ΡΑΨΩΔΙΑ Ζ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Έλενα Πηδιά Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΡΑΨΩΔΙΑ Ζ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Έλενα Πηδιά Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων"

Transcript

1 ΡΑΨΩΔΙΑ Ζ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Έλενα Πηδιά Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Σχολική Χρονιά Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 1

2 Ραψωδία Ζ Ἕκτορος και Ἀνδρομάχης ὁμιλία Υπόθεση κατά τον αρχαίο «παραφραστή» Τῶν θεῶν ἀποστασάντων τῆς μάχης, οἱ Ἕλληνες πολλοὺς ἀναιροῦσι τῶν Τρώων. Ἑλένου δὲ συμβουλεύσaντος, Ἕκτωρ εἰς τὴν πόλιν ἄνεισι καὶ τῇ μητρὶ Ἑκάβῃ κελεύει εὔξασθαι τῇ Ἀθηνᾷ αὐτῇ δώδεκα βοῶν θυσίαν, ὅπως τὸν Διομήδην ἀποστήσειε τῆς μάχης. Τέως δὲ ὄντων αὐτῶν ἐν τῷ πεδίῳ Γλαῦκος καὶ Διομήδης ἀναγνωρίσαντες φιλίαν πατρικὴν διαλλάσσουσιν τὰ ὅπλα ἀλλήλοις. Ἕκτωρ δὲ διαλεχθεὶς τῇ μητρὶ και τῇ γυναικὶ Ἀνδομάχῃ σὺν τῷ ἀδελφῷ Ἀλεξάνδρῳ εἰς τὸν πόλεμον ἔξεισιν. Τα γεγονότα της Ζ ραψωδίας εκτυλίσσονται κατά την 22 η ημέρα της Ιλιάδας. Η ημέρα αυτή καλύπτει τα γεγονότα από τη ραψωδία Β 48, όταν αρχίζει η πρώτη μάχη, μέχρι και τη ραψωδία Η 421, όπου και τελειώνει. Οι Αργίτες και οι Τρώες πολεμούν ανάμεσα στο ρέμα του Σκάμανδρου ποταμού και του Σιμόη. Στο στρατόπεδο των Αχαιών διακρίνονται ο Αίαντας και ο Διομήδης. Ο Άδραστος συλλαμβάνεται από τον Μενέλαο και θανατώνεται από τον Αγαμέμνονα, όντας ικέτης. Οι Τρώες βρίσκονται πλέον σε δυσχερέστατη θέση. Μέσα στην αγριάδα της μάχης μια υπέροχη σκηνή ξετυλίγεται: ο Γλαύκος και ο Διομήδης ετοιμάζονται να μονομαχήσουν, όταν συνειδητοποιούν πως συνδέονται με ιερούς δεσμούς ξενίας. Ο Έκτορας, ακολουθώντας την εντολή του Έλενου, φεύγει από το πεδίο της μάχης και εισέρχεται στο κάστρο της Τροίας για να ζητήσει από τη μητέρα του να κάνει μαζί με τις άλλες Τρωαδίτισσες λιτανεία στη θεά Αθηνά. Στη ραψωδία Ζ συναντάμε τον άμαχο πληθυσμό της Τροίας μέσα από τη σχέση του με τον Έκτορα ο οποίος παρουσιάζεται ως γιος, αδελφός, σύζυγος, πατέρας και πολεμιστής. Παρουσιάζονται επίσης οι δεσμοί που τον κρατούν μέσα στην πόλη και την ίδια στιγμή τον διώχνουν έξω στη μάχη. Μετά τις σκληρές στιγμές που εκτυλίχθηκαν στην Ε ραψωδία, την ασέβεια του Αγαμέμνονα προς τον ιερό θεσμό της ικεσίας και την ασέβεια προς την ξενία του Άξυλου στις αρχές της Ζ, το επεισόδιο με τον Γλαύκο και τον Διομήδη προβάλλει τον σεβασμό προς την ξενία και η συνάντηση του Έκτορα με την Ανδρομάχη αναδεικνύει τους Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 2 οικογενειακούς δεσμούς, το κλέος και την υστεροφημία ως σημαντικότατες αξίες για την ιλιαδική κοινωνία.

3 Θεματικές ενότητες: Γλαύκος και Διομήδης (στ ) Συνάντηση Έκτορα, Ελένης και Πάρη (στ ) Συνάντηση Έκτορα και Ανδρομάχης (στ ) Ο Έκτορας φορά τον οπλισμό του. Αττικός ερυθρόμορφος αμφορέας, 510 π.χ. Μόναχο, Κρατική Αρχαιολογική Συλλογή Ο Έκτορας επιστρέφει στο παλάτι Το Ζ της Ιλιάδας ξεκινά με τους Τρώες να ηττώνται στο πεδίο της μάχης. Έτσι, ο μάντης Έλενος ζητά από τον Έκτορα να εισέλθει στα τείχη της Τροίας και να παροτρύνει την Εκάβη να κάνει δέηση προς τη θεά Αθηνά μαζί με τις υπόλοιπες Τρωαδίτισσες, για να φύγει ο Διομήδης από τη μάχη και να λυπηθεί την πόλη, τις γυναίκες των Τρώων και τα μικρά παιδιά. Η δέηση αυτή θα πραγματοποιηθεί, αλλά δε θα εισακουστεί από τη θεά. Αναπαράσταση της αρχαίας Τροίας Η απομάκρυνση του Έκτορα (ενός από τους δύο αρχηγούς 1 των Τρώων) από το πεδίο της μάχης τη στιγμή που ο πόλεμος εξελίσσεται και μάλιστα σε βάρος των Τρώων αποτελεί τέχνασμα του ποιητή που εξυπηρετεί διάφορους λόγους. Αφ ενός να πεισθεί ο Πάρης να επιστρέψει στη μάχη 2 και αφ ετέρου να συναντήσει ο Έκτορας τη σύζυγό του και τον γιο του για τελευταία φορά. 3 Το τέχνασμα αυτό επιτρέπει επίσης την παρουσίαση της Εκάβης και για ακόμη μια φορά 1 Στα λόγια του Έλενου εκτός από τον Έκτορα παρουσιάζεται και ο Αινείας ως ο πιο σημαντικός πολεμιστής στο στρατόπεδο των Τρώων (Ζ 76-79). 2 Για το θέμα αυτό πβ. West (2011) 58 3 West (2011) 58, , Κακριδής (1967) 69-70, 78. Οι δύο μελετητές θεωρούν τη θρησκευτική εντολή του Έλενου μόνο ως τέχνασμα για να εισέλθει ο Έκτορας μέσα στα τείχη της Τροίας και να συναντήσει την Ανδρομάχη. Ο Κακριδής μάλιστα χαρακτηρίζει το τέχνασμα αυτό ως «βιασμένο» και «πρόχειρο». Επισημαίνει Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 3

4 της Ελένης. 4 Έτσι, εκτός από τον αρχηγό του στρατού, τον Έκτορα, στη ραψωδία Ζ γνωρίζουμε και τον άμαχο πληθυσμό της Τροίας μέσα από ανθρώπινες τρυφερές στιγμές που προβάλλουν τον ομηρικό ανθρωπισμό και την τραγικότητα του πολέμου. Α. Γλαύκος και Διομήδης Διδακτικοί Στόχοι Οι μαθητές αναμένεται: Να κατανοήσουν τη σημασία του επεισοδίου για τη ραψωδία Ζ. Να γνωρίσουν τους άθλους του Βελλερεφόντη. Να αντιληφθούν τη σημασία της ξενίας στην ομηρική εποχή. Να κατανοήσουν τη διαπλοκή μιας τυπικής πολεμικής σκηνής με μια τυπική σκηνή ξενίας (γέρας = δώρο και αντίδωρο ξενίας), καθώς επίσης και τη σημασία της για την ολοκλήρωση της αριστείας του Διομήδη. Να αντιληφθούν ότι η Ιλιάδα κινείται υπεράνω της διάκρισης Ελλήνων και βαρβάρων. Να κατανοήσουν ότι ο Γλαύκος και ο Διομήδης εκπροσωπούν τα «υγιή» πρότυπα του επικού ηρωισμού. Να γνωρίσουν ομηρικές αφηγηματικές τεχνικές (σχήμα του κύκλου, παρομοίωση, επική ειρωνεία, επιβράδυνση) και να κατανοήσουν τη λειτουργία τους. Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 1 περίοδος επίσης πως η ατεχνία αυτή άφηνε αδιάφορο το ακροατήριο του ποιητή. Αντίθετα, η Κομνηνού (1993) 55-58, επισημαίνει τη σημασία της ικεσίας προς την Αθηνά για την πλοκή του έργου οι Τρώες ενθαρρύνονται, παρουσιάζεται η δύσκολη θέση και η ανησυχία μιας πολιτείας που κινδυνεύει και προοικονομείται το τέλος του πολέμου, αφού η θεά Αθηνά, προστάτιδα του Διομήδη, δε θα εισακούσει την ικεσία. 4 Τσοπανάκης (1988) 39 Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 4

5 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Γλαύκος και Διομήδης (στ ) Ο χρόνος που χρειάζεται ο Έκτορας για να μπει στην πόλη της Τροίας καλύπτεται από το επεισόδιο με τον Γλαύκο και τον Διομήδη. 5 Οι δύο ήρωες ετοιμάζονται να μονομαχήσουν μετά την ανασύνταξη των Τρώων, αποτέλεσμα της πολεμικής εντολής του Έλενου (στ ), όταν συνειδητοποιούν ότι συνδέονται με ιερούς δεσμούς ξενίας. Σύμφωνα με τον Αρίσταρχο, μετατιθέασίν τινες ἀλλαχόσε ταύτην τὴν σύστασιν, λόγω της αυτοτέλειας του Ο Διομήδης και ο Γλαύκος ανταλλάσσουν τον οπλισμό τους. Αττική πελίκη του «Ζωγράφου του Hasselmann», 420 π.χ. Γέλα, Αρχαιολογικό Μουσείο επεισοδίου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν ικανοποιητικοί λόγοι που να συντείνουν στο ότι οι συγκεκριμένοι στίχοι δεν είναι ομηρικοί. 6 Οι παρεκβάσεις κατά την ομηρική αφήγηση είναι συνήθεις και το επεισόδιο προετοιμάζει συναισθηματικά για τη συνάντηση του Έκτορα με τους δικούς του 7, καθώς δείχνει τα πολιτισμένα πρότυπα συμπεριφοράς σε αντίθεση με τη θηριωδία της ανθρωποσφαγής που προηγήθηκε στη μάχη και παραθέτει τον αναπόδραστο θάνατο του ανθρώπου, όσο ηρωικός κι αν είναι αυτός, προς την αθανασία των θεών που παρουσιάστηκε στην προηγούμενη ραψωδία. Επίσης, η σκηνή αυτή δίνει στον ποιητή την ευκαιρία να αφήσει τον Διομήδη με αισθήματα ηρεμίας, έπειτα από τα υπεράνθρωπα κατορθώματά του ενάντια στους θεούς, ενώ παράλληλα εξομαλύνει τη διαφορά χροιάς του θανάτου των πολεμιστών στο 5 Η τεχνική που συνίσταται στην κάλυψη του χρόνου που απαιτείται για να πραγματοποιηθεί μια ενέργεια σε μια σκηνή με την παρουσίαση μιας άλλης ενέργειας σε μιαν άλλη σκηνή είναι συνήθης στα ομηρικά έπη, βλ. Ρ 700 κ.ε. 6 Kirk (2000) West (2011) 176, Kirk (2000) 155, Κομνηνού (1993) 58 Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 5

6 πεδίο της μάχης με τις συγκινησιακά φορτισμένες συναντήσεις του Έκτορα εντός των τρωικών τειχών. 8 Ο λόγος του Διομήδη -Ρωτά τον Γλαύκο αν είναι θνητός ή θεός. -Σχήμα του κύκλου: Ο Διομήδης ξεκινά τον λόγο του με απειλή προς τον αντίπαλό του και κλείνει τον λόγο του και πάλι με απειλή: τίς δὲ σύ ἐσσι φέριστε καταθνητῶν ἀνθρώπων; (στ.123) Εἰ δέ τίς ἐσσι βροτῶν οἳ ἀρούρης καρπὸν ἔδουσιν,ἆσσον ἴθ ὥς κεν θᾶσσον ὀλέθρου πείραθ ἵκηαι (στ ). -Ανάμεσα στις δύο απειλές ο Διομήδης παρεμβάλλει την ιστορία του Λυκούργου, του βασιλιά της Θράκης, που τα έβαλε με τον Διόνυσο και τους ακολούθους του. Γι αυτό τιμωρήθηκε με τύφλωση και θάνατο. Με την παρεμβολή της συγκεκριμένης ιστορίας ο Διομήδης εξηγεί γιατί δε θέλει να επιτεθεί σε θεούς. Στην ιστορία αυτή δηλώνεται η θνητότητα των ανθρώπων σε αντιδιαστολή με Ο λόγος του Γλαύκου -Ο Γλαύκος απαντά με τρόπο έξυπνο και πνευματώδη. Παρομοιάζει τη λιγόζωη μοίρα των ανθρώπων με τα φύλλα ενός δέντρου, δίνοντας στη λέξη γενεή τη σημασία «γενεά ανθρώπων» 9. Οι στίχοι αυτοί τονίζουν το εφήμερο των θνητών σε αντίθεση με την αιώνια ζωή των θεών 10 και συνδέονται νοηματικά με την ιστορία του Λυκούργου που προηγήθηκε στα λόγια του Διομήδη (θνητότητα των ανθρώπων). Ενδεχομένως, η παρομοίωση να κάνει λόγο και για την ασημαντότητα του ανθρώπου μέσα στις βιαιοπραγίες του πολέμου, αφού η εικόνα των φύλλων χρησιμοποιείται σε παρομοιώσεις για να εκφράσει το πλήθος των στρατευμάτων (Β 468 και η 105). Η συγκεκριμένη παρομοίωση αναστέλλει την κύρια διήγηση στον λόγο του Γλαύκου, δίνει παραστατικότητα και υποβάλλει συναισθήματα για τη θνητή μοίρα του ανθρώπου. 8 Edwards (2001) Η άποψη ότι η μια γενιά διαδέχεται την άλλη είναι συνηθισμένη στην αρχαία ελληνική σκέψη. Μίμνερμος 2 if, Αριστοφάνης Όρνιθες 685. Ίδια σκέψη υπάρχει στο Φ Ο Σιμωνίδης (απ. 8 West) παραθέτει τον πρώτο στίχο της παρομοίωσης χαρακτηρίζοντάς την ως ό, τι καλύτερο έγραψε ο Όμηρος. Για την παρομοίωση βλ. και σελ. 22. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 6

7 την αθανασία των θεών. Ακολούθως, ο Γλαύκος εξιστορεί τη δική του γενιά, καθώς επίσης και τους άθλους του παππού του, του Βελλερεφόντη (Χίμαιρα, 11 Σόλυμοι, 12 Αμαζόνες, 13 άντρες της Λυκίας). Η εξιστόρηση της καταγωγής του Γλαύκου έχει ως αποτέλεσμα την αναγνώριση των δεσμών ξενίας που συνδέουν τους δύο πολεμιστές. Πληροφορεί τον Γλαύκο για τους δεσμούς ξενίας που τους συνδέουν και εξαιτίας τους δεν μπορούν να μονομαχήσουν. Προτείνει την ανταλλαγή των όπλων τους. 11 Kατά τον Ησίοδο η Χίμαιρα ήταν κόρη του Τυφώνα και της Έχιδνας. Η Χίμαιρα ενώθηκε με τον Όρθρο και απόγονοί τους ήταν το Λιοντάρι της Νεμέας και η Σφίγγα. Το τέρας αυτό εξέτρεφε ο βασιλιάς της Καρίας Αμισόδωρος. Τελικά η Χίμαιρα φονεύτηκε από τον Βελλερεφόντη που ίππευε ένα ιπτάμενο άλογο, τον Πήγασο. 12 Λαός της νότιας Μικράς Ασίας κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο. Πιθανότατα ήταν ταυτόσημος με τους αποκαλούμενους Τερμίλες. Κατά τη 2η χιλιετηρίδα π.χ. κατοικούσαν στη (μεταγενέστερη) Λυκία, όπου υπάρχουν και τα Σόλυμα Όρη. 13 Οι Αμαζόνες ήταν μυθικός λαός πολεμιστριών που καταγόταν από τον θεό Άρη και τη νύμφη Αρμονία ή κατ άλλους από τη θεά Αθηνά. Το όνομά τους προέρχεται κατά μία εκδοχή από το στερητικό άλφα και τη λέξη μαζός που σημαίνει στήθος, επειδή ακρωτηρίαζαν ή συνέθλιβαν το δεξί στήθος των κοριτσιών τους, για να χειρίζονται το τόξο ευκολότερα. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα τις τοποθετεί στη Φρυγία και στη Λυκία. Οι Αμαζόνες συμμετείχαν στον τρωικό πόλεμο. Για να βοηθήσουν τον Πρίαμο, έστειλαν μια ομάδα τους υπό τις εντολές της βασίλισσάς τους Πενθεσίλειας. Η ομάδα αυτή αποδεκατίστηκε μετά τον θάνατο της Πενθεσίλειας από τον Αχιλλέα. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 7

8 Σκηνή ξενίας και σκηνή μονομαχίας Η Αθηνά συμβουλεύει τον Διομήδη πριν από τη μάχη, Albert Wolff, 1853 μ.χ. Ο Διομήδης δεν επιτίθεται στον Γλαύκο, διότι θέλει να είναι βέβαιος ότι ο αντίπαλός του δεν είναι θεός. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει έκπληξη, διότι στην προηγούμενη ραψωδία, αφού ο ήρωας τραυμάτισε την Αφροδίτη (Ε 335 κ.ε.) και τον Άρη (Ε 855 κ.ε.), η θεά Αθηνά αφαίρεσε την καταχνιά από το φως του για να μπορεί να ξεχωρίζει τους θνητούς από τους αθανάτους (Ε ): ἀχλὺν δ αὖ τοι ἀπ ὀφθαλμῶν ἕλον ἣ πρὶν ἐπῆεν,ὄφρ εὖ γιγνώσκῃς ἠμὲν θεὸν ἠδὲ καὶ ἄνδρα. Ορισμένοι μελετητές πιστεύουν ότι η δύναμη που ο Διομήδης έλαβε από την Αθηνά έχει χαθεί και πως ο ήρωας, όντας συνετός, γνωρίζει ότι δεν πρέπει να συνεχίσει τις επιθέσεις κατά των θεών χωρίς την υποστήριξη της θεάς. 14 Ωστόσο, η ερώτηση του Διομήδη τίς δὲ σύ ἐσσι φέριστε καταθνητῶν ἀνθρώπων (στ. 123), θα μπορούσε να είναι ρητορική και να έχει ως στόχο να τονίσει την ανδρεία του ιδίου, ἀτὰρ μὲν νῦν γε πολὺ προβέβηκας ἁπάντων σῷ θάρσει, ὅ τ ἐμὸν δολιχόσκιον ἔγχος ἔμεινας (στ ), διότι μόνο ένας θεός δε θα φοβόταν να αναμετρηθεί μαζί του. Στο πλαίσιο αυτό ο Διομήδης «παίζει» με τη λεία του προτού επιτεθεί. Προκαλεί τον Γλαύκο λέγοντας πως πρώτη φορά τον βλέπει στη μάχη 15 και ταυτόχρονα εξαίρει την ανδρεία του, καθώς τολμά να αναμετρηθεί μαζί του 16. Ποια σχέση, όμως, μπορεί να έχει η συγκεκριμένη σκηνή μονομαχίας και η συγκεκριμένη αναφορά σε πιθανή θεϊκή καταγωγή του Γλαύκου με μια τυπική σκηνή ξενίας; Η διαπλοκή των δύο τυπικών σκηνών, μονομαχίας και ξενίας, είναι ξεκάθαρη, αφού: 14 Wace και Stubbings (1984) 60, Edwards (2001) Η πρόκληση μεταξύ δύο ηρώων προτού συγκρουστούν είναι στοιχείο που απαντά συχνά στις ιλιαδικές μονομαχίες, πβ. Ε , Υ Για το θέμα αυτό βλ. Newton (2010) Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 8

9 α. Η αναφορά σε ενδεχόμενη θεϊκή καταγωγή του Γλαύκου παραπέμπει σε έναν από τους τυπικούς τρόπους έναρξης μίας ομηρικής σκηνής φιλοξενίας και όχι μιας μονομαχίας. 17 β. Είναι η πρώτη φορά που στην Ιλιάδα ένας πολεμιστής ρωτά το όνομα του αντιπάλου του. Σε μια ομηρική σκηνή φιλοξενίας ο οικοδεσπότης ζητά να μάθει ποιος είναι ο φιλοξενούμενος.στην προκειμένη περίπτωση ο Αχαιός Διομήδης ξεπερνά τα όρια οικοδεσπότη φιλοξενούμενου, αφού σε ξένο τόπο ζητά να μάθει τη γενιά του αντιπάλου του με τη λέξη γενεή που σημαίνει «καταγωγή» αλλά και «γενιά». Ο Γλαύκος, για να εντυπωσιάσει τον Διομήδη, εξιστορεί το γενεαλογικό του δέντρο, καθώς επίσης και τις περιπέτειες του παππού του, του Βελλερεφόντη, ο οποίος φιλοξενήθηκε από τον Οινέα. Ο Βελλερεφόντης σκοτώνει τη Χίμαιρα. Χαλκιδικός κρατήρας, π. Χ. Γερμανία, Μουσείο Wurzburg γ. Η ανταλλαγή του οπλισμού των δύο πολεμιστών είναι πανομοιότυπη Γερμανία, με την ανταλλαγή Μουσείο Wurzburg όπλων στην ισόπαλη αναμέτρηση του Έκτορα με τον Αίαντα (Η ) και παραπέμπει στην ανταλλαγή δώρων σε μια τυπική σκηνή φιλοξενίας. Ο Οινέας φιλοξένησε τον Βελλερεφόντη στο ανάκτορό του και αντάλλαξαν πολύτιμα δώρα ο Οινέας έδωσε πορφυρό ζωστήρα και ο Βελλερεφόντης ποτήρι δίκουπο χρυσό. Οι απόγονοι των δύο ανδρών, του Διομήδη και του Γλαύκου αντίστοιχα, επαναλαμβάνουν την ανταλλαγή των δώρων μπροστά στα τείχη της Τροίας. Ο Διομήδης δίνει στον Γλαύκο ορειχάλκινα όπλα, ενδεικτικά της ελληνικής φτώχειας και ο Γλαύκος του χαρίζει χρυσά, ενδεικτικά της ασιατικής πολυτέλειας. Το γέρας μετατρέπεται σε δώρο και αντίδωρο φιλοξενίας. 17 Οδ. η , δ 26-27: ξείνω δὴ τινε τώδε, διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε, ἄνδρε δύω, γενεῇ δὲ Διὸς μεγάλοι ἔικτον, εἰ δέ τις ἀθανάτων γε κατ οὐρανοῦ εἰλήλουθεν, ἄλλο τι δὴ τόδ ἔπειτα θεοὶ περιμηχανόωνται, ο 183: μὴ με παρὲξ ἄγε νῆα, διοτρεφές, ἀλλὰ λίπ αὐτοῦ. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 9

10 Το δώρο και το αντίδωρο στο πλαίσιο της ξενίας αναμένεται να είναι ίδιας ή παρόμοιας αξίας ή να ξεπερνά την αξία προηγούμενων δώρων ξενίας. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο ισχύει η δεύτερη περίπτωση. Ο Διομήδης ανταγωνίζεται τον παππού του στην ξενία και τον ξεπερνά ο Βελλερεφόντης έλαβε δερμάτινη ζώνη και ο Γλαύκος τώρα λαμβάνει χάλκινα όπλα, ο Οινέας έλαβε χρυσή κούπα και ο Διομήδης όπλα χρυσά, πολύ μεγαλύτερης αξίας από αυτά που έδωσε. Τελικά, ο Γλαύκος, με την αφήγηση των άθλων του Βελλερεφόντη, παρουσιάζεται ως απόγονος ενός εξαιρετικού πολεμιστή και εξαιρετικού φιλοξενούμενου και ο Διομήδης ως απόγονος ενός εξαιρετικού οικοδεσπότη. Η σκηνή της αναγνώρισης των δεσμών ξενίας και της ανταλλαγής των όπλων θα μπορούσε να ειδωθεί και ως μέρος της αριστείας του Διομήδη και ως τέτοια θα έπρεπε στο τέλος να αναδείξει τον Διομήδη, γι αυτό και o ήρωας παίρνει όπλα χρυσά και δίνει χἀλκινα. Το γενεαλογικό δέντρο του Γλαύκου και του Διομήδη Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 10

11 Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο Γλαύκος υφίσταται ένα είδος ήττας, αφού δεν πολεμά και λαμβάνει κατώτερο δώρο από αυτό που έδωσε 18 και μάλιστα με θεϊκή παρέμβαση. Στην πρόταση ἔνθ αὖτε Γλαύκῳ Κρονίδης φρένας ἐξέλετο Ζεύς,ὃς πρὸς Τυδεΐδην Διομήδεα τεύχε ἄμειβε χρύσεα χαλκείων, ἑκατόμβοι ἐννεαβοίων (στ ), όπου εντοπίζουμε μια από τις σπάνιες προσωπικές εμφανίσεις του ποιητή στο ποίημα, ο θεός της ξενίας μεσολαβεί, ώστε να καταλάβει το μυαλό του Γλαύκου άτη και έτσι να δεχτεί δώρο κατώτερης αξίας από αυτό που έδωσε. Ο Γλαύκος και ο Διομήδης τελικά δεν πολεμάνε, κι όμως είναι ήρωες σε ένα έπος που εξιστορεί κλέα ανδρών. Αξίζει λοιπόν να τεθεί το ερώτημα, Τι είναι τελικά επικός ήρωας; 19 Στην Ιλιάδα οι ήρωες εκπροσωπούν μια σειρά από εκδοχές του επικού ηρωισμού που μπορούν να γίνουν κατανοητές μέσα από τη σύγκρισή τους. Ο Γλαύκος και ο Διομήδης εκπροσωπούν τα «υγιή» πρότυπα ηρωικού ιδεώδους σε αντίθεση με τον Αχιλλέα και τον Αγαμένονα που αποτελούν ήρωες με μεγάλα πάθη και υπερευαίσθητο θυμικό που τους οδηγεί στα άκρα. Τόσο ο Διομήδης όσο και ο Αίαντας είναι ήρωες που έχουν αριστεύσει και έχουν όρια στην πολεμική τους συμπεριφορά, αφού επιλέγουν να σεβαστούν τον ιερό θεσμό της ξενίας. 20 Έλληνες και βάρβαροι λοιπόν μοιράζονται στο έπος αυτό κοινά ιδανικά και κοινές αξίες, δείχνοντας ότι η Ιλιάδα κινείται υπεράνω της διάκρισης Ελλήνων και βαρβάρων. 18 West (2011) 176, Για το συγκεκριμένο ερώτημα βλ. Πετρίδης Α. στο ιστολόγιο «Λωτοφάγοι»: Η Ιλιάδα και ο ηρωικός κώδικας, η «αρχαιογνωσία» και η λογοτεχνική ανάλυση:http://antonispetrides.wordpress.com/2012/07/13/iliad_heroic-code/ 20 Για τα συγκεκριμένα ζητήματα βλ. Πετρίδης Α. ό.π. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 11

12 Ελένη και Πάρης, Έκτορος και Ανδρομάχης Ομιλία-Διδακτικοί Στόχοι Να γνωρίσουν την Ελένη, τον Πάρη, τον Έκτορα και την Ανδρομάχη και να τους συγκρίνουν. Να κατανοήσουν βασικές αξίες του ηρωικού κώδικα (τιμή, αιδώς, ανδρεία, χρέος προς την πατρίδα, υστεροφημία) και τη σχέση τους με τη διάλυση ενός οίκου. Να αντιληφθούν τον διαχωρισμό του κόσμου των ανδρών και του κόσμου των γυναικών στην Ιλιάδα. Να κατανοήσουν καλύτερα ως τρόπους αφηγηματικής τεχνικής και έκφρασης την ομηρική παρομοίωση, τα άστοχα ερωτήματα, την προοικονομία, την ειρωνεία (επική/τραγική) και τον λειτουργικό τους ρόλο. Να κατανοήσουν τον ομηρικό ανθρωπισμό, γνωρίζοντας τις ανθρώπινες πλευρές των ιλιαδικών ηρώων. Να βιώσουν μια τρυφερή οικογενειακή στιγμή που αποτελεί ένα συγκινητικό διάλειμμα μέσα στον όλεθρο του πολέμου. Ενδεικτικός διδακτικός χρόνος: 3 περίοδοι Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 12

13 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Έκτορας, Πάρης και Ελένη (στ ) Ο Πάρης και η ωραία Ελένη Jacques-Louis David, 1788 μ.χ. Ο Έκτορας, αφού συνάντησε τη μητέρα του και της μεταβίβασε την εντολή του Έλενου για τη λιτανεία στην Αθηνά (στ. 250 κ.ε.), πηγαίνει στο σπίτι του Πάρη για να τον πείσει να επιστρέψει στη μάχη ( στη ραψωδία Γ 313 κ.ε. ο Πάρης αποχωρεί από τη μάχη). Ο Έκτορας βρίσκει τον Πάρη στον γυναικωνίτη και τον επιπλήττει, αἰσχροῖς ἐπέεσι, γιατί εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός μάχης, τη στιγμή που οι υπόλοιποι αγωνίζονται και πεθαίνουν γύρω από την Τροία εξαιτίας του, λαοὶ μὲν φθινύθουσι περὶ πτόλιν αἰπύ τε τεῖχος μαρνάμενοι σέο δ εἵνεκ ἀϋτή τε πτόλεμός τε ἄστυ τόδ ἀμφιδέδηε (στ ) 21. Τα λόγια του Έκτορα δεν προκαλούν αιδώ στον Πάρη τον οποίο δε φαίνεται να απασχολεί η φήμη του. Ο μοναδικός λόγος στην Ιλιάδα για τον οποίο ο Πάρης ενδέχεται να είναι οργισμένος είναι το μεγάλο μίσος που τρέφουν γι αυτόν οι Τρώες (Γ ). Ο ίδιος, όμως, δεν αποδέχεται τον χόλον (στ. 335) ως αιτία της απομάκρυνσής του από τον πόλεμο, αλλά τη λύπη του, ἄχεϊ προτραπέσθαι (στ. 336) 21 Ο Έκτορας απευθύνεται στον Πάρη, αἰσχροῖς ἐπέεσι, ακόμη δύο φορές στο έπος, Γ 38 και Μ 768. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 13

14 που ενδεχομένως οφείλεται στην ήττα που δέχθηκε στη μονομαχία με τον Μενέλαο. 22 Ο Πάρης δέχεται να επιστρέψει στη μάχη αφού, όπως επισημαίνει, τον προέτρεψε να κάνει το ίδιο μαλακοῖς ἐπέεσσιν και η Ελένη. Η λογοτυπική έκφραση μαλακοῖς ἐπέεσσιν βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τη λογοτυπική έκφραση αἰσχροῖς ἐπέεσσι στα λόγια του Έκτορα και ενδεχομένως να υπάρχει σε αυτήν ένα είδος αστεϊσμού ή ειρωνείας 23, αφού ο τρόπος με τον οποίο η Ελένη μιλά για τον Πάρη στη ραψωδία Ζ είναι υποτιμητικός και απαξιωτικός, Τούτῳ δ οὔτ ἂρ νῦν φρένες ἔμπεδοι οὔτ ἄρ ὀπίσσω ἔσσονται τὼ καί μιν ἐπαυρήσεσθαι ὀΐω (στ ) και ἀνδρὸς ἔπειτ ὤφελλον ἀμείνονος εἶναι ἄκοιτις ὃς ᾔδη νέμεσίν τε καὶ αἴσχεα πόλλ ἀνθρώπων (στ ). Πάρης και Έκτορας Ο Πάρης στους στίχους παρουσιάζεται αδιάφορος, χωρίς αίσθημα τιμής κι ευθύνης. 24 Τη στιγμή που η πόλη κινδυνεύει να χαθεί, βρίσκεται μέσα στον «περικαλλέα» θάλαμο της γυναίκας του, τριγυρισμένος από γυναίκες, να κρατά και να θαυμάζει τα όπλα του την ασπίδα, τον θώρακα και τα τόξα του, όπλα αμυντικά και εκηβόλα, ενδεικτικά της διαφοράς του από τους υπόλοιπους ήρωες της Ιλιάδας. 25 Δε νιώθει αιδώ, αφού δεν τον ενδιαφέρουν τα σχόλια των συμπολιτών του, όπως φαίνεται στα λόγια της Ελένης, ἀνδρὸς ἔπειτ ὤφελλον ἀμείνονος εἶναι 22 Οι περισσότεροι ομηριστές εξήγησαν τη συγκεκριμένη ανωμαλία λέγοντας πως ο ποιητής ή ο συμπιλητής της Ιλιάδας χρησιμοποίησε στο σημείο αυτό ένα παλιό μικρό αυθυπόστατο έπος με θέμα την επίσκεψη του Έκτορα στο Ίλιο στο οποίο παρουσιαζόταν αναλυτικά ο λόγος για τον οποίο ο Πάρης ήταν θυμωμένος: Κακριδής (1967) Η σχέση της Ελένης και του Πάρη δεν παρουσιάζεται εγκάρδια στην Ιλιάδα: Στη ραψωδία Γ 428, η Ελένη καταριέται τον άντρα της. Σύμφωνα με τον Κακριδή (1967) 61 η λογοτυπική έκφραση μαλακοῖς ἐπέεσσιν παραπέμπει σε κάποια μεμονωμένη στιγμή που η Ελένη προέτρεψε τον Πάρη να μπει στη μάχη με καλό τρόπο, και το γεγονός αυτό δεν αναιρεί τη γενικότερη κακή τους σχέση. 24 Για την αποκατάσταση της εικόνας του Πάρη ως γενναίου πολεμιστή βλ. σελ Ο Πάρης στο Η 8, Θ 80 κ.ε., 369 κ.ε., 504 κ.ε., Ν 660 κ.ε., Ο 341 πολεμά με δοξάρι και δεν αντιμετωπίζει τους κινδύνους της κονταρομαχίας. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 14

15 ἄκοιτις, ὃς ᾔδη νέμεσίν τε καὶ αἴσχεα πόλλ ἀνθρώπων. Ούτε η ψυχή του, θυμός, τον σπρώχνει, ώστε να θέλει να είναι πάντα πρώτος στη μάχη, όπως συμβαίνει με τον Έκτορα. 26 Ο Έκτορας έρχεται βιαστικός στο παλάτι του Πάρη από τη μάχη, κρατώντας το μακρύ κοντάρι του. Έχει αναλάβει όλο το βάρος του πολέμου οἶος ἐρύετο Ἴλιον Ἕκτωρ (στ. 403) και νοιάζεται για την τύχη της Τροίας και των δικών του, καθώς επίσης και για την τιμή τη δική του και της οικογένειάς του. 27 Πιστεύει πως είναι ντροπή για τον Πάρη να βρίσκεται εκτός μάχης, όταν ο πόλεμος γίνεται εξαιτίας του και τον προτρέπει να μπει αμέσως στον πόλεμο (στ. 331), γιατί η Τροία κινδυνεύει να καεί. Στην πραγματικότητα ο κίνδυνος δεν είναι τόσο μεγάλος. Οι Τρώες πολεμούν ακόμα μέσα στον κάμπο (στ. 73) και στη χειρότερη περίπτωση μπορούν να κλειστούν μέσα στα τείχη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Έκτορας επίτηδες παρουσιάζει τον κίνδυνο να είναι πιο σοβαρός για να πιέσει περισσότερο τον Πάρη να επιστρέψει στη μάχη. 28 Ελένη και Πάρης. Απουλικός ερυθρόμορφος κρατήρας, π.χ. Παρίσι, Μουσείο Λούβρου 26 Η αιδώς που νιώθει ο Έκτορας οδηγεί στο ίδιο αποτέλεσμα με ό, τι επιθυμεί η ψυχή του, θυμός. Βλ. σελ Για τον ηρωικό κώδικα τιμής βλ. σελ Κακριδής (1967) Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 15

16 Η Ελένη Όταν ο Έκτορας εισέρχεται στο παλάτι του Πάρη, συναντά την Ελένη να δείχνει στις βάγιες πώς να κεντούν (τυπική σκηνή ενασχόλησης των γυναικών, όταν τις συναντά κάποιος επισκέπτης στα ομηρικά έπη). Τα πρώτα λόγια της, καθώς απευθύνεται στον Έκτορα, δᾶερ ἐμεῖο 29, δίνουν έμφαση στις συγγενικές της σχέσεις με τον ήρωα. Η Ελένη σέβεται τον Έκτορα και εκείνος της μιλά με σεβασμό 30, ανάλογο με αυτόν του Πριάμου στη σκηνή της τειχοσκοπίας (Ραψωδία Γ), δείχνοντας ξεκάθαρα πως στη συνείδησή του όλη την ευθύνη του πολέμου φέρει ο Πάρης. Ωστόσο, η Ελένη μιλά επιτιμητικά για τον εαυτό της και έχει μετανιώσει 31 για τις πράξεις της εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου (στ ). Τα επίθετα με τα οποία η ίδια χαρακτηρίζει τον εαυτό της, κύων κακομήχανος ὀκρυόεσσα (στ. 344), συνδέονται με τον πόλεμο και τα αποτελέσματά του, ενώ η λέξη κυνός (στ. 355) συνδέεται με τη λέξη πόνος που αποδίδει πιο ήπια την εικόνα του πολέμου. Μιλά υποτιμητικά για τον Πάρη και τη σχέση τους (στ ) και αποδίδει την αρπαγή της, και κατ επέκταση την παραβίαση του θεσμού της φιλοξενίας, Η Ελένη της Τροίας Evelyn de Morgan, 1898 μ.χ. σε άτη του Πάρη. Όπως και τον Έκτορα, την ενδιαφέρει η άποψη της κοινότητας στην οποία ζει (στ. 351) και επισημαίνει πως ο Δίας όρισε να τραγουδηθεί η σκοτεινή ζωή του Πάρη και η δική της από τις επόμενες γενιές Πβ. τα λόγια στον θρήνο της για τον Έκτορα, ἐμῷ θυμῷ δαέρων πολὺ φίλτατε πάντων, Ω Στο Ω 762 κ.ε. η Ελένη θρηνεί τον Έκτορα και θυμάται τον σεβασμό που της έδειχνε και τη στήριξη που της έδινε. 31 Για τη μετάνοια της Ελένης όπως παρουσιάζεται στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια βλ. Μπεζαντάκος (1980) Για το θέμα της αθωότητας της Ελένης βλ. Μαρωνίτης (2005) Πρόκειται για τυπική σκέψη, αφού υπάρχει και στη ραψωδία Θ Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 16

17 Η Ελένη θέλει να κρατήσει κοντά της τον Έκτορα για να τον παρηγορήσει, αλλά εκείνος βιάζεται να φύγει 33. Τα λόγια του αποχαιρετισμού τους προετοιμάζουν τη συνάντησή του με την Ανδρομάχη και τον Αστυάνακτα και επίσης αποκαλύπτουν την απαισιοδοξία του ἠρωα και την αβεβαιότητά του για την επιστροφή του στην πόλη από τη μάχη. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ἕκτορος και Ἀνδρομάχης Ὁμιλία (στ ) Η Έκτορος και Ανδρομάχης ομιλία αποτελεί μια από τις πιο γνωστές και συγκινητικές σκηνές της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Οι γεμάτες τρυφερότητα εικόνες που εκτυλίσσονται είναι αντίθετες με τη σκληρότητα των πολεμικών σκηνών που προηγήθηκαν και που έπονται στο έπος. Η προετοιμασία της συνάντησης λαμβάνει χώρα σε ένα ζοφερό σκηνικό. Όλοι είναι ανήσυχοι, το ίδιο και ο Έκτορας (στ ) που αναζητά την Ανδρομάχη στο σπίτι τους. Εκείνη όμως δε βρίσκεται εκεί. Θα περιμέναμε να τη συναντήσει στον οίκο της να ασχολείται με τις υφαντικές εργασίες, όπως συμβαίνει με την Ελένη στο Γ και στο Ζ ή την Καλυψώ και την Κίρκη στην Οδύσσεια. Έτσι, η τυποποιημένη σκηνή συνάντησης με μια γυναικεία μορφή στον οίκο της αναβάλλεται. Αποτέλεσμα αυτής της αναβολής είναι η πρόκληση αγωνίας, αιφνιδιασμού και έντασης, 34 αφού η συνάντηση μοιάζει να είναι αδύνατη. Η επιβράδυνση της συνάντησης επιτυγχάνεται με τα άστοχα ερωτήματα Αποστολή με στον μήνυμα διάλογο ηλεκτρονικού του Έκτορα ταχυδρομείου BlogThis!Μοιραστείτε το με την οικονόμο αλλά και με τις πληροφορίες που παρεμβάλλονται για την καταγωγή της στο TwitterΜοιραστείτε το στο Facebook 33 Για την αποτυχία παρέμβασης των γυναικών στον κόσμο των ανδρών βλ. σελ Παρόμοια τεχνική θα χρησιμοποιηθεί ξανά, με ακόμη πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα στη ραψωδία Χ Στους στίχους αυτούς ο Πρίαμος και η Εκάβη κλαίνε στα τείχη για τον θάνατο του Έκτορα, ενώ η Ανδρομάχη βρίσκεται στο σπίτι και κάνει ετοιμασίες για την επιστροφή του. Ο Έκτορας αποχαιρετά την Ανδρομάχη. Johann Heinrich Wilhelm Tischbein, 1812 Oldenburg, Κρατικό Μουσείο Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 17

18 Ανδρομάχης, με την παρομοίωση του βρέφους με όμορφο αστέρι και την αναφορά στα δύο ονόματα, Σκαμάνδριος και Αστυάνακτας. Πέρα από την πρόκληση αγωνίας, η επιβράδυνση της συνάντησης συμβάλλει στην αυτονόμηση της συνάντησης του Έκτορα με την Ανδρομάχη από τη σκηνή στο παλάτι του Πάρη. Άστοχα ερωτήματα (στ ) «Το θέμα [των άστοχων ερωτημάτων] [...] είναι καθαρά οργανωμένο: ανάμεσα σε δύο πρόσωπα, το πρώτο απορεί για κάτι και προτείνει, το ίδιο πρώτα, με τη μορφή διαζευκτικών ερωτημάτων, κάποιες, οπωσδήποτε εύλογες λύσεις επειδή, όμως, καμιά από αυτές δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, έρχεται η σειρά του δεύτερου προσώπου να δώσει τη σωστή απάντηση, αφού όμως πρώτα αναιρέσει μιαμια και όσο γίνεται με τα ίδια λόγια τις λύσεις που πρότεινε ο άλλος.» 35 Διάλογος Έκτορα και οικονόμου (στ ) Έκτορας: Απορία Πείτε την αλήθεια: Πού πήγε η όμορφη γυναίκα μου αφήνοντας το σπίτι; Προτείνει εύλογες λύσεις μήπως σε κάποια νύφη της; σε μορφή διαζευκτικών ερωτημάτων ή σε συγγένισσά της πεπλοφόρο; ή έτρεξε κι αυτή στο ναό της Αθηνάς για λιτανεία Οικονόμος: Αναίρεση των λύσεων που προτείνει ο Έκτορας με τα ίδια λόγια Την αλήθεια θα σου πω: μήτε στη νύφη της πήγε μήτε σε συγγενή της πεπλοφόρο ούτε στον ναό της Αθηνάς δεν έτρεξε Σωστή απάντηση ανέβηκε στο Ίλιο ψηλά, επάνω στον μεγάλο πύργο Τελικά, οι δύο σύντροφοι συναντιούνται σαν από σύμπτωση στις Σκαιές πύλες, 36 στο «κρίσιμο όριο εμπόλεμου και απόλεμου χώρου». 37 Το κλίμα είναι φορτισμένο συναισθηματικά. Η 35 Κακριδής (1986) Το χωρίο Ζ παραπέμπει στο Χ 460 κ.ε., όταν η Ανδρομάχη θα τρέξει στα τείχη, έχοντας συνειδητοποιήσει ότι ο Έκτορας είναι νεκρός. «Η παραπομπή είναι ολοφάνερη και η προοικονομία διακριτική και συγκινητική»: Kirk (1990) 37 Μαρωνίτης (2005) 67 Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 18

19 πυκνότητα της σκηνής είναι εκπληκτική. Στις χιλιάδες των στίχων της Ιλιάδας η σκηνή αυτή κατέχει μόλις εκατό. Περιέχει μόλις δύο ανταπαντήσεις της Ανδρομάχης και τρεις του Έκτορα. Αξίζει να σημειωθεί η κινηματογραφική περιγραφή της συνάντησης παρουσιάζεται το σκηνικό, οι πρωταγωνιστές, οι κινήσεις, το βλέμμα και η έκφραση του προσώπου. Δεν υπάρχουν λέξεις ψυχολογικής ανάλυσης, ούτε εκδηλώσεις πάθους ή μεταφορές. Οι απλές και οικείες χειρονομίες που μπορούμε να δούμε κάθε μέρα γύρω μας εντείνουν το συναίσθημα της στιγμής (το χαμόγελο του Έκτορα, τα δακρυσμένα μάτια της Ανδρομάχης, η αυθόρμητη κίνησή της να αγγίξει το χέρι του συζύγου της). Γι αυτό, η σκηνή αποκτά την ανθρώπινη απήχηση και την αξία σχεδόν ενός αρχέτυπου 38. Έκτορας και Ανδρομάχη, Giorgio de Chirico, 1917, Μιλάνο, Ιδιωτική Συλλογή Μοντέρνας Τέχνης Έκτορας και Ανδρομάχη. Γλυπτό εμπνευσμένο από τον ομώνυμο πίνακα του Chirico. Οζάκα Ιαπωνίας 38 Romilly (1998) Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 19

20 Η αγάπη της Ανδρομάχης για τον Έκτορα και οι πειρασμοί που ξεπερνά ο ήρωας Η Ανδρομάχη προτιμά να πεθάνει, αν πεθάνει ο Έκτορας, αφού ο ήρωας αποτελεί για εκείνη πατέρα, μάνα, αδερφό αλλά και τον ποθητό της σύντροφο στο κρεβάτι (στ ). Η απόλυτη εξάρτησή της από τον Έκτορα είναι ξεκάθαρη. Η αναφορά στον αφανισμό της οικογένειάς της και στο σκλάβωμα της μητέρας της από τον Αχιλλέα (στ ), υπενθυμίζουν τη φοβερή δύναμη του κεντρικού ήρωα του έπους. Στο σημείο αυτό η ομηρική ειρωνεία είναι έκδηλη, αφού ο Αχιλλέας που σκότωσε την οικογένειά της, θα σκοτώσει και τον Έκτορα που για εκείνη είναι εκτός από σύντροφος και πατέρας και μάνα και αδελφός. Επίσης, η ειρωνεία επεκτείνεται και πάρα πέρα ο Αχιλλέας τίμησε τον πατέρα της Ανδρομάχης με ταφή και μνήμα 39, αλλά θα κακοποιήσει τον νεκρό Έκτορα, μέχρι που η στάση του Πριάμου θα τον επηρεάσει, ώστε να δείξει σεβασμό. Ως εκ τούτου, τα λόγια της Ανδρομάχης προοικονομούν τον θάνατο του Έκτορα και την ατίμωση του σώματός του. Έκτορας, Ανδρομάχη, Αστυάνακτας Ερυθρόμορφος κρατήρας, π. Χ. Μπάρι, Palazzo Jatta Τα επιχειρήματα της Ανδρομάχης που αποσκοπούν στο να κρατήσουν τον Έκτορα έξω από τη μάχη εστιάζονται στις συνέπειες του θανάτου του για την οικογένεια και την πόλη του. Ο χαμός του θα επιφέρει την καταστροφή της Τροίας, καθώς επίσης και τον θάνατο ή τη σκλαβιά των δικών του. Για τον λόγο αυτό τον προτρέπει να σταθεί στις επάλξεις του κάστρου και να πολεμήσει από εκεί τον εχθρό και όχι να χαθεί άδικα. 39 Για να θεωρείται ολοκληρωμένη η νίκη ενός ομηρικού πολεμιστή, πρέπει ο νικητής να γίνει κύριος του σώματος του αντιπάλου και των όπλων του και με αυτό τον τρόπο να τον ατιμάσει. Ο Αχιλλέας επέλεξε να μην ατιμάσει τον νεκρό Ηετίωνα. Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων 20

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα

Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα. Η γυναίκα στην Ιλιάδα ως μητέρα Διαθεματική Εργασία στην Ιλιάδα Θέμα : Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στην Ιλιάδα (με βάση τις ραψωδίες που διδαχτήκαμε). Η γυναίκα μέσα στην Ιλιάδα εμφανίζεται ως μητέρα, σύντροφος, σύζυγος, ως πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ

ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ ΠΕΤΡΑΚΗ ΒΙΚΥ Β 2 ΣΧ. ΕΤΟΣ 2011-12 Η Ανδρομάχη στη Ραψωδία Ζ παρουσιάζεται στις Σκαιές Πύλες με το γιο της να ψάχνουν για τον Έκτορα. Η Ανδρομάχη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί καλή μητέρα μιας και αγωνιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ :ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΥΝΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΟΜΗΡΙΚΩΝ ΕΠΩΝ Η Ιλιάδα μαζί με την Οδύσσεια αποτελούν τα αρχαιότερα έπη, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, που μας

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο

Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426. Διδακτικό σενάριο Ομήρου Οδύσσεια Ραψωδία α 1-426 Διδακτικό σενάριο Πόπη Χριστοφόρου-Πούγιουρου, Φιλόλογος Λειτουργός Γραφείου Αναλυτικών Προγραμμάτων Λευκωσία 2012 Δυο λόγια για το διδακτικό σενάριο Η ακόλουθη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΜΗΡΙΚΑ ΕΠΗ Τι είναι το έπος; Αρχικά η λέξη έπος σήμαινε «λόγος». Από τον 5ο αι. π.χ. όμως χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το μεγάλο αφηγηματικό ποίημα σε δακτυλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΟΔΥΣΣΕΙΑ: ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ Â Αφηγηματική τεχνική είναι η προοικονομία. Με όσα αναφέρει ο ποιητής σε κάποιους στίχ ους, μας προϊδεάζει (μας δίνει μια ιδέα) τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν, ώστε να είμαστε λίγο πολύ προετοιμασμένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» Α ομάδα «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Δέησις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ

Δέησις ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ Δέησις Η θάλασσα στα βάθη της πήρ έναν ναύτη. Η μάνα του, ανήξερη, πηαίνει κι ανάφτει στην Παναγιά μπροστά ένα ψηλό κερί

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Παπαϊωάννου Βασίλειος 3 ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων. πίνακες ζωγραφικής

Παπαϊωάννου Βασίλειος 3 ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων. πίνακες ζωγραφικής Παπαϊωάννου Βασίλειος 3 ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων Η Ιλιάδα του Ομήρου μέσα από εικόνες, αγγεία, γλυπτά και πίνακες ζωγραφικής Ο θρίαμβος του Αχιλλέα. Ελαιογραφία. Franz Matsch (1892) Κέρκυρα, Αχίλλειο ούρειος

Διαβάστε περισσότερα

Από το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας της. Β Γυμνασίου: Ομήρου Ιλιάδα

Από το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας της. Β Γυμνασίου: Ομήρου Ιλιάδα Από το μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας της Ευαγγελία-Σοφία Αρβανίτη Β Γυμνασίου: Ομήρου Ιλιάδα Η ηρωική τιμή Τιμή είναι η αναγνώριση της αξίας του ήρωα από τους άλλους, η οποία επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς. Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 Σχολική Χρονιά 2012-2013 Κ ε ί μ ε ν α Ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή ς Λ ο γ ο τ ε χ ν ί α ς Θεματική ενότητα: «Οικουμενικές αξίες και Λογοτεχνία» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Κείμενα προς συνανάγνωση συνεξέταση Έριχ Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας

Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2016 Μαρία Τζιρίτα: Να μην παύουμε ποτέ να παλεύουμε για τον καλύτερο εαυτό μας Η συγγραφέας Μαρία Τζιρίτα Η Μαρία Τζιρίτα μιλά για το τελευταίο της βιβλίο «Ιόλη», στο Πινάκιο, μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου

Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου Το Σενάριο Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου... 2-10 Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις της Μαριάννας Κουτάλου. 11 12 Σημειώσεις για ένα Σενάριο Ντοκιμαντέρ Σημειώσεις του Άγγελου Κοβότσου... 13-19 Το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!!

Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016 Η Ισμήνη Μπάρακλη, απαντά στο «κουτσομπολιό» της αυλής!!! «Ώρες να χα να σ ακούω», ήταν μια αυθόρμητη πρόταση που... έφυγε από το στόμα μου, αναγκάζοντας την Ισμήνη να χαμογελάσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28)

Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ακριτικό τραγούδι: Ο γιος της χήρας (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 27-28) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Ποιο είναι το πρωταγωνιστικό πρόσωπο του ποιήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ

ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΑΘ. ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ 28 ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940 ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΤΑΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΚΥΘΗΡΩΝ 1 ΚΥΘΗΡΑ, 28 η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2015 Σεβασμιώτατε Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Ἕκτορος καὶ Ἀνδρομάχης ὁμιλία

Ἕκτορος καὶ Ἀνδρομάχης ὁμιλία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ραψωδία Ζ Ἕκτορος καὶ Ἀνδρομάχης ὁμιλία Διδακτικά Σενάρια Έλενα Πηδιά Σύμβουλος Φιλολογικών Μαθημάτων Ιλιάδα Ζ, Έλενα Πηδιά, Σύμβουλος Φιλολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου

Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Τετάρτη, 30 Ιουλίου 2014 Σαν τα φύλλα του καπνού-λία Ζώτου & Θοδωρής Καραγεωργίου Στο «Σαν τα φύλλα του καπνού» εξιστορείται μια ευαίσθητη, ρομαντική και νοσταλγική ιστορία που μας συγκινεί και μας ταξιδεύει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ 1 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Στο 1 ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας εφαρμόστηκε για πρώτη φορά πρόγραμμα προαγωγής ψυχικής υγείας, το οποίο σχεδιάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review

ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda Alexandra - Book review Ημερομηνία 20/7/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://www.culture21century.gr/ Γιώτα Παπαδημακοπούλου http://www.culture21century.gr/2015/07/belinda-alexandra-book-review.html ΤΟ ΡΟΔΟ ΤΗΣ ΤΟΣΚΑΝΗΣ της Belinda

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ

600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ 600 π.χ. - 300 π.χ. Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΠΛΙΤΗΣ ΠΛΗΣΙΑΣΕ, ΝΥΞΕ ΜΕ ΤΗ ΜΑΚΡΙΑ ΛΟΓΧΗ Ή ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΕΚ ΤΟΥ ΣΥΝΕΓΓΥΣ ΚΑΙ ΦΟΝΕΥΣΕ ΕΝΑΝ ΑΝΔΡΑ. ΑΝΤΙΤΑΞΕ ΠΕΛΜΑ ΣΤΟ ΠΕΛΜΑ, ΘΕΣΕ ΑΣΠΙΔΑ ΣΤΗΝ ΑΣΠΙΔΑ, ΠΡΟΤΑΞΕ ΛΟΦΙΟ ΣΤΟ ΛΟΦΙΟ, ΚΡΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη

Συγγραφέας. Ραφαέλα Ρουσσάκη. Εικονογράφηση. Αμαλία Βεργετάκη. Γεωργία Καμπιτάκη. Γωγώ Μουλιανάκη. Ζαίρα Γαραζανάκη. Κατερίνα Τσατσαράκη Συγγραφέας Ραφαέλα Ρουσσάκη Εικονογράφηση Αμαλία Βεργετάκη Γεωργία Καμπιτάκη Γωγώ Μουλιανάκη Ζαίρα Γαραζανάκη Κατερίνα Τσατσαράκη Μαρία Κυρικλάκη Μαριτίνα Σταματάκη Φιλία Πανδερμαράκη Χριστίνα Κλωνάρη

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ (ΘΥΜΟΣ) ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: 1. Ανάπτυξη και Ενδυνάμωση του Εαυτού 3. Δημιουργία και Βελτίωση Κοινωνικού Εαυτού ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΑ: 1.2 Συναισθηματική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. "Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί;" Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί; Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ "Είμαι ο ίδιος μέσα και έξω από την τάξη; Γιατί;" Υπεύθυνη καθηγήτρια: Τζωρτζάτου Μάρια Εισαγωγική Παρουσίαση από την υπεύθυνη καθηγήτρια. Με το παραπάνω θέμα ασχολήθηκαν κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες:

Πρόταση Διδασκαλίας. Ενότητα: Γ Γυμνασίου. Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος. Α: Στόχοι. Οι μαθητές/ τριες: Πρόταση Διδασκαλίας Ενότητα: Τάξη: 7 η - Τέχνη: Μια γλώσσα για όλους, σε όλες τις εποχές Γ Γυμνασίου Θέμα: Δραστηριότητες Παραγωγής Λόγου Διάρκεια: Μία διδακτική περίοδος Α: Στόχοι Οι μαθητές/ τριες: Να

Διαβάστε περισσότερα

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν).

Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΜΑΘΗΜΑ 25 Ο ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Αντιστοιχήστε ένα γράμμα της πρώτης στήλης με έναν αριθμό της δεύτερης στήλης (στη δεύτερη στήλη δύο επιλογές περισσεύουν). ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β α. «Κατ οίκον εκκλησία» 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20

Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου :20 Η συγγραφέας Πένυ Παπαδάκη και το «ΦΩΣ ΣΤΙΣ ΣΚΙΕΣ» Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2015-22:20 Από τη Μαίρη Γκαζιάνη «Μέσω της μυθοπλασίας, αποδίδω τη δικαιοσύνη που θα ήθελα να υπάρχει» μας αποκαλύπτει η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός,

Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, Το ταξίδι µιας ζωής Οχρόνος, δυστυχώς, κινείται πάντα προς τα εµπρός, ποτέ δεν επιστρέφει! Και καθώς προχωρά, µοιράζει το πεπρωµένο που προορίζεται για τον καθένα από εµάς, εκτελώντας έτσι τη βούλησή του.

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α

ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β. Ερώτηση 1 α ΧΑΡΤΙΝΗ ΑΓΚΑΛΙΑ ΟΜΑΔΑ Β Ερώτηση 1 α Το βιβλίο με τίτλο «Χάρτινη Αγκαλιά», της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, περιγράφει την ιστορία ενός κοριτσιού, της Θάλειας, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Φεύγει

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53)

Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Γιάννης Ρίτσος: Ανυπόταχτη Πολιτεία (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 51-53) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός

Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού. Κωνσταντίνος Πατσαρός Εμπλουτισμένο μάθημα της Ιστορίας για τη Γ Δημοτικού Κωνσταντίνος Πατσαρός Master in Education University of Manchester Σκοπός: Να γνωρίσουν οι μαθητές την ακρόπολη των Μυκηνών. Να γνωρίσουν την αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101)

[Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ: [Ήλιε µου και τρισήλιε µου] (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 101) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Γιατί η µάνα απευθύνεται στον ήλιο για να της πει πού βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γράφει: Μαρία Παπαδοπούλου, Συμβουλευτική Ψυχολόγος Παίδων & Ενηλίκων, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών Εφήβων, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η μητέρα μοιάζει με πηγή σε βουνό που ποτίζει το δέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ

ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΏΝ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΩΝ Στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ Γυμνασίου οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με ένα δείγμα ερωτικής ποίησης. Συγκεκριμένα διδάχτηκαν το ποίημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) ΕΝΟΤΗΤΑ 1η (318E-320C) Μπορεί η αρετή να γίνει αντικείμενο διδασκαλίας; Ο Πρωταγόρας εξηγεί στον Σωκράτη τι διδάσκει στους νέους που παρακολουθούν τα μαθήματά του. Οι αντιρρήσεις του Σωκράτη. «Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών

Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Ο ρόλος της οικογένειας στις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των μαθητών Η οικογένεια είναι το κατ εξοχήν περιβάλλον στο οποίο ζει, αναπτύσσεται και διαμορφώνεται το παιδί. Αντιλαμβάνεται λοιπόν

Διαβάστε περισσότερα

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει

Μια νύχτα. Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα Μπαίνω στ αμάξι με το κορίτσι μου και γέρνει γλυκά στο πλάϊ μου και το φεγγάρι λες και περπατάει ίσως θέλει κάπου να μας πάει Μια νύχτα σαν κι αυτή μια νύχτα σαν κι αυτή θέλω να σου πω πόσο σ

Διαβάστε περισσότερα

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο;

Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Έχετε δει ή έχετε ακούσει κάτι για τον πίνακα αυτό του Πικάσο; Πάμπλο Πικάσο (25 Οκτωβρίου, 1881-8 Απριλίου, 1973) ήταν και είναι ένας από τους κυριότερους Ισπανούς εκπροσώπους της τέχνης του 20ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία του ανθρώπου

Η δημιουργία του ανθρώπου Η δημιουργία του ανθρώπου Στο τέλος της έκτης ημέρας, ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο, ο οποίος υπήρξε το τελευταίο και το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Ψηφιδωτό από το Μονρεάλε της Σικελίας, 13ος αι.

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα

Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα ΣΤ τάξη Δημοτικού Σχολείου Μακρυγιάλου 2009-2010 1 Τα περισσότερα παιδιά έχουν κατοικίδια στην αυλή τους. Υπάρχουν πολλά αδέσποτα στο Δήμο που δηλητηριάζονται. Η επιθυμία των παιδιών να γνωρίσουν τα άγρια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 35 «Οἱ μὲν πολλοὶ ἐπαινοῦσι τὸν προσθέντα Ο Περικλής, όμως, διαφωνεί. τῷ νόμῳ τὸν λόγον τόνδε» Γιατί; 1. «ἐμοὶ δὲ ἀρκοῦν ἂν ἐδόκει εἶναι ἀνδρῶν ἀγαθῶν ἔργῳ γενομένων

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ. 24 Διαγωνίσματα

ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ. 24 Διαγωνίσματα ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ 24 Διαγωνίσματα Δ1 ΚΕΙΜΕΝΟ : ΟΜΗΡΟΥ «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ραψ. ε στίχοι 221-248 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Να γράψετε 4 χαρακτηριστικά της επικής ποίησης. (μονάδες 4) 2. Να αφηγηθείτε περιληπτικά σε γ πρόσωπο τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης

Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο. Οδηγός μελέτης Ο Πατέρας Αβραάμ Μάθημα Ένα Η ζωή του Αβραάμ: Δομή και Περιεχόμενο Οδηγός μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος, Σημειώσεις Το περίγραμμα το μαθήματος; με αποσπάσματα και περιλήψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..»

Τίτσα Πιπίνου: «Οι ζωές μας είναι πολλές φορές σαν τα ξενοδοχεία..» Ημερομηνία 11/8/2016 Μέσο Συντάκτης Link artpress.sundaybloody.com Βασόλης Κάργας http://artpress.sundaybloody.com/?it_books=%cf%84%ce%af%cf%84%cf%83%ce%b1- %CF%80%CE%B9%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CE%B9-

Διαβάστε περισσότερα

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη ΗΡΟΡ*Η

- Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης. Ο πόλεμος. ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη <KAOS<\S Ι>ΗΡΟΡ*Η - Κωνσταντίνος Δ. Μαλαφάντης Ο πόλεμος ' ttbiiif' 'ιίβίϊιιγ' ^ *"'** 1 ' 1 ' 11 ' ' στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη

Διαβάστε περισσότερα