Επεξηγηση του ευρωπαϊκου πλαισιου επαγγελματικων προσοντων για τη δια βιου μαθηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επεξηγηση του ευρωπαϊκου πλαισιου επαγγελματικων προσοντων για τη δια βιου μαθηση"

Transcript

1 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Επεξηγηση του ευρωπαϊκου πλαισιου επαγγελματικων προσοντων για τη δια βιου μαθηση Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελµατικών Προσόντων

2 Η Άμεση Ευρώπη είναι μια υπηρεσία που σας βοηθά να βρείτε απαντήσεις στα ερωτήματά σας για την Ευρωπαϊκή Ένωση Αριθμός δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης (*): (*) Ορισμένες εταιρείες κινητής τηλεφωνίας δεν επιτρέπουν την πρόσβαση στους αριθμούς , ή οι κλήσεις αυτές μπορεί να χρεώνονται. Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχονται από το Διαδίκτυο μέσω του εξυπηρετητή Europa (http://europa.eu). Βιβλιογραφικό δελτίο υπάρχει στο τέλος του τεύχους. Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, 2008 Ευρωπαϊκές Κοινότητες, 2008 Επιτρέπεται η αναπαραγωγή με αναφορά της πηγής. Printed in Belgium Tυπ ω μ ε ν ο σ ε χ α ρ τ ι λ ε υ κ α σ μ ε ν ο χ ω ρ ι ς χ λ ω ρ ι ο

3 ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Εκπαίδευση και Πολιτισμός Δια βίου Μάθηση: Πολιτικές Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Συντονισμός Πολιτικών Δια Βίου Μάθησης

4

5 ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις 1 Το παρόν σημείωμα έχει συνταχθεί για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους εμπειρογνώμονες που δραστηριοποιούνται στην υλοποίηση του ΕΠΕΠ. Το παρόν σημείωμα είναι το πρώτο από μία σειρά εγγράφων αναφοράς για το ΕΠΕΠ, τα οποία υποστηρίζουν την υλοποίηση του ΕΠΕΠ. Το ΕΠΕΠ Η πρόταση για το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων παρουσιάστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Σεπτέμβριο του Η εν λόγω σύσταση περιγράφει ένα γενικό πλαίσιο προς δημιουργία στην Ευρώπη, το οποίο θα διευκολύνει τη σύγκριση των επαγγελματικών προσόντων και των επιπέδων προσόντων προκειμένου να προωθηθεί η γεωγραφική κινητικότητα και η κινητικότητα της αγοράς εργασίας, καθώς και η δια βίου μάθηση. Ο πυρήνας του πλαισίου αποτελείται από 8 επίπεδα επαγγελματικών προσόντων τα οποία περιγράφονται μέσω των μαθησιακών αποτελεσμάτων (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες). Οι επιμέρους χώρες καλούνται να προσαρμόσουν τα εθνικά τους επίπεδα επαγγελματικών προσόντων στο ουδέτερο σημείο αναφοράς που καθορίζει το ΕΠΕΠ. Μετά την υιοθέτηση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (Δεκέμβριος 2007), το 2008 θα ξεκινήσει μια διαδικασία υλοποίησης. Οι χώρες που θα αποφασίσουν να υιοθετήσουν το ΕΠΕΠ (πρόκειται για μια εθελοντική διαδικασία), θα κληθούν να το υλοποιήσουν σε δύο στάδια. Το πρώτο στάδιο προσαρμογή των εθνικών επιπέδων επαγγελματικών προσόντων στο ΕΠΕΠ θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το Το δεύτερο εισαγωγή αναφοράς στο ΕΠΕΠ σε όλα τα νέα πιστοποιητικά θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως το ΕΠΕΠ νέες προοπτικές, νέες προσεγγίσεις Το ΕΠΕΠ αποτελεί μια νέα προσέγγιση στην ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα των επαγγελματικών προσόντων. Η εισαγωγή μιας σειράς επιπέδων αναφοράς/ περιγραφικών δεικτών που θα βασίζεται στα μαθησιακά αποτελέσματα και θα καλύπτει όλες τις μορφές επαγγελματικών προσόντων και όλο το εύρος των επιπέδων επαγγελματικών προσόντων δεν έχει επιχειρηθεί προηγούμενα. Κατά συνέπεια, η επιτυχής υλοποίηση του ΕΠΕΠ απαιτεί από όλους τους εμπλεκόμενους να έχουν σαφή κατανόηση των εξής: Των στόχων και των βασικών προτεινόμενων λειτουργιών του πλαισίου, Των αρχών και της λογικής που εφαρμόζεται κατά τον καθορισμό του πλαισίου (πώς δομήθηκαν οι περιγραφικοί δείκτες, πώς θα πρέπει να ερμηνεύονται;), Των απαιτήσεων για την υλοποίηση (σε ότι αφορά τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων, τη διαφάνεια, τη διασφάλιση ποιότητας και την αξιολόγηση από ομότιμους). Το παρόν σημείωμα - απαντώντας σε 12 συχνές ερωτήσεις επικεντρώνεται στην επεξήγηση των βασικών αρχών και της λογικής του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων. Το σημείωμα απευθύνεται στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους εμπειρογνώμονες που δραστηριοποιούνται στην υλοποίηση του ΕΠΕΠ (και των αντίστοιχων πλαισίων και λύσεων) σε εθνικό, κλαδικό ή περιφερειακό επίπεδο. Περιλαμβάνονται και επεξηγούνται τα παρακάτω ερωτήματα τα οποία μπορούν να διαβαστούν και ξεχωριστά: 1 Συντάκτες του παρόντος είναι οι: Jörg Markowitsch, Karin Luomi-Messerer και Sonja Lengauer του Ερευνητικού Εργαστηρίου 3s, Βιέννη, και Jens Bjornavold, Cedefop. Οι Michael Graham, Georg Hanf και Mike Coles επιμελήθηκαν το κείμενα και προσέθεσαν σχόλια. 1. Γιατί το ΕΠΕΠ καλείται και «Μετα-πλαίσιο»; 2. Ποιες αρχές διέπουν τους περιγραφικούς δείκτες του ΕΠΕΠ και ποια η σημασία της διατύπωσής τους; 3. Τι σημαίνει «Γνώσεις, Δεξιότητες και Ικανότητες» και γιατί χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους; 4. Γιατί δεν υπάρχουν περισσότερες διαστάσεις όπως 3

6 σε άλλες πλαίσια; 5. Οι ικανότητες δεν είναι η κυρίαρχη ιδέα για κάθε μάθηση; Το ΕΠΕΠ δεν είναι ένα πλαίσιο ικανοτήτων; 6. Μπορεί ένα επαγγελματικό προσόν να συσχετιστεί με διαφορετικά επίπεδα; 7. Η μία στήλη του πίνακα περιγραφικών δεικτών είναι πιο σημαντική από τις άλλες; 8. Το ΕΠΕΠ πρέπει να νοείται ως κλίμακα; Πρέπει να ακολουθηθούν όλα τα βήματα προκειμένου να επιτευχθεί ένα επαγγελματικό προσόν σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο; 9. Οι περιγραφικοί δείκτες του ΕΠΕΠ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για Εθνικά Πλαίσια Επαγγελματικών Προσόντων; 10. Γιατί στο ΕΠΕΠ δεν περιλαμβάνονται ορισμένες βασικές ικανότητες, όπως π.χ. «το να μαθαίνεις να μαθαίνεις»; 11. Μπορεί το ΕΠΕΠ να χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και επαγγελμάτων; 12. Ποια η σχέση ανάμεσα στο ΕΠΕΠ και το πλαίσιο για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Aνώτατης Eκπαίδευσης; 1. Γιατί το ΕΠΕΠ καλείται και «Μετα-πλαίσιο»; Το ΕΠΕΠ έχει σχεδιαστεί ως σημείο αναφοράς για διαφορετικά συστήματα επαγγελματικών προσόντων και πλαίσια στην Ευρώπη. Λαμβάνει υπόψη την ποικιλότητα των εθνικών συστημάτων και διευκολύνει την ερμηνεία και σύγκριση επαγγελματικών προσόντων μεταξύ διαφορετικών χωρών. Υπό αυτή την έννοια, το ΕΠΕΠ είναι ένα πλαίσιο για πλαίσια ή και συστήματα, και συνεπώς μπορεί να περιγραφεί και ως «Μεταπλαίσιο». (Ένα πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων μπορεί ενταχθεί σε ένα σύστημα επαγγελματικών προσόντων όπου τα επίπεδα επαγγελματικών προσόντων περιγράφονται ρητά σε μια ενιαία ιεραρχία.) Αυτό το μετα-πλαίσιο θα επιτρέψει στα συστήματα επαγγελματικών προσόντων με τα εγγενή επίπεδα ή και τα εθνικά και κλαδικά πλαίσια επαγγελματικών προσόντων τους, να συσχετίζονται το ένα με το άλλο. Κατά τη διαδικασία υλοποίησης του ΕΠΕΠ, προβλέπεται κάθε χώρα να προσαρμόσει τα εθνικά της επαγγελματικά προσόντα (διπλώματα, πιστοποιητικά ή βραβεία) στα οκτώ επίπεδα του ΕΠΕΠ, μέσω εθνικών πλαισίων επαγγελματικών προσόντων ή μέσω των εγγενών επιπέδων των εθνικών συστημάτων επαγγελματικών προσόντων. Αυτό σημαίνει ότι στο πρώτο στάδιο, τα επίπεδα των εθνικών πλαισίων επαγγελματικών προσόντων ή τα τμήματα των συστημάτων επαγγελματικών προσόντων θα αναφέρονται στα επίπεδα του ΕΠΕΠ. Μακροπρόθεσμα, όλα τα επαγγελματικά προσόντα που απονέμονται στην Ευρώπη θα πρέπει να έχουν αναφορά στο ΕΠΕΠ. Ένα συγκεκριμένο εθνικό επαγγελματικό προσόν είναι, για παράδειγμα το «δίπλωμα αρχιζαχαροπλάστη» στη Γερμανία, ή το «baccalauréat technologique» στη Γαλλία. Ένα επίπεδο ενός Εθνικού Πλαισίου Επαγγελματικών Προσόντων είναι, για παράδειγμα, το «National Clusters at Access Level 2» στο Πλαίσιο Μονάδων Αξιολόγησης και Προσόντων της Σκωτίας (SCQF) ή το «Junior Certificate at Level 3» στην Ιρλανδία. Ένα τμήμα ενός Εθνικού Συστήματος Επαγγελματικών Προσόντων εκπροσωπείται, για παράδειγμα, από τα επαγγελματικά προσόντα που παρέχουν οι «Δευτεροβάθμιες Τεχνικές και Επαγγελματικές Σχολές» στην Αυστρία, ή τα επαγγελματικά προσόντα που απονέμουν τα «Κολέγια (Főiskola)» στα πλαίσια της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ουγγαρία. Παραδείγματα άλλων διεθνών πλαισίων είναι το «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ηλεκτρονικών Δεξιοτήτων» ως διεθνές κλαδικό πλαίσιο, ή τα «Caribbean Vocational Qualifications (CVQs)». 2. Ποιες αρχές διέπουν τους περιγραφικούς δείκτες του ΕΠΕΠ και ποια η σημασία της διατύπωσής τους; Οι περιγραφικοί δείκτες έχουν συνταχθεί ώστε να καλύπτουν όλο το εύρος των μαθησιακών αποτελεσμάτων, ανεξάρτητα από το μαθησιακό ή θεσμικό περιβάλλον, από τη βασική εκπαίδευση, το σχολείο και τα επίπεδα των ανειδίκευτων εργατών, έως τα διδακτορικά ή ανώτατα επαγγελματικά επίπεδα. Καλύπτουν περιπτώσεις εργασίας και σπουδών, το ακαδημαϊκό αλλά και το επαγγελματικό περιβάλλον, και την αρχική αλλά και τη συνεχή εκπαίδευση 4

7 ή κατάρτιση, δηλαδή όλες τις μορφές μάθησης, επίσημες, άτυπες και ανεπίσημες. Επιπλέον, οι περιγραφικοί δείκτες αντανακλούν εξειδικεύσεις και γενικεύσεις. Έτσι, το να φτάσει κανείς σε ένα υψηλότερο επίπεδο δε σημαίνει απαραίτητα ότι οι απαιτούμενες δεξιότητες και γνώσεις θα είναι πιο εξειδικευμένες, αν και αυτό μπορεί να ισχύει σε πολλούς ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς χώρους. Η μετάβαση από το χαμηλότερο στο υψηλότερο επίπεδο, σε ορισμένα πλαίσια σπουδών και εργασίας, μπορεί επίσης να σημαίνει ότι κάποιος αποκτά πιο γενικευμένες γνώσεις και δεξιότητες. Οι περιγραφικοί δείκτες έχουν συνταχθεί έτσι ώστε να κάνουν επαρκή διαχωρισμό μεταξύ των δεικτών στο προηγούμενο ή στο επόμενο επίπεδο και να επιδεικνύουν, από το προηγούμενο επίπεδο, σαφή πρόοδο σε διαστάσεις αλλαγής (π.χ. πολυπλοκότητα της γνώσης, βλ. επίσης το ερώτημα 8). Κάθε επίπεδο βασίζεται σε και εμπεριέχει τα κατώτερα επίπεδα. Ωστόσο, προκειμένου ο πίνακας και το κείμενο να είναι όσο γίνεται πιο σαφή, αποφεύγονται οι επαναλήψεις και οι περιγραφικοί δείκτες των αντίστοιχων προηγούμενων επιπέδων περιλαμβάνονται σιωπηρά. Προκειμένου να επιτευχθεί ταυτόχρονα μια συνέχεια αλλά και μια διακριτικότητα, έχουν χρησιμοποιηθεί λέξεις-κλειδιά για το χαρακτηρισμό των επιπέδων (π.χ. «αντικειμενικές και θεωρητικές γνώσεις» σε αντίθεση με τις «βασικές γνώσεις» στα κατώτερα επίπεδα και τις «εξειδικευμένες γνώσεις» στα ανώτερα επίπεδα, ή η «επίβλεψη» των εργασιακών/ μαθησιακών δραστηριοτήτων άλλων στα επίπεδα 4 και 5, που δεν υφίσταται όμως στα προηγούμενα επίπεδα). Αυτές οι λέξεις-κλειδιά μπορούν επίσης να θεωρηθούν ως δείκτες οριακών επιπέδων. Κατά συνέπεια, η πλήρης κατανόηση ενός συγκεκριμένου επιπέδου προϋποθέτει «οριζόντια αλλά και κάθετη ανάγνωση», στην οποία θα λαμβάνονται υπόψη τα κατώτερα και τα ανώτερα επίπεδα (βλ. επίσης το ερώτημα 7). Άλλα κριτήρια για τη διαμόρφωση των περιγραφικών δεικτών ήταν: να χρησιμοποιηθούν μόνο θετικές δηλώσεις, να αποφευχθεί η τεχνική ορολογία, να εφαρμοστούν σαφείς και ουσιαστικές δηλώσεις (π.χ. αποφεύγοντας όρους όπως «κατάλληλος») και ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθεί μια όσο το δυνατόν πιο απλή και γενική γλώσσα. Έτσι, οι περιγραφικοί δείκτες του παρόντος πίνακα ΕΠΕΠ είναι εσκεμμένα αρκετά γενικόλογοι, π.χ. σε σύγκριση με προηγούμενες εκδόσεις (βλ. επίσης τα ερωτήματα 1 και 9). Οι τίτλοι των στηλών επιλέχθηκαν σκόπιμα ώστε να χρησιμοποιούν απλούς και κατανοητούς όρους αντί για τους ενδεχόμενα πιο ακριβείς τεχνικούς όρους που χρησιμοποιεί μια μικρή ομάδα εμπειρογνωμόνων (βλ. επίσης το ερώτημα 3). 3. Τι σημαίνει «Γνώσεις, Δεξιότητες και Ικανότητες» και γιατί χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους; Υπάρχουν πολλές διαφορετικές δυνατότητες για τη δόμηση και σύνθεση των αποτελεσμάτων των μαθησιακών διαδικασιών. Μετά από συζητήσεις μεταξύ τεχνικών εμπειρογνωμόνων από όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην ανάπτυξη του ΕΠΕΠ, συμφωνήθηκε να χρησιμοποιηθεί η διάκριση ανάμεσα στις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες (ΓΔΙ) ως βάση για το πλαίσιο, διότι αποτελεί τον πλέον καθιερωμένο τρόπο κατηγοριοποίησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Σαφώς η κατηγοριοποίηση αυτή αντλεί έμπνευση από και συνδέεται με άλλες παρόμοιες διαφοροποιήσεις των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, γίνεται διαχωρισμός μεταξύ savoir, savoirfaire και savoir-être. Στις γερμανόφωνες χώρες, η συνήθης διαφοροποίηση είναι μεταξύ Fachkompetenz, Methodenkompetenz, Personalkompetenz και Sozialkompetenz, ενώ στις αγγλόφωνες χώρες η συμβατική κατηγοριοποίηση περιλαμβάνει: cognitive competence, functional competence και social competence. Η διαφοροποίηση του ΕΠΕΠ ανάμεσα στη γνώση, τις δεξιότητες και τις ικανότητες μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί ως σημειολογική συμφωνία ανάμεσα στις διάφορες διαδεδομένες προσεγγίσεις, και δεν υποχρεώνει τις χώρες να κάνουν το ίδιο. Τα εθνικά ή κλαδικά πλαίσια ή συστήματα ενδέχεται να απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις, που θα λαμβάνουν υπόψη τους συγκεκριμένες παραδόσεις και ανάγκες (βλ. επίσης τα ερωτήματα 4 και 9). Η διαφοροποίηση ΓΔΙ των μαθησιακών αποτελεσμάτων βοηθά στη σαφή δόμηση περιγραφικών δεικτών 5

8 και την ευκολότερη κατηγοριοποίηση των επιπέδων επαγγελματικών προσόντων. Ωστόσο, οι τρεις αυτές κατηγορίες (ΓΔΙ) δε θα πρέπει να ερμηνεύονται απομονωμένα η μία από την άλλη - θα πρέπει να θεωρούνται συλλογικά. Έτσι, η κατανόηση των χαρακτηριστικών ενός επιπέδου απαιτεί και μια «οριζόντια ανάγνωση» (βλ. επίσης το ερώτημα 6). Προφανώς θα υπάρχουν και ομοιότητες μεταξύ των κατηγοριών (π.χ. η στήλη «ικανότητες» περιλαμβάνει ορισμένες δεξιότητες, ενώ η στήλη «δεξιότητες» περιλαμβάνει ορισμένες μορφές γνώσης), αλλά έτσι είναι η φύση των πραγμάτων. 4. Άλλα πλαίσια επαγγελματικών προσόντων χρησιμοποιούν περισσότερες ή άλλες κατηγορίες ή διαστάσεις και όχι τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες. Είναι συγκρίσιμα τα πλαίσια επαγγελματικών προσόντων με άλλες διαστάσεις; Στα εθνικά, περιφερειακά και κλαδικά πλαίσια επαγγελματικών προσόντων, οι περιγραφικοί δείκτες μπορούν να προσαρμοστούν στους αντίστοιχους στόχους και σκοπούς τους (π.χ. ανάγκες της συγκεκριμένης χώρας ή του συγκεκριμένου κλάδου). Γι αυτό δεν υπάρχει ένας γενικός ή ένας έγκυρος τρόπος χρήσης των περιγραφικών δεικτών. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι. Στο πλαίσιο της Σκωτίας, για παράδειγμα, γίνεται διαφοροποίηση ανάμεσα σε «Γνώση και Κατανόηση», «Πρακτική: Εφαρμοσμένες Γνώσεις και Κατανόηση», «Γενικές Γνωστικές Δεξιότητες», «Επικοινωνία, Δεξιότητες ΤΠΕ και Αριθμητισμός» και «Αυτονομία, Υπευθυνότητα και Συνεργασία». Στην Ιρλανδία χρησιμοποιούνται οι εξής κατηγορίες: «Εύρος Γνώσης», «Είδος Γνώσεων, Εύρος Τεχνογνωσίας και Δεξιοτήτων», «Επιλεκτικότητα Τεχνογνωσίας & Δεξιοτήτων», «Το Πλαίσιο των Ικανοτήτων», «Ρόλος των Ικανοτήτων», «Η Ικανότητα να Μαθαίνεις να Μαθαίνεις», και «Διορατικότητα (Ικανότητα)». διότι λαμβάνουν υπόψη τους τους παρόμοιους περιγραφικούς δείκτες των υφιστάμενων πλαισίων επαγγελματικών προσόντων και γιατί επιτρέπουν τη συγκρισιμότητα και την κατανομή/ συσχετισμό. 5. Κάποιοι λένε ότι το ΕΠΕΠ δε θα πρέπει να είναι πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων, αλλά ένα πλαίσιο ικανοτήτων. Ορισμένοι προτείνουν επίσης να χρησιμοποιηθεί ο όρος «ικανότητες» ως ευρύτερος όρος για τον πίνακα. Είναι σωστό αυτό, και τι σημαίνει; Το ΕΠΕΠ είναι ένα (μετα-) πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων και όχι ένα πλαίσιο ικανοτήτων, διότι επιτρέπει την ταξινόμηση επιπέδων και συστημάτων επαγγελματικών προσόντων. Δεν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση επιμέρους ικανοτήτων. Πρόκειται για ένα πλαίσιο προσανατολισμένο στα μαθησιακά αποτελέσματα, όπου οι περιγραφικοί δείκτες περιγράφουν όλες τις μορφές μαθησιακών αποτελεσμάτων. Η παρανόηση του ΕΠΕΠ ως ένα πλαίσιο ικανοτήτων οφείλεται στο γεγονός ότι τα μαθησιακά αποτελέσματα διατυπώνονται ως δηλώσεις για το τι μπορούν να κάνουν οι εκπαιδευόμενοι και έτσι παρέχουν έναν κάποιο «προσανατολισμό ικανοτήτων». Το ΕΠΕΠ επίσης δεν αποτελεί πλαίσιο ικανοτήτων, στο βαθμό που τα μαθησιακά αποτελέσματα μπορούν, για παράδειγμα, να είναι γνώσεις δίχως αντίστοιχες ικανότητες ή δεξιότητες. Κατά συνέπεια, τα μαθησιακά αποτελέσματα είναι πάντοτε πιο περιεκτικά από τις ικανότητες, και όχι το αντίστροφο. Έτσι, ο όρος ικανότητες δε θα ήταν επαρκής γενικός όρος για τον πίνακα. Πιο σωστά, το ΕΠΕΠ θα πρέπει να ονομάζεται «πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων βασισμένο στα μαθησιακά αποτελέσματα». Το ΕΠΕΠ σχεδιάστηκε ώστε να περιέχει όσο το δυνατόν λιγότερες και απλούστερες διαφοροποιήσεις (βλ. επίσης το ερώτημα 3). Το ΕΠΕΠ φαίνεται να εστιάζει στα βασικότερα και πιο ουσιαστικά θέματα. Η ερμηνεία των περιγραφικών δεικτών του ΕΠΕΠ απλοποιείται 6

9 6. Μέρος ενός εθνικού συστήματος επαγγελματικών προσόντων φαίνεται να ταιριάζει τέλεια σε ένα ορισμένο επίπεδο μιας από τις τρεις στήλες, αλλά σύμφωνα με μια άλλη διάσταση θα ταίριαζε καλύτερα σε ένα άλλο επίπεδο. Μπορεί να συσχετιστεί η ίδια ομάδα επαγγελματικών προσόντων με διαφορετικά επίπεδα; Όχι, γιατί το ΕΠΕΠ δεν αποτελεί σύστημα ταξινόμησης επαγγελματικών προσόντων σύμφωνα με διαφορετικές διαστάσεις. Με άλλα λόγια, ο πίνακας του ΕΠΕΠ δε θα πρέπει να ερμηνεύεται ως ξεχωριστές στήλες. Για να διαβαστεί ένα επίπεδο σημαίνει ότι πρέπει να διαβαστεί ολόκληρη η γραμμή (και οι τρεις στήλες) από την αρχή μέχρι το τέλος, και επιπλέον, ο περιγραφικός δείκτης κάθε επιπέδου προϋποθέτει το συνυπολογισμό των αποτελεσμάτων των προηγούμενων επιπέδων. Έτσι, η πλήρης κατανόηση ενός συγκεκριμένου επιπέδου απαιτεί την ανάγνωσή του σε σχέση με τα προηγούμενα επίπεδα (βλ. επίσης τα ερωτήματα 2 και 3). Λόγω της φύση των πολλαπλών συστημάτων επαγγελματικών προσόντων της Ευρώπης και των ποικίλων επαγγελματικών προσόντων που υπάρχουν, αρκετά συχνά, τμήματα (μια ομάδα επαγγελματικών προσόντων) των εθνικών συστημάτων επαγγελματικών προσόντων ταιριάζουν με ένα ορισμένο επίπεδο σε μια στήλη, ενώ ταυτόχρονα ταιριάζουν και με ένα άλλο επίπεδο σε μια άλλη στήλη. Ενδέχεται να υπάρχουν πολύ διαφορετικά επαγγελματικά προσόντα ανάλογα με την πολυπλοκότητα της γνώσης ή το εύρος των απαιτούμενων δεξιοτήτων, αλλά μπορεί να είναι εξίσου δύσκολο να επιτευχθούν. Για παράδειγμα, το «Le baccalauréat general» στη Γαλλία ή το «General Certificate of Secondary Education (GCSE)» στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία ενδεχομένως να απαιτούν περισσότερες θεωρητικές και αντικειμενικές γνώσεις, αλλά λιγότερες πρακτικές δεξιότητες. Αντίθετα, οι εξετάσεις μαθητείας-αποφοίτησης στη Γερμανία ή την Αυστρία ενδέχεται να απαιτούν περισσότερες πρακτικές δεξιότητες και λιγότερες θεωρητικές γνώσεις σε κάποιον κλάδο. Η παρουσίαση των περιγραφικών δεικτών του ΕΠΕΠ σε έναν πίνακα με τρεις στήλες θα πρέπει να διευκολύνει την κατανόηση του ΕΠΕΠ και την απονομή επαγγελματικών προσόντων. Εάν ο πίνακας οδηγεί σε αντιφατικές ερμηνείες, οι στήλες θα πρέπει να θεωρηθούν δευτερεύουσας σημασίας. Κατά συνέπεια, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει κανείς να διαβάζει ολόκληρη τη σειρά (γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες) και να κρίνει συνολικά σε ποιο από τα επίπεδα εντάσσεται καλύτερα η ομάδα επαγγελματικών προσόντων. Αυτός ο τρόπος ανάγνωσης των περιγραφικών δεικτών θα διευκολύνει τον προσδιορισμό του «κέντρου βάρους» του εν λόγω επαγγελματικού προσόντος και συνεπώς θα οδηγήσει στην απόφαση για το πού θα τοποθετηθεί σε σχέση με το ΕΠΕΠ. Αυτό αποδεικνύει ότι λόγω της ποικιλότητας των επαγγελματικών προσόντων σε εθνικό και κλαδικό επίπεδο, δε θα υπάρχει ποτέ μια τέλεια ή απόλυτη αναλογία με τα επίπεδα του ΕΠΕΠ θα πρέπει να εφαρμοστεί αντίθετα η αρχή της βέλτιστης αναλογίας. 7. Η μία στήλη του πίνακα περιγραφικών δεικτών είναι πιο σημαντική από τις άλλες; Τα υφιστάμενα επαγγελματικά προσόντα θα διαφέρουν σημαντικά σε ότι αφορά την εστίασή του στις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητες. Για παράδειγμα, τα ακαδημαϊκά προσόντα ενδέχεται να εστιάζουν περισσότερο στις γνώσεις, ενώ ορισμένα επαγγελματικά προσόντα ενδέχεται να εστιάζουν περισσότερο στις δεξιότητες ή τις ικανότητες. Οι τρεις διαστάσεις που παρουσιάζει το ΕΠΕΠ θα πρέπει να συμβάλλουν στον προσδιορισμό των διαφορών αυτών κατά τη διαδικασία απονομής επαγγελματικών προσόντων. Σε καμία περίπτωση το ΕΠΕΠ δεν προτίθεται να προωθήσει ή να κάνει διάκριση υπέρ ή κατά οποιουδήποτε επαγγελματικού προσόντος, αλλά να λειτουργήσει ως ουδέτερο σημείο αναφοράς για όλα τα διαφορετικά είδη επαγγελματικών προσόντων. Ένας σημαντικός στόχος του ΕΠΕΠ είναι η προώθηση της ισότητας της εκτίμησης ανάμεσα στις ακαδημαϊκές ή επαγγελματικές διαδρομές ή τις διαδρομές της ανώτατης εκπαίδευσης, καθώς και ανάμεσα στην αρχική και την μετέπειτα εκπαίδευση. Υπό αυτή την έννοια, όλες οι διαστάσεις του πίνακα έχουν ίση αξία. Ένα επαγγελματικό προσόν μπορεί να ταιριάζει τέλεια σε ένα ορισμένο επίπεδο σε μία από τις στήλες, αλλά σύμφωνα με τους περιγραφικούς δείκτες μιας άλλης 7

10 στήλης, εκ πρώτης όψεως, να φαίνεται να ταιριάζει καλύτερα σε ένα άλλο επίπεδο (βλ. επίσης το ερώτημα 3). Θα μπορούσε λοιπόν κανείς ή απλά επειδή η στήλη «γνώσεις» είναι πριν από τη στήλη «δεξιότητες» - να ρωτήσει αν κάποια στήλη είναι πιο σημαντική από τις άλλες. Αυτό δεν ισχύει. Όλες οι διαστάσεις είναι εξίσου σημαντικές, και η σειρά των στηλών δε θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη (βλ. επίσης το ερώτημα 6). 8. Το ΕΠΕΠ πρέπει να νοείται ως κλίμακα; Πρέπει να ακολουθηθούν όλα τα βήματα προκειμένου να επιτευχθεί ένα επαγγελματικό προσόν σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο; Εάν ναι, γιατί η κλίμακα ολοκληρώνεται στο όγδοο επίπεδο αφού το ΕΠΕΠ είναι ένα πλαίσιο για τη δια βίου μάθηση; Μπορεί κανείς να αποκτά προσόντα σε διαφορετικά επίπεδα, ή μετράει μόνο το ανώτατο επίπεδο; Το ΕΠΕΠ είναι μια κλίμακα με την έννοια ότι από το επίπεδο 1 έως το επίπεδο 8, η σχετική μάθηση γίνεται πιο πολύπλοκη και υπάρχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις από τον εκπαιδευόμενο ή τον εργαζόμενο. Οι αυξήσεις από το επίπεδο 1 έως το 8 σχετίζονται με διάφορους παράγοντες, όπως: την πολυπλοκότητα και το βάθος των γνώσεων και της κατανόησης, το βαθμό απαιτούμενης υποστήριξης ή διδασκαλίας, τον απαιτούμενο βαθμό ολοκλήρωσης, ανεξαρτησίας και δημιουργικότητας, το εύρος και την πολυπλοκότητα εφαρμογής/ πρακτικής, το βαθμό διαφάνειας και δυναμικής των καταστάσεων. Ο παραπάνω κατάλογος δεν είναι πλήρης, καθώς η μάθηση έχει πολλές σχετικές διαστάσεις, ορισμένες από τις οποίες μπορεί ακόμη και να μη γνωρίζουμε. Θα πρέπει απλά να υποδεικνύει τι εννοούμε όταν λέμε «ολοένα και περισσότερες απαιτήσεις από τους εκπαιδευόμενους/ εργαζόμενους». Η θεώρηση του ΕΠΕΠ ως μια κλίμακα με 8 σκαλοπάτια δε σημαίνει ότι πρέπει να γίνεται διαχωρισμός στον ίδιο αριθμό επιπέδων σε κάθε εθνικό περιβάλλον, τομέα, κλάδο ή χώρο. Τα εθνικά συστήματα ή πλαίσια επαγγελματικών προσόντων μπορεί να περιλαμβάνουν περισσότερα ή λιγότερα επίπεδα. Σε ορισμένους τομείς, κλάδους ή χώρους, ενδέχεται να μην υπάρχουν επαγγελματικά προσόντα σε ανώτερο επίπεδο. Σε άλλους ενδέχεται να μην υπάρχουν επαγγελματικά προσόντα στα κατώτερα επίπεδα, ή να υπάρχουν προσόντα που υπερβαίνουν το επίπεδο 8. Το ΕΠΕΠ δεν κάνει περαιτέρω διαφοροποίηση μεταξύ των επαγγελματικών προσόντων στο επίπεδο 8 και άνω. Για παράδειγμα, είναι πολύ απίθανο να υπάρχουν επαγγελματικά προσόντα στο κατώτερο επίπεδο στον τομέα της φαρμακολογίας, ενώ είναι πολύ απίθανο να βρεθούν επαγγελματικά προσόντα στα ανώτερα επίπεδα στον τομέα της οικιακής οικονομίας και του καθαρισμού (αν και μπορεί να υπάρχουν εξαιρέσεις). Σε πολλές χώρες, ένα διδακτορικό θα κατατάσσεται σε ένα επίπεδο που αντιστοιχεί στο επίπεδο 8 του ΕΠΕΠ, και σε μερικές χώρες μπορεί να υπάρχουν και άλλα μεταδιδακτορικά επίσημα προσόντα σε μια πανεπιστημιακή καριέρα, όπως η «habilitation» στις γερμανόφωνες χώρες. Ένα άλλο παράδειγμα είναι στον κλάδο της λογιστικής - πολλές χώρες απαιτούν, πέραν του πανεπιστημιακού πτυχίου, και πέντε έως δέκα χρόνια εμπειρίας και την ολοκλήρωση περαιτέρω εξετάσεων πριν από την έκδοση πιστοποιητικού ορκωτού λογιστή). Το ΕΠΕΠ δεν είναι ένα μέσο άμεσης τεκμηρίωσης της ατομικής μαθησιακής προόδου αλλά ένα μέσο παροχής σε πρώτη φάση - ενός εργαλείου ερμηνείας των διαφορετικών εθνικών πλαισίων και μακροπρόθεσμα ενός εργαλείου αναφοράς για όλα τα επαγγελματικά προσόντα που απονέμονται στην Ευρώπη. Ωστόσο, το ότι υπάρχουν επίπεδα ΕΠΕΠ για τα επαγγελματικά προσόντα δε σημαίνει ότι τα επαγγελματικά προσόντα πρέπει απαραίτητα να αποκτούνται με την ίδια σειρά με τα επίπεδα του ΕΠΕΠ: Για παράδειγμα: Ένα πιστοποιητικό μαθητείας σχετίζεται π.χ. με το επίπεδο 3. Μετά από κάποια χρόνια εργασιακής εμπειρίας και περαιτέρω κατάρτισης στην εταιρία, ένας απόφοιτος κατάρτισης 8

11 μαθητείας θέλει να συνεχίσει τη μαθησιακή του σταδιοδρομία σε κάποιο πανεπιστήμιο (π.χ. επίπεδο 5). Στα πλαίσια αυτών των συγκεκριμένων εθνικών κανονισμών, οι δεξιότητες και οι ικανότητες που αποκτούνται με ανεπίσημο τρόπο γίνονται δεκτές ως προσόντα εισόδου στην ανώτατη εκπαίδευση και όχι ως επίσημα προσόντα στο επίπεδο 4. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος ανώτατης εκπαίδευσης, στο άτομο αυτό απονέμεται ένα επαγγελματικό προσόν, που ταξινομείται στο επίπεδο 5. Κατά συνέπεια, το άτομο αυτό έχει λάβει ένα επίσημο προσόν στον επίπεδο 3 και ένα στο επίπεδο 5, άλλα όχι στο επίπεδο 4. Φαίνεται πως το άτομο αυτό έχει παραλείψει το επίπεδο 4. Ωστόσο, στην πραγματικότητα το άτομο διαθέτει τις απαραίτητες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες του σταδίου 4 στην αρχή του προγράμματος σπουδών, διότι αποτελούν προϋπόθεση εισόδου παρότι δεν κατέχει κάποιο επίσημο πιστοποιητικό. Στη διάρκεια της ζωής τους, οι εκπαιδευόμενοι θα μετακινούνται κατά κύριο λόγο από ένα κατώτερο σε ένα υψηλότερο επίπεδο, αλλά είναι επίσης δυνατό να αποκτούν δύο διαφορετικά προσόντα στο ίδιο επίπεδο, ή να μεταβαίνουν από ένα υψηλότερο σε ένα κατώτερο επίπεδο προσόντων, εφόσον αναλαμβάνεται νέα μάθηση και αποκτούνται νέες δεξιότητες. Για παράδειγμα, ένα άτομο με διδακτορικό μηχανολόγου αποφασίζει να μελετήσει ένα νέο κλάδο, όπως η οικονομία, που ενδέχεται να βρίσκεται σε κατώτερο επίπεδο. Στη διάρκεια μιας ζωής, πολλοί λόγοι, όπως οι ασθένειες, τα νέα ενδιαφέροντα και χόμπι ή και η ανεργία, μπορεί να παρακινήσουν έναν άνθρωπο να αποκτήσει νέα επαγγελματικά προσόντα σε κατώτερα επίπεδα από το προσόν που διέθετε πρωτύτερα. Για παράδειγμα, εκτός από την κατοχή προσόντων και την απασχόληση ως ειδικού στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, μπορεί κανείς να ασχοληθεί με την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων στη βιομηχανία ψυχαγωγίας (π.χ. ως τουριστικός οδηγός ή δάσκαλος του σκι). Αυτό το δεύτερο επαγγελματικό προσόν μπορεί επίσης να εντάσσεται σε χαμηλότερο επίπεδο από το αρχικό επαγγελματικό προσόν. 9. Οι περιγραφικοί δείκτες του ΕΠΕΠ μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για Εθνικά Πλαίσια Επαγγελματικών Προσόντων (ΕθΠΕΠ); Οι σκοποί των πλαισίων επαγγελματικών προσόντων διαφέρουν ανάλογα με το περιβάλλον τους (διεθνής, εθνική, περιφερειακή ή κλαδική σύγκριση). Κατά συνέπεια, θα διαφέρει και ο ειδικότερος σχεδιασμός των πλαισίων. Το ΕΠΕΠ έχει σχεδιαστεί ως μετα-πλαίσιο (βλ. ερώτημα 1) και συνεπώς χρησιμοποιεί πιο γενικούς περιγραφικούς δείκτες από τα περισσότερα εθνικά, περιφερειακά ή κλαδικά πλαίσια. Οι περιγραφικοί δείκτες του ΕΠΕΠ δεν υποκαθιστούν τους περιγραφικούς δείκτες άλλων πλαισίων επαγγελματικών προσόντων. Προφανώς όμως, η δομή και ο αριθμός επιπέδων αυτών των άλλων περιγραφικών δεικτών μπορεί να προσανατολιστεί προς το ΕΠΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι οι περιγραφικοί δείκτες δε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως προσχέδιο για την ανάπτυξη άλλων πλαισίων δίχως να λαμβάνονται υπόψη και να μελετώνται οι αντίστοιχες ανάγκες. Ωστόσο, οι περιγραφικοί δείκτες του ΕΠΕΠ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σημείο εκκίνησης και να αλλάζονται, να συμπληρώνονται κτλ. όταν απαιτείται. Ένα παράδειγμα για την ευθυγράμμιση με το ΕΠΕΠ μπορεί να βρεθεί στο νέο ΕθΠΕΠ της Μάλτας ή της Λιθουανίας, τα οποία περιλαμβάνουν και τα δύο οκτώ επίπεδα. Το νέο ΕθΠΕΠ της Μάλτας χρησιμοποιεί παρόμοια δομή με το ΕΠΕΠ, κάνοντας αναφορά σε γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες. 10. Γιατί στο ΕΠΕΠ δεν αναφέρονται ορισμένες ικανότητες, όπως οι βασικές ικανότητες ή μετα-ικανότητες (π.χ. η ευαισθητοποίηση για την αειφόρο ανάπτυξη, το να μαθαίνεις να μαθαίνεις ή οι δεοντολογικές ικανότητες); Το ΕΠΕΠ δεν κάνει δηλώσεις σχετικά με το ειδικό περιεχόμενο των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Αυτά που μια χώρα ή κοινωνία θεωρεί ως βασικές ικανότητες σήμερα ή στο μέλλον (π.χ. η εκμάθηση ξένων γλωσσών, οι επικοινωνιακές ικανότητες, οι επιχειρηματικές ικανότητες, οι πολιτισμικές ικανότητες) μπορεί να διαφοροποιούνται από χώρα σε χώρα και από κοινωνία σε κοινωνία, αλλά αλλάζουν και με το χρόνο. Το ΕΠΕΠ δεν αναφέρεται 9

12 σε συγκεκριμένες βασικές ικανότητες, αλλά καλύπτει όλους τους διαφορετικούς τύπους βασικών ικανοτήτων σε διαφορετικά επίπεδα. Υπάρχουν επίσης κάποιες άλλες, πιο γενικές ικανότητες, όπως «το να μαθαίνεις να μαθαίνεις» ή οι «δεοντολογικές ικανότητες» που δεν έχουν περιληφθεί ρητά στο ΕΠΕΠ. Τα χαρακτηριστικά αυτά, που αναφέρονται συχνά ως μετα-ικανότητες, δεν έχουν συμπεριληφθεί διότι δεν μπορούν να θεωρηθούν ξεχωριστά από άλλες γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες. Έτσι, δεν έχουν προστεθεί ως πρόσθετη διάσταση, αλλά θα πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των ικανοτήτων. Για παράδειγμα, το να μαθαίνεις να μαθαίνεις παίζει σημαντικό ρόλο στην απόκτηση θεωρητικών και αντικειμενικών γνώσεων ενώ οι δεοντολογικές ικανότητες είναι σημαντικές για την ανάπτυξη της αυτονομίας και της υπευθυνότητας. 11. Μπορεί το ΕΠΕΠ να χρησιμοποιηθεί για την ταξινόμηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και επαγγελμάτων; Το ΕΠΕΠ δε σχεδιάστηκε προκειμένου να ταξινομεί εκπαιδευτικά προγράμματα και επαγγέλματα. Αντίθετα, εστιάζει στα συστήματα και πλαίσια επαγγελματικών προσόντων. Τα επίπεδα του ΕΠΕΠ δεν αντανακλούν τη συμμετοχή σε συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα ούτε τις απαιτούμενες ικανότητες για συγκεκριμένες εργασίες ή επαγγέλματα. Βέβαια, τα επαγγελματικά προσόντα σχετίζονται με την παιδεία και την κατάρτιση και με τον επαγγελματικό κόσμο, και αυτά τα στοιχεία είναι πολύ σημαντικά στο ΕΠΕΠ. Τα ISCED (Διεθνής Πρότυπη Ταξινόμηση Εκπαίδευσης) και ISCO (Διεθνής Πρότυπη Ταξινόμηση Επαγγελμάτων) είναι ταξινομήσεις ειδικά σχεδιασμένες για την ταξινόμηση της παιδείας και των επαγγελμάτων. Το ΕΠΕΠ υποδηλώνει μόνο μερικώς μια ιεραρχία εκπαιδευτικών προγραμμάτων (π.χ. ένα επαγγελματικό προσόν σε υψηλότερο επίπεδο στο ΕΠΕΠ πολύ πιθανό να αντιστοιχεί σε υψηλότερο επίπεδο στο ISCED) και μια ιεραρχία επαγγελμάτων (π.χ. ένα επαγγελματικό προσόν σε κατώτερο επίπεδο στο ΕΠΕΠ πολύ πιθανό να οδηγεί σε μια επαγγελματική δραστηριότητα ταξινομημένη σε κατώτερο επίπεδο στα επίπεδα δεξιοτήτων ISCO). Ωστόσο, το ΕΠΕΠ εστιάζει στα μαθησιακά αποτελέσματα με τη μορφή γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων. Αυτά θεωρούνται ανεξάρτητα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα ή το επαγγελματικό περιβάλλον. Έτσι, το ΕΠΕΠ αποτελεί ένα νέο μέσο, που προσφέρει τη δυνατότητα συνδυασμού εκπαιδευτικών και επαγγελματικών ταξινομήσεων και, κατά κάποιον τρόπο, συνδυάζει τα ICED και ISCO. 12. Ποια η σχέση ανάμεσα στο ΕΠΕΠ και το πλαίσιο για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Aνώτατης Eκπαίδευσης; Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ανάπτυξη πλαισίων επαγγελματικών προσόντων ξεκίνησε με ένα πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για έναν εκπαιδευτικό κλάδο: Το Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Aνώτατης Eκπαίδευσης (ΠΕΠ- ΕΧΤΕ) έχει δημιουργηθεί από το 1999 (Δήλωση της Μπολόνια - οι περιγραφικοί δείκτες του Δουβλίνου υιοθετήθηκαν το 2005), ενώ η ανάπτυξη του ΕΠΕΠ ξεκίνησε το Τα δύο πλαίσια έχουν σαφείς ομοιότητες και επικαλύψεις: και τα δύο είναι μεταπλαίσια, καλύπτουν μεγάλο εύρος μάθησης και έχουν σχεδιαστεί για τη βελτίωση της διαφάνειας σε ότι αφορά τα επαγγελματικά προσόντα στην Ευρώπη. Και τα δύο σχετίζονται με τη διασφάλιση ποιότητας και χρησιμοποιούν την έννοια της «βέλτιστης αντιστοιχίας» για τον καθορισμό επιπέδων. Επίσης, και τα δύο φιλοδοξούν σαφώς να υποστηρίξουν τη δια βίου μάθηση και την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού. Παρά αυτές τις προφανείς ομοιότητες ανάμεσα στα δύο πλαίσια, υπάρχουν και διαφορές σε ότι αφορά τους στόχους και τους περιγραφικούς δείκτες τους. Στόχος του ΠΕΠ-ΕΧΤΕ είναι η εναρμόνιση των συστημάτων, ενώ στόχος του ΕΠΕΠ είναι ο συσχετισμός των συστημάτων: Ένας κεντρικός στόχος της διαδικασίας της Μπολόνια είναι να εναρμονιστούν τα ευρωπαϊκά συστήματα ανώτατης εκπαίδευσης με την εισαγωγή κοινών δομών για τα πτυχία (σύστημα πτυχίων τριών κύκλων). Το ΕΠΕΠ, από την άλλη, δεν αποτελεί μέσο εναρμόνισης των επαγγελματικών προσόντων ή τμημάτων των συστημάτων επαγγελματικών προσόντων. Σκοπός του είναι να λειτουργήσει ως ένα μέσο ερμηνείας για τη διασαφήνιση των σχέσεων μεταξύ επαγγελματικών προσόντων και διαφορετικών συστημάτων. 10

13 Προκειμένου να συνδεθούν αυτά τα δύο μετα-πλαίσια, το έγγραφο του ΕΠΕΠ δηλώνει συμβατότητα με το ΠΕΠ-ΕΧΤΕ. Βασικός λόγος για το σχεδιασμό των ανώτερων επιπέδων του ΕΠΕΠ με άμεση αναφορά στους περιγραφικούς δείκτες του ΕΧΤΕ είναι να αποφευχθεί η ανάπτυξη δύο απομονωμένων πλαισίων. Έτσι, τα μαθησιακά αποτελέσματα ορισμένων επιπέδων του ΕΠΕΠ αντιστοιχούν με τους περιγραφικούς δείκτες κύκλων του ΠΕΠ-ΕΧΤΕ. Υπάρχει ένας σαφής συσχετισμός στα επίπεδα 5 έως 8. Έτσι, οι αντίστοιχοι περιγραφικοί δείκτες κύκλων του ΠΕΠ-ΕΧΤΕ τους οποίους ανέπτυξε η Κοινή Πρωτοβουλία Ποιότητας στα πλαίσια της διαδικασίας της Μπολόνια θεωρούνται συμβατοί με τους περιγραφικούς δείκτες των επιπέδων 5 έως 8 του ΕΠΕΠ. Παρότι χρησιμοποιούνται διαφορετικοί περιγραφικοί δείκτες, και τα δύο πλαίσια έχουν μια κοινή θεώρηση των διαστάσεων προόδου αναφορικά με τις γνώσεις, τις δεξιότητες (εφαρμογή) και την επαγγελματική συμπεριφορά. Ωστόσο, εφόσον το ΕΠΕΠ είναι ένα γενικευμένο πλαίσιο και προτίθεται να συμπεριλάβει διαφορετικές μορφές μάθησης (όχι μόνο τη μάθηση στην ανώτατη εκπαίδευση αλλά και τα προσόντα με περισσότερο επαγγελματικό προσανατολισμό), οι περιγραφικοί δείκτες είναι ευρύτεροι, πιο γενικόλογοι και πρέπει να είναι πιο περιεκτικοί από τους περιγραφικούς δείκτες του Δουβλίνου που εφαρμόζονται για τον καθορισμό των επιπέδων για το ΠΕΠ-ΕΧΤΕ. Αυτό σημαίνει ότι τα επίπεδα μπορούν να θεωρηθούν ισοδύναμα, παρόλο που οι περιγραφικοί δείκτες επιπέδων δεν είναι ίδιοι. Κατά συνέπεια, τα επίπεδα 5 έως 8 του ΕΠΕΠ μπορούν να είναι συμβατά όχι μόνο με προσόντα και πτυχία που αποκτούνται με τον επίσημο τρόπο, σπουδάζοντας σε ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης, αλλά και με τα επαγγελματικά προσόντα που αποκτούνται μέσω της επίσημης, άτυπης ή ανεπίσημης μάθησης. Στο ΠΕΠ-ΕΧΤΕ, τα μαθησιακά αποτελέσματα νοούνται ως περιγραφές του τι θα πρέπει να γνωρίζει, να κατανοεί και να κάνει ένας εκπαιδευόμενος στο τέλος του αντίστοιχου κύκλου. Οι περιγραφικοί δείκτες του Δουβλίνου αναφέρουν τις εξής πέντε διαστάσεις: «γνώση και κατανόηση», «εφαρμογή της γνώσης και κατανόηση», «ικανότητα κρίσης», «επικοινωνία» και «μαθησιακές δεξιότητες». Ενώ οι πρώτες τρεις διαστάσεις καλύπτονται κυρίως από τις διαστάσεις γνώσεων και δεξιοτήτων του ΕΠΕΠ, το ΕΠΕΠ δεν αναφέρει ρητά βασικές ικανότητες όπως η επικοινωνία ούτε μετα-ικανότητες, όπως το να μαθαίνεις να μαθαίνεις. Αυτές εν μέρει περιλαμβάνονται με συμφυή τρόπο σε όλες τις στήλες, αλλά υποδηλώνονται κυρίως στη στήλη των ικανοτήτων (βλ. επίσης το ερώτημα 10). Παρότι οι περιγραφικοί δείκτες που καθορίζουν τα επίπεδα στο ΕΠΕΠ και οι περιγραφικοί δείκτες του Δουβλίνου διαφέρουν μεταξύ τους, οι περιγραφικοί δείκτες των επιπέδων του ΕΠΕΠ ενσωματώνουν πλήρως τους περιγραφικούς δείκτες της Μπολόνια και συνεπώς είναι συμβατοί με αυτούς. Για παράδειγμα, τα μαθησιακά αποτελέσματα που αφορούν το επίπεδο 7 του ΕΠΕΠ περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων «εξειδικευμένες δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, οι οποίες απαιτούνται στην έρευνα ή/και στην καινοτομία προκειμένου να αναπτυχθούν νέες γνώσεις και διαδικασίες και να ενσωματωθούν γνώσεις από διαφορετικά πεδία». Αντίστοιχα, ο δεύτερος κύκλος του ΠΕΠ-ΕΧΤΕ αναφέρεται στην «πρωτοτυπία κατά την ανάπτυξη ή και εφαρμογή ιδεών, συχνά στα πλαίσια ενός ερευνητικού περιβάλλοντος». Ή τα μαθησιακά αποτελέσματα του επιπέδου 8 του ΕΠΕΠ περιλαμβάνουν την «επίδειξη ουσιαστικού κύρους, καινοτομίας, αυτονομίας, επιστημονικής και επαγγελματικής ακεραιότητας και σταθερής προσήλωσης στη διαμόρφωση νέων ιδεών ή διαδικασιών στην πρωτοπορία πλαισίων εργασίας ή σπουδής, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας», και ο τρίτος κύκλος του ΠΕΠ-ΕΧΤΕ αναφέρει τη «συμβολή μέσω πρωτότυπης έρευνας που διευρύνει τα σύνορα της γνώσης, αναπτύσσοντας ένα σημαντικό όγκο εργασίας, μέρος του οποίου αξίζει εθνική ή διεθνή δημοσίευση» και στην ικανότητα «κριτικής ανάλυσης, αξιολόγησης και σύνθεσης νέων και πολύπλοκων ιδεών». 11

14

15 Ευρωπαϊκή Επιτροπή Επεξηγηση του ευρωπαϊκου πλαισιου επαγγελματικων προσοντων για τη δια βιου μαθηση Λουξεμβούργο: Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σ. 29,7 X 21 cm ΠΏΣ ΘΑ ΑΠΟΚΤΉΣΕΤΕ ΤΙΣ ΕΚΔΌΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΕ; Οι εκδόσεις της Υπηρεσίας Εκδόσεων που προσφέρονται προς πώληση διατίθενται από το EU Bookshop (βιβλιοπωλείο της ΕΕ) (http://bookshop.europa.eu/) όπου μπορείτε να δώσετε την παραγγελία σας στο γραφείο πωλήσεων της επιλογής σας. Μπορείτε επίσης να ζητήσετε κατάλογο των ανά τον κόσμο αντιπροσώπων του δικτύου πωλήσεων διατυπώνοντας σχετικό αίτημα με φαξ στον αριθμό (352)

16 NC EL-C

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕθΠΠ. Βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις

ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕθΠΠ. Βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕθΠΠ Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (European Qualifications Framework/EQF) Βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις Αθήνα 25 Φεβρουαρίου 2010 1 Βασικές ερωτήσεις και απαντήσεις...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ. της. Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 10.6.2016 COM(2016) 383 final ANNEXES 1 to 6 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ της Πρότασης σύστασης του Συμβουλίου σχετικά το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead.

ECVET WORKSHOP 23-10-2012. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be. Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210 2120700, www.eiead. http://www.youtube.com/watch?v=0w1bzgyftni&feature=youtu.be ECVET WORKSHOP 23-10-2012 Υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Κωστή Παλαμά 6-8, 11141 Αθήνα, τηλ. 210

Διαβάστε περισσότερα

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη δια βίου μάθηση (ΕΠΕΠ)

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη δια βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελµατικών Προσόντων Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη δια βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) Η Άμεση Ευρώπη είναι μια υπηρεσία που σας βοηθά να βρείτε απαντήσεις στα ερωτήματά

Διαβάστε περισσότερα

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (ΕΠΕΠ)

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελµατικών Προσόντων Το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) Η Άμεση Ευρώπη είναι μια υπηρεσία που σας βοηθά να βρείτε απαντήσεις στα ερωτήματά

Διαβάστε περισσότερα

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy Μεθοδολογία Αντιστοίχισης των Προσόντων με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF) EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy «European Certificate for Consultants of Social

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων ΠΟΛΙΤΙΚΕΣΚΑΙΣΥΣΤΗΜΑΤΑΔΙΑΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Μάθηση και Πιστοποίηση Προσόντων: Εθνικό και ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων Σκοπός Αποτελείηεξοικείωσημεμιασειράεννοιών, όρωνκαιθεσμικών εργαλείων τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης

Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Πλαίσια επαγγελματικών προσόντων: καταλύτες για τη δια βίου μάθηση Το νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον εκπαίδευσης και κατάρτισης Αθήνα 18 Ιουνίου 2009, Διήμερη συνάντηση εργασίας του ΤΕΕ «Πιστοποίηση Επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας

Στρατηγικές συμπράξεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας KA2 Συνεργασία για Καινοτομία και Ανταλλαγή Καλών Πρακτικών Αναμενόμενα αποτελέσματα Τα σχέδια που υποστηρίζονται στο πλαίσιο αυτής της Δράσης αναμένονται να επιφέρουν τα παρακάτω αποτελέσματα: Καινοτόμες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Βασικά σημεία της σύμβασης Διασυνοριακή εκπαίδευση Διαπανεπιστημιακοί τίτλοι σπουδών Διεθνή προσόντα πρόσβασης 2

Παρουσίαση Βασικά σημεία της σύμβασης Διασυνοριακή εκπαίδευση Διαπανεπιστημιακοί τίτλοι σπουδών Διεθνή προσόντα πρόσβασης 2 Η Σύμβαση Αναγνώρισης της Λισαβόνας κριτήρια και διαδικασίες, διασυνοριακή εκπαίδευση, διαπανεπιστημιακοί τίτλοι σπουδών και διεθνή προσόντα πρόσβασης Ελπίδα Κεραυνού-Παπαηλιού Παπαηλιού Καθηγήτρια Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης.

Εθνική στρατηγική εφαρμογής για τη μετατροπή τρέχουσας μη τυπικής μάθησης σε τυπική μορφή και την επικύρωση προηγούμενης γνώσης. Leonardo da Vinci 2013-1-FR1-LEO05-48134 AGROSKILL Μεταφορά μεθόδων επικύρωσης της άτυπης μάθησης ΕΕΚ σε ιδρύματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης στον τομέα της βιώσιμης γεωργίας Εθνική στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ.

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Τρίτη 3 Μαρτίου 2014. 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα. Αίθουσα Εκδηλώσεων 1ου ΕΠΑΛ Αθηνών - ΕΠΑΣ Αθηνών - 4ου ΣΕΚ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «Οι πρόσφατες εξελίξεις στο θεσμικό πλαίσιο του επαγγέλματος και των σπουδών της ειδικότητας του Ηλεκτρολόγου στην Ελλάδα» Τρίτη 3 Μαρτίου 2014 5.15 μ.μ. - 8.30 μ.μ. Αθήνα Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα. Η περίπτωση των διεθνών προσόντων Πάτρα 16 Νοεμβρίου 2012 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων.

Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων. Οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ανάπτυξης των επαγγελματικών προσόντων. Το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων Θεσσαλονίκη, 8 Μαϊου 2009 Λουκάς Ζαχείλας, Cedefop, Senior expert, qualifications and learning

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2014-2019 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 2016/0176(COD) 11.1.2017 ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση

Μαθησιακά Αποτελέσματα Matrix Ελληνική Έκδοση , Matrix, Ελληνική έκδοση Matrix Ελληνική Έκδοση Συντάχθηκε από: LMETB Μεταφράστηκε από: CARDET , Matrix Εισαγωγικό Επίπεδο (για μαθητές ηλικίας 12 14 χρονών) Προσωπικό προφίλ ( ) (να θεωρηθούν από τη

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων της Κύπρου Αντρέας Ελευθερίου NCP-CyQF ΓΕΤΕ ΜΤΕΕ, 8/11/2013 11/22/2013 1 NQF EQF NQF 6 5 4 3 2 1 8 7 6 5 4 3 2 8 7 6 5 4 3 2 1 1 2 ΟΡΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ»

«ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ» WORKSHOP- ECVET PEP-GOES LOCAL «ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ» Αθήνα, 23 Οκτωβρίου 2012 Αγγελική Αθανασούλη Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Πλαισίου Προσόντων, Επαγγελματικών Δικαιωμάτων & Ισοτιμιών, Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π

Διαβάστε περισσότερα

SAME WORLD Μοιραζόμαστε σχολικές πρακτικές για την αειφορία

SAME WORLD Μοιραζόμαστε σχολικές πρακτικές για την αειφορία SAME WORLD Μοιραζόμαστε σχολικές πρακτικές για την αειφορία Κλιματική Αλλαγή Περιβαλλοντική Δικαιοσύνη Περιβαλλοντική Μετανάστευση Φεβρουάριος - Ιούλιος 2017 1ος Ευρωπαϊκός Διαγωνισμός Καλών Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET)

Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Σηµείωµα της ETUCE σχετικά µε το ιστορικό του ευρωπαϊκού συστήµατος µεταφοράς µονάδων για την Επαγγελµατική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ECVET) Βασισµένη σε απαντήσεις από τη διαβούλευση µεταξύ των κρατών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 7491678 Αθήνα, 08/07/2015 FAX : 210 7489130 E-mail: president@ekke.gr ΑΠΟΦΑΣΗ

ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 7491678 Αθήνα, 08/07/2015 FAX : 210 7489130 E-mail: president@ekke.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ε Θ Ν Ι ΚΟ Κ Ε Ν Τ Ρ Ο ΚΟ Ι Ν Ω Ν Ι Κ Ω Ν Ε Ρ Ε Υ Ν Ω Ν ( E K K E ) Κρατίνου 9 & Αθηνάς, 10552

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment

Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Αξιολόγηση των Ικανοτήτων Competence Assessment Μια σύντομη μελέτη της κατάστασης στη Σουηδία LIFELONG LEARNING PROGRAMME, INNOVATIONS TRANSFER AGREEMENT DE/10/LLP-LdV/TOI/147367/ 2010-1-DE2-LEO05-05359

Διαβάστε περισσότερα

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι)

Προσφερόμενα Διπλώματα (Προσφερόμενοι Τίτλοι) Εισαγωγή Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κύπρου προσφέρει ολοκληρωμένα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στους κλάδους του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία

ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ. 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία ECVET ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ 15 Οκτωβρίου 2014 Λευκωσία Περιεχόμενα Α Β Γ Δ Ε Πλαίσιο Πολιτικής για την ΕΕΚ (Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη συμπλήρωση της αίτησης για την απόκτηση του Χάρτη Κινητικότητας στην ΕΕΚ

Οδηγίες για τη συμπλήρωση της αίτησης για την απόκτηση του Χάρτη Κινητικότητας στην ΕΕΚ Οδηγίες για τη συμπλήρωση της αίτησης για την απόκτηση του Χάρτη Κινητικότητας στην ΕΕΚ 2016 1 Στόχοι Αύξηση της ποιότητας της κινητικότητας στην ΕΕΚ Στήριξη της διεθνοποίησης των οργανισμών ΕΕΚ Εκσυγχρονισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ECVET ΕΘΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ECVET ΕΘΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ECVET ΕΘΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Σύνταξη από: Κύριος εταίρος: Για το έργο ECVET Αριθμός Συμφωνίας: Veronica Sultana / Joshua Bugeja MCAST 2014-1- CY01- KA202-000276

Διαβάστε περισσότερα

την Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (1ο Tμήμα) το Συμβούλιο 6084/14 SOC 36 EDUC 76 ECOFIN 105

την Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (1ο Tμήμα) το Συμβούλιο 6084/14 SOC 36 EDUC 76 ECOFIN 105 ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Βρυξέλλες, 13 Φεβρουαρίου 2014 (17.02) (OR. en) 6285/14 EDUC 44 SΟC 98 ΕCOFIN 129 ΣΗΜΕΙΩΜΑ της: προς αριθ. προηγ. εγγρ. Θέμα: την Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (1ο Tμήμα)

Διαβάστε περισσότερα

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna

Οι Στόχοι της Διαδικασίας της Bologna Η Διαδικασία της Bologna και o Ευρωπαϊκός Χώρος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ο πρωταρχικός στόχος της διαδικασίας της Bologna είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ευρωπαϊκού χώρου στην Ανώτερη Εκπαίδευση, που προωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για Εργαζόµενους

Οδηγός για Εργαζόµενους EIPIL-PAN Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης Βραβείο Εργαζόµενου Οδηγός για Εργαζόµενους εκέµβριος 2009 Asset Τεχνολογική Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Προώθηση της Άτυπης Μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013)

ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013) ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (2007-2013) Πρόσκληση για Επίδειξη Ενδιαφέροντος από Εξεταστές για την Εξασφάλιση Υπηρεσιών έναντι αμοιβής με σκοπό την Εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ

ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΣΠΟΥΔΑΣ Ε Νεολαία σε κίνηση: ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΟΥ Η Ευρώπη στηρίζει τους νέους ΔΟΥΛΕΨΕ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΜΑΘΕ ΚΙΝΗΣΟΥ ΓΙΝΕ ΕΘΕΛΟΝΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ στην ΕΕ Δεν είναι υπεύθυνη ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.

Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Η Εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πιστωτικών Μονάδων (ECVET) στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση. Δρ. Στυλιανός Μαυρομούστακος Εκτελεστικός Διευθυντής, Intercollege ECVET Expert Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ «ΜΕΝΤΟΡΑΣ» ΕΠΙΠΕΔΟ 5, ΒΑΣΕΙ ΤΟΥ EQF Πρόγραμμα LLP LDV TOI 12 AT 0015 Συντονιστής προγράμματος: Schulungszentrum Fhnsdrf Εταίροι: University f Gthenburg Municipality f Tjörns

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016

Αξιολόγηση. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Αξιολόγηση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 3/10/2016 Εκπαιδευτική Αξιολόγηση Τι γνωρίζουν οι μαθητές; (Pellegrino, Chudowsky) Σε ποιο βαθμό; Τι δεν μάθανε; Βάσει ενδείξεων Τι λένε Τι κάνουν Βοηθά να δούμε αν πετύχαμε

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδες προς Εκπαιδευτικούς/Εκπαιδευτές Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. ΙΔΕΠ Διά Βίου Μάθησης και ECVET Experts

Ημερίδες προς Εκπαιδευτικούς/Εκπαιδευτές Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. ΙΔΕΠ Διά Βίου Μάθησης και ECVET Experts Ημερίδες προς Εκπαιδευτικούς/Εκπαιδευτές Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης ΙΔΕΠ Διά Βίου Μάθησης και ECVET Experts 23-24-25-29/09/2014 Πλαίσιο Πολιτικής Στρατηγική της Λισσαβόνας Διαδικασία της Κοπεγχάγης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα και Εμπειρίες από την Ολοκλήρωση της Δεύτερης Ομάδας Πιλοτικών Προγραμμάτων για υλοποίηση του ECVET,

Συμπεράσματα και Εμπειρίες από την Ολοκλήρωση της Δεύτερης Ομάδας Πιλοτικών Προγραμμάτων για υλοποίηση του ECVET, Συμπεράσματα και Εμπειρίες από την Ολοκλήρωση της Δεύτερης Ομάδας Πιλοτικών Προγραμμάτων για υλοποίηση του ECVET, 2011-2014 ΙΔΕΠ Hμερίδα Πληροφόρησης για το ECVET 8 Νοεμβρίου 2013 Δημήτρης Εγγλεζάκης Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων

Το Cedefop με λίγα λόγια. Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Το Cedefop με λίγα λόγια Ο οργανισμός που στηρίζει την ευρωπαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη των επαγγελματικών δεξιοτήτων Περισσότερες πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο,

Διαβάστε περισσότερα

Eυρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης. Στην τελική ευθεία: Aπό την Κοπεγχάγη στο Μπορντό

Eυρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης. Στην τελική ευθεία: Aπό την Κοπεγχάγη στο Μπορντό Eυρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης EL Στην τελική ευθεία: Aπό την Κοπεγχάγη στο Μπορντό Προς έναν ευρωπαϊκό χώρο για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση Η επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ-ΜΕΛΗ ΤΗΣ Ε.Ε: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα Α: Η ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΤΑΣΕΙΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ. Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΝΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 10-12 Μαρτίου 2014 ΚΟΙΝΕΣ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Η Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Νέων είναι ένα στοιχείο της διαδικασίας του Διαρθρωμένου Διαλόγου που φέρνει σε επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ m145 Ευστράτιος Παπάνης Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε.

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ Ε.Ε. Τα Κράτη μέλη της Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενίσχυσαν τη συνεργασία τους το 2009 με το Στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV)

ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV) ΣΥΝΤΑΞΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ (CV) Στόχοι του Σεμιναρίου Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου θα είστε σε θέση να γνωρίζετε: Τα χαρακτηριστικά ενός Βιογραφικού Σημειώματος Τι περιέχει και πως συντάσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης

Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Η προώθηση της Διασφάλισης Ποιότητας στο πεδίο της Διά Βίου Μάθησης Παρουσίαση 23.9.2014 Παυλίνα Φιλιπποπούλου Εθνικός Εκπρόσωπος στο δίκτυο EQAVET & Προϊσταμένη Τμήματος Εθνικού Συστήματος Ποιότητας-

Διαβάστε περισσότερα

Τελικός τίτλος σπουδών:

Τελικός τίτλος σπουδών: Επωνυμία προγράμματος: Τελικός τίτλος σπουδών: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ (ΠΤΥΧΙΟ) Πτυχίο Ο γραφίστας ασχολείται με τη μελέτη, τη διαμόρφωση και γενικότερα την αισθητική επιμέλεια κάθε είδους εκτυπωτικής εργασίας.

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET)

Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ECVET) ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ECVET : ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ 2 Οκτωβρίου 2006, Espoo ECVET : Προσχέδιο τεχνικών προδιαγραφών Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΑΛΑΤΕΣΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Το Τμήμα Ηλεκτρολογίας, ανήκει στη Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Τ.Ε.Ι. Πειραιά.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Μεταπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 51040101 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αχιλλέας Καμέας. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Αχιλλέας Καμέας. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Αχιλλέας Καμέας Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Οι Διαπολιτισμικοί Μεσολαβητές είναι Μεσολαβητές: διευκολύνουν την επίλυση διαφορών και προωθούν την αμφίπλευρη ενημέρωση και κατανόηση Δια-πολιτισμικοί: διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Διδακτική Εννοιών τη Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Η Διδακτική στα πλαίσια της παραδοσιακής Παιδαγωγικής Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι,

Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι, Αγαπητέ κύριε Καρτσιώτη, αγαπητέ κύριε Καρούμπη, κυρίες και κύριοι, Είναι μεγάλη μου ευχαρίστηση να σας καλωσορίσω από πλευράς Cedefop στη σημερινή συνάντηση. H κατάσταση στην Ελλάδα για τους περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση

Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση Διά βίου μάθηση και εκπαίδευση Ενότητα 4 η : Εννοιολογικοί Προσδιορισμοί IV Εκπαίδευση ενηλίκων & επαγγελματική κατάρτιση Θανάσης Καραλής Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα

Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα Ο νέος ρόλος των προσόντων και η στροφή προς τα μαθησιακά αποτελέσματα Ημερίδα ΕΕΤΕΚ Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2013 Λουκάς Ζαχείλας, Ανώτερος εμπειρογνώμων,cedefop E-mail: loukas.zahilas@cedefop.europa.eu 1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ Κοινωνικών, Πολιτικών & Οικονομικών Επιστημών ΤΜΗΜΑ Οικονομικών Επιστημών ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΕ87 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 8 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Greece

ZA4986. Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Greece ZA4986 Flash Eurobarometer 260 (Students and Higher Education Reform) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 260 STUDENTS AND HIGHER EDUCATION REFORM Κωδικός ερευνητή Όνομα Δήμου/Κοινότητας Κωδικός

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα των δύο φύλων Επιχειρηματικότητα για όλους

Ισότητα των δύο φύλων Επιχειρηματικότητα για όλους Ισότητα των δύο φύλων Επιχειρηματικότητα για όλους Ταυτότητα του Έργου Πλαίσιο : Strategic Partnerships for VET Τίτλος Έργου : Gender Equality and Entrepreneurship for All Ακρωνύμιο Έργου : GEEA Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή επανάληψη Αθήνα 9 Οκτωβρίου 2014 Αριθ. πρωτ

Ορθή επανάληψη Αθήνα 9 Οκτωβρίου 2014 Αριθ. πρωτ Ορθή επανάληψη Αθήνα 9 Οκτωβρίου 2014 Αριθ. πρωτ. 15620 Θέμα: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την κατάρτιση Μητρώου Συμβούλων Ανάπτυξης Δεξιοτήτων Επιχειρηματικότητας της Θερμοκοιτίδας Υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit

Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης. Distance Education Unit Μονάδα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Distance Education Unit Δημόσια Υγεία (18 ΜΗΝΕΣ, ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO) Περιγραφή Στόχος του μεταπτυχιακού προγράμματος σπουδών Δημόσια Υγεία είναι να δώσει στους φοιτητές την ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων

Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων Λεωφόρος Εθνικής Αντιστάσεως 41, 142 34 Νέα Ιωνία Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΩΝ Η έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων συνοδεύει σχεδόν πάντα την αίτηση για την είσοδο σε οποιοδήποτε πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών. Την έκθεση ακαδημαϊκών ενδιαφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΕΠΕΤΕΙΑΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΑ 100 ΕΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. Αικατερίνη Καραγιάννη Σήμερα βρισκόμαστε εδώ για να γιορτάσουμε την επέτειο των 100 χρόνων από την ίδρυση της Οδοντιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας

Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού. - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού - Μάστερ (ΜSc) στη Διεθνή Διοίκηση Τουρισμού και Επιχειρήσεων Φιλοξενίας 1. Εισαγωγή 2. Στόχοι Μεταπτυχιακού Προγράμματος 3. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα

Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων και Υπηρεσιών Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων και Δικτύων Πτυχίο Ψηφιακά Συστήμα- τα 2 Πρόλογος Το Τμήμα Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιώς καλύπτει δύο σημαντικούς κλάδους της Ψηφιακής Οικονομίας και της Κοινωνίας της Γνώσης: τον κλάδο των Δικτυοκεντρικών Ψηφιακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής

Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής Σε ισχύ το ΑΠΣ του 1990 (ΥΠΕΠΘ Δ/νση Φυσικής Αγωγής, Αθήνα 1990) Οι μαθητές επιλέγουν ένα άθλημα ή μια κινητική δραστηριότητα της αρεσκείας τους,

Διαβάστε περισσότερα

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Greece

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Greece ZA5447 Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Greece FLASH 304 EUROBAROMETER SURVEY "EMPLOYERS' PERCEPTION OF GRADUATE EMPLOYABILITY" Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΏΜΑΤΟΣ Αριθμός Πτυχίου :..

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΏΜΑΤΟΣ Αριθμός Πτυχίου :.. ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΤΚ41110 Λάρισα Τηλ. 2410684600 http://www.teilar.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΙΠΛΏΜΑΤΟΣ Αριθμός Πτυχίου :.. Αυτό το παράρτημα διπλώματος ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους.

Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Εκπαιδευτικοί Όμιλοι: Συμπεράσματα από την πρώτη υλοποίησή τους. Γ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εδώ, σας παρακαλούμε να μας πείτε ορισμένα στοιχεία για τον εαυτό σας και το παιδί σας. Τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα

Διαβάστε περισσότερα