ΜΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ"

Transcript

1 ΣΠΪΡΟΣ X. ΠΑΝΤΑΖΗΣ - ΜΑΡΙΑ I. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΤ ΜΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ Εισαγωγή Η διγλωσσία και η δίγλωσση εκπαίδευση είναι ένα νέο σχετικά θέμα, το οποίο αρχίζει να ενδιαφέρει τους φορείς της εκπαίδευσης και σταδιακά καταλαμβάνει μια κεντρική θέση στον επιστημονικό διάλογο. Η αιτία για την ανάδυση αυτού του προβλήματος είναι η πατουσία αλλοδαπών μεταναστών στη χώρα μας. Τα τελευταία χρόνια πολλές έρευνες διεξάγονται σχετικά με τα θέματα της διγλωσσίας και της γλωσσικής εκπαίδευσης, με ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Προβάλλεται λοιπόν η ανάγκη αξιοποίησης αυτών των αποτελεσμάτων για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου δίγλωσσης εκπαίδευσης. Στο επίπεδο όμως της πράξης τα πορίσματα της έρευνας δεν μπορούν να έχουν άμεση εφαρμογή. Ωστόσο, μεταφερόμενα από το ένα περιβάλλον στο άλλο, τα αποτελέσματα αυτά βρίσκονται σίγουρα σε άμεση σύνδεση με την εκπαιδευτική πολιτική1. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει κανείς αφορούν τόσο την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας στην πράξη, όσο και την ερμηνεία των μοντέλων και των θεωριών που αφορούν τις διαδικασίες εξέλιξης της δεύτερης γλώσσας, καθώς οι εμπειρικές έρευνες προτάσσουν διαφορετικά σημεία αναφοράς, χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους έρευνας και διαφορετικά όργανα ανάλυσης, έτσι ώστε να μην είναι δυνατή άμεσα η μεταξύ τους σύγκριση. 1. Πολιτικές και κοινωνιολογικές απόψεις για τη γλώσσα Διγλωσσία ή πολυγλωσσία είναι διαδικασίες - καταστάσεις, οι οποίες έχουν άμεση σχέση με τα άτομα. Γι αυτό κεντρικό σημείο της γλωσσικής 1. Gumming, J. (1999)Ταΐ)τότητεζ υπό διαπραγμάτευση, Αθήνα, Gutenberg, σ. 146.

2 IGO Σπύρος X. Πανταζής Μαρία I. Σακελλαρίου έρευνας πρέπει να είναι οι ατομικές διαδικασίες αυτών των ατόμων, εάν θέλουμε να έχουμε άποψη για τη δομή και την αναλογικότητα τέτοιων διαδικασιών1. Είναι φανερό ότι η απόκτηση μιας δεύτερης γλώσσας και η διγλωσσία ευνοούνται από συγκεκριμένες κοινωνικές και ιδρυματικές συνθήκες, οι οποίες προσδιορίζονται άμεσα μέσω πολιτικών, νομικοιν και διοικητικών προϋποθέσεων. Το εκάστοτε πλαίσιο επηρεάζει άμεσα τις δυνατότητες για την ανάπτυξη της διγλωσσίας και τη χρήση δύο γλωσσών στα αναφερόμενα άτομα.2 Στις προϋποθέσεις αυτές θα μπορούσε να εντάξει κανείς την κοινωνική προέλευση και κοινωνική κατάσταση των ατόμων αυτών, το κύρος των γλωσσών σε κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, το γόητρό της σε κοινωνικοψυχολογικό επίπεδο, την πολιτική της χώρας για τη γλώσσα και τέλος την κοινωνική, ψυχολογική και πολιτιστική υποδομή που αναπτύσσουν οι δίγλωσσες αυτές ομάδες για τη γλώσσα της μειονότητας Κοινωνικές προϋποθέσεις Η κοινωνική κατάσταση και προέλευση των ατόμων που ανήκουν σε μία δίγλωσση ομάδα είναι σημαντικοί παράγοντες για την εκπαίδευση και την υλοποίηση της διγλωσσίας τους. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι το υπόβαθρο και οι προσδοκίες της εκπαίδευσης, ο χρόνος και τα οικονομικά μέσα που διαθέτουμε για την εκπαίδευση των παιδιών, τα διαθέσιμα μέσα (επίπεδο εκπαίδευσης των γονέων, οικογενειακό περιβάλλον, φροντιστήρια κ.λπ.) και η δυνατότητα να σχεδιάζουμε τους κύκλους εκπαίδευσης, είναι άνισα κατανεμημένα. Μια συγκριτική θεώρηση δίγλωσσων ατόμων ή ομάδων θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τη σύγκριση αυτών των κοινωνικών προϋποθέσεων. Αυτό βεβαίως σημαίνει ότι όλες αυτές οι προϋποθέσεις θα πρέπει να καταγράφονται με προσοχή και να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει Κοινωνικοοικονομικές απόψεις Στην Ελλάδα επίσημη γλώσσα θεωρείται η ελληνική. Η αγγλική, στο επίπεδο του σχολείου, θεωρείται η προύτη υποχρεωτική ξένη γλώσσα, στον 1. Baker, C. (2001) Εισαγωγή στη διγλωσσία και τη δίγλ,ωσση εκπαίδευση, Αθήνα, Gutenberg, σ Τριάρχη - Hermann, Β. (2000) Η διγλωσσία στην παιδική ηλικία, Αθήνα, Gutenberg, σ. 202 κ.ε. 3. Τριάρχη - Hermann, Β., ό.π., σ Τριάρχη - Hermann, Β., ό.π., σ. 181.

3 Μια επίκαιρη συζήτηση της πολιτικής Διγλωσίας 161 Ss οικονομικό τομέα η σημαντικότερη. Σήμερα, οι περισσότερες επιχειρήσεις και υπηρεσίες που προδσφέρουν θέσεις εργασίας θέτουν ως προϋπόθεση την κατοχή της αγγλικής γλώσσας1. Αντίθετα το κύρος των γλωσσών των αλλοδαπών στη χώρα μας, σε σχέση με την άποψη αυτή, είναι χαμηλό, όπως για παράδειγμα της αλβανικής, της κουρδικής κ.ά. Διάφορες έρευνες, κυρίως στον Καναδά, έχουν υπολογίσει το κόστος-όφελος της διγλωσσίας. Έχει διαπιστωθεί λοιπόν ότι το όφελος είναι πολύ μεγάλο, ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις, όταν δεν δημιουργούνται προβλήματα επικοινωνίας (έξοδα διερμηνείας, ζημίες λόγω μη καλής επικοινωνίας κ.λπ.)2. Διαπιστώνουμε δηλαδή, ότι η εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας δεν είναι μόνο αποτέλεσμα ατομικού ή κοινωνικού ενδιαφέροντος, αλλά και οικονομικών δεδομένων. Γι αυτό οποιεσδήποτε αλλαγές προϋποθέτουν πολιτικές, νομικές και οικονομικές αποφάσεις. Μεμονωμένα μέτρα σε επιμέρους τομείς, όπως στο εκπαιδευτικό σύστημα, δεν μπορούν να επηρεάσουν την κοινωνικοοικονομική αξία των άλλων γλωσσών. 1.3 Το κύρος των γλωσσών Το κύρος μιας γλώσσας έχει άμεση σχέση με τους προαναφερόμενους παράγοντες. Δεν είναι η αισθητική της ακουστικής ή κάτι άλλο που σχετίζεται με το κύρος της γλώσσας, αλλά το κύρος του ομιλούντος τη γλώσσα. Αυτό είναι από τα βασικότερα εμπόδια να αξιολογηθούν οι γλώσσες των αλλοδαπών στο πλαίσιο μιας πολυπολιτισμικής θεώρησης της κοινωνίας μας, όπου η πολυγλωσσία θα είναι κοινωνικά αποδεκτή και θα λαμβάνεται υπόψη στις συζητήσεις τέτοιων κοιωνικών μοντέλιυν. 1.4 Η πολιτική διδασκαλίας της γλώσσας Κάθε οργανωμένη διαδικασία μάθησης της γλώσσας προϋποθέτει πολιτικές αποφάσεις. Οι μαθητές μαθαίνουν στο σχολείο γλώσσες που θεωρούνται ενδιαφέρουσες με πολιτικές αποφάσεις. Δηλαδή προσφέρονται στα σχολεία ξένες γλώσσες οι οποίες αποτιμώνται ως ενδιαφέρουσες για λόγους οικονομικούς, κύρους και εκπαιδευτικής παράδοσης. Αυτό σημαίνει ότι η προσφορά ξένο^ν γλωσσών σε μια χώρα δεν εξαρτάται κυρίως από πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες, εφόσον δεν είναι απλώς ένα εθνικοοικονομικό πρόβλημα3. 1. Bausch, K. P. u.a. (1980) Fremdsprachen in Handel und Industrie. Eine Untersuchung in dem IHK - Bereich Ostwestfalen zu Bielefeld, Bochum. 2. Lacroix, R. & Vaillancourt, F. (1981) Les revenues, et la lange en Quebec ( ). Quebec: Conseil de la langue française, Dossier No Christ, H. (1980) Fremdspachen Unterricht und Sprachenpolotik, Stuttgart.

4 162 Σπύρος X. Πανταζής Μαρία I. Σακελλαρίου Για παράδειγμα, η θέση της αγγλικής γλώσσας ως παγκόσμιας γλώσσας έχει ευνοϊκή επίδραση στο κεφάλαιο παραγωγής των αγγλόφωνων χωρών, ενώ για τις μη αγγλόφωνες χώρες είναι παράγοντας κόστους1. Η απαίτηση των αλλοδαπών για επέκταση της διδασκαλίας των ξένων γλωσσών στο σχολείο θεωρούμε ότι είναι ένα θέμα που θα πρέπει κανείς να δει με προσοχή. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: η χώρα μας αντιμετωπίζει τις γλώσσες καταγωγής των αλλοδαπούν ως ανθρώπινους πόρους ή ως ενοχλητικό εμπόδιο επικοινωνίας; Ωστόσο η εκπαιδευτική πολιτική για τη γλώσσα υπάρχει μόνο όταν επιτρέπουμε στα πράγματα να εξελιχθούν και δεν αποφεύγουμε παρεμβάσεις, των οποίων το κόστος είναι μεγάλο. 1.5 Πολιτιστικές υποδομές και κοινωνικό εύρος των γλωσσών Θεωρείται σημαντικό όταν η κοινότητα των αλλοδαπών αναπτύσσει έναν ιδιαίτερο πολιτισμό, μια ιδιαίτερη υποδομή στη γλώσσα της μειονότητας στο πλαίσιο του εμπορίου, των υπηρεσιών και των πολιτιστικών προσφορών. Είναι γνωστό ότι στις μεγάλες πόλεις της χώρας μας υπάρχουν καταστήματα με προϊόντα ή υπηρεσίες από αλλοδαπούς. Στην περίπτωση αυτή οι γλώσσες των μειονοτήτων μετατρέπονται σε οικονομικό παράγοντα. Η ύπαρξη τέτοιων ιδιαίτερων πολιτισμών μπορεί να θεωρηθεί ως προμαχώνας στην απώλεια μιας γλώσσας2, γιατί δίνεται η δυνατότητα να ικανοποιούνται ουσιαστικές λειτουργίες της καθημερινής ζωής στην πρώτη γλώσσα. 2. Μορφές διγλωσσίας Ο όρος διγλωσσία έχει δύο σημασίες. Από τη μια σημαίνει ότι ένα άτομο μπορεί να επικοινωνεί σε δύο γλώσσες, από την άλλη γίνεται αντιληπτή ως σκάλα (skala). Δηλαδή δίγλωσσα άτομα κατέχουν τη μία γλώσσα καλύτερα από την άλλη ή χρησιμοποιούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις τη μία γλώσσα καλύτερα από την άλλη ή δεν κατέχουν καμία από τις δύο γλώσσες όπως αυτοί που μιλούν μία γλώσσα. Ο όρος διγλωσσία δεν έχει μόνο ψυχολογική σημασία. Με την ευρύτερη έννοια αναφέρεται σε δίγλωσσες ομάδες, περιφέρειες, μέσα επικοινωνίας, δηλαδή σε κοινωνιολογικά δεδομένα3. 1. Christ, Η., Liebe, Ε., Schroeder, Κ. (1980) Fremdsprachen in Handel und Industrie. Eine Untersuchung in den IHK - Bezirken und Koeln, Augsburg: Iu. I - Schriften Bd. 9 / Mass, U. (1983) Versuch einer kulturanalytischen Bestimmung ausländerpädagogischer Aufgaben, in: Glück, H., Müller - Kohlenberg, H. (H]sg) Interdisziplinäres Kolloquium Ausländerpädagogik. Referate und Vorträge, Osnabrück. 3. Δαμανάκης, M. (2001) Η εκπαίδευση των παλλινοστούντων και αλλοδαπών μαθητών στην Ελλάδα, Αθήνα, Gutenberg σ

5 Μια επίκαιρη συζήτηση της πολιτικής Διγλωσίας 163 Στην περίπτωση των αλλοδαπών παιδιών έχουμε να κάνουμε με μια πολύ ιδιαίτερη περίπτωση διγλωσσίας (Migrationsbilingualismus), που εξελίσσεται κάτω από τεχνητά δύσκολες και ανοιχτές προοπτικές εξέλιξης1. Εδώ βέβαια δεν μπορούμε να μιλάμε απλώς για μητρική γλώσσα ή πρώτη γλώσσα, όταν για πολλά παιδιά δεν είναι ξεκαθαρισμένο ποια από τις δύο γλώσσες έχει αυτόν τον τίτλο. Ο προβληματικός όρος της «διπλής ημιμάθειας» δηλώνει ότι παιδιά διπλά ημιμαθή» δεν έχουν καμία μητρική γλώσσα αλλά δύο θετές γλώσσες. Εδώ έχουμε μια άλλη μορφή διγλωσσίας που αφορά την έλλειψη της ικανότητας επικοινωνίας μεταξύ των παιδιών, λόγω της μειωμένης εξέλιξης και στις δύο γλώσσες. 3. Θεωρίες για τη διγλωσσία Στην έρευνα για τη διγλωσσία διατυπώθηκαν διάφορες θεωρίες και υποθέσεις, μοντέλα και διαδικασίες οι οποίες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους. Αναφέρονται δε σε διαφορετικούς τομείς και διαστάσεις κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας. Θα αναφερθούμε σύντομα στις απόψεις για την ψυχολογική - γλωσσολογική δομή των διαδικασιών απόκτησης της γλώσσας, οι οποίες θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τις θεωρητικές προσεγγίσεις αυτών των διαδικασιών2. Σύμφωνα με τις αναλύσεις των παραπάνω ερευνητών ένα άτομο για να μάθει μια δεύτερη γλώσσα πρέπει να έχει κάποιο κίνητρο3. Ως σημαντικό κίνητρο μπορεί να θεωρηθεί η ανάγκη ενός ατόμου να ενσωματωθεί κοινωνικά και γλωσσικά σε ένα περιβάλλον (integrative motiovation) ή το κύρος μιας γλώσσας που μας ενδιαφέρει (prestigemotiv). Άρα ως πρώτη προϋπόθεση θεωρούνται τα κίνητρα τα οποία ωθούν ένα άτομο να μάθει μια δεύτερη γλώσσα4. Η δεύτερη προϋπόθεση είναι αν το άτομο διαθέτει τη γλωσσική ικανότητα, δηλαδή την ικανότητα να αντιλαμβάνεται φθογγικά συμπλέγματα, να τα συνδυάζει και να τα συνδέει. Η αφορμή να μάθει ένα αλλοδαπό παιδί ελληνικά, μπορεί να είναι η άποψη των γονέων ότι η πρώτη γλώσσα (μητρική) στο ελληνικό περιβάλλον (γειτονιά, σχολείο, παιδική χαρά, κ.τ.λ.) καθίσταται 1. Όπως αναφέρει ο Yletyinen (1984): «Σε παιδιά γλωσσικών και πολιτιστικών μειονοτήτων ο ιενκαιρίες μάθησης θεωρούνται καλύτερες εάν αυτά γίνουν δίγλωσσα, εάν στο νηπιαγωγείο ή στν πρώτη τάξη τον δημοτικού σχολείου κυριαρχεί το μέρος της μητρικής γλώσσας και η μητρική γλώσσα ισχυροποιείται». 2. Klein, W. (1984) Ζ weitspracherwerb, Frankfurt am Main. 3. Gardner, R. C., Lambert, W.E. (1972) Attityudes and motivational Variables in Second - Language Learning, Rowely, M., Newburg House. 4. Τριάρχη - Hermann, B. (2000) II διγλωσσία στην παιδική ηλικία, Αθήνα, Gutenberg, σ. 193.

6 164 Σπόρος X. Πανταζής - Μαρία I. Σακελλαρίου ανενεργή, διότι κανείς γύρω του δεν την καταλαβαίνει. Η αφορμή αυτή μπορεί ανάλογα να ενισχυθεί ή να αποδυναμωθεί. Οι διαδικασίες κατάκτησης της γλώσσας δεν είναι αυθαίρετες αλλά προϋποθέτουν μια συγκεκριμένη δομή. Η δομή όμως αυτή δεν είναι αυστηρή, γιατί υπάρχουν διαφορές οι οποίες έχουν σχέση τόσο με ατομικούς παράγοντες όσο και με τα κίνητρα κατάκτησης της γλώσσας1. Στην έρευνα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις, εάν η δομή της πρώτης γλώσσας ευνοεί ή περιορίζει την κατάκτηση της δεύτερης. Υπάρχουν ακόμα απόψεις για το ρόλο των βιολογικών παραγόντων, δηλαδή το φύλο, την ηλικία κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας κ.λπ2., καθώς και η επίδραση που ασκούν οι συνθήκες και οι καταστάσεις στο περιβάλλον μάθησης, δηλαδή οι προϋποθέσεις μάθησης3. Για τη θεματική της κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας υπάρχουν στη βιβλιογραφία αρκετές έρευνες, μελέτες και θεωρίες. Στο πλαίσιο της παρούσας εισήγησης θα παρουσιάσουμε πολύ γενικά τις πιο ενδιαφέρουσες θεωρίες. 3.1 Η υπόθεση της ταύτισης Στις αρχές της δεκαετίας του 70 ορισμένες έρευνες προκάλεσαν το ενδιαφέρον, γιατί υποστήριζαν ότι οι διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη μιας δεύτερης γλώσσας εξελίσσονται το ίδιο ακριβώς, όπως και στην κατάκτηση της πρώτης γλώσσας και διέπονται από τους ίδιους κανόνες. Υποστήριζαν επίσης ότι η δομή των διαδικασιών κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας προσδιορίζεται κυρίους από τη γλωσσική δομή της γλώσσας που μαθαίνεται και όχι από τη δομή της πρώτης γλώσσας του παιδιού4. Δηλαδή η κατάκτηση της πρώτης και δεύτερης γλώσσας εξελίσσονται σχεδόν ταυτόσημα (υπόθεση ταύτισης). Αυτό βέβαια είναι μια απλουστευμένη διαπίστωση, γιατί το πλαίσιο κατάκτησης της δεύτερης γλώσσας διαφέρει από το αντίστοιχο της μητρικής. Υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά, όμως δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι οι δύο διαδικασίες είναι ταυτόσημες Η υπόθεση της παρεμβολής. Σύμφωνα με την υπόθεση αυτή, η ικανότητα ενός παιδιού στη δεύτερη γλώσσα προσδιορίζεται από τη δομή της γλώσσας που κατέχει, δηλαδή την 1. Τριάρχη - Hermann, Β., ό.π., σ Τριάρχη - Hermann, Β., ό.π., σ Τριάρχη - Hermann, Β., ό.π., σ Dulay, Η., Burt, Μ. (1974) Natural sequences in child second language acquisition, LL Klein, W., ό.π., σ. 37.

7 Μια επίκαφη συζήτηση της πολιτικής Διγλωσίας 165 πρώτη γλώσσα1. Υποστηρίζεται ότι οι επιμέρους δομές, οι οποίες είναι ταυτόσημες, μαθαίνονται εύκολα. Αντίθετα, δομές που στις δύο γλώσσες αποκλίνουν μαθαίνονται δύσκολα και θεωρούνται αιτίες για λάθη. Δηλαδή,υποστηρίζεται ότι μέσα από τη σύγκριση δύο γλωσσών μπορούν να αποτραπούν όχι μόνο δυσκολίες μάθησης, αλλά να ευνοηθεί και η πρόοδος κατάκτησής της. Σύμφωνα με τον Klein2 «υπάρχουν δυσκολίες μάθησης και λάθη, όπου υπάρχουν μεγάλες δομικές διαφορές, ωστόσο τέτοιες δομές μαθαίνονται συχνά εύκολα. Αντίθετα, υπάρχουν δυσκολίες μάθησης και λάθη συχνά εκεί όπου οι δομές είναι όμοιες». Η κριτική που ασκήθηκε στα βασικά σημεία της υπόθεσης ήταν έντονη Φυσική προσέγγιση. Μια σειρά από απόψεις έχουν σχέση με θέματα συνειδητής και ασυνείδητης διδασκαλίας, καθοδηγούμενης και μη καθοδηγούμενης μάθησης της ξένης γλώσσας, οι οποίες αποδίδονται με τον όρο «φυσική προσέγγιση»4. Οι απόψεις αυτές θεωρούνται ενδιαφέρουσες, διότι αναφέρονται στις σχέσεις και τις αντιφάσεις ανάμεσα στην εξωσχολική και σχολική κατάκτηση της γλώσσας. Η διαδικασία της φυσικής προσέγγισης για την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας επηρεάστηκε από τη θεωρία του «κέντρου εποπτείας»5 (monitor model), η οποία εστιάζει το ενδιαφέρον της κυρίως στις διαδικασίες παραγωγής γλωσσικών εκφράσεων. Ξεκινάει από την άποψη ότι, υπάρχουν δύο δυνατότητες για να κατακτήσει κανείς μια δεύτερη γλώσσα. Πρώτον μέσω της συνειδητής γλωσσικής μάθησης και δεύτερον μέσω της ασυνείδητης, μη κατευθυνόμενης γλωσσικής κατάκτησης6 η οποία λαμβάνει χώρα στην άμεση επικοινωνία του ατόμου με το περιβάλλον του, κατά τη διαδικασία να καταλάβει και να το καταλάβουν. Οι Krashen και Terell (1983) υποστηρίζουν ότι, ο δάσκαλος πρέπει να δίνει κατανοητά μηνύματα ώστε η κατάκτηση της γλώσσας από το παιδί να γίνεται εύκολα, όπως ακριβώς η ομιλία της μητέρας ή 1. Wode, Η. (1988) Psycholiguistik. Einführung in die Lehr und Lernarbeit von Sprachen, Ismaning. 2. Klein, W., ό.π., σ Felix, S. (1982) Psycholiguistische Aspekte des Zweitspracherwerbs, Tübingen, σ Krashen, S., Terell, T. (1983) The natural Approach: Language Acquisition in the Classroom, Oxford: Pergamon Press. 5. Krashen, S. (1981) Second Language Acquiition and Second Language Learning. Oxford Pergamon Press. 6. Krashen, (1981), ό.π., σ. 1.

8 166 Σπόρος X. Πανταζής Μαρία I. Σακελλαρίου του πατέρα που βοηθάει το παιδί να κατακτήσει την πρώτη γλώσσα. Δηλαδή, ο δάσκαλος θα πρέπει να εξασφαλίσει ένα στενό δεσμό ανάμεσα στο επίπεδο της παράδοσης και στο κατανοητό από το μαθητή επίπεδο1. Στις θεωρίες αυτές δίνεται βάρος στις επικοινωνιακές διαστάσεις. 3.4 Η υπόθεση της αναπτυξιακής αλληλεπίδρασης Στα τέλη της δεκαετίας του 70 διατυπώθηκαν νέες θεωρίες για την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας. Σημείο αναφοράς αυτών των θεωριών ήταν η αποδοχή της άποψης ότι η εμπειρία σε μια γλώσσα μπορεί να προωθήσει την ανάπτυξη της ικανότητας που ενυπάρχει και στη δεύτερη, γλώσσα αν δοθούν τα κατάλληλα κίνητρα και αν υπάρξει έκθεση και στις δύο γλώσσες είτε στο σχολείο είτε στο ευρύτερο περιβάλλον2. Δηλαδή, η δυνατότητα εκπαίδευσης για την κατάκτηση επικοινωνιακών ικανοτήτων στη δεύτερη γλώσσα εξαρτάται από τις ήδη υπάρχουσες επικοινωνιακές ικανότητες στην πρώτη γλώσσα. Στη λογική αυτής της υπόθεσης θεωρείται υποχρεωτικό να αναπτύξουμε μοντέλα σχολικής φοίτησης, τα οποία θα εξασφαλίζουν στα παιδιά ζώνη προστασίας για την ανάπτυξη της γλώσσας τους (ως προϋπόθεση για την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας) και της γλώσσας του σχολείου. Η θεωρία της αναπτυξιακής αλληλεπίδρασης βρίσκει σήμερα στον ελληνικό χώρο μεγάλη ανταπόκριση, όχι μόνο ως επιστημονική υπόθεση, αλλά και ως επιχείρημα για αποφάσεις πολιτικού σχεδιασμού. 4. Συμπεράσματα Στο τελευταίο μέρος της εισήγησής μας παρουσιάσαμε τις σημαντικότερες θεωρίες για την κατάκτηση της δεύτερης γλώσσας. Αν και η περιγραφή αυτή είναι επιφανειακή, ωστόσο μας κάνει φανερό ότι στην έρευνα και στις διαδικασίες ανάλυσης αποτελεσμάτων επιμέρους ερευνών δεν υπάρχει μόνο μια θεωρία γενικής αποδοχής. Γι αυτό σε κάθε προσπάθεια αξιοποίησης ερευνητικών δεδομένων για εκπαιδευτικό πολιτικά σχέδια πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Σύμφωνα με τον Yletiyen στα παιδιά των γλωσσικών μειονοτήτων η διγλωσσία δημιουργεί καλύτερες προοπτικές, όταν διδάσκεται στο νηπιαγωγείο και στο σχολείο η μητρική γλώσσα3. Οι περισσότεροι συγγρα 1. Baker, G. (2001), ό.π., σ Gumming, J. (1999) Ταυτότητες υπό διαπραγμάτευση, Αθήνα, Gutenberg σ Yletyinen, R. (1984) Uber dzas Für und Wider der Zweisprachigkeit. In: Ausländerkinder. Forum für Schule und Sozialpädagogik 18, σ. 59.

9 Μια επίκαιρη συζήτηση της πολιτικής Διγλωσίας 167 φείς δικαιολογούν αυτές τις απόψεις τους στηριζόμενοι σε μελέτες όπως των Stolting & Skutnabb - Kangas (αποτελέσματα σουηδικής και φινλανδικής έρευνας). Υπάρχουν όμως και έρευνες με αντίθετα αποτελέσματα (ρωσικές, καναδέζικες και νεώτερες αμερικάνικες), στις οποίες η επίδραση της διγλωσσίας ήταν ελάχιστη. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να υπάρχει ένας γενικός αποδεκτός ισχυρισμός. Υπάρχουν σίγουρα προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες η πρόταση του Yletiyen (την οποία στηρίζουν ορισμένοι παιδαγωγοί και γλωσσολόγοι) ευνοεί τα «παιδιά γλωσσικών και πολιτιστικών μειονοτήτων» (η ελληνική πραγματικότητα δεν είναι αυτή η περίπτωση), υπάρχουν όμως και προϋποθέσεις οι οποίες ευνοούν το αντίθετο. Γι αυτό και δεν μπορούμε επιμέρους εμπειρικές έρευνες να τις γενικεύουμε. Οι διαδικασίες γλωσσικής εξέλιξης και οι προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες αυτές λαμβάνουν χώρα είναι κάθε φορά διαφορετικές και είναι λάθος να πιστεύει κανείς ότι με βάση αυτές τις απόψεις μπορούμε να προτείνουμε γλωσσικά προγράμματα ή εκπαιδευτικό πολιτικά σχέδια. Επίσης, δεν θα πρέπει να υποστηρίζουμε με πολιτικά επιχειρήματα μια από τις θέσεις της έρευνας ή να επιβάλλουμε ως υποχρεωτικές προτάσεις διδασκαλίας, κάτι τέτοιο θα ήταν αντιεπιστημονικό. Εδώ δεν πρόκειται για μια επιστημονική αντιπαράθεση αλλά για εκπαιδευτικό πολιτικές συγκρούσεις, στις οποίες η επιστήμη έχει την υποχρέωση, να προσφέρει επιχειρήματα. Σκοπός της εισήγησής μας είναι να συμβάλλει στη συζήτηση για το θέμα της διγλωσσίας. Να βοηθήσει στην κατανόηση ότι σε αυτή την τόσο σημαντική εκπαιδευτικό - πολιτική περιοχή δεν πρέπει να υπάρχει μία απόλυτη άποψη. Δεν υπάρχουν άκριτες αλήθειες. Τα προβλήματα πρέπει να τα βλέπουμε σε όλη τη διάσταση της περιπλοκότητας και συνθετότητάς τους και να έχουμε προτάσεις όχι μόνο για τη διδασκαλία της μητρικής γλώσσας και του σχολείου, αλλά και για την κατάσταση των αλλοδαπών οικογενειών γενικότερα. Τα γλωσσικά προβλήματα όταν πρόκειται για πολιτικές στρατηγικές πρέπει να συζητιούνται στο πλαίσιο της γενικότερης κατάστασης που κυριαρχεί. Μέσα σε αυτά το πλαίσιο προτείνεται να συζητήσουμε και να αναπτύξουμε σχέδια για το σύστημα αγωγής και εκπαίδευσης των αλλοδαπών παιδιών, δηλαδή στα πλαίσιο της κοινωνικής πολιτικής και της γενικότερης πολιτιστικής κατάστασης Skutnabb - Kangas, T. (1982) Some prerequisites for learning the majority language - comparison between different conditions, in OBST 22/1982, pp Δαμανάκης, M. (1987) Μετανάστευση και εκπαίδεσυη, Αθήνα, Gutenberg,. 108.

10 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Baker, C. (2001) Εισαγωγή στη διγλωσσία και τη δίγλωσση εκπαίδευση, Αθήνα, Gutenberg. Bausch, K. P. u.a. (1980) Fremdsprachen in Hände und Industrie. Eine Untersuchung in dem IHK-Bereich Ostweslfalen zu Bieleferd, Bochum. Christ, H. (1980) Fremdsprachen Unterricht und Sprachentplitik, Stuttgart. Christ, H., Liebe, E., Schroeder, K. (1980) Fremdsprachen in Handel und Industrie. Eine Untersuchung in den IHK-Bezirken und Koetn, Augsburg: lu. I - Schriften Bd. 9 / Cumming, J. (1999) Ταυτότητες υπό διαπραγμάτευση, Αθήνα Gutenberg. Δαμανάκης, Μ. (1987) Μετανάστευση και εκπαίδευση, Αθήνα, Gutenberg. Δαμανάκης, Μ. (2001) Η εκπαίδευση των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών στην Ελλάδα, Αθήνα, Gutenberg. Dulay, Η., Burt, Μ. (1974) Natural sequences in child second language acquisition, LL 24. Felix, S. (1982) Psycholiguistische Aspekte des Zweitspracherwerbs, Tübingen. Gardner, R. C., Lambert, W. E. (1972) Altitudes and motivational Variables in Second - Language Learning, Rowely, M., Newbury House. Klein, W. (1984) Zweitspracherwerb, Frankfurt am Main. Krashen, S. (1981) Seeond Language Acquisition and Second Language Learning. Oxford: Pergamon Press. Krashen, S., Terell, T. (1983) The natural Approach: Language Acquisition in the Classroom, Oxford: Pergamon Press. Lacroix, R. & Vaillancourt, F. (1981) Les revenues, et la lange en Quebec ( ). Quebec: Conseil de la langue française, Dossier No 8. Mass, U. (1983) Versuch einer kulturanalytischen Bestimmung ausländerpädagogischer Aufgaben, in Glück, H., Müller - Kohlenberg, H. (Hrsg) Interdisziplinäres Kolloquium Ausländerpädagogik. Referate und Vorträge, Osnabrück.

11 Μια επίκαιρη συζήτηση της πολιτικής Διγλωσίας 169 Skutnabb - Kangas, T. (1982) Some prerequisites for learning the majority language - comparison between different conditions, in OBST 22 / Τριάρχη- Hermann, B. (2000) Η διγλωσσία στην παιδική ηλικία, Αθήνα, Gutenberg. Wode, Η. (1988) Psycholiguistik. Einführung in die Lehr - und Lernarbeit von Sprachen, Ismaning. Tletyinen, B. (1984) Uber das Für und Wider der Zweisprachigkeit. In: Ausländerkinder. Forum für Schule und Sozialpädagogik 18.

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα)

ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΚΕ 800 Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης (κοινωνικοποίηση διαπολιτισμικότητα) Ενότητα 10: Μοντέλα εκπαίδευσης μειονοτήτων Αναστασία Κεσίδου

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe

Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Μαθήματα γλώσσας καταγωγής στην επαρχία Olpe Αγαπητοί γονείς, εδώ και πολλά χρόνια στην επαρχία Olpe προσφέρονται μαθήματα γλώσσας καταγωγής, ωστόσο αυτό δεν είναι ευρέως γνωστό. Με το φυλλάδιο αυτό θέλουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της γλώσσας προέλευσης στα σχολεία του Δήμου Ζοοστ (Soest)

Η διδασκαλία της γλώσσας προέλευσης στα σχολεία του Δήμου Ζοοστ (Soest) Η διδασκαλία της γλώσσας προέλευσης στα σχολεία του Δήμου Ζοοστ (Soest) Griechisch Herausgeber: KREIS SOEST Hoher Weg 1-3 59494 Soest Erdgeschoss, Raum: E182 E184 Telefon: 0 29 21 30-0 Telefax: 0 29 21

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 5: Η διαχείριση της εκπαιδευτικής ετερότητας στην Ελλάδα, την Ευρώπη και

Διαβάστε περισσότερα

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

21/02/17. Μετρήσεις. Μετρήσεις. Μετρήσεις ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΕΠΑ 604: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ & ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 02_ Εισαγωγή στην αξιολόγηση και τις μετρήσεις στην προσχολική ηλικία Μετρήσεις Η μέτρηση είναι η αριθμητική απόδοση ενός χαρακτηριστικού Π.χ. καλός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 19 ΠΡΟΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ 25 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 37 1.1. Λειτουργικός ορισµός των εννοιών 38 1.1.1. Λειτουργικός ορισµός της έννοιας παλιννοστούντες 38 1.1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2016-2017 Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα 1 ο Εισαγωγή στις βασικές έννοιες Προτεινόμενη Βιβλιογραφία Elliot, S. N., Kratochwill, T. R., Cook, J. L., & Travers, J. F. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία: Αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ - ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ

ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ - ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΕΙΣ - ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ (ROLE DEBATES) Σκοπός Ο στόχος αυτού του εργαλείου αντανάκλασης είναι να υποκινηθεί η κατανόηση των προοπτικών των διαφορετικών συμμετόχων. Πιο συγκεκριμένα βοηθά τους εκπαιδευτικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 1: Η πολυπολιτισμικότητα στην κοινωνία και στο σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα. Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης

Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα. Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης Η εφαρμογή της διαπολιτισμικής προσέγγισης στην Ελλάδα Ασπασία Χατζηδάκη Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr Η προσέγγιση της Δ.Π. σύμφωνα με τον Νόμο 2413/96 (1/3) «Σκοπός της διαπολιτισμικής

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Πολιτισμός και σχολικές πρακτικές: αναζητάμε τη σχέση τους, προβληματιζόμαστε και κρίνουμε.

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. Πολιτισμός και σχολικές πρακτικές: αναζητάμε τη σχέση τους, προβληματιζόμαστε και κρίνουμε. Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Το σεμινάριο αυτό Απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Κοινωνικοπολιτισμικές. Θεωρίες Μάθησης. & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές Θεωρίες Μάθησης & Εκπαιδευτικό Λογισμικό Κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις Η σκέψη αναπτύσσεται (προϊόν οικοδόμησης και αναδόμησης γνώσεων) στα πλαίσια συνεργατικών δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο 2 Θετικά σχόλια για την επιλογή χρήσης της ελληνικής γλώσσας

Κείμενο 2 Θετικά σχόλια για την επιλογή χρήσης της ελληνικής γλώσσας Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2308) Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46).

Η ιστορία της παιδικής συμπεριφοράς γεννιέται από την συνύφανση αυτών των δύο γραμμών (Vygotsky 1930/ 1978, σελ. 46). 1896 1934 2 ξεχωριστές στην καταγωγή τους γραμμές ανάπτυξης: Α) Μία πρωτόγονη, φυσική γραμμή ανάπτυξης,, αυτόνομης εκδίπλωσης των βιολογικών δομών του οργανισμού, και Β) μία πολιτισμική, ανώτερη ψυχολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ Το μάθημα συνδυάζει τη διδασκαλία δύο κειμένων διαφορετικής εποχής που διδάσκονται στη Γ Γυμνασίου. (Αυτοβιογραφία, Ελισάβετ Μουτζάν- Μαρτινέγκου, Η μεταμφίεση, Ρέα Γαλανάκη)

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Πρόγραμμα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης E-Learning Διαπολιτισμική Εκπαίδευση E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. Κουσερή Γεωργία ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑς ΤΟΥς ΕΦΗΒΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ: ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Κουσερή Γεωργία Φιλόλογος Δρ. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΚΕΡΚΥΡΑ ΜΑΙΟΣ 2017 Περιεχόμενα της παρουσίασης Το ιστορικό ερώτημα Το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Το εργαστήρι για εκπαιδευτικούς σχολικών μονάδων των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κιλκίς προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού

Ψυχολογική υποστήριξη παιδικού αθλητισμού ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής ΜΚ 208, Διάλεξη 12 ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Συγχρηματοδότηση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (Ε.Κ.Τ.) Ευρωπαϊκό Ταμείο

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 2: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο πολυπολιτισμικό σχολείο Αναστασία Κεσίδου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση

ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.2. Ένταξη και Ισότιμη Εκπαίδευση Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Ειδική Παιδαγωγός Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6ης Περιφέρειας ν. Λάρισας Ενσωμάτωση Κοινωνική ενσωμάτωση, μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις. Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις. Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα Παλαιότερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι: υπάρχει μια συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Περιεχόμενα Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13 Πρόλογος... 17 Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Η Νέα Εποχή και τα χαρακτηριστικά της... 31 Μια νέα εποχή... 31 Η παγκοσμιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας

Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Δρ Γεωργία Αθανασοπούλου Σχ. Σύμβουλος Δυτικής Αττικής και Ν. Φωκίδας Η ΓΛΩΣΣΑ! Η γλώσσα είναι το μέσο με το οποίο σκεφτόμαστε και επικοινωνούμε με τους άλλους, αλλά και ένα μέσο με το οποίο δημιουργούμε

Διαβάστε περισσότερα

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης

Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Module 3 είγµατα για Μαθησιακό Πρόγραµµα Αλφαβητισµού Απόκτηση κοινωνικής στέγασης Αίτηση για κοινωνική στέγαση Το Ταµείο Στέγασης των ηµαρχείων Λουπλιάνας Μη κυβερνητικός οργανισµός στέγασης Λτδ Ιούνιος,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών

Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών Κοινωνικές ανισότητες και οικονομική κρίση: από τα ερευνητικά δεδομένα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα στήριξης των εκπαιδευτικών Ερευνητική ομάδα Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου : Αλεξάνδρα Ανδρούσου,

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Η παιδαγωγική σχέση: αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ αλληλεπίδραση και επικοινωνία μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Ενότητα 8 η : Η σημασία της ποιότητας της σχέσης εκπαιδευτικού-μαθητή Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 έσπω Κυπριανού 5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 23 ιατύπωση του προβλήµατος 25 Οριοθέτηση του προβλήµατος 28 Αναγκαιότητα και χρησιµότητα της έρευνας 29 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ. 2. Ηλικία Θέση εργασίας Μόνιμος Αναπληρωτής ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α. Δημογραφικά χαρακτηριστικά 1. Φύλο Άνδρας Γυναίκα 2. Ηλικία 22 30 31 40 41 50 51 + 3. Χρόνια υπηρεσίας 1 5 6 15 16+ 4. Σημειώστε τα πτυχία που κατέχετε Πτυχίο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Κογκίδου, Δ. & Τσιάκαλος Γ. Οι αποδέκτες της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Πρώτη δημοσίευση στην εφημερίδα Η Κυριακάτικη Αυγή στις 24 Απριλίου 2005 και στο: Γ. Τσιάκαλος (2006) Απέναντι στα εργαστήρια του

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συμβούλιο τμήματος, Διαχείριση τάξης και Ευκαιρίες ανάπτυξης για όλους τους μαθητές

Συμβούλιο τμήματος, Διαχείριση τάξης και Ευκαιρίες ανάπτυξης για όλους τους μαθητές Συμβούλιο τμήματος, Διαχείριση τάξης και Ευκαιρίες ανάπτυξης για όλους τους μαθητές Πλήρης εισήγηση στη διεύθυνση: http://users.sch.gr/kontaxis/paidagogika/1401symvouliotaxis.htm Αθανάσιος Κονταξής Σχολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Τα τεστ ως τεχνική αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία

ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ: Εισαγωγικά στοιχεία Ασπασία Χατζηδάκη Πανεπιστήμιο Κρήτης aspahatz@edc.uoc.gr 1. H διγλωσσία ως παγκόσμιο κοινωνικό φαινόμενο H δι/πολυγλωσσία είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση 6.000 γλώσσες oμιλούνται

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Επεξεργασία και ερμηνεία αξιολογικών δεδομένων του μαθητή

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Επεξεργασία και ερμηνεία αξιολογικών δεδομένων του μαθητή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Επεξεργασία και ερμηνεία αξιολογικών δεδομένων του μαθητή Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση των μαθητών

Η αξιολόγηση των μαθητών Η αξιολόγηση των μαθητών Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει

Διαβάστε περισσότερα

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία 10o Μάθημα Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία Καλή πρακτική (best practice)?? Ό,τι «δουλεύει» σε μία κατάσταση ή σε ένα περιβάλλον Καλή πρακτική στη εκπαίδευση Δράση που δίνει ευκαιρίες σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 3

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Το Παραπρόγραμμα ή κρυφό Αναλυτικό Πρόγραμμα Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Βεμπεριανές απόψεις για την Εκπαίδευση Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 12ο (σελ. 274 282) 2 Max Weber (1864 1920) Βεμπεριανές απόψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει.

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει. 2 Στο σημερινό περιβάλλον των έντονων αλλαγών, της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας, η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο αναγκαία σε παγκόσμιο επίπεδο, με κυρίαρχα στοιχεία το διαδίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι: Φελούκα Βασιλική, 7 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Γιαννόπουλος Κων/νος, 8 ης Περιφέρειας Π.Ε. Ν. Αχαΐας Ενότητες Βασικές αιτίες προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές

Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης. Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους. Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Ο συμπεριφορισμός ή το μεταδοτικό μοντέλο μάθησης Βασικές παραδοχές : Η πραγματικότητα έχει την ίδια σημασία για όλους Διδάσκω με τον ίδιο τρόπο όλους τους μαθητές Αυτοί που δεν καταλαβαίνουν είναι ανίκανοι,

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση

Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Στόχοι και κατευθύνσεις στη διαπολιτισμική εκπαίδευση Ενότητα 10: Διγλωσσία και εκπαίδευση Αναστασία Κεσίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #5: ΕΤΟΙΜΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Λεωνίδας Κυριακίδης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου ΕΙΣΑΓΩΓΗ H δημιουργία εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 10: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία: αξιολόγηση Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Αντλεί από πρόσφατη έρευνά μου στο ΑΠΚΥ (μελέτη περίπτωσης) στην οποία συμμετείχαν 8 μέλη ΣΕΠ και 16 φοιτητές της ΣΑΚΕ. Η παρουσίαση οργανώνεται γύρω από τα εξής θέματα: Επικοινωνία Κλίμα-ατμόσφαιρα κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία

Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕΔ Παιδαγωγική Ψυχολογία Βιομηχανική Ψυχολογία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Μαρμαρινός Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

TA ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΑΓΓΛΙΚΗ Ημερίδα ΠΕΚΑΔΕ, 2 Οκτωβρίου 2010 Getting Prepared for the New School Β. Δενδρινού, Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας & Φιλολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Valuing All Languages to Unlock Europe

Valuing All Languages to Unlock Europe Valuing All Languages to Unlock Europe 1 ο Ενημερωτικό Δελτίο Αυτό το ενημερωτικό δελτίο παρέχει πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα VALUE και ενημερώνει σχετικά με το έργο και τις δραστηριότητες των εταίρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον Στόχοι της Σχολικής Πρακτικής Ι Επιδιώκεται οι φοιτητές/-τριες: Να εξοικειωθούν με

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα