλλο ομιλητή Αν και η δυνατότητα της καταγραφής έχει πολλά πλεονεκτήματα, υπάρχει κι ένα μειονέκτημα. Επειδή οι άνθρωποι ξέρουν ότι όλα που λένε και κάνουν στον κυβερνοχώρο μπορούν να καταγραφούν και να ανιχνευτούν, τους δημιουργείται ανησυχία, δυσπιστία ακόμη και παράνοια. Θα έπρεπε να είμαι προσεκτικός για αυτά που λέω και για όπου πηγαίνω; Ποιος θα μπορούσε να έχει πρόσβαση σε αυτά τα αρχεία; Η Αποτυχία των Μέσων Όλοι αναμένουμε τους υπολογιστές μας και το διαδίκτυο να αλληλεπιδρά με μας. Εντούτοις, ανεξάρτητα από το πόσο σύνθετα και περίπλοκα είναι τα ηλεκτρονικά μας εργαλεία, θα υπάρχουν πάντα στιγμές όπου θα αποτυγχάνουν. Θα υπάρχουν στιγμές όπου το λογισμικό και το υλικό δεν θα λειτουργούν ορθά, λόγω θορύβου στην επικοινωνία και διακοπή των δικτυακών συνδέσεων, βλαβών στο υλικό ή άλλους λόγους. Η απογοήτευση και ο θυμός που βιώνουμε σε αντίδραση αυτών των αποτυχιών λένε κάτι για τη σχέση μας με τις μηχανές και το διαδίκτυο - κάτι για την εξάρτησή μας από αυτές και για την ανάγκη μας να τις ελέγξουμε. Ευτυχώς, μερικά υπολογιστικά περιβάλλοντα επικοινωνιών λειτουργούν καλύτερα από άλλα. Αυτές οι διαφορές στην αξιοπιστία, στην προβλεψιμότητα και στην εξάρτηση φέρνουν σημαντικά ψυχολογικά αποτελέσματα. 4.2 Το Φαινόμενο της Χαλάρωσης των Αναστολών στις Εικονικές Κοινότητες Είναι ευρέως γνωστό ότι οι άνθρωποι λένε και κάνουν πράγματα στον κυβερνοχώρο που δεν θα έλεγαν συνήθως ή δεν θα έκαναν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία. Χαλαρώνουν περισσότερο οι αναστολές και εκφράζονται πιό ανοιχτά. Οι ερευνητές το

24 ονομάζουν αυτό " Φαινόμενο Χαλάρωσης των Αναστολών"(The Online Disinhibition Effect) και υποστηρίζουν ότι αυτό είναι δίκοπο μαχαίρι. Μερικές φορές οι άνθρωποι μοιράζονται τις πολύ προσωπικές τους εμπειρίες με άλλους. Αποκαλύπτουν μυστικές συγκινήσεις, φόβους και επιθυμίες ή παρουσιάζουν ασυνήθιστες πράξεις ευγένειας και γενναιοδωρίας. Μπορούμε να πούμε ότι αυτό είναι μια καλή μορφή αυτού του φαινομένου. Από την άλλη, το φαινόμενο αυτό μπορεί να μην είναι και τόσο καλοκάγαθο όταν λόγω τις έλλειψης αναστολών χρησιμοποιείται αγενή γλώσσα, σκληρές κριτικές, θυμός, έχθρα ακόμη και απειλές. Ή όταν οι άνθρωποι εξερευνούν το σκοτεινό κόσμο του διαδικτύου και των κοινοτήτων, με πορνογραφία και βία, περιβάλλοντα που δεν θα επισκέπτονταν ποτέ στον πραγματικό κόσμο. Στην καλοκάγαθη πλευρά, το φαινόμενο δείχνει μια προσπάθεια να καταλάβει και να εξερευνήσει κάποιος τον εαυτό του, να αντιμετωπίσει και να λύσει νέα προβλήματα ώστε να βρει νέους τρόπους ζωής. Μερικές φορές, η αρνητική πλευρά του φαινομένου, χρησιμοποιείται σαν μια τυφλή κάθαρση για την καταπολέμηση των ανήθικων επιθυμιών.τι προκαλεί όμως αυτό το φαινόμενο; Τι συμβαίνει στον κυβερνοχώρο που χαλαρώνει τα ψυχολογικά εμπόδια που εμποδίζουν την απελευθέρωση αυτών των εσωτερικών συναισθημάτων και αναγκών; Διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν την κατάσταση. Για μερικούς ανθρώπους, μόνο ένας ή δύο λόγοι διεκδικούν την μερίδα του λέοντος στην απάντηση αυτής της ερώτησης. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως αυτοί οι παράγοντες αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, αλληλοσυμπληρώνονται και καταλήγουν σε μια πιό σύνθετη και ενισχυμένη επίδραση. Στις ακόλουθες παραγράφους παρατίθενται συνοπτικά μερικοί από τους παράγοντες αυτούς Δεν με ξέρετε (διαχωρίσιμη ανωνυμία) Καθώς κινείστε στο διαδίκτυο, οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που συναντάτε δεν μπορούν να γνωρίζουν το ποιοι είστε. Οι χειριστές συστημάτων και μερικοί καλοί γνώστες της τεχνολογίας, ίσως να μπορούν να ανιχνεύσουν την ηλεκτρονική σας διεύθυνση ή την διεύθυνση διαδικτύου σας, αλλά ως επί το πλείστον, οι άνθρωποι ξέρουν μόνο ό,τι τους λέτε για τον εαυτό σας. Εάν επιθυμείτε, μπορείτε να κρατήσετε την ταυτότητά σας κρυμμένη. Όταν οι άνθρωποι μπορούν να διαχωρίσουν τις ενέργειες και την ταυτότητα τους από τον πραγματικό κόσμο, αισθάνονται λιγότερο τρωτοί για να ανοιχτούν. Οτιδήποτε λένε ή κάνουν δεν μπορεί να συνδεθεί άμεσα με το υπόλοιπο των ζωών τους. Δεν είναι απαραίτητο να είναι κύριοι της συμπεριφοράς τους στο πλαίσιο του ποιοι "πραγματικά" είναι. Για παράδειγμα, αν προκαλέσουν εχθρικά συναισθήματα, δεν ειναι απαραίτητο να πάρουν την ευθύνη των ενεργειών τους. Στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι μπορεί ακόμη και να πειστούν ότι αυτές οι συμπεριφορές "δεν είναι καθόλου ο πραγματικός τους εαυτός." Στην ψυχολογία αυτό καλείται "διαχωρισμός." Δεν μπορείτε να με δείτε (αορατότητα) Σε πολλά εικονικά περιβάλλοντα, οι άλλοι άνθρωποι δεν μπορούν να σας δουν. Δεδομένου ότι κινήστε βιαστικά στους ιστοχώρους, στους πίνακες μηνυμάτων και επικοινωνίας και στα δωμάτια συνομιλίας, οι υπόλοιποι άνθρωποι μπορεί να μην γνωρίζουν καν ότι είστε εκεί - με την πιθανή εξαίρεση των χειριστών των ιστοχώρων και

25 άλλων χρηστών που έχουν πρόσβαση σε εργαλεία λογισμικού τα οποία μπορούν να ανιχνεύσουν την κυκλοφορία των χρηστών. Αυτή η αορατότητα δίνει στους ανθρώπους το θάρρος να ταξιδέψει σε μέρη και να κάνει πράγματα που δεν θα έκανε στον πραγματικό κόσμο Θα τα πούμε αργότερα (ασύγχρονη επικοινωνία) Στους πίνακες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μηνυμάτων, η επικοινωνία είναι ασύγχρονη. Οι άνθρωποι δεν αλληλεπιδρούν ο ένας με τον άλλον στον πραγματικό χρόνο. Σε κάποιους μπορεί να τους πάρει λεπτά, ώρες, ημέρες ή ακόμα και μήνες για να απαντήσουν σε κάτι που λέτε. Καθώς δεν χρειάζεται άμεση απάντηση, η αντίδραση μπορεί να είναι αρκετά διαφορετική. Στην πραγματική ζωή, θα ήταν σαν να λέμε κάτι σε κάποιον, αναστέλλοντας μαγικά τον χρόνο προτού απαντήσει, και έπειτα να επιστρέφουμε στη συνομιλία όταν θα είμαστε πρόθυμοι και ικανοί να ακούσουμε την απάντηση. Η άμεση επανατροφοδότηση από τους άλλους τείνει να έχει μια πολύ ισχυρή επίδραση στην τρέχουσα ροή, του κατά πόσο οι άνθρωποι, αποκαλύπτουν πράγματα σχετικά με τον εαυτό τους. Στην ηλεκτρονική επικοινωνία, όπου υπάρχουν καθυστερήσεις στην επανατροφοδότηση, ο οιρμός της σκέψης των ανθρώπων μπορεί να εκφραστεί πιο σταθερά και πιο γρήγορα προς τις βαθύτερες εκφράσεις των όσων σκέφτονται και αισθάνονται. Μερικοί άνθρωποι μπορούν ίσως και να βιώνουν την ασύγχρονη επικοινωνία σαν την αίσθηση του "τρέχω μακριά ή απομακρύνομαι" εφόσον δημοσιεύσουν ένα προσωπικό, συναισθηματικό ή εχθρικό μήνυμα. Φαίνεται ασφαλής αυτού του τύπου η εξωτερίκευση, όπου οι πράξεις μπορούν να αφεθούν έξω από την πραγματικότητα Είναι απλά ένα παιχνίδι (διαχωρίσιμη φαντασία) Εάν συνδυάσουμε την υποσυνείδιτη αυτοκρατία με την εύκολη διαφυγή στον κυβερνοχώρο, παίρνουμε μια ελαφρώς διαφορετική δύναμη που ενισχύει το φαινόμενο της χαλάρωσης των αναστολών. Οι άνθρωποι μπορούν να θεωρήσουν ότι οι φανταστικοί χαρακτήρες που "δημιούργησαν" υπάρχουν σε ένα διαφορετικό διάστημα, ότι η εικονική τους προσωπικότητα μαζί με αυτή των άλλων κατοικούν σε μια άλλη διάσταση, σε έναν ονειρικό κόσμο, ξεχωριστό, διαφορετικό και χωρίς τις απαιτήσεις και τις ευθύνες του πραγματικού κόσμου Όλοι είμαστε ίσοι (ελαχιστοποιώντας τις αρχές) Στον εικονικό κόσμο η θέση ενός προσώπου στην κοινωνία μπορεί να μην είναι γνωστή στους άλλους και να μην ασκεί τόσο πολλή επίδραση όπως ασκεί στον πραγματικό κόσμο. Εφόσον οι άνθρωποι δεν μπορούν να σας δουν δεν ξέρουν εάν είστε ο Πρόεδρος μιας σημαντικής αλυσίδας εταιριών που κάθεται στο ακριβό γραφείο του ή κάποιο "συνηθισμένο" πρόσωπο που κάθεται στο σπίτι μπροστά από τον υπολογιστή. Ακόμα κι αν οι άνθρωποι ξέρουν κάτι για την θέση και τη δύναμη σας, αυτό μπορεί να έχει ελάχιστη σημασία στην εικονική παρουσία και επιρροή σας. Στις περισσότερες

26 περιπτώσεις, ο καθένας στο διαδίκτυο έχει μια ίση ευκαιρία στην προσωπική έκφραση. Ο καθένας - ανεξάρτητα από τη θέση, τον πλούτο, τη φυλή, το φύλο, κ.λπ... ξεκινά σε ένα πεδίο δραστηριότητας ίσων ευκαιριών. Αν και η θέση κάποιου στον εξωτερικό κόσμο μπορεί τελικά να ασκήσει κάποια επίδραση στις δυνάμεις κάποιου στον κυβερνοχώρο, το τί καθορίζει συνήθως την επιρροή σας στους άλλους, είναι η ικανότητά στην επικοινωνία (συμπεριλαμβανομένου των δεξιοτήτων γραψίματος), η εμμονή, η ποιότητα των ιδεών και η τεχνογνωσία σας Είναι αληθινός αυτός ο εαυτός; Μήπως η επίδραση αυτού του φαινομένου απελευθερώνει τις εσωτερικές ανάγκες, τις συγκινήσεις και τις ιδιότητες που βρίσκονται πίσω από την επιφανειακή προσωπικότητα; Μήπως αποκαλύπτει τον "αληθινό εαυτό"; Παραδείγματος χάριν, μια γυναίκα με καταπιεσμένο θυμό εξαπολύει την εχθρότητά της σε διαδυκτιακούς φίλους, παρουσιάζοντας με αυτόν τον τρόπο το πώς αισθάνεται πραγματικά ή ένα ντροπαλό άτομο εκφράζει ανοιχτά την κρυμμένη του αγάπη για το σύντροφο του. Μερικοί άνθρωποι υποστηρίζουν ότι είναι περισσότερο ο εαυτός τους στον κυβερνοχώρο. Εάν η προσωπικότητα συντίθεται από στρώματα, με έναν αληθινό εαυτό θαμμένο κάτω από επιφανειακές άμυνες και τους φαινομενικά επιφανειακούς ρόλους των καθημερινών κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, μήπως η επίδραση αυτού του φαινομένου απελευθερώνει εκείνο τον αληθινό εαυτό; Αυτό είναι ένα δελεαστικό συμπέρασμα. Στην πραγματικότητα, η ίδια η έννοια του αληθινού εαυτού είναι δελεαστική επειδή είναι χρήσιμη στο να βοηθά τους ανθρώπους να ξεκαθαρίζουν τις εμπειρίες τους στο πώς και τι εκφράζουν στους άλλους για τον εαυτό τους. Η έννοια λειτουργεί επίσης καλά, σε μια ανθρωπιστική προσέγγιση, ως κινητήριο εργαλείο στο στάδιο της εύρεσης του εαυτού. Εντούτοις, μια περιεκτική ψυχολογική καθώς επίσης και φιλοσοφική ανάλυση αποκαλύπτει περιπλοκές μέσα αυτό το πράγμα που ονομάζεται εαυτός. Σε μια σε βάθος εξερεύνηση επίδρασης αυτού του φαινομένου, η ιδέα του αληθινού εαυτού είναι πάρα πολύ διφορούμενη, αυθαίρετη και στοιχειώδης ώστε να χρησιμεύσει ως έννοια

27 5 Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός της Πλατφόρμας V-Class Προκειμένου το λογισμικό να υποστηρίζει τις εικονικές κοινότητες με τα χαρακτηριστικά που περιγράφηκαν στις προηγούμενες παραγράφους, είναι απαραίτητο να είναι προσβάσιμο μέσω του διαδικτύου και ειδικότερα μέσα από περιβάλλον WWW, το οποίο αποτελεί και την πιο διαδεδομένη προσέγγιση στην πρόσβαση πληροφορίας από γεωγραφικά κατανεμημένες και ετερογενείς σε εξοπλισμό κοινότητες την τρέχουσα περίοδο. Συνακόλουθα, το περιβάλλον υλοποίησης θα πρέπει να περιλαμβάνει έναν εξυπηρέτη σελίδων διαδικτύου, ο οποίος θα τροφοδοτεί τα μέλη της κοινότητας με σελίδες που θα περιέχουν το κατάλληλα διαμορφωμένο κατά περίσταση περιεχόμενο. Το περιεχόμενο θα πρέπει να διαμορφώνεται δυναμικά, καθώς δεδομένα μπορούν να προστίθενται, να αφαιρούνται ή να τροποποιούνται ανά πάσα χρονική στιγμή, και οι αλλαγές αυτές πρέπει να αντικατοπτρίζονται στο περιεχόμενο που αποστέλλεται στα μέλη της κοινότητας. Για την αποθήκευση του πληροφοριακού περιεχομένου της πλατφόρμας απαιτείται μία βάση δεδομένων, καθώς είναι το λογισμικό που καλύτερα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις για ευέλικτη και προτυποποιημένη διαχείριση δεδομένων, ενώ ειδική μέριμνα απαιτείται για τη διαχείριση πληροφοριακών αντικειμένων δυνητικά μεγάλου όγκου (π.χ. έγγραφα, καταγραφές ενεργειών κ.λπ.), καθώς τα περισσότερα συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων δεν χειρίζονται αποτελεσματικά αντικείμενα τέτοιου τύπου. Για τον λόγο αυτό επιλέχθηκε ένα μεικτό σχήμα, όπου τα πληροφοριακά αντικείμενα δυνητικά μεγάλου όγκου αποθηκεύονται στο σύστημα αρχείων, ενώ στη βάση δεδομένων αποθηκεύεται η πληροφορία για το που βρίσκονται τα αντικείμενα αυτά (διαδρομή συστήματος αρχείων). Βάσει των ανωτέρω, διαμορφώνεται η συνολική αρχιτεκτονική του λογισμικού, η οποία απεικονίζεται στο σχήμα

28 . Σχήμα 1. Αρχιτεκτονική λογισμικού. Τα επιμέρους συστατικά της εφαρμογής και η αιτιολόγηση για την επιλογή του κάθε στοιχείου της παρατίθενται στις ακόλουθες παραγράφους. 5.1 Σχήμα ιστοσελίδων πλατφόρμας Σε έναν επισκέπτη παρουσιάζεται η οθόνη καλωσορίσματος της πλατφόρμας όπου μπορεί να ενημερωθεί για τη λειτουργικότητα της υπηρεσίας από τις ιστοσελίδες Θέματα συζητήσεων, Χρήσιμα εγχειρίδια και έγγραφα και Επικοινωνία και να εγγραφεί από την Εγγραφή χρήστη. Από αυτήν επιλέγεται και ο τύπος του επιπέδου (e- Classroom ή v-classroom) που θέλει να χρησιμοποιήσει ο εγγεγραμμένος χρήστης. Μετά την αυθεντικοποίηση του στο σύστημα εμφανίζεται η αρχική οθόνη για συνδεδεμένους χρήστες. Από αυτήν υπάρχει η επιλογή για διαχείριση των στοιχείων του μέσω του επιπέδου καταλόγου λειτουργιών (Οθόνη καταλόγου λειτουργιών) και (ανάλογα με την προηγούμενη επιλογή) είσοδος στα επίπεδα e-classroom ή v-classroom. Από τη σελίδα Αρχική οθόνη επιπέδου e-classroom υπάρχουν οι επιλογές για ατομική εργασία (μέσω της σελίδας Ατομική εργασία χρήστη ), η είσοδος στη μόνιμα ανοικτή συνεδρία έργου (ιστοσελίδα Έργο ) ή σε κάποια προγραμματισμένη συνάντηση (ιστοσελίδα Συνάντηση ). Παρακάτω φαίνεται το σχήμα ιστοσελίδων της πλατφόρμας V-Class

29 Σχήμα 2. Ιεραρχικός σχεδιασμός των ιστοσελίδων 5.2 Καταγραφή Προδιαγραφών Υλικού και Λογισμικού Κεντρικό Σύστημα 1. Μεγάλη ποσότητα γρήγορης μνήμης ώστε το σύστημα να μπορεί να ανταπεξέλθει σε μεγάλο αριθμό χρηστών. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: 1GΒ DDR 400Mhz 2. Γρήγορος επεξεργαστής ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει σε ταυτόχρονη σύγχρονη επικοινωνία πολλών χρηστών. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: AMD Athlon 64 X ή Intel Pentium M Μόνιμη σύνδεση στο διαδίκτυο μέσω γραμμής υψηλής ταχύτητας ώστε να μπορούν να εξυπηρετούνται ταυτόχρονα πολλοί χρήστες χωρίς να παρουσιάζεται δικτυακή καθυστέρηση. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: DSL 1024Kbps 4. Περιβάλλον Java SE 6 και Java EE 5 5. Λογισμικό εξυπηρέτη Web Apache Tomcat 6.X ή άλλο εξυπηρέτη Web με υποστήριξη σελίδων JSP Προτεινόμενες Απαιτήσεις: Apache και JSP Λογισμικό Συστήματος Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων Προτεινόμενες Απαιτήσεις: MySQL

30 5.2.2 Υπολογιστής Διαχειριστή 1. Σύνδεση στο διαδίκτυο και πρόσφατη έκδοση προγράμματος πλοήγησης (web browser) με plug in για συμβατότητα με Java Applets για διαχείριση μέσω της ιστοσελίδας διαχειριστή. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: Internet Explorer 7.0, Mozilla Firefox , Opera 9.21 ή Safari Σύνδεση στο δίκτυο του κεντρικού υπολογιστή για το σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων ούτως ώστε να μπορεί να γίνεται διαχείριση χαμηλότερου επιπέδου, επέμβαση στο σχήμα της βάσης ή τα δεδομένα Υπολογιστής Χρήστη 1. Σύνδεση στο διαδίκτυο. Όσο μεγαλύτερο είναι το εύρος ζώνης που διαθέτει ο εκάστοτε χρήστης, τόσο πιο εύκολα και γρήγορα θα επικοινωνεί με τους άλλους χρήστες και θα εργάζεται στην πλατφόρμα. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: PSTN 56Κ 2. Πρόσφατη Έκδοση προγράμματος πλοήγησης για την πλοήγηση στο σύστημα με plug in για συμβατότητα με Java Applets. Προτεινόμενες Απαιτήσεις: Internet Explorer 7.0, Mozilla Firefox , Opera 9.21 ή Safari

31 6 Γλώσσες υλοποίησης της εφαρμογής 6.1 Λόγοι Επιλογής της Γλώσσας JSP Η τεχνολογία των JSPs επιτρέπει την ανάπτυξη και εύκολη συντήρηση, πλούσιων σε πληροφορία, δυναμικών ιστοσελίδων, οι οποίες είναι ανεξάρτητες πλατφόρμας υλοποίησης. Βασικό χαρακτηριστικό της αποτελεί ο διαχωρισμός της διεπαφής χρήστη (user interface) από τη διαδικασία παραγωγής περιεχομένου, επιτρέποντας έτσι στον σχεδιαστή να αλλάζει ολόκληρη τη σελίδα, χωρίς να επηρεάζεται το δυναμικό περιεχόμενό της. Η τεχνολογία JSP χρησιμοποιεί tags, όπως η XML, και scriptlets γραμμένα σε Java προκειμένου να ενθυλακώσει τη λογική που παράγει το περιεχόμενο της ιστοσελίδας. Επιπρόσθετα, η λογική της εφαρμογής μπορεί να βρίσκεται σε πόρους στην πλευρά του εξυπηρέτη όπως τα JavaBeans, τις οποίες και προσπελαύνει η σελίδα μέσω των παραπάνω tags και scriptlets. Με το διαχωρισμό της λογικής της σελίδας από το σχεδιασμό και την παρουσίαση και υποστηρίζοντας επαναχρησιμοποιήσιμο σχεδιασμό βασισμένο σε συστατικά λογισμικού(components), τα JSPs αποτελούν μία τάχιστη και σχετικά εύκολη διαδικασία εφαρμογών ιστού. Συμπερασματικά, τα κυριότερα πλεονεκτήματα των JSPs μπορούν να συγκεντρωθούν στα εξής: Write Once, Run Anywhere TM : Είναι ανεξάρτητα πλατφόρμας σε επίπεδο δυναμικών ιστοσελίδων, εξυπηρέτες ιστού και συστατικά εξυπηρέτη, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό που τους δίνει σημαντικό προβάδισμα απέναντι στον ανταγωνισμό (π.χ. ASP). Με άλλα λόγια, μπορεί κανείς να γράψει σελίδες JSP σε οποιαδήποτε πλατφόρμα υπολογιστών, να τις εκτελέσει σε οποιοδήποτε εξυπηρέτη ιστού που περιλαμβάνει Java και να τις προσπελάσει από οποιοδήποτε φυλλομετρητή. Υψηλής ποιότητας εργαλεία υποστήριξης: Ακριβώς η παραπάνω ιδιότητα των JSPs δίνει τη δυνατότητα στον προγραμματιστή να επιλέξει από μια μεγάλη γκάμα εργαλείων το καταλληλότερο για τις ανάγκες του έργου που ετοιμάζει. Διαχωρισμός των ρόλων: μια μερίδα προγραμματιστών γράφουν επαναχρησιμοποιήσιμα συστατικά λογισμικού που αλληλεπιδρούν με αντικείμενα από την πλευρά του εξυπηρέτη, ενώ μία άλλη ασχολείται με την συνένωση στατικού και δυναμικού περιεχομένου και δεδομένων. Με άλλα λόγια

32 απομονώνεται η επιχειρισιακή λογική του έργου σε πρότυπα και επαναχρησιμοποιούμενα συστατικά JavaBeans από τη λογική παρουσίασης, που μπορεί να υλοποιηθεί με στατική html, tags και Java scriptlets. Eπαναχρησιμοποίηση συστατικών κώδικα και βιβλιοθήκες με tags : Μια πληθώρα επαναχρησιμοποιούμενων συστατικών κώδικα είναι διαθέσιμα μέσω των JSP: JavaBeans συστατικών, Enterprise JavaBeans συστατικών και βιβλιοθήκες με tags προσφέρουν πλήρη ευελιξία προγραμματισμού και σχεδιασμού, καθώς και εξοικονόμηση χρόνου κατά τη διαδικασία παραγωγής μιας εφαρμογής. Διαχωρισμός δυναμικού-στατικού περιεχομένου: Απλοποιεί και αποσαφηνίζει την παραγωγή περιεχομένου. Μία μεταγλώττιση: Οι JSP μεταγλωττίζονται την πρώτη φορά που θα κληθούν και μετέπειτα τρέχουν ως μεταγλωττισμένος κώδικας, σε αντίθεση με άλλες παρεμφερείς τεχνολογίες, όπως τα ASP και οι τεχνολογίες βασισμένες σε Perl. Καλή κληρονομιά: Εν γένει κληρονομούν όλα τα προτερήματα της οικογένειας της Java, παρέχουν πρόσβαση σε Java APIs και αποτελούν ανοικτό πρότυπο. Είναι σχετικά εύκολα στη χρήση και διαθέτουν απλό και βολικό συντακτικό. 6.2 Σύντομη Περιγραφή της Γλώσσας JSP Ο όρος Java Server Page (JSP) αναφέρεται σε μια τεχνολογία στα πλαίσια της πλατφόρμας J2EE, για την παραγωγή εφαρμογών με δυναμικό περιεχόμενο και για τον έλεγχο του περιεχομένου ή/και της εμφάνισης ιστοσελίδων μέσω της χρήσης servlets. Τα servlets είναι μικρά προγράμματα που καθορίζονται στην ιστοσελίδα και τρέχουν στον εξυπηρέτη ιστού, προκειμένου να διαμορφώσουν το περιεχόμενό της προτού αυτό σταλεί στον εξυπηρετούμενο-χρήστη. Αναπτύχθηκαν από τη Sun Microsystems, την ίδια εταιρία που ανέπτυξε και τη γλώσσα προγραμματισμού Java, η οποία και παρείχε ελεύθερα τις προδιαγραφές τους. Η πρώτη προδιαγραφή JSP 1.0 κυκλοφόρησε δημόσια τον Ιούνιο του 1999, ενώ η πλέον πρόσφατη έκδοση είναι η JSP version 2.1 [20],[21]. Οι προδιαγραφές JSP παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες με συγγενείς τεχνολογίες, όπως π.χ. την τεχνολογία Active Server Pages (ASP) της Microsoft, παρέχοντας όμως στους προγραμματιστές όλα τα πλεονεκτήματα της γλώσσας Java. Αυτό συμβαίνει γιατί κάθε JSP καλεί στην ουσία ένα πρόγραμμα Java που εκτελείται στον εξυπηρέτη ιστού για να παράξει το περιεχόμενο που θα αποσταλεί στον χρήστη, σε αντίθεση με τα ASPs που χρησιμοποιούν scripts και έναν διερμηνέα script (π.χ.: VBScript ή Jscript) αντίστοιχα. H τεχνολογία JSP αποτελεί ουσιαστικά προέκταση της τεχνολογίας Java Servlets. Τα τελευταία είναι εκτελούμενα στον εξυπηρέτη στοιχεία (server-side components) ανεξάρτητα πλατφόρμας και 100% γραμμένα σε Java, τα οποία επεκτείνουν τις δυνατότητες των εξυπηρετών ιστού που υποστηρίζουν Java με ελάχιστο κόστος συντήρησης και υποστήριξη. Φορτώνονται κατ απαίτηση σε εκείνο το μέρος του συστήματος που τα χρειάζεται και σε συνδυασμό με τα JSPs παρέχουν την καλύτερη ίσως εναλλακτική για δυναμικό προγραμματισμό σελίδων. Ένα servlet είναι στην ουσία ένα πρόγραμμα Java που εκτελείται σε έναν εξυπηρετή ιστού, δέχεται μια αίτηση http από τον φυλλομετρητή, παράγει δυναμικό περιεχόμενο και παρέχει μια απάντηση http πίσω στον εξυπηρετούμενο. Παρέχει ασφαλή πρόσβαση στα δεδομένα με έναν ευέλικτο

33 τρόπο, στοιχείο που το κληρονομεί από το καλά οριοθετημένο περιβάλλον πρόσβασης στα δεδομένα της Java. Προκάτοχος του θεωρείται το Common Gateway Interface (CGI), το οποίο χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα για την δυναμική παραγωγή σελίδων. Η κύρια διαφορά τους είναι ότι όταν χρησιμοποιείται το CGI, κάθε νέα αίτηση «γεννά» μια καινούρια διεργασία, ενώ στην περίπτωση των servlets, η διαχείριση κάθε αίτησης γίνεται από ένα νέο νήμα, με αποτέλεσμα τα servlets να ξεπερνάνε τα προβλήματα επιδόσεων και κλιμάκωσης που αντιμετωπίζουν τα συστήματα που βασίζονται σε CGI. Ακόμη, σημαντικός προβληματισμός υπάρχει στη χρήση των cgiscripts σε σχέση με παράγοντες ασφαλείας του συστήματος στο οποίο τρέχουν, θέματα τα οποία ξεπερνάνε με επιτυχία τα servlets. Παρόλα αυτά, υπάρχει σημαντική εννοιολογική διαφορά ανάμεσα στις τεχνολογίες JSPs και servlets. Συγκεκριμένα, ενώ στα servlets η έμφαση δίνεται στον κώδικα Java, στις JSPs η έμφαση δίνεται στην HTML ή XML. Στα πρώτα, μπορεί κανείς να συμπεριλάβει κώδικα HTML στην έξοδο μιας κλάσης Java, ενώ στα JSPs ουσιαστικά ενσωματώνονται τμήματα κώδικα Java σε ένα αρχείο HTML ή XML.Θεωρητικά, λοιπόν, οι δύο αυτές προσεγγίσεις φαίνονται ισοδύναμες, αφού ο μεταφραστής JSP μετατρέπει το συντακτικό JSP σε κώδικα Java και συντακτικό Java servlet, όμως σε επίπεδο ανάπτυξης εφαρμογών ιστού η επιλογή των JSPs είναι σαφώς πιο βολική, εύκολη και σαφέστερη Στοιχεία σεναρίων JSP σελίδων Όπως είδαµε µία σελίδα JSP περιέχει κώδικα HTML και κώδικα Java. Τα διαφορετικά είδη του κώδικα Java που µπορούµε να έχουµε σε µία JSP σελίδα ονοµάζονται στοιχεία σεναρίων (scripting elements). Τα στοιχεία σεναρίων αυτά είναι τα εξής: 1. Εκφράσεις (expressions): Αυτές είναι εντολές Java που περιέχονται µεταξύ των σηµάνσεων <%= και %>, αποτιµούνται άµεσα όπου εµφανίζονται και το αποτέλεσµά τους εισάγεται ως κείµενο στο σηµείου που εµφανίζονται. 2. Τµήµατα κώδικα (scriptlets): Αυτά είναι τµήµατα κώδικα Java που περιέχονται µεταξύ των σηµάνσεων <% και %>. Οι δηλώσεις µεταβλητών, εντολές κλπ. που περιέχονται εκεί θα αποτελέσουν τµήµα της µεθόδου εξυπηρέτησης της αίτησης του πελάτη στο servlet που θα παραχθεί από τη σελίδα JSP. Σημειώνεται πως οι µεταβλητές που δηλώνονται στα τµήµατα κώδικα, είναι τοπικές µεταβλητές της µεθόδου εξυπηρέτησης της αίτησης του πελάτη και άρα ασφαλείς σε ταυτόχρονη προσπέλαση. Επίσης δηµιουργούνται κάθε φορά που ζητάµε την σελίδα. Αυτό µπορεί να έχει συνέπειες στην απόδοση. Γι αυτό το λόγο υπάρχουν οι δηλώσεις. 3. ηλώσεις (declarations): Αυτές είναι δηλώσεις µεταβλητών αλλά και µεθόδων που περιέχονται µεταξύ των σηµάνσεων <%! και %>. Οι δηλώσεις αυτών των µεταβλητών και µεθόδων έχουν εµβέλεια όλη την JSP σελίδα και όχι µόνο την µέθοδο εξυπηρέτησης του πελάτη. Οι µεταβλητές αυτές εποµένως δεν είναι ασφαλείς σε συνθήκες ταυτόχρονης

34 προσπέλασης, αλλά επειδή ακριβώς δηµιουργούνται µία φορά για κάθε αντικείµενο servlet είναι πιο αποδοτικό να χρησιµοποιούµε δηλώσεις όπου αυτό είναι δυνατόν. Βεβαίως λόγω ταυτόχρονης προσπέλασης µερικές φορές είναι απαραίτητο να χρησιµοποιούµε συγχρονισµό για την προσπέλαση αυτών των µεταβλητών. [22],[23] Προκαθορισμένες μεταβλητές Υπάρχουν κάποιες προκαθορισµένες µεταβλητές οι οποίες δηµιουργούνται αυτόµατα στη µέθοδο εξυπηρέτησης µιας JSP σελίδας. Οι µεταβλητές αυτές είναι διαθέσιµες για τους προγραµµατιστές σελίδων JSP, και οι προγραμματιστές µπορούν να τις χρησιµοποιούν µέσα από τµήµατα κώδικα (scriptlets) και εκφράσεις (JSP expressions). Οι µεταβλητές δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν σε δηλώσεις µεθόδων (method declarations), µια και οι µέθοδοι που δηλώνονται δεν έχουν ορατότητα στις τοπικές µεταβλητές της µεθόδου εξυπηρέτησης. Αυτές οι προκαθορισµένες µεταβλητές είναι οι εξής: 1. request: Μέσω της μεταβλητής αυτής παρέχεται πρόσβαση σε στοιχεία της αίτησης που προκάλεσε την εκτέλεση της σελίδας, όπως για παράδειγμα τιμές πεδίων που συμπλήρωσε ο χρήστης σε μία φόρμα, cookies που έχουν ανταλλάξει ο εξυπηρετούμενος με τον εξυπηρέτη, τη διαδρομή της σελίδας κ.ο.κ. Αν, για παράδειγµα, θέλουµε να ανακτήσουµε την τιµή µιας παραµέτρου που δίνεται από µία φόρµα σε µία JSP σελίδα καλούµε την request.getparameter(<όνοµα_παραµέτρου>). 2. response: Μέσω αυτής της μεταβλητής παρέχεται η μέθοδος για γραφή πληροφοριών πίσω στον εξυπηρετούμενο. Επίσης παρέχονται μέθοδοι για ανακατεύθυνση του φυλλομετρητή σε άλλη τοποθεσία ιστού όπως επίσης και μέθοδος για τοποθέτηση αρχείων cookies. 3. out: Μέσω αυτής της μεταβλητής μπορούν να γραφτούν πληροφορίες στον εξυπηρετούμενο. Σηµειώστε δύο πράγµατα σχετικά µε την µεταβλητή out: (1) Χρησιµοποιείται σχεδόν αποκλειστικά µέσα σε τµήµατα κώδικα (scriptlets) και αυτό διότι οι εκφράσεις JSP ούτως ή άλλως αποτιμώνται άμεσα και το αποτέλεσμά τους εισάγεται απευθείας στη σελίδα HTML που παράγεται. (2) Όταν παράγουμε έξοδο από µία σελίδα JSP είτε γράφοντας απευθείας στο out είτε από µία έκφραση JSP, αυτή αποθηκεύεται στην προσωρινή περιοχή αποθήκευσης (buffer) και αποστέλλεται πραγματικά στην έξοδο όταν γεµίσει ο προσωρινή περιοχή αποθήκευσης. Αυτήν είναι η εξ ορισµού συµπεριφορά. Η συµπεριφορά αυτή ελέγχεται από την οδηγία σελίδας (JSP directive) page και συγκεκριµένα από την ιδιότητα buffer της οδηγίας σελίδας page. Αν, για παράδειγµα, έχουµε στην αρχή της JSP σελίδας την οδηγία: buffer= none %> τότε η σελίδα JSP δεν θα χρησιμοποιεί προσωρινή αποθήκευση και ό,τι γράφεται θα εξάγεται αµέσως. Αν έχουµε buffer = 24kb %> τότε η έξοδος θα φυλάσσεται προσωρινά σε μία ενδιάμεση μνήμη μεγέθους 24 Kilobytes, και όταν αυτή γεμίσει τότε μόνο θα γίνει η αποστολή στον εξυπηρετούμενο. Το ελάχιστο µέγεθος προσωρινής περιοχής αποθήκευσης είναι 8 Kb. Τέλος, επισημαίνουμε πως η

35 προσωρινή αποθήκευση έχει µία σηµαντική πρακτική συνέπεια: εφόσον η σελίδα έχει προσωρινή αποθήκευση µπορούµε να καλέσουµε µεθόδους στο αντικείµενο response που θέτουν επικεφαλίδες (µέθοδος: response.setheader()) ή αλλάζουν τον κωδικό κατάστασης (status code) που θα επιστραφεί (µέθοδος response.setstatus()) ακόµα και αφού έχει εξαχθεί κάτι από τη σελίδα JSP είτε απευθείας (μέσω εκφράσεων JSP) είτε από scriptlets (µέσω του αντικειµένου out). Κάτι τέτοιο στα servlets απαγορεύεται. Ο λόγος είναι πως στην πραγµατικότητα ότι το αντικείµενο out δηµιουργείται όταν εξαχθούν τα περιεχόµενα της προσωρινής περιοχής αποθήκευσης είτε διότι γέµισε, είτε διότι ολοκληρώθηκε η µέθοδος εξυπηρέτησης της αίτησης του χρήστη. Αυτό σηµαίνει πως δεν έχει γίνει καµία πραγµατική έξοδος µέχρι το άδειασµα της προσωρινής περιοχής αποθήκευσης και έτσι υπάρχει αυτή η χρονική ευελιξία για την αλλαγή επικεφαλίδων και κωδικών κατάστασης σε οποιοδήποτε σηµείο της σελίδας. 4. session: Αυτό είναι ένα προ-δηµιουργηµένο αντικείµενο για έλεγχο συνόδων. Μια σύνοδος είναι η αντιστοίχηση δεδομένων με έναν χρήστη. Παρέχει µεθόδους (getattribute και setattribute) για την ανάκτηση και αποθήκευση ιδιοτήτων που συσχετίζονται με τη σύνοδο (session) του χρήστη µε τον δικτυακό τόπο. Είναι δυνατόν να απαγορευθεί η συµµετοχή µιας σελίδας JSP σε συνόδους χρησιμοποιώντας την οδηγία σελίδας page θέτοντας την ιδιότητα session στην τιµή false ως εξής session= false %>. Σημειώνεται πως η εξ ορισµού τιµή είναι true. Το νόηµα της οδηγίας αυτής είναι πως αν η τιμή της ιδιότητας session είναι true τότε η σελίδα έχει πρόσβαση στο αντίστοιχο HttpSession αντικείµενο αν υπάρχει και αν δεν υπάρχει δηµιουργείται. Αν, αντίθετα, η τιμή της ιδιότητας session είναι false τότε αν στη σελίδα υπάρχουν κλήσεις µεθόδων στο session αντικείµενο η µετάφραση της JSP σελίδας σε servlet θα αποτύχει (compile-time error). 5. application: Η μεταβλητή αυτή παρέχει μεθόδους που επιτρέπουν σε ένα servlet να ρωτάει για τις πληροφορίες τους περιβάλλοντος του καθώς επίσης και να γράφει μηνύματα και να καταγράφει σφάλματα σε αρχεία(log files). Το αντικείµενο αυτό έχει πολλές χρήσιµες µεθόδους όπως οι ακόλουθες: getattribute και setattribute: οι µέθοδοι αυτές έχουν την ίδια σηµασία µε τις αντίστοιχες του session, με τη διαφορά ότι αφορούν ιδιότητες που είναι προσπελάσιµες από όλα τα servlets και JSPs µίας εφαρµογής και δεν έχουν σχέση µε μία συγκεκριμένη σύνοδο ενός χρήστη. getinitparameter: η µέθοδος αυτή ανακτά παραµέτρους αρχικοποίησης που έχουν τεθεί για όλη την εφαρµογή στο αρχείο web.xml της εφαρµογής µε το στοιχείο <context-param>. Οι διαφορά των παραµέτρων αρχικοποίησης µιας εφαρµογής από τις παραµέτρους αρχικοποίησης ενός servlet είναι πως οι παράµετροι αρχικοποίησης της εφαρµογής είναι προσπελάσιµες από όλα τα servlets και JSPs µιας εφαρµογής. Ένα παράδειγµα µιας παραµέτρου εφαρµογής στο αρχείο web.xml της είναι το εξής: <context-param> <param-name>vclass</param-name>

36 <param-value>//localhost</param-value> </context-param> Για να ανακτήσει µια σελίδα JSP την τιµή της παραµέτρου, θα εκτελούσε την ακόλουθη εντολή: application.getinitparameter( vclass ). getrequestdispatcher: επιστρέφει ένα αντικείµενο RequestDispatcher για τη διαδρομή που δίνεται ως παράµετρος. Για παράδειγµα η κλήση application.getrequestdispatcher( /timeonserver ) επιστρέφει έναν RequestDispatcher για το στοιχείο timeonserver της εφαρµογής. Η σελίδα JSP µπορεί µετά να καλέσει τις µεθόδους του RequestDispatcher για προώθηση στο στοιχείο αυτό (µέθοδος forward()) ή συµπερίληψη του αποτελέσµατος στο αποτέλεσµα της σελίδας (µέθοδος include()). log(): εισάγει το µήνυµα που δίνεται ως παράµετρος στο αρχείο συµβάντων της εφαρµογής (log file). Στον εξυπηρέτη Apache Tomcat που έχει χρησιμοποιηθεί στην παρουσιαζόμενη υλοποίηση, τα αρχεία συµβάντων αποθηκεύονται στον φάκελο %TOMCAT_HOME%\logs, όπου %TOMCAT_HOME% είναι ο κατάλογος εγκατάστασης του εξυπηρέτη Tomcat. 6. config: Η κύρια χρήση αυτής της μεταβλητής είναι η ανάκτηση παραµέτρων αρχικοποίησης για την σελίδα. 7. pagecontext: Αυτή η μεταβλητή παρέχει μεθόδους για ανάκτηση αναφορών στις προηγούμενες μεταβλητές με έναν πιο ομοιογενή τρόπο. Π.χ. Η μέθοδος getout επιστρέφει μια αναφορά στην μεταβλητή out. Η κυριότερη δυνατότητα που παρέχεται για τους προγραµµατιστές JSP σελίδων μέσω του συγκεκριμένου αντικειμένου είναι η αποθήκευση και η ανάκτηση αντικειµένων µέσω των µεθόδων getattribute και setattribute αλλά σε τέσσερις διαφορετικές εµβέλειες (scopes). Οι εµβέλειες µπορεί να είναι page, application, session και request. Σε κάθε περίπτωση χρησιµοποιούνται οι αντίστοιχοι µηχανισµοί των servlets. 8. page: Αυτό το αντικείµενο είναι συνώνυµο µε την αυτοαναφορά this στη Java για το παραγόµενο servlet. [22],[23] Ένα παράδειγµα Στα JSPs παρέχεται η δυνατότητα ανάμιξης στατικού και δυναμικού περιεχομένου στις ιστοσελίδες, ενώ ουσιαστικά τα JSPs μπορούν να θεωρηθούν ως προγράμματα Java ενσωματωμένα σε HTML κώδικα. Παρακάτω παρατίθεται ένα παράδειγµα της χρήσης των JSP από το αρχείο register.jsp. <% // Σχόλια //Programmed by Metaxas Ioannis //A.M //Student in University of Peloponnisos //Dept. Computer Science and Technology %>

37 contenttype="text/html"%> pageencoding="iso "%> <html> <head><title>εγγραφή χρήστη</title></head> <% // Κώδικας java σε μπλοκ String method = request.getmethod(); %> // Ακολουθεί κώδικας HTML <body text="000000" bgcolor="ccffff" background="images/background.jpg"> <table width="100%" border="1" height="10%"> <tr> <td> <p align='center'><img src="images/vclass_logo.jpg" alt="καλωσήρθατε στο V-class" ></p> </td> </tr> </table> <div align="center"> <p align="left"><u>βάθος Ιστοχώρου:</u><a href="index.jsp"> Αρχική σελίδα του V-Class</a>>Εγγραφή χρήστη</p> </div> <div align="center"> <p align="left"><font size=-1>γράψτε τα στοιχεία σας στην παρακάτων φόρμα και πατήστε το κουμπί "Επιβεβαίωση στοιχείων". Εάν θέλετε να σβήσετε την φόρμα, πατήστε το κουμπί "Διαγραφή στοιχείων"</font></p> <br> <div align="center"> <table align="center" border="2" cellspacing="0" cellpadding="0" > <tr> <td bgcolor="ffffff""> <div align="left"> <form method='post' action='register.jsp'> <p>name:</p> <p>please describe yourself:</p> <p>contact </p> <p>preferred username:</p> <p>v-class alias:</p> <p>v-class icon:</p> </div> </td> <td bgcolor='white' > <p><input name="name" maxlength="20" size="60%"></p> <p><input name="description" maxlength="50" size="60%"></p> <p><input name=" " maxlength="50" size="60%"></p> <p><input name="username" maxlength="20" size="60%"></p> <p><input name="alias" size="60%" maxlength="20"></p> <p><input name="icon" size="60%" maxlength="50"></p> </td> </tr> </table> <br> <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tr>

38 <td width="35%"> <div align="center"> <input type="submit" name="submit" value="επιβεβαίωση στοιχείων"> </div> </td> <td width="30%"> <div align="center"> <input type="reset" name="reset" value="διαγραφή στοιχείων"> </div> </td> </tr> </table> </form> <br> <a href='index.jsp'>επιστροφή στην αρχική σελίδα</a> </div> </div> <div align="center"> </div> <% // Κώδικας java if(method.equals("post")){ boolean done2 = DBLoader.checkIfUsernameExists(request.getParameter("username")); if( done2 == true){ done = DBLoader.insertUserData((String)request.getParameter("name"), (String)request.getParameter("surname"), (String)request.getParameter("fathername"), (String)request.getParameter("page"), (String)request.getParameter("post_code"), (String)request.getParameter("country"), (String)request.getParameter(" "), (String)request.getParameter("username"), (String)request.getParameter("password")); %> </body> </html> HTML κώδικας που παράγεται από μία JSP σελίδα Μία σελίδα JSP που µεταφράστηκε επιτυχώς σε servlet, µεταγλωττίστηκε σε εκτελέσιµο αρχείο Java και εκτελέστηκε, στέλνει στον φυλλομετρητή κώδικα HTML τον οποίο µπορούµε να δούµε από τον φυλλομετρητή που χρησιµοποιούµε. Αν για παράδειγµα φορτώσουµε την σελίδα register.jsp και επιλέξουµε προβολή του πηγαίου κώδικα θα δούµε τον κώδικα HTML που ακολουθεί: <html> <head><title>εγγραφή χρήστη</title></head> <body text="000000" bgcolor="ccffff" background="images/background.jpg"> <table width="100%" border="1" height="10%"> <tr> <td>

39 <p align='center'><img src="images/vclass_logo.jpg" alt="καλωσήρθατε στο V- class" ></p> </td> </tr> </table> <div align="center"> <p align="left"><u>βάθος Ιστοχώρου:</u><a href="index.jsp"> Αρχική σελίδα του V- Class</a>>Εγγραφή χρήστη</p> </div> <div align="center"> <p align="left"><font size=-1>γράψτε τα στοιχεία σας στην παρακάτων φόρμα και πατήστε το κουμπί "Επιβεβαίωση στοιχείων". Εάν θέλετε να σβήσετε την φόρμα, πατήστε το κουμπί "Διαγραφή στοιχείων"</font></p> <br> <div align="center"> <table align="center" border="2" cellspacing="0" cellpadding="0" > <tr> <td bgcolor="ffffff""> <div align="left"> <form method='post' action='register.jsp'> <p>name:</p> <p>please describe yourself:</p> <p>contact </p> <p>preferred username:</p> <p>v-class alias:</p> <p>v-class icon:</p> </div> </td> <td bgcolor='white' > <p><input name="name" maxlength="20" size="60%"></p> <p><input name="description" maxlength="50" size="60%"></p> <p><input name=" " maxlength="50" size="60%"></p> <p><input name="username" maxlength="20" size="60%"></p> <p><input name="alias" size="60%" maxlength="20"></p> <p><input name="icon" size="60%" maxlength="50"></p> </td> </tr> </table> <br> <table border="0" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tr> <td width="35%"> <div align="center"> <input type="submit" name="submit" value="επιβεβαίωση στοιχείων"> </div>

40 </td> <td width="30%"> <div align="center"> <input type="reset" name="reset" value="διαγραφή στοιχείων"> </div> </td> </tr> </table> </form> <br> <a href='index.jsp'>επιστροφή στην αρχική σελίδα</a> </div> </div> <div align="center"> </div> </body> </html> Όπως φαίνεται, αυτό που φτάνει στον φυλλομετρητή του χρήστη όπως συµβαίνει και µε τα servlets είναι κώδικας HTML. Τα δυναµικά στοιχεία JSP έχουν αντικατασταθεί µε το αποτέλεσµά τους. Στο φυλλομετρητή εμφανίζεται όπως στην παρακάτω εικόνα:

41 6.2.4 Αρχικοποίηση και καταστροφή μιας JSP σελίδας Όπως µπορούµε να προβούµε σε ενέργειες αρχικοποίησης με την µέθοδο init() μπορούμε και σε ενέργειες απελευθέρωσης πόρων ή άλλες τελικές ενέργειες με την µέθοδο destroy(). Οι αντίστοιχες µέθοδοι σε µία σελίδα JSP είναι οι jspinit() και jspdestroy(), οι οποίες θα πρέπει να δηλωθούν µε µία δήλωση JSP. Αν δηλωθούν, τότε θα υπάρχουν στο παραγόµενο servlet και θα κληθούν η µεν πρώτη µετά τη δηµιουργία του αντικειµένου servlet κατά την πρώτη χρήση του, η δε δεύτερη λίγο πριν καταστραφεί η σελίδα Συμπερίληψη αρχείων με την οδηγία include Είναι δυνατόν να περιλάβουµε σε µία JSP σελίδα περιεχόµενα που παράγονται ή/και βρίσκονται σε άλλες σελίδες JSP ή αρχεία HTML απλά εισάγοντας σε οποιοδήποτε σηµείο της σελίδας την οδηγία include µε την ακόλουθη σύνταξη: include file= όνοµα_αρχείου %> Το όνοµα αρχείου µπορεί να έχει µία σχετική διαδροµή από το σηµείο στο οποίο βρίσκεται η JSP σελίδα στην οποία υπάρχει η οδηγία include. Η συµπερίληψη του αρχείου γίνεται κατά τη διάρκεια της µεταγλώττισης της σελίδας JSP σε servlet. Αυτό έχει µία σηµαντική συνέπεια: αν αλλάξουν τα περιεχόµενα του περιλαµβανόµενου αρχείου τότε οι σελίδες που το περιλαµβάνουν δεν θα αλλάξουν παρά µόνο αν γίνει ξανά η µεταγλώττιση των σελίδων αυτών Συμπερίληψη Applet με το <jsp:plugin> Τα Applets µπορούν να προσφέρουν καλύτερες διασυνδέσεις από τις απλές σελίδες HTML µε την χρήση των παραθυρικών συστατικών της Java (π.χ. των συστατικών του πακέτου Swing). Επίσης σε µερικές περιπτώσεις µε τα Applets µπορούµε να υλοποιήσουμε λειτουργικότητα που δεν είναι δυνατόν να υλοποιηθεί μέσω απλής HTML. Για τους παραπάνω λόγους µπορεί να επιθυµούµε να χρησιµοποιήσουµε Applets. Η συμπερίληψη Applets σε µία σελίδα JSP γίνεται όπως ακριβώς και σε µία σελίδα HTML. Η χρήση όµως των Applets στο διαδίκτυο µπορεί να είναι προβληµατική για τους επισκέπτες ενός ιστοχώρου για τους ακόλουθους λόγους: Κάποιοι φυλλομετρητές µπορεί να µην είναι εφοδιασµένοι µε µία εικονική µηχανή Java (JVM). Κάποιοι φυλλομετρητές, μπορεί μεν να διαθέτουν JVM, αλλά η έκδοσή του να είναι παλαιότερη από αυτή που απαιτεί το συγκεκριμένο applet ή η υλοποίηση

42 του JVM να μην είναι συμβατή με τις προδιαγραφές της SUN. Έτσι αν τα Applet έχουν, για παράδειγµα, παραθυρικά συστατικά του swing, ή κάνουν χρήση του πρωτοκόλου επικοινωνίας RMI (Remote Method Invocation), µάλλον θα αποτύχει η εκτέλεσή τους στους περισσότερους browsers. Για να µπορέσει η SUN να προωθήσει την τεχνολογία των Applet λύνοντας τα πιο πάνω προβλήµατα ανέπτυξε το Java Plugin. Το Java Plugin είναι ένα plugin (μικρό πρόγραμμα άμεσης τοποθέτησης) για διάφορους φυλλομετρητές και αφού εγκατασταθεί, παρέχει τη δυνατότητα εκτέλεσης Applets που περιέχουν συστατικά του Swing, RMI, Java2D κ.λπ. υστυχώς όµως το Java Plugin δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί όταν έχουµε την ετικέτα Applet και αυτό διότι οι browsers είναι σχεδιασµένοι ώστε να χρησιµοποιούν την δική τους JVM όταν βλέπουν την ετικέτα <applet>. Θα πρέπει η σελίδα να δώσει την εντολή στον φυλλομετρητή να χρησιµοποιήσει το Java Plugin ή, αν αυτό δεν είναι ήδη εγκατεστημένο, να το κατεβάσει από το διαδύκτιο και να το εγκαταστήσει στον επισκέπτη. Ένας δεύτερος τρόπος συμπερίληψης ενός Applet είναι η πολύ πιο κατανοητή και εύκολη στη χρήση ενέργεια <jsp:plugin> η οποία µοιάζει πολύ µε την ετικέτα <applet> και έχει την ακόλουθη σύνταξη: <jsp:plugin type= "applet" code= "όνοµα_κλάσης.class" width= "πλάτος" height= "ύψος"> <jsp:params> <jsp:param name= "όνοµα_παραµέτρου_1" value= "τιµή_παραµέτρου_1" /> <jsp:param name= "όνοµα_παραµέτρου_2" value= "τιµή_παραµέτρου_2" /> </jsp:params> </jsp:plugin> Φυσικά το στοιχείο <jsp:params> χρησιµοποιείται µόνο όταν υπάρχουν παράµετροι για το Applet. Κάθε παράµετρος δηλώνεται µε ένα <jsp:param> ενσωµατωµένο στοιχείο µέσα στο στοιχείο <jsp:params>. Για κάθε παράµετρο έχετε όνοµα (name) και τιµή (value) όπως συµβαίνει και µε τις παραµέτρους στην ετικέτα applet. [22][23] 6.3 Λόγοι Επιλογής της Γλώσσας Java Αναμφισβήτητα η Java αποτελεί μια μικρή επανάσταση στο χώρο των γλωσσών προγραμματισμού. Ήρθε να καλύψει τις ανάγκες ανάπτυξης λογισμικού την εποχή της ραγδαίας εξάπλωσης του διαδικτύου και του Παγκόσμιου Ιστού. Αυτή η παρατήρηση και τα παρακάτω χαρακτηριστικά της οδήγησαν στην χρήση της για την εφαρμογή σε συνδιασμό με την τεχνολογία JSP όπως περιγράφεται παρακάτω: Αντικειμενοστρεφής: Πρόκειται για την πλέον αντικειμενοστρεφή γλώσσα προγραμματισμού, με ομοιότητες εντολών με τη C++, αλλά και πολλά διαφορετικά νέα στοιχεία. Ένα αντικείμενο είναι σε θέση να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι ανήκει σε μία κλάση και να κληρονομήσει χαρακτηριστικά και ιδιότητες, με τη μορφή κώδικα πάντα, κοινά για ολόκληρη την κλάση. Τη διέπουν όλες οι βασικές αρχές του αντικειμενοστρεφούς προγραμματισμού, όπως: o ιεραρχία τύπων/κλάσεων, κληρονομικότητα: Η κληρονομικότητα βασίζεται στην ιδέα του να μπορούμε να δώσουμε εξειδικευμένα

43 o o o χαρακτηριστικά σε κάποια αντικείμενα, χωρίς τα τελευταία να χάνουν τις γενικότερες ιδιότητες που θα πρέπει να τα διακρίνουν. Οι κλάσεις οργανώνονται σε ένα δέντρο κλάσεων, με κάθε κλάση να κληρονομεί από την πατρική της όλες τις μεταβλητές στιγμιοτύπων και τις μεθόδους της. Σε αυτές, η θυγατρική υποκλάση είναι δυνατόν να προσθέσει τις δικές της, εξειδικεύοντας έτσι την πατρική υπερκλάση. πολυμορφισμός: Πολυμορφισμός είναι η δυνατότητα που παρέχεται ώστε διάφορα αντικείμενα ή/και κλάσεις ολόκληρες να αντιδρούν διαφορετικά στην ίδια κλήση. υπέρβαση: Είναι η περίπτωση όπου κάποια κλάση χαμηλά στην ιεραρχία κλάσεων επανορίζει τον τρόπο υλοποίησης ενός μηνύματος που έχει κληρονομήσει από μια γονική της κλάση. υπερφόρτωση: Η χρήση της ίδιας διεπαφής (συμβολισμού-μηνύματος) για εκτέλεση πράξεων σε διαφορετικές κλάσεις. Δημιουργία ανεξάρτητων εφαρμογών και applets: Μπορούν να δημιουργηθούν εύκολα ανεξάρτητα προγράμματα που να λειτουργούν σε διαφορετικές πλατφόρμες αρκεί αυτές να υποστηρίζουν JVM. Επίσης, με χρήση της τεχνολογίας των applets αυτά τα ανεξάρτητα προγράμματα μπορούν να λειτουργήσουν σε ιστοσελίδες παρέχοντας έτσι δυναμικό περιεχόμενο και υπηρεσίες. Διερμηνευόμενη γλώσσα: Τα προγράμματα που παράγονται είναι μεταφέρσιμα (portable) στο δίκτυο. Αυτό συμβαίνει διότι ο μεταγλωττιστής της Java δεν παράγει απ ευθείας εκτελέσιμο κώδικα από τον πηγαίο, αλλά μια μορφή ενδιάμεσου ψευδοκώδικα (bytecode), ο οποίος είναι γενικά συμπαγής (έχει μικρό μέγεθος σε σχέση με τον πηγαίο κώδικα). Ο ενδιάμεσος κώδικας δεν είναι απ ευθείας εκτελέσιμος σε επίπεδο επεξεργαστή και για την εκτέλεσή του απαιτεί την ύπαρξη μιας εικονικής μηχανής Java (Java Virtual Machine JVM), που στην ουσία αποτελεί έναν διερμηνευτή, ο οποίος αναλαμβάνει τη μετατροπή του ενδιάμεσου ψευδοκώδικα σε εκτελέσιμο. Αυτό ακριβώς είναι και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που επιτρέπει στα προγράμματα Java να εκτελούνται σε οποιοδήποτε μηχάνημα διαθέτει μία JVM, ανεξάρτητα του αν αυτό είναι υπολογιστής ή τοστιέρα! Καταργείται λοιπόν έτσι η έννοια του κώδικα συγκεκριμένης πλατφόρμας (platform-specific). Κατανεμημένη: Είναι δυνατόν διαφορετικά τμήματα ενός προγράμματος να προέρχονται από διαφορετικά sites στο δίκτυο, δίνοντας έτσι μια κατανεμημένη διάσταση στον προγραμματισμό. Συμπαγής: Ο κώδικας της Java είναι «κλειστός» δηλαδή εξασφαλίζει ότι μια εντολή δεν μπορεί να περιέχει τη διεύθυνση δεδομένων μιας άλλης εφαρμογής ή/και του ίδιου του λειτουργικού συστήματος, πράγμα που θα εξανάγκαζε την εφαρμογή ή το λειτουργικό να τερματιστεί απότομα. H JVM πραγματοποιεί έναν αριθμό ελέγχων σε κάθε αντικείμενο προκειμένου να εξασφαλιστεί η ακεραιότητα των προγραμμάτων

44 Ασφάλεια: Είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα υποβάθμισης της ασφάλειας του συστήματος του χρήστη από κάποιο κακόβουλο applet. Πολυνηματισμός: Υποστηρίζει εγγενώς τη χρήση πολλαπλών νημάτων (threads), ακόμα και σε συστήματα με έναν επεξεργαστή. Προκειμένου να το πετύχει αυτό, η Java υλοποιεί το δικό της χρονοδρομολογητή (scheduler), ο οποίος αναλαμβάνει τον πολυνηματισμό με πλήρη διαφάνεια προς το χρήστη. Εφαρμογές πολυμέσων: Τέλος, η Java είναι μία από τις επικρατέστερες γλώσσες για υλοποίηση εφαρμογών πολυμέσων, τόσο σε επίπεδο προσωπικού υπολογιστή, όσο και σε επίπεδο δικτύου, λόγω κυρίως των ευκολιών που παρέχει σε αυτό τον τομέα στους προγραμματιστές, με τις ιδιαίτερα πλούσιες βιβλιοθήκες και την ευελιξία της. 6.4 Σύντομη Περιγραφή της Γλώσσας Java Η Java [17] αποτελεί μία ιδιαίτερα διαδεδομένη αντικειμενοστρεφή γλώσσα προγραμματισμού ειδικά σχεδιασμένη για χρήση στο κατανεμημένο περιβάλλον του διαδικτύου. Πέρα από αυτό θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι διαμορφώνει μια ολόκληρη πλατφόρμα ανάπτυξης λογισμικού, βασισμένη στη δύναμη των δικτύων γενικότερα και με βάση την αρχή: «Write Once, Run AnywhereTM», η οποία συνοψίζει την ιδέα ότι το ίδιο λογισμικό θα πρέπει να τρέχει σε διαφορετικά είδη υπολογιστών, λειτουργικών συστημάτων, υπολογιστές χειρός (palmtops), κινητών τηλεφώνων, τηλεοράσεων και άλλες μικρές συσκευές (gadgets). Δημιουργήθηκε από την εταιρία Sun Microsystems το 1995 και σχεδόν αμέσως κυριάρχησε στον κόσμο των δικτυωμένων υπολογιστών. Έχει την όψη και αίσθηση της γλώσσας C++, με τη διαφορά ότι είναι πιο εύκολη στην εκμάθηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μαθαίνεται και σε ελάχιστο χρόνο. Η Java μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη εφαρμογών, τόσο σε επίπεδο ενός και μόνο υπολογιστή, όσο και σε επίπεδο πολλαπλών εξυπηρετών και εξυπηρετούμενων προγραμμάτων σε ένα δίκτυο. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την υλοποίηση τμημάτων (modules) ή applets σε μία ιστοσελίδα. Το τελευταίο χαρακτηριστικό επιτρέπει στον χρήστη να αλληλεπιδράσει με την ιστοσελίδα σε επίπεδο εξυπηρετούμενου. Όλοι οι μεγάλοι φυλλομετρητές διαθέτουν πλέον τη δική τους Εικονική Μηχανή Java (JVM) για τέτοιου είδους αιτήσεις, ενώ όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές λειτουργικών συστημάτων διαθέτουν μεταγλωττιστή Java στο λειτουργικό που παρέχουν

45 Περιγραφή στοιχείων κλάση Ένα τυπικό παράδειγμα ορισμού κλάσης στη γλώσσα Java είναι: public class DBLoader extends RMICollaboratorImpl{} Γενικά, η δήλωση των πεδίων/μεθόδων στην κλάση μπορεί να ακολουθεί οποιαδήποτε σειρά, ενώ μπορεί να γίνει και χρήση τους πριν ακόμα δηλωθούν. τελεστές πρόσβασης Υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές δηλώσεις τελεστών πρόσβασης: public, που σημαίνει ότι το συγκεκριμένο πεδίο ή μέθοδος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε, ακόμα και από ξένο αντικείμενο. protected, που σημαίνει ότι το πεδίο/μέθοδος που το έχει είναι ορατό μόνο στις μεθόδους της κλάσης αυτής και των υποκλάσεών της. private, που σημαίνει ότι το πεδίο/μέθοδος είναι ορατό μόνο στις μεθόδους αυτής της κλάσης. τίποτα, που σημαίνει ότι το πεδίο/μέθοδος είναι public, αλλά μόνο για το συγκεκριμένο package. προσδιοριστές Είναι δεσμευμένες λέξεις της Java που προσδίδουν συγκεκριμένες επιπλέον ιδιότητες ή/και χαρακτηρίζουν τα πεδία/μεθόδους που τα έχουν. Οι τρεις πιο σημαντικοί είναι: final: ορίζει ότι το πεδίο είναι σταθερά και όχι μεταβλητή, για τις μεθόδους ορίζει ότι απαγορεύεται η υπέρβαση, ενώ για τις κλάσεις ορίζει ότι δεν επιτρέπεται ορισμός υποκλάσεων. static: όταν εφαρμόζεται σε πεδίο, ορίζει ότι υπάρχει ένα μοναδικό αντίγραφο του πεδίου για όλα τα στιγμιότυπα της κλάσης, σε αντιδιαστολή με την εξ ορισμού συμπεροφορά όπου κάθε στιγμιότυπο έχει το δικό του αντίγραφο. Όταν εφαρμόζεται σε μέθοδο σημαίνει ότι η μέθοδος εφαρμόζεται στην ίδια την κλάση και όχι σε στιγμιότυπά της. synchronized: για μεθόδους σημαίνει ότι το αντικείμενο αυτό δεν παρουσιάζει προβλήματα λόγω παράλληλων προσβάσεων από νήματα (threadsafe). μεταβλητές Οι μεταβλητές (πεδία) των κλάσεων/αντικειμένων που έχουν δηλωθεί ως μεταβλητές ενός απλού τύπου δεδομένων (int, float, κ.λ.π.) συμπεριφέρονται όπως οι κοινές μεταβλητές που είναι γνωστές από τις κλασικές διαδικαστικές γλώσσες

46 προγραμματισμού. Οι μεταβλητές που έχουν δηλωθεί ως μεταβλητές που λαμβάνουν ως τιμή αντικείμενα, όπως π.χ: protected Hashtable clients = new Hashtable(); είναι στην πραγματικότητα δείκτες στο αντικείμενο που τους ανατίθεται. εντολές Είναι πανομοιότυπες με τις κλασικές εντολές μιας διαδικασιακής γλώσσας προγραμματισμού, όπως η C, με τη διαφορά ότι στη Java μπορούμε να δηλώσουμε μεταβλητές σε οποιοδήποτε σημείο μιας ομάδας γραμμών κώδικα, αρκεί η δήλωση της μεταβλητής να προηγείται της χρήσης της. εξαιρέσεις Τέλος, σε περίπτωση που συμβεί κάποιο λάθος σε ένα πρόγραμμα Java, παράγεται ένα σήμα εξαίρεση, με αποτέλεσμα τον τερματισμό του νήματος στο οποίο συνέβη το λάθος και την εκτύπωση κάποιου μηνύματος σφάλματος. Αυτή είναι ωστόσο η εξ ορισμού συμπεριφορά, ενώ ο προγραμματιστής διατηρεί το δικαίωμα να παγιδεύσει σήματα εξαίρεσης και να τα χειριστεί με τον τρόπο που θεωρεί πιο κατάλληλο. 6.5 Λόγοι Επιλογής της Γλώσσας HTML Η HTML λόγω και της ίδιας της μορφής της, είναι εντελώς ανεξάρτητη από τις διάφορες πλατφόρμες υπολογιστών. Το μόνο που απαιτείται είναι ένας φυλλομετρητής για την απεικόνιση. Για την κατασκευή ενός εγγράφου HTML πρέπει να ακολουθηθούν κάποιοι συντακτικοί κανόνες και σε αυτό το σημείο μόνο η HTML μοιάζει με τις κλασικές γλώσσες προγραμματισμού. Αυτά σε συνδιασμό με την τεχνολογία JSP (η περιγραφή της οποίας ακολουθεί) την καθιστούν χρήσιμη ως συνιστώσα για την ανάπτυξη του συστήματος. Τέλος, στα χαρακτηριστικά της πιο πρόσφατης έκδοσης της γλώσσας HTML (4.0) περιλαμβάνονται ανάμεσα στα άλλα:

47 Τα cascading style sheets, τα οποία παρέχουν τη δυνατότητα για έλεγχο της εμφάνισης των σελίδων web σε πολλαπλά επίπεδα Οι δυνατότητες για πιο «πλούσιες» φόρμες Η υποστήριξη πλαισίων (η οποία ήταν ήδη υλοποιημένη σε πολλούς φυλλομετρητές) Η δυνατότητα για πολύγλωσση κατανομή ιστοσελίδων 6.6 Σύντομη Περιγραφή της Γλώσσας HTML Η Hypertext Markup Language (HTML), παρόλο που η ονομασία της παραπέμπει σε κάποια γλώσσα προγραμματισμού, δεν συγκαταλέγεται σε αυτές με την αυστηρή έννοια του όρου. Θα λέγαμε ότι είναι μάλλον ένα σύνολο από σύμβολα και κωδικούς ή ετικέτες (tags), που εισάγονται σε ένα αρχείο, το οποίο πρόκειται να απεικονιστεί σε έναν browser στο διαδίκτυο. Οι ετικέτες αυτές καθοδηγούν τον φυλλομετρητή ιστού στο να απεικονίσει στη σωστή θέση και με τον σωστό τρόπο τις λέξεις, τις εικόνες και ό,τι άλλο μπορεί να περιέχει μία HTML σελίδα. Οι περισσότερες από τις ετικέτες σημειώνονται σε ζεύγη, που υποδηλώνουν το πότε αρχίζει και το πότε τελειώνει κάποια οδηγία απεικόνισης στον φυλλομετρητή. Η HTML αποτελεί επίσημη σύσταση του World Wide Web Consortium (W3C) [18] και σήμερα πλέον δεν νοείται φυλλομετρητής που να μην την υποστηρίζει πλήρως, στην τελευταία έκδοσή της HTML 4.01 [19] Βασική δομή μιας ιστοσελίδας γραμμένης σε HTML Ο κώδικας που ακολουθεί αποτελεί τη βασική δοµή µιαςσελίδας HTML. Οι 6 ετικέτες (tags) που παρατίθενται στη συνέχεια υπάρχουν σε οποιαδήποτε σελίδα HTML. Όλα τα tags της HTML, δηλώνονται ως εξής: < ονοµασία του tag >. Όλα τα tags της HTML έχουν µία αρχή και ένα τέλος,ενώ στο ενδιάµεσο παρεµβάλλεται το περιεχόµενο του tag. Η αρχή κάθε tag δηλώνεται µε <tag> ενώ το τέλος µε </tag>. Γενικά το περιεχόµενο µίας ιστοσελίδας είναι tags τα οποία περιέχουν άλλα tags κ.λπ. Πάντα τα tags τα οποία δηµιουργούνται (ανοίγουν), θα πρέπει αφού παρατεθεί το περιεχόµενό τους να κλείνουν (τελειώνουν). Υπάρχουν εξαιρέσεις, κάποια tags δεν κλείνουν ποτέ. <html> TAG µε ονοµασία HTML. Στην αρχή του κώδικα βρίσκεται πάντα το tag αυτό, το οποίο δηλώνει ότι ο κώδικας που ακολουθεί είναι κώδικας HTML. <head> TAG µε ονοµασία HEAD. Ακριβώς µετά το tag html, βρίσκεται το tag head. Ανάµεσα στο άνοιγμα (< >) και στο κλείσιµο (</ >) του tag, αυτού, υπάρχει περιεχόµενο που αφορά γενικά χαρακτηριστικά της ιστοσελίδας όπως: Ο τίτλος της Η γλώσσα που υποστηρίζει η σελίδα (π.χ. ελληνικά) ιάφορες λέξεις-κλειδιά κ.α. Το περιεχόµενο αυτό, δεν πρέπει να γραφτεί σε κανένα άλλο µέρος του κώδικα. </head> TAG µε ονοµασία HEAD. Σε αυτό το σηµείο το tag head κλείνει

48 <body> TAG µε ονοµασία BODY. Από αυτό το σηµείο και έπειτα, γράφεται ο κώδικας που αφορά την εµφάνιση της ιστοσελίδας µας στον φυλλομετρητή. Π.χ. τα κείµενα, οι εικόνες, οι φόρµες, κ.λ.π. θα εισάγονται πάντα µε τη βοήθεια άλλων tags µετά και κάτω από αυτό το tag. </body> TAG µε ονοµασία BODY. Σε αυτό το σηµείο το tag body, κλείνει και πάντα πριν κλείσει το tag HTML. </html> TAG µε ονοµασία HTML. Πάντα στο τέλος της σελίδας το tag µε ονοµασία HTML κλείνει, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει πλέον άλλος κώδικας HTML. Σύνοψη όλων των tags ADDRESS Πληροφορίες διεύθυνσης ISINDEX Πρωτογενής αναζήτηση APPLET - Java applet I Πλάγια γραφή AREA Ορισμός ζώνης στο map KBD Είσοδος πληκτρολογίου A - Σύνδεσμος LINK Σχέση μεταξύ εγγράφων BASE Τοποθεσία εγγράφου LI Αντικείμενο λίστας BASEFONT Εξορισμού μέγεθος γραμματοσειράς MAP Χάρτης εικόνας από τη μεριά του εξυπηρετούμενου BIG Μεγαλύτεροι χαρακτήρες κειμένου MENU Λίστα αντικειμένων μενού BLOCKQUOTE Μεγάλη εσοχή META Μεταπληροφορίες BODY Το κυρίως σώμα του OL Ταξινομημένη λίστα

49 εγγράφου BR Αλλαγή γραμμής PARAM Παράμετρος για Java applet B Έντονη γραφή PRE Προδιαμορφωμένο κείμενο CAPTION Επικεφαλίδα πίνακα P - Παράγραφος CITE Σύντομη αύξηση τιμών γνωρισμάτων τίτλου SAMP Απλό κείμενο CODE Τμήμα κώδικα SCRIPT Script(κώδικας για διαδίκτυο) γραμμών DD - Επεξήγηση SELECT Λίστα επιλογών DFN Επεξήγηση όρου SMALL Μικρότεροι χαρακτήρε κειμένου DIR Λίστα καταλόγου STRIKE Ειδικό γραφικό κειμένου DIV Λογική υποδιαίρεση STRONG Έντονη έμφαση σε κείμενο DL Λίστα επεξήγησης STYLE Στυλ πληροφοριών

50 DT Όρος επεξήγησης SUB Κείμενο σε μέγεθος δείκτη χαμηλά EM Έμφαση σε κείμενο SUP Κείμενο σε μέγεθος δείκτη ψηλά FONT Τροποποίηση φόντου περιοχής TABLE - Πίνακας FORM Φόρμα εισόδου δεδομένων TD Κελί πίνακα H1 Επικεφαλίδα επιπέδου 1 TEXTAREA Περιοχή εισόδου κειμένου H2 - Επικεφαλίδα επιπέδου 2 TH Κελί επικεφαλίδας H3 - Επικεφαλίδα επιπέδου 3 TITLE Τίτλος εγγράφου H4 - Επικεφαλίδα επιπέδου 4 TR Γραμμή πίνακα H5 - Επικεφαλίδα επιπέδου 5 TT Φόντο κειμένου στυλ Teletype H6 - Επικεφαλίδα επιπέδου 6 UL Μη ταξινομημένη λίστα HEAD Κεφαλή εγγράφου U Υπογράμμιση κειμένου

51 HR Οριζόντιος χάρακας - ευθεία VAR - Μεταβλητή HTML Έγγραφο HTML IMG - Εικόνες CENTER Κεντρική τοποθέτηση INPUT Στοιχείο εισόδου Π.χ. κειμένου, κουμπιού κά. OPTION Στοιχείο λίστας επιλογής 6.7 Java Database Connectivity (JDBC) To Java Database Connectivity (JDBC) είναι μία προδιαγραφή Application Program Interface (API) για τη διασύνδεση προγραμμάτων γραμμένα σε Java με τα δεδομένα σε ορισμένες δημοφιλείς σχεσιακές βάσεις δεδομένων, όπως οι Oracle και MySQL. Ουσιαστικά προσφέρει τρεις δυνατότητες: 1) Διασύνδεση με βάσεις δεδομένων 2) Αποστολή SQL εντολών 3) Επεξεργασία των αποτελεσμάτων Το JDBC καθορίζει ένα σύνολο από αντικειμενοστραφείς κλάσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο προγραμματιστής προκειμένου να κατασκευάσει εντολές SQL για διασύνδεση με τη βάση δεδομένων. Ένα επιπλέον σύνολο από κλάσεις περιγράφει το JDBC driver API. Υποστηρίζονται οι πιο κοινοί τύποι δεδομένων της SQL, με ανάλογη αντιστοίχησή τους σε τύπους δεδομένων της Java. Ο τρόπος πρόσβασης στη βάση είναι ανεξάρτητος υλοποίησης και απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλου οδηγού JDBC. Ανάλογα με το σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων που χρησιμοποιείται υπάρχουν και οι κατάλληλοι οδηγοί. Συγκεκριμένα για την MySQL στην πλατφόρμα V-Class χρησιμοποιείται ο Connector/J. 6.8 Άλλα προγράμματα Εξυπηρέτης Ιστού Apache Tomcat 6.X Σύντομη Περιγραφή

52 Ο Apache Tomcat είναι ένας εξυπηρέτης περιεχομένου ιστού που αναπτύχθηκε στην εταιρία Apache Software Foundation (ASF). Ο Tomcat υλοποιεί τα servlet και τις σελίδες JSP από την εταιρία Sun Microsystems, παρέχοντας ένα περιβάλλον για εκτέλεση κώδικα Java σε συνεργασία με έναν εξυπηρέτη ιστού. Έχει εργαλεία για παραμετροποίηση και διαχείριση αλλά μπορεί επίσης να παραμετροποιηθεί με σύνταξη αρχείων παραμετροποίησης τα οποία είναι συνήθως σε τύπο XML. Ο Tomcat περιελαμβάνει τον δικό του εσωτερικό εξυπηρέτη HTTP και καταφέρνει να είναι πολύ σταθερός σε περιβάλλοντα μεγάλης πληροφοριακής κίνησης Λόγοι επιλογής του Εξυπηρέτη Ιστού Apache Tomcat 6.X Ο εξυπηρέτης Apache Tomcat [24] μπορεί να λειτουργεί σε διαφορετικές πλατφόρμες και λειτουργικά συστήματα που υποστηρίζουν περιβάλλον εκτέλεσης Java. Η έκδοση 6.Χ υποστηρίζει: o Υλοποιεί τις Servlet 2.5 και JSP 2.1 προδιαγραφές o Υποστηρίζει τη γλώσσα Unified Expression Language 2.1 o Σχεδιασμένο να λειτουργεί σε περιβάλλον Java SE 5.0 ή νεώτερη o Υποστήριξη για Comet μέσω της διεπαφής CometProcessor Σύστημα Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων MySQL Σύντομη περιγραφή Η MySQL είναι ένα πολύ γρήγορο και ισχυρό σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων. Μια βάση δεδομένων επιτρέπει να αποθήκευση, την αναζήτηση, την ταξινόμηση, την ενημέρωση και την ανάκληση των δεδομένων αποτελεσματικά. Ο εξυπηρέτης MySQL ελέγχει την πρόσβαση στα δεδομένα, για είναι δυνατή η ταυτόχρονη εργασία χρηστών, για να παρέχει γρήγορη πρόσβαση και να διασφαλίζει ότι μόνο πιστοποιημένοι χρήστες μπορούν να προσπελάσουν τα δεδομένα και μάλιστα μόνο αυτά για τα οποία είναι ο καθένας εξουσιοδοτημένος. Η MySQL υλοποιείται ως είναι ένας πολυνηματικός εξυπηρέτης πολλαπλών χρηστών. Χρησιμοποιεί την SQL ( Structured Query Language), την τυπική γλώσσα ερωτημάτων για βάσεις δεδομένων Λόγοι επιλογής του Συστήματος Διαχείρισης Βάσης Δεδομένων MySQL H MySQL [25] συνδιάζει μερικά πολύ καλά χαρακτηριστικά που την καθιστούν καλή επιλογή για την ανάπτυξη της πλατφόρμας. Αυτά είναι τα ακόλουθα: Υψηλή απόδοση Διασυνδέσεις με πολλά διαφορετικά συστήματα βάσεων δεδομένων Ενσωματωμένες βιβλιοθήκες για πολλές συνηθισμένες διαδικασίες ιστού

53 Χαμηλό κόστος Ευκολία εγκατάστασης, μάθησης και χρήσης Λογικές απαιτήσεις από το περιβάλλον εκτέλεσης Μεταφερσιμότητα

54 7 Σχεδιασμός της πλατφόρμας V-Class 7.1 Εισαγωγικά Στοιχεία Στόχοι της πλατφόρμας V-Class Το περιβάλλον της Virtual Class (V-Class) σχεδιάστηκε ώστε να είναι μια διαδικτυακή πλατφόρμα πολλών χρηστών, με δυνατότητες τρισδιάστασης απεικόνισης και φιλική προς τον χρήστη, ώστε να διευκολύνει την ηλεκτρονική ενσυναίσθηση των κάτωθι ενεργειών μιας αίθουσας διδασκαλίας: o οργάνωση βιβλιοθήκης ενός ατόμου ή ομάδας o μελέτη σε χώρο βιβλιοθήκης o οργάνωση συνεδρίας ομάδας και εκτέλεση ομαδικής εργασίας o οργάνωση και διεξαγωγή διάλεξης o οργάνωση και διεξαγωγή γραπτής εξέτασης o οργάνωση και διεξαγωγή προφορικής εξέτασης. Όλες αυτές οι ενέργειες πρέπει να υποστηριχθούν με έναν ομοιόμορφο τρόπο, με τις ίδιες σχεδιαστικές αρχές, ευκολίες και διεπαφές και με τη συνεπή χρήση κανόνων. Επομένως, ο σκοπός της σχεδίασης είναι η εύρεση κατάλληλου εδάφους στην υλοποίηση του περιβάλλοντος του V-Class σαν γενική πλατφόρμα όπου θα ενσωματώνει τα απαιτούμενα σενάρια, τις ευκολίες, τις διεπαφές και τους κανόνες και με αυτό τον τρόπο να υποστηρίζει την οργάνωση και διεξαγωγή των ενεργειών μιας αίθουσας διδασκαλίας. Ως γενική σχεδιαστική αρχή σημειώνεται ότι η πλατφόρμα V-Class προορίζεται ώστε να παρέχει μηχανισμούς και όχι πολιτικές (policies). Επομένως, τα σενάρια του V-Class προσδιορίζονται και τα συστατικά σχεδιάζονται με έναν τρόπο ώστε να εναρμονίζονται σε πολλαπλά σενάρια χρήσης και όχι με έναν και μόνο τρόπο εργασίας. Ως επακόλουθο, η ακεραιότητα της συνεργασίας που πετυχαίνεται μέσω του περιβάλλοντος του V-Class δεν μπορεί να προγραμματιστεί εξ ολοκλήρου μέσα στις εσωτερικές εργασίες της πλατφόρμας: μέρος της ευθύνης επίτευξης της συνέπειας μετατοπίζεται στην πλευρά των χρηστών, η οποίοι πρέπει να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα με σωστό τρόπο. Προκειμένου να δημιουργηθούν σενάρια τα οποία να αντανακλούν τις καλές πρακτικές και να ιδρυθούν περιορισμοί σχολείων, αιθουσών διδασκαλίας και εργασίας σε μια τάξη σχολικού ιδρύματος του πραγματικού κόσμου, απαιτείται οι χρήστες που κατέχουν τα δικαιώματα τροποποίησης και τις επιλογές που παρέχονται από την πλατφόρμα να μην είναι κακόβουλοι

55 7.1.2 Σχεδιασμός ανώτατου επιπέδου Όπως ήδη αναφέρθηκε, το περιβάλλον του V-Class σχεδιάστηκε ώστε να είναι μια διαδικτυακή πλατφόρμα πολλών χρηστών, με δυνατότητες τρισδιάστασης απεικόνισης και φιλική προς τον χρήστη ώστε να διευκολύνει στην ηλεκτρονική ενσυναίσθηση ενός αριθμού ενεργειών χρησιμοποιώντας συνεχή σετ σεναρίων, διευκολύνσεων και διεπαφών. Σε πιο αφαιρετικό επίπεδο, το περιβάλλον της πλατφόρμας V-Class αποτελείται από τρία διακριτά επίπεδα: o το επίπεδο ηλεκτρονικού καταλόγου e-directory αυτό έχει τη μορφή μιας δισδιάστατης γραφικής διεπαφής που χρησιμοποιεί κυρίως κείμενο και επιτρέπει τη δημιουργία, πρόσβαση και τροποποίηση όλων των πληροφοριών και εγγράφων που χρειάζονται για την οργάνωση και διεξαγωγή των δραστηριοτήτων μιας αίθουσας διδασκαλίας. o το επίπεδο ηλεκτρονικής αίθουσας e-classroom αυτό έχει τη μορφή ενός μιας δισδιάσατατης γραφικής διεπαφής που επιτρέπει τη διεξαγωγή οργανωμένων δραστηριοτήτων μιας αίθουσας διδασκαλίας, την επικοινωνία σε πραγματικό χρόνου με άλλους συμμετέχοντες και επίσης πρόσβαση/επέμβαση και μεταφορά εγγράφων από τον χρήστη στην πλατφόρμα και το αντίστροφο, όπως αυτό απαιτείται. o το επίπεδο ηλεκτρονικής αίθουσας v-classroom αυτό έχει τη μορφή μιας τρισδιάστατης γραφικής διεπαφής με χρήση πολυμέσων που επιτρέπει την διεξαγωγή δραστηριοτήτων και λειτουργιών που προσφέρονται μέσω ενός εικονικού σκηνικού. Το σκηνικό αυτό μιμείται τις πραγματικές αίθουσες διδασκαλίας και τα αντικείμενα τους με χρήση τρισδιάστατης προσομοίωσης και τεχνικές εικονικής πραγματικότητας με προοπτική πρώτου προσώπου. Το επίπεδο ηλεκτρονικής αίθουσας υποστηρίζει επικοινωνία κειμένου και ομιλίας μεταξύ των συμμετεχόντων χρηστών σε πραγματικό χρόνο Σκοπός του εγγράφου και θέματα υλοποίησης Το παρόν σχεδιαστικό έγγραφο προδιαγράφει τα σενάρια της πλατφόρμας V-Class, καθώς και τις ευκολίες και διεπαφές που αυτή προσφέρει από την οπτική γωνία των λειτουργιών και ενός υψηλού επιπέδου τεχνικού σχεδιασμού, χωρίς να αναλώνεται σε χαμηλότερα τεχνικά στοιχεία ή λεπτομέρειες υλοποίησης. Η συνολική υλοποίηση της πλατφόρμας πρέπει να συνεχιστεί από το σημείο που τελειώνει αυτό το έγγραφο με τελειοποίηση του τεχνικού σχεδίου, την υλοποίησης και επικύρωσης με χρήση σεναρίων από τον πραγματικό κόσμο

56 Αναμένεται παρ όλα αυτά, ότι η ανώτερου επιπέδου παραγοντοποίηση της πλατφόρμας στα βασικά της επίπεδα - τα e-directory, e-classroom και v-classroom μπορεί περαιτέρω να δομήσει τη συνολική προσπάθεια ανάπτυξης. Το επίπεδο e-directory μπορεί να σχεδιαστεί τεχνικά (χαμηλά στο επίπεδο της βάσης δεδομένων), να υλοποιηθεί και επικυρωθεί πριν τα άλλα δύο. Επιπλέον, οι διάφορες οντότητες που αποδίδουν το πληροφοριακό σχήμα μπορούν να υλοποιηθούν μία-μία στην αρχή της προσπάθειας και έπειτα να υλοποιηθούν οι αντίστοιχες λειτουργίες και οι περιορισμοί ακεραιότητας. Το επίπεδο e-classroom μπορεί να ακολουθήσει, με την ανάπτυξη της γραφικής διεπαφής, της επικοινωνίας και των ευκολιών διαχείρισης εγγράφων. Το επίπεδο v-classroom έρχεται τελευταίο με την ανάπτυξη διάφορων συστατικών λογισμικού που χρειάζονται για να υλοποιηθεί η εικονική εμπειρία των τελικών χρηστών (π.χ. εικονικό φόντο, διαχείριση εικονικών μοντέλων χρηστών (avatars), επικοινωνία με κείμενο και ομιλία), και με την ενοποίηση των στοιχείων αυτών με τις λειτουργίες του επιπέδου του e-classroom. Είναι σαφές ότι η υλοποίηση του επιπέδου αυτού και η ενοποίηση του με την υπόλοιπη πλατφόρμα απαιτεί περαιτέρω χαμηλού επιπέδου σχεδιασμό που ξεπερνά τον σκοπό αυτού του εγγράφου. 7.2 Το πληροφοριακό σχήμα της V-Class Συνολικό πληροφοριακό σχήμα της V-Class Το συνολικό πληροφοριακό σχήμα της V-Class αποτελείται από έναν μικρό αριθμό από τύπους οντοτήτων. Οι οντότητες αυτές αναπαριστούν τη θεμελιώδη πληροφορία για τις οντότητες του πραγματικού κόσμου που εμπλέκονται στην εφαρμογή των δραστηριοτήτων μιας διδακτικής αίθουσας που υποστηρίζει η πλατφόρμα. Το πληροφοριακό σχήμα της πλατφόρμας V-Class είναι δομημένο σύμφωνα με τον αντικειμενοστρεφή τρόπο, θεωρώντας έναν τύπο οντότητας VCOBJECT ως την κλάσηρίζα. Όλοι οι υπόλοιποι τύποι αποτελούν άμεσες υποκλάσεις αυτής και επομένως κληρονομούν τα χαρακτηριστικά που τίθενται στο επίπεδο του VCOBJECT. Ταυτόχρονα, το πληροφοριακό σχήμα εν δυνάμει ενσωματώνει μια λογική μοντέλου οντοτήτων-συσχετίσεων, μια και όλοι οι τύποι που ορίζονται περιλαμβάνουν χαρακτηριστικά που είναι δείκτες σε στιγμιότυπα άλλων τύπων οντοτήτων. Ως αποτέλεσμα, ουσιαστικά αυτά τα χαρακτηριστικά αναπαριστούν συσχετίσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων τύπων οντοτήτων. Στην επόμενη υποενότητα, οι τύποι οντοτήτων ορίζονται διαδοχικά, ξεκινώντας από τον τύπο VCOBJECT. Για κάθε τύπο οντοτήτων παρατίθενται τα χαρακτηριστικά του και η σημασιολογία του κάθε χαρακτηριστικού. Σε μερικές περιπτώσεις ορίζονται σύνθετα χαρακτηριστικά. Αυτά θα επρεπε να παρουσιάζονται ως εγγραφές με απλά πεδία, παρ όλ αυτά κρατώνται σε ένα πιο σύνθετο τύπο ώστε να διατηρηθεί το πληροφοριακό σχήμα πιο συμπαγές από εννοιολογική άποψη. Σαν αποτέλεσμα των προηγούμενων, η υλοποίηση της βάσης δεδομένων του πληροφοριακού σχήματος απαιτεί χαμηλότερου επιπέδου σχεδιασμό ώστε να απεικονίσει τις οντότητες σε κανονικοποιημένους πίνακες μιας σχεσιακής βάσης δεδομένων

57 7.2.2 Τύπος οντοτήτων VCOBJECT Ο τύπος οντοτήτων VCOBJECT δεν αντιστοιχεί σε κάποια οντότητα του πραγματικού κόσμου. Αντιθέτως, εξυπηρετεί στη συγκέντρωση των πληροφοριών που αποθηκεύονται και διατηρούνται για όλες τις υπόλοιπες οντότητες που εμπεριέχονται στην πλατφόρμα. Επομένως, όλα τα χαρακτηριστικά του τύπου αυτού εμφανίζονται επίσης σε όλους τους τύπους οντοτήτων του πληροφοριακού σχήματος, και οι τιμές τους τίθενται και διατηρούνται σύμφωνα με τις προβλέψεις που θεσπίζονται στο επίπεδο του VCOBJECT. Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων VCOBJECT περιγράφονται στον πίνακα 1. Τύπος οντοτήτων VCOBJECT Όνομα (name) Μια συμβολοσειρά Περιγραφή Κείμενο (description) Διαχειριστής system id μίας ή περισσότερων οντοτήτων INDIVIDUAL (moderator) (συμπεριλαμβανομένου του τύπου sys admin ως ειδική Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης (last modified) Κωδικός συστήματος (system id) περίπτωση) Ημερομηνία και ώρα τελευταίας τροποποίησης προσδιοριστής ορισμένος από το σύστημα, μοναδικός για όλες τις οντότητες της V-Class Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων VCOBJECT Τύπος οντοτήτων INDIVIDUAL Ο τύπος οντοτήτων INDIVIDUAL αντιστοιχεί σε χρήστες του πραγματικού κόσμου που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα για οργάνωση και διεξαγωγή δράσεων. Δεν υπάρχουν ειδικοί υποτύποι αυτής. Όλοι οι χρήστες, ανεξαρτήτως των ρόλων τους στον πραγματικό κόσμο (π.χ. διδάσκοντες, διδασκόμενοι) εγγράφονται και συνδέονται στην πλατφόρμα ως ομότιμοι χρήστες. Από το σημείο αυτό και μετά, μπορούν να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που οργανώνονται από άλλους χρήστες ή να οργανώνουν νέες δράσεις οι ίδιοι. Για τις δράσεις που οργανώνει κάποιος χρήστης, λαμβάνει αυτόματα τον ρόλο του διαχειριστή, ενώ για τις λοιπές δράσεις μπορεί να συμμετέχει ως απλός συμμετέχων. Συνεπώς, δεν υπάρχει κανένας γενικός και στατικός καθορισμός δικαιωμάτων διαχείρισης σε κάποιο συγκεκριμένο χρήστη. Αυτή η σχεδιαστική επιλογή έγινε με γνώση του δεδομένου ότι οι πραγματικές δράσεις τύπου «αίθουσας διδασκαλίας» δεν οργανώνονται μόνο από διδάσκοντες. Ένας διδάσκων για παράδειγμα θα μπορούσε να

58 δώσει μια εργασία σε μια ομάδα φοιτητών και σε αυτό το πλαίσιο ένας από αυτούς τους φοιτητές θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη του συντονισμού των μελών της ομάδας. Σε αυτή την περίπτωση, ο διδάσκων θα μπορούσε να οργανώσει όλο το έργο και να διατηρεί ορισμένες επίσημες συναντήσεις με όλη την ομάδα, ενώ ο συντονιστήςφοιτητής θα μπορούσε να οργανώσει και διευθύνει ορισμένες εσωτερικές ομαδικές συναντήσεις (τις οποίες μπορεί να μην γνωρίζει ο διδάσκων) ή δύο άλλοι φοιτητές της ομάδας που εργάζονται σε κάποιο συγκεκριμένο κομμάτι του έργου θα μπορούσαν να συμφωνήσουν μια συνάντηση μόνο για αυτούς κ.ο.κ. Με στόχο να υποστηριχθεί αυτή η ευελιξία, η πλατφόρμα θεωρεί όλους τους εγγεγραμμένους χρήστες ως ομότιμους και έπειτα επιτρέπει σε οποιονδήποτε από αυτούς να οργανώσει και διαχειριστεί τις δικές τους δραστηριότητες. Πρέπει να επισημανθεί ότι στο σημείο αυτό γίνεται για πρώτη φορά εμφανής η γενική σχεδιαστική αρχή όπου ήδη έχει αναφερθεί, ότι η πλατφόρμα V-Class παρέχει μηχανισμούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ελεύθερα και όχι προκαθορισμένες περιοριστικές πολιτικές. Η μόνη εξαίρεση στην προσέγγιση για ομοιόμορφο χειρισμό όλων των εγγεγραμμένων χρηστών είναι η ύπαρξη του ειδικού χρήστη sys admin της πλατφόρμας V-Class. Αυτός ο ρόλος αντιστοιχεί σε έναν χρήστη του πραγματικού κόσμου που είναι προεγγεγραμμένος στην πλατφόρμα και έχει όλα τα δικαιώματα πρόσβασης, τροποποίησης και δημιουργίας πληροφοριών και δράσεων όπως περιγράφεται παρακάτω. Ο χρήστης αυτός «κληρονομεί» επίσης ως διαχειριστής (moderator) όλες τις δράσεις και πληροφορίες όπου διαχειρίζονταν χρήστες και που τώρα σταμάτησαν να κατέχουν αυτό τον ρόλο (αυτό μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους όπως περιγράφονται παρακάτω). Σημειώνεται ότι ακόμα και ο χρήστης sys admin δεν έχει άμεση πρόσβαση στο χαμηλό επίπεδο της βάσης δεδομένων όπου αποθηκεύονται τα πληροφοριακά στοιχεία. Όλες οι πράξεις πρέπει να γίνονται μέσω της δοθείσας διεπαφής, γεγονός που εφαρμόζονται πλήρως οι περιορισμοοί ακεραιότητας που ορίζονται για όλους τους χρήστες της πλατφόρμας και έτσι δεν διακυβεύεται η ακεραιότητα της βάσης δεδομένων. Επισημαίνεται ότι αυτό ισχύει ΜΟΝΟ στην περίπτωση όπου (α) ο χρήστης sys admin έχει πρόσβαση διαχείρισης στη βάση ή (β) οι περιορισμοί ακεραιότητας υλοποιούνται στο επίπεδο εφαρμογών(π.χ. κώδικας PHP). Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων INDIVIDUAL περιγράφονται στον πίνακα 2. Τύπος οντοτήτων INDIVIDUAL name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντοτήτων VCOBJECT) Διεύθυνση διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (co-ordinates) Διαπιστευτήρια (credentials) Εικονικός Σύνθετο γνώρισμα αποτελούμενο από: - όνομα χρήστη (username), μια συμβολοσειρά σε τυποποιημένη μορφή και με μοναδική τιμή για κάθε έναν από τους εγγεγραμμένους χρήστες. - κωδικός (password) και πάλι σε τυποποιημένη μορφή, με προτίμηση να είναι κρυπτογραφημένος με μέθοδο της μίας κατεύθυνσης (one-way encrypted) Σύνθετο γνώρισμα που αντιστοιχεί στην εικονική παρουσία

59 χαρακτήρας (avatar) χρηστών στην πλατφόρμα και αποτελείται από: - ψευδώνυμο (alias), μια συμβολοσειρά με μοναδική τιμή για κάθε έναν από τους εγγεγραμμένους χρήστες (εξ ορισμού η τιμή του τίθεται ως το όνομα χρήστη (username)) - Εικονίδιο (icon), ένα απλό εικονίδιο προσώπου ή μια μορφή που αναπαριστά τον χρήστη, δισδιάστατο για το δισδιάστατο επίπεδο e-classroom ή τρισδιάστατο για το επίπεδο v-classroom. Για διαχειριστικούς λόγους ένα πεδίο active/locked Πίνακας 2. Χαρακτηριστικά του τύπου οντότητας INDIVIDUAL Τύπος οντοτήτων GROUP Ο τύπος οντοτήτων GROUP μοντελοποιεί ομάδες χρηστών που συμμετέχουν σε μια δράση κοινή για όλα τα μέλη της κάθε ομάδας και, συνακόλουθα, στο σενάριο αυτής της δράσης πρέπει όλοι να ενημερώνονται για τα ίδια γεγονότα (π.χ. αλλαγή ημερομηνίας συνάντησης) ή να έχουν πρόσβαση στα ίδια έγγραφα (π.χ. υλικό ανάγνωσης για μάθημα). Συνεπώς, ο τύπος οντοτήτων GROUP εξυπηρετεί ώστε να συσχετίζει έναν αριθμό από χρήστες που όλοι πρέπει να συμμετάσχουν σε κάποιο συγκεκριμένο σκοπό και να μοιραστούν νέα ή δικαιώματα πρόσβασης εγγράφων. Δεν υπάρχουν περιορισμοί για τη συσχέτιση μεταξύ των χρηστών και των ομάδων. Κάθε χρήστης μπορεί να ανήκει σε καμία, μία ή περισσότερες ομάδες και κάθε ομάδα μπορεί να περιέχει κανέναν, έναν ή περισσότερους χρήστες ως μέλη. Μια ομάδα μπορεί να περιέχει χρήστες ή άλλες ομάδες. Το σύστημα εμπεριέχει ελέγχους για να μην είναι δυνατόν να καθορίζεται ότι μία ομάδα περιέχει τον εαυτό της, είτε άμεσα είτε αναδρομικά. Ο σωτός ορισμός των ομάδων του V-Class είναι συλλογική ευθύνη των χρηστών. Κάθε ένας μπορεί να δημιουργήσει κατά το δοκούν ομάδες επιλέγοντας αυθαίρετα τα μέλη και παράλληλα μπορεί να ζητήσει την εισδοχή του ή την αποχώρησή του από μια ομάδα που δημιουργήθηκε από κάποιον άλλο. Χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό των ομάδων (και πάλι, ένας μηχανισμός και όχι κάποια περιοριστική πολιτική) μπορούν να αντικατοπτριστούν ομάδες εργασίας του πραγματικού κόσμου (π.χ. εγγεγραμμένοι φοιτητές σε κάποιο συγκεκριμένο πανεπιστημιακό μάθημα). Σε αυτό το παράδειγμα, ο καθηγητής που διευθύνει το μάθημα μπορεί να δημιουργήσει μια ομάδα όπου να περιλαμβάνονται όλοι οι εγγεγραμμένοι φοιτητές και, από αυτό το σημείο, να στέλνονται ειδοποιήσεις με νέα σε αυτή την ομάδα σχετικά με οποιαδήποτε διάλεξη, να παρέχεται πρόσβαση σε όλο το υλικό των διαλέξεων και τα λοιπά. Επιπλέον, μπορούν να δημιουργηθούν ομάδες ειδικού σκοπού. Για παράδειγμα, ένας εγγεγραμμένος φοιτητής μπορεί να δημιουργήσει μια ειδική ομάδα για συζήτηση μιας σειράς μαθημάτων ή κάποιο θέμα άσχετο σε μαθήματα και εξετάσεις. Και πάλι, η σωστή χρήση του χώρου εργασίας της πλατφόρμας είναι ατομικής αλλά και συλλογικής ευθύνης και υιοθέτησης καλών πρακτικών. Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων GROUP περιγράφονται στον πίνακα

60 Τύπος οντοτήτων GROUP name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντοτήτων VCOBJECT) Μέλη (members) system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων INDIVIDUAL Πίνακας 3. Χαρακτηριστικά του τύπου οντότητας GROUP Τύπος οντοτήτων RESOURCE Ο τύπος οντοτήτων RESOURCE (πόρος) αντιστοιχεί σε κάθε είδος ψηφιακό περιεχόμενο του πραγματικού κόσμου που χρησιμοποιείται ως υλικό εκπαίδευσης ή εργασίας στο πλαίσιο των δράσεων. Η έννοια του υλικού εκπαίδευσης περιλαμβάνει κάθε είδος ψηφιακού περιεχομένου που παράγεται στο μάθημα από έναν χρήστη ή μία ομάδα εργασίας (π.χ. προσωπικά σημειώματα μελέτης, συλλογικά τροποποιημένα παραδοτέα, πρακτικά συναντήσεων, ημερολόγια δράσεων κτλ) για να χρησιμοποιούνται ως προσωρινή τεκμηρίωση. Με αυτό τον τρόπο, ο τύπος οντοτήτων «πόροι» της πλατφόρμας V-Class αποτελεί τη μοναδική αναπαράσταση του ψηφιακού περιεχομένου. Αυτό μπορεί να είναι είτε τοπικά ψηφιακά έγγραφα πραγματικά αποθηκευμένα στον χώρο αρχείων της πλατφόρμας V- Class είτε οποιοδήποτε απομακρυσμένο έγγραφο αποθηκευμένο στο διαδίκτυο, προσβάσιμο μέσω διεύθυνσης(url). Ο τύπος οντότητας RESOURCE παρέχεται για τη διαχείριση των λεπτομερειών που αναφέρονται σε κάποιο ψηφιακό περιεχόμενο και όχι να συνδέσει το περιεχόμενο με οποιεσδήποτε συγκεκριμένες δράσεις: αυτό είναι το έργο της οντότητας SHELF, όπως περιγράφεται παρακάτω. Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων RESOURCE περιγράφονται στον πίνακα 4. Τύπος οντοτήτων RESOURCE name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντότητας VCOBJECT) Τοποθεσία (location) Όνομα αρχείου στο σύστημα αρχείων της πλατφόρμας V-Class ή διεύθυνση τοποθεσίας ιστού (URL) Πίνακας 4. Χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων RESOURCE Τύπος οντοτήτων SHELF Ο τύπος οντοτήτων SHELF υιοθετήθηκε με βάση την αναλογία των ραφιών βιβλίων του πραγματικού κόσμου και αντιστοιχίζεται σε οποιαδήποτε συλλογή πόρων που χρησιμοποιούνται στα πλαίσια μιας συγκεκριμένης δράσης σε αίθουσας διδασκαλίας

61 Κάθε χρήστης μπορεί να δημιουργήσει ράφια, να τα φορτώνει με περιεχόμενο ή να τροποποιεί τα ήδη υπάρχοντα περιεχόμενα. Η πλατφόρμα επιτρέπει δύο τύπων πρόσβαση στα περιεχόμενα: το δικαίωμα ανάγνωσης στο ράφι επιτρέπει την ανάγνωση των πόρων και την αντιγραφή τους σε ένα πρόχειρο (clipboard), ενώ το δικαίωμα εγγραφής επιτρέπει την εισαγωγή νέων πόρων σε αυτό καθώς και την τροποποίηση ή διαγραφή των υπαρχόντων. Για να επιτευχθεί μέγιστη ευελιξία και να επιτραπούν διαφορετικοί συνδυασμοί πρόσβασης ανάγνωσης/εγγραφής σε διαφορετικούς χρήστες, τα δικαιώματα αυτά δεν συνδέονται με χρήστες ή ομάδες άμεσα αλλά μόνο έμμεσα, μέσω του σεναρίου των έργων (project) της πλατφόρμας V-Class (εξηγείται στη συνέχεια), δηλαδή μέσω των δράσεων που έχουν ορισθεί. Επομένως, ένα ράφι υπόκειται σε διαχείριση από τον χρήστη-δημιουργό του, περιέχει πόρους και είναι διαθέσιμοι με δικαίωμα ανάγνωσης ή/και εγγραφής είτε μόνο στον δημιουργό του (σε αυτή την περίπτωση, το ράφι εντάσσεται σε ένα σενάριο χρήστη) ή σε έναν αριθμό δράσεων (το ράφι εντάσσεται τότε σε σενάριο έργου). Αυτός ο μηχανισμός υποδηλώνει ότι όλοι οι χρήστες ή ομάδες που συμμετέχουν σε μια δράση με δικαίωμα ανάγνωσης σε ένα ράφι μπορούν να διαβάσουν τους πόρους του ραφιού, ενώ όλοι οι χρήστες και ομάδες που συμμετέχουν σε κάποια δράση με δικαίωμα εγγραφής μπορούν να τοποθετήσουν πόρους σε αυτό όπως και να τροποποιήσουν ή αφαιρέσουν τους ήδη υπάρχοντες. Ορίζοντας πρόσβαση ανάγνωσης/εγγραφής σε αυτό το επίπεδο, δηλαδή συνδέοντας με κάποια συγκεκριμένη δράση και όχι με συγκεκριμένους χρήστες ή ομάδες ανεξάρτητα από τις δράσεις όπου συμμετέχουν, διευκολύνεται ο έλεγχος σε σχέση με τον κύκλο ζωής των δράσεων. Για παράδειγμα, ένας φοιτητής μπορεί να έχει πρόσβαση στο υλικό εκπαίδευσης ενός συγκεκριμένου μαθήματος μόνο για το ακαδημαϊκό έτος κατά το οποίο είναι εγγεγραμμένος σε αυτό το μάθημα και όχι μετά. Ένας τέτοιος περιορισμός είναι πιο διαισθητικό να ορισθεί και εύκολο να συντηρηθεί με την αντιστοίχηση του ραφιού του μαθήματος με την δράση που αναπαριστά τη διδασκαλία του μαθήματος κατά το συγκεκριμένο έτος, και όχι κάνοντας άμεσες αντιστοιχίσεις πρόσβασης στους χρήστες ή τις ομάδες (εδώ θα μπορούσε κάποιος να φροντίσει να καταργήσει αυτές τις συσχετίσεις στο τέλος του ακαδημαϊκού έτους ή να τις διατηρήσει για τους εγγεγραμμένους φοιτητές). Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων SHELF περιγράφονται στον πίνακα 5. Τύπος οντοτήτων SHELF name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντότητας VCOBJECT) Περιεχόμενα (contents) system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου RESOURCE Αναγνώστες διαχειριστής ή system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων (readers) Συγγραφείς (writers) τύπου PROJECT διαχειριστής ή system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου PROJECT Πίνακας 5. Χαρακτηριστικά του τύπου οντότητας SHELF

62 7.2.7 Τύπος οντοτήτων PROJECT Ο τύπος οντοτήτων PROJECT (έργο)αντιστοιχεί σε οποιαδήποτε δράση αίθουσας διδασκαλίας που οργανώνεται και διευθύνεται μέσω της πλατφόρμας. Εδώ, ο όρος δράση αίθουσας διδασκαλίας αναφέρεται στη συνεργασία ενός αριθμού χρηστών για κάποια περίοδο και για κάποιον συγκεκριμένο σκοπό σχετικό με εργασία τάξης. Για την επίτευξη του σκοπού γίνεται χρήση κάποιον συγκεκριμένων εγγράφων ως υλικό εκπαίδευσης ή/και εργασίας και διεξάγεται ένα πλήθος συναντήσεων. Με αυτό τον τρόπο, όλες οι δράσεις που υποστηρίζονται από την πλατφόρμα, συμπεριλαμβανομένων διαλέξεων, συζητήσεων, ομαδικών εργασιών ή προσωπικής μελέτης, μπορούν να μοντελοποιηθούν με όρους έργων (project) και έργων συναντήσεων (work project). Ένα σενάριο θα ήταν το εξής. Ένας χρήστης- καθηγητής δημιουργεί ένα νέο έργο που αναπαριστά ολόκληρο τον κύκλο ζωής ενός μαθήματος, όπως συναντήσεις για τις διάλεξεις, συνεδρίες εργαστηρίου και τελικές εξετάσεις. Σε άλλο σενάριο, φοιτητές που δουλεύουν στην ίδια εργασία για κάποιο μάθημα, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κάποιο έργο ώστε να συνεργάζονται για αυτό όλοι μαζί, να προγραμματίζουν κάποιες δικές τους συναντήσεις κτλ. Ένα σημαντικό μέρος στο προφίλ του έργου αποτυπώνεται στα περιεχόμενα των συναντήσεων του έργου. Με βάση αυτό, η συνάντηση στα πλαίσια ενός έργου μοντελοποιείται ως αντικείμενο πρώτης κατηγορίας της πλατφόρμας V-Class (μέσω του τύπου οντοτήτων MEETING που περιγράφεται στη συνέχεια). Επιπλέον, το ιστορικό ενός έργου π.χ. οι λεπτομέρειες των συναντήσεων, δεν διαγράφεται όταν τελειώσουν αυτές οι συναντήσεις. Ολόκληρη η πληροφόρηση σχετικά με ένα έργο και τις συναντήσεις του διατηρείται για όλη τη ζωή του έργου. Εναλλακτικά, αυτό δημιουργεί την ανάγκη να διακρίνεται εάν ένα έργο είναι ενεργό ή όχι και -αν δεν είναι- πότε, γιατί και από ποιόν τερματίστηκε (αυτό θα επιτρέψει και στον χρήστη sys admin να τερματίζει έργα των οποίων οι διαχειριστές δεν ενδιαφέρθηκαν να τα τερματίσουν κανονικά). Οι ακριβείς λεπτομέρειες του τρόπου δημιουργίας και διαχείρισης των έργων θα συζητηθούν παρακάτω. Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων PROJECT περιγράφονται στον πίνακα 6. Τύπος οντοτήτων PROJECT name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντότητας VCOBJECT) Συμμετέχοντες (partakers) system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου INDIVIDUAL ή GROUP Βιβλιοθήκη system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου SHELF (library) Χρονοδιάγραμμα system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου (schedule) Ιστορικό (history) MEETING system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου MEETING

63 Κατάσταση (status) Σύνθετο γνώρισμα που αντιστοιχεί στην κατάσταση του έργου και αποτελείται από: - Ημερομηνία/ώρα δημιουργίας - Ημερομηνία/ώρα τερματισμού - τερματισμός από (system id μίας οντότητας τύπου INDIVIDUAL ή sys admin) - τερματισμός λόγω (κάποιο κείμενο) Πίνακας 6. Χαρακτηριστικά του τύπου οντότητας PROJECT Τύπος οντοτήτων MEETING Ο τύπος οντοτήτων MEETING αντιστοιχεί σε συναντήσεις που οργανώνονται στο πλαίσιο των δράσεων που διεξάγονται μέσω της πλατφόρμας V-Class π.χ. συναντήσεις στο πλαίσιο των έργων του V-Class. Αυτές μπορούν να αντιστοιχούν σε διαλέξεις, γραπτές ή προφορικές εξετάσεις όπως και ομαδικής εργασίας. Με αυτό το γενικό σκεπτικό, κάθε εγγεγραμμένος χρήστης μπορεί να δημιουργήσει έργα που να τα διευθύνει και έπειτα να καθορίζει συναντήσεις για κάθε έργο του. Κάθε οντότητα MEETING έχει κάποιες συγκεκριμένες τιμές (μια ημερομηνία και ώρα που προγραμματίζεται μια συνάντηση), κάποιους συμμετέχοντες (χρήστες ή ομάδες) και τεκμηρίωση. Το τελευταίο διατηρείται για την καλή διαχείριση και διεξαγωγή της συνάντησης όπως στην εξυπηρέτηση ως αναφορά για το τι έχει λεχθεί και πού κατέληξε η συζήτηση κατά το πέρας της. Επομένως, o Τεκμηρίωση που δημιουργήθηκε πριν την συνάντηση, η οποία περιλαμβάνει την ατζέντα συνάντησης o Τεκμηρίωση που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η οποία περιλαμβάνει το αρχείο καταγραφής παρουσιών (presence log), τις σημειώσεις συζήτησης (discussion transcripts) και τις σημειώσεις πίνακα (board notes) και o Τεκμηρίωση που δημιουργήθηκε μετά το πέρας μιας συνάντησης αποτελεί τα πρακτικά της. Επιπλέον, για να μοντελοποιηθούν ομοιόμορφα ως συναντήσεις όλες οι συνεδρίες των χρηστών, υπάρχουν τρία ειδικά στιγμιότυπα της οντότητας MEETING: o Οι συναντήσεις τύπου ατομική εργασία χρήστη (individual work) μοντελοποιούν μόνιμα ανοικτές συνεδρίες οποιουδήποτε χρήστη, που κάνει κάποια προσωπική μελέτη, εργασία διαχειρίσεις εγγράφων ή συγγραφής

64 ενέργειες δηλαδή που δεν απαιτούν ομαδική εργασία. Για κάθε εγγεγραμμένο χρήστη της πλατφόρμας V-Class. Δημιουργείται αυτόματα ένα στιγμιότυπο τέτοιας συνάντησης. o Οι συναντήσεις τύπου εργασία έργου (project work) μοντελοποιούν μόνιμα ανοικτές συνεδρίες όλων των μελών έργων που δημιουργήθηκαν στην πλατφόρμα. Αυτές οι συνεδρίες εξυπηρετούν ως φόρα συζητήσεων για όλα τα μέλη κάθε συγκεκριμένου έργου (π.χ. φόρο για όλους τους εγγεγραμμένους φοιτητές ενός μαθήματος) και μια τέτοια συνάντηση δημιουργείται αυτόματα για κάθε έργο της πλατφόρμας V-Class. o Οι συναντήσεις τύπου καταλόγου (directory) μοντελοποιούν μόνιμα ανοικτές συνεδρίες οποιουδήποτε χρήστη, που κάνει κάποια προσωπική εργασία διαχείρισης πληροφοριών μέσω του επιπέδου e-directory. Μια τέτοια συνάντηση δημιουργείται αυτόματα για κάθε εγγεγραμμένο χρήστη της πλατφόρμας του V- Class. Τέλος, κάθε οντότητα MEETING έχει ένα συγκεκριμένο προφίλ με βάση τα αντικείμενα που υπάρχουν στον χώρο συνάντησης όπως επίσης και τις επιλογές αλληλεπίδρασης που παρέχονται παρακάτω. Τα χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων MEETING περιγράφονται στον πίνακα 7. Τύπος οντοτήτων MEETING name, description, moderator, last modified, system id (πεδία κληρονομούμενα από τον τύπο οντότητας VCOBJECT) Στοιχεία (coordinates) Ημερομηνία και ώρα συνάντησης, σε κάποια καθορισμένη μορφή ή η τιμή «any Συμμετέχοντες system id καμίας, μίας ή περισσότερων οντοτήτων τύπου (participants) Τεκμηρίωση (documentation) Προφίλ (profile) INDIVIDUAL ή GROUP Σύνθετο γνώρισμα αποτελούμενο από: - Ατζέντα (agenda) - αρχείο εγγράφου - Αρχείο παρουσιών (presence log) - αρχείο κειμένου - Σημειώσεις συζήτησης (discussion transcripts) - αρχείο κειμένου - Σημειώσεις πίνακα (board notes) - αρχείο κειμένου ή εικόνας - Πρακτικά (minutes) - αρχείο κειμένου Σύνθετο γνώρισμα αποτελούμενο από: - πλαίσιο (κατάλογος (directory), ατομική εργασία χρήστη (individual work), εργασία έργου (project work) ή system id μίας οντότητας PROJECT) - αντικείμενα επιλογών (λίστα από ενδείξεις enabled ή disabled για όλα τα διαθέσιμα αντικείμενα σε έναν χώρο εργασίας μιας συνάντησης (εξηγείται στη συνέχεια))

65 - αντικείμενα αλληλεπίδρασης (λίστα από ενδείξεις enabled ή disabled για όλα τα διαθέσιμα αντικείμενα αλληλεπίδρασης σε έναν χώρο εργασίας μιας συνάντησης (εξηγείται στη συνέχεια) Πίνακας 7. Χαρακτηριστικά του τύπου οντοτήτων MEETING. 7.3 Το σχήμα λειτουργιών της V-Class Αυτή η παράγραφος παρουσιάζει τις διαθέσιμες λειτουργίες σε κάθε μία από τις οντότητες που ορίστηκαν. Η περιγραφή για κάθε λειτουργία περιλαμβάνει: o Έναν αριθμό προ-συνθηκών που προσδιορίζουν από ποιόν και κάτω από ποιές προϋποθέσεις μπορεί να εκτελεστεί αυτή η λειτουργία και o Έναν αριθμό μετα-συνθηκών που προσδιορίζουν πρόσθετες δράσεις που ακολουθούν αυτή τη λειτουργία ώστε να διατηρηθεί η ακεραιότητα του πληροφοριακού σχήματος της πλατφόρμας V-Class. Συνεπώς, κάθε λειτουργία πρέπει να υλοποιείται σε μορφή δοσοληψίας (transaction) η οποία προφυλάσσεται από προ-συνθήκες και περιλαμβάνει τόσο τις δράσεις της λειτουργίας όσο και τις μετα-συνθήκες ακεραιότητας Λειτουργίες στις οντότητες VCOBJECT Το όνομα (name) και ο μοναδικός κωδικός (system id) μιας οντότητας τύπου VCOBJECT τίθενται κατά τη δημιουργία της και δεν τροποποιούνται. Το γνώρισμα ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης (last modified) δεν μπορεί να ενημερωθεί από τον χρήστη, αυτό γίνεται αυτόματα από το σύστημα. Το γνώρισμα διαχειριστής (moderator) τίθεται αρχικά στον δημιουργό του αντικειμένου. Αν αυτός ο χρήστης στη συνέχεια διαγραφεί, τότε το γνώρισμα λαμβάνει την τιμή sys admin (εδώ το στιγμιότυπο VCOBJECT ορίζεται ως ορφανό αντικείμενο ). Οι οντότητες τύπου INDIVIDUAL δεν διαγράφονται αλλά σημαδεύονται ως μη ενεργές) Οι λειτουργίες του τύπου οντότητας VCOBJECT περιγράφονται στον πίνακα 8. Τύπος οντοτήτων VCOBJECT Όνομα Επιτρέπεται σε λειτουργίας Ανάκτηση όλους τους χρήστες πληροφοριών (retrieve info) Μετά-ενέργειες

66 Τροποποίηση περιγραφής (modify description) Αίτηση διαχείριση (request moderation) Ανάθεση διαχείρισης (assign moderation) για Διαχειριστές Οποιουσδήποτε χρήστες, για οποιοδήποτε ορφανό αντικείμενο sys admin, για οποιοδήποτε ορφανό αντικείμενο, με αίτηση από Αποστολή στον sys admin Θέτει ως διαχειριστή τον αιτούμενο χρήστη Αποστολή στον χρήστη Πίνακας 8. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων VCOBJECT Λειτουργίες στις οντότητες INDIVIDUAL Οι λειτουργίες της οντότητας τύπου INDIVIDUAL τεκμηριώνονται στον πίνακα 9. Τύπος οντοτήτων INDIVIDUAL Όνομα Επιτρέπεται σε λειτουργίας Εγγραφή Οποιονδήποτε ανώνυμο χρήστη (subscribe) Μετά-ενέργειες Η διαδικασία εγγραφής ελέγχει τη μοναδικότητα του ονόματος χρήστη του κωδικού και του ψευδόνυμου στέλνεται στον χρήστη sys admin Δημιουργία (create) sys admin Μια νέα οντότητα τύπου INDIVIDUAL δημιουργείται με αυτή ως διαχειριστή Δύο νέες οντότητες τύπου MEETING δημιουργούνται για εργασία χρήστη και συνεδρίες καταλόγου Δύο νέες οντότητες τύπου SHELF δημιουργούνται με ονόματα <όνομα χρήστη> desk και <όνομα χρήστη> misc και διαχειρίζονται από τον χρήστη στέλνεται στον χρήστη

67 Τροποποίηση στοιχείων, κωδικού, εικόνας και εικονικής φιγούρας (modify coordinates, password, icon, avatar) Διαγραφή (delete) Απεγγραφή (unsubscribe) Στον ίδιο τον χρήστη sys admin Κάθε εγγεγραμμένο χρήστη Όλες οι ομάδες, οι συναντήσεις και τα έργα ενημερώνονται Η μόνιμη ατομική εργασία χρήστη και η συνεδρία καταλόγου τερματίζουν και διαγράφονται. Όλες οι ορφανές οντότητες τύπου VCOBJECT υιοθετούνται από τον χρήστη sys admin στέλνεται στον χρήστη στέλνεται στον sys admin Ο χρήστης sys admin διαγράφει Πίνακας 9. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων INDIVIDUAL Λειτουργίες στις οντότητες GROUP Οι λειτουργίες του τύπου οντοτήτων GROUP τεκμηριώνονται στον πίνακα 10. Τύπος οντοτήτων GROUP Όνομα Επιτρέπεται σε Μετά-ενέργειες λειτουργίας Δημιουργία Οποιονδήποτε χρήστη Ο δημιουργός γίνεται (create) διαχειριστής Εισαγωγή μέλους (insert member), Αφαίρεση μέλους (remove member) Διαχειριστή ομάδας στέλνεται στα μέλη της ομάδας Αίτηση εισόδου μέλους (request membership) Οποιοδήποτε μη μέλος στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή εισάγει

68 Άρνηση εισόδου μέλους (deny membership) Ορατότητα ομάδας σε άλλους χρήστες (set visible) Μη ορατότητα ομάδας σε άλλους χρήστες (set invisible) Ορατότητα σε άλλους χρήστες (set visible) Μη ορατότητα σε άλλους χρήστες (set invisible) Διαγραφή (delete) Οποιοδήποτε μέλος στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή αφαιρεί Διαχειριστή ομάδας Ενημέρωση κατάστασης ορατότητας ομάδας από άλλους χρήστες Οποιοδήποτε μέλος Ενημέρωση κατάστασης ορατότητας από άλλους χρήστες διαχειριστή και χρήστη sys admin Όλα τα έργα και οι συναντήσεις ενημερώνονται στέλνεται στα μέλη της ομάδας και στον διαχειριστή Πίνακας 10. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων GROUP Λειτουργίες στις οντότητες RESOURCE Δεν ορίζονται ξεχωριστές λειτουργίες για τον τύπο οντοτήτων RESOURCE. Οι διαχειριστικές ενέργειες σε οντότητες αυτού του τύπου εκτελούνται μέσω των λειτουργιών που καθορίζονται στον τύπο οντότητας SHELF Λειτουργίες στις οντότητες SHELF Οι λειτουγίες του τύπου οντοτήτων SHELF τεκμηριώνονται στον πίνακα 11 Τύπος οντοτήτων SHELF Όνομα λειτουργίας Επιτρέπεται σε Μετά-ενέργειες Δημιουργία (create) Οποιονδήποτε χρήστη Ο δημιουργός γίνεται διαχειριστής

69 Νέος πόρος (new resource) Εισαγωγή πόρου από το πρόχειρο (insert resource from clipboard) Τροποποίηση πόρου (edit resource) Αφαίρεση πόρου (remove resource) Αντιγραφή πόρου στο πρόχειρο (copy resource to clipboard) Προσθήκη στα αγαπημένα (set as favorite) Αφαίρεση από τα αγαπημένα (unset as favorite) Διαγραφή (delete) Διαχειριστή, αν είναι τύπου χρήστη ή οποιοδήποτε μέλος έργου με δικαίωμα εγγραφής αν είναι τύπου έργου. Διαχειριστή, αν είναι τύπου χρήστη ή οποιοδήποτε μέλος έργου με δικαίωμα ανάγνωσης αν είναι τύπου έργου Οποιοσδήποτε χρήστης Οποιονδήποτε χρήστης διαχειριστή και στον χρήστη sys admin Η ομάδα μπαίνει στην λίστα των αγαπημένων ομάδων του χρήστη Η ομάδα αφαιρείται από την λίστα των αγαπημένων ομάδων του χρήστη Όλα τα έργα ανάγνωσης και εγγραφής ενημερώνονται στέλνεται στον διαχειριστή Πίνακας 11. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων SHELF Λειτουργίες στις οντότητες PROJECT Οι οντότητες τύπου PROJECT μπορούν να τροποποιηθούν με την προϋπόθεση ότι τηρείται ένας αριθμός από περιορισμούς ακεραιότητας. Τα μέλη και η βιβλιοθήκη ενός τρέχοντος έργου μπορούν να τροποποιηθούν από λειτουργίες στην αντίστοιχη οντότητα τύπου PROJECT, ενώ νέες συναντήσεις έργων μπορούν να προγραμματιστούν ή συναντήσεις ήδη προγραμματισμένες μπορούν να τροποποιηθούν από λειτουργίες στις αντίστοιχες οντότητες τύπου MEETING (βλ. παρακάτω). Το ιστορικό ενός έργου παρ όλα αυτά δεν μπορεί να τροποποιηθεί. Επιπλέον, η κατάσταση ενός έργου δεν μπορεί να τροποποιηθεί μέσω άμεσων χειρισμών αλλά μόνο ως αποτέλεσμα των λειτουργιών δημιουργίας και διαγραφής ενός έργου. Τέλος, τα τρέχοντα έργα δεν μπορούν να διαγραφούν. Για να διαγραφεί ένα έργο (και, ως αποτέλεσμα περιορισμών αναφορικής ακεραιότητας, όλες οι συναντήσεις σε αυτό), είναι απαραίτητο πρώτα να τερματιστεί αυτό το έργο. Τα ολοκληρωμένα έργα δεν μπορούν να τροποποιηθούν καθόλου, μόνο να διαγραφούν

70 Οι λειτουργίες του τύπου οντοτήτων PROJECT για τρέχοντα έργα τεκμηριώνονται στον πίνακα 12 Τύπος οντοτήτων PROJECT Όνομα Επιτρέπεται σε Μετά-ενέργειες λειτουργίας Δημιουργία Οποιονδήποτε χρήστης Ο δημιουργός γίνεται (create) διαχειριστής Ορίζεται η ημερομηνία δημιουργίας του έργου Ένα άδειο ράφι με όνομα <όνομα έργου> διαχειριστής misc δημιουργείται, με το νέο έργο ως σενάριο και τον διαχειριστή έργου ως διαχειριστή, και δικαιώματα ανάγνωσης/συγγραφής να επιτρέπονται μόνο στον διαχειριστή Ένα άδειο ράφι με όνομα <όνομα έργου> έργο misc δημιουργείται, με το νέο έργο ως σενάριο και τον διαχειριστή έργου ως διαχειριστή, και δικαιώματα ανάγνωσης/συγγραφής να επιτρέπονται σε όλα τα μέλη του έργου μια μόνιμα ανοικτή συνεδρία τύπου εργασία έργου δημιουργείται, με τον διαχειριστή έργου ως διαχειριστή και όλα τα μέλη έργου ως συμμετέχοντες Εισαγωγή μέλους (insert member) Διαχειριστή έργου Η συνεδρία εργασίας έργου ενημερώνεται Οι προγραμματισμένες συναντήσεις ενημερώνονται στέλνεται στα μέλη του έργου

71 Αφαίρεση μέλους (remove member) Αίτηση εισόδου μέλους (request membership) Άρνηση εισόδου μέλους (deny membership) Εισαγωγή ραφιού (insert shelf) Αφαίρεση ραφιού (remove shelf) Προσθήκη στα αγαπημένα (set as favorite) Τερματισμός έργου (finish project) Διαχειριστή έργου Η συνεδρία εργασίας έργου ενημερώνεται Οι προγραμματισμένες συναντήσεις ενημερώνονται Οι συναντήσεις, των οποίων η διαχείριση ανήκει σε χρήστες που έχουν αφαιρεθεί, σημειώνονται ως «ορφανές» στέλνεται στα μέλη του έργου και σε αυτόν που αφαιρέθηκε Οποιοδήποτε μη μέλος στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή εισάγει τον χρήστη Οποιοδήποτε μέλος στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή αφαιρεί τον χρήστη Διαχειριστή έργου στέλνεται στα μέλη του έργου Οποιονδήποτε χρήστης Διαχειριστή έργου και στον χρήστη sys admin Το έργο μπαίνει στην λίστα των αγαπημένων έργων του χρήστη Η κατάσταση έργου ενημερώνεται Η μόνιμη συνεδρία τύπου ατομική εργασία χρήστη κλείνει και διαγράφεται Όλες οι προγραμματισμένες συναντήσεις έργων διαγράφονται στέλνεται στα μέλη του έργου Πίνακας 12. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων PROJECT για τρέχοντα έργα. Οι λειτουργίες του τύπου οντοτήτων PROJECT για ολοκληρωμένα έργα τεκμηριώνονται στον πίνακα 13 Τύπος οντοτήτων PROJECT

72 Όνομα λειτουργίας Διαγραφή (delete) Επιτρέπεται σε Διαχειριστή έργου και στον χρήστη sys admin Μετά-ενέργειες Όλες οι συναντήσεις διαγράφονται Όλα τα ράφια ενημερώνονται στέλνεται στα μέλη του έργου και στον διαχειριστή Πίνακας 13. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων PROJECT για ολοκληρωμένα έργα Λειτουργίες στις οντότητες MEETING Οι οντότητες τύπου MEETING μπορούν να τροποποιηθούν με την προϋπόθεση ότι τηρείται ένας αριθμός από περιορισμούς ακεραιότητας. Για προγραμματισμένες συναντήσεις (που δεν έχουν διεξαχθεί ακόμα) στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου έργου, το πλαίσιο έργου της συνάντησης δεν μπορεί να τροποποιηθεί αν έχει αρχικά τεθεί. Επιπρόσθετα, ούτε το αρχείο παρουσιών της συνάντησης, οι σημειώσεις συζήτησης και οι σημειώσεις πίνακα δεν μπορούν να τροποποιηθούν. Διατηρούνται από την πλατφόρμα V-Class και εξυπηρετούν ως αναφορές (και αποδείξεις) του τί έχει συζητηθεί και σε ποιά συμπεράσματα έχει καταλήξει η συνάντηση. Για ιστορικές συναντήσεις π.χ. για συναντήσεις που έχουν ήδη γίνει, το μόνο γνώρισμα που μπορεί να τροποποιηθεί είναι τα πρακτικά της συνάντησης όσο το σενάριο δεν έχει ολοκληρωθεί. Ιστορικές συναντήσεις ολοκληρωμένων έργων δεν μπορούν να τροποποιηθούν καθόλου. Οι λειτουργίες του τύπου οντοτήτων MEETING που αναπαριστούν μη τερματισμένες συναντήσεις τεκμηριώνονται στον πίνακα 14 Τύπος οντοτήτων MEETING Όνομα Επιτρέπεται σε λειτουργίας Δημιουργία Οποιοδήποτε μέλος του (create) πλαισίου του έργου Εισαγωγή συμμετέχοντα (insert participant) Αφαίρεση συμμετέχοντα (remove participant) Μετά-ενέργειες Ο δημιουργός γίνεται διαχειριστής Διαχειριστή συνάντησης στέλνεται στους συμμετέχοντες της συνάντησης Διαχειριστή συνάντησης στέλνεται στους συμμετέχοντες της συνάντησης και σε αυτόν που αφαιρέθηκε

73 Αίτηση συμμετοχής (request participation) Άρνηση συμμετοχής (deny participation) Τροποποίηση στοιχείων, ατζέντας και πρακτικών (modify coordinates, agenda, minutes) Διαγραφή (delete) Οποιονδήποτε συμμετέχοντα μη στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή εισάγει Οποιονδήποτε συμμετέχοντα στέλνεται στον διαχειριστή Ο διαχειριστής απορρίπτει ή αφαιρεί Διαχειριστή συνάντησης στέλνεται στους συμμετέχοντες της συνάντησης (επιβεβαίωση και αναμονή) Διαχειριστής συνάντησης ή ο χρήστης sys admin στέλνεται στους συμμετέχοντες της συνάντησης Το πλαίσιο του έργου ενημερώνεται Πίνακας 14. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων MEETING για προγραμματισμένες (ανενεργές ακόμη) συναντήσεις. Λειτουργίες στις οντότητες τύπου MEETING που αναπαριστούν ιστορικές συναντήσεις τεκμηριώνονται στον πίνακα 15. Τύπος οντοτήτων MEETING Όνομα Επιτρέπεται σε λειτουργίας Τροποποίηση Διαχειριστή συνάντησης, αν τεκμηρίων δεν έχει ολοκληρωθεί το (modify minutes) πλαίσιο έργου Μετά-ενέργειες στέλνεται στους συμμετέχοντες της συνάντησης Πίνακας 15. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων MEETING για ιστορικές (ολοκληρωμένες) συναντήσεις. 7.4 Διαχείριση πραγματικού χρόνου των συναντήσεων V-Class Αυτή η παράγραφος περιγράφει τα διάφορα αντικείμενα που αποτελούν τον χώρο εργασίας των συναντήσεων του V-Class. Αυτά τα αντικείμενα υλοποιούνται και υπόκεινται σε διαχείριση στα επίπεδα των e-classroom και v-classroom. Στο επίπεδο e- Classroom εμφανίζονται ως αντικείμενα κειμένου της δισδιάστατης διεπαφής που

74 μεταδίδει το αίσθημα ενός επίπεδου ηλεκτρονικού γραφείου ενώ το επίπεδο v-classroom εμφανίζεται ως αντικείμενα πολυμέσων στον τρισδιάστατο χώρο και μεταδίδει το αίσθημα ενός τρισδιάστατου εικονικού δωματίου. Τα αντικείμενα των συναντήσεων υποπέφτουν σε τρεις διακριτές κατηγορίες: o Τα επικοινωνιακά εργαλεία είναι αντικείμενα που διευκολύνουν την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των συμμετεχόντων της συνάντησης. Η χρήση αυτών των αντικειμένων έχει λόγο ύπαρξης σε συναντήσεις δύο ή περισσοτέρων χρηστών, αλλά όχι στις συνεδρίες τύπου ατομικής εργασίας χρήστη. o Τα εργαλεία διαχείρισης είναι αντικείμενα που διευκολύνουν την όλη διεξαγωγή μιας συνάντησης, όπως επίσης δείχνουν τις λεπτομέρειες ή υπενθυμίζουν στους συμμετέχοντες μιας συνάντησης το λόγο που πραγματοποιήθηκε. Και πάλι, η χρήση αυτών των αντικειμένων έχει λόγο ύπαρξης σε συναντήσεις δύο ή περισσοτέρων χρηστών, αλλά όχι στις συνεδρίες τύπου ατομικής εργασίας χρήστη. o Τα εργαλεία τεκμηρίωσης είναι αντικείμενα που διευκολύνουν την ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ των συμμετεχόντων μιας συνάντησης καθώς και την διαχείριση των εγγράφων που διατηρούναι από έναν χρήστη. Η χρήση αυτών των αντικειμένων είναι λογική σε κάθε είδος συνάντησης, συμπεριελαμβανομένης της συνεδρίας τύπου ατομικής εργασίας χρήστη. Τα εργαλεία επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται στις συναντήσεις περιλαμβάνουν έναν χώρο ομιλίας (talk space), έναν χώρο συζήτησης (chat space) και έναν λευκοπίνακα (whiteboard). Τα εργαλεία διαχείρισης που χρησιμοποιούνται στις συναντήσεις περιλαμβάνουν την ατζέντα συνάντησης (meeting agenda) και το αρχείο καταγραφής παρουσιών (presense log). Τα εργαλεία τεκμηρίωσης περιλαμβάνουν το γραφείο συνάντησης (meeting table), τα προσωπικά γραφεία συμμετεχόντων χρηστών (own desks), τις προσωπικές τους βιβλιοθήκες (own library) και τη βιβλιοθήκη του έργου (project library) όπου είναι κοινή για όλους τους συμμετέχοντες. Σημειώνεται ότι αυτά τα αντικείμενα που είναι κοινά, δηλαδή ο χώρος ομιλίας, ο χώρος συζήτησης, ο λευκοπίνακας, η ατζέντα, το αρχείο καταγραφής παρουσιών, το γραφείο συνάντησης και η βιλιοθήκη έργου υπάρχουν σε ένα μοναδικό στιγμιότυπο για κάθε συνάντηση, στο οποίο πρόσβαση έχουν όλοι οι συμμετέχοντες. Τα υπόλοιπα αντικείμενα που είναι ιδιωτικά για κάθε συμμετέχοντα, δηλαδή το προσωπικό γραφείο και βιβλιοθήκη του κάθε χρήστη, υπάρχουν σε μια συνάντηση σε τόσα στιγμιότυπα όσοι είναι και οι συμμετέχοντες. Όλα αυτά τα αντικείμενα ορίζονται και εξηγούνται στις επόμενες υποενότητες Τα αντικείμενα τύπου TALK SPACE και CHAT SPACE

75 Το αντικείμενο τύπου TALK SPACE αντιστοιχεί στη μεταφορά ενός χώρου του πραγματικού κόσμου όπου οι άνθρωποι συζητούν δημόσια. Το αντικείμενο CHAT SPACE από την άλλη πλευρά, αντιστοιχεί στη μεταφορά ενός χώρου του πραγματικού κόσμου όπου οι άνθρωποι συνομιλούν ιδιωτικά. Στη δισδιάστατη διεπαφή του επιπέδου e-classroom, αυτά τα δύο αντικείμενα εμφανίζονται σε μία μορφή παρόμοια με το σχήμα 3. Σχήμα 3. Τα αντικείμενα τύπου TALK SPACE και CHAT SPACE που χρησιμοποιούνται στις συναντήσεις στην πλατφόρμα V-Class. Όταν κάποιος χρήστης θέλει να μιλήσει σε όλους τους συμμετέχοντες δημόσια, μπορεί να γράψει στην περιοχή Γράψε εδώ και να πατήσει το κουμπί Στείλε. Το κείμενο αυτόματα στέλνεται σε όλους τους χρήστες και φαίνεται στην καρτέλα Δημόσιος χώρος. Έτσι γίνεται χρήση του αντικειμένου TALK SPACE. Για χρήση του αντικειμένου CHAT SPACE, όταν ένας χρήστης θέλει να μιλήσει σε κάποιον άλλο χρήστη ή ομάδα ιδιωτικά, τότε πατώντας δύο φορές το όνομα χρήστη ή το όνομα ομάδας από τα αντίστοιχα πλαίσια Χρήστες και Ομάδες δημιουργείται μια νέα καρτέλα δίπλα στην καρτέλα Δημόσιος χώρος. Αυτή η καρτέλα είναι ίδιας μορφής με την καρτέλα Δημόσιος χώρος αλλά τα μηνύματα από την περιοχή Γράψε εδώ στέλνονται μόνο στον αντίστοιχο χρήστη ή ομάδα που επιλέχθηκε και αντικατοπτρίζονται μόνο στις δικές τους καρτέλες. Στην περίπτωση της ομιλίας σε ομάδα, ανοίγονται αντίστοιχες καρτέλες σε όλα τα μέλη της ομάδας. Π.χ. στην καρτέλα Π.Σ. : (Προσωπική Συζήτηση) χρήστης 1 μπορούν να μιλήσουν ιδιωτικά ο χρήστης χρήστης 1 και ο χρήστης χρήστης 3 (αυτό φαίνεται από την περιοχή Οθόνη του ) ενώ στην καρτέλα Π.Σ. : ομάδα 1 μπορούν να μιλήσουν ιδιωτικά ο χρήστης χρήστης 3 και όλα τα μέλη της ομάδας ομάδα

76 Χρησιμοποιώντας αυτά τα ανεικείμενα χώρων, κάθε συμμετέχων (συμπεριελαμβανομένου του διαχειριστή) μπορεί να ξεκινήσει να μιλάει δημόσια ή ιδιωτικά. Ενώ οι υπόλοιποι συμμετέχοντες που ακούνε μια δημόσια ομιλία (ή ένας συμμετέχων που ακούει μια ιδιωτική ομιλία) μπορούν να απαντήσουν ή όχι, κάτι το οποίο αφήνεται εξ ολοκλήρου σε αυτούς. Ανάλογα με τον σκοπό της συνάντησης, ο διαχειριστής έχει το δικαίωμα να επιτρέπει ή να απαγορεύει αυτόν τον τύπο αλληλεπίδρασης με το να θέτει ανάλογα τα δικαιώματα των συμμετεχόντων, όπως κρίνει ότι χρειάζεται, στους δύο χώρους. Για παράδειγμα, σε μια συνάντηση που παρουσιάζει μια διάλεξη μαθήματος, ο διδάσκων έχει ρόλο διαχειριστή και θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τη δημόσια συζήτηση (να αφήσει τους φοιτητές να εκφραστούν, να ακούσουν τους άλλους και να συζητήσουν τις απορίες τους δημόσια) αλλά να απενεργοποιήσει την ιδιωτική ομιλία (ώστε να απαγορεύσει στους φοιτητές να συζητούν θέματα άλλων σεναρίων). Ο διαχειριστής από την άλλη πλευρά, πάντα διατηρεί το δικαίωμα να μιλάει δημόσια όπως και να εμπλέκεται σε ιδιωτικό διάλογο με οποιοδήποτε συμμετέχοντα. Στην έναρξη μιας συνάντησης και οι δύο χώροι συζήτησης αρχικοποιούνται με άδεια περιεχόμενα. Κατά τον τερματισμό, τα περιεχόμενα των αντικειμένων του χώρου ομιλίας (TALK SPACE) αποθηκεύονται ως σημειώσεις συζητήσεων (discussion transcripts) της συνάντησης ενώ τα περιεχόμενα των ιδιωτικών αντικειμένων του χώρου συζήτησης (CHAT SPACE) διαγράφονται Το αντικείμενο τύπου WHITEBOARD To αντικείμενο WHITEBOARD αντιστοιχεί στη μεταφορά ενός λευκοπίνακα που χρησιμοποιείται σε μια συνάντηση στον πραγματικό κόσμο π.χ. ένας πίνακας που χρησιμεύει ως κοινός χώρος όπου ο καθένας μπορεί να γράψει σε δημόσια θέα. Όλοι οι συμμετέχοντες μιας συνάντησης μπορούν να γράψουν σε αυτόν χωρίς να καταστρέφουν όποια πληροφορία προϋπήρχε, ενώ ο διαχειριστής είναι ο μόνος με το δικαίωμα να διαγράψει τα περιεχόμενα του (πριν την διαγραφή, ο πίνακας φωτογραφίζεται και η εικόνα του αποθηκεύεται). Ανάλογα με τον σκοπό της συνάντησης, ο διαχειριστής έχει το δικαίωμα να επιτρέπει ή όχι αυτόν τον τύπο αλληλεπίδρασης με την ενεργοποίηση ή απενεργοποίηση του δικαιώματος εγγραφής στους υπόλοιπους συμμετέχοντες. Για παράδειγμα, ένας διδάσκων που διαχειρίζεται το μάθημα του θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τη γραφή αλλά να την απενεργοποιήσει στις τελικές εξετάσεις. Ο διαχειριστής πάντα διατηρεί το δικαίωμα να γράφει στον πίνακα. Με την έναρξη μιας συνάντησης, το αντικείμενο τύπου WHITEBOARD αρχικοποιείται με άδειο περιεχόμενο. Κατά τον τερματισμό της, τα περιεχόμενα του λευκοπίνακα αποθηκεύονται ως σημειώσεις του πίνακα συνάντησης Το αντικείμενο τύπου MEETING AGENDA To αντικείμενο τύπου MEETING AGENDA αντιστοιχεί στη μεταφορά μιας ατζέντας συνάντησης του πραγματικού κόσμου π.χ. ένα έγγραφο που εξυπηρετεί ως κοινή υπενθύμηση του σκοπού μιας συνάντησης και της σειράς που συζητήθηκαν τα διάφορα

77 θέματα. Επίσης, χρησιμεύει και ως αναφορά πραγματικού χρόνου που ελέγχει το κατά πόσο έχει προχωρήσει η συζήτηση και τί θέματα μένουν για περαιτέρω ανάπτυξη. To αντικείμενο τύπου MEETING AGENDA είναι στην ουσία ένα πλαίσιο που περιέχει μόνο κείμενο το οποίο είναι ορατό σε όλους τους συμμετέχοντες χωρίς να μπορούν να τροποποιηθούν τα περιεχόμενα του από κανέναν. Με την έναρξη μιας συνάντησης, το αντικείμενο αρχικοποιείται με τα τελευταία αποθηκευμένα στοιχεία της ατζέντας ενώ κατά τη διάρκεια της συνάντησης αλλά και μετά το πέρας της, παραμένει αμετάβλητο Το αντικείμενο τύπου PRESENCE LOG Το αντικείμενο τύπου PRESENCE LOG αντιστοιχεί στη μεταφορά μιας λίστας συμμετεχόντων που εμφανίζονται σε μια συνάντηση στον πραγματικό κόσμο. Έτσι, εξυπηρετεί ως αναφορά για έλεγχο, τόσο κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το πέρας της συνάντησης, όλων όσων έχουν συμμετάσχει, ενώ παράλληλα δείχνει τί ώρα προσήλθαν και αποχώρησαν. Το αντικείμενο τύπου PRESENCE LOG είναι στην ουσία ένα πλαίσιο που περιέχει μόνο κείμενο το οποίο είναι ορατό σε όλους τους συμμετέχοντες χωρίς να μπορούν να τροποποιηθούν τα περιεχόμενα του από κανέναν τους. Τα περιεχόμενα του μορφοποιούνται ως μια σειρά από χρονικές εγγραφές δομημένες με κάποια δεδομένη μορφοποίηση και δείχνουν το πότε ξεκίνησε και έληξε η συνεδρία και το ποιός και πότε προσήλθε και αποχώρησε. Συνεπώς, κατά την έναρξη μιας συνάντησης το αντικείμενο τύπου PRESENCE LOG αρχικοποιείται σε μια μοναδική εγγραφή έναρξης. Κατά τη διάρκεια της, διατηρείται από την πλατφόρμα και μια ακόμα εγγραφή εισάγεται για κάθε άφιξη ή αποχώρηση κάποιου συμμετέχοντα. Κατά τον τερματισμό της συνάντησης, το αντικείμενο ενημερώνεται με μια τελευταία εγγραφή για το γεγονός της λήξης και τα περιεχόμενα αντιγράφονται στο αρχείο καταγραφής παρουσιών της συνάντησης τα οποία, από δω και στο εξής, δεν μπορούν να τροποποιηθούν Το αντικείμενο τύπου MEETING TABLE Το αντικείμενο MEETING TABLE αποτελεί αντιστοιχία του αντικειμένου «γραφείο συνάντησης» του πραγματικού κόσμου π.χ. ένα γραφείο που εξυπηρετεί ως κοινόχρηστος χώρος όπου όλοι οι συμμετέχοντες εναποθέτουν έγγραφα σε δημόσια θέα. Τα περιεχόμενα του γραφείου συνάντησης μπορούν να προσπελαστούν από όλους τους συμμετέχοντες αλλά με μη καταστροφικό τρόπο (μπορούν να φορτώσουν έγγραφα σε αυτό ή να αποθηκεύσουν αντίγραφα ήδη εναποθετημένα στο γραφείο συνάντησης), ενώ η πλήρης διαχείριση του γραφείου συνάντησης (συμπεριελαμβανομένου του δικαιώματος διαγραφής εναποθετημένων εγγράφων) είναι προνόμιο του διαχειριστή της συνάντησης. Τέλος, τα περιεχόμενα του αντικειμένου MEETING TABLE δεν μένουν διαρκώς στο σύστημα. Κατά την έναρξη μιας συνάντησης, το γραφείο συνάντησης είναι άδειο και κατά τον τερματισμό διαγράφεται και τα περιεχόμενα του χάνονται Το αντικείμενο τύπου OWN DESK

78 Το αντικείμενο τύπου OWN DESK αποτελεί αντιστοιχία του αντικειμένου «προσωπικό γραφείο χρήστη» του πραγματικού κόσμου π.χ. ένα γραφείο όπου ένας χρήστης μπορεί να εναποθέσει, διευθετίσει και διαχειριστεί τα προσωπικά του έγγραφα. Τα περιεχόμενα του αντικειμένου τύπου OWN DESK του χρήστη μιας συνάντησης αρχικοποιούνται αντιγράφοντας ο ράφι γραφείου (desk shelf) του συγκεκριμένου συμμετέχοντος (το αντικείμενο τύπου SHELF με το όνομα <όνομα χρήστη> desk που το διαχειρίζεται ο ίδιος) ως συλλογή από οντότητες τύπου RESOURCE (συλλογή πόρων). Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης, αυτοί οι πόροι (οι οποίοι ουσιαστικά αναπαριστούν έγγραφα εργασίας του συμμετέχοντα) είναι ορατοί και διαθέσιμοι μόνο σε αυτόν τον συμμετέχοντα ο οποίος μπορεί να τους διαχειριστεί με έναν αριθμό από τρόπους. Πιο συγκεκριμένα, ο ιδιοκτήτης συμμετέχων μπορεί να: o δημιουργήσει νέους πόρους στο γραφείο του, με φόρτωση αρχείων από το τοπικό του σύσημα αρχείων, όπως επίσης και να αποθηκεύσει τα περιεχόμενα πόρων που βρίσκονται στο γραφείο του στο τοπικό του σύστημα αρχείων. o αντιγράψει πόρους που βρίσκονται στο γραφείο του (και οι οποίοι είναι ορατοί σε αυτόν) στο γραφείο συνάντησης (και να τους κάνει ορατούς σε όλους τους συμμετέχοντες), όπως επίσης να αντιγράψει πόρους από το γραφείο συνάντησης στο δικό του. o φορτώσει πόρους από την βιβλιοθήκη του στο γραφείο του όπως επίσης να αποθηκεύσει έγγραφα από το γραφείο του στην βιβλιοθήκη του. o φορτώσει πόρους από το αντικείμενο PROJECT LIBRARY στο γραφείο του όπως επίσης να τους αποθηκεύσει από το γραφείο του στο αντικείμενο PROJECT LIBRARY (παρακάτω φαίνεται η πρόσβαση που επιτρέπεται να έχουν οι συμμετέχοντες στο αντικείμενο PROJECT LIBRARY). Εφόσον το αντικείμενο τύπου OWN DESK είναι ουσιαστικά μια οντότητα τύπου SHELF (η ειδική οντότητα τύπου SHELF που τη διαχειρίζεται ο συγκεκριμένος συμμετέχων και ονομάζεται ως <όνομα συμμετέχοντα> desk ), τα περιεχόμενα του μένουν μόνιμα στο σύστημα. Κατά την έναρξη μιας συνάντησης, το αντικείμενο τύπου OWN DESK του κάθε συμμετέχοντα, αρχικοποιείται με τα προηγούμενα αποθηκευμένα περιεχόμενα της οντότητας SHELF, ενώ κατά τον τερματισμό, τα περιεχόμενα της οντότητας SHELF είναι τα ίδια όπως τα τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα του αντικειμένου OWN DESK Το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY Το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY αντιστοιχεί στο αντικείμενο «προσωπική βιβλιοθήκη χρήστη» του πραγματικού κόσμου π.χ. ένας αριθμός από ράφια βιβλίων όπου

79 ένας χρήστης μπορεί να τοποθετήσει, διευθετήσει και διαχειριστεί τα έγγραφά του. Τα περιεχόμενα του αντικειμένου OWN LIBRARY ενός συμμετέχοντα μιας συνάντησης αρχικοποιείται από τα ράφια του σύμφωνα με τους ακόλουθους κανόνες: o το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY περιέχει όλες τις οντότητες τύπου SHELF του συμμετέχοντα, με την εξαίρεση του ειδικού αντικειμένου desk που είναι τύπου SHELF (τα περιεχόμενα του φορτώνονται στο αντικείμενο τύπου OWN DESK του συμμετέχοντα) o το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY περιέχει όλες τις οντότητες τύπου SHELF που π συγκεκριμένος συμμετέχων έχει δικαιώματα ανάγνωσης ή συγγραφής ως μέλος έργων, με την εξαίρεση των οντοτήτων SHELF που διαβάζονται ή γράφονται από το σενάριο του έργου αυτής της συνάντησης (τα περιεχόμενα του φορτώνονται στο αντικείμενο της συνάντησης PROJECT LIBRARY). Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης, τα περιεχόμενα της οντότητας τύπου SHELF του αντικειμένου τύπου OWN LIBRARY ενός συμμετέχοντα και τα περιεχόμενα τύπου RESOURCE των οντοτήτων τύπου SHELF είναι ορατά και διαθέσιμα σε όποιον συμμετέχοντα τα ζητά όπως επίσης και σε άλλους χρήστες που δεν συμμετέχουν σε αυτή τη συνάντηση αλλά έχουν δικαιώματα ανάγνωσης και εγγραφής. Χωρίς σε καμία περίπτωση να παραβιάζονται τα δικαιώματα αυτά, ο συμμετέχων μπορεί να αποθηκεύσει και/ή να φορτώσει πόρους μεταξύ των αντικειμένων τύπου OWN LIBRARY και OWN DESK όπως συζητήθηκε πιο πάνω. Τέλος, λόγω του ότι το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY του κάθε συμμετέχοντα σε συζήτηση είναι ουσιαστικά μια συλλογή από οντότητες τύπου SHELF, τα περιεχόμενα του δεν χάνονται. Κατά την έναρξη μιας συνάντησης, το αντικείμενο τύπου OWN LIBRARY του κάθε συμμετέχοντα αρχικοποιείται με τα τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα των οντοτήτων τύπου SHELF, ενώ κατά τον τερματισμό τα περιεχόμενα αυτών των οντοτήτων τύπου SHELF είναι τα ίδια όπως τα τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα του αντικειμένου τύπου OWN LIBRARY Το αντικείμενο τύπου PROJECT LIBRARY Το αντικείμενο τύπου PROJECT LIBRARY αποτελεί αντιστοιχία του αντικειμένου «βιβλιοθήκη ενός έργου» του πραγματικού κόσμου π.χ. ένας αριθμός από ράφια βιβλίων όπου τα μέλη ενός έργου μπορούν να τοποθετήσουν, διευθετήσουν και διαχειριστούν κάποιες αναφορές ή σημαντικά έγγραφα εργασίας για όλη την ομάδα έργου. Συνεπώς, τα περιεχόμενα του αντικειμένου τύπου PROJECT LIBRARY μιας συνάντησης αρχικοποιούνται από τα περιεχόμενα (δηλαδή, περιέχονται οντότητες τύπου SHELF) της βιβλιοθήκης του πλαισίου έργου αυτής της συζήτησης. Κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης, τα περιεχόμενα τύπου SHELF του αντικειμένου τύπου PROJECT LIBRARY και τα περιεχόμενα τύπου RESOURCE αυτών των οντοτήτων τύπου SHELF είναι ορατά και διαθέσιμα στους συμμετέχοντες όπως επίσης και σε άλλους χρήστες που δεν συμμετέχουν σε αυτή την συνάντηση αλλά τους

80 επιτρέπεται από τα διακαιώματα ανάγνωσης και εγγραφής τους. Χωρίς σε καμία περίπτωση να παραβιάζονται τα δικαιώματα αυτά, ο κάθε συμμετέχοων μπορεί να αποθηκεύσει και/ή να φορτώσει πόρους μεταξύ των αντικειμένων τύπου PROJECT LIBRARY και OWN DESK όπως συζητήθηκε πιο πάνω. Τέλος, λόγω του ότι το αντικείμενο τύπου PROJECT LIBRARY της κάθε συζήτησης είναι ουσιαστικά μια συλλογή από οντότητες τύπου SHELF, τα περιεχόμενα δεν χάνονται. Κατά την έναρξη μιας συνάντησης, το αντικείμενο τύπου PROJECT LIBRARY αρχικοποιείται με τα τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα των οντοτήτων τύπου SHELF που περιέχονται στην βιβλιοθήκη της συνάντησης του έργου, ενώ κατά τον τερματισμό τα περιεχόμενα αυτών των οντοτήτων τύπου SHELF είναι τα ίδια όπως τα τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα του αντικειμένου τύπου PROJECT LIBRARY Έναρξη και έξοδος συνάντησης Η είσοδος των χρηστών σε μια εξελισσόμενη συζήτηση, όπως επίσης η εθελοντική ή υποχρεωτική αποχώρηση, διεξάγεται σύμφωνα με έναν αριθμό συγκεκριμένων λειτουργιών. Αυτές περιγράφονται στον πίνακα 16. Τύπος οντοτήτων MEETING Όνομα Επιτρέπονται σε λειτουργίας Έναρξη σύστημα V-Class, σύμφωνα με συνάντησης την ημερομηνία και ώρα που (open meeting) έχει προγραμματιστεί η έναρξη της συζήτησης Αίτηση για Οποιονδήποτε χρήστη είσοδο (request entrance) Αποδοχή εισόδου (accept entrance) Άρνηση εισόδου (deny entrance) Εκδίωξη συμμετέχοντα (expel participant) διαχειριστής συνάντησης, αν είναι παρών Το σύστημα V-Class, αν είναι απών ο διαχειριστής Διαχειριστή συνάντησης, αν είναι παρών Διαχειριστή συνάντησης, αν είναι παρών Έξοδος (exit) Οποιονδήποτε παρόντα συμμετέχοντα Τερματισμός συζήτησης (close meeting) Διαχειριστή συνάντησης, αν είναι παρών Το σύστημα V-Class, αν είναι απών ο διαχειριστής Μετά-ενέργειες Η έναρξη καταγράφεται Η αίτηση καταγράφεται Ο νεο-εισερχόμενος εισέρχεται στον χώρο εργασίας της συνάντησης Η αποδοχή καταγράφεται Στέλνεται ειδοποίηση στον συμμετέχοντα που κάνει αίτηση Η άρνηση εισόδου καταγράφεται Ειδοποίηση στέλνεται στον συμμετέχοντα που εκδιώχθηκε Η εκδίωξη καταγράφεται Η έξοδος καταγράφεται Ο τερματισμός καταγράφεται

81 Πίνακας 16. Λειτουργίες στον τύπο οντοτήτων MEETING για εν εξελίξη συναντήσεις Αρχικοποίηση και τερματισμός συνάντησης Αυτή η υποενότητα συνοψίζει τα θέματα που περιγράφτηκαν παραπάνω δηλαδή το τί συμβαίνει με τα αντικείμενα πραγματικού χρόνου μιας συνάντησης V-Class όταν αυτή ξεκινήσει ή τερματιστεί. Αυτό είναι ενδιαφέρον μόνο για τα αντικείμενα που δεν διαγράφονται κατά τον τερματισμό της συνάντησης. Ο πίνακας 17 δίνει μια περίληψη. Αντικείμενο Αρχικοποίηση (είσοδος συνάντησης) Τερματισμός (έξοδος συνάντησης ή εκδίωξη συμμετέχοντα) meeting table άδειο διαγραφή own desks Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα own libraries Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα project libraries Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα Τελευταία αποθηκευμένα περιεχόμενα meeting agenda Τελευταία αποθηκευμένα --- (χωρίς αλλαγή) περιεχόμενα presence log άδειο Αντιγραφή από το αρχείο πραγματικού χρόνου discussion transcripts άδειο Αντιγραφή από το αντικείμενο talk space board notes άδειο Αντιγραφή από το αντικείμενο whiteboard meeting minutes άδειο Για μεταγενέστερη τροποποίηση Πίνακας 17. Διαχείριση αντικειμένων πραγματικού χρόνου σύμφωνα με την έναρξη και τον τερματισμό μιας συνάντησης της πλατφόρμας V-Class. 7.5 Οθόνες χρήστη της πλατφόρμας V-Class Ανώνυμος Επισκέπτης Όταν ένας ανώνυμος επισκέπτης φτάνει στην ιστοσελίδα της πλατφόρμας V-Class, του παρουσιάζεται μια οθόνη καλωσορίσματος που αποτελείται από τέσσερα πλαίσια:

82 o το πλαίσιο του λογοτύπου, παρουσιάζει το λογότυπο της πλατφόρμας V-Class o το πλαίσιο πληροφοριών, παρουσιάζει ορισμένες βασικές πληροφορίες σχετικά με την πλατφόρμα V-Class και τις υπηρεσίες που παρέχονται όπως επίσης κάποιες πληροφορίες σχετικά με την ανάπτυξη του έργου της V-Class και μια ηλεκτρονική διεύθυνση για ερωτήσεις o το πλαίσιο συνδέσμων, είναι μια λίστα συνδέσμων προς την οθόνη εγγραφής χρηστών, τις τρέχουσες πληροφορίες της πλατφόρμας και τον τρόπο επικοινωνίας με τους διαχειριστές, και o το πλαίσιο πιστοποίησης, μια φόρμα συμπλήρωσης ονόματος χρήστη και κωδικού που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εγγεγραμμένοι χρήστες για είσοδο στην πλατφόρμα V-Class. Με ένα κουτί επιλογής παρέχεται είσοδος είτε στο επίπεδο e-classroom είτε στο επίπεδο v-classroom και με έναν σύνδεσμο η δυνατότητα ανανέωσης ενός υπάρχοντος ξεχασμένου κωδικού. Η μορφή δομής της οθόνης καλωσορίσματος παρουσιάζεται στα σχήματα 4, 5 και 6. Σχήμα 4. Η μορφή δομής της οθόνης καλωσορίσματος

83 Σχήμα 5. Η μορφή δομής του πλαισίου συνδέσμων Όνομα χρήστη: κωδικός: Επίπεδο πλατφόρμας: Ξεχάσατε τον κωδικό σας ; Σχήμα 6. Η μορφή δομής του πλαισίου πιστοποίησης. Το πλαίσιο εγγραφής χρήστη προσπελάσεται μέσω των συνδέσμων του πλαισίου συνδέσμων και είναι μια απλή φόρμα που μπορούν να συμπληρώσουν και υποβάλουν ανώνυμοι χρήστες για να ζητήσουν εγγραφή στην πλατφόρμα όπως παρατίθεται παρακάτω. το όνομα σου: Περιγράψτε τον εαυτό σας παρακαλώ: Διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας: Προτιμώμενο χρήστη: όνομα Ψευδώνυμο V-Class: Εικονίδιο V-Class:

84 Μόλις τελειώσετε, παρακαλώ πατήστε Σχήμα 7. Η μορφή δομής του πλαισίου εγγραφής Συνδεδεμένος χρήστης Ένας χρήστης που συνδέεται επιτυχώς στην πλατφόρμα φτάνει σε μια αρχική σελίδα που περιέχει όλες τις διαθέσιμες διευκολύνσεις. Γενικά, αυτές οι διευκολύνσεις υποπέφτουν στις επόμενες κατηγορίες: o διευκολύνσεις καταλόγου, επιτρέπει την επιθεώρηση και τροποποίηση του πληροφοριακού σχήματος της πλατφόρμας V-Class (συμπεριελαμβανομένων των χρηστών, των ομάδων, των ραφιών, των έργων και των συναντήσεων), σύμφωνα με τα δικαιώματα του χρήστη, τη διαχείριση ραφιών και πόρων, τη δημιουργία ομάδων, έργων και συναντήσεων όπως επίσης την αίτηση ή απόρριψη της εισόδου στα μέλη o είσοδος στην μόνιμα ανοικτή συνεδρία τύπου ατομική εργασία χρήστη, επιτρέποντας την εργασία με μη αλληλεπιδραστικό τρόπο σε οποιεσδήποτε δράσεις μιας αίθουσας διδασκαλίας που εμπλέκεται αυτός ο χρήστης o για κάθε έργο που συμμετέχει ο χρήστης, είσοδος στην μόνιμα ανοικτή συνεδρία τύπου εργασία έργου που επιτρέπει την εργασία σε ένα έργο σε στυλ φόρο συζήτησης, μαζί με οποιοδήποτε άλλο μέλος που συμβαίνει να εισέλθει σε αυτή την μόνιμα ανοικτή συνάντηση την ίδια ώρα o Για κάθε συνάντηση έργου όπου σημμετέχει ο χρήστης, είσοδος στην συνάντηση μόλις αυτή ξεκινήσει. Γενικά, και ως σχεδιαστική επιλογή για ομοιόμορφη αλληλεπίδραση με την πλατφόρμα V-Class, όλες αυτές οι υπηρεσίες προσφέρονται με εγκαθίδρυση αντίστοιχων συνεδριών με το σύστημα. Το σχήμα 8 παρουσιάζει την δομή της μορφής της αρχικής οθόνης για συνδεδεμένους χρήστες. κατάλογος V-Class συνεδρία ατομικής αργασίας

85 έργο PRJ1 συνεδρία εργασίας έργου προγραμματισμένη συνάντηση MT11 (date, time) προγραμματισμένη συνάντηση MT12 (date, time) έργο PRJ2 συνεδρία εργασίας έργου προγραμματισμένη συνάντηση MT21 (date, time) προγραμματισμένη συνάντηση MT22 (date, time) + προσεχείς δράσεις Σχήμα 8. Δομή της μορφής της αρχικής οθόνης για για συνδεδεμένους χρήστες. Όλα τα κουμπιά «Πληροφορίες» ( info ) στην αρχική οθόνη είναι ουσιαστικά συντομεύσεις που εγκαθιδρύουν μια συνεδρία καταλόγου και οδηγούν στο αντίστοιχο μέρος του καταλόγου. Όλα τα κουμπιά «Είσοδος» ( enter ), από την άλλη, οδηγούν στις συναντήσεις V-Class. Τα κουμπιά «Είσοδος» για τον κατάλογο, τις συνεδρίες ατομικής εργασίας και εργασίας έργου και τις προσεχεις δράσεις είναι πάντα ενεργά λόγω του ότι αυτές οι συνεδρίες είναι μόνιμα ανοικτές. Τα άλλα κουμπιά «Είσοδος», που αντιστοιχούν σε κανονικές προγραμματισμένες συναντήσεις, είναι πάντα ορατά αλλά μόνο ενεργά όταν αυτές ξεκινήσουν Οθόνη συνάντησης έργου Ο χώρος εργασίας που βλέπει ένας χρήστης όταν εισέρχεται σε ένα προγραμματισμένο έργο απεικονίζεται στο σχήμα 6. Όπως φαίνεται στο σχήμα αυτό, κάθε συμμετέχων σε συνάντηση έχει το προσωπικό του γραφείο (own desk) και την προσωπική του βιβλιοθήκη (own library) ενώ όλοι οι συμμετέχοντες μοιράζονται ένα κοινό γραφείο συνάντησης (meeting table) και μια βιβλιοθήκη έργου (project library). Όλοι επικοινωνούν με τη βοήθεια κοινών διευκολύνσεων (αντικείμενα talk space, chat space, whiteboard) και όλοι συμβουλεύονται μερικά κοινά έγγραφα διαχείρισης της συνάντησης (αντικείμενα meeting agenda, presence log). Επιπλέον, κάθε συμμετέχων μπορεί να φορτώσει έγγραφα από τον τοπικό του χώρο εργασίας στο αντικείμενο OWN DESK και από εκεί να τα αντιγράψει ως πόρους σε

86 κάποιο ράφι στο αντικείμενο OWN LIBRARY ή στο κοινό γραφείο συνάντησης ή στην βιβλιοθήκη έργου και αντιστρόφως να αποθηκεύσει κάθε πόρο από αυτά τα αντικείμενα στο τοπικό σύστημα του υπολογιστή για τροποποίηση και επαναφόρτωση στην πλατφόρμα. Τέλος, επιτρέπεται στους συμμετέχοντες να εκτελέσουν κάποιας μορφής διαχείριση περιεχομένου στο δικό τους γραφείο, στη βιβλιοθήκη τους και στη βιβλιοθήκη έργου (αντίστοιχα αντικείμενα OWN DESK, OWN LIBRARY και PROJECT LIBRARY με λειτουργίες δημιουργίας ή διαγραφής πόρων) όπως αυτό επιτρέπεται από τα δικαιώματα τους. Όπως απεικονίζεται στο σχήμα 9, όλοι οι χρήστες της πλατφόρμας είναι εξ ορισμού συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο και έτσι μπορούν πολύ καλά να παραβιάσουν τα λειτουργικά σενάρια της πλατφόρμας μέσω κάποιας μορφής άμεσης επικοινωνίας μεταξύ τους. Όπως ήδη αναφέρθηκε στην εισαγωγική ενότητα, το κύριο μέρος της ακεραιότητας του συστήματος, είναι ευθύνη των χρηστών με εφαρμογή καλών πρακτικών. Σχήμα 9. Ο χώρος εργασίας της πλατφόρμας V-Class για μια προγραμματισμένη συνάντηση έργου (ο ίδιος χώρος παρέχεται επίσης για συνεδρίες εργασίας έργου, όπως εξηγείται πιο κάτω στο κείμενο) Οθόνη εργασίας έργου Ο χώρος εργασίας της πλατφόρμας V-Class που παρουσιάζεται σε έναν χρήστη που εισέρχεται σε μια συνεδρία εργασίας έργου είναι ακριβώς ο ίδιος, από την οπτική γωνία της δόμησης, όπως αυτός που παρουσιάστηκε για μια προγραμματισμένη συνάντηση ενός έργου. Η διαφορά εδώ δεν έγκειται στο λειτουργικό επίπεδο αλλά στο επίπεδο διαχείρισης: σε αντίθεση με μια συνηθισμένη προγραμματισμένης συνάντησης οι οποία ανοίγει και κλείνει κάποια συγκεκριμένη στιγμή, μια συνεδρία εργασίας έργου είναι μόνιμα ανοικτή. Επιπλέον, σε αντίθεση με μία προγραμματισμένη συνάντηση έργου που

87 εμπεριέχει συγκεκριμένους συμμετέχοντες, μια συνεδρία εργασίας έργου είναι διαθέσιμη σε όλα τα μέλη αυτού του σεναρίου έργου. Αυτό έχει νόημα μόνο αν ο ρόλος μιας τέτοιας συνεδρίας εξυπηρετεί ως φόρο όπου όλα τα μέλη έργου μπορούν να συζητούν διάφορα θέματα και όχι μόνο θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Άρα το σχήμα 6 μπορεί να θεωρηθεί ότι απεικονίζει τον χώρο εργασίας της πλατφόρμας V-Class για μια συνεδρία εργασίας έργου Οθόνη ατομικής εργασίας Με βάση ένα σενάριο μιας συνεδρίας ατομικής εργασίας, στον χρήστη παρουσιάζεται κάποιος χώρο εργασίας που δεν επιτρέπει αλληλεπίδραση με συναδέλφους αλλά υποστηρίζει μόνο ατομική μελέτη και διαχείριση εργασίας. Με αυτή τη λογική, ο χώρος εργασίας που παρέχεται δεν περιλαμβάνει εργαλεία επικοινωνίας και διαχείρισης. Αντιθέτως, περιλαμβάνει μόνο το αντικείμενο OWN DESK του χρήστη καθώς επίσης τις βιβλιοθήκες έργου για όλα τα έργα που είναι μέλος. Σχήμα 10. Ο χώρος εργασίας της πλατφόρμας V-Class για μια συνεδρία ατομικής εργασίας Σενάρια εργασίας τύπου Αίθουσας Διδασκαλίας Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, τα εργαλεία συνεργασίας και τεκμηρίωσης, που είναι γενικά διαθέσιμα στις συναντήσεις V-Class, μπορεί να μην ταιριάζουν πάντα στο σκοπό κάποιος συνάντησης. Αυτό εξαρτάται από τον τύπο συνάντησης που προσομειώνεται στην πλατφόρμα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Υπηρεσίες Internet ίκτυα Η/Υ Επίπεδο Εφαρµογής O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Internet Τοπικό δίκτυο LAN Δίκτυο Ευρείας Περιοχής WAN Διαδίκτυο Πρόγραμμα Πλοήγησης φυλλομετρητής Πάροχοι Υπηρεσιών Internet URL HTML links

Internet Τοπικό δίκτυο LAN Δίκτυο Ευρείας Περιοχής WAN Διαδίκτυο Πρόγραμμα Πλοήγησης φυλλομετρητής Πάροχοι Υπηρεσιών Internet URL HTML links Internet Τοπικό δίκτυο (LAN Local Area Network): Δίκτυο όπου οι υπολογιστές βρίσκονται κοντά μεταξύ τους (μία εταιρία ή στην ίδια αίθουσα). Δίκτυο Ευρείας Περιοχής (WAN Wide Area Network) Δίκτυο όπου οι

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος

Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος Ασφάλεια στο διαδίκτυο Γονικός Έλεγχος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές Συμβουλές για την προστασία των παιδιών Εργαλεία Γονικού ελέγχου Σύντομη παρουσίαση δύο αντιπροσωπευτικών εργαλείων γονικού ελέγχου Πηγές Χρήσιμες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38

Περιεχόμενα. Δημιουργία σύνδεσης... 27 5. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΙ ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΙΣΤΟΥ... 37. Γνωριμία με μια ιστοσελίδα:... 38 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ... 13 1. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ... 15 2. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ INTERNET;... 16 3. ΤΙ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ... 19 4. ΤΙ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015

Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Παρουσιάσεις με Αντίκτυπο (High Impact Presentations) Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 19/10/2015 Τι Είναι μια Παρουσίαση Επικοινωνία σε προφορικό λόγο Η Σημασία του Προφορικού Λόγου (1) Έχει μεγαλύτερη δύναμη από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υγεία-Πρόνοια» Κ.Ε.Κ. Σωματείου «ΕΡΜΗΣ» Πρόγραμμα Κατάρτισης Εργαζόμενων σε Υπηρεσίες Κοινωνικής Φροντίδας στις Νέες Τεχνολογίες ΘΕΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network).

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Καλαμάτα, 2015 Το Διαδίκτυο Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ

Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ Οδηγίες Χρήσης Πλατφόρμας Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης (Moodle) του Τμήματος ΔΕΤ -Για τους Φοιτητές- Έκδοση 1.2 Οκτώβριος 2015 Υπεύθυνος Σύνταξης: Χρήστος Λάζαρης (lazaris@aueb.gr) Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ SOCIAL MEDIA

Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ SOCIAL MEDIA Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ SOCIAL MEDIA ΤΑΞΗ Α 2 ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ: ΦΙΟΝΑ ΤΖΟΥΜΑΚΟΥ ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΧΑΤΖΗΠΟΥΦΛΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΥ Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ O όρος Κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας

Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Β5.1.2 Πρωτόκολλα Επικοινωνίας και Τείχος Προστασίας Τι θα μάθουμε σήμερα: Να ορίζουμε τι είναι πρωτόκολλο επικοινωνίας Να εξηγούμε τη χρησιμότητα των πρωτοκόλλων επικοινωνίας Να ονομάζουμε τα σημαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING

ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΔΗΓΟΣ E-LEARNING ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2014 1 1. Τι είναι το e-learning; Το e-learning, η ηλεκτρονική μάθηση, είναι μια διαδικασία μάθησης και ταυτόχρονα μια μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι είναι τα Ιδεατά Ιδιωτικά Δίκτυα (VPN) & σε ποιες επιχειρήσεις απευθύνονται

1. Τι είναι τα Ιδεατά Ιδιωτικά Δίκτυα (VPN) & σε ποιες επιχειρήσεις απευθύνονται 1 Τι είναι τα Ιδεατά Ιδιωτικά Δίκτυα (VPN) & σε ποιες επιχειρήσεις απευθύνονται Επιχειρήσεις με περισσότερα από ένα σημεία παρουσίας (καταστήματα, γραφεία) πολύ συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 10. 1 Στέργιος Παλαμάς

Τμήμα Λογιστικής. Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές. Μάθημα 10. 1 Στέργιος Παλαμάς ΤΕΙ Ηπείρου Παράρτημα Πρέβεζας Τμήμα Λογιστικής Εισαγωγή στους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές Μάθημα 10 Δίκτυα Η/Υ, το Internet 1 Δίκτυα Πολλοί υπολογιστές μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους με χρήση του κατάλληλου

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Αρχική σελίδα, Εισαγωγή & Περιβάλλον Συστήματος...3 2.1. Αρχική σελίδα εισαγωγής...3 2.2. Εισαγωγή στην Πλατφόρμα Τηλε-κατάρτισης...4

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Λαρισα Καμπέρη ΓΕΝΑΡΗΣ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Adware : Λογισμικό που εμφανίζει διαφημιστικό περιεχ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 5 Η ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ (ICT IN EVERYDAY LIFE)

ΜΑΘΗΜΑ 5 Η ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ (ICT IN EVERYDAY LIFE) ΜΑΘΗΜΑ 5 Η ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ (ICT IN EVERYDAY LIFE) ΣΤΟΧΟΙ: 1. Τεχνολογία Πληροφορικής Και Επικοινωνιών 2. Υπηρεσίες Διαδικτύου Για Καταναλωτές 3. Ηλεκτρονική Εκπαίδευση 4. Τηλεργασία 5. Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία

ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία ΓΕΩΠΟΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΠΘ Εργαστήριο Πληροφορικής στη Γεωργία Δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι υπολογιστές της ίδιας ή και διαφορετικής μάρκας συνδεδεμένοι μεταξύ τους σε τοπικό (local) ή ευρύ (wide) επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευή Ιστολόγιου

Κατασκευή Ιστολόγιου Κατασκευή Ιστολόγιου Τι είναι το ιστολόγιο Τα blog είναι ιστοχώροι ή ιστοσελίδες που ανανεώνονται τακτικά συνήθως σε καθημερινή βάση. Περιέχουν πληροφορίες σχετικές με ένα θέμα και συνήθως χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Internet Business Hellas

Internet Business Hellas Internet Business Hellas Περιεχόμενα Εισαγωγή email marketing IBNEWSLETTER Χαρακτηριστικά Πλεονεκτήματα Επικοινωνία Εισαγωγή email marketing «Το μάρκετινγκ μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου συνίσταται στην

Διαβάστε περισσότερα

Μια καλή επιλογή θα ήταν www.epipla-onomasas.gr (χωρίζοντας τις λέξεις με παύλα -) ή

Μια καλή επιλογή θα ήταν www.epipla-onomasas.gr (χωρίζοντας τις λέξεις με παύλα -) ή Τι είναι ένα CMS CMS ή Σύστημα Διαχείρισης Περιεχομένου (Content Management System) ονομάζουμε ένα λογισμικό που μας βοηθά να ελέγχουμε και να διαχειριζόμαστε έναν ιστότοπο δημόσιας ή περιορισμένης πρόσβασης.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά Δίκτυα & Καλές Περιβαλλοντικές Πρακτικές

Κοινωνικά Δίκτυα & Καλές Περιβαλλοντικές Πρακτικές Κοινωνικά Δίκτυα & Καλές Περιβαλλοντικές Πρακτικές Αγγελική Καραματσούκη karamaag@gmail.com Πράσινες Ιδέες 22/10/2014 Γνωριμία 2 Αγγελική Καραματσούκη Πτυχίο Νοσηλευτικής, Πτυχίο Πληροφορικής Διδακτορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ.

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ. ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ(ΜΑΝUΑL) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ-ΧΡΗΣΤΗ. Οδηγός Διαχειριστή Το m-learning Toolkit είναι μια ολοκληρωμένη πλατφόρμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης που έχει σχεδιαστεί για να υπάρχει η δυνατότητα της πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Ηλεκτρονικό Εμπόριο H δυνατότητα των καταναλωτών και των εμπορικών καταστημάτων να κάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ανάπτυξη Υπηρεσίας Τηλεκπαίδευσης σε ΙP Δίκτυα. Υλοποίηση Σύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Σπουδαστές: Μιχαήλ Μιχάλης ΑΜ:5089 Αναγνωστόπουλος Σπύρος ΑΜ:3692 Υπεύθυνος καθηγητής: Αναλυτή Κατερίνα Άρτα 2006 E- learning

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies)

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) ΕΠΛ 012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ (Web Site Design Technologies) Διδάσκων Καθηγητής: Δημήτριος Τσουμάκος Εαρινό Εξάμηνο 2010 Βασικές Πληροφορίες Πότε: Δευτέρα & Πέμπτη 10:30-12μμ Πού: ΧΩΔ01

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών.

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών. Κεφάλαιο 2 Με το διαδίκτυο μπορεί κάποιος: να κάνει έρευνα, να ψωνίσει για διάφορες υπηρεσίες και προϊόντα, να δει καιρικούς χάρτες, να πάρει φωτογραφίες, ταινίες, και διάφορες άλλες πληροφορίες που βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

To λεξικό του Internet

To λεξικό του Internet To λεξικό του Internet A Address: Ο τόπος που βρίσκεται μια πηγή του Internet. Μια e-mail address μπορεί να έχει την εξής μορφή : georgepapado@hotmail.com. Μια web address είναι κάπως έτσι: http://www.in.gr.

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Παρουσίαση υπηρεσιών Τηλεδιάσκεψης και Aσύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Δρ. Αύγουστος Τσινάκος ΠΛΗΝΕΤ Δυτικής Θεσ/νίκης tsinakos@uom.gr Παν. Μακεδονίας Ομάδα Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΡΘΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΚΑΜΠΑΝΙΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Ηλεκτρονικές Καμπάνιες σελ. 1 Από πού ξεκινάω; Τι υπάρχει γύρω μου; Αφού έχετε αποκτήσει ενεργή παρουσία στο

Διαβάστε περισσότερα

2. Αλγόριθμοι, δομές δεδομένων και πολυπλοκότητα

2. Αλγόριθμοι, δομές δεδομένων και πολυπλοκότητα 1. Εισαγωγή 1.1 O Υπολογιστής ως εργαλείο μηχανικού 1.2 Η Επιστήμη των υπολογιστών 1.3 Ιστορικό Σημείωμα 1.4 Ο υπολογιστής μηχανή επεξεργασίας ψηφιακής πληροφορίας 1.5 Ψηφιοποίηση πληροφορίας 1.5.1 ψηφιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

2.9.4 Χρήση του διαδικτύου για την εκτέλεση απλών εργασιών

2.9.4 Χρήση του διαδικτύου για την εκτέλεση απλών εργασιών 2.9 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2.9.4 Χρήση του διαδικτύου για την εκτέλεση απλών εργασιών Να είναι σε θέση να επιδεικνύει ικανότητα σύνδεσης με ιστοσελίδες στο διαδίκτυο, ακίνδυνα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιους κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσουμε κατά τη λήψη πληροφοριών από το Διαδίκτυο;

Ποιους κινδύνους μπορεί να αντιμετωπίσουμε κατά τη λήψη πληροφοριών από το Διαδίκτυο; Πληροφόρηση (α)τι λογισμικό θα χρειαστούμε για να επισκεφτούμε μια ιστοσελίδα και να πληροφορηθούμε για κάτι που μας ενδιαφέρει; (β) Πώς ονομάζονται τα προγράμματα που μας επιτρέπουν να αναζητήσουμε πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html. Χρ. Ηλιούδης

Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html. Χρ. Ηλιούδης Εισαγωγή στον Παγκόσμιο ιστό και στη γλώσσα Html Χρ. Ηλιούδης Παγκόσμιος Ιστός (WWW) Ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web WWW), ή απλώς Ιστός, βασίζεται στην ιδέα των κατανεμημένων πληροφοριών. Αντί όλες

Διαβάστε περισσότερα

Πλατφόρμα Συνεργατικότητας (Collaboration Platform) ΧΡΗΣΗΣ. MRB Hellas System Συμβουλευτική Α.Ε

Πλατφόρμα Συνεργατικότητας (Collaboration Platform) ΧΡΗΣΗΣ. MRB Hellas System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 25 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Πλατφόρμα Συνεργατικότητας (Collaboration

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η υπηρεσία PNA s Webinars;

Τι είναι η υπηρεσία PNA s Webinars; PNA s Webinars 1 2 Τι είναι η υπηρεσία PNA s Webinars; Τα PNA s Webinars, είναι υπηρεσία που προσφέρει η PNA στις εταιρίες που επιθυμούν να διοργανώσουν ηλεκτρονικά σεμινάρια, διαλέξεις και παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 8. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Internet: Τότε και Τώρα. Κεφάλαιο 8Α. Τρόπος Λειτουργίας Internet. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 8. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Internet: Τότε και Τώρα. Κεφάλαιο 8Α. Τρόπος Λειτουργίας Internet. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 8 Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ιαδίκτυο: Κεφάλαιο 8Α: Βασικές Έννοιες ιαδικτύου Κεφάλαιο 8Β: ΣύνδεσηκαιΕργασία Online ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στηνπληροφορική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τεχνικό εγχειρίδιο χρήσης IBNEWSLETTER

Περιεχόμενα. Τεχνικό εγχειρίδιο χρήσης IBNEWSLETTER Περιεχόμενα ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ... 2 Τμήμα Υποστήριξης (Help Desk and Client Support)... 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 Εισαγωγή Email marketing... 3 Σχετικά με το IBNEWSLETTER... 3 Μεθοδολογία... 4 Χαρακτηριστικά...

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ WEB 2.0 ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΟ MARKETING

ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ WEB 2.0 ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΟ MARKETING ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΜΕΣΩ ΤΟΥ WEB 2.0 ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Ι ΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΟ MARKETING Του Καθ. Dr. Walter Ruf Περιεχόμενο Βασικές Πληροφορίες Τροφοδοσία Feeds (RSS-Feed, XML-Feed) Weblog (Blog) Social Software

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Εισαγωγή-Σκοπός. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών ιστοσελίδων. Dynamic Web Pages. Dynamic Web Page Development Using Dreamweaver. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών

Διαβάστε περισσότερα

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet eclass 1.7 Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα eclass είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και αποτελεί την πρόταση του Ακαδημαϊκού Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. ΤΕΕ 10 Ιανουαρίου 2005

ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. ΤΕΕ 10 Ιανουαρίου 2005 ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΕΕ 10 Ιανουαρίου 2005 Προσδοκίες Τελικών Χρηστών Αμεσότητα και Ευκολία Χρήσης Βέλτιστη Σύνδεση Αξιοπιστία και Ασφάλεια ΤΕΕ -10Ιαν, 2005 2 Προκλήσεις για τους Παρόχους Φιλικές

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος

Ψηφιακό Σχολείο 2.0. Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές Ηλεκτρονική Μάθηση Διαχείριση Ηλεκτρονικής Τάξης Οργάνωση Ηλεκτρονικού Μαθήματος Βασικές έννοιες Υποδομές H ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στην

Διαβάστε περισσότερα

Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer

Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer Πλοήγηση www / Με τον Internet Explorer Περιεχόμενα 1.Eισαγωγή 2.Το περιβάλλον του Internet Explorer 3.Οδηγίες πλοήγησης 4.Αποθήκευση αρχείων 5.Αγαπημένα 6.Ασφαλής σύνδεση 7.Διακομιστής μεσολάβησης 1.Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς. Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Δικτυακών Τεχνολογιών

Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς. Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου και Δικτυακών Τεχνολογιών Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο Το Δίκτυο στην υπηρεσία της Εκπαίδευσης Οι υπηρεσίες και ο ρόλος του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου στη δομούμενη Κοινωνία της Γνώσης Δρ. Μιχάλης Παρασκευάς Δ/ντης Διεύθυνσης Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου

Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου Παιδί και Διαδίκτυο στο Σχολείο και στο Σπίτι: Η Εκπαιδευτική Αξιοποίηση του Διαδικτύου ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Εργαστήριο Μαθησιακής Τεχνολογίας και Εκπαιδευτικής Μηχανικής, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα Ηλεκτρονική Διαφήμιση Αντωνιάδου Όλγα Διαφήμιση στο διαδίκτυο Το διαδίκτυο είναι αναμφισβήτητα ένα τεράστιο πεδίο προώθησης και διαφήμισης υπηρεσιών και προϊόντων. Η ποσότητα της πληροφορίας που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7]

Στόχοι. Υπολογιστικά συστήματα: Στρώματα. Βασικές έννοιες [7] Στόχοι ΕΠΛ 003: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες τους. Να περιγράψουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών

ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Δίκτυα Υπολογιστών ΕΠΛ 001: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δίκτυα Υπολογιστών Στόχοι 1 Να εξηγήσουμε τι είναι τα δίκτυα υπολογιστών, ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες τους και ποιες οι πιο συνηθισμένες τοπολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Ανοιχτά Λογισμικά Βιβλιοθηκών & Web 2.0 Το παράδειγμα του Koha

Ανοιχτά Λογισμικά Βιβλιοθηκών & Web 2.0 Το παράδειγμα του Koha Ανοιχτά Λογισμικά Βιβλιοθηκών & Web 2.0 Το παράδειγμα του Koha Κολοβός Φίλιππος Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Web 1.0 Η παλαιότερη «έκδοση»

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Social Media White. Chapter 1. Corporate Blogging

Social Media White. Chapter 1. Corporate Blogging Social Media White Papers u Τι είναι ένα blog Η λέξη blog προέρχεται από σύντμηση της έκφρασης web log. Τα blogs ξεκίνησαν σαν απλά προσωπικά ημερολόγια, έχουν όμως μετεξελιχθεί στην καταγραφή και δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς

Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς Συνεχής επιμόρφωση χωρίς φραγμούς Ζούμε στην περίοδο όπου η διαρκής επιμόρφωση έχει γίνει απαραίτητη. Τόσο οι προσωπικές όσο και οι επαγγελματικές ανάγκες για γνώσεις και επαγγελματικά εφόδια, σε συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr

Ασφάλεια στο Διαδίκτυο. Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. http://internet-safety.sch.gr Ασφάλεια στο Διαδίκτυο http://internet-safety.sch.gr Θεμελιώδεις Αρχές (αναφορικά με τους μαθητές): Διαδίκτυο: Βασικά Σημεία Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Αλληλεπίδραση

Κοινωνική Αλληλεπίδραση Κοινωνική Αλληλεπίδραση Τεχνολογία Σύγχρονης Επικοινωνίας Dirk Sommermeyer, IAQ e.v. Θέματα Τύποι Επικοινωνίας Προδιαγραφές σε μηχανήματα Υπολογιστών (hardware) Προδιαγραφές σε λογισμικό (software) Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Δραστηριοτήτων για Συγγραφή Μαθησιακών Ακολουθιών στο Περιβάλλον LAMS

Εργαλεία Δραστηριοτήτων για Συγγραφή Μαθησιακών Ακολουθιών στο Περιβάλλον LAMS Εργαλεία Δραστηριοτήτων για Συγγραφή Μαθησιακών Ακολουθιών στο Περιβάλλον LAMS Στο περιβάλλον Συγγραφής του LAMS υπάρχει μια πληθώρα εργαλείων δραστηριοτήτων τα οποία εμφανίζονται στο δεξιό τμήμα του παραθύρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Έστω ότι θέλετε να συνδέσετε 20 υπολογιστές με συνδέσεις από σημείο σε σημείο (point-to-point), ώστε να είναι δυνατή η επικοινωνία όλων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ CISCO JABBER ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΣ-ΕΔ/76

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ CISCO JABBER ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΣ-ΕΔ/76 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ CISCO JABBER ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΠΣ-ΕΔ/76 31/07/2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ... 3 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης ΕΚΠΑ η-τάξη Πλατφόρμα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Περιγραφή Πλατφόρμας Η πλατφόρμα η-τάξη είναι ένα ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ηλεκτρονικών Μαθημάτων και υποστηρίζει την Υπηρεσία Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης

Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης Ερευνητική Εργασία Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης 1 Ο ΕΠΑΛ ΚΟΡΩΠΙΟΥ Τμήμα Α6 Κορωπί, 2012-2013 (Α τετράμηνο) Συντελεστές: ΑΗΔΟΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΕΥΛΑΒΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΣΝΑΙ ΟΡΓΚΕΣΤΑ ΘΑΝΑΣΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΑΪΤΖΟΓΛΟΥ ΣΠΥΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing)

Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Το Διαδίκτυο των Αντικειμένων και η Δύναμη του Πλήθους (Internet of Things and Crowdsourcing) Καθ. Σωτήρης Νικολετσέας 1,2 1 Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, Πανεπιστήμιο Πατρών 2 Ινστιτούτο Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Σε δίκτυο υπολογιστών εμπιστευτική πληροφορία μπορεί να υπάρχει αποθηκευμένη σε μέσα αποθήκευσης (σκληροί δίσκοι, μνήμες κ.λ.π.), ή να κυκλοφορεί μέσου του δικτύου με τη μορφή πακέτων. Η ύπαρξη πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός LinkedIn. «10 συμβουλές επέκτασης της επιχείρησης σας, χρησιμοποιώντας το LinkedIn» Provided to you by

Οδηγός LinkedIn. «10 συμβουλές επέκτασης της επιχείρησης σας, χρησιμοποιώντας το LinkedIn» Provided to you by Οδηγός LinkedIn «10 συμβουλές επέκτασης της επιχείρησης σας, χρησιμοποιώντας το LinkedIn» Provided to you by 2 Οδηγός Linkedin, πώς να βοηθήσετε την επιχείρηση σας χρησιμοποιώντας το Ο ποιο κάτω οδηγός

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Πώς Να Γίνεις Hacker

Πώς Να Γίνεις Hacker Hacking... http://earthlab.uoi.gr/indy/hacker-howto-gr/ Πώς Να Γίνεις Hacker Eric Steven Raymond Μετάφραση από τα αγγλικά: Αριστοτέλης Μικρόπουλος 1. Ο κόσμος είναι γεμάτος από διασκεδαστικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος...7 Πρόλογος Επιμελητή...9 Εισαγωγή Τεχνολογίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων...23 Σκοπός του βιβλίου...24 Eνα μοντέλο για την παιδαγωγική χρήση των εργαλείων με γνωστικό δυναμικό...26

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο χρήσης. ΜΗΤΡΩΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ

Εγχειρίδιο χρήσης. ΜΗΤΡΩΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ Εγχειρίδιο χρήσης ΜΗΤΡΩΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ Εισαγωγή στο Μητρώο Επιμορφωτών Εκπαιδευτών Ενηλίκων Εφόσον είστε συνδεδεμένοι στο διαδίκτυο, ανοίξτε το φυλλομετρητή Microsoft

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13

EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 EΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΜΑΘΑΙΝΩ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΩ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΩ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Π Α Ρ Α Σ Κ Ε Υ Η Α Ν Δ Ρ Ε Α Σ Σ Ω Τ Η Ρ Ι Ο Σ Α Γ Γ Ε Λ Ι Κ Η Τ Ε Ρ Ε Ζ Α Ο Δ Υ Σ Σ Ε

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες

Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Ασφάλεια στο διαδίκτυο για ενήλικες Το διαδίκτυο είναι πλέον ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Είναι πηγή πληροφοριών, ενημέρωσης και δικτύωσης και είναι σίγουρα απαραίτητο σε όλους μας. Όλοι απολαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP

Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP ΕΣΔ516: Τεχνολογίες Διαδικτύου Προγραμματισμός διαδικτυακών εφαρμογών με PHP Ερωτήματα μέσω Περιεχόμενα Περιεχόμενα Λογισμικό για εφαρμογές Web Η τριεπίπεδη αρχιτεκτονική (3-tier architecture) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS)

ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΜΑΘΗΜΑ 4 ΔΙΚΤΥΑ (NETWORKS) ΣΤΟΧΟΙ: 1. Δίκτυα Πληροφοριών 2. Πελάτης/Διακομιστής 3. Διαδίκτυο 4. Ενδοδίκτυο Και Ενδοδίκτυο Εξωτερικής Πρόσβασης 5. Μεταφορά Δεδομένων 6. Υπηρεσίες Σύνδεσης Με Το Διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών

Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Συστήματα πανταχού παρόντος υπολογιστή σε περιβάλλοντα υβριδικών βιβλιοθηκών Βερονίκης Σπύρος Τμήμα Αρχειονομίας- Βιβλιοθηκονομίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο spver@ionio.gr Stoica Adrian Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το citybeez.gr;

Τι είναι το citybeez.gr; Τι είναι το citybeez.gr; Το citybeez.gr είναι μια πρωτοποριακή διαδικτυακή πλατφόρμα προηγμένης επαγγελματικής προβολής και αποστολής στοχευμένων προσφορών. Ποιος είναι ο στόχος; Να έρθει κοντά ο τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Στην συνέχεια, γίνεται σύντομη αναφορά στις πιο χαρακτηριστικές εφαρμογές, που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP και είναι διαθέσιμες στο Διαδίκτυο. http://videolearner.com Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο Το ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΤΙΑ ΤΙΜΟΦΤΙ ΣΟΝΑ ΣΑΡΓΚΣΙΑΝ ΦΩΤΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΦΕΝΤΟΡΟΒΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΖΑΡΚΙΑ Ασφάλεια και Κοινωνικά δίκτυ Ποιοι είναι οι κίνδυνοι; Η ηλεκτρονική παρενόχληση είναι οποιοδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής Εργαλεία και τεχνικές από την πλευρά του πελάτη Java Applet

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet e-class Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΠΛΗΝΕΤ ΕΒΡΟΥ. Καλτσίδης Χρήστος

ΚΕΠΛΗΝΕΤ ΕΒΡΟΥ. Καλτσίδης Χρήστος Καλτσίδης Χρήστος Μάρτιος 2009 Υπηρεσία Φιλοξενίας Ιστοσελίδων στο ΠΣΔ Η υπηρεσία φιλοξενίας σελίδων στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο έχει σκοπό την προβολή των δραστηριοτήτων των σχολικών μονάδων και του

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά Παραδείγματα ΕΛ/ΛΑΚ στους τομείς της Επιχειρηματικότητας, του Δημόσιου Τομέα, της Εκπαίδευσης και της Έρευνας

Πρακτικά Παραδείγματα ΕΛ/ΛΑΚ στους τομείς της Επιχειρηματικότητας, του Δημόσιου Τομέα, της Εκπαίδευσης και της Έρευνας Πρακτικά Παραδείγματα ΕΛ/ΛΑΚ στους τομείς της Επιχειρηματικότητας, του Δημόσιου Τομέα, της Εκπαίδευσης και της Έρευνας Research Associate, South-East European Research Centre (SEERC) ΕΛΛΑΚ 2222 Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

Οι 9 μύθοι του Cloud

Οι 9 μύθοι του Cloud Ο μύθος του Cloud Οι 9 μύθοι του Cloud 1 To Office 365 είναι οι γνωστές εφαρμογές του Office στις οποίες έχω πρόσβαση και online 2 3 4 5 6 7 8 9 Χρειάζομαι σύνδεση Internet για να έχω πρόσβαση στα αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης

Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Βελτιστοποιώντας τις λειτουργίες εξόρυξης Η ενοποίηση λογισμικών στις επιχειρήσεις εξόρυξης αποτελεί το κλειδί για την αυξημένη παραγωγικότητα Ενώ ο τομέας των φυσικών πόρων συνεχίζει να αναπτύσσεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα