ISBN

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ISBN 978-960-90172-1-3"

Transcript

1 Τα χρονογραφήματα αφορούν στους τομείς της Δημοσιογραφίας, της Επιστήμης, της Παιδείας, της Κοινωνίας, της Πολιτικής, του Τουρισμού, του Κινηματογράφου, της Λογοτεχνίας, της Οικονομίας. Δηλαδή, της ίδιας της ζωής, χωρίς να διεκδικούν «δάφνες παντογνωσίας» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΙΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ NMOS- NIKOS MOSCHOVOS ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 20 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ISBN

2

3

4

5

6

7

8 Το μεγάλο θέμα των ημερών είναι τα όσα γράφονται και λέγονται για το θέμα: «Δημοσιογραφία και blogs». Κατά την ταπεινή μου άποψη, πολλοί έχουν μπερδέψει παρά πολλά ζητήματα, ενώ τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Πρώτον, ο κάθε δημοσιογράφος που είναι και blogger, οφείλει να είναι επώνυμος κι όχι ανώνυμος, όταν γράφει τις απόψεις του. Αυτός ήταν και ο λόγος, που διατήρησα τη φωτογραφία μου και το όνομά μου στο λογότυπο του «Τυπολόγου». Δεύτερον, υπάρχει σύγχυση των όρων «καταγγελτική δημοσιογραφία» και «ερευνητική δημοσιογραφία». Πολλοί νομίζουν πως η δημοσιογραφία έχει να κάνει με την καταγγελία προσώπων και συμπεριφορών. Ωστόσο, θαρρώ πως το επάγγελμα, το οποίο διακονώ, έχει να κάνει κυρίως με την αποκάλυψη της αλήθειας και όχι με τα προσωπικά οικογενειακά δεδομένα του κάθε δημοσίου προσώπου. Προτιμώ, λοιπόν, περισσότερο τον όρο «ερευνητική δημοσιογραφία», γιατί η έρευνα στηρίζεται σε τεκμήρια- ντοκουμέντα, στην έκφραση των διαφορετικών απόψεων και στην παράθεση ιδεών- απόψεων. Ως αποκάλυψη ενός θέματος μπορούμε να ορίσουμε πολλά πράγματα. Μπορεί να είναι κάτι που κάνει καλό ή καλό στους πολίτες. Μπορεί να είναι μία προσωπική ιστορία ανθρώπου, που αποτελεί θετικό ή αρνητικό πρότυπο για την κοινωνία. Μπορεί να είναι η έρευνα για θέματα μυστήρια ή παράξενα. Αυτό κάνει η ερευνητική δημοσιογραφία. Αυτό επιχειρώ να κάνω ως ένα βαθμό και στη ζωή μου. Ο δημοσιογράφος οφείλει και πρέπει να γράφει επώνυμα στα δημοσιογραφικά Blogs. Τι γίνεται, όμως, με τα άλλα blogs; Προσωπικά, νομίζω πως με το να νομοθετούμε τα πάντα, επιτυγχάνουμε το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο. Και εξηγούμαι: Η ανωνυμία των bloggers, που δεν είναι δημοσιογράφοι ή δημόσια πρόσωπα θα πρέπει να γίνει σεβαστή.

9 Κανόνες λειτουργίας των sites υπάρχουν στο διαδίκτυο και αυτά ορίζουν την ευθύνη του κάθε διαχειριστή. Κάποιοι έχουν μπερδέψει τη λειτουργία των διαχειριστών με τα μηνύματα, που στέλνονται ανώνυμα στα blogs. Προσωπικά, θεωρώ πως σε αυτό το σημείο αγνοούν κάποιοι το αντικείμενο, ενώ δεν ξέρουν πως ο διαχειριστής ότι μπορεί και πρέπει να επιβάλλει τους κανόνες του παιχνιδιού. Αυτό έκανα από την πρώτη στιγμή στον «Τυπολόγο». Όρισα τους κανόνες λειτουργίας του blog και του φόρουμ. Δεν διστάζω, μάλιστα, να γράψω επώνυμα ότι κατά καιρούς διέγραψα άτομα, που δεν ακολούθησαν κατά τη κρίση μου- αυτούς τους κανόνες. Αυτό δεν είναι λογοκρισία, όπως θα βιαστούν να γράψουν ορισμένοι, αλλά είναι η βάση της ποιότητας, που επιθυμούσα και επιθυμώ να διακρίνει τον «Τυπολόγο». Μάλιστα, το συγκεκριμένο θέμα συζήτησα κατά καιρούς και με άλλους bloggers, εκ των οποίων οι περισσότεροι κατάλαβαν τι εννοούσα. Όσο για τα blogs, νομίζω πως δεν θα οδηγηθούν στην απαξίωση, με όλο αυτό τον ντόρο που έγινε, αλλά θα αυξάνονται ολοένα και περισσότερο. Κάθε αντίρρηση γίνεται δεκτή επί του προκειμένου.

10 Ηλίου φαεινότερο είναι ότι υφίσταται κρίση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης; Είναι, όμως, κρίση που βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα ή όχι; Την απάντηση στο ερώτημα δίνει η «Α» (Απογευματινή) των συντακτών, που θα κυκλοφορήσει την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου του Ναι! Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης είναι βιώσιμα, υπό την προϋπόθεση ότι θα αρκεστούν αποκλειστικά στο προϊόν τους, που ορίζεται από τους «μαγικούς» άξονες: Είδηση, ενημέρωση, εκπαίδευση, ψυχαγωγία και μόρφωση. Οι πέντε συγκεκριμένοι άξονες ισχύουν πολύ περισσότερο για τις εφημερίδες, με «βαριά» ιστορία, όπως είναι η «Απογευματινή» Ο κανόνας αυτός, όμως, δεν έχει γίνει ακόμα συνείδηση μερίδων της κοινωνίας Έτσι, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν μπόρεσε να συνειδητοποιήσει πως δεν μπορείς να κερδίσεις μια εκλογική χάρη αφήνοντας χωρίς ιδεολογική ενημέρωση στελέχη, μέλη, φίλους, οπαδούς κι ευρύτερα την κοινωνία με «κλειστό» το κατεξοχήν ενημερωτικό σου μέσο. Η «κατοχή» ενός ιδεολογικού μέσου από ένα κομματικό μηχανισμό αποτελεί κι έναν άλλο «χρυσό» κανόνα της πολιτικής επικοινωνίας, που θα μας απασχολήσει στο εγγύς μέλλον σε άλλο άρθρο μας. Εξάλλου, μια εφημερίδα έχει πάντοτε πολλαπλασιαστική δύναμη, όπως ακριβώς συμβαίνει με το βιβλίο, όταν μπαίνει σε ένα σπίτι, γραφείο ή χώρο δουλειάς. Έτσι, η ημερήσια αγορά φύλλων δεν αντικατοπτρίζει σαφώς την πολλαπλασιαστική δύναμη της «Α» κι ούτε η πραγματική ημερήσια κυκλοφορία της κάθε εφημερίδας αντικατοπτρίζει την πραγματικά αληθινή δυναμική της στην κοινωνία.

11 Γιατί μου φαίνεται, λοιπόν, πως μερικοί έχουν ξεχάσει κάποια βασικά πράγματα ; Η επιτυχία ή μη του φύλλου των συντακτών της «Α» θα επιφέρει κι αλλαγές στην κοινωνία, η οποία μπορεί να στηρίξει την εκδοτική προσπάθεια των 130 εργαζομένων της, για να στείλει πολλαπλά μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση: Το πρώτο μήνυμα θα είναι ότι πραγματικά μπορεί να αναγεννηθεί η ελπίδα σε τούτο αυτόν τον τόπο, που «κακιά σκουριά δεν πιάνει». Το δεύτερο μήνυμα θα είναι ότι οι εργαζόμενοι μιας εφημερίδας μπορούν να αλλάξουν την κατάσταση, εάν τους αφήσουν να κάνουν αυτό που ξέρουν οι ίδιοι να κάνουν: Να δημοσιογραφούν. Το τρίτο μήνυμα θα είναι ότι οι εργαζόμενοι της «Α» αποτελούν εχέγγυο για όποιον επενδύσει κι αγοράσει την εφημερίδα, γιατί είναι οι μόνοι, που πραγματικά νοιάζονται γι αυτήν. Τι το καλύτερο μπορεί να υπάρξει για έναν επενδυτή, όταν θα έχει μια επένδυση για την επιτυχία της οποίας νοιάζονται πρωτίστως τα μέλη του προσωπικού; Δεν ξέρω πόσοι από εσάς έχετε δει την υπέροχη πολιτική ταινία «V for Vendetta» με πρωταγωνίστρια την Natalie Portman, αλλά νομίζω πως όσοι ή όσες την έχετε παρακολουθήσει, θα έχετε καταλάβει πως το σενάριο συσχετίζεται με την παρούσα κατάσταση. Η κοινωνία με το να αγοράσει μαζικά το φύλλο των συντακτών της «Α», που κυκλοφορεί την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου του σωτήριου έτους 2010 θα στείλει ακόμη ένα μήνυμα σε πολλαπλούς αποδέχτες μετά από τις δημοτικές και τις περιφερειακές εκλογές. Ένα μήνυμα που θα σημαίνει: Όχι δεν θα γεμίσετε με σκοτάδι την ζωή μας. Υπάρχει φως κι ελπίδα. Και εμείς θα δημιουργήσουμε, γιατί η Ελλάδα είναι οι άνθρωποί της κι όχι τα λογιστικά κιτάπια.

12 Η αληθινή δημοσιογραφία δεν είναι κλεισμένη σε τέσσερις τοίχους. Είναι το κάτι άλλο, το μαγικό. Είναι το να ζεις τη ζώσα ιστορία. Το να μιλάς με ανθρώπους, που ζουν τη δική τους, μικρή ή μεγάλη ιστορία. Η δημοσιογραφία για εμένα είναι η έρευνα και οι αποκαλύψεις. Η χαρά του να ανακαλύπτεις και να μαθαίνεις πράγματα. Το να προσπαθείς να μάθεις την αλήθεια μέσα από δαιδαλώδεις δρόμους. Το να γράφεις μια ιστορία ζώντων ανθρώπων κι όχι να αναγράφεις το κάθε δελτίο τύπου. Με αυτόν τον τρόπο γαλουχήθηκα ως δημοσιογράφος και αυτό νομίζω πως ονομάζεται «μαχόμενη» δημοσιογραφία, η οποία έχει το κόστος της. Το να ερευνάς, το να γνωρίζεις κόσμο, το ν ανασύρεις «χαρτιά και ντοκουμέντα», να διασταυρώνεις τις πληροφορίες πηγές σου είναι η πεμπτουσία του επαγγέλματος. Αυτό ονειρεύτηκα, όταν εισήλθα σε αυτό το επάγγελμα. Κι αυτό θα κάνω εφεξής. Η ζωή μου απέδειξε πως το να ερευνάς είναι το κάτι το διαφορετικό από όλα τα άλλα. Η έρευνα σου δίνει την αίσθηση της περιπέτειας και ακόμα, όταν δεν πετύχεις τον στόχο σου, δεν ξέρεις ποτέ, που θα σε οδηγήσει. Ως άνθρωπος είμαι χαμηλών τόνων, αλλά στη δημοσιογραφική δουλειά πάντοτε επιδιώκω να φέρω αποτέλεσμα. Γιατί ξέρω, καλά, ότι σε αυτό το επάγγελμα ποτέ δεν θα ακούσεις ένα αληθινό «ευχαριστώ»- παρά από πολύ λίγους ανθρώπους- ακόμη κι αν δώσεις όλο σου τον εαυτό.

13 Η αληθινή δημοσιογραφία έχει να κάνει με ανθρώπους, γιατί και οι δημοσιογράφοι είναι άνθρωποι. Και η διαχείριση του ανθρώπινου υλικού είναι το άλφα και το ωμέγα στον τομέα αυτό. Η αληθινή δημοσιογραφία είναι έξω στο πεζοδρόμιο, όπου το «Βιετνάμ» κάθε ημέρα επικρατεί αδυσώπητο και σκληρό. Εκεί, όπου η ζωή δείχνει το άγριο, αλλά και το ωραίο πρόσωπό της. Στην Ελλάδα, όμως, δεν έχει αναδειχτεί ακόμα η «μυθιστορηματική» γραφή της δημοσιογραφίας κι αυτό, είναι που θέλω να κάνω. Είναι δύσκολο, το ξέρω, αλλά πάντοτε στη ζωή μου έθετα υψηλούς στόχους. Αυτό γινόταν όχι από έπαρση, αλλά γιατί γαλουχήθηκα μέσα από τον πρωταθλητισμό ότι θα πρέπει να υπερβαίνεις τα όρια σου, για να φτάσεις στον οποιοδήποτε στόχο. Δεν είμαι ουτοπιστής, αλλά ρεαλιστής, αφού ξέρω καλά σε ποιο χώρο ανήκω. Και ξέρω καλά ότι παρέχω δημοσιογραφικές υπηρεσίες, αλλά το ζήτημα είναι το πόσο διατεθειμένος είσαι να πολεμήσεις στο μετερίζι της μαχόμενης δημοσιογραφίας. Όσοι με ξέρουν καλά μέσα από αυτό το επάγγελμα γνωρίζουν ότι ως άνθρωπος κάνω πάντοτε, γι αυτό που δεσμεύομαι. Άλλωστε, τη μαχόμενη δημοσιογραφία δίδαξα και στα παιδιά του ΙΕΚ Επανομής. Η αληθινή δημοσιογραφία, λοιπόν, δεν έχει να κάνει με τοίχους, αλλά με ανθρώπους, που έχουν καρδιά κι αισθήματα. Με ανθρώπους, που έχουν μόνο ένα σκοπό: Να αποκαλύψουν την αλήθεια.

14 Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για την ποιότητα της δημοσιογραφίας. Το θέμα της ποιότητας, όμως, δεν είναι ποσοτικό πρόβλημα. Είναι, κυρίως, πρόβλημα φιλοσοφικό. Αν δεν έχεις ξεκάθαρη φιλοσοφία, τότε το μόνο, που θα καταφέρεις είναι να πετύχεις σύντομα πολύ εντυπωσιακά αποτελέσματα, τα οποία σε βάθος χρόνου θα καταρρεύσουν «σαν πύργοι φτιαγμένοι στην άμμο». Πάει καιρός, που θυμάμαι μία εφημερίδα που να διαφήμιζε πρώτιστα τη δημοσιογραφική ύλη της. Αυτό, είναι ένα καίριο ζήτημα, που δείχνει «ανάγλυφα» το γιατί υφίσταται πρόβλημα ποιότητας. Η ποιότητα της δουλειάς, όμως, έχει να κάνει και με τον χρόνο των δημοσιογράφων, που καλούνται να δαπανήσουν περισσότερες ώρες δουλειάς, ώστε να καλύψουν τα θέματα της επικαιρότητας. Την επικαιρότητα, όμως, τώρα την καλύπτουν άμεσα και γρήγορα το ραδιόφωνο καθώς και η τηλεόραση με αποτέλεσμα ο έντυπος δημοσιογραφικός λόγος να «αναμασά» τις ίδιες ειδήσεις. Πολλές φορές ακούσαμε από αναγνώστες διαφόρων εντύπων την εξής φράση: «Μα, όλοι τα ίδια γράφετε, γιατί να σας διαβάσω;». Αυτοί οι αναγνώστες έχουν απόλυτο δίκιο. Λίγο ή πολύ όλοι οι συνάδελφοι καταπιανόμαστε με τα ίδια θέματα και τα προβάλλουμε, δυστυχώς, σχεδόν με την ίδια «πατενταρισμένη» αντίληψη. Μία αντίληψη, που τελικά αποδιώχνει τον κόσμο και τον σπρώχνει προς τον ειδικό τύπο. Η αντίληψη αυτή, φυσικά, έχει να κάνει και με το πως αντιλαμβάνεται ο καθένας από εμάς την δημοσιογραφική έρευνα. Το κύριο είναι, λοιπόν, να γράψουμε εμείς καλύτερα κείμενα και να πείσουμε τους εκδοτικούς οργανισμούς ότι πρέπει να στραφούν προς αυτή την κατεύθυνση: Το να διαφημίσουν την δουλειά των δημοσιογράφων σε όλα τα επίπεδα. Γιατί υπάρχουν πολύ καλά ρεπορτάζ, τα οποία χάνονται μέσα στην τηλεοπτική εικόνα. Πολλοί νομίζουν ότι το προϊόν της δημοσιογραφίας πρέπει να αποκτήσει την εμπορικότητά του. Εμείς, λέμε πως ο γραπτός λόγος πρέπει να ξαναβρεί την εμπορικότητά του. Φυσικά, αυτό, δεν θα γίνει από την μια ημέρα στην άλλη.

15 Γιατί δεν αλλάζουν εύκολα οι παγιωμένες νοοτροπίες, αλλά σιγά- σιγά θα «μπει το νερό στο αυλάκι». Ο κόσμος ζητά το διαφορετικό. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Δεν το βρίσκει, αλλά περιμένει. Να δει το καινούργιο και να δει κείμενα με μία πιο ελεύθερη γραφή. Να διαβάσει διαφορετικές απόψεις και επιχειρήματα. Να «ταξιδέψει» σε άλλους κόσμους μέσα από «γλαφυρά» κείμενα. Σήμερα ζούμε στην εποχή της ταχύτητας, αλλά μην ξεχνάμε πως και οι δεινόσαυροι χάθηκαν από τη γη, όταν δεν μπόρεσαν να επιβιώσουν στην εποχή των παγετώνων...

16 To internet είναι μία πολύ μεγάλη υπόθεση για τον τύπο και για τη δημοσιογραφία. Το διαδίκτυο αλλάζει για πάντα τη μορφή της έντυπης δημοσιογραφίας, όπως την ξέραμε έως και σήμερα. Η σχέση του διαδικτύου και της δημοσιογραφίας, όμως, δεν έχει συζητηθεί ακόμα εκτενώς από τους Έλληνες δημοσιογράφους. Ίσως, γιατί πολλοί μπορεί να μην κατέχουν ακόμα τελείως την τεχνική πλευρά της υπόθεσης. Γιατί, άντε, να εξηγήσεις τώρα σε όλους τι είναι το Word press, το mambo και άλλα τέτοια παρόμοια συστήματα δημοσίευσης- ανάρτησης ιστοσελίδων. Άντε, να τους εξηγήσεις πως οι διαδικασίες είναι πάρα πολύ απλές, που κάνουν απλό παιχνίδι και τη «σελιδοποίηση» στο internet. Το internet είναι το μέσο που θα ανοίξει περισσότερες δουλειές για πολλούς στο χώρο της δημοσιογραφίας, υπό την προϋπόθεση ότι οι εμπλεκόμενοι θα έχουν μεράκι και χρόνο ν ασχοληθούν με αυτό. Το ίδιο μέσο πιστεύω ότι είναι ο σύγχρονος δρόμος για την ανάδειξη της ερευνητικής δημοσιογραφίας, του χρονογραφήματος και του σχολιασμού. Του δρόμου, δηλαδή, που είναι το μέλλον του επαγγέλματος του ρεπόρτερ. Η ίδια σχέση δεν έχει αναδειχθεί ακόμα και από τις εφημερίδες, οι οποίες πιστεύουν πως θα αυξήσουν την κυκλοφορία τους μέσω των DVD ή των διαφόρων προσφορών. Εάν ήξεραν οι ιδιοκτήτες, οι εκδότες και πολλοί συνάδελφοι την τρομακτική ικανότητα μετάδοσης του διαδικτύου θα άλλαζαν άρδην άποψη. Πολλές από τις Ελληνικές εφημερίδες έχουν σήμερα ενημερωτικές «θύρες» στο διαδίκτυο, όπου φιλοξενούν ειδήσεις από το Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ή ηλεκτρονικά την έντυπη έκδοσή τους.

17 Πρόσφατα συνειδητοποίησα ότι ακόμα πολλοί άνθρωποι του χώρου δεν έχουν καταλάβει το πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η δύναμη των νέων μορφών δημοσιογραφίας στις ενημερωτικές «θύρες». Φυσικά, αυτό είναι και ένα άλλο μεγάλο επιμέρους θέμα προς συζήτηση. Την ίδια στιγμή δεν έχουν ερευνηθεί απ όλους σε βάθος και τα είδη των μορφών της δημοσιογραφίας, που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μέσω του παγκόσμιου ιστού. Τα Blogs, οι ιστοσελίδες τύπου YOUTUBE, οι ιστοχώροι των πρακτορείων και των ενημερωτικών «θυρών» είναι μερικές από αυτές τις μορφές της δημοσιογραφίας, που αναπτύσσονται ήδη στον παγκόσμιο ιστό. Θα αναδειχθούν κι άλλες, τις οποίες ακόμα δεν μπορούμε να φανταστούμε ή άλλες τις υποψιαζόμαστε. Άλλωστε, οι δυνατότητες του μέσου είναι μεγάλες. Το διαπιστώνω κι εγώ «καθημερινά» στον «Τυπολόγο», απ όπου παρατηρώ από πόσα διαφορετικά σημεία ανιχνεύουν και βρίσκουν τη συγκεκριμένη ιστοσελίδα. Ήδη γνωρίζω καλά ότι χιλιάδες κόσμος έχει ήδη τη δημοσιογραφική και όχι μόνο δουλειά μου. Το internet έρχεται, καλπάζοντας, και στο διάβα του εκτιμώ πως θα παρασύρει πολλές από τις παραδοσιακές μορφές δημοσιογραφίας.

18 Καθόλου δεν με εξέπληξε η τραγωδία με δράστη τον σπουδαστή, Δημήτρη Πατμανίδη που σημειώθηκε στο ΚΕΤΕΚ του Ρέντη. Αν και το γεγονός είναι πρωτόφαντο για τα δεδομένα της Ελλάδας, δεν το θεωρώ έκπληξη με τα όσα γίνονται σήμερα παγκοσμίως. Απλώς ήταν θέμα χρόνου και στην Ελλάδα να βρεθεί ένας μιμητής των δραστών των δολοφονικών επιθέσεων, που στοίχισαν τις ζωές μαθητών ή εκπαιδευτικών στα σχολεία του Columbine των ΗΠΑ, της Φιλανδίας και της Γερμανίας. Οι αστυνομικοί ξέρουν πολύ καλά τι λέει ο γράφων, αφού οι πιο ειδικοί από αυτούς γνωρίζουν ότι το να βρεθούν μιμητές για ένα έγκλημα είναι απλώς ζήτημα χρόνου. Οι αιτίες του φαινομένου δεν ανάγονται μόνο στο κοινωνικό πεδίο κι ούτε έχουν να κάνουν αποκλειστικά με την ελεύθερη χρήση ή όχι των όπλων στις ΗΠΑ. Στη διαμόρφωση της «προσωπικότητας» του μιμητή ενός εγκλήματος συντελούν, όμως, οι κοινωνικές οικογενειακές συνθήκες και η ελεύθερη πώληση κάθε λογής όπλου, όπως γίνεται σήμερα στις ΗΠΑ. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο κόσμο φαίνεται ότι σήμερα αναδύονται και νέα δεδομένα, που αφορούν στο έγκλημα. Δεδομένα που σίγουρα έχουν να κάνουν με τις ψυχολογικές παραμέτρους του κάθε ανθρώπου, οι οποίες εμπίπτουν σε διάφορα γενικά προφίλ, τα οποία σκιαγραφούν οι εγκληματολόγοι. Νομίζω πως αυτά τα προφίλ θα πρέπει να εξειδικευτούν σε κάθε χώρα, ώστε να αρχίσουν να υλοποιούνται κάποια κοινωνικά προληπτικά μέσα προς αυτή την κατεύθυνση. Συνάμα, θαρρώ πως δεν φθάνει μόνο αυτό, αφού τα πράγματα φαίνεται ότι είναι πολύ βαθύτερα. Παραδείγματος χάριν, η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων γίνεται πλέον απρόσωπη μέσω του διαδικτύου κι όχι μόνο. Την ίδια στιγμή βομβαρδίζεται ο οποιοσδήποτε άνθρωπος κάθε ηλικίας και μια υπέρμετρη προβολή των ειδεχθών εγκλημάτων, ενώ λιγότερος χρόνος δίνεται

19 από εμάς τους δημοσιογράφος στην προβολή προτύπων της κοινωνίας. των πραγματικών θετικών Οι αλληλένδετες αυτοί παράμετροι εκτιμώ πως βοηθούν στη γέννηση τέτοιων μιμητών, οι οποίοι μέσω των δολοφονικών ενεργειών έχουν μόνο ένα στόχο: «Να τους προσέξουν οι άλλοι». Να τους «προσέξουν», όπως αυτοί οι δράστες το φαντάζονται μέσα στο αρρωστημένο μυαλό τους. Τα νέα δεδομένα, λοιπόν, μας καλούν όλους-ες να πράξουμε άμεσα και οι ίδιοι να κοιταχτούμε πρώτα απ όλα στον καθρέφτη. Ήτοι: Ο κάθε πολιτικός να βγει από τη βόλεψη της ατιμωρησίας και να κοιτάξει τον κοσμάκη. Ο κάθε δημοσιογράφος να προβάλλει περισσότερο τα θετικά πρότυπα της κοινωνίας και όχι να δίνει έμφαση στα διάφορα κουτσομπολιά (σημείωση γράφοντος: Δεν εξαιρώ τον εαυτό μου από αυτή την παραίνεση). Ο κάθε εκπαιδευτικός να συνειδητοποιήσει ότι η δουλειά του δεν είναι απλώς να βάζει βαθμούς ή να λέει παπαγαλία το μάθημα στους μαθητές, αλλά να εξετάζει και να διαμορφώνει την προσωπικότητα του κάθε μαθητή- σπουδαστή. Ο κάθε αστυνομικός να μην θεωρεί εν δυνάμει κακοποιούς τους διαμαρτυρόμενους έφηβους, αλλά να στρέψει κυρίως την προσοχή του - πέρα από το οργανωμένο έγκλημα- και στο ψυχολογικό προφίλ των πιθανών δραστών. Για εμάς τους δημοσιογράφους είναι βαρύ το χρέος, αλλά πρέπει να το κάνουμε, γιατί τα κοσμικά βρε αδερφέ ή τα παραπολιτικά δεν έχουν την ίδια βαρύτητα ως είδηση σε σύγκριση με τέτοιου είδους φαινόμενα. Το να προβάλεις ως δημοσιογράφος περισσότερο τα θετικά πρότυπα νομίζω ότι είναι μέσα στην αποστολή μας κι αυτό θα πρέπει να πράξουμε ακόμη πιο πολύ. Γιατί, δίπλα μας, υπάρχουν και ζουν αξιόλογοι άνθρωποι, που αξίζει να τους μιμηθεί η νεολαία.

20

21 Η δια βίου μάθηση αποτελεί ένα από τα επιτεύγματα της σύγχρονης εποχής. Όσοι δεν το έχουν καταλάβει, η επιστροφή στα θρανία σημαίνει επένδυση στο μέλλον της επιβίωσής μας. Αποτελεί και κάτι πιο καίριο ότι μας κάνει να μην νιώθουμε παντογνώστες περί όλων των θεμάτων. Μας κάνει, δε, αναζητούμε πάντοτε το καλύτερο, που μπορεί να μας δώσει η ζωή. Σήμερα ζουν γύρω μας αρκετοί άνθρωποι, που έχουν κάνει πράξη το να μαθαίνουν και να ξαναμαθαίνουν. Στον αντίποδα, όμως, βρίσκεται το σύγχρονο σχολείο, που απωθεί τα παιδιά από την κατάκτηση περισσοτέρων γνωστικών αντικειμένων, ώστε να αντιμετωπίσουν από καλύτερη θέση τον αγώνα της επιβίωσης. Μάλιστα, σήμερα η πλειοψηφία των ανθρώπων - κι ιδιαίτερα των νεότερων σε ηλικία- απεχθάνεται να διαβάζει βιβλία, εφημερίδες καθώς και ειδικά επιστημονικά περιοδικά. Αυτό είναι το αποτέλεσμα μίας πολιτικής, που ακολουθήθηκε την τελευταία 40ετία στην Ελλάδα, αλλά και της μη θέλησης των ανθρώπων για καλυτέρευση των επαγγελματικών προσόντων τους. Παρά όλα αυτά, ο θεσμός της Δια Βίου Εκπαίδευσης «κερδίζει» συνεχώς έδαφος στην Ελλάδα αφού θεσπίστηκαν και λειτούργησαν νέοι θεσμοί όπως είναι τα Κέντρα Εκπαίδευσης Ενηλίκων, τα ΙΕΚ του Οργανισμού Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, τα «ανοιχτά» πανεπιστήμια, η παρακολούθηση μαθημάτων -μεταπτυχιακών προγραμμάτων μέσω του internet. «Η δια βίου εκπαίδευση», δεν είναι κάτι το καινούριο για τη κοινωνία. Στην αρχαιότητα, οι αρχαίοι ημών πρόγονοι έλεγαν «Γηράσκω αεί διδασκόμενος». Άλλωστε, ο φιλόσοφος της διαλεκτικής, Σωκράτης έλεγε πάντοτε ότι «ένα μόνο ξέρει πως δεν γνωρίζει τίποτα». Απλώς, τώρα τα πράγματα έγιναν πιο επιτακτικά, αφού οι αδυσώπητοι ιλιγγιώδεις ρυθμοί, που έχουν επιβάλλει οι ταχείς τεχνολογικές εξελίξεις, αλλάζουν άρδην τα δεδομένα.

22 Πριν από χρόνια κανείς δεν θα φανταζόταν ότι η ανάπτυξη του προσωπικού υπολογιστή θα άλλαζε τα δεδομένα και στην αγορά εργασίας. Σήμερα οι επιχειρήσεις είναι αναγκασμένες να επενδύουν τεράστια ποσά για την μετεκπαίδευση του προσωπικού τους, επειδή δεν υφίσταται μεγάλος αριθμός εξειδικευμένων ατόμων στις σύγχρονες τεχνολογίες. Η δια βίου εκπαίδευση είναι κάτι, που πρέπει να ακολουθήσουν όλες οι επαγγελματικές ή κοινωνικές ομάδες, αφού εκτιμάται πως μελλοντικά ο κόσμος θα χωριστεί σε δύο νέες κατηγορίες κρατών. Στην πρώτη κατηγορία ή στη πρώτη θέση, εάν προτιμάτε, θα είναι οι χώρες, που θα έχουν καταφέρει να «μετεκπαιδεύουν» συνέχεια τον πληθυσμό τους και να αξιοποιούν τις τεχνολογικές εξελίξεις σε όλα τα επίπεδα. Στη δεύτερη ή τελευταία θέση θα συμπεριλαμβάνονται τα κράτη, που δε θα έχουν καταφέρει να αξιοποιήσουν τις τεχνολογικές εξελίξεις. Γι' αυτό το λόγο, η δια βίου εκπαίδευση είναι το «κλειδί» που θα ανοίξει τις πόρτες του μέλλοντος για όλες τις κοινωνικές δυνάμεις της χώρας.

23 Τα δεδομένα στη ζωή μας «αλλάζουν» σήμερα ταχύτατα. Οι άνθρωποι, πλέον, δεν μπορούν να «χωνέψουν» πως τελείωσε για πάντα ο κόσμος, που ήξεραν. Οι νέες επιστημονικές ανακαλύψεις ανατρέπουν μονομιάς δόγματα και θεωρήσεις δεκαετιών. Ο δικτυωμένος άνθρωπος είναι ένα από τα σενάρια, που «παίζουν» ήδη για το μέλλον της ανθρωπότητας. Αυτά τα σενάρια υλοποιούνται από τώρα αφού στην Ελληνική αγορά άρχισαν από πέρυσι να «κυκλοφορούν» τα λεγόμενα «έξυπνα σπίτια». «Σπίτια», όπου ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να κάνει σχεδόν τα πάντα ηλεκτρονικά και να δίνει εντολές εξ αποστάσεως -μέσω τηλεκοντρόλ- για την εκτέλεση εργασιών στο έρημο διαμέρισμά του. Χθες, συζητούσα με έναν παλαιό συνάδελφο, ο οποίος μου έλεγε πως δεν «καταλαβαίνει τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές». Η φράση του συναδέλφου μου έδωσε το ερέθισμα για να γράφω ετούτο το άρθρο. Τα δεδομένα, λοιπόν, αλλάζουν πολύ γρήγορα. Οι επόμενες γενιές θα ζουν πιθανότατα σε έναν κόσμο, που θα «κυριαρχείται» από τη σύνδεση της εικόνας με την εφαρμογή υπηρεσιών. Στα «σκαριά» βρίσκεται η υλοποίηση μιας σειράς δια-δραστικών υπηρεσιών, που «ετοιμάζονται» ν αλλάξουν τη ζωή μας. Μερικές από αυτές τις υπηρεσίες ήδη υλοποιούνται μέσω της τηλεματικής, προσφέροντας ιατρικές συμβουλές στους κατοίκους των απομακρυσμένων περιοχών της χώρας.

24 Συνάμα οι υπεύθυνοι της μηχανής αναζήτησης GOOGLE ανακοίνωσαν πρόσφατα ότι ετοιμάζονται να αναπαράγουν ηλεκτρονικά -κι εντός του παγκόσμιου ιστού-τουλάχιστον βιβλία. Κάτι, που σημαίνει πως η πραγματικότητα του ηλεκτρονικού βιβλίου θα εισβάλει ακόμη πιο δυναμικά στη καθημερινότητα. Μία καθημερινότητα, η οποία συνδέεται όλο και περισσότερο με την εικόνα, δίνοντας σε όλους μία «γεύση» από τον επερχόμενο κόσμο, αλλά οι άνθρωποι αρχίζουν να φοβούνται μπροστά στο καινούργιο, που «ξεπροβάλει». Βλέπουν, συνάμα, πως γίνεται ολοένα πιο περίπλοκο το θέμα της δημόσιας υγείας και δεν κατανοούν ότι μπορούν να συμβούν τα πιο αναπάντεχα γεγονότα. Γι αυτό προτιμούν σήμερα, όσο κι αν ακούγεται παράξενο, να μην αλλάξουν τα πράγματα. Γιατί εκτιμούν πως οι αλλαγές θα έρθουν με πολύ πόνο. Μα, πάντοτε, οι αλλαγές (καλές ή καλές) έρχονταν μέσα από την αλλαγή των δεδομένων. Αλλά, δεν πρέπει να φοβόμαστε το αύριο. Γιατί μπορεί να επιβάλλει κανείς για λίγο τη στασιμότητα, αλλά η ιστορία πάντοτε θα συνεχίζεται. Αρκεί να θυμόμαστε, όμως, τη ρήση πως την διαφορά την κάνουν πάντοτε οι άνθρωποι με γνώση κι όχι οι ειδικοί, τους οποίους θα χρειαστούμε για να καλυτερέψουν τομείς της κοινωνίας. Πρόκειται για ένα πολύ «δύσκολο» στοίχημα της ανθρωπότητας και το μόνο που φοβάμαι, είναι να ξεχάσει η νεότερη γενιά τα δείγματα, που «άντλησαν» οι άνθρωποι από τα δεινά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και της μεταπολεμικής Ψυχροπολεμικής κατάστασης. Απορρίπτω τις κάθε λογής συνομωσίες, αλλά στέκομαι κριτικά απέναντι στο αύριο, που μας επιφυλάσσει η επιστήμη. Η τεχνολογία δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να θεοποιηθεί κι ούτε να επικρατήσουν κάθε λογής Θεοκρατικά ή αλλά «τέλεια πολιτικά συστήματα» επί της Γης. Αυτό, που χρειάζεται σήμερα ο κάθε άνθρωπος είναι μόνο ένα πράγμα: Να πραγματοποιήσει τα δικά του όνειρα επί της γης και να μην αφήσει σε γραφειοκράτες ή σε ειδικούς να «μπλεχτούν σε χωράφια» πέραν των αρμοδιοτήτων τους. Σε αυτή την κατεύθυνση θα χρειαστεί η ανθρωπότητα να βρει άτομα, που θα παράγουν αυτοκριτική, θα έχουν εγκυκλοπαιδική- «σφαιρική» θεώρηση των πραγμάτων, θα ξέρουν ό,τι δεν γνωρίζουν τίποτα και δεν θα θεωρούν πως μπορούν να ρυθμίσουν τις τύχες των άλλων. Μήπως τελικά το ερώτημα «Ζητώ άνθρωπο» του κυνικού φιλόσοφου Διογένη, μας «έδωσε» μία πυξίδα μπροστά στα νέα δεδομένα, που έρχονται;

25 O χρόνος δεν είναι ο ίδιος. Νομίζουμε πως είναι ο ίδιος για όλους. Ωστόσο, ο χρόνος έχει τουλάχιστον δώδεκα διαστάσεις. Έτσι τουλάχιστον λένε κάποιοι από τους επιστήμονες. Η ζωή κυλάει αλλού γρήγορα με τους ανθρώπους να μην μπορούν να κατανοήσουν την ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων. Αλλού κυλάει αργά η ζωή και εκεί οι αμόρφωτοι άνθρωποι παραμένουν προσκολλημένοι σε δόγματα και πανάρχαια έθιμα. Και στις δύο περιπτώσεις διαφέρει ο χρόνος, αλλά ένα πράγμα φαίνεται ότι είναι παντού κοινό: Ο φανατισμός από ανθρώπους «διψασμένους» για υπέρμετρη εξουσία και οι οποίοι θεωρούν ότι μόνο αυτοί εκφράζουν τον Απόλυτο λόγο. Κάποτε αυτοί κυβερνούν, αλλά γκρεμίζονται βαρύγδουπα. Στο μεταξύ, υφίσταται ένας άλλος χρόνος, ο συμπαντικός. Αυτός, που ήταν εσαεί και θα είναι πάντοτε. Ένας χρόνος δημιουργίας που εμπεριέχει πολλές διαστάσεις κι όχι μόνο μια. Έτσι, το «δημιουργείν» στο χώρο του σύμπαντος μπορεί να πάρει εκατομμύρια χρόνια, αλλά όταν αυτό συντελείται, τότε δημιουργείται το θαύμα. Μερικοί νομίζουν πως ο χρόνος είναι μόνο αυτός της Γης. Όχι, υφίσταται ο χρόνος του Κρόνου, του Δία και των μακρινών πλανητών. Υφίσταται η πραγματικότητα της «μαύρης τρύπας» που δεν είναι τόσο σκοτεινή, όσο πίστευαν οι επιστήμονες στο παρελθόν, αφού εκεί υπάρχει το περισσότερο φως! Ωστόσο, αυτό το φως δεν μπορούμε να το δούμε, γιατί είναι απίστευτη η ποιότητα της λάμψης του. Θα μου πείτε: Τι μας αναφέρει ετούτος σήμερα κι εν ώρα οικονομικής κρίσης; Περιγράφω απλά πράγματα, που μπορούν να πονοκεφαλιάσουν και τον πιο σκεπτόμενο άνθρωπο. Τι είναι η ζώσα πραγματικότητα; Τι εμπεριέχει η απεραντοσύνη του σύμπαντος; Άλλοι εξηγούν τα ερωτήματα αυτά πιστεύοντας στη θρησκεία. Έτεροι τ απαντούν λύνοντας ζητήματα κβαντομηχανικής κι αλγορίθμων. Εγώ, θαρρώ, πως η αλήθεια βρίσκεται στη μέση αυτών των δύο άκρων. Γιατί όσα ρολόγια και υπολογιστές κι αν έχουμε, φαίνεται ότι αναφερόμαστε στο χρόνο με τη γήινη διάσταση του. Ίσως, αυτό να είναι το μεγαλύτερο λάθος μας.

26 Γιατί ο γήινος χρόνος δεν είναι ίσος με αυτόν, που χρειάστηκε για τη δημιουργία και τη παρουσία των πλανητών, καθώς και των άστρων. Ο δικός μας χρόνος, είναι μια απειροελάχιστη κουκίδα της συμπαντικής χρονομέτρησης. Γι αυτό το λόγο, οι κλασσικοί επιστήμονες πέφτουν ενίοτε έξω στις προβλέψεις τους. Διότι οι ίδιοι μετρούν τα πάντα με τη χρονομέτρηση της Γης κι όχι του σύμπαντος. Η Γη, όμως, είναι μόνο το κέντρο του δικού μας κόσμου, αλλά δεν αποτελεί την απαρχή του σύμπαντος. Κάποιοι λένε: «Δεν μπορεί να υφίσταται αυτό λόγω κάποιων φυσικών νόμων», αλλά αγνοούν το γεγονός ότι γνωρίζουμε όσα μας επιτρέπει η θέση της υδρογείου και η γήινη υπόστασή μας. Η ζωή έχει να μας αποκαλύψει απίστευτα πράγματα στο μέλλον. Πόσο έτοιμοι είναι οι άνθρωποι γι αυτά;

27 Όταν μιλάω ή γράφω για τα όνειρα, πάντοτε είμαι πολύ συγκεκριμένος, αλλά αυτή τη φορά θα πρέπει όλοι οι φίλοι και οι φίλες του «Τυπολόγου», να κάνετε λιγάκι ή πολύ υπομονή (όπως το βλέπει ο καθένας ή και καθεμιά σας ) γιατί αυτός είναι ο λόγος, που το φετινό καλοκαίρι δεν αναρτήθηκαν τόσα πολλά άρθρα, ρεπορτάζ, καθώς κι άλλα πράγματα στο site. Η απουσία αυτή έχει να κάνει με την πραγματοποίηση ενός ονείρου, στο οποίο είμαι πολύ κοντά στην υλοποίησή του. Ένα όνειρο, που απαίτησε κι απαιτεί λίγο ακόμα «τόνους δουλειάς» μέσα στο καλοκαιράκι κι ακόμα περισσότερη δουλειά μετέπειτα. Σε αυτή τη δύσκολη εποχή, που ζούμε το δύσκολο είναι να τολμήσει κανείς να υλοποιήσει τα όνειρά του. Γιατί αυτά θέλουν θυσίες. Π.χ. το να χάσει κανείς λίγο από τον ύπνο του για να τα υλοποιήσει. Θέλει και μεγάλη υπομονή, γιατί ποτέ όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι κι ούτε όλοι όλες ανταποκρίνονται σε όσα μπορεί εσύ ο ίδιος να επιθυμείς. Πάντοτε, όμως, βρίσκει κανείς ανθρώπους να μοιραστεί τα όνειρά του. Έτσι, δεν είναι; Γι αυτό το λόγο γράφω πάντοτε και υποστηρίζω ότι οι μεγάλες ιδεολογίες έχουν πεθάνει πια, αλλά έχουν μείνει ακόμα τα προσωπικά όνειρα για να υλοποιηθούν από τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Ίσως, αυτή και να αποτελεί τη λύση για να πάρει πάλι μπρος το «γρανάζι» της κοινωνίας, γιατί μόνο η δημιουργικότητα είναι η δύναμη που απελευθερώνει νέες δυνάμεις και κινεί την ανθρωπότητα σε ένα καλύτερο μέλλον. Θα μου πείτε; Ρε, φίλε, λες γενικότητες.

28 Όχι δεν λέω, σας απαντώ. Γιατί πάντοτε στη ζωή μου συνδύαζα τη θεωρία με την πράξη, ανάλογα με τα πράγματα που πίστευα ή θεωρούσα σωστά ανά εποχή. Γιατί οι άνθρωποι και οι καταστάσεις αλλάζουν, αλλά εάν ο καθένας από εμάς χάσει τη «δύναμη της δημιουργικότητας», τότε θα μετατραπεί σε ένα «ζωντανό- νεκρό», που απλώς καταναλώνει το οτιδήποτε. Τα όνειρα είναι εδώ, λοιπόν, και με την καλή έννοια του όρου μας κυνηγούν, να τα υλοποιήσουμε. Να τα κάνουμε πράξη και να καταθέσουμε ακόμα και την ψυχή μας για την υλοποίησή τους. Μην περιμένετε, λοιπόν, να σας έρθει το «μάννα εξ ουρανού». Αδράξτε την ημέρα και αρχίστε σιγά- σιγά να βάζετε στόχους για τον εαυτό σας και την οικογένειά σας, ώστε να καλυτερεύσετε τους όρους ζωής σας. Μην περιμένετε τους άρχοντες, που θα σας σώσουν. Δεν υπάρχουν. Κι όσοι υπάρχουν, απλά δεν νοιάζονται. Έτσι, είναι η πραγματική ζωή κι αυτό που την ομορφαίνει είναι η προσωπική δημιουργία. Το να καθόμαστε, δεν αποτελεί την διέξοδο στα προβλήματα. Η δημιουργία με κόπο κι ιδρώτα την αποτελεί, γιατί δημιουργεί το δίπολο δράση- αντίδραση. Και κάτι τελευταίο, κλείνω με ένα τίτλο από ένα πολύ μεγάλο συγγραφέα «Η σημασία του να είσαι σοβαρός», που έχει καταντήσει σπάνιο είδος στις ημέρες μας, αλλά ευτυχώς υφίσταται.

29 Ονομάζεται OGLE BLG- 390Lb. Έχει θερμοκρασία 220 βαθμούς Κελσίου. Οι επιστήμονες θεωρούν πως μοιάζει πολύ στη Γη, παρά τη χαμηλή θερμοκρασία που επικρατεί στην επιφάνεια. Είναι ένας πλανήτης του εξώτερου διαστήματος, όπου τα απίστευτα για τη κλασική θεώρηση της επιστήμης- γίνονται αληθινά. Σύμφωνα με αρκετούς αστρονόμους και διάφορους άλλους επιστήμονες πρέπει στο σύμπαν να υπάρχουν κι άλλοι πλανήτες, που μοιάζουν ή προσομοιάζουν στην υδρόγειο. Η είδηση αυτή δεν προβλήθηκε, όσο έπρεπε στην Ελλάδα. Ωστόσο, δείχνει πως τα πράγματα άρχισαν σιγά σιγά ν αλλάζουν. Όσα θεωρούνταν αδύνατα πριν μερικά χρόνια, φαίνεται ότι σήμερα είναι δυνατά. Είναι καλό το να έχεις μία βασική θεώρηση και φιλοσοφική βάση στην επιστήμη, αλλά συνήθως οι θεωρίες καταλήγουν σε «θέσφατα» καθώς και σε «δόγματα». Το είπε και το απέδειξε ο δείνα λένε πολλές φορές οι ειδικοί. Ξεχνούν, όμως, ότι μας λείπει έντονα μία μεταβαλλόμενη φιλοσοφική επιστημονική θεώρηση για το σύμπαν. Κάποιοι μετρούν το σύμπαν με συναρτήσεις κι άλλοι το «βλέπουν» μέσα από τους αλγόριθμους. Η ανθρωπότητα, όμως, ακόμα δεν ξεφεύγει από την ομφαλοσκόπηση. Θεωρούμε μοναδικό τον πλανήτη μας. Θεωρούμε μοναδική την «πραγματικότητά» μας. Θεωρούμε πως η Γη θα είναι πάντοτε ίδια και νομίζουμε ότι είναι μοναδική. Μετρούμε σήμερα σε δέκατα και σε υποδέκατα, αλλά αδυνατούμε να συλλάβουμε ότι μπορεί να υπάρχει κι ένας συμπαντικός χρόνος. Μερικοί μετράμε σήμερα τα πάντα με τη διαλεκτική.

30 Έτεροι μετρούν τα πάντα με οικονομικούς υπολογισμούς κι άλλοι μετρούν την πραγματικότητα με θεολογικές θεωρήσεις. Όλα αυτά εμπεριέχουν εν μέρει το «Όλον». Οι ειδικοί, όμως, μοιάζουν πολλές φορές σαν τους άπιστους Θωμάδες. Φέρτε τις αποδείξεις, λένε και μετά προσπαθούν να «κοντύνουν» την «πραγματικότητα» στα δικά τους μεγέθη. Πολλοί ξεχνούμε ακόμα κι ο γράφων ότι τα μεγέθη είναι μονάδες μέτρησης, που τις σκέφτηκαν κάποιοι άνθρωποι. Έτσι, ξεχνούμε πως το συνειδητό και το υποσυνείδητο εμπεριέχουν κι άλλες καταστάσεις. Ξεχνούμε, να δούμε πολλές φορές το καταφανές, το απλό και το μέγιστο. Μπερδευόμαστε, πολλές φορές σε περίπλοκες αναλύσεις. Τα πράγματα, όμως, είναι πολύ απλά. Ναι, υπάρχουν κι άλλοι πλανήτες σαν τη Γη, όπου η πραγματικότητα ενδέχεται να διαφέρει από τη δική μας. Κάποτε θα «ανοίξουμε» σαν ανθρωπότητα κι αυτό το μονοπάτι, αλλά μέχρι τότε έχουμε να διανύσουμε πολύ δρόμο. Τον δρόμο μιας ανθρωπότητας, που θα σκέφτεται, θα συνδιαλέγεται, θα ερευνά, θα εκφράζεται μέσα από τη σκέψη ότι «τίποτα δεν παραμένει στατικό». Τον δρόμο μίας ανθρωπότητας, που θα πάει πολύ μακριά. Εκεί στα άστρα.

31 Η είδηση, που μετέδωσε το ASSOCIATED PRESS για ένα δυνητικά κατοικήσιμο πλανήτη, που εντόπισαν Ευρωπαίοι αστρονόμοι, δεν με ξένισε ιδιαίτερα. Είμαι υποψιασμένος εδώ και καιρό ότι η ιστορία και η επιστήμη του διαστήματος είναι πολύ διαφορετική από αυτή που μας περιγράφουν. Δεν αναφέρομαι, φυσικά, σε συνομωσίες κι άλλα τσινά, αλλά εκτιμώ πως εάν δει κανείς την ιστορία της αστρονομίας κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης κι έπειτα θα ανακαλύψει ότι στο διάβα έγιναν πολλές ανατροπές. Ανατροπές, που δεν έγιναν ενίοτε από κλασικούς αστρονόμους και οδήγησαν στην αναθεώρηση πολλών πραγμάτων. Σήμερα η κβαντομηχανική επιφυλάσσει πολλές ανατροπές σχετικά με το πώς θεωρούσαμε ως σήμερα την πραγματικότητα. Θα ήταν πραγματικά παράλογο να θεωρούσαμε πως η Γη αποτελεί τον μοναδικό πλανήτη, που «φιλοξενεί» μορφές ζωής ή ακόμα περισσότερο όντα με νοημοσύνη. Η επικρατούσα άποψη θεωρεί πως η Γη είναι μοναδική κι εκτιμά για τις μορφές ζωής ότι βρίσκονται πολλά έτη φωτός μακριά. Ίσως, κάποιοι θα πρέπει να θυμηθούν ή να ξαναδιαβάσουν το βιβλίο του αείμνηστου Καρλ Σαγκάν «Επαφή», που έγινε ταινία στο Χόλυγουντ με τη Τζούντι Φόρστερ. Ο Καρλ Σαγκάν, αν και σκεπτικιστής, «μίλησε» πολύ πιο ανοικτά από πολλούς ειδήμονες για το συγκεκριμένο θέμα. Η δημοσίευση των Ευρωπαίων αστρονόμων στην επιθεώρηση ASTRONOMY AND ASTROPHYSICS «ανοίγει» ένα νέο δρόμο σκέψης. Ο πλανήτης Gliese581c αποτελεί, ίσως, την καλύτερη επιβεβαίωση ότι οι σταθερές «αλλάζουν» και δίνουν καινούργια δεδομένα σε όλους. Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί θαρρώ τη σημαντικότερη στην ιστορία των αστρονομικών χρονικών. Προσφέρει, δε, πια την δυνατότητα να «ανοίξουν» πολλά μυαλά για το τι είναι τελικά η πραγματικότητα και πως την εννοούμε αυτήν.

32 Και μία λεπτομέρεια: Για ακόμη μία φορά οι αστρονόμοι εντόπισαν τον Gliese581c μετά από έναν ασθενή κλυδωνισμό, που παρατηρήθηκε μετά στο άστρο, στο οποίο «γυρίζει» ο συγκεκριμένος πλανήτης. Είναι η γνωστή ιστορία της αστρονομίας: Κάτι δεν το βλέπουμε άμεσα και το ανακαλύπτουμε αργότερα. Θα μου πείτε; Με αυτά θα ασχολούμαστε τώρα. Απάντηση: Με όλα θα πρέπει να προβληματίζεται ο άνθρωπος. Ακόμα κι όταν η καθημερινότητα μας βομβαρδίζει ανελέητα. Στα επόμενα χρόνια θαρρώ πως θα έχουμε πολλές εκπλήξεις

33 Το θέμα: «Επιστήμη και Φαντασία» συζητούσαμε χθες το βράδυ με κάποιους γνωστούς σε ένα φιλικό σπίτι. Κάποιος από τους συνομιλητές είπε πως η επιστήμη παίρνει ένα μοντέλο, πειραματίζεται και μετά δίνει το αποτέλεσμα. Αυτή είναι η λεγόμενη «κλασική» άποψη περί επιστήμης, που κυριαρχεί εδώ και χρόνια σε μεγάλο μέρος των επιστημόνων. Τα πράγματα, όμως, είναι λιγάκι ή πολύ διαφορετικά απ ότι πρεσβεύει αυτή η άποψη, που νομίζει πως πρεσβεύει την υπέρτατη αλήθεια. Η συγκεκριμένη άποψη λέει ότι το πείραμα επαληθεύει ένα γεγονός, που υπάρχει στην πραγματικότητα. Οι εκπρόσωποι του «κλασικού» δόγματος δέχονται ότι ο μακρόκοσμος και ο μικρόκοσμος υπάρχουν, αλλά δεν δέχονται πως συσχετίζονται άμεσα με αυτό, που ζούμε εμείς στη Γη. Το θέμα είναι πως στη ζωή και στο Σύμπαν δεν υφίσταται μόνο η Γη, αλλά υπάρχουν τόσα πράγματα ( πλανήτες, αστέρια κι άλλες φυσικές δυνάμεις). Έτσι, πολλοί από αυτούς δέχονται σαν «θέσφατα» τις παγκόσμιες «σταθερές» που παρατηρούνται μέσω της Γης και πολεμούν τις νέες ιδέες μέχρι να είναι έτοιμοι οι ίδιοι να τις εκμεταλλευτούν. Φυσικά, οι «οπαδοί» αυτής της άποψης δεν λένε τίποτε για την «ταμπακέρα» και προσπαθούν κάθε τόσο να δικαιολογήσουν τα πάντα λέγοντας ότι: «Όλα πρέπει πρώτα να επαληθευτούν, αλλά είμαστε ανοικτοί σε νέες ιδέες».

34 Ωστόσο, πολλοί από αυτούς αποκρύπτουν το γεγονός ότι πολλές ανακαλύψεις και ιδέες έγιναν από ανθρώπους, που διέθεταν ευρείς γνώσεις. Οι πιονέροι των εφευρέσεων ή των ανακαλύψεων δεν αποτελούσαν μέλη της ομάδας των λεγόμενων «ειδικών», οι οποίοι διαθέτουν ενίοτε άριστη κατάρτιση των δεδομένων και των προοπτικών της ειδικότητάς τους. Οι ίδιοι πιονέροι είχαν, βέβαια, την γνώση μίας ειδικότητας, αλλά κυρίως ήταν οι άνθρωποι, που ήξεραν ευρύτερα τα επιστημονικά και φιλοσοφικά θέματα. Αυτό συμβαίνει συνέχεια και στη σύγχρονη ιστορία της ανθρωπότητας. Πάντως, οι εκπρόσωποι του κλασικού «δόγματος» δέχονται ότι υπάρχουν ανάμεσά μας οι συγκεκριμένοι σκαπανείς της επιστήμης -, αλλά δεν τους αποδέχονται ανοικτά αφού πάντοτε λένε προς τους ανθρώπους αυτούς : «Φέρτε μας πρώτα τα αποτελέσματα επί της Γήινης Πραγματικότητας». Για τους «οπαδούς» της κλασικής άποψης τα μόνα, που υφίστανται, σε ετούτο τον κόσμο είναι αυτά, που θεωρούνται «χειροπιαστά» ή «επαληθεύονται» πειραματικά. Ενίοτε ακούς τα ίδια πρόσωπα κάποτε να λένε: «Έκπληκτοι ανακαλύψαμε κάποια δεδομένα κατά τη διάρκεια του πειράματος ή της παρατήρησης. Αυτά τα δεδομένα ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα». Μετά, οι εκφραστές της ίδιας άποψης βρίσκουν τις μύριες δικαιολογίες για να εξηγήσουν το γεγονός πως κανένας δεν είχε παρατηρήσει μέχρι και σήμερα τα συγκεκριμένα δεδομένα. Σε λίγο καιρό, όμως, αποκαλύπτεται πως κάποιοι παλαιότερα είχαν παρατηρήσει αυτά τα φαινόμενα, αλλά «απορρίφθηκαν μετά πολλών επαίνων τότε από περισπούδαστους επώνυμους. Δυστυχώς ή ευτυχώς έτσι προχωρά η ζωή. Καιρός, όμως, είναι να δούμε όλοι πιο ευρύτερα τα πράγματα. Και κάτι ακόμα: Ανάμεσα στους οπαδούς της κλασσικής άποψης περί επιστήμης βρίσκονται και κάποια «φωτεινά» μυαλά, τα οποία έχουν δώσει απίστευτες επιστημονικές θεωρίες καθώς και «δώρα ζωής» προς τους συνανθρώπους τους

35 Τα μέρη του «πάζλ» πλανήτη κινούνται. δεν συμπληρώθηκαν ακόμα. Τα πάντα τώρα στον Καθημερινά οι ειδικοί ανακαλύπτουν καινούργια πράγματα. Καινούριες θεωρίες θα ξεπροβάλουν μονομιάς πρώτα «κομμάτια» τοποθετηθούν στη θέση τους. στον ορίζοντα, όταν τα Εν τω μεταξύ βομβαρδίζεται καθημερινά ο καθημερινός απλός άνθρωπος από πληροφορίες. Όσα μαθαίνει, όμως, ο απλός άνθρωπος φαντάζουν τόσο λίγα μπροστά στον όγκο των πληροφοριών, που διακινούνται πλέον με ταχύτητα δευτερολέπτου στη Γη. Μέσα σε αυτή τη «ρευστή» κατάσταση, η οποία προκαλείται από τον «ξέφρενο καλπασμό» των επιστημονικών ερευνών, το άτομο πλέον είναι αποκομμένο από τη σφαιρική γνώση. Οι πιο ηλικιωμένοι τρομάζουν όταν ακούν, για την ανάπτυξη της βιοτεχνολογίας, των αλγορίθμων, της κβαντομηχανικής, της γενετικής και της νανοτεχνολογίας. Αλλά, δεν πάνε πίσω στην εμφάνιση παρόμοιων φοβιών και οι νέοι σε ηλικία άνθρωποι. Όλα ξεκινούν από το γεγονός πως έχασαν την «ισχύ τους» τα συλλογικά πολιτικά, φιλοσοφικά και επιστημονικά οράματα. Ακόμα και αυτό, που ονομάζουμε αειφόρα ανάπτυξη «κρύβει» έντεχνα τον φόβο, που διακατέχει την ανθρωπότητα για το αύριο. Ζούμε σε μία εποχή «τεχνολογικού» μεσαίωνα, όπου οι ειδικοί επί των αριθμών κι όχι οι επιστήμονες παίρνουν πλέον «τη σκυτάλη» στην εξουσία των ανθρώπων. Με πολύ αργό- αλλά και σταθερό βήμα,- που αποτελεί σχήμα οξύμωρο μπροστά στην σημερινή επιτάχυνση της έρευνας, προωθούνται ολοένα και περισσότερο οι ειδικοί επί των αριθμών σε κυβερνητικές θέσεις.

36 Ταυτόχρονα νέες εναλλακτικές κοσμοθεωρίες ξεπροβάλλουν στον ορίζοντα, χωρίς όμως αυτές να έχουν κατακτήσει ακόμα την πλειοψηφία του ανθρώπινου γένους. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει πως «απριόρι» θα πρέπει όλοι-ες να εγκαταλείψουμε κι όσα «κατακτήσαμε» μέσω των παλαιών θεωριών. Τουναντίον, χρειάζεται ένα μεσαίο στάδιο με μια συνύπαρξη του κλασικισμού και των νέων θεωριών, ώστε να ολοκληρωθεί η μετάβαση σε μια άλλη εποχή. Σε μίαν άλλη εποχή, την οποία εμείς δεν θα προλάβουμε να γνωρίσουμε. Σήμερα βρισκόμαστε στο μεταίχμιο της ανατολής αυτής της εποχής. Στο μεταξύ, αποδείχθηκε περίτρανα από την ίδια τη ζωή πως το μόνο που ισχύει σε αυτήν είναι το εξής απλό: Καμιά νομοτέλεια δεν ισχύει, γιατί τα πράγματα εσαεί μεταβάλλονται. Κι αναρωτιέμαι: Γιατί άραγε οι Ιάπωνες ερευνητές ανακοίνωσαν ότι θέλουν να φθάσουν στο βάθος των χιλιομέτρων εντός του φλοιού της Γης; Γιατί οι ίδιοι επιστήμονες επιθυμούν ν ανακαλύψουν διάφορα νέα μικρόβια, τα οποία «κρύβονται» στο υπέδαφος; Αδυνατώ, πάντως, να απαντήσω στα ερωτήματα αυτά. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τίποτα δεν γίνεται τυχαία. Η νέα εικόνα, ωστόσο, δεν φάνηκε ακόμα στον ορίζοντα. Η ανθρωπότητα ψάχνει ακόμα το συλλογικό όνειρό της. Τρικλίζει. Ματώνει. Προσπαθεί να αντιμετωπίσει το άτομο ως εχθρό του καινούργιου. Κι όμως, η ανθρώπινη μονάδα πάντοτε «έπαιζε» σημαντικό ρόλο στο ρου της ιστορίας. Οι νευρώνες των εξελιγμένων υπολογιστών κάπου σήμερα «ετοιμάζονται». Καθημερινά ανακαλύπτω ως άνθρωπος ότι γίνονται τόσα καινούργια πράγματα κι ακόμα ξέρω τόσο λίγα. Εν τω μεταξύ:τα παιδιά της NASA ακόμα «παιδεύονται» να φτιάξ ουν το διαστημικό λεωφορείο και η είδηση αυτή δεν απασχολεί ευρύτατ α τους ανθρώπους. Είπαμε, όμως, το πάζλ δεν ολοκληρώθηκε ακόμα. Οι ρομποτικοί στρατιώτες έρχονται, αλλά το πνεύμα της εξερεύνησης δεν «κυριαρχεί» ακόμη στο «πνεύμα» της ανθρωπότητας. Το κακό είναι πως οι ειδικοί επί των αριθμών «έχουν τώρα το επάνω χέρι» στα πράγματα επί της εξουσίας. Το αποτέλεσμα θα είναι ότι μέσα σε λίγα χρόνια θα χάσουν πολλά άτομα και την ικανότητα να μαθαίνουν καινούρια πράγματα. Η νέα εικόνα δεν προβάλλεται ακόμα κι όμως γιατί, όμως, έχω την έντονα αυτή την αίσθηση πως ο αέναος σκηνοθέτης έβαλε μπρος την κάμερα για να αποκτήσουν οι άνθρωποι ένα άλλο όραμα;

37 Πάντοτε η ανθρωπότητα «κατακτούσε βουνοκορφές», μαθαίνοντας από τα λάθη της. Στην μάχη για την εξερεύνηση του Διαστήματος, είναι αλήθεια πως οι Αμερικανοί και οι πάλαι ποτέ Σοβιετικοί «έχασαν μερικά από τα καλύτερα και πιο φωτισμένα μυαλά τους». «Αν ξέραμε τότε, αυτά που γνωρίζουμε σήμερα για τις πτήσεις στο Διάστημα, ίσως τότε να μην αποτολμούσαμε πολλά πράγματα», είπε πρόσφατα ένας υπεύθυνος της NASA. Ο ίδιος σημείωσε με νόημα ότι κανείς σήμερα δεν κατέχει καλά την γνώση των ταχυτήτων, που αναπτύσσονται με τα διαστημικά λεωφορεία. Κι όμως, η επιτυχημένη προσεδάφιση του «Discovery» ήταν ακόμη ένα μεγάλο βήμα για την ανθρωπότητα. Η αποστολή αυτή απέδειξε περίτρανα πως ο μεγαλύτερος παράγοντας επιτυχίας των διάφορων διαστημικών αποστολών είναι και θα παραμείνει ο άνθρωπος. Δεν ήταν λίγο, λοιπόν, το γεγονός ότι οι αστροναύτες «βγήκαν» επί ώρες περίπατο στο αχανές διάστημα, όπου κατόρθωσαν να επιδιορθώσουν όλες τις βλάβες που «παρουσιάστηκαν» στο διαστημικό λεωφορείο. Δεν ήταν λίγο, επίσης, το γεγονός ότι η αποστολή «στέφθηκε» από επιτυχία, έστω κι αν πέρασε από τα «χίλια κύματα».

38 Εκτιμάμε, μάλιστα, πως η γνώση που κατακτήθηκε από αυτή την πτήση αναμένεται να βοηθήσει στα μέγιστα στην ανάπτυξη του διαστημικού προγράμματος. Η συγκεκριμένη ιστορία, απέδειξε και κάτι άλλο: Πως είναι καιρός να γίνει ακόμη πιο «στενή» η συνεργασία των χωρών της υφηλίου, που κατέχουν τη διαστημική τεχνολογία, ώστε όλες μαζί να προχωρήσουν πιο γρήγορα στον επόμενο στόχο. Φυσικά, θα είναι αστείο το να μιλήσει κανείς αυτή τη στιγμή για το ενδεχόμενο προγραμματισμό μιας επανδρωμένης αποστολής στον Άρη. Ίσως, το πρώτο που θα πρέπει να κοιτάξουν οι υπεύθυνοι της NASA είναι το πώς μπορούν να «εντάξουν» κι άλλους στο «παιχνίδι», εφόσον εκείνοι το επιθυμούν. Τίποτε δεν έχει χαθεί ακόμα. Απλώς το ρολόι του χρόνου δεν επιθυμεί στην παρούσα φάση να επιταχυνθούν οι όποιες εξελίξεις στο χώρο του διαστήματος. Είμαστε σίγουροι, όμως, ότι σύντομα κι ο τομέας των διαστημικών πτήσεων θα αποτελεί «παιχνιδάκι» για τους Αμερικανούς, τους Ρώσους, τους Κινέζους, καθώς και τους Ευρωπαίους επιστήμονες. Μέχρι και τότε θα μοιάζουν οι αστροναύτες, με τους πιονέρους, οι οποίοι πηγαίνουν προς τη νέα Γη, χωρίς να ξέρουν οι ίδιοι ίδιες το τι θα έχουν ν αντιμετωπίσουν τη κάθε φορά. Τα «στοιχήματα» για το Διάστημα βρίσκονται μπροστά για την ανθρωπότητα. Το θέμα είναι το πως θα συνεχιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία των διαστημικών προγραμμάτων. Φαίνεται, μάλιστα, ότι μερικοί Ρώσοι και Αμερικανοί μεγιστάνες ξέρουν τον τρόπο για να ξεπεράσουν τα όποια προβλήματα, που ενδεχομένως θα προκύψουν κατά τη διάρκεια των διαστημικών πτήσεων. Τώρα κάποιοι από αυτούς ετοιμάζουν ήδη τις ιδιωτικές εταιρείες διαστημικών πτήσεων. Ήδη Είναι θέμα χρόνου και καλής ομάδας για καθέναν από αυτούς για να επιτύχουν την πρώτη ιδιωτική διαστημική πτήση και να αρχίσουν τα ιδιωτικά ταξίδια προς το διάστημα (πέριξ της Γης). Τότε, πιστεύουμε, πως θα γίνει και το μεγάλο «μπουμ», που θα εκτινάξει την διαστημική τεχνολογία ως τον πρώτο τομέα ανάπτυξης των ισχυρών -οικονομικά- κρατών.

39 Η ανθρωπότητα, τουλάχιστον στον Δυτικό κόσμο και σε ένα μέρος της Ασίας, ζει το φαινόμενο της φρενήρους «πραγματικότητας». Ένα φαινόμενο, το οποίο δεν έχει εξεταστεί βαθιά από την επιστήμη. Είναι ένα φαινόμενο κοινωνιολογικό, οικονομικό, ψυχολογικό και πολιτικό, που «αγγίζει» όλους τους τομείς της ζωής. Παραδείγματος χάριν, όλοι σήμερα τρώμε σε επιχειρήσεις γρήγορου φαγητού, μιλούμε γρήγορα- ταχύτατα και περιληπτικά στα κινητά τηλέφωνα, ενώ επικοινωνούμε τάχιστα μέσω e- mail με το πρόσωπο, που μας ενδιαφέρει. Θέλουμε συνάμα οι δουλειές μας, να γίνονται γρήγορα και τρέχουμε να προλάβουμε τους στόχους της ημέρας. Η κοινωνική επαφή υφίσταται πλέον μόνο μέσα στη μικρο- οικογένεια, η οποία κι αυτή φθείρεται από τους φρενήρεις απαιτητικούς ρυθμούς της επιβίωσης. Τα πάντα γίνονται αστραπιαία και ο άνθρωπος μεταβάλλεται βαθμιαία σε μια καταναλωτική μηχανή, δίχως ατομική σκέψη ή επιλογή. Άλλωστε, το είχε προβλέψει αυτό και ο John Carpenter στο φιλμ με τίτλο «Ζουν ανάμεσά μας». Την ίδια στιγμή δημιουργούνται τεράστιοι οργανισμοί, για τους οποίους δεν υφίσταται έλεγχος, ενώ η καθημερινότητα «αγγίζει» πλέον τα όρια της παράνοιας. Μέσα σε αυτό το κλίμα νομίζω ότι αναδεικνύεται το μοντέλο του διαδικτυακού ανθρώπου και του εξειδικευμένου ατόμου. Ένα μοντέλο, που κι αυτό δεν έχει μελετηθεί ακόμα σε βάθος. Ίσως, γιατί είμαστε ακόμα στο αρχικό στάδιο του φαινόμενου. Ίσως, γιατί ο μέσος άνθρωπος αδυνατεί να συλλάβει τους ιλιγγιώδεις ρυθμούς και παραδίδεται, σκεπτόμενος την προστασία του μικρόκοσμού του. Η έννοια του διανοητή πανεπιστήμονα έχει εξοβελιστεί κι αυτή και όλα τα ορίζουν σιγά οι ειδικοί, οι οποίοι χαμένοι μέσα στην εξειδίκευση δεν βλέπουν τη ψυχολογική φθορά του κάθε ατόμου. Τι άραγε, σας θυμίζουν όλα αυτά; Μήπως σας θυμίζουν τους μύχιους φόβους σας; Μήπως, τρομοκρατείστε μπροστά στο αύριο; Στο μεταξύ, οι ρυθμοί τρέχουν και τα γρανάζια της μηχανής γυρίζουν ανελέητα.

40 Το αληθινό «Matrix» είναι δίπλα μας, αλλά δεν το βλέπουμε. Ή δεν θέλουμε, να το φανταστούμε, γιατί πολλοί φοβόμαστε να το αντικρίσουμε. Η σημερινή διανόηση μέσα σε αυτή την πορεία ξέχασε πως το σύμπαν έχει το δικό του χρόνο. Ένα χρόνο αλλιώτικο από το γήινο. Αέναο, αιώνιο, πάντα ζώντα και που κινείται αργά, κυκλικά με τη βραδύτητα, που του ταιριάζει. Μέσα σε δισεκατομμύρια χρόνια θα φτιάξει η φύση μια καινούργια θάλασσα ή θα διαμορφώσει το τοπίο του κάθε πλανήτη. Εμείς κάνουμε, ότι το αγνοούμε αυτό. Μα τίποτε, δεν μένει στατικό, αλλά και τίποτα δεν αλλάζει γρήγορα. Γιατί κάθε ζώσα πραγματικότητα διαθέτει τους δικούς της ρυθμούς. Αλλά, εμείς οι άνθρωποι τρέχουμε, και τρέχουμε και τρέχουμε. Αγνοώντας ότι είμαστε μια σταλιά μέσα στο απέραντο σύμπαν

41 Η ζωή μας αλλάζει ραγδαία, λόγω της τεχνολογίας. Πολύ σύντομα στα κινητά τηλέφωνά μας θα εμφανίζεται η ηλεκτρονική έκδοση μίας εφημερίδας. Σε λίγο θα «κυκλοφορήσει» και το λεγόμενο ηλεκτρονικό χαρτί. Τα «έξυπνα σπίτια» έχουν εισβάλει δειλά δειλά και στην Ελληνική αγορά ακινήτων, ενώ η αναλογική μετάδοση της τηλεόρασης σε λίγα χρόνια θα αποτελεί ουσιαστικά παρελθόν και στην Ελλάδα. Η σύνδεση της τριπλής τεχνολογίας εικόνας- τηλεφώνου και internet θα αλλάξει ριζικά την καθημερινότητα όλων μας. Ο κινηματογράφος, όπως τον ξέραμε παλαιότερα, θα αλλάξει και θα αναγκαστεί να πορευτεί στο δρόμο των τεχνολογικών εξελίξεων. Η τωρινή γενιά των σαραντάρηδων βρίσκεται στο μεταίχμιο μιας εποχής, που θα χαρακτηρίζεται από τη διασύνδεση της τεχνολογίας, της βιολογίας, της νανοτεχνολογίας και των νευρώνων. Αυτός ο νέος κόσμος, που ανατέλλει, θα ανατρέψει τα στάτους κβο, όπως τα ξέρουμε μέχρι σήμερα. Διαισθάνομαι πως οι αλλαγές, που έρχονται, θα διαμορφώσουν νέα δεδομένα, αφού: Καινούργια κράτη θα αναδυθούν στον ορίζοντα, αλλά η οικονομία θα μαζευτεί σε εκατό έως διακόσιες τεράστιες επιχειρήσεις. Η έννοια του κράτους, όπως την γνωρίσαμε μέχρι σήμερα, θα περάσει σε μία νέα μορφή ομοσπονδίας, η οποία κανείς δεν μπορεί να ξέρει σήμερα το πώς θα είναι.

42 Η ανθρωπότητα το πολύ σε τριάντα έως και το πολύ πενήντα χρόνια θα αποκτήσει βάσεις στη Σελήνη, πυρηνικές κεφαλές στο διάστημα και θα πραγματοποιήσει την πρώτη αποστολή στον Άρη. Τα παραδοσιακά κινήματα, όπως εκφράστηκαν στον 20 ο αιώνα, θα μοιάζουν παρωχημένα μπροστά στη δυναμική, που θα «αποκτήσουν» τα Blogs, καθώς και το internet 2, το οποίο θα κινείται με ιλιγγιώδεις ταχύτητες. Παλαιά κράτη θα συρρικνωθούν και θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν μέσα στη νέα κατάσταση. Τα ρομπότ θα «μπουν για τα καλά» στα χειρουργεία. Οι πολιτικοί θα χρειαστεί να αλλάξουν λόγο, πρακτική κι έκφραση. Τα κράτη, που δεν θα κάνουν τις αλλαγές στην οικονομία τους, θα συρρικνωθούν και θα αποτελέσουν τον λεγόμενο «τρίτο» καθυστερημένο τεχνολογικό κόσμο, που προσομοιάζει στην νέα κατάσταση με τα όσα ζουν σήμερα οι χώρες του σημερινού κόσμου. Και η Ελλάδα, που θα βρίσκεται μέσα σε όλα αυτά; Απάντηση: Αδυνατώ να το ξέρω, παρά μόνο εύχομαι να μην είναι στον λεγόμενο «τρίτο» καθυστερημένο τεχνολογικό κόσμο. Αυτή την διαίσθηση και την αίσθηση έχω τον τελευταίο μήνα. Πολλά, θα γίνουν για εμάς χωρίς εμάς, όπως λέει ο στιχουργός. Αφήστε με, να ονειρεύομαι πως η Ελλάδα θα βρίσκεται μέσα σε όλα αυτά.

43 «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Είναι το τσιτάτο, που ακολουθούν ενίοτε πολλοί πολιτικοί. Δεν ξέρω, όμως, πόσοι από αυτούς ξέρουν πραγματικά από διαχείριση κρίσεων. Διαχείριση κρίσεων δεν σημαίνει να πηγαίνει σε ένα μέρος για να κάνεις δηλώσεις περί ευθυνών και να ρίχνεις κροκοδείλια δάκρυα περί της καμένης Γης και να μιλάς για οικολογική καταστροφή. Ξέρετε το τι έχω διαπιστώσει; Πως συνήθως γκρινιάζουν αυτοί, που συνήθως είναι αμέτοχοι και δεν κάνουν απολύτως τίποτε σε ώρα διαχείρισης κρίσεως. Από αυτούς-ες, που κραυγάζουν εξαιρώ και δικαίως όσους ή όσες έχασαν ανθρώπους, περιουσίες ή ζώα από τις πυρκαγιές των τελευταίων ημερών. Όσοι εκ των άλλων φωνάζουν ξέρετε τι μου θυμίζουν; Μου θυμίζουν τους απανταχού παντογνώστες. Έχουν κόμματα και ελέγχουν οργανώσεις. Πόσοι, όμως, αυτούς έδωσαν εντολή στα οργανωμένα μέλη και στελέχη, τα οποία βρίσκονται τους στους νομούς, που επλήγησαν να βοηθήσουν επικουρικά έστω τους πυροσβέστες, καθώς και τους άλλους εθελοντές στα πύρινα μέτωπα; Εάν η δύναμη όλων των κομμάτων και της κυβέρνησηςβοηθούσε προς αυτή τη κατεύθυνση θα ξημέρωνε μία καλύτερη ημέρα για αυτό τον τόπο. Κατά τα άλλα, οι δηλώσεις γίνονται από κάποιους για να «χαϊδέψουν» τα αυτιά των εν δυνάμει ψηφοφόρων ή του κομματικού ακροατηρίου τους.

44 Όλοι μιλάνε για το φαινόμενο του Θερμοκηπίου, αλλά δεν λένε τίποτα για τις άλλες μελέτες, που αναφέρουν πως έρχεται μία καινούργια εποχή παγετώνων στην Γη. Γιατί, κάποιοι ρίχνουν αλλού τις ευθύνες; Λες και δεν ξέρουν, αλλά σιωπούν για την ταμπακέρα. Σήμερα είμαι οργισμένος και γι αυτό γράφω για τα «εσώψυχα». Ερώτημα πρώτο: Είναι διατεθειμένοι κάποιοι από τα κόμματα να μιλήσουν και να ερευνήσουν την πιθανότητα ενός εμπρησμού; Ερώτημα δεύτερο: Πόσοι από αυτούς είναι διατεθειμένοι να μιλήσουν για τον «οικολογικό πόλεμο», που διεξάγεται υπογείως σε όλη την ανθρωπότητα; Ερώτημα τρίτο: Ποιοι άφησαν επί πολλά χρόνια χωρίς πυροσβεστικό εξοπλισμό ολάκερη τη χώρα; Και το καίριο ερώτημα: Πόσες θυσίες είμαστε έτοιμοι να κάνουμε όλοι γι αυτό τον πλανήτη; (μηδέ εξαιρουμένου του υποφαινόμενου). Στα κανάλια θα μιλάνε πάλι για ολοκαύτωμα, για ευθύνες και για ενόχους. Τα ίδια, όμως, δεν έκαναν για κάτι, που είναι βασικό στοιχείο της δημοσιογραφικής αποστολής: Να κινητοποιήσουν τον κόσμο να δράσει και να βοηθήσει όσους-ες έδιναν τη μάχη. Δεν είμαι πολύξερος, δεν κάνω τον παντογνώστη, αλλά βρε αδερφέ το «πολύ καθισιό στο καναπέ» φαίνεται πως μας έχει αδρανοποιήσει όλους. Και αφήνουμε κάποιους πολιτικούς να μας θυμίζουν τον Μακάρθι, αν και θέλουν να αυτό-βαφτίζονται προοδευτικοί. Στην επόμενη πυρκαγιά, στον επόμενο κατακλυσμό, στην επόμενη λαίλαπα προτείνω να κινητοποιηθούμε όλοι-ες. Α! Θα το ξεχνούσα: Όσοι ξέρουν από διαχείριση κρίσεων λένε το εξής: Στην ώρα της κρίσης δεν θα πρέπει να υπάρχουν μπλε, κίτρινοι, μοβ, πράσινοι, κόκκινοι κι ούτε άλλης απόχρωσης κομματικοί λαρυγγισμοί, αλλά δράση για να διασώσουμε ότι απέμεινε και για να φτιάξουμε καλύτερα όσα γίνονται - από την επόμενη κιόλας ημέρα.

45 Στη σύγχρονη κοινωνία έγινε θέσφατο η γνώμη των επιστημόνων. Δεν θα μπορούσε, όμως, να γίνει κάτι το διαφορετικό. Ανέκαθεν, η ανθρωπότητα χρησιμοποιούσε τους επιστήμονες και ερευνητές για να ανιχνεύσει το μέλλον, καθώς και για να μάθει περισσότερα για τον κόσμο, που μας περιβάλλει. Μόνο, που στην αρχαιότητα οι επιστήμονες γνώριζαν την ολότητα των πραγμάτων. Ήταν πολυπράγμονες με όλη τη σημασία της λέξης. Την ίδια στιγμή εργαζόταν οι ίδιοι ως αστρονόμοι, φιλόσοφοι, μαθηματικοί, τεχνίτες και γιατροί. Η σημερινή κοινωνία «κυριαρχείται» α πό τους ειδικούς των αριθμών και της κατάτμησης της γνώσης. Η κοινωνία «κυριαρχείται» από την κατάτμηση της γνώσης, που προσφέρεται από ανθρώπους, οι οποίοι «κάθισαν χρόνια στα θρανία», με σκοπό να αποκτήσουν το πτυχίο της ειδικότητάς τους. Το να είσαι, όμως, ειδικός δεν σημαίνει πως κατέχεις αυτόματα όλη τη γνώση ή ότι μπορείς να ξέρεις όλες τις διαστάσεις της πραγματικότητας. Αυτό, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση πως δεν θα πρέπει οι άνθρωποι να συμβουλεύονται τους ειδικούς για θέματα, που τους αφορούν. Τουναντίον, θα λέγαμε πως στη σύγχρονη αστική κοινωνία δεν μπορεί κανείς να προχωρήσει σε μία ουσιαστική πρωτοβουλία, εάν δεν βασιστεί προηγουμένως στη βοήθεια των διάφορων ειδικών σε οποιοδήποτε θέμα.

46 Αυτό, όμως, συμβαίνει γιατί τώρα τα πράγματα βασίζονται στην πραγματικότητα της πολυπλοκότητας, η οποία θέλει τις ειδικότητες να κυριαρχούν και να επικρατούν μέσα στην κοινωνία. Κατά συνέπεια όλα έγιναν πιο πολύπλοκα, ώστε οι άνθρωποι να χρειάζονται τους διάφορους ειδικούς για να επιλύσουν τις καταστάσεις ή τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν. Παραδείγματος χάριν, οι δημοσιογράφοι, (όπως είναι και ο υποφαινόμενος) ερευνούν διάφορες υποθέσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως τις γνωρίζουν καλά όλες. Για παράδειγμα, οι αστρονόμοι εξερευνούν τα άστρα, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η γνώση που κατέχουν, αποτελεί το καλύτερο «διαβατήριο» για την εξερεύνηση των διαστάσεων του χωροχρόνου, της τριγωνομετρίας, των αισθητηρίων αντιλήψεων και των βιολογικών διαστημικών παραγόντων Θυμάμαι, κάποτε πως ένας επιστήμονας κατηγορούσε δημοσίως ένα άλλο συνάδελφό του, πως πάει να επιλύσει ένα πρόβλημα, το οποίο δεν αποτελούσε ζήτημα της ειδικότητάς του. Στην ουσία, δηλαδή, του έλεγε εμμέσως πλην σαφώς ευγενικά πως «μπλέκεσαι στα χωράφια μου». Ουσιαστικά, διακατεχόταν ο συγκεκριμένος επιστήμονας από την παντοδύναμη ιδιοκτησία περί της ειδικότητας για την οποία έχουμε την αίσθηση πως χαρακτηρίζει απλώς μία πλασματική έννοια, αφού τα πάντα συνδέονται το ένα με το άλλο. Η ιδέα του ενός ατόμου καθορίζει την ιδέα του άλλου, ή μήπως όλα γίνονται ηθελημένα μέσω μαθηματικών πολλαπλών συναρτήσεων; Να ένα μεγάλο μαθηματικόφιλοσοφικό ερώτημα- πρόβλημα, που τίθεται προς επίλυση. Οι ειδικοί φοβούνται πως ο κόσμος θα καταλάβει κάποτε πως δεν κατέχουν την έννοια της Παιδείας. Γιατί παιδεία σημαίνει να μαθαίνεις καθημερινά και να λες πως τίποτα δεν γνωρίζεις ακόμα τα πάντα. Το ίδιο συμβαίνει πάντοτε και στο χώρο της επιστήμης. Πολλοί επιστήμονες φοβούνται ακόμα το να διατυπώσουν διάφορες νέες- ρηξικέλευθες ιδέες στο χώρο τους, επειδή ξέρουν πως θα εξερευνήσουν πρωτόγνωρα μονοπάτια. Σε μονοπάτια, τα οποία «οδηγούν» σε αντικείμενα, όπου δραστηριοποιείται ενδεχομένως μια άλλη ειδικότητα. Μόλις, όμως, προχωρήσει ένας διπλανός συνάδελφός του, τότε σκέφτονται κι εκείνοι: «Γιατί να μην δοκιμάσω κι εγώ;». Η απλή σκέψη δεν μπορεί να δει έξω από το συμβατό. Να σκεφτεί πράγματα απίθανα. Παραδείγματος χάριν, σκέφτονται οι επιστήμονες πως κανένα σώμα ή αντικείμενο δεν μπορεί να ταξιδέψει με την ταχύτητα του φωτός, αφού το απέδειξε ο Αϊνστάιν. Οι περισσότεροι επιστήμονες ορίζουν, λοιπόν, ένα αξίωμα και με αυτό βαδίζουν. Ακόμα κι εμείς οι δημοσιογράφοι βασίζουμε σε αξιώματα την έρευνά μας. Χθες σκέφτηκα πολύ ένα απλό γεγονός, παίρνοντας το ερέθισμα από τα όσα διαδραματίζονταν κατά τη διάρκεια του διαβάσματος ενός βιβλίου.

47 Εκείνη την ώρα, εγώ διάβαζα το βιβλίο, ενώ στο διαμέρισμα του επάνω ορόφου κήδευαν τον γείτονά μου. Την ίδια στιγμή σημειωνόταν δύο χρονικές πραγματικότητες, οι οποίες ήταν αναμεταξύ τους, διαφορετικές κι εμπεριέχονταν μέσα σε μία άλλη πιο μεγάλη πραγματικότητα. Στη ζωή έμαθα, όμως, να βλέπω πιο σφαιρικά τα πράγματα και να μην ορίζω με χαρακτηρισμούς ή διάφορα αξιώματα τις διάφορες καταστάσεις. Γιατί κατάλαβα πως όλοι- όλες ορίζουμε παρά μόνο τη δική μας πραγματικότητα, η οποία διαφέρει από τις επιθυμίες και τις πραγματικότητες των άλλων. Έτσι και οι ειδικοί γνωρίζουν πολύ καλά ένα πράγμα. Πως οι ίδιοι ίδιες ξέρουν πολύ καλά το ειδικό του αντικειμένου τους, αλλά δεν μπορούν να γνωρίζουν την ολότητα των πραγμάτων. Να, ένα δεύτερο φιλοσοφικό πρόβλημα προς διερεύνηση: Γιατί άραγε, κάποιοι θέλουν πάντοτε να θεωρούν τους ίδιους ή τις ίδιες πως είναι πιο ειδικοί από τους άλλους; Μέσα σε όλα τα πράγματα κυριαρχεί μία νοοτροπία, που θεωρεί πως κάποιοι ξέρουν καλύτερα από τους άλλους συγκεκριμένες καταστάσεις. Η νοοτροπία αυτή, ωστόσο, δεν βλέπει το εξής απλό: Πατάς πάντοτε στο δικό σου μέρος, αλλά όταν πατάς αλλού βρίσκεσαι μπροστά σε τόσες άλλες τοποθεσίες και πραγματικότητες, που δεν ορίζονται από τη παρέμβασή σου. Πολλοί ειδικοί φοβούνται να πουν θαρρετά πως τίποτα δεν γνωρίζουν για την ολότητα κι έτσι προσπαθούν να ορίσουν την πραγματικότητα με τις δικές τους διαστάσεις. Το δυστύχημα είναι πως η κατοχή της εξυπ νάδας δεν συνεπάγεται απαραίτητα πως όλα θα γίνονται για το γενικό καλό Γιατί ακόμα και σήμερα υπάρχουν πολλοί ειδικοί, οι οποίοι δεν συμπαθούν αυτούς, που ονειρεύονται μέρη μακρινά

48

49 «Η ζωή ενός παιδιού είναι το πιο πολύτιμο πράγμα, που υπάρχει στον κόσμο». Συμβολίζει το αύριο, την ελπίδα και την αισιοδοξία. Συμβολίζει ότι θα συνεχίσει να υφίσταται η ανθρωπότητα. Τα πράγματα, όμως, δεν είναι πάντοτε ονειρικά για τα παιδιά. Τελευταία είδηση επί του πιεστηρίου αναφέρει: Το 2005 αυξήθηκαν κατά 143% οι εξαφανίσεις κοριτσιών και αγοριών στην Ελλάδα ( Ελληνικής Αλβανικής καταγωγής). Το πρόβλημα αυτό, λοιπόν, έχει κάνει καλά την εμφάνισή του και στην Ελληνική κοινωνία. Θυμάμαι κάποτε ότι μιλούσα με μία συνομήλικη Αμερικανίδα φίλη μου στην Ταϊβάν. Η Λίντα μου έλεγε ότι το μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα, που απασχολεί σήμερα τους σύγχρονους Αμερικανούς, είναι οι εξαφανίσεις παιδιών. Θυμάμαι, ότι λίγα χρόνια μετά συναντήθηκα και με μία πλούσια Βραζιλιάνα καλλιτέχνιδα στη Θεσσαλονίκη. Η κυρία αυτή έκανε κάτι πολύ σημαντικό στην χώρα του καφέ: Έβγαινε τη νύχτα μαζί με τα μέλη μίας μη κυβερνητικής οργάνωσης, για να μαζέψει παιδιά που βρίσκονταν στους δρόμους, πριν γίνουν θύματα των ταγμάτων θανάτου. Τώρα διαφαίνεται πως στην Ελλάδα έχουμε το πρόβλημα των εξαφανίσεων παιδιών, στο οποίο φαίνεται ότι πολλοί ακόμα «κλείνουν τα μάτια». Δεν ξέρω τι αποτελεί μείζον πολιτικό ζήτημα για πολλούς νεοέλληνες, αλλά ερωτώ: Δεν υπάρχει πιο μεγάλο πολιτικό θέμα από το να εξαφανίζονται δεκάδες παιδιά δια μαγείας;

50 Δεν ξέρω, επίσης, αν κάποτε θα αφυπνιστούμε σαν κοινωνία σε παρόμοια κοινωνικά θέματα, αλλά νομίζω πως είναι καιρός να βοηθήσουμε τη δράση κάποιων αφανών ηρώων που βρίσκονται δίπλα μας. Γιατί απλοί άνθρωποι είναι αυτοί, που δουλεύουν εθελοντικά ως μέλη ή φίλοι σε οργανώσεις, όπως είναι το «Χαμόγελο του Παιδιού». Να βοηθήσουμε και εκείνους τους ιδιώτες ή τους αστυνομικούς, που ασχολούνται με τις εξαφανίσεις παιδιών. Σε μερικά πράγματα χρειάζεται η συνδυασμένη δράση όλων των κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων για να επιτευχθούν όσον το δυνατόν καλύτερα αποτελέσματα. Οι μικρές ψυχούλες πρέπει να βρίσκονται πάντοτε άμεσα κι έγκαιρα. Εδώ, δεν χωρούν μικροπολιτικές σκοπιμότητες. Ούτε χωρούν στεντόρειες κραυγές, παρά μόνο δύναται η εφαρμογή συντονισμένης δράσης. Δεν ξέρω, ακόμη, εάν θα βρεθεί κανένας βουλευτής να φέρει το ζήτημα των εξαφανίσεων παιδιών στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Δεν ξέρω, ακόμη, εάν κάποτε σε ετούτη τη χώρα θα ασχοληθούμε όλοι με τέτοια μείζονα ζητήματα. Στο μεταξύ, κάποια από αυτά τα παιδιά βρίσκονται μακριά από τους γονείς τους και ενδέχεται να βιώνουν τον απόλυτο εφιάλτη. Τι άλλο, άραγε, χρειαζόμαστε ως άνθρωποι για να συνδράμουμε; Γιατί το χαμόγελο ενός παιδιού είναι ο καθρέπτης του παράδεισου επί της Γης

51 H αφαίρεση ανθρώπινων ζώων είναι ανεπίτρεπτη, απ όπου κι αν αυτή προέρχεται. Η δολοφονία των δύο αστυνομικών της ομάδας ΔΙΑΣ είναι το ίδιο αποτρόπαια όσο με εκείνη του 15χρονου, Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Κοινή συνισταμένη των δύο περιπτώσεων είναι ότι τα θύματα ήταν νέοι σε ηλικία άνθρωποι, αλλά διαθέτουν πολλά διαφορετικά χαρακτηριστικά, χωρίς οι διαφορές να μειώνουν σε τίποτα το μέγεθος της τραγωδίας. Αντιθέτως, το μεγαλοποιούν, γιατί δεν είμαι από εκείνους που θεωρούν a priori κακούς όλους τους αστυνομικούς. Αντιθέτως, θεωρώ πως η πλειοψηφία των οργάνων της τάξης προσπαθούν να κάνουν με ευσυνειδησία και υπευθυνότητα καλά τη δουλειά τους. Φυσικά, πάντοτε θα υφίστανται μερικοί μέσα από τις τάξεις της αστυνομίας, που νομίζουν ότι φορώντας τη στολή, απέκτησαν το αλάθητο του Πάπα και θεωρούν πως έχουν το δικαίωμα ζωής και θανάτου, διαπράττοντας την μείζονα ύβρη με την αφαίρεση ζωής χωρίς λόγο ή αιτία. Δυστυχώς κι είναι το μείζον τραγικό στην όλη υπόθεση, αφού πάντοτε θα υπάρχουν τέτοια άτομα, αλλά η πλειοψηφία των αστυνομικών νομίζω ότι προσπαθεί να επιτύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ιδιαίτερα θαρρώ ότι τα μέλη της ομάδας ΔΙΑΣ κάνουν ότι μπορούν για την πάταξη της μικρήςμεγάλης εγκληματικότητας. Απτή επιβεβαίωση αποτελούν τα δελτία τύπου της αστυνομίας, όπου αναφέρονται τα αριθμητικά και ποσοτικά στοιχεία με τις συλλήψεις που πραγματοποιούν τα μέλη της ομάδας ΔΙΑΣ, τα οποία καθημερινά συλλαμβάνουν ληστές, διαρρήκτες, τσαντάκηδες, λαθρεμπόρους λευκής σαρκός κι εμπόρους ναρκωτικών.

52 Προσωπικά τους θεωρώ ότι μαζί με τους συναδέλφους τους από τα τμήματα εγκλημάτων κατά της ζωής, του οικονομικού και του ηλεκτρονικού εγκλήματος ότι αποτελούν τα πιο πετυχημένα τμήματα της Ελληνικής αστυνομίας, με πολλές συλλήψεις, καθώς κι εξιχνιάσεις υποθέσεων. Το θέμα με τις δολοφονίες των δύο αστυνομικών, όπως και με αυτή του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, είναι ότι αναδεικνύεται περίτρανα πάλι το έλλειμμα εκπαίδευσης- επιστημονικής εκπαίδευσης και της καλώς εννοούμενης κάλυψης των αστυνομικών, που οφείλει να τους παρέχει η Πολιτεία, καθώς και το Κράτος. Μια Πολιτεία, που δεν τους εκπαιδεύει συστηματικά σε ζητήματα κοινωνιολογίας- ψυχολογίας- τακτικών μάχης και δεν τους παρέχει πολλές φορές τα απαραίτητα μέσα. Γιατί εάν υλοποιηθούν σεμινάρια σε αστυνομικούς για το πώς συμπεριφέρονται σε ένα παιδί ίσως να μην υπάρξουν νέοι Αλέξανδροι. Γιατί, εάν τα μέτρα προστασίας προς τα μέλη της ομάδας ΔΙΑΣ τα παρέχει αφειδώς το κράτος, τότε πιθανότατα θα έχουμε λιγότερα νεκρά παλικάρια, τα οποία παλεύουν σήμερα ενάντια στο έγκλημα. Δεν μπορώ να σας κρύψω ότι με εξέπληξε το γεγονός πως πολλοί συνάδελφοι δημοσιογράφοι ανέδειξαν ως είδηση ότι τα μέλη της ομάδας ΔΙΑΣ αγοράζουν μόνοι τους διάφορα υπερσύχρονα προϊόντα προστασίας μαζί με αλεξίσφαιρα γιλέκα από ιδιωτικά εμπορικά καταστήματα, προκειμένου να προστατέψουν την ίδια τους τη ζωή. Και με εξέπληξε γιατί αν είχαν επισκεφθεί στην πρόσφατη έκθεση της βιομηχανίας άμυνας «DEFENSYS», που έγινε στη Θεσσαλονίκη, τότε θα είχαν δει τα σχετικά περίπτερα με προϊόντα, τα οποία απευθυνόταν σε αστυνομικούς και ίσως όλοι να είχαμε αναδείξει πιο έγκαιρα το θέμα. Άραγε, το τι σημαίνουν όλα αυτά; Μα μόνο ένα πράγμα: Ότι έχουμε μπροστά μας πλέον ένα κράτος, που δεν προστατεύει τη ζωή των νέων κι όχι μόνο ανθρώπων! Και η προστασία έχει αφεθεί στον πατριωτισμό των Ελλήνων (αστυνομικών, πολιτών, μη κυβερνητικών οργανώσεων και κοινωνικών φορέων) Και κάποιοι ακόμα τολμούν να λένε μεγάλα λόγια για κοινωνική δικαιοσύνη.

53 Πολλοί αρθογράφοι υποστηρίζουν -και ιδίως στο εξωτερικό -ότι η σύγχρονη Ελλάδα είναι η χώρα της μιζέριας, της φτώχειας, της διαπλοκής, καθώς και της διαφθοράς. Η συγκεκριμένη κατάσταση ισχύει σε ότι αφορά σε ένα ιδιότυπο σύστημα- «μέγγενη», που περιλαμβάνει τους πολιτικούς πρωτίστως- και μια μεγάλη μερίδα πολιτών, οι οποίοι τους υποστηρίζουν. Όσοι εμμένουν μονοδιάστατα στην «σκοτεινή» πλευρά, αγνοούν ή κάνουν πως δεν γνωρίζουν την άλλη πλευρά της Ελλάδας. Οι συγκεκριμένοι αρθρογράφοι ισχυρίζονται πως η Ελλάδα έπαψε να δίνει «φως» και δεν έχει καμία σχέση με το ένδοξο παρελθόν της. Έχουν δίκιο για τον τομέα της πολιτικής και της κοινωνικής διάστασής της. Είπαμε τις πρωταρχικές ευθύνες για την αποδιδόμενη εικόνα της χώρας έχουν όσοι-ες εμπλέκονται στο ιδιότυπο σύμπλεγμα ( πολιτικοί και μη), αλλά δυστυχώς για τους φίλτατους αρθρογράφους υφίσταται και η άλλη Ελλάδα. Μια Ελλάδα που εξακολουθεί να εκπέμπει Φως σε ολάκερη την ανθρωπότητα. Αυτήν την Ελλάδα θέλουν να την κρύψουν από τους πολίτες των χωρών τους. Την εικόνα ενός μικρού κράτους, που παράγει ακόμα ποίηση και λογοτεχνία, για την οποία βραβεύονται κάθε χρόνο 100 τέκνα της στο εξωτερικό. Μίας χώρας που γέννησε τα τελευταία χρόνια το καινοτόμο σύστημα «Smart Εyes», που επιτρέπει στους τυφλούς να μετακινούνται μέσω της σύγχρονης τεχνολογίας στους δρόμους μιας μεγαλούπολης, καθώς και πολλές άλλες καινοτόμες ιδέες.

54 Μιας χώρας, η οποία διαθέτει ευφυές ανθρώπινο δυναμικό, που διαπρέπει στα καλύτερα πανεπιστήμια του πλανήτη λόγω «αιμορραγίας» εξαιτίας μιας διοίκησης, η οποία εσωτερικά επιβραβεύει την μετριότητα. Ενός κράτους, που διαθέτει ακόμα και σήμερα έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους του πλανήτη. Μιας σταλιάς γης, που έστειλε και στέλνει εργατικό δυναμικό στην Γερμανία και στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να έχει συντελέσει καίρια στο οικονομικό θαύμα των δύο κολοσσών. Μιας χώρας, που έβγαλε τον Ξενάκη, τον Κουν, τον Μίκη, τον Μάνο και πολλούς άλλους που η προσέγγισή τους στην Τέχνη άλλαξε τα παγκόσμια πράγματα. Λένε πως η Ελλάδα έπαψε να παράγει φως. Κι όμως παράγει, γιατί άλλο πράγμα είναι η κακοδιοίκηση κι άλλο αποτελεί η Πραγματική Ελλάδα. Θέλουν να μας κάνουν να νιώσουμε πως χρωστάμε παντού λόγω των κακών διοικούντων, αλλά δυστυχώς γι όλους αυτούς ένθεν και κείθενυπάρχει μια άλλη Ελλάδα που μοχθεί, αντιστέκεται και δημιουργεί.

55 H τελευταία τρομοκρατική επίθεση στην Αθήνα με τον θάνατο του 15χρονου αγοριού και τον πολύ βαρύ τραυματισμό της αδελφής του επιβεβαιώνει για ακόμη μια φορά ότι η βία πάντοτε «χτυπά» τους αθώους, τους ανύποπτους, καθώς και τους ανίσχυρους. Η δολοφονική αυτή ενέργεια είναι ισοδύναμη με την περίπτωση του αδικοχαμένου, Αλέξη Γρηγορόπουλου, γιατί πάντοτε η κάθε μορφή βίας «εκτοξεύεται» από άτομα, που ενεργούν «εις το όνομα των άλλων». Έτσι, καμία ιδεολογία, κανένα κίνημα, καμία ιδέα δεν μπορεί να επιχαίρεται ή να επικροτεί τον θάνατο παιδιών, που αποτελούν το αύριο ετούτου του τόπου. Τα όποια προβλήματα δεν λύνονται ποτέ με τα όπλα, αλλά μόνο μέσω του διαλόγου και αλλαγής της συνείδησης (ατομικής ή ομαδικής). Οι ταυτότητες, που λανσάρονται καθημερινά, μας υποδεικνύουν ενίοτε και τους ρόλους. Κάποιοι νομίζουν ότι «ξέρουν καλύτερα» ποιο είναι το σωστό και προσπαθούν να μας το «πλασάρουν» εξαναγκαστικά. Όλοι αυτοί μιλούν ενίοτε για τον καπιταλισμό, τον σοσιαλισμό, τον κομμουνισμό, τον εθνικισμό, την αριστερά, τη δεξιά, το κέντρο και τα άκρα. Και ρωτώ: Σε όλα αυτά που βρίσκεται, όμως, ο ανθρωπισμός: Που βρίσκεται χαμένη η ανθρώπινη ψυχή κι οντότητα; Ποια είναι η σχέση, που μπορεί να έχουν όλα αυτά με την ανθρωπότητα, σαν όραμα, σαν σύνολο, σαν δράση ή σαν κίνηση; Καμία, δεν έχουν νομίζω. Τα «τσιτάτα», λοιπόν, τελείωσαν. Δεκαπεντάχρονα παλικάρια χάνονται στους δρόμους και κάποιοι ένθεν ή κείθεν, αριστεροί ή δεξιοί ή κεντρώοι, λαοπλάνοι ή τάχα μου «αγωνιστές» και «κλειδοκράτορες» του νόμου προσπαθούν να επιβάλλουν τις απόψεις τους.

56 Το μόνο, που ήθελαν ο Αλέξης ή ο μικρός Αφγανός ήταν να ακολουθήσουν το όνειρο κι όπου τους βγάλει η ζωή. Στην μια και στην άλλη περίπτωση, όμως, ενήργησαν κάποιοι άλλοι διακόπτοντας το νήμα της ζωής τους. Ο ανθρωπισμός αναζητείται στον 21 ο αιώνα. «Άνθρωπο ψάχνω», έλεγε και ο «κυνικός»; φιλόσοφος, Διογένης και τον κορόιδευαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι. Πόσο δίκιο είχε και να που επιβεβαιώθηκε τον 21 ο αιώνα με τον πιο τραγικό τρόπο στην πατρίδα του. Καλά είναι τα λόγια, μα και οι καλύτερες προθέσεις «οδηγούν» σε τραγωδίες. Κάθε ανθρώπινη ζωή είναι σημαντική. Δεν πρέπει, λοιπόν, να χάνεται άδικα. Γιατί, τώρα ποτέ δεν θα μάθουμε, εάν ο μικρός Αφγανός θα γινόταν μελλοντικά ένας άνθρωπος, που θα έσωζε ζωές. Τώρα ποτέ δεν θα μάθουμε, τι θα γινόταν, εάν ο Αλέξης ζούσε κι άφηνε το «αποτύπωμά του» στη Γη. Κάθε ανθρώπινη ύπαρξη είναι μοναδική, ανεπανάληπτη και σπουδαία. Από εμάς αξίζει κάθε σεβασμού, ανεξάρτητα από το επίπεδο νοημοσύνης, οικονομικής ή όχι αυτάρκειας. Η ανθρωπιά, άραγε, θα επικρατήσει ποτέ στον πλανήτη; Το στοίχημα είναι «μεγάλο» και δυστυχώς φαίνεται πως οι άνθρωποι δεν το έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα. «Έχω ένα όνειρο», έλεγε ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. «Χρειάζεσαι μόνο αγάπη», έγραφε ο Τζον Λένον. «Εστί φως η ζωή», τόνισε ο Παρμενίδης, αλλά πολλοί άνθρωποι προσπαθούν ακόμα να βρουν τον χαμένο εαυτό τους. Στο μέλλον, όμως, η βία μπορεί να εξαλειφθεί. Εάν θεωρήσουμε όλοι και πράξουμε το αυτονόητο: Ότι είμαστε οι άνθρωποι και αυτό σημαίνει να αγαπάς κι όχι να μισείς. Να δημιουργείς κι όχι να καταστρέφεις

57 Πολύ φιλολογία αναπτύσσεται από ξένους κι Έλληνες (πολιτικούς, αρθρογράφους και μη) πως οι Έλληνες δεν πληρώνουν φόρους. Μόνο, που το γεγονός δεν ανταποκρίνεται απόλυτα στην πραγματικότητα. Γιατί οι Έλληνες πληρώνουν φόρους. Μερίδα από τους κατέχοντες και από τους πολιτικούς δεν πληρώνει τους φόρους. Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: Πρώτον, οι Έλληνες πολίτες πληρώνουν πολλούς έμμεσους φόρους μέσω της τιμής των καυσίμων ή της απόδοσης φορολογίας περί τρίτων (δημοτικά τέλη ΕΡΤ- συντήρησης δικτύων ύδρευσης ή αποχέτευσης- τέλη στα πακέτα με τα τσιγάρα). Πληρώνουν ακόμα περισσότερα μέσω του ΦΠΑ της τάξης του 23% αγοράζοντας τρόφιμα, είδη λαϊκής κατανάλωσης, ρούχα, ενδύματα, ποτά (αλκοολούχα ή μη, υπηρεσίες κι άλλα αγαθά). Εάν υπολογίσουμε και το καφεδάκι, που πληρώνουν καθημερινά οι νεοέλληνες στις καφετερίες, όπου στην τιμή υπολογίζεται το ενοίκιο των τραπεζιών και των καθισμάτων από τις κατά τόπους δημοτικές αρχές, τότε μπορεί να καταλάβει κανείς το μέγεθος της έμμεσης φορολογίας, που υφίσταται σήμερα ο κάθε πολίτης της χώρας. Το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, φυσικά, δεν προήλθε από τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους, τα παιδιά ή ακόμα (ναι) από τους επιχειρηματίες. Προήλθε από ένα κράτος, το οποίο όσοι το διοικούν (και ξέρουμε καλά όλοι ή όλες ποιοί ήταν ή είναι αυτοί κατά καιρούς) αδυνατούν να πραγματοποιήσουν τα αυτονόητα. Ο κόσμος έχει απαυδήσει από τους πολιτικούς που μιλάνε αυτάρεσκα περί ανάπτυξης, αλλά το μόνο που κάνουν τελικά είναι να σκοτώνουν το όνειρο για να μείνουν τα ίδια και τα ίδια πρόσωπα στα πράγματα.

58 Η βουβή πλειοψηφία των πολιτών έχει απαυδήσει από τα μεγάλα λόγια και τις βαρύγδουπες κουβέντες ανθρώπων, οι οποίοι μπορούν με την ίδια ευκολία να υπόσχονται και ύστερα να μεταπηδούν στην ακριβώς αντίθετη άποψη. Οι κάτοικοι ετούτης εδώ της χώρας έχουν απαυδήσει από ανθρώπους, οι οποίοι με το χαμόγελο «σε σφάζουν με το βαμβάκι», παρουσιάζοντας πάντα τη δική τους ενέργεια ως την μέγιστη επιτυχία, κρατώντας ετούτο τον τόπο «στη λογική του εφικτού». Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που καμώνονται πως δεν γνωρίζουν πως η κολακεία και ιδιαίτερα η καλλιέργεια της πλευράς της αυταρέσκειας αποτελεί το καλύτερο δρόμο για την εκδήλωση της αλαζονείας σε όποιον διοικεί. Για να πιάσεις, όμως, το όνειρο, δεν θα πρέπει πρώτα απ όλα να είσαι αλαζόνας. Προηγουμένως, θα πρέπει πρώτα να οραματιστείς το όνειρο. Μετά να το σχεδιάσεις και να το εφαρμόσεις, αλλά χωρίς να το εκβιάσεις. Για να «αγγίζεις» συνάμα το υπέρτερο θα πρέπει να επιστρατεύσεις όλη τη φαντασία σου, χρησιμοποιώντας πρακτικές λύσεις και κάνοντας τον κόσμο να πιστέψει στο όραμά σου. Αντί αυτού, τι βλέπουμε να γίνεται σήμερα; Βλέπουμε να συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο, αφού σήμερα δεν λέγεται ούτε μια κουβέντα για ανάπτυξη κι ούτε παίρνεται μια απόφαση για τ άνοιγμα καινούργιων θέσεων εργασίας. Αντίθετα, κυριαρχούν οι έννοιες των συγχωνεύσεων συρρικνώσεων ή των πληρωμών των δανείων. Αλλά, εάν δεν αναπτύξεις, πως θα μπορέσεις να ξεπληρώσεις ταχύτερα: Ιδού η απορία. Μέσα στη δεδομένη κατάσταση δεν γίνεται κανένας λόγος για μια τουλάχιστον- νομική συνέπεια των όσων διοίκησαν ή διοικούν την χώρα και το οξύμωρο είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν ότι υπηρετούν τον καπιταλισμό, αλλά ουσιαστικά τον γκρεμίζουν για να δώσουν τη θέση του σε ένα απολυταρχικό καθεστώς. Σήμερα κατασκευάζουν μια σύγχρονη απολυταρχία κι ας λένε πως πιστεύουν στον καπιταλισμό. Όχι δεν τον πιστεύουν, απλώς τη θέση τους θέλουν να κρατήσουν, κατασκευάζοντας μια νέα κατάσταση πιστεύοντας πως θα την υπηρετήσουν. Στον καπιταλισμό και στο δικαίωμα στο όνειρο πιστεύει ο υποφαινόμενος, γιατί αυτό που θέλουν κάποιοι να δημιουργήσουν δεν είναι καπιταλισμός, αλλά αποτελεί τον τέλειο χαρακτηρισμό της απολυταρχίας. Φυσικά, οι ίδιοι άνθρωποι έχουν απεμπολήσει το αίσθημα της ευθύνης προσαρμόζοντας το στο κουστούμι του «εφικτού», το οποίο «ράβουν» συνεχώς με τον ίδιο αυτοματοποιημένο τρόπο: Δηλαδή, πρώτα κόβουμε και ράβουμε κατά την απολυταρχική λογική (τι θα κόψουμε, θα κόψουμε και θα κόψουμε ξανά). Μετά το παρουσιάζουμε ως τη μόνη εφικτή λύση και τελειώσαμε.

59 Η χώρα βρίσκεται επάνω σε μια κινούμενη άμμο και σε λίγο καιρό θαρρώ τίποτα δεν θα θυμίζει τα παλιά. Η «μαμή της ιστορίας» φέρνει ημέρες κατά τις οποίες άπαντες θα κριθούμε για τη στάση, που θα «κρατήσουμε» την ύστατη στιγμή. Θαρρώ ότι οι πολιτικοί- δεν έχουν καταλάβει το τι πραγματικά συμβαίνει- και προσπαθούν με «πυροτεχνήματα» να πείσουν τον κόσμο ότι «πιάνουμε τους στόχους», ενώ οι ίδιοι αλληλοσπαράσσονται προσπαθώντας να μείνουν στο «κάδρο» του κοινωνικού γίγνεσθαι. Ίσως δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα ότι οι ημέρες των εθνικών κυβερνήσεων μπορεί να είναι τελειωμένες. Ίσως, να μην έχουν καταλάβει ότι έχουν απαξιωθεί τελείως στα μάτια του κόσμου. Ίσως, να στρουθοκαμηλίζουν πιστεύοντας ότι καινούργιες πολιτικές κοινωνικές δυνάμεις δεν θα αναδυθούν. Μέσα σε όλα αυτά φαίνεται ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση τουλάχιστον οι ηγέτες της- να μην έχει καταλάβει πως θα πρέπει ταχύτατα να μετατραπεί σε ένα ομοσπονδιακό κράτος με εκλεγμένο πρόεδρο, καθώς κι εκλεγμένη κυβέρνηση, εάν θέλει να σώσει το ευρώ, καθώς κι όχι μόνο. Γιατί προδικάζω ότι μια ενδεχόμενη επιστροφή στο μάρκο, στο φράγκο και στη δραχμή θα κάνει πιο ευάλωτες όλες τις οικονομίες των ευρωπαϊκών χωρών σε αδηφάγα μεγάλα κερδοσκοπικά μεγέθη, που θα είναι αδύνατο να τα αντιμετωπίσει η κάθε μια ξεχωριστά. Αυτή αποτελεί σήμερα τη μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη κι όχι η λειτουργία ενός μηχανισμού στήριξης. Όσο για τα καθ υμάς, νομίζω ότι θα πρέπει να αλλάξει άρδην το πολιτικό σκηνικό, ώστε να έρθει μια δίκαιη χρηματική εξισορρόπηση στις συντάξεις με ταυτόχρονη παραμονή στα 35 έτη δουλειάς και να κτισθεί επιτέλους ένα κράτος ισονομίας.

60 Η χώρα αυτή τη στιγμή είναι «μετέωρη» και οι ισορροπίες έχουν πλέον οριστικά ανατραπεί σε όλα τα επίπεδα. Θα χρειαστεί, λοιπόν, να περάσουμε όλοι- άλλος λίγο κι άλλος πολύ- από χίλια κύματα μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Μέσα σε αυτό το σκηνικό διαβλέπω πως θα επέλθει η οριστική ανατροπή του πολιτικού σκηνικού, με κάποιους από τους σημερινούς πολιτικούς να επιβιώνουν στη νέα κατάσταση. Όχι όλοι τους, πάντως. Κανείς δεν ξέρει ακόμα ποιοι θα είναι οι πολιτικοί από τους σημερινούς, που θα «κρατηθούν» στη νέα κατάσταση κι ούτε γνωρίζει ποια θα είναι τα νέα ονόματα στην σκακιέρα της πολιτικής. Θαρρώ, εντούτοις, ότι τότε θα αρχίσει σιγά- σιγά να κινείται η αγορά, να γίνονται επενδύσεις και να «ανασαίνει» ο κόσμος. Επάνω από τα «κεφάλια μας» διεξάγεται ήδη ένας αδυσώπητος παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος και «τη νύφη πληρώνουν» πολλοί συνάνθρωποί μας. Γι αυτό το λόγο, ας οπλιστούμε όλοι με υπομονή κι ας επεξεργαστούμε προσωπικά εναλλακτικά σχέδια δράσης για να επιβιώσουμε. Τα λόγια τα μεγάλα, πλέον, δεν πιάνουν μια κι ας το έχουν υπόψη τα στελέχη όλων των κομμάτων. Μόνο οι πράξεις είναι αυτές που θα πείσουν τον κόσμο και τίποτα άλλο. Τώρα, ίσως είναι και η στιγμή για εμάς τους Έλληνες να φωνάξουμε: «Όχι δεν θα χαθούμε στη λήθη της ιστορίας», γιατί ερχόμαστε από πολύ μακριά και πάμε ακόμα μακρύτερα. Από αυτό το «κάδρο», όμως, θα λείπουν κάποιοι, γιατί η ζωή ήδη άρχισε ήδη να τους απαξιώνει οριστικά κι αμετάκλητα.

61 Αποχαιρετισμός. Δάκρυ. Αηδία. Φόνος. Οργή. Η χαμένη τιμή μιας γενιάς. Διότι δεν συνεμορφώθην προς τας υποδείξεις, όπως λέει ο Θούριος του Μίκη. Δεν μπορώ να πεθάνω γιατί δεν μπορώ να νικηθώ, όπως έλεγε ο Αλέκος ο Παναγούλης. Και το ρολόι: Τικ- τακ, αδυσώπητα «χτυπά». Και κάποιοι κυνηγάνε τις λέξεις, ενώ ο κόσμος το όνειρο μονάχα θέλει να ζήσει. Ένα χαμόγελο, ένα τριαντάφυλλο, μια εικόνα, μια φωτογραφία και μια απώλεια. Η ιστορία λες πως κύκλους κάνει και ο τροχός αλέθει τα πάντα. Ζωές, πρόσωπα, εκφράσεις και εικόνες. Το ρολόι εξακολουθεί αδυσώπητα να «χτυπά». Μνήμες και η επιμονή για ζωή. Επιμονή και μάχη απέναντι σε θεούς και δαίμονες, ώστε να έρθει η χαραυγή. Η πόρτα μισάνοικτη παραμένει. Κάποιοι θα την διαβούν κι άλλοι θα μείνουν πίσω. Λες μια λέξη: Το δικαίωμα. Λες μια λέξη: Καλημέρα. Απαντάς με ένα χαμόγελο. Εικόνες στριφογυρίζουν στο υπερπέραν, λες ότι δεν ξέρεις την προσωπίδα. Μόνο το χαμόγελο θα θυμάσαι. Ζωή. Μάχη. Αγώνας. Επιβίωση κι ένας κόσμος, που θέλει να ζήσει απλώς το όνειρο: Τη ζωή του. Τα ακριβά είναι δανεικά. Τα μεγάλα λόγια δεν ταιριάζουν στην περίσταση. Τίποτα: Σωπαίνω και ξανά από την αρχή αρχίζω. Ότι δεν σκοτώνει την πένα, την κάνει πιο δυνατή. Το είχε πει και ο Μιχάλης Κατσαρός πως θα υπάρξουν δύσκολα χρόνια. Και το ρολόι ακούγεται μονότονα στο βάθος:

62 Τικ- τακ, τικ- τακ, τικ- τακ. Ο χρόνος έχει τους δικούς του κανόνες. Εκεί τα πάντα φαντάζουν αιώνια, άφθαρτα, μοναδικά και ο κάθε άνθρωπος φαντάζει σαν κουκίδα. Μερικοί κρατούν τις Θερμοπύλες τα «Σα των Σων». Τα Σα της ψυχής των ανθρώπων. Ο κλόουν κλαίει επί της σκηνής. Κάποιοι καταμετρούν τους αριθμούς και το ρολόι δεν ακούνε. Η αέναη μορφή όλους θα κυνηγήσει: Η Ερινύα εκεί στέκεται χλωμή και μια κοπέλα το μαντήλι έχει στα μάτια. Τα «σα των Σων» της ψυχής στέκονται μετέωρα. Υπεκφυγές. Μετεωρισμοί. Και η ζωή συνεχίζεται, σαν και πρώτα. Σαν και πρώτα; Οι κουρασμένες κοπέλες κοιτάνε απορημένες την φωτογραφία. Ένα δάκρυ κυλά. Και λες: Είμαι Άνθρωπος. Και φωνάζεις: Είμαι άνθρωπος και το όνειρό μου θέλω να ζήσω. Εικόνα πρωτινή δεν έχω να δώσω. Κοιτάζω. Πάντοτε μετά το σκοτάδι ακολουθεί η χαραυγή. Η ζωή είναι τάχα απαράγραπτο δικαίωμα; Ο ποιητής δεν ξέρει πλέον τι να πει. Η «γραμμή Μαζινό» τα έχει πει καλύτερα. Το τρένο της ανατολής δεν ήρθε ακόμα. «Είμαι καλά, είμαι καλά. Για εσάς το ίδιο επιθυμώ. Οι πόρτες ήταν ανοικτές». Τα Σα των Σων κρατούσε και ένα άσπρο περιστέρι κούρνιασε τώρα δα στην φωλιά του. Ο ήλιος θα ανατείλει

63 Τα πράγματα όσο πάνε κι αγριεύουν στη Μέση Ανατολή κι όχι μόνο. Παγκοσμίως ζούμε σήμερα στην εποχή της απώλειας της λογικής. Τώρα οι άνθρωποι κάνουν μεγαλεπήβολα κι έξυπνα πράγματα, τα οποία δείχνουν - όμως - ότι χάθηκε η αίσθηση της λογικής. Φαίνεται πως έρχονται τα μεγάλα χρόνια, που έγραφε και ο Τόλκιν, κι όχι μόνο αυτός. Κάποιοι θα κληθούν να πάρουν τώρα θέση. Για το εάν θα είναι με τη δημιουργία ή τη καταστροφή. Για το αν θα συνειδητοποιήσουν πως ο Θεός είναι αγάπη, που χωρά όλους τους ανθρώπους επί της Γης. Το να κατανοήσεις τον άλλο είναι το πιο δύσκολο ακόμα. Το να ανεχθείς τον άλλο φαντάζει ακόμα πιο δυσκολότερο. Όλοι κάπου ζούμε, όλοι κάπου δημιουργούμε, όλοι κάπου πιστεύουμε. Άλλο, όμως, είναι το να πιστεύεις κάπου κι άλλο είναι να προσπαθείς να το επιβάλεις στον άλλο. Η συμβίωση των ανθρώπων - ακόμη και μέσα σε έναν έγγαμο βίο- δείχνει ότι πρέπει να υπάρχει κατανόηση, καθώς και εμπιστοσύνη. Έτσι, θα έπρεπε να είναι τα πράγματα και στις Διεθνείς Σχέσεις. Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας, θα μου πείτε. Μπορεί να είναι κι έτσι. Στο μεταξύ άμαχοι σκοτώνονται και από τις δύο πλευρές. Το αίμα ρέει άφθονο και κάποιοι νομίζουν ότι τα πράγματα μπορούν να καλυτερεύσουν με σχεδιασμούς επί χάρτου. Αμ δε! Καλοί οι σχεδιασμοί, αλλά δεν νομίζω πως βοηθούν επί του πρακτέου. Θα μου πείτε. Προτείνεις κάτι το χειροπιαστό. Απάντηση: Δεν ξέρω. Τα μοναδικά πράματα, που ίσως θα σώσουν τον κόσμο είναι δύο: Η Αγάπη και η Λογική. Το χρήμα είναι μόνον ένα μέσο επιβίωσης στον κόσμο μας. Τα πάντα είναι οι άνθρωποι. Γι' αυτό θαρρώ πως είναι το ίδιο πράγμα αυτά που συμβαίνουν στη Βέροια με την υπόθεση εξαφάνισης του Άλεξ και στη Μέση Ανατολή. Στις δύο αυτές περιπτώσεις φαίνεται ότι οι μεγάλοι χαμένοι είναι τα παιδιά.

64 Είναι ο Άλεξ, που δεν πρόλαβε να ξεδιπλώσει τα πολλά ταλέντα του στην Ελλάδα. Είναι τα παιδιά, που βρίσκονται τραυματισμένα στη Βηρυτό ή στη Χάιφα. Ξέρετε, ποιο είναι το οξύμωρο στην υπόθεση της Μέσης Ανατολής; Το ότι πριν από τον πόλεμο ζούσαν αρμονικά πολλοί Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι στη Χάιφα. Το ότι στη Βηρυτό μόλις είχαν συνέλθει οι άνθρωποι κι είχε αρχίσει η πόλη να έχει πάλι τουρισμό. Ζούμε, λοιπόν, σήμερα στον αριστερισμό της απώλειας της λογικής. Ό,τι συμβαίνει μπορεί να αποτελέσει ένα καλό μάθημα και για όλους εμάς τους Βαλκάνιους. Καιρός είναι να καθίσουμε όλοι να συνεννοηθούμε και μερικοί από εμάς θα πρέπει να καταλάβουν ότι κανένας δεν απειλεί κανέναν. «Δώστε μία ευκαιρία στην Ειρήνη», φώναζε κάποτε ο John Lennon. «Η μη βία είναι ο καλύτερος δρόμος», έλεγε ο Γκάντι. «Ειρήνη Υμίν», λέει ο Θεός σε όλα τα ιερά βιβλία απανταχού γης. Στο μεταξύ, οι μητέρες θα κλαίνε για τα νεκρά παιδιά τους...

65 Έχουμε παρεξηγήσει μερικά πράγματα στην Ελλάδα. Νομίζουμε πως η επιβολή μιας άποψης, οι χαρακτηρισμοί και το θέσφατο πως μόνο εμείς κατέχουμε τη μόνη αλήθεια μας έχει οδηγήσει σε μεγάλα αδιέξοδα. Ο καθένας νομίζει πως κάθε τι που προτείνει ή σκέφτεται, αποτελεί και το σωστό. Μπορεί να είναι σωστό, αλλά μπορεί και να μην είναι. Μπορεί να είναι μια από τις εναλλακτικές λύσεις, που υφίστανται, αλλά να μην αποτελεί την πιο εύκολη οδό. Το πιο δύσκολο πράγμα, που πρέπει να κάνει ένας άνθρωπος είναι να δεχτεί πως υπάρχει μόνο και μια αλήθεια, αλλά πολλές διαφορετικές εναλλακτικές πραγματικότητες ή προοπτικές, οι οποίες προσδιορίζονται από την προσωπικότητα του κάθε ατόμου. Στην Ελλάδα δεν έχουμε μάθει να συζητάμε, αλλά πολλοί από εμάς αν και δεν το φωνάζουν ή δεν το παραδέχονται ανοικτά- είναι «θιασώτες του αποφασίζομε και διατάσσομε». Ή ακόμα χειρότερα προσπαθούν τα ίδια άτομα να επιβάλλουν με το «ζόρι» τις απόψεις τους, στους άλλους, επειδή δεν τους αρέσει ο τρόπος έκφρασής τους ή οι πράξεις τους. Το τραγικό στην όλη ιστορία είναι ότι πρόκειται για ανθρώπους, οι οποίοι πιστεύουν στη δημοκρατία και στην πρόοδο. Επιδεικνύοντας, όμως, τη στάση τους αυτή φθάνουν να «αγγίζουν αυτό που μισούν» και να αναπαράγουν ίσως άθελά τους- το «αυγό του φιδιού». Δυστυχώς, τέτοια κοινωνιολογικά φαινόμενα διατρέχουν όλα τα στρώματα της κοινωνίας, από τους πολιτικούς μέχρι και τον κάτοικο ενός χωριού. Μία μερίδα της Ελληνικής κοινωνίας διακατέχεται σήμερα από τη συγκεκριμένη λογική.

66 Το φαινόμενο αυτό, όμως, έχει τις ρίζες της στο παρελθόν, αλλά και στην παιδεία που λάβαμε όλοι μας. Η κριτική πρέπει να έχει επιχειρήματα, που να αποδεικνύουν το ένα ή το άλλο μονοπάτι. Η επιλογή ανήκει πάντα στο άτομο και στο κατά πόσο είναι έτοιμο να σηκώσει το βάρος: Ηθικό, κοινωνικό, πολιτικό κι οικονομικό. Ως Έλληνες έχουμε πολλά χαρίσματα, αλλά έχουμε κι ένα μεγάλο ελάττωμα: Ασχολούμαστε πολύ με το τι κάνει ο άλλος και δεν κοιτάμε πρώτα απ όλα να βελτιωθούμε εμείς οι ίδιοι. Ασχολούμαστε, δηλαδή, με ένα άλλο δέντρο, είτε γιατί δεν μας αρέσει, είτε διότι φθονούμε την επιτυχία ή την δημιουργικότητα του διπλανού μας κι είτε γιατί απλά υπάρχει έμφυτη κακία. Το παράξενο έγκειται στο γεγονός πως ορισμένοι ή πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι υπηρετούν σε «θέσεις- κλειδιά», κάνουν τα πάντα για να διαιωνιστεί η κατάσταση της αποσύνθεσης. Ασχολούμαστε, λοιπόν, με το τι κάνει ο διπλανός, θεωρώντας πως εμείς έχουμε εμείς το απόλυτο δίκιο. Και δεν κάνουμε το εξής απλό: Δεν αφήνουμε την ίδια τη ζωή να αποδείξει πως έτσι έχουν τα πράγματα.

67 Η δολοφονία του Χραντ Ντινκ (φωτογραφία) «άνοιξε» πολλά ζητήματα στη δημοσιογραφία και γενικότερα στη Τουρκία. Θέτουν, όμως, συγχρόνως και πολλά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η γειτονική χώρα έχει συνειδητοποιήσει πως βρίσκονται μπροστά σε ένα κόσμο, που αλλάζει. Σε έναν κόσμο, όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κατακτήσει ένα «υψηλό μίνιμουμ» των προσωπικών ελευθεριών και των ατομικών- ανθρώπινων δικαιωμάτων. Γράφω περί ενός «υψηλού μίνιμουμ» γιατί η δημοκρατία είναι μία «καθημερινή άσκηση», που θα έπρεπε να «δουλεύεται» σε όλα τα επίπεδα απ όλους. Αυτή η «καθημερινή άσκηση» χρειάζεται καθημερινή δουλειά και πολύ κόπο για να εμπεδωθεί. Τουλάχιστον, εντός των σπλάχνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται πως γίνεται η προσπάθεια από τις περισσότερες πολιτικές πλευρές, ανεξάρτητα από την άποψη, που μπορούν να έχουν αυτές σχετικά με το μέλλον της Ευρώπης. Η δολοφονία του Αρμένιου δημοσιογράφου έδειξε πως ακόμα πολλοί άνθρωποι στη γειτονική χώρα δεν έχουν συνειδητοποιήσει τι εστί Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει «ανοίξει» ήδη τα σύνορα για τους πολίτες των χωρών μελών της. Επίσης, φαίνεται πως οι ίδιοι κύκλοι της γειτονικής χώρας δεν έχουν καταλάβει πως εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους και φαντάζονται ότι είναι περιτριγυρισμένοι από εχθρούς, που θέλουν να καταστρέψουν το κοσμικό κράτος τους. Η ζωή απέδειξε περίτρανα πως το αίμα φέρνει πάντοτε περισσότερη βία.

68 Το να δεχθείς το διαφορετικό, ακόμα και δεν συμφωνείς απόλυτα μαζί του, δεν αποτελεί κακό, αλλά αντίθετα προϋποθέτει δύναμη ψυχής. Παραδείγματος χάριν, στην Ελλάδα έχουμε πολλές μη κυβερνητικές οργανώσεις περί των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Με τις θεωρήσεις πολλών εξ αυτών δεν συμφωνούν διάφοροι πολίτες, αλλά κανένας δεν εξέφρασε την άποψη ότι από τις συγκεκριμένες οργανώσεις «κινδυνεύει» η Ελλάδα. Αντίθετα, θεωρούμε οι περισσότεροι πως χρειάζονται και οι αντίθετες φωνές, γιατί τότε γίνεται πράξη ο δημοκρατικός έλεγχος, που οδηγεί στη «καθημερινή άσκηση». Μάλιστα, οι περισσότεροι συμφωνούμε πως δεν χρειάζεται βία, αλλά διάλογος «έστω και σκληρός» για να «κυλήσει το νερό στο αυλάκι». Κάποτε, είχα συναντηθεί με τον μεγάλο αείμνηστο Τούρκο ποιητή, Οσμάν Τουρκάι στη Ταιβάν, όπου μιλήσαμε περί φιλοσοφίας και αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας. Τότε οι δύο μας είχαμε συμφωνήσει ότι θα μιλάμε γι αυτά, που μας ενώνουν κι όχι για ότι μας χωρίζουν. Σιγά- σιγά μπορέσαμε να κατανοήσουμε ο ένας τον άλλο και να καταλάβουμε πως τα περί γεωπολιτικών διαφορών θα μπορούσαν να λυθούν πολύ εύκολα, εάν υπήρχε η θέληση για πραγματική συζήτηση. Το θέμα, λοιπόν, με τη γειτονική χώρα είναι ότι εντός αυτής δεν διεξάγεται πραγματική συζήτηση επί των ζητημάτων γιατί όλα καλύπτονται από ένα μανδύα, που θεωρεί ότι αυτό εκφράζει το κοσμικό κράτος Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να το λύσουν οι ίδιοι οι Τούρκοι. Ο καιρός θα δείξει, εάν θα τα καταφέρουν.

69 «Τα επεισόδια ήταν μη αναμενόμενα. Θα πρέπει να εξετάσουμε γιατί ήταν μη αναμενόμενα», είπε προχθές ο εκπρόσωπος της Βρετανικής Αστυνομίας για τα επεισόδια με τους Άγγλους φοιτητές στη «Γηραιά Αλβιόνα». Η εξήγηση είναι συνάμα απλή και σύνθετη: Κάτι το καινούργιο γεννιέται στην Ευρώπη, χωρίς να σημαίνει πως από την «εγκυμοσύνη» θα «γκρεμιστεί» το οικονομικό σύστημα. Η Ευρώπη μετά από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο είχε κατακτήσει ένα σεβαστό σύστημα κοινωνικής πολιτικής, που αποτελεί καίριο πυλώνα όλων των χωρών της. Το συγκεκριμένο σύστημα κοινωνικής προσφοράς κρατικής περισσότερο και λιγότερο ιδιωτικής γκρεμίζεται σήμερα σε όλη την Ευρώπη από πολιτικούς, οι οποίοι δεν έζησαν ποτέ τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Επισημαίνω σήμερα σε αυτή την διαπίστωση του «γκρεμίσματος» και την συνδέω με την πολιτική πραγματικότητα, γιατί όντως οι σημερινοί πολιτικοί ηγέτες της Ευρώπης εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων ιδιαίτερα στα Βαλκάνια ή στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης- δεν έχουν γνωρίσει τις συνέπειες ενός πόλεμου. Δυστυχώς, κάποιοι από αυτούς δεν μπορούν να αντιληφθούν πως παραβιάζοντας τα βασικά κοινωνικά δικαιώματα «ανοίγουν» και την πόρτα για την αποδόμηση του κομματικού συστήματος των χωρών τους. Την ίδια στιγμή, επικρατεί σήμερα η τάση να περάσει παγκοσμίως η διαχείριση από έναν προσωποποιημένο σε ένα απρόσωπο καπιταλισμό.

70 Οι θιασώτες αυτής της άποψης έχουν προβεί σε παρερμηνεία του κοινωνικού, πολιτικού και οικονομικού μοντέλου, που επικρατεί σήμερα στον πλανήτη, διαπράττοντας συγχρόνως το ίδιο λάθος, το οποίο έκαναν οι κυβερνώντες στις πρώην χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Οι συγκεκριμένοι θιασώτες πιστεύουν πως με την θεοποίηση των οικονομικών αγορών ή την επίτευξη οικονομικών στόχων θα πετύχουν την συνένωση κοινωνιών ή κρατών, όπως εκτιμούσαν αντίστοιχα οι χώρες των πρώην σοσιαλιστικών χωρών ότι με την επίτευξη των οικονομικών πλάνων θα φθάσουν πιο γρήγορα σε μια καλύτερη κοινωνία. Το αποτέλεσμα στην πρώτη περίπτωση θα είναι το ίδιο με την δεύτερη: Κατάρρευση κι ύστερα αναγέννηση με διαφορετικά πρόσωπα ή με κάποια άτομα του παρελθόντος που θα επιβιώσουν. Οι -δε - έκαναν το λάθος και το πλήρωσαν ακριβά, ενώ οι -μεν - δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα πως την κοινωνική συνοχή την διατηρείς μόνο με όσο γίνεται περισσότερα κοινωνικά μέτρα ή την ανάπτυξη δουλειών κι όχι με την κατάργησή τους. Εκεί «βρίσκεται η καρδιά» του προβλήματος: Δηλαδή, χωρίς τους πολλούς δεν μπορούν να κερδίσουν περισσότερα οι λίγοι ή και το αντίστροφο ούτε οι λίγοι μπορούν να κερδίσουν πολλά, εάν έχει εξαντληθεί το «πουγκί» των πολλών. Άλλωστε, το κέρδος πάντοτε υπήρχε σαν έννοια στην κοινωνία και δεν είναι μόνο οικονομικό, όπως θέλει να διατείνεται μία μερίδα των υποστηρικτών της Μαρξιστικής διαλεκτικής: Το κέρδος μπορεί να είναι κοινωνικό, ψυχολογικό, προσωπικό, οικογενειακό, ομαδικό, ανθρωπιστικό, εγωιστικό, αλτρουιστικό ή να έχει πολλές άλλες εκδοχές, τις οποίες δείχνουν να αγνοούν οι σύγχρονοι πολιτικοί «ταγοί». Ουσιαστικά, ξεχνούν ότι χωρίς τους ανθρώπους είτε σαν μονάδα, είτε σαν σύνολο- τίποτε δεν μπορεί να γίνει. Η σημερινή κομματική λογική δεν είναι ανθρωποκεντρική, αλλά μέσα στο κυρίαρχο κομματικό μοντέλο επικράτησε μια παρερμηνεία της τεχνοκρατικής αντίληψης, που σε σημείο να φθάνει σήμερα μέχρι και τη λαγνεία των αριθμών. Η κοινωνία στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, όμως, χρειαζόμαστε πρώτα ανθρώπους με κεφαλαίο το Α και μετά θέλουμε πολιτικούς ή τεχνοκράτες. Γι αυτό το λόγο θεωρώ ιδιαίτερα επικίνδυνη και την άποψη που αναπτύσσεται παντού στην Ελλάδα πως μόνο οι «σπουδαγμένοι» μπορούν να μας εκπροσωπούν σε φόρουμ ή να διαλέγονται με τα Ευρωπαϊκά όργανα. Αντιθέτως νομίζω ότι η σύγχρονη πολιτική θα πρέπει σήμερα να έχει ανθρώπους με «κοινωνική μόρφωση», που θα λένε τα πράγματα «σταράτα» και θα αφουγκράζονται πραγματικά τον κόσμο. Πρόκειται για μια κοινωνική κατάσταση που την ονομάζω «μεγάλο κενό» της σημερινής πολιτικής. Στον αντίποδα φαίνεται πως κάτι το καινούργιο γεννιέται στην Ευρώπη. Μέσα στις κυοφορούμενες αλλαγές είναι ίσως και η στιγμή, που ως πλανήτης θα έπρεπε να εγκαταλείψουμε το μοντέλο των απρόσωπων αγορών και να δομήσουμε μια καινούργια εκδοχή προσωποποιημένων αγορών.

71 Όσο για την Ελλάδα, θα τολμήσω να γράψω κάτι πολύ τολμηρό: «Η Ελλάδα δεν χρεοκοπεί, αλλά δεν τολμά να κάνει το βήμα της ανάπτυξης μην αξιοποιώντας τον γηγενή πλούτο και τους ανθρώπους της, και απλώς κάποιοι θέλουν να κόψουν τα πάντα», αλλά τότε το ερώτημα καίριο παραμένει: «Χωρίς ικανοποιημένους ανθρώπους δεν μπορεί κανένας κομματικός σχηματισμός να προχωρήσει και τότε τι θα γίνει;» Για να δούμε.

72 Δεν αποτελεί «προοδευτική» ή «επαναστατική» πράξη το να «κατεβάζεις» την γαλανόλευκη από τον Λευκό Πύργο και να την αντικαθιστάς με μία μαύρη σημαία. Αποτελεί την πιο τέλεια έκφραση φασισμού, όσο κι αν δεν θέλεις να το παραδεχθείς, άγνωστε φίλε μου. Γιατί πως θα σου φαινόταν, εάν κάποιοι «κατέβαζαν» τα δικά σου πανό με το έτσι θέλω; Πιστεύω, θα έλεγες τότε ότι η τρομοκρατία του κράτους και ο φασισμός της εξουσίας φιμώνουν την έκφραση ελευθερίας σου. Σε ρωτώ, λοιπόν, σε εμπόδισε κανείς να κατεβάσεις τη σημαία; Φυσικά και δεν σε εμπόδισε κανείς. Δεν αναρωτήθηκες, λοιπόν, γιατί σε άφησαν τόσο ήσυχα να την κατεβάσεις; Δεν αναρωτήθηκες, μήπως ποτέ, εάν η Ελληνική σημαία συμβολίζει κάτι τόσο πολύ δυνατό και ίσως γι αυτό το λόγο σε άφησαν να το κάνεις; Όσο κι αν δεν θέλεις να το παραδεχθείς, η Ελληνική Σημαία συμβολίζει την Επανάσταση, που έκαναν οι πρόγονοί σου ώστε να είσαι εσύ σήμερα ελεύθερος για να διαδηλώνεις τα προσωπικά σου πιστεύω. Και στο λέει, αυτό, ένας άνθρωπος, που δηλώνει πολίτης του κόσμου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Το τραγικό στην όλη υπόθεση είναι πως δεν «γνωρίζεις» ότι η Επανάσταση του 1821 εμπνεύστηκε από το ρεύμα του Γαλλικού Διαφωτισμού. Ανάμεσα στους Επαναστατημένους Έλληνες βρέθηκαν τότε και άνθρωποι, που δεν γνώριζαν «γρι» Ελληνικά. Οι άνθρωποι αυτοί πίστεψαν στην Ελληνική Επανάσταση και την βοήθησαν. Πέθαναν για αυτήν. Στο πλευρό των Επαναστατημένων Ελλήνων στάθηκε και ο Λόρδος Βύρωνας, που ήταν το «απολωλός πρόβατο» της Αγγλικής Αριστοκρατίας.

73 Ο Λόρδος Βύρωνας ήταν ένας επαναστάτης του καιρού του, που πέθανε για την Ελλάδα γιατί πίστευε πως η συγκεκριμένη επανάσταση θα γκρέμιζε την Ιερά Συμμαχία του Metternich, κι όπως τελικά έγινε. Αυτή την ίδια σημαία κρατούσε σφιχτά και ο Παύλος Μελάς, που άφησε την βολή του στην Αθήνα και πάλεψε για να ελευθερώσει την σκλαβωμένη Μακεδονία. Έχασε κι αυτός τη ζωή του γι αυτή. Την ίδια σημαία ανέβασαν στην Ακρόπολη οι Μανόλης Γλέζος και Λάκης Τσάντας κατά τη διάρκεια της κατοχής, ενώ «ζήτω η γαλανόλευκη» φώναζαν οι εκτελεσθέντες της Καισαριανής πριν δεχθούν τις σφαίρες των Ναζί. Την ίδια σημαία κρατούσε στα χέρια και ο Γρηγόρης Λαμπράκης όταν άρχιζε την μαραθώνια πορεία του για την ειρήνη. Και πέθανε για την Ειρήνη. Όπως βλέπεις, η γαλανόλευκη πάντοτε ήταν κι είναι ακόμα- ένα από τα μεγαλύτερα επαναστατικά σύμβολα του κόσμου. Κι εσύ την κατέβασες από το Πύργο το Λευκό. Δεν μπορώ να πιστέψω πως δεν γνωρίζεις την ιστορία της γαλανόλευκης. Αυτή είναι μία καλή δικαιολογία, που πιθανότατα «βολεύει» πολλούς. Αλλά δεν «βολεύει» εμένα και πιθανότατα κάποιους άλλους «ψαγμένους» πολίτες, που παλεύουν ακόμα όρθιοι για τα όνειρά τους. ( Δεχόμενοι, μάλιστα, καθημερινά διάφορα ραπίσματα από ζηλόφθονους ανθρώπους). Προσπάθησε, λοιπόν, να παλέψεις πρώτα για τα προσωπικά σου όνειρα, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσει ν αλλάξει πραγματικά ο κόσμος. Θα το διαπιστώσεις, μάλιστα, από μόνος σου ότι αυτό αποτελεί το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο. Οι μεγάλες αλλαγές, άγνωστε φίλε μου, ποτέ δεν θα έρθουν απότομα. Θα έρθουν στην ώρα τους και θα αντιπροσωπεύουν πολλές φορές κάτι άλλο από αυτό, που φαντάζεσαι εσύ ή εγώ ή ο διπλανός μας. Κι αν νομίζεις, πως είμαι απόλυτος σε αυτά, που λέω, τότε κάνεις ένα πολύ μεγάλο λάθος. Γιατί σου στέλνει, ετούτο το γράμμα, ένας πολίτης του κόσμου, ο οποίος ταπεινά προσπαθεί να κάνει πραγματικότητα κάποια από τα όνειρά του. Δεν σε συμβουλεύω κι ούτε σου προτείνω τίποτα, απλώς σου λέω να νιώσεις την πολυμορφία της ζωής και τότε θα ανακαλύψεις πράγματα, που ούτε εσύ ο ίδιος δεν φαντάζεσαι ό,τι υπάρχουν. Η ζωή, άγνωστε φίλε μου, είναι τόσο σύντομη. Μην την «σπαταλήσεις» άδικα και κάποτε βρισκόμενος σε μεγάλη ηλικία συνειδητοποιήσεις πως είναι αργά για να πραγματοποιήσεις τα όνειρά σου, επειδή «κυνηγούσες» να αλλάξεις το κόσμο. Άλλωστε, το πιο δύσκολο πράγμα σήμερα είναι να παλεύεις στο «Βιετνάμ» των δρόμων και της καθημερινότητας. Αυτό το στοίχημα, άραγε, μπορείς να το κερδίσεις σαν ένας ελεύθερος και σκεπτόμενος άνθρωπος;

74 Αυτές τις ημέρες γίνεται πολύς λόγος για το πυρηνικό πρόγραμμα, που αναπτύσσει το Ιράν. Σε αυτό το άρθρο δεν πρόκειται να εξετάσουμε, εάν η ασιατική αυτή χώρα έχει το δικαίωμα να αναπτύσσει επιστημονικά προγράμματα. ( Στην φωτογραφία: Ο πυρηνικός σταθμός του Chernobyl) Το πρόβλημα που προκύπτει από τις ένθεν και κείθεν δηλώσεις είναι ότι η ανθρωπότητα δεν έμαθε τίποτα από το πυρηνικό δυστύχημα στο Chernobyl, του οποίου την τραγική επέτειο θυμούμαστε σήμερα. Η ανθρωπότητα δεν έμαθε τίποτα από το συγκεκριμένο δυστύχημα, αφού ο φανατισμός καλά κρατεί/. Το κακό είναι ότι αμφότερα τα «αντιμαχόμενα μέρη» σκέφτονται τον αφανισμό χωρών με τη χρησιμοποίηση πυρηνικών μέσων. Προφανές είναι ότι οι άνθρωποι δεν κατάλαβαν τίποτε και από τα μηνύματα, που έστειλε η φύση με την καταστροφή στο Chernobyl, τους σεισμούς και το καταστροφικό τσουνάμι στην Νοτιανατολική Ασία. Θα αναρωτιέστε, βέβαια, τι σχέση έχουν οι φυσικές καταστροφές και οι σεισμοί με το θέμα του Ιράν; Έχουν και παραέχουν σχέση, αφού η Περσία είναι μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες του κόσμου. Φανταστείτε, λοιπόν, σε μία σεισμογενή περιοχή που παράγει σεισμούς μεγέθους των 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ να δημιουργηθούν πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας. Δεν θέλουμε ούτε να σκεφτόμαστε το τι θα μπορούσε να συμβεί σε έναν τέτοιο πυρηνικό σταθμό κατά τη διάρκεια μίας σεισμικής διέγερσης; Ή το «παραβλέπουμε»; Το Ιράν βρίσκεται σε ένα ιδιαίτερα σεισμογενή χώρο, που ενδέχεται να συμβεί ένα τέτοιο γεγονός.

75 Αυτή είναι μία παράμετρος, που δεν συζητήθηκε μέχρι στιγμής από τους κάθε λογής ειδήμονες. Θέλουμε να ξεκαθαρίσουμε, για να μην παρεξηγηθούμε πως το Ιράν χρειάζεται την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να «ανεβεί» η ποιότητα ζωής των κατοίκων του. Το θέμα είναι πως ως χώρα θα το πετύχει αυτό. Καμία λύση, φυσικά, δεν είναι εύκολη, αλλά ρωτούμε εύλογα: Γιατί δεν μπορεί να παραχθεί ηλεκτρική ενέργεια (φθηνή και πιο περιβαλλοντική) μέσω του φυσικού αερίου; Ωστόσο, για εμάς αυτό μπορεί να είναι μια ρητορική ερώτηση, η οποία από την άλλη πλευρά- φανερώνει και την ουσία του προβλήματος, που θα αντιμετωπίσουν όλες οι χώρες ( πλούσιες ή φτωχές) κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα. Το πρόβλημα ονομάζεται «Ενέργεια» και όπως γίνεται ανέκαθεν οι λύσεις που προτείνονται γι' αυτό είναι οι πιο άμεσες, καθώς και οι πιο γρήγορες. Μόνο, που ενίοτε το άμεσο και το γρήγορο αποτέλεσμα ελλοχεύει κινδύνους. Δυστυχώς, όμως, όλοι οι άνθρωποι μάθαμε να ζητάμε τα γρήγορα αποτελέσματα, γιατί έτσι νομίζουμε πως θα καλυτερεύουμε τη ζωή μας. Χμ, μάλλον το αντίθετο κάνουμε: Την δυσκολεύουμε. Δυστυχώς, ζούμε ακόμη μία νέα εποχή φανατισμού και ίσως εισερχόμαστε στην περίοδο μίας νέας μεγάλης ιστορίας, όπως έγραφε κάποτε και ο Τόλκιν.

76 Η πλατεία είναι γεμάτη. Δεν θα μας πάρετε την ελπίδα, φώναζαν. Τη ζωή στα χέρια τους πάλι άρπαξαν- για να γίνουν όλα σχεδόν σαν και πρώτα. Η αόρατη μηχανή δεν θα κερδίσει το παιχνίδι. Η πλατεία είναι γεμάτη από παλλόμενες καρδιές. Σαν να αρχίζει πάλι ο κύκλος και ένα Πολυτεχνείο γεννιέται. Όχι δεν θα χαθούμε στο σκοτάδι. Δεν θα λυγίσουμε, επειδή εσείς οι τάχα παντογνώστες θέλετε να αποφασίζετε για εμάς. Κανέναν μας δεν ρωτήσατε και μόνοι σας τη βούλα τοποθετήσατε. Είστε τόσο δα μικροί κοριούληδες, όπως θα έλεγε και ο Μαγιακόσφκι. Νομίζετε πως είστε άτρωτοι, μα και οι μεγαλύτερες αυτοκρατορίες της υφηλίου έπεσαν, όταν ο κόσμος την ζωή πήρε ξανά στα χέρια του. Φτάνουν οι υπεκφυγές. Φτάνουν οι ψεύτικες κορώνες. Όραμα πάλι ο κυρ- Μιχάλης έδωσε στον καθένα. Η γραμμή «Μαζινό» είναι εδώ. Η πλατεία είναι γεμάτη από ανθρώπους που θέλουν να ζήσουν και τραγουδούν το πιο γλυκό τραγούδι. Η ζωή είναι μπροστά. Η ελπίδα θα σηκωθεί ξανά κι εσύ μικρέ μου κοριούλη, πως θα δικαιολογηθείς; Η εμμονή σου είναι απίστευτη, αλλά είπαμε ότι η ιστορία ποτέ δεν τελειώνει, όπως την έχεις σχεδιάσεις επί χάρτου. Αντίθετα, τώρα μόλις αρχίζει. Όχι δεν θα γίνουμε μέρος του σκοταδιού. Γιατί άνθρωποι είμαστε. Όχι δεν θα γίνουμε οι απόντες. Δεν θέλουμε τίποτα, παρά ο κόσμος να γίνει, σχεδόν όπως πρώτα. Η πλατεία ήταν γεμάτη και ο Διομήδης μαζί με τον Αλέξανδρο χαμογελούσαν από ψηλά.

77 Όχι μικρέ μου κοριούλη, φθάνει πλέον η καπήλευση της ιστορίας μας. Εάν εσύ, αισθάνεσαι υπερήφανος, για το κλέψιμο των ονείρων, νομίζω πως ήρθε καιρός για άλλους νέους ανθρώπους με όρεξη για δουλειά, που θα δώσουν όραμα κι ελπίδα. ΓΙΑΤΙ ΕΛΠΙΔΑ ΕΣΥ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΔΩΣΕΙΣ Φτάνουν τα λόγια τα μεγάλα. Φτάνουν οι εκφράσεις με το περιτύλιγμα. Πράξεις, θέλει ο κόσμος και να μην πεινά. Τίποτα άλλο. Πιστεύεις τάχα πως είσαι ο πιο έξυπνος από όλους και όλοι οι άλλοι (πλούσιοι ή φτωχοί) είναι οι βλάκες; Χα! Μικρέ κοριούλη, πόσους ελιγμούς θα σκαρφιστείς ακόμη. Φαίνεται ότι δεν έμαθες τίποτα από την ιστορία του Κερένσκι. Η πλατεία είναι γεμάτη, γιατί ο κόσμος δεν θέλει ανατροπή. ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΖΗΣΕΙ. ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΕΙ. ΣΧΕΔΟΝ ΟΠΩΣ ΠΡΩΤΑ. Χα! Μικρέ κοριούλη, δεν ξέρεις το τι θα πει να είσαι Έλληνας. Σημαίνει πως στις δύσκολες στιγμές γίνεσαι γίγαντας, μετατρέπεσαι σε τιτάνα, ξέρεις να παλεύεις και να λες το μεγάλο Όχι. Κι εσύ τι κάνεις; Λες μόνο το ναι. Το όχι είναι μία ξεχασμένη λέξη στο λεξιλόγιο σου. Η πλατεία είναι γεμάτη από καρδιές. Για να δούμε, λοιπόν, πόσο ακόμα μπορείς να το παίζεις τάχα ο παντογνώστης. Ότι εσύ ξέρεις καλύτερα από το νοικοκύρη του κάθε σπιτιού; Τι νομίζεις πως ο κόσμος είναι ηλίθιος; Όχι δεν είναι. Φυσικά, δεν είναι. Άλλο, όμως είναι να του κόβεις την ανάσα πιστεύοντας πως θα επιβιώσει. Ξεχνάς την Ιστορία, που είναι η μαμή της αλλαγής. Μιας αλλαγής, που θα είναι απλή: Να γίνουν όλα, σχεδόν όπως και πρώτα.

78 Σαν το γαϊτανάκι είναι οι ανθρώπινες σχέσεις με την καλή έννοια του όρου. Άλλοτε, μπορεί να σου βγουν σε καλό κι ενίοτε μπορεί να σε «χαλάσουν» σαν άνθρωπο. Η κορύφωση, όμως, αυτών των σχέσεων είναι δύο πράγματα το να αγαπάς τους ανθρώπους, που τους νιώθεις κοντά σου, αλλά και να «μοιράζεσαι» μικρές απλές στιγμές μαζί τους. Μερικές φορές, ένας καφές, ένα χαμόγελο, ένα βλέμμα, μία κίνηση, ένα δείπνο σε ταβερνούλα ή ένα απλό δώρο μας φέρνει πιο κοντά με αυτούς, που εκτιμούμε κι αγαπάμε. Πολλές φορές κάποιους από αυτούς τους αγαπημένους ανθρώπους έχουμε καιρό να τους συναντήσουμε. Μα, όταν βρισκόμαστε και συναντιόμαστε, είναι σαν να μην πέρασε ούτε μια ημέρα. Κι όταν γιορτάζουμε μαζί με αυτούς τους ανθρώπους είναι σαν να κερδίσαμε το «πρώτο λαχνό». Έτσι, ακριβώς έχουν τα πράγματα. Ούτε περισσότερο, μα κι ούτε λιγότερο. Σαββατιάτικα βρεθήκαμε με κάποια από τα αγαπημένα πρόσωπα και περάσαμε ωραία. Το κόκκινο κρασάκι έρεε στο τραπέζι μας και η συζήτηση είχε ανάψει για τα πάντα. Από την πολιτική «πεταχτήκαμε» στη φιλοσοφία και από τα καθημερινά προβλήματα «περάσαμε» στην κουβέντα περί ανέμων καθώς και υδάτων. Κάποιοι θα πουν πως ο χρόνος περνά. Ναι! Περνά, αλλά το θέμα είναι το πώς τον «γεμίζεις» και χθες το απόγευμα ανταμωθήκαμε με πρόσωπα αγαπημένα. Κι αυτό έχει πιότερη σημασία απ όλα τα άλλα!

79 Γιατί ευτυχής είναι αυτός που κατορθώνει να έχει αυτά τα πρόσωπα κοντά του στις μικρές μεγάλες στιγμές. «Ζούμε όλοι στους δρόμους και στις συνοικίες», όπου μεγαλώνουμε και διαδραματίζουμε την ιστορία μας. Αυτή την ιστορία των απλών ανθρώπων δεν θα την διαβάσετε στα κείμενα των γραφιάδων. Κι όμως, αυτό έχει την μεγαλύτερη σημασία! Από εκεί κανείς μπορεί να καταλάβει πολλά για τον κόσμο μας. Κάποτε ένας φίλος μου είπε πως οι ανθρώπινες σχέσεις είναι οι πιο δύσκολες κι είχε απόλυτο δίκιο. Γιατί οι άνθρωποι βάζουμε πολλές φορές μπροστά τα μικροσυμφέροντα, τις μικροκακιούλες και τη βολή μας. Κάποτε ένας μεγάλος ξένος φιλόσοφος αναρωτήθηκε, εάν ο άνθρωπος είναι πραγματικά μεγάλος και δεν μπόρεσε να βρει την απάντηση. Ζούμε ο καθένας τις πραγματικότητες του. Ζούμε τους μικρόκοσμους και βιώνουμε τους μεγαλόκοσμους μας. Ουδέποτε, διανοηθήκαμε ως ανθρώπινο γένος να φανταστούμε «ανοιχτά» το Σύμπαν.Γιατί τότε, ίσως θα ανακαλύπταμε πως το πιο σημαντικό πράγμα στο κόσμο είναι οι στιγμές με τα αγαπημένα πρόσωπα, που μοιάζουν σαν μία κουκίδα άμμου μέσα στην απεραντοσύνη του διαστήματος.

80 Κάποτε υπήρχαν κάποια παιδιά, που πολιτικοποιήθηκαν και ήθελαν σημειώστε το- ειρηνικά τον κόσμο ν αλλάξουν. Έβαλαν μπροστά τα στήθη τους και «έπαιξαν» με τη φωτιά. Για να μπορούμε σήμερα όλοι να μιλούμε ελεύθερα και να αγωνίζεται ο καθένας από εμάς για την πραγμάτωση των προσωπικών ονείρων του. Ήταν η γενιά, που «πίστεψε» σε συλλογικές διαδικασίες, αλλά είδε αργότερα να κομματικοποιούνται αυτές από τις παρεμβάσεις των κομματικών σχηματισμών. Σιγά, σιγά και χωρίς να το καταλάβει κανείς πολλοί εκφραστές αυτής της γενιάς «αποτραβήχτηκαν» από το πολιτικό παιχνίδι αφού κατάλαβαν τι συνέβη. Πολλοί από αυτούς πέθαναν και δεν βρίσκονται σήμερα κοντά μας, ενώ έτεροι σιώπησαν γιατί τα «πράγματα εκτυλίχθηκαν αλλιώς, απ ότι ονειρευόταν», όπως εκμυστηρεύονται οι ίδιοι σε πολύ οικεία πρόσωπα. Σήμερα βρίσκεται στο προσκήνιο η γενιά της εικόνας. Μία γενιά, που δεν γνώρισε τις κινηματογραφικές λέσχες, που δεν γαλουχήθηκε με φιλοσοφικά ή λογοτεχνικά βιβλία και που αποφεύγει τις συλλογικές διαδικασίες. Πολλά από αυτά τα παιδιά δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν τι ήταν ο Αλέκος Παναγούλης ή ο Μουστακλής. Ακόμη, δεν βλέπουν την σχέση των Θόδωρου Κολοκοτρώνη και Μακρυγιάννη με τους φοιτητές του Πολυτεχνείου. Ξέρουν, όμως, την Μαντόνα ή τον Νταίηβιντ Μπέκαπ. Δεν λέω, πως είναι κακό αυτό. Τουναντίον, πάντοτε υποστήριζα ότι όλα χρειάζονται σε ετούτη τη ζωή. Και το κουτσομπολιό χρειαζόμαστε όλοι.

81 Και οι λάιτ εκπομπές μπορούμε να βλέπουμε. Όλα αυτά είναι ανθρώπινα κι απολύτως κατανοητά. Πόσα παιδιά, άραγε, θα μάθαιναν πολλά για τη ζωή εάν εμβάθυναν σήμερα στο ποίημα «Αντισταθείτε» του αείμνηστου Μιχάλη Κατσαρού; Πόσα αγόρια και κορίτσια θα καταλάβαιναν περισσότερα εάν καταλάβαιναν πως άνθρωποι σαν τον Διομήδη Κομνηνό, πάλεψαν γιατί πίστευαν στο ύψιστο αγαθό της ανθρώπινης ζωής; Μία ταινία του Χόλυγουντ ονομάζεται «Μαθήματα Αμερικανικής Ιστορίας» κι έπαιζε σε αυτήν ο Edward Norton και διαπραγματεύεται άσχημες πλευρές του τρόπου ζωής στις ΗΠΑ. Κάτι ανάλογο προς τη θετική κατεύθυνση, νομίζω πως χρειαζόμαστε όλοι να ξαναθυμηθούμε σήμερα. Να παρακολουθήσουμε, δηλαδή, τα δικά μας «Μαθήματα Ελληνικής Ιστορίας» και να τα μεταδώσουμε στα παιδιά μας. Για να μάθουν εκείνα πως ο κόσμος ορίζεται από την εμφάνιση των ουράνιων τόξων. Για να δουν πως τα ίδια θα πραγματώσουν τα προσωπικά όνειρά τους. Για να μάθουν, ν αγαπούν τη ζωή, που είναι μία γιορτή - ανεξάρτητα από τις δυσκολίες της. Γιατί το Πολυτεχνείο ήτανε γιορτή. Ναι, ήτανε. Κι ας λένε, πως δεν είναι γιορτή το να αγωνίζεσαι. Κι όμως, είναι η μεγαλύτερη γιορτή, που μπορεί να πραγματοποιήσει ο άνθρωπος επί γης. Γιατί όσοι οραματίζονται το φως δεν πιστεύουν πως η βία είναι η μόνη λύση. Και θυσιάζονται για να πάει μπροστά ο κόσμος. Για να μπορούμε να γιορτάζουμε εμείς καθημερινά το ότι μπορούμε να ζούμε και να εκφραζόμαστε ελεύθερα. Να το θυμάστε αυτό όταν αύριο ανατείλει μία ακόμη καινούργια ημέρα. Γι αυτό ένα πράγμα σας μένει να κάνετε: Να χαμογελάσετε και να παλέψετε, για να βγείτε νικητές στο καθημερινό «Βιετνάμ της Ζωής».

82 Με τους αέρηδες «κονταροχτυπιούνται» οι νέες και οι νέοι της Ελλάδας. Τα όνειρα, τα μονάκριβα θέλουν να ζήσουν. Η ζωή, όμως, δύσκολους γρίφους βάζει. Ζούμε σε δύσκολες εποχές. Σε περιόδους, όπου η άρνηση κυβερνά. Σε χρόνους, όπου ο φανατισμός θεριεύει. Οι νηφάλιες φωνές σπάνια ακούγονται και οι σοφίες των γερόντων λησμονήθηκαν. Δύσκολα, σήμερα, γεννιούνται προτάσεις και ιδέες. Πολλοί προσφεύγουν στην αντιγραφή. Τώρα επικρατεί η θεωρία ότι «οι καλές ιδέες είναι οι κλεμμένες ιδέες». Σήμερα βρισκόμουν στην παρουσίαση δύο επιστημονικών ερευνών που αγγίζουν θέματα ανθρώπινα, όπως είναι αυτά της απασχόλησης και της διαπαιδαγώγησης των παιδιών. Ξέρετε, τι παρατήρησα με αφορμή τις συγκεκριμένες έρευνες; Πως, όλοι μαζεύουν στοιχεία, μετρήσιμους δείκτες και νούμερα. Καμία δημοσκόπηση, όμως, δεν προτείνει λύσεις. Απλώς περιγράφει μία κατάσταση. Το ζητούμενο, ωστόσο, στην πολιτική είναι να προτείνεις λύσεις και χρονοδιαγράμματα επίλυσης των προβλημάτων. Δυστυχώς, φαίνεται πως σήμερα πολλοί ξεχνούν ότι τα προβλήματα της καθημερινότητας απαιτούν απλές και αποδοτικές. Το απλό, όμως, είναι το πιο δύσκολο πράγμα στη ζωή. Γιατί πάντα κάποιοι θα μετρούν τα πράγματα, βλέποντας όλες τις παραμέτρους ως «πολιτικό κόστος». Το να κάνεις πολιτική δεν σημαίνει κατά ανάγκη ότι θα πραγματοποιήσεις δυσάρεστα πράγματα. Σημαίνει πως θα πρέπει να κάνεις ρεαλιστικά πράγματα. Το κακό στην Ελλάδα είναι πως πολλοί γκρινιάζουν. Λίγοι υλοποιούν και αρκετοί εχθρεύονται ο ένας τον άλλον. Μερικές φορές ενίοτε κάποιοι χαρακτηρίζουν άλλους με διάφορα «επίθετα». Τραβούν διάφορες γραμμές για να χωρίσουν τους ανθρώπους. «Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι αγάπη», είχε πει ο John Lennon. Οι λύσεις λείπουν από τον κόσμο και συνέχεια νέες γραμμές οριοθετούνται, αλλά τα πράγματα συνεχίζουν να πηγαίνουν μπροστά. Μερικοί-ες βλέπουν φαντάσματα και καταιγίδες. Κι ας μερικοί ες δεν μπορούν να δουν πέρα από το φανατισμό τους ότι η ζωή θα τους κάνει πέρα νομίζω πως τα πράγματα «δεν κυλούν πάνω σε μία λεπτή κόκκινη γραμμή». Το μόνο που φοβάμαι, είναι να μην παρασυρθεί πάλι ο κόσμος από τις φωνές των φανατικών. Το μόνο που επιθυμώ, επιτέλους σε ετούτη την χώρα να βρεθούν λύσεις για τα μικρούτσικα πράγματα.

83 Το θέμα με τις μεγάλες ιδέες είναι ότι «οδηγούν» σε τραγωδίες. Τα δράματα, ξέρετε, ποτέ δεν είναι απρόσωπα και πάντοτε αποτελούν πολύ προσωπικές υποθέσεις. Ενίοτε κάποιοι νομίζουν πως είναι καλύτεροι ή ανώτεροι από τους άλλους. Συνήθως πρόκειται για ανθρώπους, που γνωρίζουν πάρα πολλά πράγματα, αλλά δεν έμαθαν τίποτα για την αληθινή υπόσταση της ατομικής προσωπικότητας. Πάντοτε, οι κάποιοι μετατρέπονται σε ηγήτορες, τους οποίους ακολουθεί ο κόσμος, νομίζοντας ότι εκεί θα βρει έναν νέο κόσμο, όπου θα μπορέσει να κάνει μία καινούργια αρχή. Οι συγκεκριμένοι ηγήτορες μιλούν πάντοτε για μεγάλες γεωγραφικές περιοχές, που ανήκουν στην χώρα και οι απλοί άνθρωποι τους ακολουθούν στο «όραμα» γιατί πιστεύουν πως θα γίνουν κι αυτοί δυνατοί. Τότε έρχεται η αληθινή αποκάλυψη για τους απλούς ανθρώπους, γιατί τότε βλέπουν πως χάνουν για πάντα αγαπημένα πρόσωπα, ενώ ο πόνος κυριεύει την ψυχή τους. Ο πόνος τους κάνει να ξεπερνούν τα όρια και δεν περισσεύει καμία λογική σκέψη. Παραδίδονται, έτσι, στις σκέψεις του μίσους και της καταστροφικής δίνης. Επίσης, υπάρχουν κάποιοι, που νομίζουν πως το έδαφος είναι το κυρίαρχο συστατικό οριοθέτησης της κυριαρχίας τους. Κι όταν έρχονται οι άλλοι ( οι ξένοι) στον τόπο τους τότε μερικοί από τους ντόπιους αρχίζουν να φοβούνται. Υπάρχουν και οι Τρίτοι, που εκμεταλλεύονται τον φόβο, ώστε να επιβάλλουν την δείνα ή την άλλη άποψη. Κανένας, όμως, δεν σκέφτηκε πως η κάθε γη υπήρχε πριν να υπάρξουν οι άνθρωποι. Έτσι, ενίοτε πολλοί νομίζουν το έδαφος και η μεγάλη ιδέα μπορούν να τους «οδηγήσουν» στη «γη της Επαγγελίας». Δυστυχώς, ακόμα η ανθρωπότητα βρίσκεται φιλοσοφικά στην «εποχή των προϊστορικών ανθρώπων» σε ότι αφορά στην έννοια της Παγκόσμιας νόησης. Οι άνθρωποι της υφηλίου δεν απέκτησαν ακόμα Οικουμενική Συνείδηση. Νομίζουν, μάλιστα, ότι φροντίζοντας το εδαφικό κεκτημένο θα γίνουν πιο δυνατοί απέναντι του άλλου.

84 «Ο διπλανός είναι ο εχθρός μου», έλεγε κάποτε ένας υπαρξιστής φιλόσοφος. Αυτό το βλέπουμε και σήμερα να εξελίσσεται σε όλο τον πλανήτη. Να ξεκαθαρίσουμε, όμως, κάτι: Ο γράφων δεν πρεσβεύει τις αλλαγές, που γίνονται με αίμα και βία. Ωστόσο, η ζωή θέτει πολλές φορές τους κανόνες της. Έτσι, οι άνθρωποι προσπαθούν και μέσω του διαλόγου να «ξεγελάσουν» τον άλλο, ώστε να κερδίσουν αυτοί τα μεγαλύτερα οφέλη. Η πολιτική θεώρηση του κόσμου ξεκινά μέχρι στιγμής από την αφετηρία της σκέψης για νίκη. Δεν ξεκινά από την επιθυμία για γνώση, που θα κάνει καλύτερο τον κόσμο. Ποια, όμως, μπορεί να είναι η νέα συλλογική συνείδηση; Μήπως, τελικά αυτό που εννοούμε συλλογική συνείδηση θα πρέπει να γίνει μία πανανθρώπινη συνείδηση; Που θα οροθετηθούν τα νέα δεδομένα; Είναι τα ερωτήματα, που θα πρέπει να απαντηθούν, εφόσον η ανθρωπότητα θα επιθυμήσει να κοιτάξει κατάματα το αύριο.

85 Πολλά λέγονται και γράφονται αυτές τις ημέρες περί ντόπινγκ στον αθλητισμό, και δη στον πρωταθλητισμό. Ως άνθρωπος που υπηρέτησε τον αθλητισμό κατά τη διάρκεια του παρελθόντος θέλω να καταθέσω ταπεινά τη δική μου άποψη περί του θέματος. Το ντόπινγκ υφίσταται μόνο μέσα στην έννοια του πρωταθλητισμού ή της επίτευξης παράλληλων στόχων, που συνάδουν με αυτό. Δεν συνδέεται με την εμπορευματοποίηση του αθλητισμού. Απόδειξη γι αυτό είναι τι γινόταν στις χώρες της πάλαι ποτέ Ανατολικής Ευρώπης. «Αθώοι», όμως, δεν, είναι και πολλοί εκφραστές του πρωταθλητισμού στις λεγόμενες Δυτικές κοινωνίες. Πολλοί νομίζουν πως ντοπάρονται με φάρμακα όλοι οι αθλητές, που κάνουν εθνικές επιδόσεις ή παγκόσμια ρεκόρ. Αυτό είναι λάθος. Ο πολύς κόσμος αγνοεί ότι τα ρεκόρ γίνονται σήμερα ενίοτε- με τη βοήθεια της επιστήμης, ενώ σε πολλά κράτη υφίσταται πρόγραμμα ανεύρεσης φυσικών ταλέντων, αξιοποίησης των βιορυθμών, μέτρησης των σωματικών και τεχνικών δεδομένων των αθλητών. Είμαι σε θέση να γνωρίζω πως ο μεγάλος Σεργκέι Μπούμπκα, δεν ήταν ένας μόνο πολύ καλός επικοντιστής, αλλά έτρεχε τα 100 μέτρα σε 10 δευτερόλεπτα και σημείωνε πολύ καλές επιδόσεις στο μήκος. Ήταν ένα μεγάλο φυσικό ταλέντο της εποχής του. Το ίδιο συνέβαινε και συμβαίνει με τους μεγάλους Αφρικανούς δρομείς ( του Μαρόκου, της Κένυας, καθώς και της Αιθιοπίας), που «καταπίνουν» ατελείωτα χιλιόμετρα από μικροί ή μικρές μέσα στις σαβάνες, στις ερήμους, στα όρη, καθώς και τις πεδιάδες της ηπείρους τους. Πολλοί δεν ξέρουν πως οι Κινέζοι και υπόλοιποι Ασιάτες είναι πολύ καλοί στο πινγκ- πονγκ λόγω αρχέγονης παράδοσης στα ρεφλέξ ( ιστορία των πολεμικών τεχνών) και της κατανομής των ματιών τους. Το φαρμακευτικό ντοπάρισμα, φυσικά, υπάρχει, αλλά δεν κάνει κατάληψη σε όλους τους ανθρώπους του αθλητισμού. Τουναντίον, μάλιστα, αφού το μεγάλο μυστικό για επιτυχίες είναι το εξής απλό:

86 Πολύ και σκληρή προπόνηση, καθημερινή ενασχόληση με το σπορ που ασχολείται ο αθλητής, καλό φαγητό ( παραπάνω απ ότι καταναλώνει ένας άνθρωπος), να αποφεύγεται το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και να γίνεται η απόλαυση ενός καλού ύπνου από νωρίς το βράδυ. Βέβαια, μετά από τα κρούσματα ντόπινγκ προβληματίζονται πολλοί για το εάν όλα τα ρεκόρ είναι θέμα ντοπαρίσματος. Φυσικά και δεν είναι. Και για να ξεκαθαρίσουμε μια και καλή τα πράγματα, υφίσταται και η φυσική ενίσχυση του ανθρώπινου οργανισμού, πριν από την τέλεση ενός αγώνα. Η φυσική ενίσχυση μπορεί να ξεκινά από την κατανάλωση φρούτων (ανάλογα με το άθλημα, που κάνει ο πρωταθλητής), την προπόνηση σε ειδικό υψόμετρο μέχρι και την απόλαυση πολλών παγωτών! Τα κρούσματα ντόπινγκ πάντοτε θα υπάρχουν, αφού πάντοτε θα υφίστανται άνθρωποι, οι οποίοι θα χρησιμοποιούν όλα τα μέσα, ώστε να νικήσουν,. Και επειδή στο χώρο υφίστανται και αντιπαλότητες, μην αποκλείσετε ποτέ και την περίπτωση δυσφήμησης ενός επικίνδυνου ανταγωνιστή.

87

88 «Δύσκολες» ημέρες ζουν όσοι επιβιώνουν από τον τουρισμό στην χώρα μας, όπου οι φετινές πληρότητες στα ξενοδοχεία και στα ενοικιασμένα δωμάτια είναι κάτω από το 80%, όπως εκτιμούν οι ίδιοι οι άνθρωποι του χώρου. Τα αίτια αυτής της κρίσης είναι πολλά. Πρώτα απ όλα φαίνεται ότι η διεθνής οικονομική κρίση «χτύπησε» και τον ευαίσθητο κι αστάθμητο τομέα του τουρισμού. Κοινώς, ο κόσμος σε όλη την υφήλιο, πλούσιοι και μεσαίοι, άρχισαν πλέον να μετρούν το τι «έχει μέσα το πουγκί τους». Που, καιρός, λοιπόν, να σκεφτούν για ταξίδια; Εάν συνυπολογίσετε και τα σύνδρομα φόβου για τυχόν τρομοκρατικές επιθέσεις, καθώς και για την εξάπλωση της νέας γρίπης, τότε «μειώνονται» κατά πολύ περισσότερο τα ποσοστά των επίδοξων επισκεπτών ή τουριστών. Η Ελλάδα, όμως, πληρώνει και τα δικά της λάθη, που σημειώθηκαν ή γίνονται στον τουριστικό τομέα. Λάθη στρατηγικά, όπως είναι η μη ύπαρξη προσφορών από επαγγελματίες του χώρου για την ενδυνάμωση του εσωτερικού τουρισμού, οι πολύ ακριβές τιμές προϊόντων στην Ελλάδα και η έλλειψη ενός εκτεταμένου δικτύου ακτοπλοϊκών δρομολογίων από τα άλλα λιμάνια της χώρας. Τα λάθη αυτά φαίνονται τώρα πολύ περισσότερο λόγω της οικονομικής κρίσης. Φυσικά, δεν υφίσταται ακόμη μια ενιαία γραμμή για την ανάπτυξη της τουριστικής πολιτικής, παρά το γεγονός ότι η χώρα διαθέτει «πολύ δυνατά χαρτιά», τα οποία δεν τα αξιοποιεί πάντοτε.

89 Παραδείγματος χάριν, πολύ καλά έγινε η μεγάλη προβολή του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, αλλά εκείνο το διάστημα της δημοσιότητας «έχασε» η χώρα και μια άλλη μεγάλη ευκαιρία. Εκείνη τη στιγμή ξεχάσαμε ως χώρα να προβάλλουμε και τα άλλα αξιόλογα μουσεία που διαθέτουμε, όπως είναι το Αρχαιολογικό και το Βυζαντινό στη Θεσσαλονίκη, το αντίστοιχο της Βεργίνας, οι απέραντοι «φυσικοί» ιστορικοί χώροι των Δελφών, καθώς και της Δήλου. Μόνο από αυτό το γεγονός αναδεικνύεται μια από τις εγγενείς αδυναμίες της χώρας. Μιας Ελλάδας, η οποία δείχνει ότι δεν αξιοποιεί το δημοσιογραφικό δυναμικό, που διαθέτει στον τομέα του τουρισμού, ώστε να αναδείξει ένα άλλο μοντέλο τουριστικής εικόνας της Ελλάδας, το οποίο θα βασίζεται στο τρίπτυχο της εξιστόρησης των μύθων, της περιπέτειας, καθώς και της εξερεύνησης. Μία άλλη εγγενής αδυναμία στον τουριστικό τομέα είναι ότι δεν υφίσταται ένα οργανωμένο σχέδιο της τουριστικής ανάπτυξης της κάθε περιοχής, που θα αξιοποιεί τις επιμέρους τοπικές ιδιαιτερότητες ή δυνατότητες. Δυστυχώς, δεν έχουν ακόμη καταλάβει πολλοί στη χώρα ότι ο τουρισμός είναι το μεγάλο «όπλο» για την ανάπτυξη, αφού στον τομέα αυτό εμπλέκονται πολλοί άλλοι τομείς (συγκοινωνία, φιλοξενία, σίτιση, ψυχαγωγία, αγορές, παντός είδους κατασκευές, επικοινωνία, προβολή και πολιτισμός). Δηλαδή, ουσιαστικά φαίνεται ότι με τον τουριστικό τομέα εμπλέκονται τα πάντα, που αφορούν στη ζωή των ανθρώπων. Καταρρίπτεται, δε, το επιχείρημα ότι ο τουρισμός είναι η προσφορά ενός μπιφτεκιού ή και η απόρροια μόνο μιας καλής ξενοδοχειακής συμπεριφοράς. Οι ιθύνοντες του τόπου δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα ότι έχουν την «κότα με το χρυσό αυγό στα χέρια τους», για να αναπτυχθεί η χώρα. Το ερώτημα είναι, εάν θα το καταλάβουν πριν να είναι αργά

90 Τα θεματικά πάρκα μπορεί να αποτελέσουν ένα όχημα ανάπτυξης για την Ελληνική οικονομία, υπό την προϋπόθεση όμως- πως θα «χτιστούν» και θα λειτουργήσουν σωστά. Δυστυχώς, η Magic City της Θεσσαλονίκης, όπως έγινε κι εκτελέστηκε δεν μπορούμε να πούμε πως πέτυχε τον σκοπό αυτό! Ούτε καν τον σχεδιασμό της εξαιρετικής «Ονειρούπολης» της Δράμας δεν φτάνει ο σχεδιασμός της συγκεκριμένης πόλης! Και απορώ που είχαν τη σκέψη τους οι διοργανωτές, όταν έβαλαν ένα τέτοιο σχεδιασμό σε εφαρμογή. Όπως σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε η Magic City, δεν δείχνει καθόλου σαν θεματικό πάρκο, αλλά αντίθετα φαντάζει σαν ένα λούνα- παρκ με σκέπαστρο, που δεν θυμίζει σε τίποτα τις αντίστοιχες μαγικές πολιτείες του εξωτερικού. Πέρα από τα εξωτερικά σχεδιασμένα σπιτάκια δεν παραπέμπει το όλο σκηνικό σε ένα θεματικό πάρκο, που μπορεί να προσελκύσει ταξιδιώτες ή τουρίστες από τα Βαλκάνια, όπως είχε ανακοινωθεί ως στόχος στη σχετική συνέντευξη τύπου. Εκτός από τα δύο θαυμάσια παγοδρόμια είναι αναγκασμένος ο κάθε επισκέπτης να πληρώνει έξτρα εισιτήριο δύο ευρώ την κάθε φορά (πέρα από την γενική είσοδο των τριών ευρώ), ώστε το παιδί του να ανέβει στο τρενάκι, στο καρουσέλ, στα φλιτζάνια που γυρίζουν και στα άλλα παιχνίδια. Δεν ξέρω, εάν οι κύριοι της HELEXPO, ξέρουν τι σημαίνει θεματικό πάρκο, γιατί έχω την αίσθηση πως το όλο project ετοιμάστηκε πολύ βιαστικά, χωρίς να έχει παρθεί καθόλου υπόψη η εμπειρία αντίστοιχων πάρκων του εξωτερικού. Τι λέει η εμπειρία αυτή. Η γενική φιλοσοφία των θεματικών πάρκων είναι η εξής: Η φαντασία των παιδιών θα πρέπει να καλπάζει και οι ίδιοι οι χώροι να δημιουργούν μια απίστευτη εμπειρία για όλη την οικογένεια. Εκ τούτου, σε ένα τέτοιο χώρο θα πρέπει να υπάρχουν θεματικές ενότητες, που να θυμίζουν αντίστοιχες μαγικές ιστορίες, να μην είναι όλα τα πράγματα συγκεντρωμένα μόνο σε δύο περίπτερα και πραγματικά να έχουν όλοι την αίσθηση ότι ζουν μια ευχάριστη περιπέτεια.

91 Στον χώρο, όμως, δεν υπήρχε ούτε μια χώρα των παραμυθιών, ούτε μια οπτική απεικόνιση ιστοριών ή παραμυθιών μέσω της σύγχρονης τεχνολογίας, ούτε μια φανταστική πόλη του διαστήματος ή μια έκθεση κέρινων κούκλων με αγαπημένες φιγούρες των παιδιών. Δεν λειτουργούσε ούτε ένα ιντερνικό πάρκο ή ένα περίπτερο γεμάτο με πλαστικά σπιτάκια- τραμπάλες και κούνιες για να παίξουν τα παιδιά και δεν υπήρχε ούτε ένα περίπτερο, που να έχει μετατραπεί σε κάστρο ή ένα άλλο περίπτερο όπου να λειτουργεί μια έκθεση με κούκλες. Ούτε μια γωνία με ακτίνες λέιζερ δεν έφτιαξαν, ούτε τραπέζια με πινγκ πονγκ κι ούτε ένα περίπτερο γεμάτο με κλόουν, μουσική και χορό λειτούργησαν. Ούτε καν φαντάστηκαν να κάνουν ένα χώρο παιδικού βιβλίου κι ούτε μια γωνιά με αναπαράσταση παραδοσιακών σπιτιών της Μακεδονίας! Δεν ξέρω τι είχαν στο μυαλό τους αυτοί που το σχεδίασαν, αλλά δυστυχώς η όλη κατάσταση μου θυμίζει ένα λούνα- παρκ με σκέπαστρο κι όχι ένα θεματικό πάρκο. Το μόνο, που οφείλω να παραδεχτώ είναι όντως ότι πολλά από τα παιδιά το διασκεδάζουν, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η όλη πρωτοβουλία είναι και η Disneyland της Θεσσαλονίκης. Για να είμαι και λιγάκι επιεικής, τα μόνα ελαφρυντικά είναι οι ωραίες αναπαραστάσεις σπιτιών, τα δύο παγοδρόμια, ο νυχτερινός φωτισμός, οι στεγασμένοι χώροι και το γεγονός ότι για πρώτη φορά επιχειρήθηκε κάτι τέτοιο από τον εθνικό εκθεσιακό φορέα.

92 Πρόσφατα βρέθηκα σε μία παρουσίαση της Περιφέρειας της Βαλένθια (Ισπανία), που έγινε στη Θεσσαλονίκη. Οι Ισπανοί έκαναν μία πολύ δυναμική παρουσίαση του τουριστικού προϊόντος της Βαλένθια κάτω από το λογότυπο «Η Γη της θάλασσας και του Ήλιου». Ακόμη, ανακοίνωσαν πως το λιμάνι της Ισπανικής πόλης δέχεται περί τα 300 Κρουαζιερόπλοια το χρόνο. Οι επιβάτες αυτών των πλοίων αφήνουν ένα «γερό» χρηματικό ποσό σε συνάλλαγμα στη Βαλένθια. Αντίποδας: Η Ελλάδα του Οι λιμενεργάτες απεργούν και οι μεγάλες ναυτιλιακές εμπορικές εταιρείες σκέφτονται να φύγουν από τα λιμάνια της Θεσσαλονίκης, καθώς και του Πειραιά. Μάλιστα, ήδη η μία εξ αυτών αποχαιρέτησε για πάντα το λιμάνι του Πειραιά. Οι λιμενεργάτες υποστηρίζουν πως η ιδιωτικοποίηση των λιμανιών είναι κάτι το κακό και το επάρατο. Σε αυτό το τόπο φαίνεται ότι πάσχουμε από «σχιζοφρένεια», αφού κατηγορούμε το δημόσιο πως είναι δυσκίνητο, γραφειοκρατικό και δύσκολο στην εξυπηρέτηση των πάντων κι όταν η χώρα προσπαθεί να ακολουθήσει έναν άλλο δρόμο ανάπτυξης, τότε αρχίζει η καραμέλα περί «ξεπουλήματος των πάντων». Φυσικά, κάποιοι δεν θέλουν να «ρισκάρουν» και θέλουν να αφήσουν τα πράγματα, όπως ακριβώς έχουν. Μα στη ζωή δεν κερδίζει τίποτα κανένας, εάν δεν ρισκάρει! Οι πρεσβευτές μίας συγκεκριμένης άποψης λένε πως τα λιμάνια είναι κερδοφόρα και υπό τον δημόσιο χαρακτήρα τους.

93 Ερώτημα ευγενικού πολίτη: Πόσα χρόνια μιλάμε στη Θεσσαλονίκη για την κατασκευή του καινούριου εμπορικού σταθμού στο λιμάνι της πόλης, με αποτέλεσμα να χάνονται σημαντικά κεφάλαια και θέσεις εργασίας; Πάρα πολλά έτη, είναι η απάντηση. Πολλοί, όμως, δεν σκέφτονται και κάτι άλλο: Πόσες εταιρείες Κρουαζιερόπλοιων θα εμπιστευτούν τα Ελληνικά λιμάνια, όταν μαθαίνουν πως έγινε μία απεργία μακράς διαρκείας από τους λιμενεργάτες, επειδή δεν θέλουν να αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Χρόνια τώρα μιλώ και γράφω για τις απεργίες, που γίνονται εκ του ασφαλούς στον δημόσιο τομέα, όπου κάθε τρεις και λίγο πραγματοποιείται και μία απεργία. Το αποτέλεσμα των απεργιών είναι ενίοτε προδιαγραμμένο, αφού πάντοτε κάποιοι πετυχαίνουν ένα επιπλέον επίδομα, αλλά η ποιότητα προσφοράς εκ του δημοσίου παραμένει η ίδια προς τους πολίτες. Ας δούμε τώρα μερικά στοιχεία, που δείχνουν πως η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει οικονομικούς συμμάχους και στην αυτόνομη - διεθνοποιημένη τουριστική βιομηχανία της Κρουαζιέρας. Η Ελλάδα κατέχει ποσοστό μόλις 0,14% από την «πίτα» της Κρουαζιέρας, της οποίας η βιομηχανία ωθεί τα μεγάλα προγράμματά της προς την Μεσόγειο. Την ίδια στιγμή τα Ελληνικά λιμάνια υποδέχονται μόνο των 20% των Κρουαζιερόπλοιων, που είναι υπό Κοινοτική Σημαία. Τι χάνει η Ελλάδα: Μόνο με ένα πολυτελές γιοτ, που διαθέτει 55 καμπίνες εκτελεί το δρομολόγιο Πειραιάς Κουσαντάσι, χάνει ετησίως δολάρια, αφού το πλοίο δεν γυρίζει πίσω στο πρώτο λιμάνι της χώρας! Φυσικά, ποσώς νοιάζει κάποιους εάν η χώρα χάνει συμμάχους με την απεργία στα λιμάνια και μετά θα ακούσουμε πάλι το λεγόμενο ρητό «πάλη για αναβάθμιση των δημοσίων υπηρεσιών»!

94 Η διαφημιστική προβολή της χώρας θα πρέπει να στοχεύσει σε συγκεκριμένες ομάδες και ορισμένες χώρες. Μέχρι στιγμής δίνονται αφειδώς χρήματα σε δήμους, νομαρχίες και Περιφέρειες για την προβολή του τουριστικού προϊόντος. Λυπάμαι, που σήμερα θα κακοκαρδίσω και κάποιους καλούς φίλους, αλλά η αλήθεια θα πρέπει να λέγεται όσο πικρή κι αν ακούγεται. Το καλό στην όλη υπόθεση είναι ότι όλες οι Αυτοδιοικητικές Αρχές των νομών έχουν κατανοήσει πλέον την ανάγκη την ανάγκη για τουριστική προβολή του τόπου τους στο εξωτερικό. Από την άλλη πλευρά φαίνεται πως λείπει η «στοχευμένη» σκόπευση της συγκεκριμένης διαφήμισης, αφού πέρα από τον Σύνδεσμο Τουριστικών Επιχειρήσεων Ελλάδος και μεμονωμένες έρευνες καθηγητών δεν έχει γίνει καμία ολοκληρωμένη έρευνα για τις ομάδες τουριστών, που επισκέπτονται την χώρα μας. Παραδείγματος χάριν, δεν μπορείς να αναπτύξεις τον λεγόμενο αθλητικό τουρισμό, εάν δεν ξέρεις πόσες ομάδες, αθλητές ή αθλούμενοι από άλλες χώρες προτίθενται να έρθουν γι' αυτό το σκοπό στην Ελλάδα. Δεν μπορείς, να αναπτύξεις και τον ιαματικό τουρισμό, εάν δεν ξέρεις τι λένε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες άλλων χωρών για τις λουτροπόλεις της Ελλάδας. Τα δύο προαναφερόμενα παραδείγματα δείχνουν ξεκάθαρα το τι πρέπει να γίνει προς αυτή τη κατεύθυνση. Το μεγάλο πρόβλημα, που υπάρχει στην υλοποίηση τέτοιων ερευνών είναι ότι δεν υφίσταται ένα τουριστικό στελεχικό δυναμικό στην χώρα, που να δουλέψει προς σε αυτή την κατεύθυνση.

95 Πολλοί νομίζουν ακόμα και η δημοσιογραφική τουριστική προβολή ενός τόπου είναι μία απλή υπόθεση. Αμ δε! Το να κάνεις μια δημοσιογραφική δουλειά επάνω στον τουρισμό σημαίνει πως πρέπει να ξέρεις και την ειδική ορολογία καθώς και τα ενδότερα του κλάδου αυτού. Μέχρι στιγμής στην Ελλάδα έχουμε έντυπα, που αναφέρονται σε όμορφες τουριστικές περιηγήσεις, αλλά δεν υπεισέρχονται καθόλου στην επιστημονική πλευρά του τουριστικού προϊόντος. Μία επιστημονική πλευρά, που καλύπτει περιεχόμενα διαφορετικών κλάδων, όπως -μεταξύ άλλων- είναι η διοίκηση επιχειρήσεων, η λογιστική, η στατιστική, οι δημόσιες σχέσεις, η ψυχολογία, η κοινωνιολογία, η διαφήμιση, η υγεία, η ανθρωπολογία, η ιστορία, η αρχαιολογία και η ασφάλεια. Στην ουσία δηλαδή, λείπει μία ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της διαφημιστικής προβολής στην Ελλάδα. Κι αυτό δεν είναι κάτι, που λύνεται από τη μια ημέρα στην άλλη. Θα πρέπει, όμως, να το προσπαθήσουμε γιατί ο καιρός δεν μπορεί να περιμένει. Άλλωστε, κι άλλες χώρες της Μεσογείου σκέφτονται να προχωρήσουν προς την ίδια κατεύθυνση. Φυσικά, αυτές δεν πρόκειται να περιμένουν το πότε θα αποφασίσουμε εμείς να κάνουμε το ίδιο.

96 Πάντοτε η μαγεία της φύσης με εκπλήσσει. Με κάνει να ταξιδεύω. Εκεί στα πέρατα του κόσμου, όπου το μεγάλο φαίνεται συνάμα τρομακτικό και όμορφο. Στα βουνά και στα λαγκάδια αυτού του πλανήτη βρίσκονται οι καλύτερες ζωγραφιές. Βρίσκονται τα όνειρα των ανθρώπων και η ελπίδα για μία καλύτερη ζωή. Στο αγνάντεμα του ήλιου γαληνεύουν τα πάντα. Στην αίσθηση της ήρεμης θάλασσας ηρεμούν οι άγριες ψυχές. Έτσι ήταν κι έτσι θα είναι, πάντοτε. Στα πέρατα του κόσμου ταξιδεύω μέσα από φωτογραφίες, που μου στέλνουν οι «Φίλοι του Τυπολόγου». Άλλοι, από αυτούς βρίσκονται σήμερα μακριά και άλλοι βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη. Μα, όλους μας ενώνει το ταξίδι. Η φυγή σε άλλα μέρη, όπου όλα φαντάζουν μαγικά. Από τα ταξίδια εμπνεύστηκα πολλές φορές για να γράψω κείμενα, ποιήματα και διηγήματα. Από εκεί δημιουργήθηκε και η βάση ενός μυθιστορήματος, που θα παρουσιάσω μελλοντικά στο διαδίκτυο. Πάντοτε η μαγεία της φύσης με εκπλήσσει και με κάνει να απογειώνομαι. Εκεί στις άκρες του κόσμου, όπου πολλά μπορείς να ανακαλύψεις. Να αισθανθείς την αποπνικτική ζέστη ενός τροπικού δάσους και να νομίσεις πως βρίσκεσαι σε άλλο πλανήτη, όταν αντικρίζεις τα απόκρημνα φαράγγια. Εν τω μεταξύ, κάπου στην υδρόγειο ανθίζει ένα λουλούδι και κάποιος ή κάποια το φωτογραφίζει. Τότε, αποτυπώνει στο χαρτί την ονειρική εικόνα. Και κάνει τους ανθρώπους να ταξιδεύουν. Αν θα ήθελα, να δώσω μία ταπεινή συμβουλή σε όλους, τότε θα τους πρότεινα μονάχα ένα πράγμα: Ταξιδέψτε. Πηγαίνετε, όπου μπορείτε. Μακριά ή κοντά δεν έχει σημασία. Το ταξίδι έχει σημασία στη ζωή και αν αγαπάς τους ανθρώπους, τότε τα πράγματα γίνονται θεσπέσια. Ταξιδέψτε. Γιατί θα ανακαλύψετε την μαγεία της φύσης και των τοπίων. Κάθε τόπος θα σας δώσει διαφορετικά πράγματα. Στιγμές μοναδικές, που θα γλυκάνουν την καρδιά σας. Θα ανοίξουν το μυαλό σας. Η μεγαλοσύνη της φύσης θα σας θυμίσει και κάτι άλλο : Ό,τι είμαστε μία κουκίδα άμμου μέσα στην απεραντοσύνη του σύμπαντος. Το κάθε σοκάκι θα σας ανοίξει ένα διαφορετικό δρόμο. Κάθε πέτρα, φύλλο και λουλούδι θα ευφράνει την καρδιά. Κάθε ηλιοβασίλεμα θα αποδιώξει τις αγχωτικές σκέψεις. Γιατί όλα είναι ένα ταξίδι Γιατί είναι σαν τη φωτογραφία, που μας έστειλε η φίλη του «Τυπολόγου», Χρύσα Μπαντίνου από την Ελβετία Γιατί όλα φαντάζουν σαν έναν ακόμη πίνακα, που φιλοτέχνησε ο αόρατος ζωγράφος...

97 H «πόλη των Αγγέλων» ή Los Angeles των ΗΠΑ είναι μια μεγαλούπολη «γεμάτη» από μεγάλες αντιθέσεις. Συνάμα, ως πόλη αποτελεί και μια εικόνα από το μέλλον της γης, που ίσως να μην αρέσει τόσο πολύ σε εμάς τους Έλληνες, οι οποίοι έχουμε συνηθίσει να περπατάμε. Τα πεζοδρόμια δεν είναι πολλά τουλάχιστον- στην κεντρική περιοχή, ενώ οι οδικοί κόμβοι με τις πολλές λωρίδες κυκλοφορίας και τις γέφυρες «κυριαρχούν» παντού. Ως εκ τούτου, σχεδόν κανένας από τους κατοίκους ή τους επισκέπτες της Αμερικανικής μεγαλούπολης δεν περπατά κι άπαντες μετακινούνται καθημερινά μόνο με τ αυτοκίνητα. Ωστόσο, το Los Angeles και η ευρύτερη περιοχή έχουν άλλες χάρες. Καταρχήν, όσοι θα το επισκεφτείτε, να μην ξεχάσετε να επισκεφτείτε την αυθεντική «Disneyland», που διαφέρει από όλες τις άλλες, που λειτουργούν ήδη στο Παρίσι, στο Τόκιο, στο Μαϊάμι κι αλλού. Ιδίως όσοι έχετε παιδιά ή αισθάνεστε σαν παιδιά θα βρείτε εκεί πολλά παιχνίδια κι εκθέματα, που δεν υπάρχουν στις άλλες «Disneyland» και πώς να το κάνουμε; Το αυθεντικό είναι πάντοτε το καλύτερο κι αυτό ισχύει και στην συγκεκριμένη περίπτωση. Μην ξεχάσετε, να επισκεφτείτε και κάποιο από τα πάρκα των μεγάλων κινηματογραφικών στούντιο. Εμείς επισκεφθήκαμε το στούντιο της Universal, που εκτείνεται σε χιλιάδες στρέμματα. Εκεί ίσως να «δεχθείτε» μια επίθεση από τα «Σαγόνια του Καρχαρία», να τρομοκρατηθείτε, όταν διαβείτε το σπίτι του «Ψυχώ» στον τρομερό λόφο και να αναπολήσετε σκηνές διάφορων ταινιών διαβαίνοντας με το τρενάκι τους δρόμους, καθώς και τα σοκάκια ή τις γειτονιές της Νέας Υόρκης, που είδατε σε πολύ γνωστά φιλμ και σε τηλεοπτικές σειρές. Στο Beverly Hills βρίσκονται πολλά από τα σπίτια πραγματικά μεγαθήρια των σταρ του Χόλυγουντ, όπου ανάμεσα σε αυτά «δεσπόζει» το κατάμαυρο μπρρρ σπίτι της αλησμόνητης, Marylyn Monroe. Με τέτοιο σπίτι δεν απορούμε που αυτοκτόνησε η πιο διάσημη ξανθιά ή γιατί κατά άλλους «έπεσε» θύμα δολοφονίας. Ας όψονται οι συνομωσίες, που ξεπροβάλλουν κάθε τόσο.

98 Ωστόσο, μην ξεχάσετε να επισκεφτείτε τον δρόμο, όπου βρίσκονται τα «αστέρια με τα αποτυπώματα» των διασήμων της παγκόσμιας κινηματογραφικής σκηνής κι αν είστε τυχεροί μπορείτε να παραβρεθείτε στην πρεμιέρα μιας υπερπαραγωγής με τους ηθοποιούς να περπατούν στο κόκκινο χαλί και να κάνουν δηλώσεις. Στα καταστήματα κοντά στο Beverly Hills μπορείτε να ψωνίσετε είδη εξαιρετικής ποιότητας εάν αντέχει το βαλάντιο σας τέτοιου είδους αγορέςκαι ποιος ξέρει μπορεί να συναντήσετε και κάποιον από τους σταρ να αγοράζει ή να κουβαλά τα ψώνια του. Εμείς, όταν είχαμε πάει, είχαμε αντικρίσει από πολύ κοντά την Meryl Streep που ψώνιζε σαν κοινή θνητή. Και να ξέρετε ότι: Το Χόλυγουντ είναι απλώς μια συνοικία του Los Angeles, που έγινε γνωστή λόγω της κινηματογραφικής «Μέκκας».

99

100 Φαίνεται πως οι Αμερικανοί κινηματογραφιστές «έχουν βαλθεί» τελευταία να μας αποδείξουν ότι μπορούν να κάνουν το λεγόμενο «σινεμά των συναισθημάτων». Να μας πείσουν πως η επιτυχία στη ζωή δεν είναι μόνο νούμερα ή δεν μετριούνται όλα από τις πωλήσεις ενός παπουτσιού. Να δείξουν ότι «η πλούσια ζωή» δεν εξαρτάται απλώς με τα χρήματα, αλλά σημαίνει κάτι περισσότερο. Το να έχεις δίπλα σου, ανθρώπους, που πραγματικά σε εκτιμούν γι αυτό που είσαι κι όχι για την πρόσκαιρη επιτυχία, η οποία σου δίνει μία «ψευδαίσθηση της κορυφής». Κι είναι τόσο εύκολο το να πέσεις από την γυάλινη κορυφή και να βρεθείς στο έρεβος. Τότε, όμως, συμβαίνει κάτι αναπάντεχο, μαγικό και ονειρεμένο. Εκεί, που νομίζεις ότι όλα είναι χαμένα, ξαναβρίσκεις τον εαυτό σου και συναντάς ανθρώπους, οι οποίοι σε αγαπούσαν ανέκαθεν. Βλέπουν, δε, σε εσένα τον εκλιπόντα φίλο, πατέρα ή παππού. Αυτό το θέμα διαπραγματεύεται διεξοδικά και η ταινία «Elizabethtown». Ένα φιλμ, που το «πλημμυρίζει» η ροκ μουσική. Αισθαντική, ρομαντική και πρωτότυπη είναι η συγκεκριμένη ταινία. Δεν προσπαθεί να ωραιοποιήσει τα πράγματα, αλλά σκιαγραφεί ποιητικά από μόνη της, ένα πράγμα: Τη ζωή. Την ζωή, που δεν «κοστολογείται» με αριθμούς, αλλά μόνο από την αληθινή αγάπη. Κι είναι, μακάριοι, όσοι την βρίσκουν, την ψηλαφούν και δεν την προσπερνούν, για να ενδώσουν σε μία καριέρα ή στα ψεύτικα τερτίπια των «χαμογελαστών» σαλονιών. Την αίσθηση της απώλειας, που μπορεί να «γεννήσει» την δύναμη για ένα νέο ξεκίνημα. Δυναμικό, προσγειωμένο και πιο σοφό για όλους μας.

101 Ξέρετε ποια ατάκα, μου αρέσει περισσότερο; Αυτή, που έγραψε κάποτε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στις ιστορίες του κυρίου Κόϋνερ: «Ρώτησαν, λοιπόν, κάποτε τον κ. Κόϋνερ, γράφει ο Μπρεχτ: Μα τι κάνετε τώρα; Ετοιμάζομαι να κάνω το επόμενο λάθος μου». Η φράση ετούτη, μου ήρθε αμέσως στο μυαλό, όταν ξετυλιγόταν στην οθόνη η ιστορία του «Elizabethtown». Κάτι, γίνεται εκεί στις ΗΠΑ και πρέπει να το προσέξουμε παραπάνω. Κάποιοι άνθρωποι σκηνοθετούν ταινίες, που «μιλούν» για τα ανθρώπινα συναισθήματα με αποτέλεσμα να στέλνουν σημαντικά μηνύματα στον υπόλοιπο κόσμο. Πως η ζωή έχει κι άλλους παραμέτρους εκτός από την οποιαδήποτε επαγγελματική επιτυχία. Γιατί το σημαντικό είναι οι άνθρωποι, που είναι γύρω ή χάθηκαν για πάντα από δίπλα σου. Ο Orlando Bloom στον ρόλο του Drew Baylor μας «ταξιδεύει» στα στάδια, που βιώνει η ανθρώπινη προσωπικότητα, όταν χάνει αγαπημένα πρόσωπα και ανακαλύπτει πως η εφήμερη επιτυχία δεν αποτελεί αυτοσκοπό της ζωής. Η Kirsten Dunst ενσαρκώνει πειστικότατα την Clair, η οποία δεν φαντάζει τέλεια, αλλά κερδίζει την αληθινή αγάπη γιατί ξέρει να δίνει απλόχερα τα συναισθήματά της. Την παράσταση, όμως, «κλέβει για ακόμη μια φορά» η Susan Sarandon. Η γυναίκα κυριολεκτικά δεν παίζεται. «Αναβλύζει» τόσο συναίσθημα από μέσα της, που σε ταξιδεύει κυριολεκτικά στη μαγεία. Το στιγμιότυπο, που χορεύει στη σκηνή, θα μου μείνει ανεξίτηλα στη μνήμη. Δεν ξέρω, άλλη ηθοποιό, εκτός της Meryl Streep, που να μπορεί να σε γοητεύσει τόσο εύκολα παίζοντας την μάνα, την ερωμένη, την αδελφή, την εργαζόμενη, την μαχήτρια, την ανώνυμη ή την επώνυμη. Μια ταινία, λοιπόν, γεμάτη από την μαγεία και την δύναμη της ζωής. Και κάτι ακόμα: Αφεθείτε στους ροκ ρυθμούς, που «ντύνουν» μουσικά το φιλμ. Τότε θα καταλάβετε πως όλα μοιάζουν τόσο μακρινά, αλλά και τόσο κοντινά.

102 Δεν ξέρω πόσοι από εσάς είδαν την ταινία του Robert Zemeckis «Polar Express» με πρωταγωνιστή σε καρτούν τον ηθοποιό Tom Hanks στο κινηματογράφο ή στο βίντεο. Η ταινία εκπέμπει μία μαγεία και μία ανθρωπιά από μόνη της. Μιλά στην ουσία για όσα χάνουμε όλοι, όταν ενηλικιωνόμαστε. Πολλοί άνθρωποι, όμως, εξακολουθούν να μένουν παιδιά - με την καλή έννοια κι όταν μεγαλώσουν. Κάποιοι από αυτούς κρατούν τη μαγεία στη ψυχή τους κι αντιστέκονται στη σημερινή αλλοτρίωση. Γιατί το να αγαπάς τα Χριστούγεννα σε μετουσιώνει σαν άνθρωπο και σε ολοκληρώνει. Η ταινία μου θύμισε και κάτι άλλο: Πως όλοι «κουβαλάμε» την φαντασία των παιδικών χρόνων μας, αλλά δεν ξέρουμε πλέον να την εκφράσουμε με λόγια ή συναισθήματα. Γιατί οι σύγχρονες μεγαλουπόλεις μετέτρεψαν τους ανθρώπους σε μη κοινωνικά όντα. Σε υπάρξεις, που «κυνηγούν» την εφήμερη επιτυχία, ξεχνώντας ότι η ευτυχία βρίσκεται στις απλές και μικρούτσικες στιγμές. Κάποτε μιλούσα με ένα λογοτέχνη, ο οποίος μου παρουσίασε τα 100 βραβεία του σαν να ήταν τα μεγαλύτερα τρόπαια μίας ζωής. Με ρώτησε, μάλιστα, τι θεωρούσα ο ίδιος τότε ως τη μεγαλύτερη στιγμή της διαδρομής μου. «Τον δρόμο με τα μεγάλα δέντρα», απάντησα κι εκείνος με κοίταξε περίεργα. Ο άνθρωπος δεν μπορούσε να καταλάβει πως ένας χωματόδρομος των Σερρών αποτελούσε μέχρι τότε την πιο μεγαλύτερη στιγμή της ζωής μου. Αυτό αφηγείται και το φιλμ του Robert Zemeckis.

103 Όλοι έχουμε «καλά κρυμμένη» την φαντασία των παιδικών χρόνων μας, αλλά λίγοι κατορθώνουμε σήμερα να την εκφράσουμε. Κανείς φυσικά δεν μπορεί να φανταστεί ένα τρένο, που να πηγαίνει στο Βόρειο Πόλο. Μα, η ταινία δεν αναφέρεται κυριολεκτικά στη χώρα του αρκτικού κύκλου, αλλά αναδεικνύει τον κόσμο των «παγωμένων ψυχών». Τον κόσμο αυτών των ανθρώπων, που δεν μπορούν να φανταστούν μία ιστορία με το μυαλό τους και να βρεθούν σε κόσμους μαγικούς. Γιατί νομίζετε πως τα παραμύθια «πιάνουν» και στους μεγάλους; Μα, γιατί τους θυμίζουν την χαμένη παιδικότητά τους και την φαντασία της δημιουργικής σκέψης, που είχαμε όλοι κάποτε. Κάθε χρόνο, ετούτες τις ημέρες, δεν ξεχνώ να δω ταινίες, που να με γυρίσουν πίσω. Εκεί στο δρόμο με τα μεγάλα δέντρα, όπου διάβασα για πρώτη φορά το μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν: «Από τη Γη στη Σελήνη», που αποτέλεσε το έναυσμα για να ασχοληθώ με τη συγγραφή κειμένων. Η ταινία του Robert Zemeckis είναι ένα «διαμαντάκι» ανθρωπιάς στον αδυσώπητο κόσμο μας, ο οποίος συνεχίζει να μας εκπλήσσει. Όσο για τον Tom Hanks μου θυμίζει ένα μεγάλο παιδί, που μπορεί να ερμηνεύσει τα πάντα. Κι αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο χάρισμα. Αναμένω με αγωνία να τον απολαύσω και στους «Κώδικες του Ντα Βίντσι». Προς το παρόν, σήμερα το βράδυ θα απολαύσουμε τηλεοπτικώς το μιούζικαλ «Annie». Η αληθινή μαγεία της παιδικότητας ας έλθει δίπλα σας.

104 Πολύ ντόρος έγινε το 2009 για την ταινία «Avatar» του James Cameron την οποία δεν μπόρεσα να απολαύσω στην μεγάλη οθόνη λόγω δουλειάς κι έτσι την είδα πρόσφατα στο DVD player του σπιτιού μου. Μία ταινία, που ομολογουμένως έχει φανταστικά γραφικά κι εφέ, αλλά φαίνεται ότι απέχει πάρα πολύ από τις προηγούμενες δημιουργίες του James Cameron σκηνοθετικά, αλλά και στο επίπεδο του σεναρίου. Όσο για τις ερμηνείες: Οι ηθοποιοί εμφανίζονται ως διεκπεραιωτές των ρόλων, που ενσαρκώνουν, ενώ λείπει η αίσθηση της συγκίνησης ή του σασπένς, που εμφανιζόταν στα προηγούμενα φιλμ του σπουδαίου σκηνοθέτη. Το σενάριο είναι επίπεδο, δεν αποφεύγει τα τετριμμένα κλισέ και δεν προσφέρει καμία έκπληξη στον θεατή. Ωστόσο, στέλνει απλά κι κωδικοποιημένα μηνύματα, τα οποία οφείλει να έχει μια ταινία, που σέβεται τον εαυτό της. Τα απλά μηνύματα είναι πως η οποιαδήποτε γη αποτελεί ένα ζωντανό οργανισμό, τον οποίο οφείλουμε όλοι να προστατεύουμε κι όχι να δρούμε σαν κατακτητές ή εκμεταλλευτές του υπέργειου- υπόγειου ορυκτού ή μη πλούτου του. Ο James Cameron μας λέει και κάτι άλλο πως όλοι οι πολιτισμοί θα πρέπει να γίνουν από εμάς σεβαστοί με την διαφορετικότητά τους, ειδάλλως ελλοχεύει η ήττα για όσους νομίζουν ότι μόνο με την τεχνολογική υπεροχή κερδίζονται τα πάντα. Το κωδικοποιημένο μήνυμα, που στέλνει το φιλμ, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού υπονοεί ότι η οποιαδήποτε στρατιωτική μηχανή μπορεί να νικηθεί, εφόσον οι άνθρωποι ή και η ίδια η φύση κατορθώσουν να δημιουργήσουν τα δικά τους δίκτυα. Δεν την βρίσκετε, αλήθεια, μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική γωνία;

105 Γιατί απέναντι στη λογική των αριθμών ή των μηχανών φαίνεται ότι ο άνθρωπος μπορεί να παρατάξει την δημιουργία δικτύων με συγκεκριμένη άποψη, θέση και συγκροτημένη δράση για τα τεκταινόμενα στην υδρόγειο. Το φιλμ κρύβει κι ένα άλλο κωδικοποιημένο μήνυμα ότι ο άνθρωπος θα μπορέσει όσο του το επιτρέπει η φύση του- να περάσει σε ένα άλλο νοητικό στάδιο, πράγμα που θα σημάνει μια νέα περίοδο για την ανθρωπότητα. Πάντως, το σενάριο είναι κοινότυπο και πολλά σημεία του φημίζουν μια άλλη κινηματογραφική ταινία, την «Dinotopia», από την οποία δανείστηκε πολλά στοιχεία η ιστορία του φιλμ. Η ταινία βλέπεται ευχάριστα χάρις στα υπέροχα εφέ και γραφικά της, που αποτελούν το δυνατό της σημείο. Ίσως, για αυτό το λόγο επιβραβεύτηκε με τόσο μεγάλες εισπράξεις ανά την υφήλιο. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα φιλμ, που δημιουργήθηκε, για να περάσουν ευχάριστες στιγμές όσοι από τους σινεφίλ αγαπούν την επιστημονική φαντασία, τη δράση και την περιπέτεια. Κατά τ άλλα, αν και μας αρέσει προσωπικά αυτό το είδος των ταινιών, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι άξιζε τις τόσες υποψηφιότητες για Oscar, αφού μπροστά στην «2001: Οδύσσεια του διαστήματος» του Stanley Kubrick μοιάζει σαν μικρός νάνος

106 Με τις ταινίες «ταξιδεύω» σε άλλους τόπους. Μάλιστα, πολλές φορές βλέποντας μία ταινία πήρα πολλές σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή μου ή έβαλα σε μία τάξη τις σκέψεις μου. Ο κινηματογράφος, λοιπόν, είναι μία από τις ενασχολήσεις ή τα χόμπι μου, που μπόρεσα να τα μετατρέψω σε επάγγελμα, όταν πρωτοπήγα στην «Απογευματινή» και ασχολήθηκα για πρώτη φορά ως ρεπόρτερ με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Όπως ο Όμηρος τα είπε όλα με την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, έτσι θαρρώ πως οι σκηνοθέτες, Σεργκέι Αϊζενστάιν και Ντέιβιντ Ουόρκ Γκρίφιθ μαζί με τον Τσάρλι Τσάπλιν αποτελούν τη «Βίβλο» του σινεμά. Είναι οι άνθρωποι, οι οποίοι με το διαλεκτικό μοντάζ, σε καιρούς χαλεπούς, έβαλαν τη βάση της έβδομης τέχνης. Προσωπικά, από τις ταινίες των τριών αυτών αξεπέραστων δημιουργών έμαθα πολλά, που με βοήθησαν πολύ μετέπειτα και στη ζωή μου. Πολλοί πηγαίνουν σε ταινίες και δεν κοιτούν να δουν τα μηνύματα, που κρύβονται πίσω από τις κινηματογραφικές εικόνες. Οι ψαγμένοι, όμως, βλέπουν άλλα πράγματα. Σινεμά, κατ εμέ, σημαίνει απλότητα κι.όχι απλούστευση. Σημαίνει δύναμη της εικόνας κι όχι πολύπλοκες σημειολογικές έννοιες. Ο Ιάπωνας σκηνοθέτης, Akira Kurosawa άλλωστε, στο φιλμ «Όνειρα» είχε μιλήσει για την απλότητα, που θα πρέπει να διέπει τη ζωή μας. Από την άλλη πλευρά, ο Stanley Kubrick μας παρουσίασε την απεραντοσύνη του σύμπαντος και της επιστημονικής σκέψης στην «Οδύσσεια του Διαστήματος 2001».

107 Οι Jules Dassin και Μιχάλης Κακογιάννης παρουσίασαν την Ελλάδα του σήμερα, που βαδίζει επάνω στα χνάρια του χθες. Οι «Μοντέρνοι Καιροί» του Τσάρλι Τσάπλιν -ακόμα φαίνεται ότι μου αγγίζουν την καρδιά, επειδή αναφέρονται στην αυτοματοποίηση της σύγχρονης ζωής. Ο Krysztof Kieslowski με την «Μπλε Ταινία», μου δίδαξε πως η αγάπη είναι αιώνια, άφθαρτη και παντοτινή. Από τον Steven Spielberg έμαθα τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασίας, αλλά και με το «Μόναχο» του ιδίου έμαθα πως η βία οδηγεί σε αδιέξοδα. Δεν ξέρω, πόσοι σημερινοί γονείς έχουν δείξει τις ταινίες του Johnny Weissmuller ως Tarzan στα παιδιά τους. Ίσως, αυτές τις ταινίες θα έπρεπε να τις δουν όλα τα παιδιά, για να μάθουν τι σημαίνει πραγματική γενναιότητα και αγάπη προς τη φύση. Οι Ντέιβιντ Ουόρκ Γκρίφιθ και Σεργκέι Αϊζενστάιν μου έμαθαν με τη «Γέννηση ενός Έθνους» και το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» πως ο άνθρωπος γιγαντώνεται στις δύσκολες καταστάσεις. Ο Federico Fellini με έβαλε σε ένα κόσμο «μαγικό» και με το «Λα Στράντα» κατάλαβα πως η κάθε ζωή έστω κι μιας γελωτοποιού του δρόμου- έχει αξία. Από τη «Μελωδία της Ευτυχίας» συνειδητοποίησα πως οι άνθρωποι θα πρέπει να κάνουν τις επιλογές τους και να τραγουδούν ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής τους. Αν με ρωτήσετε μονάχα, ποια εικόνα συγκρατώ βαθιά μέσα στη ψυχή μου. Μία, θα σας απαντήσω: Το χαμόγελο του Σαρλό μπροστά στην αγάπη, που με περίσσιο τρόπο έδωσε, χωρίς να περιμένει ανταπόδοση

108 Ποίημα! Το ντοκιμαντέρ του Στέφαν Χάουπτ «Ένα τραγούδι για τον Αργύρη» (διάρκειας 105 λεπτών- παραγωγή Ελβετία- βραβείο Κοινού ΕΡΤ-3 στο 9 ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης Εικόνες του 21 ου Αιώνα ) θα πρέπει να το δουν όλοι οι Έλληνες. Ο λόγος είναι ότι το φιλμ αποτελεί μάθημα πραγματικής ιστορίας. Ένα μάθημα, το οποίο δεν θα ξεχάσει κανείς άνθρωπος όσα χρόνια κι αν περάσουν, όταν δει το φιλμ. Γιατί όλα που αναφέρονται στο φιλμ είναι ζώσα ιστορία. Είναι η μνήμη και η ιστορία αυτού του τόπου. Είναι τα δάκρυα ενός αγοριού, ηλικίας 3,5 ετών, το οποίο είδε να κατακρεουργούνται οι γονείς στο ολοκαύτωμα του Διστόμου από τους Ναζί. Η διήγηση του αγοριού και ενηλικιωμένου τώρα, Αργύρη Σφουντούρη «σπάει πραγματικά κόκαλα». Ο ίδιος αφηγείται πως σε ηλικία μόλις 3,5 ετών έχασε μέσα σε λίγες ώρες και 30 ακόμα συγγενείς του. Η διήγηση του αγοριού εξεγείρει συνειδήσεις και μαθαίνει σε όλους τους νέους τι σημαίνει Ελλάδα και γαλανόλευκη. Ο ίδιος επέλεξε να μη συμβιβαστεί συναισθηματικά με τον πόνο. Και καλά έκανε. Τέτοιες καταστροφές, όπως είναι το ολοκαύτωμα του Διστόμου, δεν παραγράφονται. Μένουν εκεί χαραγμένες στην ιστορία της ανθρωπότητας και ενίοτε μας θυμίζουν ότι η Ελλάδα πέρασε από πόνο, αγωνία και καταστροφή για να γίνει αυτό, που είναι σήμερα. Η ιστορία του Αργύρη Σφουντούρη μου ξύπνησε μνήμες. Γιατί η ιστορία αυτού του ανθρώπου είναι κομμάτι της ψυχής μας. Αποτελεί ένα κομμάτι της καρδιάς μας. Η εξιστόρηση μου θύμισε το γεγονός πως όσοι διαπράττουν τα εγκλήματα πολέμου προσπαθούν να τα κρύψουν πίσω από λέξεις περί καθηκόντων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Όχι σήμερα δεν θα είμαι «γλυκανάλατος». Γιατί κάποια πράγματα δεν θα πρέπει να ξεχαστούν κι ούτε να ριχτούν στη λήθη, όπως επιτάσσουν κάποιοι εστέτ της διανόησης.

109 Ετούτος ο τόπος έχει γράψει εποποιίες και έχει παλέψει για την ειρήνη. Έχει προσφέρει πολλά και δίνει ακόμα περισσότερα σήμερα στην ανθρωπότητα. Κάποιοι λένε να ξεχάσουμε. Όχι δεν μπορώ να ξεχάσω. Δεν θέλω να ξεχάσω, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η καρδιά μου είναι γεμάτη από μίσος. Παραδείγματος χάριν, δε γίνεται να ξεχάσω το Δίστομο ή το Χορτιάτη. Δεν γίνεται να ξεχάσω τα σοκάκια των Σερρών. Δεν γίνεται να ξεχάσω τον παππού Αντρέα και τη γιαγιά- Ελπίδα. Δεν γίνεται να ξεχάσω τα κρεματόρια της κάθε αυγής. Ο Αργύρης Σφουντούρης μου τα θύμισε όλα αυτά. Και μου θύμισε κάτι περισσότερο: Ότι δίπλα μας ζουν άνθρωποι πραγματικοί τιτάνες, που μπροστά τους οι εστέτ ομοιάζουν σαν μικροί κοριοί, όπως θα έλεγε και ο Vladimir Mayakovsky. Ένα μόνο ξέρω πως αυτή η ταινία θα πρέπει να παιχθεί σαν μάθημα ιστορίας σε όλα τα σχολεία και τα πανεπιστήμια της χώρας, Για να μάθουν τα κορίτσια και τα αγόρια από ποια μάνα γη κατάγονται. Όσο για τον Αργύρη: Νομίζω πως τέτοιοι άνθρωποι θα πρέπει να αποτελούν τα πραγματικά ινδάλματα για τη νεολαία. Γιατί το ορφανό αυτό αγόρι είναι το σύμβολο μιας ιστορίας που γράφτηκε με αίμα, πόνο, δημιουργία και άκρατη θέληση.

110 Όταν τα φώτα σβήνουν στην αίθουσα, τότε το «ταξίδι» αρχίζει. Στην οθόνη εμφανίζονται οι σταρ του σινεμά. Τότε όλοι γελάμε, κλαίμε, τρομάζουμε, ενθουσιαζόμαστε, εξεγειρόμαστε και χειροκροτούμε. Άλλοτε, «βγαίνουμε» χαρούμενοι από την αίθουσα κι άλλοτε εξερχόμαστε λυπημένοι από αυτήν. Λίγες είναι οι φορές, που νιώθουμε όλοι πως χάσαμε την ώρα μας αφού επιλέξαμε να δούμε μία «πατάτα», όπως χαρακτηρίζουμε οι σινεφίλ τις ταινίες, που δεν μας γοήτευσαν. Τα όνειρα, βλέπετε, ενίοτε δημιουργούνται από τα καρέ. Από την νόηση τολμηρών ανθρώπων, που βλέπουν την κίνηση της ζωής πίσω από εικόνες, λέξεις και πρόσωπα. Οραματιστών, που προφητεύουν τα μελλούμενα και αισθάνονται τις υπόγειες διαδρομές των διάφορων ιδεολογικών- κοινωνικών ρευμάτων. Αυτών, που δεν βλέπουν πολλές φορές τις ταινίες ως εμπόρευμα και βάζουν «ενέχυρα» ακόμα και τα σπίτια τους, ώστε να «προχωρήσουν» τα όνειρα. Γιατί μην νομίζετε πως όλοι οι κινηματογραφιστές ζουν σε κοσμικά σαλόνια ή σε φωτεινές σάλες, αλλά υπάρχουν κι εκείνοι, που πληρώνουν το «κόστος». Το «κόστος» το να είναι ελεύθεροι, ώστε να κάνουν σινεμά με τους δικούς τους όρους. Όχι, πως οι άλλοι κινηματογραφιστές δεν είναι ικανοί. Τουναντίον κι εκείνοι δίνουν αληθινά «διαμάντια», που μένουν αθάνατα στην ιστορία της έβδομης τέχνης.

111 Μα και ο κινηματογράφος είναι η αντανάκλαση της ίδιας της ζωής. Με πληβείους, πατρικίους, πλούσιους, φτωχούς, ευνοημένους, παρεξηγημένους, ριγμένους, δημιουργούς, ταλαντούχους και κυνηγούς των εικόνων, που συνυπάρχουν μέσα στην οικογένεια του σινεμά. Για τους πραγματικούς σινεφίλ δεν έχει σημασία εάν το φιλμ, που θα δουν, είναι πολιτικό, κοινωνικό, δράμα, κωμωδία, μελόδραμα, περιπέτεια, θρίλερ, επιστημονικής φαντασίας. Γι αυτούς σημασία έχει να «ταξιδεύουν», να σκέφτονται, να δακρύζουν και να γίνονται καλύτεροι άνθρωποι μέσω του σινεμά. Κάποτε ένας μεγάλος κινηματογραφιστής είπε πως «δεν ελπίζει ότι οι ταινίες του θα αλλάξουν τον κόσμο». Κι όμως οι σινεφίλ λένε ότι τα φιλμ αλλάζουν τον κόσμο γιατί επηρεάζουν συνειδήσεις. Τα φιλμ διαμορφώνουν απόψεις και δίνουν ενίοτε τις κρυφές όψεις της ζωής. Παλαιότερα για παράδειγμα- θα φαινόταν τρελό σε πολλούς ότι ο κόσμος θα ζούσε οικολογικές ή καιρικές καταστροφές. Έβλεπαν τις ταινίες του Χόλυγουντ και νόμιζαν ότι όλα αυτά δεν τους αφορούν. Και να που ήρθε το τσουνάμι στην Νοτιανατολική Ασία. Και να που «χτύπησε» ο καταστροφικός τυφώνας στις ΗΠΑ. Τότε εκείνοι θυμήθηκαν τις συγκεκριμένες ταινίες, αλλά μόνο οι σινεφίλ δεν είχαν σνομπάρει αυτά τα φιλμ. Στις συζητήσεις έλεγαν πάντα πως ο κινηματογράφος είναι ο καθρέπτης της ζωής. Το σινεμά είναι σαν τα «Όνειρα» του παππού Kurosawa, που μας προειδοποίησε ότι η μαγεία των απλών πραγμάτων «φαντάζει» σαν το καθάριο νεράκι της πηγής. Είναι σαν τα καρέ του Jean-Luc Godard, του François Truffaut, του Bernardo Bertolucci, του Federico Fellini του Steven Spielberg, του James Cameron, του Θεόδωρου Αγγελόπουλου, του Τάσου Μπουλμέτη και του Μιχάλη Κακογιάννη. Είναι σαν την κραυγή του Θανάση Βέγγου: «Άνθρωποι μου!».

112 Μία φίλη του «Τυπολόγου», η Αλίντα μου έγραψε ένα μήνυμα, στο οποίο αναφέρεται σε πολύ σημαντικά πράγματα για την ταινία του John Carpenter, «Ομίχλη» (1979). Δράττω την ευκαιρία, να σας μεταφέρω κάποιες από τις σκέψεις της, διότι νομίζω πως αφορούν κι άλλους φίλους του «Τυπολόγου» κι όχι μόνο. «Τέτοιες «σιωπηλές» ταινίες, που από την αρχή τους σε βάζουν σε έναν μεταφυσικό τρόμο και μια μελαγχολία χωρίς περιττά καραγκιοζιλίκια και σε βάζουν σε ΣΚΕΨΗ είναι η «Carrie», το «Pet semetary»,το «the Thing» με τον Kurt Vogel Russel και το εξαίσιο «Dream demon» του Harley Cokeliss! Υπόκωφες ταινίες, αν με καταλαβαίνετε... Η σημερινή εποχή όχι μόνον έχει να επιδείξει ένα απίστευτο χάλι, αλλά θέλει να ξεφτιλίζει το παρελθόν και να βασίζεται ΣΤΗ ΑΓΝΟΙΑ ΤΩΝ ΝΕΟΤΕΡΩΝ ΓΕΝΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΥΠΗΡΞΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΑΥΤΕΣ. Π.χ. το ριμέικ της Ομίχλης είναι για τα σκουπίδια ο ίδιος ο Κάρπεντερ, όμως λέει ότι είναι κλάσεις ανώτερο από το πρωτότυπο γιατί συν τοις άλλοις έχει σύγχρονα κι εντυπωσιακότερα εφέ!!», έγραψε μεταξύ άλλων η Αλίντα. Η φίλη του «Τυπολόγου» έχει δίκιο σε αυτό, που γράφει σχετικά με την άποψη, που εκφράζει μία μερίδα της νεότερης γενιάς των κινηματογραφόφιλων, η οποία δεν γαλουχήθηκε μέσα από συλλογικές ή άλλες διαδικασίες. Η μανία, που έχουν κάποιοι (όχι μόνο νεαρής ηλικίας) για το γκρέμισμα του παρελθόντος παίρνει μία μορφή «χιονοστιβάδας» στην εποχή μας. Κάποιοι θέλουν να αντικαταστήσουν το παρελθόν με το κάτι άλλο. Αυτό δείχνει πιθανότατα πως κάποιοι- κάποιες μπορεί να έχουν χάσει την επαφή με το όνειρο. Ευτυχώς υπάρχουν ακόμα και άνθρωποι, οι οποίοι εξακολουθούν να μαγεύονται από «υπόκωφες» ταινίες, καθώς και να ψάχνουν για τα κρυφά νοήματα πίσω από την κίνηση της κινηματογραφικής κάμερας.

113 Παραδείγματος χάριν, το «The Thing» μιλά για την αποδοχή του διαφορετικού από κάθε νοήμονα ζωή. Από την άλλη πλευρά, γυρίστηκαν και πολύ παλαιότερα ταινίες, που αναφερόταν σε πανανθρώπινα ιδανικά. Τέτοιες ταινίες νομίζω πως είναι η «Γέννηση ενός έθνους» του David Wark Griffith, και το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» του Σεργκέι Αϊζενστάιν. Ας επανέλθουμε, όμως, στον John Carpenter, ο οποίος θεωρήθηκε σαν ένας από τους πιο πολιτικούς σκηνοθέτες της έβδομης τέχνης. Ίσως, όταν έκανε την «Ομίχλη» να είχε στο νου του και τα καθ υμάς σχετικά με την 21 η Απριλίου. Ίσως, όμως, να είναι και μια απλή σύμπτωση πως ο Houseman αναφέρεται στη συγκεκριμένη ημερομηνία. Προσωπικά, δεν νομίζω πως είναι μία απλή σύμπτωση η αναφορά αυτή. Ο Carpenter με κάποιο τρόπο ήθελε να δώσει έτσι και μία τέτοια «χροιά» στη ταινία του. Να μιλήσει, δηλαδή, και για την πολιτική «Ομίχλη» της Ελλάδας. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι: Συγκαταλέγεται στην ομάδα των σκηνοθετών, που μίλησαν υπογείως για μία πλευρά της αληθινής ιστορίας των αποίκων της Αμερικανικής Ηπείρου. Ωστόσο, νομίζω πως κάποιοι- ες θα θελήσουν να εμβαθύνουν περισσότερο και σε μία άλλη ταινία, που γύρισε πρόσφατα ο George Lucas. Αναφέρομαι στην ταινία «Η Εκδίκηση των Σιθ», η οποία εμπεριέχει σαφείς αναφορές και ομοιότητες με τα πρώτα έργα του Carpenter. Κι όσοι θέλουν να δουν και κάτι παραπάνω για τα «ρεύματα» του πλανήτη μπορούν να ανατρέξουν στην «Αβάσταχτη Ελαφρότητα του Είναι» του Philip Kaufman ή να δουν την «Οδύσσεια του διαστήματος» του Stanley Kubrick. Τώρα πως συνδέονται όλα αυτά με τον Carpenter! Χμ, νομίζω πως εάν θέλει να ψάξει ο κινηματογραφόφιλος θα το βρει.

114 Στα απλά έργα μπορείς να βρεις «αστραφτερά» διαμάντια. Ένα τέτοιο έργο είναι και το φιλμ του Θοδωρή Αθερίδη «Μία Μέλισσα τον Αύγουστο», που βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο. Πρόκειται για ένα φιλμ, το οποίο μιλά στην ουσία για όλη τη φιλοσοφία της ζωής: Τον έρωτα, το θάνατο και για την πραγματική αγάπη. Εάν νομίσετε πως το συγκεκριμένο φιλμ είναι μία απλή κωμωδία, τότε ενδεχομένως μπορεί να «οδηγηθείτε» σε λάθος ατραπούς. Πολλοί άνθρωποι κάνουν συμβιβασμούς στη ζωή τους ή συμβιβάζονται με το λίγο παρά με το αληθινό. Ενίοτε κρύβουν τον πραγματικό εαυτό τους και γίνονται διχασμένες προσωπικότητες. Προσφεύγουν τότε στον άλλο εαυτό τους για να ισορροπήσουν. Σε αυτόν τον «χοντρό» ή τον υποχόνδριο τύπο, που κρύβουν μέσα τους. Μάλιστα, οι ίδιοι άνθρωποι δεν κόβουν τα δεσμά τους με την άλλη πλευρά του εαυτού τους, γιατί φοβούνται πως δεν θα επιπλεύσουν στην άγρια και παγωμένη θάλασσα της ζωής. Γι αυτό το λόγο, τα ίδια άτομα υποκρίνονται και δεν μπορούν να χαρούν τις στιγμές της ζωής. Τίποτα στη ζωή για ορισμένους, δεν είναι αυτό που δείχνουν. Και κρύβουν τον πραγματικό εαυτό τους μέσα σε μία επίφαση σοβαρότητας ή σοβαροφάνειας, καθώς και υποκρισίας. Για όλα αυτά και όχι μόνο «μιλά» το φιλμ «Μία Μέλισσα τον Αύγουστο», που φαίνεται ότι έπιασε τον παλμό του νεοέλληνα. Η συγκεκριμένη ταινία, όμως, απέδειξε και κάτι άλλο. Δεν χρειάζεται κανείς να γυρίσει αργόσυρτες σκηνές με μακρινά πλάνα χαμένα μέσα στην ομίχλη και να γράψει σενάρια βασιζόμενα στην ιστορία του παρελθόντος.

115 Χρειάζεται μόνο να γυρίσει απλές και καθημερινές σκηνές, χωρίς περισπούδαστα πλάνα, καθώς και να έχει μία απλή ξεκάθαρη τοποθέτηση για το σήμερα. Το εύρημα της μέλισσας για τον Θοδωρή Αθερίδη ίσως να αποτέλεσε τη καλύτερη στιγμή της δημιουργίας του. Το σενάριο και οι διάλογοι είναι στρωτοί, ενώ αποδίδονται στην καθομιλουμένη. Αυτό προσθέτει αμεσότητα στην ταινία και κερδίζει αμέσως τον θεατή. Ο ήχος, επιπλέον, είναι θαυμάσιος, κάτι που δεν είχαν ή δεν διαθέτουν ακόμη και σήμερα πολλές Ελληνικές παραγωγές. Η μέλισσα, λοιπόν, πετάει και αποτελεί την αφορμή για να εμφανιστεί η αλλεργία, που μπορεί να κρύβει ο κάθε άνθρωπος. Μία αλλεργία που τον «οδηγεί» να γίνει παχύσαρκος, να βολευτεί και να μην διεκδικήσει ότι θέλει στη ζωή. Από την άλλη, τι άραγε να σημαίνει η παρουσία του δικηγόρου στο νησί; Μήπως τάχα συμβολίζει όλους αυτούς, που φτιάχνουν την ζωή μέσα από νομικούς ορισμούς. Αυτούς, που δεν μπορούν ν αντιληφθούν ότι το μέγιστο θαύμα στη ζωή και στη σχέση δύο ανθρώπων είναι αυτό της γέννησης, που φέρνει ένα δα τόσο πλασματάκι σε ετούτο τον κόσμο για να «ταξιδέψει» τη δική του πορεία. Ο Θοδωρής «κολύμπησε» πολύ βαθιά. Εκεί, όπου βρίσκεται το «ανοικτό» κρύο πέλαγος. Εκεί, όπου μόνο οι δεινοί κολυμβητές της ζωής επιβιώνουν.

116 Ωραία ιδέα! Η ταινία «Μία Νύχτα στο Μουσείο» με πρωταγωνιστή τον Ben Stiller μπορεί φαίνεται ότι είναι μία ξεκαρδιστική κωμωδία, που απευθύνεται κυρίως σε παιδιά, αλλά το έργο αυτό «βάζει επί τάπητος» το θέμα της μορφωτικής διαπαιδαγώγησης των μικρών σε ηλικία θεατών! Τι διηγείται η ιστορία: Ένας άνδρας μπροστά στην προοπτική να χάσει το γιό του αναλαμβάνει φύλακας στο Μουσείο, όπου τη νύχτα ζωντανεύουν τα πάντα από τον Αττίλα, τον Ρούζβελτ, τους Ρωμαίους στρατιώτες και μέχρι τα αγάλματα του νησιού του Πάσχα! Το σενάριο, αν και αφελές, «τρέχει σαν νεράκι» και τα καταιγιστικά gags διαδέχονται το ένα μετά το άλλο! Φυσικά, η ταινία δεν θα ήταν δυνατό να διεκδικήσει μια θέση στα κινηματογραφικά βραβεία Oscar, αλλά νομίζω πως πετυχαίνει καίρια στον στόχο της. Ένας στόχος, που δεν είναι άλλος από τα παιδιά, αλλά και οι μεγάλοι να αρχίσουν να επισκέπτονται τα Μουσεία, καθώς και να αγαπήσουν την ιστορία. Στην εποχή του internet,. της επερχόμενης εμφάνισης της δια-δραστικής εμφάνισης του τριπλού φαινόμενου ( τηλέφωνο- διαδίκτυο- τηλεόραση από το πακέτο μίας υπηρεσίας ) και του ηλεκτρονικού χαρτιού φαίνεται πως οι Αμερικανοί βρήκαν ένα πολύ ωραίο τρόπο να διαφημίσουν τα μουσεία τους!

117 Ο απώτερος στόχος της ταινίας είναι τα παιδιά να αγαπήσουν τα Μουσεία, αλλά και την Ιστορία( έστω μέσω μίας παράφρασής της). Πιστεύω πως αυτό επιτυγχάνεται στο συγκεκριμένο φιλμ, το οποίο μπορώ να το χαρακτηρίσω ως «χαριτωμένο, απλό και πολύ έξυπνο στη σύλληψή του». Φανταστείτε, τώρα πως η ίδια ιστορία θα μπορούσε κάλλιστα να είχε γυριστεί και στην Ελλάδα ή να είχε αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τους εγχώριους σκηνοθέτες. Από Μουσεία τουλάχιστον η Ελλάδα αν και δεν έχει! Φανταστείτε, μία ταινία, στην οποία θα ζωντανεύουν ο Περικλής, ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Μακρυγιάννης, ο Αδαμάντιος Κοραής και ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μέσα σε ένα μουσείο. Τι ωραία θα ήταν! Δυστυχώς, αυτό δεν θαρρώ πως θα γίνει λίαν προσεχώς, γιατί μία τέτοια σύλληψη χρειάζεται και τα ανάλογα κεφάλαια. Αφήστε και τις συζητήσεις, που θα «άνοιγαν» οι κάθε είδους πολυπράγμονες για το εάν η παραγωγή μίας τέτοιας είναι πρέπουσα ή όχι με την ιστορία. Πάντως, θα συνιστούσα σε γονείς ή μη να πάρουν τα παιδάκια και τα ανιψάκια τους στον κινηματογράφο για να δουν την ταινία «Μία Νύχτα στο Μουσείο». Θα κερδίσουν πολλά και οι ίδιοι, αφού θα συνειδητοποιήσουν πιθανότατα ότι μία απλή ιδέα μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ευχάριστο φιλμ και κατά συνέπεια σε ένα ευχάριστο μάθημα διαπαιδαγώγησης. Όσο για τον Ben Stiller πιστεύω πως είναι έτοιμος να περάσει και σε δραματικούς ρόλους. Άλλωστε, πολύ καλοί κωμικοί αναδείχθηκαν σε μεγάλους κι αξεπέραστους ηθοποιούς. Το ίδιο νομίζω πως θα συμβεί και στον Μπεν. Κατά τα άλλα, θα ήταν μία ωραία ιδέα να επισκεφθούμε όλοι το μουσείο ή τους μουσειακούς χώρους, που λειτουργούν στην πόλη, όπου ζει ο καθένας μας.

118 Ο «Σκοτεινός Ιππότης» του Christopher Nolan είναι μια βαθιά πολιτική ταινία. Ένα φιλμ, που αναφέρεται σημειολογικά στη ζοφερή περίοδο, που διανύει σήμερα η ανθρωπότητα. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για ένα έργο, που απευθύνεται στα παιδιά. Κατά τον Christopher Nolan, σήμερα κυριαρχεί το γκρίζο. Οι γραμμές είναι δυσδιάκριτες και τα όρια μεταξύ του καλού και του κακού βρίσκονται στην κόψη του «ξυραφιού». Ο δικός του Batman, που τον ενσαρκώνει ο Christian Bale παρουσιάζεται ως ένας αντιήρωας, που θα «φορτωθεί» τα πάντα για να δώσει - έστω ένα ψευδεπίγραφο- πρότυπο στους μέσους πολίτες, ώστε αυτοί να έχουν να «πιαστούν» (;) από κάπου ή κάτι. Ο αντιήρωας ξέρει πως θα κυνηγηθεί από τους εκπροσώπους του νόμου και το πράττει αυτό συνειδητά, γιατί γνωρίζει πολύ καλά πως ο κόσμος δεν μπορεί να δεχθεί τις υπερβάσεις. Τους δίνει, λοιπόν, ένα πρότυπο αναφοράς: Ένα ψευδεπίγραφο νεκρό ήρωα. Ο ίδιος, όμως, θα τεθεί στην παρανομία (αν και ζει στη κορυφή του οικονομικού συστήματος), αδιαφορώντας για τον εαυτό του, γιατί νοιάζεται για τους ανθρώπους. Γιατί ως άνθρωπος γνωρίζει πολύ καλά πως η μάζα τρέχει γύρω από πρόσωπα, γιατί το μέσο άτομο αδυνατεί να πιστέψει στις επιμέρους δυνατότητές του.

119 Κάθε επιλογή, έχει και το ανάλογο κόστος μας λέει ο Christopher Nolan. Μόνο, που οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται να επιλέξουν οι ίδιοι τον δρόμο τους και ταυτίζονται με ένα πρόσωπο, το οποίο ηρωοποιούν, ώστε αυτό να αποτελέσει το φωτεινό παράδειγμα ή να τους βγάλει από τη κρίση. Δεν γνωρίζουν, λοιπόν, οι άνθρωποι τη δύναμη του φωτός και μένουν ενίοτε στο γκρίζο. Εκεί ακολουθούν ψευδεπίγραφα πρότυπα, ενώ οι πραγματικοί ήρωες μένουν στην αφάνεια. Μέσα στο δρόμο αυτό θα υπάρξουν και οι απώλειες των αθώων, που πραγματικά πονάνε. Τα δάκρυα θα τρέξουν και κάποιοι θα γοητευτούν από την άλλη πλευρά. Θα περάσουν την λεπτή κόκκινη γραμμή, νομίζοντας ότι με την εκδίκηση πράττουν το καλό. Αυτοί οι άνθρωποι κάνουν, όμως, το μεγάλο λάθος κι αφού θα ζήσουν τη μεγάλη αυταπάτη και θα συντρίβουνε. Μάλιστα, θα αφήσουν πίσω αποκαΐδια και έναν κόσμο, που θα ψάξει πάλι για το νέο ψευδεπίγραφο πρότυπο. Μέσα σε όλα αυτά εμφανίζεται και η αποτρόπαια εικόνα του Joker, τον οποίο ενσάρκωσε καταπληκτικά ο μακαρίτης ο Heath Ledger. Δεν ξέρω, άλλον ηθοποιό, που να χάθηκε τόσο πολύ στους δρόμους της παράνοιας και να το πλήρωσε με την ίδια του τη ζωή- για να δείξει ότι το κακό είναι ταυτισμένο με το χάος, έχει τη δική του «λογική», καθώς και θέλει να τα υποτάξει όλα. Οι παρανοϊκοί αυτοί άνθρωποι, κατά την ερμηνεία του Heath Ledger, ξέρουν πολύ καλά το τι θέλουν και πώς να το πετύχουν. Επιθυμούν, μάλιστα, η παράνοιά τους να γίνει το στάτους κβο της γης. Δεν είναι ιδεολόγοι. Ιδεολόγος είναι ο Batman ως καταδιωκόμενος. Δεν είναι επαναστάτες. Επαναστάτης είναι ο Batman, που βάζει μόνος «το κεφάλι του στο ντορβά». Δεν είναι λογικοί, αλλά έξυπνοι παράφρονες, που επιθυμούν να οδηγήσουν τα πάντα στο χάος. Και η ανθρωπότητα έχει ελπίδες; Δεν μας το λέει ο Christopher Nolan, αλλά μας τονίζει ότι οι πραγματικοί ήρωες της σύγχρονης εποχής δεν θα φανερωθούν ποτέ. Ίσως, γιατί οι ίδιοι δεν το επιθυμούν. Ίσως, γιατί δεν χρειάζονται την επίδειξη ή την αποδοχή, διότι οι ίδιοι γνωρίζουν πολύ καλά πως διάλεξαν το δύσκολο δρόμο, που είναι γεμάτος από προσωπικές θυσίες.

120

121 O Ιούλιος Βερν ( ) αποτελεί ακόμα και σήμερα ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς. Τον θεωρώ ως τον πατέρα των βιβλίων τύπου best seller, που κυκλοφορούν σήμερα στο εμπόριο και σαν το δημιουργό, που έβαλε τις βάσεις για τη σύγχρονη ταξιδιωτική λογοτεχνία. Για εμένα, ήταν και η αιτία, που ασχολήθηκα με τη λογοτεχνία. Αυτό έγινε κατά έναν περίεργο τρόπο από αυτούς, που μπορεί να γράψει μόνο η ζωή. Μικρός, όταν ήμουνα στις Σέρρες ( κατά τη διάρκεια της δικτατορίας) έλαβα μέρος, όπως έκαναν πολλά παιδιά της εποχής σε ένα διαγωνισμό αυτοκόλλητων, που διοργάνωσε η οδοντόκρεμα «Kolynos». Τότε με το ταχυδρομείο μου ήρθε από την εταιρεία ως δώρο ένα βιβλίο, που τιτλοφορούνταν «Από τη Γη στη Σελήνη» του Ιουλίου Βερν. Κάθισα αμέσως και το διάβασα «μονορούφι». Ύστερα, επιχείρησα - σαν σε παιχνίδι να γράψω πρωτόλεια τις δικές μου ιστορίες. Αυτό ήτανε! Ο Ιούλιος Βερν αποτέλεσε το μύστη μου για να μπω στο κόσμο της συγγραφής βιβλίων και ίσως η απώτερη αιτία, που εξασκώ το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Ο λογοτέχνης από τη Νάντη δεν ήταν κανένα τυχαίο πρόσωπα, όπως πολλοί μπορούν να νομίζουν. Αντίθετα ήταν ένας άνθρωπος, που γνώριζε τους Αλέξανδρο Δουμά ( τον πατέρα), τον εξερευνητή, Aristide Hignard και τον φωτογράφο, Felix Tournachon, ενώ ήταν ο συνιδρυτής της Ένωσης για τις αεροπορικές πτήσεις με σκάφη, τα οποία θα ήταν βαριά.

122 Τα βιβλία του Ιούλιου Βερν αποτελούν ίσως ένα κομψοτέχνημα από πλευράς εικονογράφησης με τις ασπρόμαυρες γκραβούρες. Γι αυτό και ως σήμερα προσπαθώ να μαζέψω όλα τα βιβλία του, γιατί πολλά μυθιστορήματά του ανακαλύφθηκαν μετά το θάνατό του. Ο ίδιος ήταν γνώστης επιστημονικών ιδεών κι έγραψε μία ιστορία των εξερευνήσεων της εποχής, ενώ ασχολήθηκε και με την τοπική αυτοδιοίκηση στη Γαλλία. Ο Ιούλιος Βερν ήταν τελειομανής και διόρθωνε συνέχεια τα κείμενα του. Ίσως για αυτό το λόγο, ο αφηγηματικός και ο περιγραφικός χαρακτήρας των μυθιστορημάτων του, αποτέλεσαν τη βάση της έρευνας του ομώνυμου ιδρύματος, που ιδρύθηκε προς τιμήν του. Πολλοί νομίζουν ότι ο ίδιος επηρεάστηκε πολύ από τον ποιητή, Edgar Allan Poe, αλλά θαρρώ ότι κάνουν λάθος γιατί ο Γάλλος συγγραφέας έχει το δικό του στυλ, ακόμα και στα πιο «σκοτεινά» σημεία του. Ο Βερν είναι ο θιασώτης του ονείρου, της περιπέτειας και της οικολογίας, ενώ ο Poe - τον οποίο θαυμάζω κι αυτόν απεριόριστα- είναι ο λάτρης του ψυχολογικού βάθους, της παραξενιάς των ανθρώπων και του ανείπωτου πόνου. Θεωρώ, μάλιστα, ότι το έργο του με τίτλο «Γραφείο Ταξιδίων Θόμψων και Σία» είναι το καλύτερο του από όλα. Ίσως, γιατί σε αυτό έδειξε το πώς μπορεί να συνδυάσει κανείς την περιγραφή εξωτικών τοποθεσιών με τη πλοκή- δράση μιας περιπέτειας. Πιστεύω, συνάμα, πως ήταν βαθύς γνώστης της ατομικής και της ομαδικής ψυχολογίας, γιατί πολλοί από τους ήρωες του, έχουν μια στάση ζωής, που συναντάς σε άτομα κατά τη διάρκεια της πορείας της ζωής σου. Το καλύτερο, που θα πρότεινα στους γονείς είναι να αγοράσουν για τα παιδιά τους, τα μυθιστορήματα του Ιούλιου Βερν, ενός ανθρώπου, που οδήγησε τη φαντασία πέρα από τα όρια.

123 Σαν «λυρικό ποτάμι» είναι η γραφή της ποιήτριας Κατερίνας Τσιότσκα στο νέο ποιητικό πόνημά της, με τίτλο «Άνεμος Αγάπης». Σαν αεράκι καλοκαιρινό και σαν άνεμος φθινοπωρινός ή χειμωνιάτικος «βοριάς», που παρασέρνει την ψυχή σε άλλα μέρη. Στην χώρα της αγάπης, όπου «Θάλασσα κι ουρανός, ήλιος, γη, βροχή, ένας κόσμος μ αστέρια κι εκατομμύρια ελπίδες» ζει κάθε ερωτευμένο ζευγάρι. Η Κατερίνα Τσιότσκα δεν μεμψιμοιρεί παρά σαν γυναίκα φοβάται την απουσία του συντρόφου και την απέραντη «έρημο» της μοναξιάς. Για την ίδια: «ευτυχισμένος είναι αυτός που γνώρισε την αγάπη». Απέριττα και λιτά μας παρασέρνει στον χρόνο, στην υπόσχεση και στην προδοσία του έρωτα. Η ίδια, όμως, εξακολουθεί να ονειρεύεται. «Απάνω στα όνειρα θα κτίσω τη ζωή μου με φως απ όλα τα άστρα που ακόμα λάμπουν μέσα μου» αναφέρει η ποιήτρια και ψάχνει για λίγες σταγόνες αγάπης. Κατόπιν, η ίδια σκέπτεται πως ο θάνατος είναι το πιο απρόβλεπτο αστείο της ζωής. Κι αγωνίζεται. Με την ζωή να συνεχίζεται στους χτύπους της καρδιάς. Συνάμα αναρωτιέται γιατί ο κόσμος θυμώνει και κραυγάζει την φράση: Δεν αγαπά κανείς; Ύστερα «βυθίζεται» στο βάθος του εσωτερικού κόσμου των ανθρώπων για να εξετάσει την ελευθερία της ψυχής.«στο τέλος η πολυπόθητη ευτυχία είναι μόνο της ψυχής η ελευθερία» γράφει και ομολογεί πως κάποιοι ερωτευμένοι είναι επικίνδυνοι γιατί δεν έμαθαν ποτέ ν αγαπούν. Σαν ανυπότακτο «πουλί» φαντάζεται δε την καρδιά της αγάπης, η οποία ταξιδεύει στην αιωνιότητα με το μουρμουρητό της θάλασσας, την μπαλάντα των ωκεανών και το θρόισμα των φύλλων στα δέντρα.

124 Ο ορισμός του μεγαλείου της απλότητας είναι το βιβλίο ποιημάτων «Άθικτα Κείμενα» της Χρυσούλας Βακιρτζή. Το να γράφεις, ξέρετε, απλά για βαθιά νοήματα είναι το πιο δύσκολο στη λογοτεχνία. Άλλωστε, η απλότητα στην Τέχνη είναι το κυρίαρχο, που προσπαθεί να πετύχει κάθε δημιουργός και η Χρυσούλα Βακιρτζή το πετυχαίνει σε υπερθετικό βαθμό. Απορώ, μάλιστα, κάποιες φορές, που τέτοιες πένες δεν τις έχουν ανακαλύψει ακόμα οι ενδελεχείς κριτικοί! Η ποιήτρια χωρίς, ίσως, να το έχει συνειδητοποιήσει δεν μιλά μόνο για τις απουσίες της ανθρώπινης υπόστασης και έχει δίκιο απόλυτο η Μάρω Βαμβουνάκη όταν της γράφει πως οι στίχοι των συλλογών της Καβαλιώτισσας δημιουργού προϋποθέτουν στοχαστικούς και ανήσυχους αναγνώστες. «Δεν αποδίδει το υφάδι. Είναι η επιρροή που στρέφει τα γρανάζια», αναφέρει και μου θυμίζει στις τροχαλίες, που ήταν κάποτε πιασμένος ο Τσάρλι Τσάπλιν στους «Μοντέρνους Καιρούς». Η ίδια σημειώνει τις εισαγωγές της ανθρώπινης ψυχής για να εξηγήσει πως είναι ισόρροπες οι συγκρούσεις στα εσώτερα βάθη. Αναπτύσσει, δε, συνάμα, πληρότητες των βραχέων τόνων, που οδηγούν το κάθε άτομο σε μία προσωπική αναζήτηση του εαυτού. Η γραφή είναι ελλειπτική, σύντομη, αλλά και πολύ περιγραφική: «Ο τόνος ασθμαίνει/ σε δίκαιες αναζητήσεις. Φάσμα παρόρμησης. Φυσικό. Απτή απώθηση.».

125 Το ύφος της είναι ιδιαίτερα προσωπικό, αλλά αυτό είναι που μετατρέπει τις λέξεις σε μηνύματα των εσώτερων πράξεων, καθώς και σε μία νησίδα συναισθημάτων, τα οποία μπορούν ν αγγίξουν τον κάθε ανήσυχο αναγνώστη. Η Χρυσούλα Βακιρτζή δείχνει να κατανοεί στα «Άθικτα Κείμενα» και τον κωδικό ορισμό των λέξεων, που χαρακτηρίζει το νόημα της ποίησης. Οι λέξεις ακολουθούν μία πρωτοφανή αριθμητική διάταξη, που καταλήγει σε έναν αρμονικό σύνολο: Στην πολυπλοκότητα και στην μοναδικότητα κάθε ανθρώπινης προσωπικότητας. Με επιμονή και τόλμη φαίνεται να επιμένει η ίδια να συμμετέχει στην ζωή όχι σαν μία απλή παρατηρήτρια, αλλά ως δυναμική έκφραση του σήμερα: «Χωρίς δεδομένα τώρα.είμαι εδώ. Με σαφήνεια. Μαζί σας. Άμεσα». Στην ουσία γράφει η ίδια για τον «Κύβο» της ζωής της ή μήπως όχι; «Χωρίς ενοχές αιωρούμαι/ Σαν σκόνη μόνο της επαφής», μας λέει. Για να κραυγάσει πως δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να πει κανείς αυτά, που γνωρίζει στο διάβα του χρόνου: «Έντιμη σιγή/ δίνει τη στίξη». Γράφει μελαγχολικά, αλλά η Χρυσούλα Βακιρτζή φαίνεται πως είναι από τους ανθρώπους, που κρύβουν μεγάλη δύναμη μέσα τους. «Λάθος ρήξεις, Σκληρή διέξοδος και η ζωή μου χαμένη ευκαιρία -που αποζητά Ένα αντίκρισμα, πριν λυτρωθεί», περιγράφει η ποιήτρια και απογειώνει την ελπίδα στο υπερπέραν της ζώσας πραγματικότητας.

126 Από τη σύγχρονη νεοελληνική θεατρική πραγματικότητα λείπουν οι νέες προτάσεις και ιδέες. Μία τέτοια πρόταση αποτελεί το θεατρικό έργο της δημοσιογράφου Σοφίας Προκοπίδου με τίτλο «Η Χώρα των μανταρινιών», που κυκλοφόρησε οι εκδόσεις Αδελφοί Κυριακίδη. Η Σοφία πραγματεύεται ένα κεφαλαιώδες ιστορικό γεγονός, που ακόμη δεν έχει ερευνηθεί πλήρως από τους επιστήμονες (φιλοσόφους, κοινωνιολόγους, πολιτειολόγους, ψυχολόγους), καθώς και από τους δημοσιογράφους. Τη διάλυση μιας μεγάλης χώρας και υπερδύναμης (της πρώην Σοβιετικής Ένωσης), αλλά και ενός ολόκληρου συστήματος που επικρατούσαν εκεί. Την εμφάνιση των εθνικιστικών πολέμων στην περιοχή, όπου διάφοροι λαοί θέλουν να ανεξαρτητοποιηθούν. Πραγματεύεται καίρια και τα ζητήματα της μετανάστευσης και της απουσίας των οραμάτων. Την ίδια στιγμή παντού κυριαρχεί το χρήμα, το οποίο επηρεάζει τις ανθρώπινες σχέσεις «Κάποτε ονειρευόμουν ο Πολιτισμός να κυβερνάει στον Κόσμο, σήμερα πουλάω πολιτισμό να βγάλω περισσότερα χρήματα», λέει ο Ιάσων Μουρατίδης, ο οποίος είναι ένας από τους ήρωες του έργου. Ούτε αυτή η σχέση μεταξύ Πολιτισμού και εμπορεύματος, που θέτει ένας από τους ήρωες του πονήματος της Σοφίας Προκοπίδου, έχει ερευνηθεί πλήρως. Δυστυχώς, σήμερα πάσχουμε ως ανθρωπότητα σε αυτόν τον τομέα της έρευνας των βαθύτερων αιτιών. Την ίδια στιγμή υφίσταται μόνο η τοποθέτηση των ιδεολογημάτων, που εκφράζουν διάφορες ιδεολογικές συνιστώσες.

127 Τι σημαίνει για εμάς ο εθνικιστικός πόλεμος μεταξύ των λαών, που ξέσπασαν στην αχανή αυτή χώρα; Τι σημαίνουν για εμάς οι Έλληνες της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης, που γύρισαν στην Ελλάδα; Γιατί δεν έχει ερευνηθεί σε βάθος το τι συνέβη πραγματικά σε πολλούς Έλληνες, που έφυγαν από την Κριμαία κατά την περίοδο της Οκτωβριανής Επανάστασης; Τι ξέρουμε πραγματικά για την ιστορία αυτών των ανθρώπων; Πολύ λίγα πράγματα, αν όχι ελάχιστα έχουν ερευνηθεί. Θυμάμαι πως ο παππούς μου ήρθε μικρό παιδί ως πρόσφυγας στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου. Πολλοί άνθρωποι των γραμμάτων ή των τεχνών στην Ελλάδα ασχολήθηκαν με τον Εμφύλιο πόλεμο ή την Μικρασιατική Καταστροφή και καλώς έκαναν. Η Σοφία Προκοπίδου με το βιβλίο «Η Χώρα των μανταρινιών» τολμά μία πρώτη ρηξικέλευθη προσέγγιση σε καυτά ιστορικά ζητήματα. Ίσως, επειδή γεννήθηκε στην ΕΣΣΔ μπορεί να βλέπει τα πράγματα με μία άλλη ματιά. Πάντως, οι διάλογοι «κυλούν σα ρυάκι» στο συγκεκριμένο θεατρικό έργο και μία ατάκα του Ιάσονα μου θύμισε κάποια παλαιά πανανθρώπινα ιδανικά. «Ο θεός δεν μας προστατεύει πια. Καθένας πουθενά στη γη δεν μπορεί να νιώθει ασφαλής. Να πάρουμε τουλάχιστον λίγη χαρά!» Είμαι πολύ περίεργος να δω, εάν οι Έλληνες σκηνοθέτες θα έχουν τα κότσια να ανεβάσουν αυτό το θεατρικό έργο

128 Η Ακαδημία του Αγίου Βαλεντίνου βρίσκεται στο Τέρνι, αν δεν απατώμαι, της Ιταλίας. Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη Ακαδημία, αλλά είναι ένας φορέας που ασχολείται με τον έρωτα από λογοτεχνικής απόψεως. Κάθε χρόνο, μάλιστα, τα μέλη της Ακαδημίας πραγματοποιούν ένα ετήσιο λογοτεχνικό διαγωνισμό, στον οποίο συμμετέχουν ερωτικά ποιήματα απ όλο τον κόσμο. Πρόκειται για ποιήματα που υμνούν τον έρωτα, την αγάπη, το συναίσθημα και την καλοσύνη. Για αυτά, εχθές, μιλούσα με μία πολύ γνωστή Ελληνίδα ηθοποιό και μου έλεγε ότι οι άνθρωποι θέλουν να αγγίζουν ο ένας τον άλλο. Και να γράφουν για τα πιο ωραία συναισθήματα, συμπληρώνω. Σε όλο τον κόσμο γράφονται κάθε ημέρα μυριάδες ιστορίες για τον έρωτα, το φιλί, την ανάμνηση της κάθε ανθρώπινης στιγμής. Κάθε ημέρα κάποιοι ερωτευμένοι ανταλλάσσουν ποιητικά μηνύματα αγάπης. Σαν ροδόσταγμα ψυχής μοιάζουν και σε αλλοτινές εποχές πεταρίζει ο νους. Οι πιο απλές φράσεις παίρνουν νόημα, όταν γράφονται σε ένα κομματάκι χαρτί: «Σε αγαπώ», «Μου λείπεις», «Σε λατρεύω». Η ζωή τότε παίρνει διαστάσεις παραμυθιού. Όλα ταξιδεύουν τότε στην Ονειροχώρα και προσομοιάζουν με τα ξωτικά από το δάσος της Νεράιδας. Η Ζωή γίνεται τότε ένα γαϊτανάκι χαράς. Στα πιο απλά πράγματα αποτυπώνεται η Σοφία των πάντων. Και γι αυτό είναι τα πράγματα, που ταξιδεύουν αιώνια μαζί σου. Σε ατελείωτα μονοπάτια σε οδηγούν. Γι αυτό το λόγο, Γράψτε. Αποτυπώστε την στιγμή, το συναίσθημα, τη συγκίνηση, το γέλιο και το δάκρυ. Στο χαρτί έχουν γραφτεί τα πιο ονειρικά πράγματα. Τα πιο θεσπέσια και τα πιο μεγάλα από άδολους ανθρώπους.

129 Από ανθρώπους, που πίστεψαν πως το δικό τους όνειρο είναι το πιο μικρό και το ελάχιστο. Μία αγάπη. Μία αγκαλιά. Ένα χαμόγελο. Ένα νεύμα. Τότε και τα πιο απλά μηνύματα παίρνουν άλλη διάσταση. Τα πνεύματα φτερουγίζουν στον αέρα κι όλα γίνονται αληθινά. Κάθε χρόνο λαβαίνουν μέρος εκατοντάδες ποιητές στον διαγωνισμό της Ακαδημίας του Αγίου Βαλεντίνου. Και το κάνουν όχι για να κερδίσουν κάποιο βραβείο, αλλά για να καταθέσουν την ψυχή τους. Για να μεταφέρουν αυτά που νιώθουν στους υπόλοιπους ανθρώπους. Για να κρατήσουν άσβεστη τη φλόγα του καλού και το ωραίου. Γιατί μόνο στο φως γίνονται όλα αληθινά. Γιατί εκεί η ψυχή γαληνεύει και υπερβαίνει το είναι. Τα λόγια πολλές φορές είναι περιττά. Μα τα γραπτά πάντοτε μένουν. Για να μας θυμίζουν πάντοτε ότι υπάρχουν πάντοτε άνθρωποι, που θέλουν να ταξιδεύουν σε καινούργια μονοπάτια

130 Στην πρώτη θέση των πωλήσεων βιβλίων αναρριχήθηκε αμέσως η αυτοβιογραφία του μύθου του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου, Πελέ, που «κυκλοφόρησε» πριν από δεκαπέντε μέρες στην Αγγλία. Το βιβλίο αυτό θα «κυκλοφορήσει» μέσα στις επόμενες εβδομάδες στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης (και στην Ελλάδα), καθώς προστατευόταν από συμφωνία μη δημοσιοποίησης μέχρι και τις 15 Μαΐου του Οι ειδικοί περί της εκδοτικής παραγωγής επισημαίνουν πως το γεγονός αυτό δεν είναι τυχαίο, αφού ο Πελέ δεν είναι μόνο ο κορυφαίος μιας γενιάς Βραζιλιάνων αθλητών, που άφησε ανεξίτηλα τη «σφραγίδα» της στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, αλλά χαρακτηρίζεται ως «μια προσωπικότητα παγκόσμιου βεληνεκούς».άλλωστε, ο ίδιος κατέκτησε τρεις φορές το παγκόσμιο κύπελλο, ενώ είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην Εθνική Βραζιλίας. Πέτυχε, δε, 1283 τέρματα σε 1367 παιχνίδια, φόρεσε τη φανέλα της Εθνικής Βραζιλίας σε 72 αγώνες, στους οποίους σκοράρισε 77 φορές. Αγωνίστηκε, επίσης, σε ηλικία μόλις 17 ετών στο Παγκόσμιο Κύπελλο, που έγινε το 1958 στη Σουηδία, όπου σημείωσε τρία γκολ στον ημιτελικό και άλλα δύο στον τελικό με τη διοργανώτρια χώρα. Κατόπιν, συμμετείχε σε άλλα τρία παγκόσμια Κύπελλα με τη Βραζιλία, με την οποία και το κατέκτησε δύο ακόμη φορές ( 1962 καθώς και 1970).

131 Ο Πελέ έπαιξε το 1974 στην ομάδα «Κόσμος» της Νέας Υόρκης, ενώ αποσύρθηκε από το ποδόσφαιρο μετά από έναν αγώνα που έγινε προς τιμήν του τον Οκτώβριο του 1977, όποτε παρέστησαν 700 δημοσιογράφοι! Μετά εμφανίστηκε ως ηθοποιός σε αρκετές ταινίες του Χόλλυγουντ, συνέθεσε μουσική και χρίστηκε Υπουργός Αθλητισμού στη Βραζιλία. Το 1980 ψηφίσθηκε από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή ως «αθλητής του 20 ου αιώνα». Σήμερα εργάζεται για τον ΟΗΕ και τη UNICEF. Ο Πελέ ξεδιπλώνει στις 400 σελίδες της αυτοβιογραφίας του, που συνοδεύεται από σπάνιο φωτογραφικό υλικό, άγνωστες πτυχές της ποδοσφαιρικής του σταδιοδρομίας καθώς και τις εμπειρίες, τις οποίες αποκόμισε ο ίδιος δραστηριοποιούμενος ως πρέσβης του αθλητισμού, αλλά και σαν σύμβολο της Βραζιλιάνικης κουλτούρας. Η γραφή του βιβλίου, που «κυκλοφόρησε» από τις εκδόσεις «Πατάκη», διακρίνεται από τη σεμνότητα και το χιούμορ, που διαθέτει ο ίδιος ο Πελέ. Πρόκειται στην ουσία για την παρουσίαση ενός ιδιοφυούς πνεύματος, το οποίο δεν έπαψε ποτέ να αναζητά το καλύτερο...

132 Μου έκανε τρομερή εντύπωση το γεγονός πως η Εταιρεία Ελλήνων Συγγραφέων έδωσε συνέντευξη τύπου, απαιτώντας οι συγγραφείς να έχουν τη δική τους ασφάλιση. Δεν νομίζω πως πολλοί από αυτούς δικαιούνται κάτι τέτοιο, αφού οι περισσότεροι από αυτούς κάνουν άλλες δουλειές για τις οποίες αμείβονται ως εργαζόμενοι. Ξέρω πως με το κείμενο που γράφω σήμερα θα προκαλέσω την αντίδραση πολλών εξ' αυτών, αλλά στη ζωή μου έμαθα να εκφράζομαι, όπως νοιώθω και ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει αντιπάθειες. Έχουμε και λέμε, λοιπόν: Πολλοί εξ αυτών διετέλεσαν πρεσβευτές, άλλοι πρόεδροι καλλιτεχνικών οργανισμών της χώρας, έτεροι χρηματοδοτήθηκαν μέσω του κρατικού προϋπολογισμού για τα σενάρια των ταινιών, που έγραψαν. Πολλοί ανήκουν και στο δημοσιογραφικό χώρο, τον οποίο έχω την τιμή να υπηρετώ και άλλοι δουλεύουν σαν μεταφραστές. Δηλαδή, πολλοί εξ αυτών έχουν άλλες δουλειές, από τις οποίες και επιβιώνουν. Εκτός εάν οι ίδιοι-ες επιθυμούν να είναι μόνο συγγραφείς, ας παραιτηθούν τότε από τις θέσεις που κατέχουν σε διοικήσεις κρατικών θεάτρων, ας παραιτηθούν από τις άλλες δουλειές τους κι ας ζήσουν μόνο από τη συγγραφή βιβλίων. Αυτά τα εκφράζω, σήμερα, όντας ένθερμος φίλος του βιβλίου και γνώριμος με πολλούς από τους Έλληνες συγγραφείς. Τα γράφω γιατί ουδέποτε ως εραστής της συγγραφής δεν εξάρτησα την επιβίωσή μου από τα όσα έγραψα κατά καιρούς.. Γιατί ζω από τη δημοσιογραφία, που ήταν το μεγάλο όνειρο της ζωής μου. Η άποψη που διατυπώθηκε στη συνέντευξη τύπου, που δόθηκε πριν από λίγες ημέρες δεν με βρίσκει σύμφωνο και για ένα άλλο λόγο: Πόσο νερό ενδέχεται να βάλει κανείς «στο κρασί του» (στη τέχνη του), όταν τη βλέπει μόνο σαν βιοποριστικό μέσο;

133 Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να αμείβονται οι συγγραφείς για τα πονήματα, που γράφουν. Άλλο, είναι η αμοιβή του παραγόμενου έργου κι άλλο να ζητάς σύνταξη, ενώ απασχολείσαι και σε άλλες εργασίες. Τώρα, δα, θυμήθηκα και κάτι, που είχε πει κάποτε και ο αείμνηστος ο κυρ - Μιχάλης Κατσαρός: «Δεν πήρα να πάρω τα λεφτά μου για ένα έργο μου, που παίχθηκε. Δεν με πειράζει». Εκτός εάν οι συγγραφείς εννοούν να ιδρυθεί ένα Συγγραφικό Επιμελητήριο, όπου θα εγγράφονται όσοι εξασκούν αποκλειστικά και μόνο αυτό το επάγγελμα, ενώ δεν θα απασχολούνται σε άλλες δουλειές. Δεν νομίζω πως θα θελήσουν πολλοί ες να κάνουν κάτι τέτοιο. Εκτός, εάν οι ίδιοι-ες το επιθυμούν και εισέλθουν στα Ευρωπαϊκά ή στα Αμερικανικά πρότυπα. Για να δούμε, τότε ποιοι ή ποιες θα επιβιώσουν. Ιδού η απορία, που θα έλεγε ο Άμλετ. Και κάτι ακόμα, από όσο μπορώ να γνωρίζω, δεν τέθηκε κανένα παρόμοιο θέμα για τους λογοτέχνες. Άραγε, αυτοί είναι τα παιδιά ενός κατώτερου θεού;

134

135 Ενδιαφέρουσες απόψεις εκφράζει ο πρόεδρος της μεγάλης εταιρείας συμβούλων διοίκησης AHC Group, Δρ. Bruce Piasecki στο βιβλίο του με τίτλο «World Inc», που «κυκλοφόρησε» και στην Ελλάδα (εκδόσεις «Ισόρροπον»). Τι μας λέει ο γνωστός σύμβουλος επιχειρήσεων ή καλύτερα τι προφητεύει; Ούτε λίγο, ούτε πολύ αναφέρει πως η παγκόσμια οικονομία μπορεί να καταρρεύσει από αστάθμητους εξωτερικούς παράγοντες όπως είναι η Κλιματική Αλλαγή, η έλλειψη τροφής στον Τρίτο Κόσμο, τα τέσσερα δισεκατομμύρια των φτωχών, οι μολυσματικές μεταδοτικές ασθένειες (AIDS- Μαλάρια - γρίπη των πτηνών), η παγκόσμια τρομοκρατία, οι πόλεμοι για το πετρέλαιο και τα παράγωγά του. Προτείνει, δε, να συγκροτηθεί ο Καπιταλισμός Κοινωνικής Ανταπόκρισης το αργότερο μέχρι και το «Βασική μου διαπίστωση είναι ότι οι πλέον επιτυχημένες επιχειρήσεις, ασχέτως μεγέθους, έχουν ενσωματώσει μια νέα- προστιθεμένη αξία στα προϊόντα τους, που είναι η αξία της κοινωνικής ευαισθησίας. Οι πρωταγωνιστές της νέας οικονομίας έχουν κατανοήσει πως η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών τους εξαρτάται πλέον από τρεις βασικές παραμέτρους.

136 Πρόκειται μια ιδιότυπη «Αγία Τριάδα», στην οποία η τιμή είναι ο «θεός», η ποιότητα ο «υιός» και η ευαισθησία στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες (προστασία του περιβάλλοντος- εξοικονόμηση ενέργειας) θεωρείται το «Άγιο Πνεύμα». Αυτή η «Αγία Τριάδα» της οικονομίας αποτελεί και τη βάση της μετεξέλιξης του παραδοσιακού καπιταλισμού σε «social response capitalism» ή SRC, που ονομάζεται Καπιταλισμός Κοινωνικής Ευθύνης- Ανταπόκρισης», γράφει ο ίδιος στο βιβλίο του. Ακόμη, επισημαίνει πως το νέο πολιτικό σύστημα θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη την αύξηση του πληθυσμού της γης, τη μείωση των παραδοσιακών ενεργειακών αποθεμάτων, αλλά και το γεγονός ότι το σύνολο σχεδόν των μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη θα είναι επιχειρήσεις και όχι κρατικές οντότητες, όπως συνέβαινε μέχρι πρότινος. Δεν διστάζει, μάλιστα, να μιλήσει για την «άλλη πλευρά του φεγγαριού» της βιομηχανίας, η οποία κατά τον ίδιο έχει οδηγήσει στην μόλυνση, στις κλιματικές αλλαγές, στην εξάντληση των πόρων, στις νέες μορφές οικονομικού ιμπεριαλισμού, καθώς και σε τοπικούς πολέμους για το νερό, τη καθαρή ατμόσφαιρα και τα δέντρα. «Από τους ήδη υπάρχοντες πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και ίσως σε άλλα κρίσιμα σημεία της Μέσης Ανατολής και της Ασίας, σε αυτή την νέα γενιά των πολέμων του νερού, που βλέπω να σιγοβράζουν στην Ινδία και στην Κίνα, μπορούμε να περιμένουμε ότι θα πληρώνουμε όλο και περισσότερο για αγαθά, τα οποία θα εξασφαλίζουν τον τρόπο ζωής μας, αν όχι μόνο για επιβίωση, εφόσον συνεχιστούν οι παρόντες ρυθμοί κατανάλωσης των ενεργειακών, καθώς και των καταναλωτικών προϊόντων μας», προβλέπει ο ίδιος. Ο συγγραφέας διαβλέπει πως μία νέα «κουλτούρα παγκόσμιας ισορροπίας» θα αναδυθεί μέσα στα επόμενα 50 έτη. Ίσως, όμως, και ο ίδιος δεν μπορεί να προβλέψει τι θα περιλαμβάνει αυτή η νέα νοοτροπία σκέψης. Θα είναι άραγε, η έκρηξη περισσότερων περιφερειακών πόλεμων και η κυριαρχία του φόβου; Θα είναι άραγε μία νέα τεχνολογική και ψυχολογική κουλτούρα, που θα γεννήσει νέα ελπίδα για την ανθρωπότητα; Κανείς δεν μπορεί να ξέρει. Άλλωστε, 50 χρόνια είναι μια ολόκληρη ζωή για τα ανθρώπινα δεδομένα. Ο Δρ. Piasecki λέει και πολλές αλήθειες. Ενδεικτικά αναφέρουμε: - Το 25% των παγκοσμίων κεφαλαίων της υφηλίου συγκεντρώνεται τώρα από τριακόσιες πολυεθνικές εταιρείες- κολοσσούς, όπως είναι οι HONEYWELL, IBM, DUPONT, DOW και WHIRLPOOL. - Σχεδόν το 40% του παγκόσμιου εμπορίου κινείται τώρα μέσα σε αυτές τις πολυεθνικές. Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί τις μελετούν και τις μιμούνται οι άλλες μικρότερες εταιρείες σε όλο τον κόσμο.

137 - Μόνο 21 χώρες στον κόσμο διαθέτουν αγορές με ακαθάριστο εθνικό προϊόν μεγαλύτερο από τα ετήσια έσοδα πωλήσεων της κάθε μίας από τις έξι μεγαλύτερες πολυεθνικές -Οι νικητές έλκουν τους νικητές κι αυτοί, που κινούνται μαζί με τους 300, κερδίζουν. - Από το 1972 και έως σήμερα καταβροχθίστηκαν ή πέθαναν 500 μεγάλες επιχειρήσεις. Με άλλα λόγια, σχεδόν έχουν εξαφανιστεί τα 2/3 εταιρειών, που κυριαρχούσαν τότε, όπως έγινε και με τους δεινόσαυρους της προϊστορίας. Ο ίδιος προσβλέπει πολλά από την τεχνολογία της NASA, που οδήγησε σε μία καινούργια δύναμη των εξής κοινωνικών προϊόντων: - Τα Cat Scanners και η τεχνολογία τύπου MRI. - Οι υπέρυθροι αισθητήρες και τα υλικά αντοχής σε υψηλές θερμοκρασίες. - Οι πρώτοι μικροί υπολογιστές και τα διόδια φωτεινοί πομποί - Τα TPA για τα ορθοδοντικά βοηθήματα. - Οι τεχνολογίες διάγνωσης καρκίνου του στήθους και - Τα ρομποτικά μικρά χειρουργικά εργαλεία! Ο συγγραφέας θεωρεί πως το μονοπάτι ανάπτυξης των εταιρειών περνά από τις οικολογικές δράσεις και τις ενέργειες με κοινωνικό όφελος. Φιλοσοφεί, μάλιστα, γράφοντας: «Θα πρέπει να μάθουμε να εμπιστευόμαστε την ηγεσία, αλλά όχι να την υπέρ-εμπιστευόμαστε σε όλες τις μορφές της. Θα πρέπει να μάθουμε ότι όλοι δικαιούνται καλύτερα προϊόντα κι όχι μόνο μερικοί από εμάς». Εμείς θα προσθέταμε σε όλα αυτά ότι θα πρέπει να προστεθεί η ψυχολογική- κοινωνική ανάταση της όποιας ατομικής προσωπικότητας. Το βιβλίο «World Inc» αποτελεί ίσως μια προφητεία για όσα συμβούν στο μέλλον χωρίς εμάς ή χωρίς εμάς!

138 Τα πάντα στην οικονομία είναι θέμα ψυχολογίας σε συνδυασμό με τις δυνατότητες. Πάντοτε αυτό συμβαίνει στην οικονομία, στην πολιτική, στον αθλητισμό και σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Με λίγα λόγια, εάν πιστεύεις σε αυτό που κάνεις και προσπαθήσεις συνειδητά, τότε έχεις περισσότερες πιθανότητες να επιτύχεις πραγματικά θαύματα. Αρκεί, βέβαια να το θέλεις, γιατί ακριβώς το θέμα με την Ελληνική οικονομία αφορά στην αλλαγή νοοτροπίας στο συγκεκριμένο σημείο. Χρόνια τώρα από πολιτικούς και πνευματικούς ταγούς «ακούμε» πάντοτε τα ίδια λόγια και την θεωρία πως ο Έλληνας δεν μπαίνει σε «καλούπια». Η συγκεκριμένη θεώρηση είναι ένας μεγάλος μύθος. Γιατί δεν μπορούμε να δεχθούμε πως όταν ένας Έλληνας βρισκόμενος στην ξενιτιά δουλεύει με προγραμματισμό κι επιτυγχάνει τους στόχους του, ενώ εδώ δεν συμβαίνει το ίδιο. Γιατί, όποιος έχει μελετήσει καλά την ιστορία, βλέπει πως οι Έλληνες όταν πραγματικά πίστευαν σε ένα στόχο τον κατόρθωναν με πείσμα και συστηματική δουλειά. Άρα το πρόβλημα της αλλαγής νοοτροπίας έχει να κάνει περισσότερο με την καθοδήγηση και τη σοβαρότητα. Πράγματα, που δυστυχώς λείπουν πολλές φορές από την πολιτική και την κοινωνική ζωή της χώρας.

139 Κάποιοι, μάλιστα, νόμισαν πως θα μπορούσαν εσαεί να αξιοποιούν τα λεφτά των Βρυξελλών, αλλά η ζωή απέδειξε ότι οι πραγματικοί στόχοι έχουν να κάνουν με πραγματικά πράγματα, τα οποία δεν έγιναν στη χώρα μας. Αναρωτήθηκε, ποτέ, άραγε κανείς, εάν πόσα και ποια από τα κοινοτικά ή Ευρωπαϊκά κονδύλια αξιοποιήθηκαν σωστά για την κατασκευή νοσοκομείων, σχολείων, παιδικών σταθμών και υποδομών προς όφελος του πολίτη; Το επίπεδο της σοβαρότητας, όμως, έχει να κάνει και με την εφαρμογή της αξιοκρατίας, που έχει πάει.περίπατο στην Ελλάδα. Είναι κοινό μυστικό ότι στην Ελλάδα δεν προκόβουν οι δουλευταράδες με ή άνευ πτυχίου, αλλά όσοι-ες έχουν τις κατάλληλες διασυνδέσεις για να ανελιχθούν. Ήταν, λοιπόν, «φως φανάρι» ότι χωρίς σοβαρότητα σε όλα τα επίπεδα δεν θα μπορούσε κανείς στο εξωτερικό να πάρει τους εγχώριους ιθύνοντες και στα σοβαρά. Αυτό συνέβη με την Ελληνική οικονομία, που προς το παρόν διασώζεται όπως εκτιμούν αξιόπιστοι παράγοντες- από την παραοικονομία και τις κινήσεις ορισμένων κεφαλαιούχων. Το να εμπνεύσεις, όμως, αισιοδοξία στον πληθυσμό και τον μπολιάσεις με αυτήν δεν αποτελεί και το πιο εύκολο πράγματα στον κόσμο. Τουναντίον απαιτεί σκληρή προσπάθεια πρώτα απ όλα από τους ίδιους τους ιθύνοντες να πείσουν ότι εννοούν αυτά, που λένε και πως θα τα κάνουν πράξη. Μόνο η υλοποίηση της πράξης θα πείσει τον κόσμο να ακολουθήσει. Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Χρειάζονται, λοιπόν, λίγα λόγια, περισσότερα έργα, εμπνευσμένες δράσεις και κινητοποίηση όσων ακόμα αισιοδοξούν. Το παιχνίδι μόλις άρχισε και θα καθορίσει πολλά για την πορεία της χώρας μέσα στα επόμενα χρόνια.

140 Όταν μιλάω ή γράφω για τα όνειρα, πάντοτε είμαι πολύ συγκεκριμένος, αλλά αυτή τη φορά θα πρέπει όλοι οι φίλοι και οι φίλες του «Τυπολόγου», να κάνετε λιγάκι ή πολύ υπομονή (όπως το βλέπει ο καθένας ή και καθεμιά σας ) γιατί αυτός είναι ο λόγος, που το φετινό καλοκαίρι δεν αναρτήθηκαν τόσα πολλά άρθρα, ρεπορτάζ, καθώς κι άλλα πράγματα στο site. Η απουσία αυτή έχει να κάνει με την πραγματοποίηση ενός ονείρου, στο οποίο είμαι πολύ κοντά στην υλοποίησή του. Ένα όνειρο, που απαίτησε κι απαιτεί λίγο ακόμα «τόνους δουλειάς» μέσα στο καλοκαιράκι κι ακόμα περισσότερη δουλειά μετέπειτα. Σε αυτή τη δύσκολη εποχή, που ζούμε το δύσκολο είναι να τολμήσει κανείς να υλοποιήσει τα όνειρά του. Γιατί αυτά θέλουν θυσίες. Π.χ. το να χάσει κανείς λίγο από τον ύπνο του για να τα υλοποιήσει. Θέλει και μεγάλη υπομονή, γιατί ποτέ όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι κι ούτε όλοι όλες ανταποκρίνονται σε όσα μπορεί εσύ ο ίδιος να επιθυμείς. Πάντοτε, όμως, βρίσκει κανείς ανθρώπους να μοιραστεί τα όνειρά του. Έτσι, δεν είναι; Γι αυτό το λόγο γράφω πάντοτε και υποστηρίζω ότι οι μεγάλες ιδεολογίες έχουν πεθάνει πια, αλλά έχουν μείνει ακόμα τα προσωπικά όνειρα για να υλοποιηθούν από τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Ίσως, αυτή και να αποτελεί τη λύση για να πάρει πάλι μπρος το «γρανάζι» της κοινωνίας, γιατί μόνο η δημιουργικότητα είναι η δύναμη που απελευθερώνει νέες δυνάμεις και κινεί την ανθρωπότητα σε ένα καλύτερο μέλλον. Θα μου πείτε; Ρε, φίλε, λες γενικότητες. Όχι δεν λέω, σας απαντώ. Γιατί πάντοτε στη ζωή μου συνδύαζα τη θεωρία με την πράξη, ανάλογα με τα πράγματα που πίστευα ή θεωρούσα σωστά ανά εποχή. Γιατί οι άνθρωποι και οι καταστάσεις αλλάζουν, αλλά εάν ο καθένας από εμάς χάσει τη «δύναμη της δημιουργικότητας», τότε θα μετατραπεί σε ένα «ζωντανό- νεκρό», που απλώς καταναλώνει το οτιδήποτε. Τα όνειρα είναι εδώ, λοιπόν, και με την καλή έννοια του όρου μας κυνηγούν, να τα υλοποιήσουμε. Να τα κάνουμε πράξη και να καταθέσουμε ακόμα και την ψυχή μας για την υλοποίησή τους.

141 Μην περιμένετε, λοιπόν, να σας έρθει το «μάννα εξ ουρανού». Αδράξτε την ημέρα και αρχίστε σιγά- σιγά να βάζετε στόχους για τον εαυτό σας και την οικογένειά σας, ώστε να καλυτερεύσετε τους όρους ζωής σας. Μην περιμένετε τους άρχοντες, που θα σας σώσουν. Δεν υπάρχουν. Κι όσοι υπάρχουν, απλά δεν νοιάζονται. Έτσι, είναι η πραγματική ζωή κι αυτό που την ομορφαίνει είναι η προσωπική δημιουργία. Το να καθόμαστε, δεν αποτελεί την διέξοδο στα προβλήματα. Η δημιουργία με κόπο κι ιδρώτα την αποτελεί, γιατί δημιουργεί το δίπολο δράση- αντίδραση. Και κάτι τελευταίο, κλείνω με ένα τίτλο από ένα πολύ μεγάλο συγγραφέα «Η σημασία του να είσαι σοβαρός», που έχει καταντήσει σπάνιο είδος στις ημέρες μας, αλλά ευτυχώς υφίσταται.

142 Το φως αποτελεί την κυρίαρχη δύναμη αν κι όχι πάντοτε δεδομένη- στον κόσμο, καθώς και γι αυτό το λόγο είναι φωτεινή πάντοτε η Ανάσταση. Σήμερα, στη ζωή θεριεύει η εγκληματικότητα, η παράνοια, η ασυδοσία και ο νόμος του καθημερινού «Βιετνάμ» μαζί με αυτόν της επιβίωσης. Μέσα στον ορυμαγδό, που ζούμε όλοι, προσπαθούν κάποιοι να μας πείσουν ότι δεν υφίσταται το φως, αλλά κυριαρχεί μόνο το σκοτάδι. Τα ίδια άτομα προσπαθούν να πείσουν άπαντες πως η ζωή είναι στενωπός, είναι καρτερία και βάσανο. Είναι αυτοί, που θέλουν να πείσουν τον κόσμο πως δεν αξίζει να ονειρεύεσαι και να δημιουργείς. Πάντοτε, όμως, αποτελούσε η δημιουργία το πιο δύσκολο μονοπάτι για όλους. Συνάμα, η αληθινή δημιουργία συνδέεται με το φως, ενώ αποκρούει το σκοτάδι. Γι αυτό το λόγο, τα πιο αξιοθαύμαστα επιτεύγματα της ανθρωπότητας πρεσβεύουν την καλλιέπεια, το όμορφο και το εξευγενισμένο. Ο Παρθενώνας, η Giokonda, ο πύργος του Άιφελ κι η Disneyland αποτελούν μερικές από τις όψεις αυτού του θαυμαστού σύμπαντος. Άραγε, μπορείτε να αναλογιστείτε, το πόσο όμορφος θα γινόταν ο κόσμος, εάν ακολουθούσαμε όλοι όλες το δρόμο της δημιουργίας αντί το μονοπάτι του φόβου, της καταστροφής και του μίσους; Φυσικά, ο κόσμος ολάκερος θα γινόταν καλύτερος. Η δημιουργία, αφού συνάδει με το φως, προϋποθέτει για τον κάθε άνθρωπο ότι κατέχει ευρύτητα πνεύματος και μπορεί να δει το προφανές, αλλά και το απλοϊκά αυτονόητο, που πολλές φορές είναι δύσκολα εφαρμόσιμο. Παραδείγματος χάριν, όλοι λένε ότι επιθυμούν την ειρήνη, αλλά δύσκολα την εφαρμόζουν στην πράξη.

143 Το να λέει ένα ον πως δεν ξεχωρίζει τους ανθρώπους, σημαίνει πως έχεις κατανοήσει την ολότητα του φωτός και την έννοια του να είσαι άνθρωπος. Λίγοι, εντούτοις, κατορθώνουν να συνειδητοποιήσουν αυτή την έννοια. Χαμένοι «στη μετάφραση» ή αν επιθυμείτε στην καθημερινότητα βρίσκονται οι περισσότεροι άνθρωποι, οι οποίοι αναπτύσσουν φοβικά σύνδρομα ή διακατέχονται από καταχτητικές ορμές προς τους άλλους. Ουσιαστικά, λοιπόν, η πλειονότητα της ανθρωπότητας, ενώ θέλει «ν αγγίξει το φως:» περνά επιδερμικά από αυτό, αλλά θα έλκεται εσαεί προς τα εκεί. Γιατί αυτός είναι ο προορισμός της. Η ζωή δεν είναι μόνο τα πληθωριστικά μοντέλα. Η ουσία του φωτός βρίσκεται στους δημιουργούντες ανθρώπους, οι οποίοι έκαναν το βήμα και προχώρησαν ακόμη παραπέρα. Η ζωή βρίσκεται σε αυτούς, που οραματίζονται, σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και δημιουργούν. Από τον Αισχύλο, τον Ευριπίδη, τον Αρχιμήδη, τον Λάο Τσε μέχρι τους Ιούλιο Βερν, Σεργκέι Αϊζενστάιν, Γιάννη Ρίτσο, Μίκη Θεοδωράκη, Οδυσσέα Ελύτη, Μιχάλη Κατσαρό, Jacques-Yves Cousteau, Δρ. Nakamats και τόσους άλλους, στους οποίους χρωστάει πολλά η ανθρωπότητα Χάρις σε αυτούς κατέστη δημιουργία η ζωή. Γιατί μόνο μέσω της δημιουργίας μπορεί ο άνθρωπος να εξυψωθεί και να μην υπηρετήσει ποταπά κίνητρα. Στο κέντρο του δημιουργικού κόσμου βρισκόταν πάντοτε το φως, όπως πρώτοι είδαν και οι Αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι. Το φως κινεί τα πάντα προς το καλό, το ωραίο και το εξευγενισμένο. Έτσι, και η Ανάσταση του Κυρίου έχει να κάνει με το Φως κι όχι με το σκοτάδι. Και φωτίζει τον κόσμο να φωνάζει: «Δεν θέλω άλλο σκοτάδι στη ζωή μου, γιατί είμαι άνθρωπος»!

144 Καταστροφείς ονείρων έτσι ονομάζω ανθρώπους, που προσπαθούν μελετημένα και με σχέδιο να καταστρέψουν τις ενέργειες ενός άλλου ανθρώπου ακόμα κι αν πρόκειται για πολυαγαπημένο πρόσωπό τους- γιατί ποτέ αληθινά δεν πίστεψαν σε αυτόν ή σε αυτήν. Οι καταστροφείς ονείρων βρίσκονται δίπλα μας, δουλεύουν ως δούρειοι ίπποι και προσπαθούν να επιβάλλουν τους δικούς όρους και κανόνες, αδιαφορώντας παντελώς για τις ανάγκες του άλλου και αμφισβητώντας την ικανότητά του να «βγάλει το καράβι σε απάνεμο λιμάνι», καθώς και να το οδηγήσει σε νέες πορείες. Δεν δέχονται, λοιπόν, τίποτα άλλο και δεν πιστεύουν κατά τ άλλα στο πολυαγαπημένο πρόσωπό τους, νομίζοντας ή θεωρώντας δεδομένη την αποτυχία. Ρίχνουν λάσπη και νομίζουν πως έτσι θα καταφέρουν να πετύχουν τον στόχο τους. Διαπράττουν, όμως, το καίριο λάθος γιατί με δική τους ευθύνη, υψώνουν τα τείχη, τα οποία θα είναι δύσκολο να διορθωθούν ξανά. Με το να μην πιστεύει ο-η καταστροφέας ονείρου και να προσπαθεί μεθοδευμένα να φέρει το «καράβι» στα δικά του νερά διαπράττει το μεγάλο λάθος. Ένα λάθος, που μπορεί να οδηγήσει σε δραστικές αποφάσεις τον άλλον ή την άλλη, γιατί δεν έλαβε υπόψη δύο σημαντικά πράγματα: Πρώτον, ότι είναι αποφασισμένος-η να μην «ρίξει το καράβι στα βράχια», παρά τον εσωτερικό πόλεμο που δέχεται. Δεύτερον, την δική του-της εσωτερική ψυχολογική ανάγκη για κάτι το διαφορετικό- που θα μπορεί να έχει και την οικονομική του διάσταση. Οι καταστροφείς ονείρων δεν νοιάζονται για όλα αυτά.

145 Έτσι, πρώτα εκφράζουν την υποστήριξή τους, μετά βρίσκουν διάφορες δικαιολογίες για να σε καθυστερήσουν κι όταν βλέπουν πως αρχίζεις να βάζεις μπροστά την υλοποίηση των σχεδίων, τότε αρχίζουν να διαστρεβλώνουν τα πάντα, με μοναδικό τρόπο να μην το υλοποιήσεις ποτέ. Νομίζουν πως μετά θα έχουν μια ευτυχισμένη κατάσταση, αλλά κάνεις τον άλλο να δυστυχεί, τότε το πολυαγαπημένο πρόσωπο μπορεί να καταστεί ένα «πρόσωπο- φάντασμα» ή ένας «ζωντανός νεκρός» ή «ένα άτομο αποφασισμένο για όλα». Και στις τρεις εκδοχές ρισκάρουν παρά πολλά οι καταστροφείς ονείρων γιατί αγνοούν το εξής γεγονός ότι «τίποτα δεν θα είναι το ίδιο, όπως πριν και θα έχουν μια επίφαση ευτυχίας». Αυτόν τον παράγοντα δεν τον παίρνουν καθόλου υπόψη ή δεν τον έχουν υπολογίσει σοβαρά στους υπολογισμούς τους, νομίζοντας πως έτσι θα είναι όλα καλά. Μα δεν θα είναι. Κινδυνεύουν, μάλιστα, να ζουν μαζί με ένα «ζωντανό νεκρό» ή να τα γκρεμίσουν όλα. Ίσως δεν έχουν συναισθανθεί το τι θα σημαίνει αυτό το πράγμα κι αγνοούν τις επιπτώσεις. Επιπτώσεις, που θα είναι καταλυτικές και χωρίς να επιδέχονται επιστροφή.

146 Πρόκειται για το βασικό θέμα, που συζητείται ενίοτε στα καλλιτεχνικά «πηγαδάκια». Πάντοτε, κάποιοι βάζουν το προσωνύμιο «σοβαρός», ώστε να καθορίσουν το έργο και τον εαυτό τους. Το θέμα περί «σοβαρότητας» πολλές φορές πηγαίνει σε επικίνδυνες ατραπούς και πολλές φορές οι εκφραστές σχετικά των «σοβαρών» θεμάτων εκφράζουν μία διαχωριστική και θα έλεγα ρατσιστική άποψη. Αυτοί, όμως, που εκφράζουν αυτή την άποψη δεν είναι κατά ανάγκη ρατσιστές. Απλώς, προσπαθούν να περιχαρακώσουν τον χώρο τους, ώστε να «ξεχωρίσουν» από τους άλλους ή από τους εκφραστές μίας διαφορετικής άποψης. Κανείς δεν μιλά τώρα για μία πολύ συγκεκριμένη ιδιότητα: Την υπευθυνότητα. Ο άνθρωπος, που θέλει να είναι υπεύθυνος απέναντι σε αυτό που κάνει, εργάζεται εξαντλητικά και μέχρι τελικής πτώσεως για να επιτύχει το καλύτερο αποτέλεσμα. Δεν κατάλαβα ποτέ στη ζωή μου την οριοθέτηση διαχωριστικών γραμμών στα θέματα της τέχνης κι όχι μόνο. Γιατί νομίζω πως χάνουμε την ουσία ως άνθρωποι. Και η ουσία είναι η πραγματοποίηση των δικών μας ονείρων. Στη ζωή και στη τέχνη έχουν ουσία μόνο λίγα πράγματα: Οι δικοί μας άνθρωποι (η οικογένεια), το να ζεις τις μικρές ανθρώπινες στιγμές, να δημιουργείς επειδή το θέλεις εσύ και να αγαπάς αυτό που κάνεις. Δεν κάνω τον ειδικό. Ούτε είμαι ειδικός, αλλά ένα μόνο πράγμα συνειδητοποίησα καλά στη ζωή ότι «μαθαίνω και ξανά μαθαίνω». Ίσως, γι' αυτό δεν εντάσσω τον εαυτό μου στους «σοβαρούς» περί τέχνης, αλλά στους ανθρώπους, «που καταθέτουν από ψυχής ότι κάνουν». Γιατί πάντοτε το πιο μεγάλο βάρος της ζωής είναι η ευθύνη. Και το να είσαι υπεύθυνος σημαίνει πως θα πρέπει να «παίρνεις δύσκολες αποφάσεις». Γι' αυτό διαφωνώ κάθετα με όσους «κόβουν» ή «ψαλιδίζουν» τα όνειρα των νέων ανθρώπων. Ίσως, γι' αυτό, δεν είμαι με αυτούς που «λαϊκίζουν» και «χαϊδεύουν αυτιά» ή «κόβουν κεφάλια», ορίζοντας «σοβαρούς» τους εαυτούς τους. Η υπευθυνότητα στην τέχνη και στη ζωή είναι μεγάλο πράγμα. Σημαίνει πως δεν το βάζεις «κάτω τις δυσκολίες» και παλεύεις για το δικό σου αύριο. Τα μεγάλα λόγια «περί σοβαρότητας» τα αφήνω σε άλλους. Σε εκείνους, που νομίζουν ότι μπορούν να οριοθετούν τον κόσμο.

147 Η ζωή, όμως, ελλοχεύει πάντοτε εκπλήξεις. Και πάντοτε δεν ξέρεις το που μπορεί να σε βγάλουν τα μονοπάτια και τα σοκάκια του αύριο. Σαν ανάμνηση σε κρατώ, Στην πόλη τριγυρνώ Τους ανθρώπους κοιτώ, Τα λάθη συγχωρώ στους δρόμους του ονείρου περπατώ, έγραψα κάποτε. Αφιερωμένο εξαιρετικά σε όσους κρύβονται πίσω από τη σοβαροφάνεια των κενών λόγων γιατί Το όνειρο σαν σε πρώτα κρατώ τα σοκάκια περπατώ Τα πρόσωπα αναπολώ και στον μεγάλο μύλο ξαναγυρνώ.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό

Όταν φεύγουν τα σύννεφα μένει το καθαρό Ημερομηνία 9/6/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://plusmag.gr/ Αλεξάνδρα Παναγοπούλου http://plusmag.gr/article/%cf%84%ce%b1%ce%bd_%cf%86%ce%b5%ce%b3%ce%bf%cf %85%CE%BD_%CF%84%CE%B1_%CF%83%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%B1_%CE%B

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη...

Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... Ευχαριστώ Ολόψυχα για την Δύναμη, την Γνώση, την Αφθονία, την Έμπνευση και την Αγάπη... τον Δάσκαλο μου, Γιώργο Καραθάνο την Μητέρα μου Καλλιόπη και τον γιο μου Ηλία-Μάριο... Ευχαριστώ! 6 ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα»

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα» Ημερομηνία 27/11/2015 Μέσο trikalakids.gr Συντάκτης Link http://www.trikalakids.gr/bookcorner/%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bd %CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7-%CE%B7- %CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο;

Πώς θα κάνω το παιδί μου να αγαπήσει το σχολείο; Ημερομηνία 28/09/2015 Μέσο Συντάκτης Link clickatlife.gr Χριστίνα Χρυσανθοπούλου http://www.clickatlife.gr/euzoia/story/63076/pos-tha-kano-to-paidi-mou-naagapisei-to-sxoleio ΕΥΖΩΙΑ Πώς θα κάνω το παιδί

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε