Νοέμβριος Waris Dirie. Η ανυπότακτη Αφρικανή γαζέλα. Οδοιπορικό στην Κένυα. Μουαμάρ Αλ Καντάφι. Africom Nollywood Μοζαμβίκη Σούρμα Sodade

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νοέμβριος 2008. Waris Dirie. Η ανυπότακτη Αφρικανή γαζέλα. Οδοιπορικό στην Κένυα. Μουαμάρ Αλ Καντάφι. Africom Nollywood Μοζαμβίκη Σούρμα Sodade"

Transcript

1 Νοέμβριος 2008 Waris Dirie Η ανυπότακτη Αφρικανή γαζέλα Οδοιπορικό στην Κένυα Μουαμάρ Αλ Καντάφι + Africom Nollywood Μοζαμβίκη Σούρμα Sodade

2 Σόλωνος 123 τηλ.:

3 Μεταφράσεις από και προς όλες τις γλώσσες Πτυχιούχοι μεταφραστές με πολυετή εμπειρία Υπευθυνότητα Άμεση παράδοση Σελιδοποίηση Επικυρώσεις μεταφράσεων 14 Ipirou St Aghia Paraskevi Tel: Fax:

4 EDITORIAL Του Νικόδημου Κίνιουα Μαϊνά H παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση που μαστίζει την οικονομία των δυτικών κρατών και τα νοικοκυριά, είναι η κορυφή του παγόβουνου σε σχέση με την επίπτωση που θα έχει στην πραγματική οικονομία, δηλαδή τους καταναλωτές. Κράτη και μεγάλες επιχειρήσεις βρίσκονται στα όρια της χρεοκοπίας, όπως στην Ισλανδία που είχε την πιο αναπτυσσόμενη οικονομία στην Ευρώπη. Το διεθνές νομισματικό ταμείο, θέλοντας να συγκρατήσει την κρίση και να εξασφαλίσει χρήματα, πιέζει τις χώρες του τρίτου κόσμου για αποπληρωμή των χρεών τους, τα οποία είναι υπερτοκισμένα στις περισσότερες των περιπτώσεων από %. Το διεθνές νομισματικό ταμείο πιέζει τις χώρες του τρίτου κόσμου για γρήγορη αποπληρωμή όσο γίνεται μεγαλύτερου μέρους του χρέους τους. Τα περισσότερα κράτη της Αφρικής χρωστούν πάνω από 243 τρισεκατομμύρια δολάρια, πράγμα που αποδεικνύει ότι ο πραγματικός ρόλος του δανεισμού τους ήταν να γίνουν το δεκανίκι των «αναπτυγμένων» χωρών σε μία κρίση, όπως αυτή που διανύουμε στις μέρες μας. Ο χειρισμός της κρίσης από τις δυτικές κυβερνήσεις αποδεικνύει ότι αποθηκεύουν το μέλλον των νέων για τουλάχιστον μία δεκαετία, αφού δεν δίνουν μία οριστική λύση στο πρόβλημα. Απλά ανακυκλώνουν την ήδη προβληματική κατάσταση με τον δανεισμό κρατικών χρημάτων στις ιδιωτικές επιχειρήσεις και δεν λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να αποφευχθεί στο μέλλον κάτι αντίστοιχο. Αντίθετα, το μόνο σίγουρο είναι ότι οι διεφθαρμένες κυβερνήσεις των χωρών του τρίτου κόσμου θα υποθηκεύσουν και υποθηκεύουν το μέλλον του πληθυσμού τους για πολύ περισσότερα χρόνια από αυτά που έχουν περάσει ήδη από την τελευταία αποχώρηση των αποικιοκρατικών χωρών της δύσης. Η δύση επανέρχεται για να μείνει πολύ περισσότερο στις χώρες της Αφρικής. ASANTE Δωρεάν περιοδικό Τεύχος 04 Νοέμβριος 2008 Εκδότης Nικόδημος Κίνιουα Μαϊνά Διευθύντρια Τατιάνα Αλεξίου Υπεύθυνη Σύνταξης Αμαλία Χατζηκώστα Σύμβουλος Έκδοσης Λουκάς Μπούντρος Art Director Άρης Κοντογιάννης Creative Editor Βασιλική Μαντζώρου Σε αυτο το τεύχος συνεργάστηκαν οι: Σοφία Αφθονίδου, Βαρβάρα Γκεμπιάου Αλί Κουλίμπαλι, Νικος Ζαγανιάρης Πιέρρα Φωτιάδου, Ηλίας Ταμπουράκης Φώτης Τερζάκης, Απόστολος Θηβαίος Φρουμέντιος Γαδόγο, Κάρολ Μπανγκούρα και η Μαύρη Ντάλια Υπεύθυνη διαφήμισης Όλγα Μανώλη Διανομή Δημήτρης Αρώνης, Αντώνης Σέργης Δημιουργία - Σελιδοποίηση Asante Εκτύπωση-Βιβλιοδεσία Δεκάλογος Ε.Π.Ε. Επικοινωνία Θεμιστοκλέους 31, Τ.Κ Τηλ.: , Τμήμα διαφήμισης: Facebook: Asante Group Website Για οποιαδήποτε αναδημοσίευση κειμένων, εικονογραφήσεων και γραφικών, χρειάζεται η έγγραφη άδεια του εκδότη.

5 Μουαμάρ Αλ Καντάφι Σελ. 48 Περιεχόμενα Ματιές στην Αφρική Σελ. 06 Οδοιπορικό στην Κένυα Σελ. 14 AFRICOM Σελ. 20 Μοζαμβίκη Σελ. 24 H Αφρικανική σοφία της ψυχανάλυσης Σελ. 34 Πράσινο Ακρωτήρι Sodade Σελ. 42 Waris Dirie Σελ. 10 Πίσω μου σ έχω Mickey Mouse Σελ. 48

6 Ματιές στην Αφρική Ο μαύρος χρυσός μας φέρνει πιο κοντά.. Τι κρύβεται πίσω από το ενδιαφέρον των πλουσιότερων χωρών του κόσμου για την Αφρική;Η απάντηση είναι πασιφανής. Πετρέλαιο και πρώτες ύλες! Η πιο ισχυρή μαγνητική έλξη στις μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες. Επίδειξη «μεγάλης φιλανθρωπίας» έκαναν οι εκπρόσωποι των πλουσιότερων χωρών του κόσμου, ανακοινώνοντας τη διαγραφή μεγάλου μέρους των χρεών των αφρικανικών κρατών. Ενόψει ενός νέου γύρου επεμβάσεων, οι «πλούσιοι» πάλι επισκέπτονται τη Μαύρη Ήπειρο. Σημειώνεται ότι οι 42 χώρες της υποσαχάριας Αφρικής έχουν ένα συνολικό χρέος που ξεπερνά τα 210 δισ. δολάρια. Η απόφαση αφορά στην παραγραφή περίπου 40 δισ. δολαρίων, ενώ από το μέτρο αποκλείονται 24 χώρες. Η «παραγραφή» είναι σταγόνα στον ωκεανό αν λάβει κανείς υπόψη τους ληστρικούς όρους, με τους οποίους χορηγήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, τα δάνεια στις αφρικανικές χώρες. Από τον ΟΗΕ υπολογίζεται ότι τις δύο τελευταίες δεκαετίες οι χώρες αυτές δαπάνησαν 268 δισ. δολάρια για την αποπληρωμή δανείων ύψους 294 δισ. δολαρίων! Θα συνεχίσουν όμως να πληρώνουν για πολλές δεκαετίες ακόμη, αφού ο ανατοκισμός των δανείων πολλαπλασιάζει το χρέος τους. Τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ (ΟΡΓΑΝΙΣ- ΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΑΝΑ- ΠΤΥΞΗΣ) για τις παγκόσμιες επενδύσεις, δεί- 06 asante χνουν ότι τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται αύξηση των επενδύσεων στην Αφρική, κυρίως στον τομέα του πετρελαίου και των πρώτων υλών. Όμως το 70% των κατοίκων των χωρών της υποσαχάριας Αφρικής ζει με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Στην Μπουρκίνα Φάσο για παράδειγμα η οικονομία σημείωσε πέρυσι ρυθμό ανάπτυξης 4% και πρόπερσι 8%. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας αυτής ανήλθε μόλις στα 328 δολάρια, το επίπεδο του αναλφαβητισμού φθάνει το 72,5% και το προσδοκώμενο όριο ζωής μόλις που αγγίζει τα 46 έτη... Πίσω από το ενδιαφέρον για την Αφρική κρύβεται το ενδιαφέρον για το πετρέλαιο της «Μαύρης Ηπείρου», το οποίο στις σημερινές συνθήκες αποκτά εξαιρετική σημασία. Υπολογίζεται λοιπόν, ότι η Αφρική διαθέτει το 8% των παγκόσμιων αποθεμάτων. Χώρες όπως η Νιγηρία, η Αγκόλα, η Γουινέα, τα νησιά Σάο Τόμε και Πρίνσιπε, θεωρούνται πρώτοι στόχοι στο πετρελαϊκό τους «σαφάρι». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι όροι που επιβάλλουν η Παγκόσμια Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι άλλοι οργανισμοί για την παροχή βοήθειας, ή τη χορήγηση δανείων στις αφρικανικές χώρες. Απελευθέρωση αγορών, κατάργηση φορολόγησης των κερδών, λιτότητα και κυρίως ιδιωτικοποιήσεις των πλουτοπαραγωγικών τους πηγών, περιλαμβάνονται στις λεόντειες συμφωνίες που υπογράφουν οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών Ḟ

7 Νέες αυτοκρατορίες Παλαιότερα οι αυτοκρατορίες αναζητούσαν νέες χώρες για να κατακτήσουν και να αυξήσουν την επιρροή τους σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο. Αυτή τους η δραστηριότητα απαιτούσε πολύ μεγάλη στρατιωτική δύναμη και βεβαίως ακόμη μεγαλύτερο οικονομικό κόστος για ένα εγχείρημα που ήταν αβέβαιο το αποτέλεσμα, η απομάκρυνση δε από την εστία τους εμπεριείχε και τον κίνδυνο της πολιτικης και κοινωνικής αποσταθεροποίησης εξ αιτίας της απουσίας της ηγετικής ομάδας. Στις μέρες μας οι αυτοκρατορίες κτίζονται ελέγχοντας την αγορά και την οικονομία. Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ανταγωνίζονται για την έλεγχο τον Αφρικανικών κρατών, ενώ τα τελευταία χρόνια η διείσδυση στην Αφρική, έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, καθώς η Κίνα έχει διεισδύσει στην οικονομία όλο και περισσότερων κρατών, που οι ΗΠΑ έχουν χαρακτηρίσει η πιστεύουν ότι ανήκουν σ αυτό που ονομάζουν άξονα του κακόυ, δηλαδή στα κράτη που έχουν πολύ έντονο Ισλαμικό στοιχείο. Τα περισσότερα από αυτά τα κράτη βρίσκονται στην δυτική Αφρική και έχουν εύκολη πρόσβαση στην Μεσόγειο Θάλασσα και κατά προέκταση στα ευρωπαϊκά σύνορα. ΗΠΑ και Ευρώπη υψώνουν τείχη για να αποκρούσουν το κύμα μεταναστών. Αυτή η κίνηση έχει ως σκοπό τον απόλυτο έλεγχο της οικονομίας ή τον αποκλεισμό της διακίνησης των αγαθών που παράγονται ή που θα παραχθούν στο μέλλον σε αυτή τη γωνιά της γης. Αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους ως μονάδα μέτρησης της ισχύος της δική τους οικονομία. Στην Αφρική υπάρχει για τους ηγέτες τους πλανήτη μας, άφθονο αναλώσιμο ανθρώπινο δυναμικό και πολύ περισσότερη γη για εκμετάλλευση. Οι λαοί και οι άνθρωποι κάποια στιγμή ξυπνούν και τότε η κατάσταση μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις που τις περισσότερες φορές όπως μας έχει διδάξει η ιστορία είναι προς όφελος τον κοινωνιών και των ίδιων των επαναστατημένων. F asante 07

8 Το Νερό Αιτία πολέμου τον 21ο αιώνα! Εκατομμύρια Αφρικανοί κάτοικοι των χωρών της Υποσαχάριας Αφρικής γεύονται εδώ και χρόνια την πικρή γεύση του νερού και μαστίζονται από επιδημίες. 08 asante Της Κάρολ Μπανγκούρα Tο θεωρητικό και πρακτικό υπόβαθρο των ιδιωτικοποιήσεων των επιχειρήσεων κοινής ωφελείας αλλά και του νερού ξεκίνησε διεθνώς από τις πολιτικές της πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, λίγο μετά την εκλογή της, το Έως και σήμερα, η εκμετάλλευση ενός φυσικού αγαθού, όπως το νερό, εντείνεται ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως αυτές της υποσαχάριας Αφρικής. Το «ρεύμα» των ιδιωτικοποιήσεων φουσκώνει, παρά τις καταστροφικές συνέπειες που έχει για τις μικροαστικές τάξεις. Μεταξύ των «επιχειρημάτων» που χρησιμοποιήθηκαν για την άλωση των δημοσίων υπηρεσιών ύδρευσης, είναι πως οι ιδιώτες μπορούν να διαχειρίζονται πιο κερδοφόρα και να εκσυγχρονίζουν καλύτερα τα συστήματα παροχής νερού. Ιδιωτική επιχείρηση νερού, ισχυρίζονταν, σημαίνει «ασφαλέστερο πόσιμο νερό». Στην υποσαχάρια Αφρική, οι ιδιώτες έβαλαν χέρι στο νερό πολύ πριν από τουλάχιστον σαράντα χρόνια, η Ακτή Ελεφαντοστού έγινε η πρώτη χώρα που αναγκάστηκε να ξεδιψά από το 1960 με ιδιωτικό φορέα ύδρευσης της πολυεθνικής SAUR (με έδρα τη Γαλλία)! Δραματικά εξελίχθηκε η κατάσταση και στην Γουινέα, που έχει από το 1989 ιδιωτικό φορέα ύδρευσης (επίσης υπό τον έλεγχο της SAUR). Όμως πρόσβαση στο νερό έχει λιγότερο από το 34% των κατοίκων της Γουινέας. Αξιοσημείωτη είναι και η περίπτωση προ της ιδιωτικοποίησης του νερού στην Γκάνα, όπου τα τιμολόγια υδροδότησης στην πρωτεύουσα Άκρα αυξήθηκαν κατά 95% από τον Μάη του 2007, προκειμένου να φθάσουν στα επίπεδα τιμολογίων της αγοράς των πολυεθνικών. Έως το τέλος του χρόνου, οι αυξήσεις στην παροχή ύδρευσης αναμένεται να είναι της τάξης του 300%, με αποτέλεσμα ένα 30% του πληθυσμού, που πριν είχε πρόσβαση στο νερό, τώρα να διψά. Άλλος ένας μύθος που χρησιμοποιούν οι ιθύνοντες των μεγάλων επιχειρήσεων για να μπει στα «χωράφια» διαχείρισης του νερού ήταν πως, τάχα, οι ιδιωτικές εταιρίες είναι σε θέση να παράσχουν, σε λογικές τιμές, νερό σε πολλούς. Σύμφωνα και με την περσινή ετήσια έκθεση Πολυεθνικές Του Νερού του βρετανικού επιστημονικού ιδρύματος Public Services International Research Unit-PSIRU, «στην πράξη εδώ και χρόνια έχει αποδειχθεί πως οι ιδιωτικές εταιρί-

9 ες δεν κάνουν κοινωνική πολιτική». Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν πως στόχος μιας χούφτας πολυεθνικών εταιριών ύδρευσης είναι: «Μόνον η υψηλή κερδοφορία» και αυτή «δίχως ιδιαίτερο κόστος». Γι αυτό και απαιτούν απ την κεντρική κυβέρνηση ή τις αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης μιας περιοχής «σκοτεινά» συμβόλαια αποκλειστικής εκμετάλλευσης με πολυετή διάρκεια και «κίνητρα» χαμηλού οικονομικού ρίσκου, όπως: Επιχορηγήσεις, ανάληψη του κόστους συντήρησης του δικτύου υδροδότησης από κρατικούς ή δημόσιους φορείς. Εξυπακούεται πως αποφεύγουν (με αποκλειστικά δικά τους κεφάλαια) επενδύσεις στην κατεύθυνση επέκτασης, εκσυγχρονισμού και υγειονομικής ασφάλειας των δικτύων παροχής ύδρευσης... Εάν δεν ικανοποιηθούν τέτοιες απαιτήσεις, τότε «πολύ απλά», άνευ σοβαρών «ποινών», οι εταιρίες αυξάνουν υπερβολικά τα τιμολόγια, έως ότου «φυγαδεύσουν» την επιχείρησή τους αλλού (κυρίως σε αστικά κέντρα της ίδιας χώρας). Όπως σημείωνε πέρσι ο Τζ. Τάλμποτ, διευθυντικό στέλεχος της πολυεθνικής του νερού SAUR, στη διάρκεια έκθεσής του προς την Παγκόσμια Τράπεζα, είναι «παράλογες οι απαιτήσεις» να αναλάβουν οι εταιρίες το πλήρες κόστος της δημιουργίας, συντήρησης και επέκτασης των δικτύων υδροδότησης και αποχέτευσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. «Δεν μπορεί», είπε, «να υπάρξει νερό για όλους». «Ακόμη και στις ΗΠΑ και στην ΕΕ, δίνονται επιχορηγήσεις σε ιδιωτικές εταιρίες εκμετάλλευσης του νερού»... Το πρόβλημα ιδιωτικοποίησης των συστημάτων παροχής ύδρευσης στις αναπτυσσόμενες χώρες της Αφρικής δεν πηγάζει, ως επί το πλείστον, από την πολιτική απόφαση κεντρικών κυβερνήσεων να βγάλουν στο σφυρί τις δημόσιες υπηρεσίες ύδρευσης, είτε για να καλύψουν τρύπες του προϋπολογισμού, είτε για να θεωρηθούν «προηγμένες», ώστε να προσελκύσουν ξένους επενδυτές. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που δε δίνουν δάνεια σε υπερχρεωμένες αναπτυσσόμενες χώρες, εάν δεν υπογράψουν συμβόλαια για την ιδιωτικοποίηση δημοσίων υπηρεσιών. Στην περίπτωση της υποσαχάριας Αφρικής, μόνο στο πλαίσιο του προγράμματος «Μείωση Φτώχειας Αύξηση Αναπτυξιακών Υποδομών» του ΔΝΤ, το 1999: - Η Αγκόλα υποχρεώθηκε να αυξήσει τα τιμολόγια του νερού, ώστε να βελτιώσει τις συνθήκες για ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών ύδρευσης. - Το Μπενίν υποχρεώθηκε να ιδιωτικοποιήσει την εταιρία ύδρευσης και αποχέτευσης. - Η Γουινέα - Μπισάου υποχρεώθηκε να δώσει τη διοίκηση (μάνατζμεντ) της εταιρίας ύδρευσης σε πολυεθνικές. - Ο Νίγηρας υποχρεώθηκε να ιδιωτικοποιήσει την εταιρία ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, ηλεκτρισμού και να δώσει τα έσοδα απ την πώλησή τους για την αποπληρωμή χρεών προς την Παγκόσμια Τράπεζα. - Η Τανζανία αναγκάστηκε να αναθέσει το μάνατζμεντ της εταιρίας ύδρευσης και αποχέτευσης σε πολυεθνικές. Βεβαίως, η ιδιωτικοποίηση του νερού δεν είναι υπόθεση που αφορά μόνο τις χώρες της Αφρικής, αλλά και άλλες του αναπτυσσόμενου κόσμου. Η ιδιωτικοποίηση του νερού μέσα στις επόμενες δεκαετίες δεν αποκλείεται να γίνει και μάστιγα των εργαζομένων του λεγόμενου ανεπτυγμένου κόσμου. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια, σχεδόν όλες οι μελέτες και οι προβλέψεις διεθνών οργανισμών θέλουν τους πολέμους του 21ου αιώνα να γίνονται, όχι βεβαίως για το πετρέλαιο, αλλά για το νερό. Εάν οι πολυεθνικές, που σήμερα ελέγχουν το 5% των πόσιμων υδάτινων πόρων του πλανήτη, αφεθούν ελεύθερες, τότε ο εφιάλτης της λειψυδρίας δε θα έχει σαν βασικές αιτίες προβλήματα περιβαλλοντικής ρύπανσης ή τη γεωφυσική αλλαγή του πλανήτη λόγω πιθανών σαρωτικών κλιματικών αλλαγών... Και τότε, η έννοια του νερού σαν φυσικού αγαθού θα υπάρχει μόνο στα βιβλία Ιστορίας των περασμένων αιώνων Ḟ

10 Waris Dirie Η ανυπότακτη γαζέλα Waris dirie Η ανυπότακτη Αφρικανή γαζέλα Της Αμαλίας Χατζηκώστα

11 Η ολιγοήμερη εξαφάνισή της προ διμήνου κινητοποίησε την αστυνομία και, δικαιολογημένα, αφού οι εχθροί της είναι πολλοί και φανατικοί. Σταθερή εδώ και χρόνια στον δρόμο που έχει χαράξει, αυτόν της υπεράσπισης των μη προνομιούχων γυναικών της υφηλίου, η Γουόρις Ντίρι συνεχίζει ν αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα θέλησης και κουράγιου. Γουόρις στα αφρικανικά σημαίνει «Λουλούδι της ερήμου» και αυτός ήταν και ο τίτλος της αυτοβιογραφίας της, του πρώτου βιβλίου που εξέδωσε με θέμα το πώς από τις άνυδρες ερήμους της Αφρικής βρέθηκε στις λαμπερές πασαρέλες της διεθνούς μόδας.η Γουόρις εγκατέλειψε την οικογένειά της στα 13 της χρόνια, επειδή ο πατέρας της ήθελε να την παντρέψει με έναν 61χρονο που διέθετε πολλές καμήλες, απόδειξη ευημερίας στην αφρικανική ήπειρο. Η ζωή της πήρε αναπάντεχη στροφή όταν την ανακάλυψε ο Τέρενς Ντόνοβαν, φωτογράφος μόδας και την προώθησε στο χώρο του μόντελινγκ. Ηδη, μια άλλη γυναίκα από τη Σομαλία ήταν διάσημη σε αυτόν το χώρο, η πολύ γνωστή μας Ιμάν. Η Γουόρις δούλεψε ως μοντέλο, ενώ βρέθηκε και στον κινηματογράφο, με έναν μικρό ρόλο στην ταινία του Τζέιμς Μποντ «Living Daylights». Η ταινία γυρίστηκε στο Μαρόκο και η Ντίρι τους άφησε όλους με ανοιχτό το στόμα, όταν πήρε μέρος σε αγώνα δρόμου με καμήλες κόντρα σε άνδρες «τζόκεϊ» και ήρθε δεύτερη! Ήθελα η μητέρα μου να είναι περήφανη για μένα, αφού οι γονείς μου, μου είχαν πει ότι ανάμεσα στα Το 1988 η νεαρή Σομαλή μετακομίζει στη Νέα Υόρκη και δουλεύει για τη Revlon, η οποία την προβάλλει ως «την ομορφότερη γυναίκα στον κόσμο». Η πρώτη δημοσιογράφος που κερδίζει την εμπιστοσύνη της είναι η Μπάρμπαρα Γουόλτερς, στην οποία η Ντίρι εκμυστηρεύεται τον γεννητικό ακρωτηριασμό της, που έγινε όταν ακόμα ήταν παιδί. Παρά το ότι η ενθύμηση της συγκεκριμένης εμπειρίας είναι πάντοτε οδυνηρή για την Ντίρι, εκείνη δεν διστάζει να την περιγράψει, προκειμένου να κάνει ευρύτερα γνωστό στον κόσμο το πρόβλημα: «Οταν ήμουν πέντε χρόνων υπέστην κλειτοριδεκτομή (ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων - FGM, Female Genital Mutilation). Θυμάμαι τη σκηνή σαν τώρα: μου βάζουν μια ρίζα στο στόμα για να αντέξω τον πόνο. Μετά με πλησιάζει η γριά γυναίκα με τη σκουριασμένη λεπίδα στο χέρι, καλυμμένη με ξεραμένο αίμα. Μου δένουν τα μάτια. Επειτα από λίγο αισθάνομαι τη σάρκα μου να κόβεται, τα γεννητικά μου όργανα να κομματιάζονται. Δεν μπορώ καν πόδια μου είχα άσχημα πράγματα που έπρεπε να αφαιρεθούν. να περιγράψω ακριβώς την αίσθηση. Πόνος, Θεέ μου, πόσος πόνος! Δεν κουνήθηκα ούτε ίντσα. Ηθελα η μητέρα μου να είναι περήφανη για μένα, αφού οι γονείς μου μού είχαν πει ότι ανάμεσα στα πόδια μου είχα άσχημα πράγματα που έπρεπε να αφαιρεθούν. Αλλά εκείνη η ημέρα στην έρημο άφησε στην ψυχή μου βαθιές πληγές που δεν πρόκειται να επουλωθούν ποτέ. Εκείνη η ημέρα σχεδόν κατέστρεψε τη ζωή μου».ωστόσο, κατά έναν τρόπο, η Γουόρις στάθηκε τυχερή. Δύο αδελφές και δύο εξαδέλφες της Ντίρι δεν ήταν τόσο τυχερές.

12 Waris Dirie Ενα στα τέσσερα κορίτσια χάνει τη ζωή του στη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η οποία είναι εξαιρετικά διαδεδομένη σε 28 χώρες του κόσμου. Η ανυπότακτη γαζέλα Πάντως, η αποφασιστικότητά της, δε μειώθηκε ούτε στο ελάχιστο: «Ο FGM είναι καθαρή άσκηση βίας σε βάρος των γυναικών, μια βάρβαρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων», διακηρύσσει με πάθος από το όποιο βήμα της προσφέρεται. «Τα Ηνωμένα Εθνη και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υπολογίζουν τον αριθμό των θυμάτων αυτού του εθίμου σε 150 εκατομμύρια, παγκοσμίως! Ενώ, επίσης εντυπωσιακό, είναι ότι από αυτές τις γυναίκες ζουν στην Ευρώπη! Η Γαλλία είναι η μόνη χώρα όπου οι παραβάτες καταδικάζονται, ενώ καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν θεωρεί την απειλή του ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων βάσιμη δικαιολογία για τη χορήγηση ασύλου». Σήμερα η 43χρονη Γουόρις είναι ειδική πρέσβειρα του ΟΗΕ για τα γυναικεία δικαιώματα, έχει ταξιδέψει κι έχει δώσει διαλέξεις όπου έχει κληθεί, με στόχο να αφυπνίσει την παγκόσμια κοινότητα στο θέμα αυτού του απάνθρωπου και εγκληματικού γυναικείου θέματος. Εχει παραστεί σε δεκάδες φιλανθρωπικές εκδηλώσεις, ενώ για τον ίδιο σκοπό έχει ιδρύσει στη Βιέννη το «Ιδρυμα Γουόρις Ντίρι», μέσω του οποίου συγκεντρώνει χρήματα για έργα στην πατρίδα της, τη Σομαλία, αλλά και για να μπει ένα τέλος στην κλειτοριδεκτομή, αυτή τη μεσαιωνική πρακτική που συνεχίζει να καταστρέφει εκατομμύρια γυναίκες σε όλον τον κόσμο, αφαιρώντας από τη ζωή τους θεμελιώδη στοιχεία, όπως η αγάπη, η εμπιστοσύνη και ο αυτοσεβασμός... F

13

14 ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗΝ KENYA Μέρος 1ο Του Φώτη Τερζάκη

15 Την πρώτη φορά η Αντίς Αμπέμπα ήταν προορισμός. Τη δεύτερη ήταν αφετηρία. Την επομένη της Πρωτοχρονιάς (11 Σεπτεμβρίου) ξεκινήσαμε με τον Γιώργο και τις πέντε κοπέλες για το Νότο. Πήραμε μαζί και τη Μπιρτουκάν μέχρι το Μογιάλε. Σύντομη στάση στις λίμνες Αμπιάτα και Σάλα, διανυκτέρευση στις όχθες της Αουάσα. Από εκεί και κάτω βροχή, τροπική βλάστηση και γιγάντιες τερμιτοφωλιές. Δύο μέρες αργότερα περνούσαμε στην Κένυα. Το λεγόμενο ξενοδοχείο στα σύνορα απερίγραπτο: τα δωμάτια μύριζαν πετρέλαιο, είχανε μόλις περάσει τα πάντα για τους κοριούς Το κενυατικό Μογιάλε ακόμα χειρότερο, ένα χαμένο στην ερημιά μουσουλμανικό χωριό. Οι κάτοικοι και από τις δύο πλευρές των συνόρων είναι κτηνοτρόφοι Μπορένα, κλάδος των Ορόμο. Στον αιθιοπικό νότο κάτω από την Ντίλα, γύρω στο Γιαμπέλο, βγάζουν το μαύρο αλάτι, σκοτεινό σαν πετρέλαιο, μέσ από λασπωμένες λίμνες-κρατήρες. Ο αεροδιάδρομος, λίγα χιλιόμετρα από το συνοριακό φυλάκιο, ένα βραχώδες χωράφι με αγελάδες και πρόβατα. Ο πιλότος του ναυλωμένου αεροπλάνου μας ήταν λευκός: από αμερικανούς γονείς, ο ίδιος είχε γεννηθεί στην Κένυα. Πετάγαμε λοιπόν για τη λίμνη Τουρκάνα. Το τζιπ των Gametrackers μας περίμενε στην πίστα. Ένα θηριώδες μηχάνημα, φτιαγμένο για τους ανύπαρκτους δρόμους της Αφρικής, με τρεις σειρές καθίσματα (εκτός του οδηγού και συνοδηγού) ντυμένα με λεοπάρδαλη, τιμόνι δεξιά όπως όλα τα αυτοκίνητα στην Κένυα, ανοιχτό στα πλάγια με μεγάλα σίδερα που στήριζαν την πλαστική οροφή, και οδηγό τον Τζωρτζ. Κενυάτης από το Ναϊρόμπι, το πραγματικό του όνομα ήταν Καρούμπο. Με το αυτοκίνητο αυτό θα διασχίζαμε κάπου χιλιόμετρα, μέχρι τους πρόποδες του Κιλιμάντζαρου. Μαζί μας θα ήταν και ο Ρόμπερτ (Μπίσα), ο μάγειρας, παιδί από ένα ορεινό χωριό της Τανζανίας. Είσοδος στο Λογιανγκαλάνι, «πρωτεύουσα» αυτής της αποκομμένης μέσα σε ατελείωτα χιλιόμετρα πετρώδους ερήμου περιοχής, στην οποία μακριά από τις τουριστικές οδούς ζουν φυλές σε αρχαϊκή κατάσταση διαβίωσης. Μπαίνοντας σε τούτο το αφρικανικό χωριό βιώσαμε το πρώτο πολιτισμικό σοκ: ένα καρναβάλι χρωμάτων και τοπικών ενδυμασιών, ψιλόλιγνοι Νειλώτες με κόκκινους και πορτοκαλιούς μανδύες, Σομαλοί με προβιές και μακριές κελεμπίες, φυλετικοί αρχηγοί με εμβλήματα, χάντρες και τον παραδοσιακό οπλισμό τους, κορίτσια με ξυρισμένα κεφάλια και τούφες από περίτεχνες πλεξίδες, βαριά σκουλαρίκια που παραμόρφωναν τ αυτιά, νυφοπάζαρο κι ερωτοτροπίες και γέροντες καθισμένοι σε ξύλινους πάγκους με βλέμμα αιώνων Κατάχαμα, κάτω από μια τεράστια ακακία συνεδριάζουν οι πρεσβύτεροι της φυλής Τουρκάνα, που έχουν τα χωριά και τα ζώα τους εδώ γύρω. Η μικρή, σκοτεινή αποθήκη που λεγόταν μπαρ είχε σιδερένιο πλέγμα μπροστά από τη μπάρα.

16 Η λίμνη Τουρκάνα παλαιότερα ονομαζόταν «Ροδόλφου». Είναι μακρόστενη, έχει περίπου την έκταση της Πελοποννήσου και εκτείνεται από τα σύνορα της Αιθιοπίας κατά μήκος της βορειοδυτικής Κένυας σε υπερυψωμένα, αλατώδη επίπεδα που κάνουν αυτή την ηφαιστειακή ζώνη σχεδόν εντελώς γυμνή. Στις όχθες της ζούνε όμως 300 είδη πουλιών ανάμεσά τους ο λευκός πελαργός, η αλκυόνη, ο ψαραετός, η αιγυπτιακή χήνα και η ιερή ίβις και τα νερά της συντηρούν πληθυσμούς της μεγάλης πέρκας του Νείλου και γιγάντιους κροκοδείλους. Στην πραγματικότητα είναι η φυσική απόληξη της κοιλάδας του Κάτω Όμο, μεταξύ Σουδάν και Αιθιοπίας, στην οποία ζουν μερικοί από τους πιο πρωτόγονους νειλωτικούς πληθυσμούς. Οι Νειλώτες που συναντάς εδώ, στην ανατολική πλευρά της λίμνης, είναι Τουρκάνα, Σαμπούρου και Ελμόλο. Οι Τουρκάνα και οι Σαμπούρου είναι κτηνοτρόφοι, όπως όλοι οι Νειλώτες, ενώ ειδικά οι Σαμπούρου φημίζονται για τις περίτεχνες αμφιέσεις που φορούν ιδίως οι νεαροί άντρες την περίοδο της μύησής τους και του ζευγαρώματος που ακολουθεί οι Ελμόλο (στη γλώσσα των Μαασάι: «αυτοί που δεν έχουν ζώα») ζούνε κατ εξαίρεση από την τροφοσυλλογή, το ψάρεμα και το κυνήγι του κροκοδείλου. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, οι φτωχοί συγγενείς: λιγότερο πολεμικοί από τις άλλες φυλές, είχαν αποδεκατιστεί από τις μεταξύ τους αψιμαχίες και την αρπαγή γυναικών, μέχρις ότου η κυβέρνηση τους εγκατέστησε στα νησιά της λίμνης όπου ψαρεύουν ανενόχλητοι και συμπληρώνουν το πενιχρό τους εισόδημα πουλώντας σε ξένους μικρά χειροτεχνήματα που κατασκευάζουν οι γυναίκες. Υπάρχουν επίσης κουσιτικοί πληθυσμοί: κυρίως η φυλή των Ρεντίλε, που βόσκει καμήλες στις όχθες της λίμνης και πρόβατα στις πλαγιές του κοντινού όρους Κουλάλ, κι ένας υπολογίσιμος αριθμός σομαλών εμπόρων. Η Τουρκάνα είναι σημαντική και για έναν άλλο λόγο. Στις τεράστιες εκτάσεις της ερήμου που την περιζώνουν ο Louis S.B. Leakey ανακάλυψε το 1961 ίχνη του παλαιότερου γνωστού ανθρωπίδη που έζησε πριν από 14 εκατομμύρια χρόνια, στην ύστερη Μυόκαινο. Σε άλλες τοποθεσίες της, ανατολικά, ο γιος του Richard συνεχίζοντας στις δεκαετίες του 60 και 70 το έργο των γονιών του έφερε στο φως απολιθώματα Αυστραλοπιθήκων ηλικίας 3 εκατομμυρίων χρόνων, σχεδόν δηλαδή όσο και η «Λούσι» της Αιθιοπίας. Τα ευρήματα της λίμνης Τουρκάνα, ωστόσο, σε αντίθεση με την εκπληκτική συγκέντρωση του φαραγγιού Ολντουβάι στην Τανζανία (την οποία θα επισκεπτόμασταν αργότερα), είναι διάσπαρτα σε τεράστιες και δυσπρόσιτες εκτάσεις γεγονός που καθιστά την επίσκεψή τους πρακτικά

17 ανέφικτη. Σημαντικά παλαιοανθρωπολογικά ευρήματα, άλλωστε, υπάρχουν και στα μεγάλα νησιά της λίμνης Βικτωρίας, νοτιότερα Χάρη κυρίως στο έργο της οικογένειας Leakey στον εικοστό αιώνα, σήμερα πιστεύουμε ότι η Κοιλάδα του πελώριου Τεκτονικού Ρήγματος της Ανατολικής Αφρικής είναι η κοιτίδα του ανθρώπινου είδους. Ο καταυλισμός των Gametrackers ήταν μια χούφτα ψάθινες καλύβες στη σιωπηλή ερημιά της λίμνης, ένα μικρό αμμώδες κομμάτι ανάμεσα σε κοφτερά βράχια. Ένα ξύλινο παράπηγμα για κουζίνα κι ένα ψάθινο στέγαστρο για τραπεζαρία ήταν όλες οι ανέσεις που πρόσφερε είχε όμως τρεχούμενο νερό και δύο ντουζιέρες, κι αυτό ήταν ανεκτίμητη πολυτέλεια. Ηλεκτρικό δεν υπήρχε, δυο λάμπες θυέλλης στους κοινούς χώρους και μέσα στο καλύβι κερί. Την ημέρα αποπνικτική ζέστη μετά τις 12 τη νύχτα όμως σηκωνόταν ένας δροσιστικός αέρας από τη λίμνη που έκανε τους ύπνους ελαφριούς και ανακουφιστικούς. Στιγμές στιγμές θα μπορούσες να γελαστείς ότι βρίσκεσαι σε κυκλαδονήσι, όμως αυτό το νερό δεν ήταν θάλασσα και το να βουτήξεις ήταν αυστηρά απαγορευμένο: παρ όλο που κροκοδείλους δεν έβλεπες, όταν έμπαινες στο νερό έρχονταν με αστραπιαία ταχύτητα. Ο τελευταίος που το δοκίμασε, ένας Γερμανός το 1998, κατασπαράχθηκε αυτοστιγμεί. Τη νύχτα όμως ο ουρανός που σε τύλιγε ήταν κάτι που κανείς μας δεν είχε ξαναντικρύσει: πώς να το πω: άμετρος, τεράστιος σαν την Αφρική, ένα κυρτό, διάφανο σκοτάδι που σε κύκλωνε σαν γιγάντια σφαίρα και σε έκανε να νιώθεις τόσο Οδοιπορικό στην Κένυα παράξενα. σαν να ήσουνα στο κέντρο της κι ένα ανάλαφρο χάδι απείρου να σ εμψυχώνει Τοπίο σεληνιακό με ξεδιάντροπη αστροφεγγιά, η πούλια ολόφωτη να καθυστερεί την αυγή και το φεγγάρι θριαμβευτικό, γινωμένο να υψώνεται από τα νερά της λίμνης The sheltering sky. Καταφύγιο και διαφυγή την ίδια στιγμή, ο ουρανός της Αφρικής δεν έχει όμοιό του πουθενά στον κόσμο.

18 Μεσημέρι με βάρκα πήγαμε στο χωριό των Ελμόλο ν αγοράσουμε από γυναικούλες που χοροπηδούσαν και αλλάλαζαν χαρωπά σαν μικροί καλικάντζαροι γύρω μας ξύλινες κούκλες και τελετουργικά τύμπανα, βραχιόλια από κόκκαλο ψαριού και περιδέραια από κάψες ξεραμένων καρπών. Αναρωτιέμαι, η παράξενη σωματική τους διάπλαση, το πολύ μικροκαμωμένο σε αντίθεση με τους άλλους Νειλώτες και τα σχεδόν τυπικά κυρτωμένα πόδια, οφείλονται στο περιορισμένο της διατροφής τους; Μιλούν πάντως αγγλικά, όπως όλοι στην Κένυα Το ίδιο βράδι, στο χωριό των Τουρκάνα, λίγο έξω από το Λογιανγκαλάνι, είχε κανονιστεί να δώσουν χορό για μας, με κάποια αμοιβή βέβαια. Αυτό που επακολούθησε δεν μπορεί να περιγραφεί σε όποιον δεν έχει επισκεφθεί αφρικανικό χωριό: δεκάδες παιδιά μέσα σ έναν απίστευτο πανζουρλισμό μας κύκλωναν θέλοντας να μας περιεργαστούν και να μας πιάσουν, έσπρωχναν το ένα το άλλο για να κρατήσουν το χέρι μας και κάποια πιο τολμηρά προσπαθούσαν να τραβήξουν ρολόγια ή δαχτυλίδια άλλοι μας στρίμωχναν για να μας πουλήσουν οτιδήποτε μπορούσαν να φέρουν επιτόπου βρήκαμε όμως τις σπάνιες στρογγυλές νειλωτικές λάμες που φοριούνται στον καρπό μ αυτές τ αγόρια παλεύουνε σε μυητικές αναμετρήσεις ματώνοντας ανελέητα και καθώς το σκοτάδι έπεφτε ξεφωνίζαμε κι εμείς για να βρούμε ο ένας τον άλλον. Τελικά στήθηκε ο χορός στο ξέφωτο ανάμεσα στις καλύβες καθίσαμε σ ένα ξαπλωμένο κούτσουρο και ο Τζωρτζ έριχνε τους προβολείς τού αυτοκινήτου στους χορευτές, αφού άλλος φωτισμός δεν υπήρχε. Το πράγμα δεν είχε καλλιτεχνική αξία, ήταν ένας άτεχνος αυτοσχεδιασμός το κέφι όμως και το ξεσάλωμα των χορευτών, που ήταν οι άντρες και οι γυναίκες του χωριού με ό,τι φανταχτερό βρήκαν πρόχειρα να βάλουν επάνω τους, τα γέλια και τα πειράγματα μεταξύ τους, τα παιδιά που έμπαιναν συνέχεια χοροπηδώντας μπροστά μας κι ο γέρος που τα κυνηγούσε μ ένα ξεραμένο κλαδί σαν φουρνόξυλο, ήταν ένα κομμάτι αληθινής ζωής που ξετυλιγόταν στα μάτια μας σαν να μην είμαστε παρόντες. Συνέχεια στο επόμενο..

19

20 Africom AFRICOM Αξιωματούχοι του Πενταγώνου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, της αμερικανικής υπηρεσίας «διεθνούς βοήθειας» (USAID) και άλλων οργανισμών της αμερικανικής κυβέρνησης, προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις εργασίες για την προσωρινή έδρα του νέου διοικητικού κέντρου του αμερικανικού στρατού για την Αφρική, ως το τέλος του έτους. Του Αλί Κουλίμπαλι 20 asante

21 Πρόκειται για ένα καινούργιο οργανισμό του αμερικανικού πολίτικου και στρατιωτικού κατεστημένου καθώς δε θα απαρτίζεται μόνο από στρατιώτες του αμερικανικού στρατού. Θα έχει μεικτό στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό. Με λίγα λόγια, αξιωματικοί, διπλωμάτες και λοιπό πολιτικό προσωπικό της αμερικάνικης κυβέρνησης θα συνεργάζονται για πρώτη φορά συντονισμένα με στόχο την προώθηση και την βέλτιστη εξυπηρέτηση των αμερικανικών στρατηγικών συμφερόντων στην Αφρική. Τα κίνητρα του οργανισμού είναι κυρίως : α) Η εντεινόμενη ανάγκη «απεξάρτησης» των ΗΠΑ από τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής και αύξησης «ασφαλών» γεωτρήσεων και εισαγωγών μαύρου χρυσού από τη Δυτική Αφρική και όχι μόνο. β) Η σημαντική αύξηση της οικονομικής επιρροής της Κίνας στην υποσαχάρεια Αφρική και την επωφελή διείσδυσή της σε αφρικανικές χώρες με πλούσια αποθέματα σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, οι οποίες ωστόσο συχνά φιγουράριζαν στις κατά καιρούς μαύρες του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ. γ) Η διεύρυνση της δράσης τρομοκρατικών δικτύων ή τη δημιουργία μιμητών της οργάνωσης - φαντομά της Αλ Κάιντα σε Βόρεια και υποσαχάρια Αφρική. Είναι χαρακτηριστικό ότι η βάση των Αμερικανών στο Τζιμπουτί ανέλαβε, στις αρχές του 2007 στη Σομαλία, τον εναέριο βομβαρδισμό ισλαμιστών και δυνάμεων αντίστασης κατά της εκεί αιθιοπικής στρατιωτικής επέμβασης. δ) Η, εξαιτίας όλων αυτών, ανάγκη εμβάθυνσης του ρόλου των ΗΠΑ στην Αφρική όχι μόνον με τη μορφή στυγνών στρατιωτικών επεμβάσεων, αλλά και με τη (δολιότερη και λιγότερο «ωμή») διείσδυση των Αμερικανών στις στρατιωτικές, οικονομικές, πολιτικές και διοικητικές (υπο)δομές διακυβέρνησης αφρικανικών χωρών. Οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ για την επιχειρησιακή αποστολή του AFRICOM συνιστούν μία εύσχημη παρουσίαση της εμβάθυνσης του ρόλου των ΗΠΑ στην Αφρική. Η Ουάσιγκτον ισχυρίζεται ότι το AFRICOM δημιουργείται για να ενισχύσει τις προσπάθειες των ΗΠΑ για ειρήνη και ασφάλεια στους λαούς της Αφρικής και να προωθήσει κοινούς στόχους για υγεία, παιδεία, δημοκρατία και οικονομική ανάπτυξη. Θεωρητικά, το AFRICOM θα εποπτεύει αμερικανο-αφρικανικά προγράμματα περί χρηστής διακυβέρνησης, και αποτροπής της εξέλιξης κρίσεων σε ένοπλες συγκρούσεις... Οι επίσημες διακηρύξεις δεν έπεισαν τους Αφρικανούς. Είναι χαρακτηριστική η πολυήμερη περιοδεία που πραγματοποίησε στο τέλος του περασμένου Απρίλη σε Νιγηρία, Νότια Αφρική, Κένυα, Αιθιοπία, Γκάνα και Σενεγάλη επιτελείο Αμερικανών αξιωματούχων, με επικεφαλής το ανώτερο στέλεχος του Πενταγώνου Ράιαν Χένρι. Ο Ρ. Χένρι προσπάθησε να πείσει τους Αφρικανούς αξιωματούχους πως η συγκρότηση του Africom: 1) Δε θα σημάνει αύξηση του αριθμού των Αμερικανών στρατιωτών στην Αφρική, αλλά ούτε και αύξηση των κεφαλαίων που διαθέτουν οι ΗΠΑ για διάφορους λόγους στην περιοχή. 2) Στόχος δε θα είναι ο πολλαπλασιασμός (πολυποίκιλων) επεμβάσεων, αλλά ο καλύτερος συντονισμός της αποστολής υπηρεσιών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, του υπουργείου Αμυνας και διαφόρων αμερικανικών οργανισμών στην Αφρική. Ελάχιστους έπεισαν οι διαβεβαιώσεις του Αμερικανού αξιωματούχου, αφού και οι πλέον πρόθυμοι εξυπηρετητές των αμερικανικών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων στην Αφρική (π.χ. Κένυα, Αιθιοπία) αντιλήφθησαν ότι το αυξημένο ενδιαφέρον του Πενταγώνου δεν πηγάζει από την ανάγκη ανακούφισης των Αφρικανών από τις θεομηνίες, την πείνα, τους πολέμους ή την «τρομοκρατία». asante 21

22 Africom Αλλά από τη γεωπολιτική ανάγκη εμβάθυνσης του ρόλου του αμερικανικού παράγοντα στην Αφρική. Δεν είναι διόλου συμπτωματικό το γεγονός ότι ελάχιστα χρόνια από τη δημιουργία της αμερικανικής βάσης στο Τζιμπουτί εξαπολύθηκαν στα τέλη Δεκέμβρη αρχές περασμένου Γενάρη η αιθιοπική στρατιωτική επέμβαση και οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί στη Σομαλία. Επέμβαση που έγινε με πρόσχημα την «ειρήνη και τη σταθερότητα». Επομένως, μπορούμε να φανταστούμε τις μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις από τη συγκρότηση του νέου διοικητικού κέντρου του αμερικανικού στρατού για την Αφρική. Ηδη οι Αμερικανοί έχουν υποδομές για χώρους παραμονής αμερικανικών στρατευμάτων σε τουλάχιστον 10 αφρικανικές χώρες. Μετά τη δημιουργία του Africom αναμένεται πως θα είναι αρκετοί οι Αφρικανοί ηγέτες που θα επιχειρήσουν να επωφεληθούν, στο όνομα της ευημερίας των λαών τους, από το αυξημένο ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Το ζήτημα είναι με τι τίμημα και με ποιο κέρδος. Το βέβαιο είναι πως οι λαοί πολλών αναπτυσσόμενων αφρικανικών χωρών δεν έχουν τίποτε καλό να περιμένουν από το νέο, ανεξάρτητο διοικητήριο του αμερικανικού στρατού στην Αφρική. Ισως μόνον μία καλύτερα οργανωμένη, μεθοδευμένη και πιο πολυσχιδής εκμετάλλευση του πλούτου, που εδώ και περίπου έναν αιώνα βιώνουν οι αφρικανικοί λαοί περισσότερο σαν κατάρα παρά σαν ευλογία. F 22 asante

23 asante 23

24 Μοζαμβίκη Μοζαμβίκη Ιστορικά, οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι Βουσμάνοι που μετανάστευσαν στην περιοχή τον 1ο αιώνα π.χ, ερχόμενοι από τα δυτικά. Τον 5ο αιώνα οι άραβες διέδωσαν τον πολιτισμό των Σουαχίλι. Ο μεγάλος θαλασσοπόρος Βάσκο Ντε Γκάμα φτάνει στη Μοζαμβίκη το Σύντομα η χώρα θα αποκτήσει τον τίτλο της πιο σημαντικής αποικίας των Πορτογάλων λόγω της γεωγραφικής της θέσης, καθώς η οχύρωσή της εξασφάλιζε τον εμπορικό έλεγχο των πολύτιμων προϊόντων από την Ινδία και την Άπω Ανατολή. Το Μέτωπο Απελευθέρωσης της Μοζαμβίκης μετά από 5 ολόκληρους αιώνες και μετά από σκληρούς αγώνες θα πετύχει την ανεξαρτησία της χώρας από τους Πορτογάλους το Πρόεδρος της νεοσύστατης χώρας ανέλαβε ένας από τους ηγέτες του απελευθερωτικού αγώνα, ο Σαμόρα Μάσελ και πρωθυπουργός του κράτους ο Ζακίμ Κισάνο. 24 asante Δεκατρία χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πόλεμου στη Μοζαμβίκη αναδεικνύεται ένα γοητευτικό κράμα ινδικού, αφρικανικού και αραβικού πολιτισμού. Αναλαμβάνοντας τα καθήκοντα τους, εθνικοποιούν όλες τις μεγάλες εταιρίες και εφαρμόζουν μια πιο φιλολαϊκή σοσιαλιστική πολιτική, στηριζόμενη από τη Σοβιετική Ένωση. Την περίοδο εκείνη, βρίσκεται στο αποκορύφωμα ο ψυχρός πόλεμος και η στάση αυτή της κυβέρνησης θα προκαλέσει την αντίδραση της δύσης και κυρίως των ΗΠΑ. Παράλληλα το οικονομικό πρόγραμμα της χώρας αποτυγχάνει και η κυβέρνηση έχει να αντιμετωπίσει την οργάνωση Εθνικής Αντίστασης της Μοζαμβίκης που υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ και το ρατσιστικό καθεστώς του Απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής. Η χώρα πέρασε σε νέα περίοδο κρίσης και σε εμφύλιες συρράξεις. Μετά τη δολοφονία του προέδρου Σαμόρα Μάσελ το 1986 από εξωγενείς αποσταθεροποιητικούς παράγοντες που είχαν εισέλθει στην χώρα, τη θέση αναλαμβάνει ο πρωθυπουργός Ζακίμ Κισάνο, ο οποίος απλοποιεί τον σοσιαλισμό, επιχειρώντας ένα εκ νέου οικονομικό άνοιγμα προς τη Δύση. Το 1992, οι δύο αντιμαχόμενες μεριές υπογράφουν ένα μνημόνιο κατάπαυσης πυρός και των εχθροπραξιών και τερματίζεται ο εμφύλιος μετά από 10 χρόνια. Το 1994, γίνονται οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές, τις οποίες και κερδίζει το

25 κόμμα FRELIMO του προέδρου Ζακίμ Κισάνο. Σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της Αφρικής, στη Μοζαμβίκη υπάρχουν μόνο 16 φυλές, με μεγαλύτερη αυτή των Μακούα- Λόμουε που κατοικούν κυρίως στο Βορρά. Μικρότερες φυλές είναι οι Τσόνγκα, οι Μαλάουι, οι Σόνα, και οι Γιάο. Κάθε φυλή έχει και διατηρεί τη δική της διάλεκτο, αλλά η πιο διαδεδομένη γλώσσα είναι η πορτογαλική, ενώ σε κάποιες περιοχές η συνεννόηση μπορεί να γίνει και στα Σουαχίλι. Μετά τον εμφύλιο πόλεμο, η οικονομία κάνει σταθερά βήματα ανάπτυξης σε συνδυασμό με τη διεθνή βοήθεια, αλλά σίγουρα έχει να κάνει πολύ δρόμο ακόμη, κυρίως στο βόρειο τμήμα της χώρας. Η οικονομία της Μοζαμβίκης βασίζεται στην αλιεία, τη γεωργία, στην καλλιέργεια βαμβακιού, ζάχαρης, καλαμποκιού και ινδικών καρυδών. Η άνοδος των τιμών το προηγούμενο χρονικό διάστημα είχε προκαλέσει πολύ σοβαρά προβλήματα στα φτωχότερα λαϊκά στρώματα της χώρας. Επίσης στη χώρα υπάρχει και αρκετός ορυκτός πλούτος. Κλιματολογικά η Μοζαμβίκη είναι μία κλασική τροπική χώρα, όπου το κλίμα δεν ξεπερνάει τους 30ο βαθμούς. Η περίοδος της ξηρασίας ξεκινάει από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο ενώ η περίοδος των βροχοπτώσεων αρχίζει από το Νοέμβριο και διαρκεί μέχρι και τον Μάρτιο. Για τους ταξιδιώτες, ένα από τα μέρη που θα πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτούν είναι το Ίλια Ντε Μοζαμπίκ. Ένα μικρό νησάκι στον Ινδικό ωκεανό, όπου ήταν και πρώτη πρωτεύουσα όταν πρωτοπήγαν οι Πορτογάλοι, το οποίο διατηρεί σε πολύ καλή κατάσταση το αποικιακό χρώμα που συνδυάζει τις ισλαμικές, αφρικανικές και ινδικές επιρροές της και προστατεύεται από την UNESCO. Το εθνικό μουσείο Τέχνης, το οποίο φιλοξενεί έργα ντόπιων καλλιτεχνών, αποτελεί ένα επίσης σημαντικό αξιοθέατο, προσφέροντας μια πολύ καλή εικόνα της κουλτούρας αυτού του τόπου. Το πιο ζωντανό μέρος της σημερινής πρωτεύουσας Μαπούτου είναι η δημοτική αγορά που βρίσκεται στο λιμάνι. Η Μοζαμβίκη είναι μία νέα χώρα σε ανάπτυξη, με παραδοσιακά και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ανθρώπους φιλόξενους και απόλυτα φιλικούς. asante 25

26 Αφιέρωμα Μουαμάρ Αλ Καντάφι Μουαμάρ Αλ Καντάφι Της Αμαλίας Χατζηκώστα

27 Αναφέροντας τη Λιβύη εννοούμε τον Καντάφι. Και αναφέροντας τον Καντάφι εννοούμε τη Λιβύη. Δύο λέξεις ταυτισμένες, έννοιες αδιαίρετες εδώ και 40 χρόνια περίπου. Ο Μουαμάρ Αλ Καντάφι, Λίβυος συνταγματάρχης και πολιτικός, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1969, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης ιστορίας της χώρας του και όλου του πολιτικού κόσμου, στο πρόσωπο του οποίου απεικονίζεται ξεκάθαρα η διαδρομή της Λιβύης μέσα στον 21ο αιώνα, σημείο κατατεθέν της παγκοσμιοποίησης των ηπείρων. Γεννημένος το 1942 από οικογένεια Βεδουίνων νομάδων, έζησε τα παιδικά του χρόνια κάτω από το ζυγό των αποικιοκρατών, ως το 1951 όπου η χώρα απέκτησε ανεξαρτησία, παραδίδοντας την εξουσία στο μοναρχικό και φιλοδυτικό καθεστώς του βασιλιά Ίντρις. Ο Ίντρις κυβερνώντας παράλληλα αυταρχικά στο λαό, παραχώρησε με χαρακτηριστική ευκολία ναυτικές και αεροπορικές βάσεις μεγάλης στρατηγικής αξίας στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Μ. Βρετανία, κερδίζοντας ως αντάλλαγμα την υποστήριξή τους σε οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο. Η ανακάλυψη κοιτασμάτων πετρελαίου στα μέσα της δεκαετίας του 60, έφερε τη χώρα να διαπραγματεύεται με τα τσακάλια του μαύρου χρυσού, ξεχειλίζοντας με δολάρια τις τσέπες των ξένων εταιριών, οι οποίες εκμεταλλεύτηκαν το δημόσιο πλούτο της Λιβύης για αρκετά χρόνια. Τον Σεπτέμβριο του 1969, με εντολές του 27χρονου συνταγματάρχη Μουαμάρ Καντάφι, οργανώθηκε ένα επιτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα από νεαρούς αξιωματικούς του στρατού, οι οποίοι ανέτρεψαν τον βασιλιά δίνοντας οριστικό τέλος στη μοναρχία αλλά και τη φιλοδυτική στάση της χώρας. Με φιλοσοφίες και ιδέες παρμένες από τον Ισλαμισμό, το Μαρξισμό και το Σοσιαλισμό, η νεοϊδρυθείσα κυβέρνηση με ανεπίσημο πλην ντε φάκτο αρχηγό τον Μουαμάρ Καντάφι, επιχείρησε από κει και έπειτα μια ριζική ανατροπή των παλιών πολιτικοοικονομικών συστημάτων, εγκαθιστώντας εμμέσως πλην σαφώς, ένα καλό παράδειγμα δικτατορίας του προλεταριάτου και προχωρώντας σε κρατικοποίηση όλων των τραπεζικών και ασφαλιστικών φορέων, πετρελαϊκών επιχειρήσεων και ιδιωτικών πρωτοβουλιών.

28 Αφιέρωμα Μουαμάρ Αλ Καντάφι Η σπουδαιότητα του Λιβυκού στρατού παρέμεινε σταθερή ως ένα αναντικατάστατο συστατικό της κυβέρνησης Καντάφι, καταλυτικός παράγοντας για να λειτουργήσει η νέα τάξη πραγμάτων στη χώρα. Με μέντορα τον αρχηγό Nasser της Αιγύπτου, εξίσου φανατικό οπαδό της παναραβικής ιδέας, ο Καντάφι ασχολήθηκε με πάθος στην πραγματοποίηση της ιδέας μιας Ενωμένης Αραβικής αυτοκρατορίας που να εκτείνεται από τον Ατλαντικό μέχρι και τον Περσικό κόλπο. Το1972 ιδρύθηκε η Αραβική Σοσιαλιστική Ένωση μεταξύ της Λιβύης, Συρίας και Αιγύπτου, καλώντας όλους τους άραβες να ενωθούν και να στηρίξουν το αντάρτικο της Παλαιστίνης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα φυσικά την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες απέσυραν τους αντιπροσώπους τους από τη Λιβύη, σε ένα ξεκάθαρο μήνυμα δυσαρέσκειας. Εξάλλου, οι πολύ καλές σχέσεις και η συνεργασία της Λιβύης με τη Σοβιετική Ένωση ήταν αρκετός λόγος να εξαγριωθούν οι Δυτικοί, ειδικά εκείνα τα χρόνια του βαρύνοντος και αλησμόνητου Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Το κίνημα της Αραβικής Σοσιαλιστικής Ένωσης κατέληξε σε αποτυχία, με συχνές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών και διαλύθηκε το Το αποτέλεσμα ήταν να ξεκινήσουν ένοπλες συγκρούσεις Αιγύπτου Λιβύης και γενικά ένα διαζύγιο που κράτησε πολύ. Την ίδια χρονιά, ο Καντάφι προχωρά σε ένα ακόμη ανατρεπτικό βήμα, καταργώντας το Σύνταγμα και παρουσιάζοντας στο λαό της Λιβύης την περίφημη Τζαμαχιρίγια, που μεταφράζεται ως Κράτος των μαζών, νομοσχέδιο βασισμένο πάνω στην σοσιαλιστική δομή κοινωνίας. Με μοντέλα πιθανόν σαν αυτά που μας έχει διδάξει η Ιστορία, άκομψες προσπάθειες χωρών όπως η Σοβ. Ένωση ή και η Κίνα του Μάο να κάνουν λειτουργική την ιδέα του σοσιαλισμού, η Λιβύη υιοθέτησε ένα κλίμα στρατιωτικής πειθαρχίας εντός των συνόρων. Τη δεκαετία του 80, ο στρατιωτικός χαρακτήρας είχε εισχωρήσει ακόμα και στα σχολεία. Σε οικονομικό επίπεδο όμως, το πλάνο του Καντάφι ήταν εντελώς διαφορετικό τόσο από το κλασικό Μαρξιστικό πρότυπο όσο και από τον Δυτικό καπιταλισμό. Περιλάμβανε πλήρη ισότητα μεταξύ των φύλων, των τάξεων και των φυλών, αλλάζοντας 28 asante εμπράκτως τον όρο εργάτης με τον όρο συνεργάτης, συνάδελφος, συνυπεύθυνος. Όλη η πολιτική φιλοσοφία του Καντάφι περιλαμβάνεται στο «Πράσινο Βιβλίo» που εκδόθηκε το 1976, στο οποίο παρουσιάζει τα ιδεώδη και το όραμά του για το μέλλον της Λιβύης. Συγγράφοντας το Πράσινο Βιβλίο, ο Καντάφι θέλησε να αποδώσει σε απλή γραφή για τον κόσμο, τη βάση μιας ξεκάθαρα σοσιαλιστικής κοινωνίας, λόγους και αιτίες των απανταχού κοινωνικών προβλημάτων, καταδικάζοντας οποιασδήποτε μορφή εκμετάλλευσης ανθρώπινου δυναμικού και ανισότητας των γυναικών. Ένα βιβλίο που άξια θα μπορούσε να αναφερθεί ως ένα σύγχρονο επαναστατικό «μανιφέστο». Στην εξωτερική πολιτική ο Καντάφι άσκησε τη διπλωματία με ζήλο, κάνοντας αμέτρητα ταξίδια σε όλες τις Αραβικές χώρες και στην Ευρώπη, αποχτώντας συμμάχους αλλά και αρκετούς επικριτές της προσέγγισής του. Στην Ελλάδα, η χώρα της Λιβύης και ο στρατηγός Καντάφι θεωρούνταν πάντα σύμμαχοι. Οι καλές σχέσεις και οι διπλωματικές προτάσεις μεταξύ μας χρονολογούνται από τη δεκαετία του 50 με αποκορύφωση τις δύο θρυλικές επαφές του 1984 που περιλάμβανε την επίσκεψη του τότε πρωθυπουργού Ανδ. Παπανδρέου στην Τρίπολη της Λιβύης και κατόπιν την περίφημη τριμερή συνάντηση Παπανδρέου-Μιτεράν- Καντάφι στην Ελούντα της Κρήτης, το Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς. Η Λιβύη ανέκαθεν αποτελούσε για μας μια χώρα με πολλές ευκαιρίες για επιχειρηματική επέκταση σε τομείς εξαγωγών-εισαγωγών, ενέργειας, μεταφορών, τροφίμων, διαχείρισης υδάτινων πόρων και αμυντικού εκσυγχρονισμού. Ήδη συζητείται η κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει τη Λιβύη με την Κρήτη, συμφωνία που τρέχει εδώ και καιρό και μάλλον απομένει να μπουν οι υπογραφές. Μετά την άρση του εμπάργκο που είχε επιβάλλει η Δύση για 20 χρόνια περίπου, η Λιβύη του Καντάφι είναι και πάλι ανοιχτή σε συμφωνίες και συναλλαγές. Οι επισκέψεις πλέον περιλαμβάνουν στην ατζέντα πρόσωπα ισχυρής επιρροής όπως Ρομάνο Πρόντι, Τόνι Μπλερ, Σίλβιο Μπερλουσκόνι (2004), Χόσνι Μουμπάρακ της Αιγύπτου (2005), Νικολά Σαρκοζί (2007), Γκόρντον Μπράουν καθώς και την Κοντολίζα Ράις που τον περασμένο μήνα φωτογραφιζόταν περήφανα στο κατώφλι του αρχηγού. Φυσικά δεν λείπουν και τα ευ-

29 τράπελα, όπως το διπλωματικό επεισόδιο Ελβετίας-Λιβύης πριν από λίγες ημέρες, το οποίο συνετέλεσε σε διακοπή συνεργασίας μεταξύ των 2 χωρών και δήλωση της Λιβύης πως θα αποσύρει όλα τα διαθέσιμα κεφάλαια από τις Ελβετικές τράπεζες, τα οποία αγγίζουν τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια. Από ότι φαίνεται η κυβέρνηση Καντάφι δείχνει προσαρμογή στα σημεία των καιρών και παίζει πλέον το παιχνίδι εκ των έσω, κάνοντας ανοίγματα προς τη Δύση. Ανοίγματα που θα είχαν γίνει πρωτύτερα αν δεν υπήρχαν οι κυρώσεις που πεισματικά επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες για χρόνια. Ίσως πάλι προσπαθεί να εξασφαλίσει τη χώρα, αφήνοντάς την χωρίς πολλούς εχθρούς, μια και ο Καντάφι βαδίζει πλέον προς τα 70 του χρόνια, πιθανότατα πολύ κουρασμένος αν και δεν το δείχνει καθόλου. Είναι αξιοθαύμαστος ο απόλυτος έλεγχος που ασκεί ακόμα στο λαό της Λιβύης, αλλά και εύκολα εξηγηθείς, αφού σχεδόν το 85% του πληθυσμού είναι συγκεντρωμένο και στοιβαγμένο στις πόλεις. Οφείλουμε να του αναγνωρίσουμε εύφημο μνεία για το γεγονός ότι η Λιβύη αυτή τη στιγμή έχει το τρίτο υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όλη την Αφρική, αρκετό ώστε σαφώς να μην κατατάσσεται στις χώρες που λαμβάνουν αναπτυξιακή βοήθεια, κάτι που φυσικά οφείλεται και στα μεγάλα αποθέματα αργού πετρελαίου συν το χαμηλό πληθυσμό της χώρας. Με πρόσωπο αδιάφθορου πολιτικού και σκληρού διπλωμάτη, πρόσωπο που εμπνέει σεβασμό αλλά και φόβο, είναι σίγουρα κάποιος που προτιμάς να έχεις με το μέρος σου. F

30 Μία διαφορετική ματιά Λένε ότι «όταν θέλεις κάτι πάρα πολύ, τότε ακόμη και το σύμπαν συνωμoτεί για να γίνει». Ούτε η βροχή που διστακτικά και σύντομα είχε αρχίσει να πέφτει δεν θα μπορούσε να ματαιώσει αυτή την εκδήλωση, που είχε προετοιμαστεί με τόσο κόπο και αγάπη, αλλά κυρίως με την αγωνία για το πώς θα την υποδεχτούν όλοι εκείνοι που λαχταρούν να δουν και να ακούσουν κάτι νέο και διαφορετικό, για όσα θέματα και πράγματα αφορούν τους μετανάστες που ζουν και διαβιώνουν στη Ελλάδα. Μετανάστες που δεν κοιτούν μοιρολατρικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητα τους, αλλά βρίσκουν τρόπο ώστε να 30 asante στην πλατεία Αμερικής αλληλοβοηθούνται, να συμπαραστέκονται και γιατί όχι, να διασκεδάζουν και να χαμογελούν με αυτήν την αβάσταχτη γραφειοκρατία. Στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στη πλατεία Αμερικής το 1ο φεστιβάλ αλληλεγγύης και πολιτισμού. Ήταν μία εκδήλωση που για πρώτη φορά διοργανώθηκε από Αφρικανικούς και άλλους συλλόγους μεταναστών. Πρωταγωνιστές της εκδήλωσης ήταν η Ένωση Αφρικανών Γυναικών. Το ASANTE ήταν εκεί, συμβάλλοντας όπως καλύτερα μπορούσε αλλά και συντονίζοντας τη συζήτηση της πρώτης μέρας με θέμα τα παιδιά δεύτερης γενιάς. Μια γενιά μεταναστών που στην Ελλάδα βλέπουν μια πατρίδα, βλέπουν

31 τους φίλους τους, βλέπουν τους έρωτες τους, βλέπουν την ελπίδα τους για ένα καλύτερο μέλλον. Στη συζήτηση παρευρέθησαν και μίλησαν τρία εξαιρετικά, νέα παιδιά. Η Ιωάννα, η Μαρία και ο Τζαμάλ, τρεις νέοι άνθρωποι που μίλησαν για το παρόν τους, για την καθημερινότητα τους. Ο Τζαμάλ άνετος και χωρίς άγχος παρουσίασε με την δική του ματιά, την εικόνα που έχει για την κοινωνία μας αλλά και για ένα καλύτερο και αισιόδοξο μέλλον. Μας μίλησε για ένα μέλλον που θέλει να ζήσει ελπίζοντας να είναι καλύτερο από αυτό που έζησαν οι γονείς του όταν πρωτοήρθαν. Ένα μέλλον δίχως καχύποπτα μάτια για την διαφορετικότητα του χρώματος και την προέλευση τον ανθρώπων. Η Ιωάννα κατατοπισμένη και διαβασμένη για όσα είχε να πει, και ήταν αρκετά αυτά που είπε. Για το εκπαιδευτικό σύστημα, της Ευρωπαϊκές οδηγίες, μοιράστηκε μαζί μας τα όνειρα της και η Μαρία λίγο πιο ντροπαλή αλλά εξίσου ουσιαστική. Στην Αφρική και στους Αφρικανούς αρέσει η μουσική και δεν νοείται οποιαδήποτε συγκέντρωση ή μάζωξη που να μην έχει πολύ χορό και αυτοσχέδια τραγούδια. Μικροί και μεγάλοι ξεκινούν να λικνίζονται και σιγά σιγά όλοι γίνονται ένα κουβάρι, έχουν όλοι ένα αόρατο δέσιμο που ενώνει τους παραβρισκόμενους Έλληνες και μετανάστες σ ένα ρυθμό. Έναν ρυθμό που μας κάνει να ξεχνάμε λίγο τα όποια προβλήματα υπάρχουν, αλλά και αυτά που σίγουρα θα έρθουν. Στο κουβάρι αυτό τον αυτοδίδακτων χορευτών διακρίνουμε την πρόεδρο της Ένωσης Αφρικανών Γυναικών. Για τη Λορέτα, ο χορός είναι ένας τρόπος να επικοινωνήσει ξανά με όλα όσα άφησε πίσω της στην Σιέρα Λεόνε. Κλείνει τα μάτια της και βλέπει εικόνες και οράματα για όλα εκείνα που παλεύει και αγωνίζεται. Τα παιδιά είναι το μέλλον κάθε χώρας. Στη ζωή αυτή «είμαστε όλοι μας αδέρφια» θα μας πει σε μία από τις πολλές σύντομες συνομιλίες. Χαμογελά και χαίρεται, βλέποντας στα μάτια των παρευρισκομένων πως διασκεδάζουν, αλλά κυρίως το γεγονός ότι κάποια από όσα ακούστηκαν και συζητήθηκαν τους προβλημάτισαν. Στην πλατεία Αμερικής σήμερα δεν υπάρχουν μετανάστες, υπάρχουν μόνο άνθρωποι με μικρές, απειροελάχιστες διαφορές στο χρώμα και τίποτα άλλο. Είμαστε όλοι μας αδέρφια. Άντρες και γυναίκες με πολύχρωμα ρούχα, πλουμιστά διακοσμημένα. Παντού γύρω μας υπάρχει μία πολύ-πολιτισμική σαγηνευτική ομορφιά. Στην πρόχειρη πίστα που έχει στηθεί ανεβαίνει για ακόμη μια φορά μία αυτοσχέδια μπάντα. Τα τραγούδια τους διηγούνται ιστορίες όχι και τόσο μακρινές. Τα Γαλλικά που σε μια άλλη περίπτωση θα είχαν πρόβλημα στο να μεταδώσουν το μήνυμα, τώρα ακούγονται τόσο μα τόσο οικεία. Μόνο μια φράση είναι στα Αγγλικά, «together we can». Ναι, μαζί μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα. Η ώρα έχει περάσει, περασμένα μεσάνυχτα κι όμως ακόμη χορεύουν και τραγουδούν. Αύριο! Αύριο είναι μία άλλη μέρα, και όπως γίνεται στην Αφρική δεν χρειάζεται απολύτως καμία αφορμή για να διασκεδάσουμε, αρκεί να υπάρχει λίγη μουσική, γιατί καλή διάθεση υπάρχει και ξεχνάμε επιμελώς πως το φεστιβάλ είναι και την επόμενη μέρα. Συζητήσεις και βέβαια χορός, χορός και τραγούδι. Εμείς ήμασταν εκεί και το περιοδικό ASANTE πάντα θα είναι παρών, σε όλες τις καλές εκδηλώσεις Ḟ asante 32

32 Φυλές της Αφρικής Σούρμα Surma Προστατευμένη από το σκληρό και δύσβατο περιβάλλον, η φυλή των Σούρμα διατηρεί τα έθιμα και την παράδοση στο έπακρον. Σ αυτό λοιπόν το περιβάλλον, οι Σούρμα στο κοινωνικό τους σύστημα δεν έχουν ούτε και χρειάζονται αρχηγό. Οι ειδικοί περιγράφουν αυτού του τύπου τον κοινωνικό οργανισμό ως ακέφαλο, γιατί δεν υπάρχει κεντρική πολιτική δομή ικανή να επιβάλει τη θέλησή της στα υπόλοιπα μέλη της κοινωνία τους. Η βασική δομή αυτής της κοινωνίας είναι η οικογένεια που αποτελείται κυρίως από τις γυναίκες και τα παιδιά. Οι άνδρες, που κατά κύριο λόγο είναι πολύγαμοι κάνουν δουλειές και εργασίες μακριά από το σπίτι. Το κυνήγι των μεγάλων θηραμάτων και άγριων ζώων είναι η κύρια πηγή στην διατροφική τους αλυσίδα. Οι άνδρες προσέχουν τα βοσκοτόπια όπου φυλάσσουν τα βοοειδή τους, τα οποία συνήθως απέχουν έως και 1-2 μέρες μακριά από την εστία τους. Οι γυναίκες έχουν υπό την επίβλεψη τους τη σοδιά και ότι έχει να κάνει με το σπίτι. Οι Σούρμα έχουν σε πολύ μεγάλο σεβασμό τους ηλικιωμένους μια και έχουν πάντα τον πρώτο λόγο στις συναντήσεις της φυλής, αλλά οι αποφάσεις τους δεν είναι δεσμευτικές και το άτομο είναι ελεύθερο να αποφασίζει για τον εαυτό του. Οι Σούρμα δεν έχουν επηρεαστεί από το Ισλάμ και το Χριστιανισμό για την αντίληψη της ανθρώπινης ύπαρξή τους σε σχέση με τα κράτη όπου ζουν και δραστηριοποιούνται. Οι Σούρμα γνωρίζουν ότι θα πρέπει να τα καταφέρνουν μόνοι τους. Μέσα από την προφορική τους παράδοση, αναφέρεται ότι κατάγονται από την κοιλάδα του ποταμού Όμο, αν και η γλώσσα τους δείχνει ότι προέρχονται από το Νείλο. Οι Σούρμα πιστεύουν στον υπέρτατο θεό Τούμου. Ο θεός Τούμου είναι μυστηριώδης και απόμακρος και είναι ο κύριος υπεύθυνος για την βρο-

33 χή που εμπλουτίζει με νέα ζωή τα λιβάδια, προσφέροντας ανακούφιση στα διψασμένα ζώα που όπως προαναφέραμε είναι και η κυριότερη πηγή ζωής των Σούρμα. Κατά την περίοδο της ξηρασίας, η θερμοκρασία δεν πέφτει κάτω από τους 33ο C στις περιοχές αυτές, οι οποίες μαστίζονται από την γνωστή μύγα τσε-τσε ενώ η ζέστη συχνά γίνεται αφόρητη. Παρά το γεγονός ότι οι Σούρμα έχουν σχεδόν παρόμοια έθιμα και την ίδια γλώσσα με την φυλή των Μούρσι, οι ίδιοι αρνούνται οποιαδήποτε σχέση μαζί τους. Αντίθετα έχουν πολύ καλές σχέσεις με τους Μπάλε που ζούν στην περιοχή του ποταμού Ακόμπο, ανάμεσα στο Σουδάν και την Αιθιοπία. Για τους Σούρμα, οι αγελάδες είναι ένδειξη πλούτου και κοινωνικής ανωτερότητας. Τα τελευταία χρόνια κάνουν και συναλλαγές με χρυσό, ο οποίος είναι άφθονος στην περιοχή, για να αγοράζουν αγελάδες και όπλα. Αγοράζοντας όπλα έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν τους προαιώνιους εχθρούς τους, τους Νιαγκατόμ. Οι επιθέσεις μεταξύ τους είναι πολύ συχνές, με αποτέλεσμα να υπάρχουν ανθρώπινες απώλειες και στις δύο φυλές. Έχουν μία αόριστη ηθική έκφραση που επιτρέπει έως ένα αριθμό ελευθερία, δηλαδή η σεξουαλική επαφή είναι συνηθισμένη ακόμη και πριν τον γάμο ενώ οι μητέρες δεν παραλείπουν να διδάξουν στα νεαρά κορίτσια τα πάντα γύρω από τον έρωτα, όπως επίσης και τρόπους αποφυγής της εγκυμοσύνης πριν από τον γάμο. Η ομορφιά έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κοινωνία των Σούρμα και η φυσική ομορφιά είναι πηγαία, ενώ η ζωγραφική σώματος αποτελεί μεγάλης αισθητικής σημασίας. Τα γυάλινα περιδέραια, οι χάντρες, τα βραχιόλια και τα λάμπερτ, τα τόσο ιδιαίτερα στολίδια για χείλη τα οποία κατασκευάζονται από πηλό ή από ξύλο και τοποθετούνται στο κάτω μέρος των χειλιών, αποτελούν τον χαρακτηριστικό τρόπο στολίσματος των γυναικών. Για να τοποθετηθούν, πολλές φορές χρειάζεται να αφαιρεθούν μερικά δόντια από την κάτω σιαγόνα ενώ κάνουν και μια μικρή τομή στο κάτω χείλος. Η διακόσμηση του σώματός τους γίνεται εντονότερη κατά την διάρκεια της συγκομιδής, στις εορταστικές περιόδους και κυρίως την εποχή των βροχών. Στην εποχή των βροχών διοργανώνονται διάφορες εκδηλώσεις όπου οι άνδρες αρέσκονται να εμπλέκονται σε αιματηρές συμπλοκές, επιδεικνύοντας τη δύναμη τους, ενώ παράλληλα οι γυναίκες επιλέγουν τους μελλοντικούς άνδρες τους ανάμεσα στους αντιπάλους. Μετά την εκδήλωση, οι οικογένειες συναντούνται για να κανονίσουν και να ορίσουν την ημερομηνία του γάμου και το θέμα της προίκας. Μετά τη συμφωνία των οικογενειών, ακολουθεί πάντα ένα μεγάλο τρικούβερτο γλέντι. Οι Σούρμα είναι μία από τις λίγες ακόμη αφρικανικές φυλές που έχουν μείνει αναλλοίωτες από την κακή επιρροή της τεχνολογίας και του κακώς ή κακώς εννοούμενου πολιτισμού. Η κοινωνική τους δομή μας φέρνει στο μυαλό τους τρόπους και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο άνθρωπος στην εξέλιξή του και την διαμόρφωση της κοινωνικής εικόνας που έχουμε σήμερα. Οι Σούρμα είναι οι πολεμιστές της αθωώτητας, και οι ρίζες τους εκτείνονται περήφανα στα βάθη της ιστορίας της κεντρικής Αφρικής Ḟ

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ MUSTAFA OSMAN ISMAIL ALAMIN MINISTER OF INVESTMENT, REPUBLIC OF SUDAN TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων

Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Η καμπάνια του ΟΗΕ HeforShe - Ένα κίνημα αλληλεγγύης ανδρών και γυναικών για την ισότητα των φύλων Μελίνα Δασκαλάκη, Δικηγόρος, Δημοτική σύμβουλος στο Δήμο Αθηναίων. Καλημέρα σας, Καλοσωρίζω όλους και

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ. Ηγεσία ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Ηγεσία Διδάσκουσα: Αφροδίτη Δαλακούρα ΔΙΟΙΚΗΣΗ: ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΥ ΗΓΕΤΗΣ MANAGER COACH 1 Κλασική-μηχανιστική αντίληψη Το παλιό μοντέλο διοίκησης: οικονομικές-υλικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου

Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ. Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Η ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου Αλλαγές στο Ενεργειακό Τοπίο Πολλά φαίνεται να αλλάζουν με την πρόσφατη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν. Είναι φανερό πως

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας.

Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΣΤΙΣ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ Σήμερα, ακούστηκε η φωνή του Έλληνα, η φωνή της Ελληνίδας. Φωνή δυνατή. Φωνή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Κύριε Πρόεδρε, εκλεκτά μέλη της ακαδημαϊκής και της επιχειρηματικής κοινότητας, αγαπητοί απόφοιτοι, κυρίες και κύριοι. Βρίσκομαι απόψε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες

Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Προοπτικές τουρισμού γκολφ στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες χώρες Ονοματεπώνυμο: Γεωργίου Παναγιώτης 113125 Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Γιωργής Κριτσωτάκης Δεκέμβριος 2014 Γκολφ - Τουρισμός Readman

Διαβάστε περισσότερα

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος

ΟΈντι, ένας συγγραφέας, βρίσκεται μετά από ατύχημα απομονωμένος Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΕΣ Σύγχρονη Λογοτεχνία Γιάννης Σκαραγκάς Επιμέλεια: Κατερίνα Σχινά ISBN: 978-960-218-942-9 Τιμή: 11.00 ευρώ Αριθμός σελίδων: 264 Διαστάσεις: 12,5x21 Γλώσσα: Ελληνικά Οκτωβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη

ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Ημερομηνία 25/2/2015 Μέσο Συντάκτης Link diastixo.gr Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης http://diastixo.gr/sinentefxeis/xenoi/3524-william-landay ΟΥΙΛΙΑΜ ΛΑΝΤΕΪ συνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη Δημοσιεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ Χαιρετισμός Του κ. Α/ΓΕΣ, ως Εκπροσώπου του κ. Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ευάγγελου Βενιζέλου στo Συνέδριο Χειρισμού Κρίσεων«ΑΘΗΝΑ 2011» Θεσσαλονίκη, 03 Ιουν 11 - 1 - Κύριοι πρέσβεις

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία 3 Δεκεμβρίου 2014 Ας παραδειγματιστούμε από έναν κινέζικο μύθο: «Μια γριά κάθε πρωί κουβαλούσε νερό στο σπίτι της από το κοντινό πηγάδι με δύο δοχεία δεμένα στις δύο

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ IΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΔΑΚΤΥΛΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! 11 βασικές θέσεις του Νίκου Δένδια, για τους πολίτες της Β Αθήνας Έχουμε ένα μεγάλο πατριωτικό καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!!

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΧΑΜΕΝΕΣ ΜΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ!! Μάτα Χαροκόπου Ανδρέας Καλλιβωκάς ΤΟ ΟΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ ΤΟΥ Οι συνεργασίες αποτελούν την πεμπτουσία της ανάπτυξης, του διαχρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 22-3-2011 ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΤΟ 46 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. 1. Εισαγωγή 2. Η Πρώτη Συνάντηση της Ομάδας Μαθητών. 3. Η Δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt

ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt ΧΑΡΤΑΕΤΟΣ UÇURTMA Orkun Bozkurt - Ι - Αυτός είναι ένας ανάπηρος πριν όμως ήταν άνθρωπος. Κάθε παιδί, σαν ένας άνθρωπος. έρχεται, καθώς κάθε παιδί γεννιέται. Πήρε φροντίδα απ τη μητέρα του, ανάμεσα σε ήχους

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ: ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1.α. Το κείμενο: Ο Μακρυγιάννης άρχισε να γράφει τα Απομνημονεύματα στις 26 Φεβρουαρίου του 1829 στο Άργος όπου είχε οριστεί Γενικός Αρχηγός της Εκτελεστικής Δυνάμεως

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης»

«Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ 2013 «Προγραμματίζοντας την Επιτυχία μας εν μέσω κρίσης» Δημήτρης Γκόντας Περιβάλλον κρίσης! Τι σημαίνει κρίση; Μισθοί της πείνας. Οικονομικό αδιέξοδο. Ανεργία άνω του 25%, δεν βρίσκω

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες;

Μετεωρολογία. Αν σήμερα στις 12 τα μεσάνυχτα βρέχει, ποια είναι η πιθανότητα να έχει λιακάδα μετά από 72 ώρες; Ονόματα Η μητέρα της Άννας έχει άλλους τρεις μεγαλύτερους γιους. Επειδή έχει πάθος με τα χρήματα, τους έχει βαφτίσει ως εξής: Τον μεγάλο της γιο "Πενηνταράκη", τον μεσαίο "Εικοσαράκη" και τον μικρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-σενάρια. Β) Τους παρακινείτε και τους στηρίζετε να παράγουν ποιοτικότερο προϊόν εφαρμόζοντας τη μέθοδο της βιολογικής καλλιέργειας;

Ερωτήσεις-σενάρια. Β) Τους παρακινείτε και τους στηρίζετε να παράγουν ποιοτικότερο προϊόν εφαρμόζοντας τη μέθοδο της βιολογικής καλλιέργειας; 86 1 Την πρώτη μέρα στην εργασία σας πληροφορήστε ότι τα φασόλια Πρεσπών περνάνε μεγάλη κρίση η τιμή τους πέφτει στην αγορά κι οι παραγωγοί, που είναι πολύ δυσαρεστημένοι, ζητούν τη βοήθειά σας. Τι επιλέγετε;

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις

7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ. αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις 7ος αι. 610 641 8 ος αι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΣ αποφασιστικοί αγώνες και μεταρρυθμίσεις πώς διαχειρίστηκε ο Ηράκλειος τόσο τους κινδύνους που απειλούσαν τα σύνορα του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους όσο και τα σοβαρά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα. Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ηγηθείτε για να φέρετε εξαιρετικά αποτελέσματα Δημήτρης Σαμαράς Πρόεδρος - CEO Όμιλος Εταιριών ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Ποιοι είμαστε Όμιλος Εταιριών Σαμαράς & Συνεργάτες ( 5 εταιρείες ). One Stop Consulting

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός

Μαρία Κωνσταντινοπούλου Ψυχολόγος - ειδική παιδαγωγός ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΟΜΟΡΦΟ Ένα παραμύθι για τη διαφορετικότητα, για μικρούς αλλά και για μεγάλους (αυτισμός) Τα παιδιά είναι ελεύθερα να ζωγραφίσουν τις παρακάτω σελίδες όπως αυτά αισθάνονται... Μαρία Κωνσταντινοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»;

Πως όμως τα ταλεντάκια της Παιανίας κατάφεραν μέσα σε μερικούς μόλις μήνες να γίνουν μέλη της πρώτης ομάδας του «τριφυλλιού»; Η νέα ποδοσφαιρική χρονιά ξεκίνησε για τον Παναθηναϊκό με πολλές δυσκολίες, καθώς δεν υπήρχε η οικονομική άνεση για ακριβές κινήσεις... Έτσι, ο Ζεσουάλδο Φερέιρα αποφάσισε να δουλέψει ακόμα περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της  Μη βίας Συμμετοχή στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας" Στις 25-2-2013 οι ομάδα των Έμπιστων Διαμεσολαβητών του σχολείου μας πραγματοποίησε επίσκεψη στην έκθεση για τις προσωπικότητες της " Μη βίας"

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 Θέση φωτογραφίας Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ζούμε στον πλανήτη Γη και από την πρώτες έως τις τελευταίες ημέρες μας αντιμετωπίζουμε κινδύνους που απειλούν το άτομο, την

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694

Bουδισμός. σήμερα ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 ISSN 2241-0694 o Bουδισμός ΤΕΥΧΟΣ 1 ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2011 4,90 σήμερα ISSN 2241-0694 Για τη μεταβολή των φαινoμένων Η παγκόσμια κρίση στην Οικονομία, στην Πολιτική και στην Κοινωνία Βουδιστικοί τρόποι θεώρησης και δράσης του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Καλημέρα σας. Αξιότιμοι Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Με μεγάλη χαρά το Ελληνικό Δίκτυο του Οικουμενικού Συμφώνου του ΟΗΕ υποδέχεται σήμερα, στην Πρώτη Περιφερειακή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ)

Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Η ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ ΣΤ (ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ) Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα μακρινό χωριό σε μια χώρα πανέμορφη. Τα σπίτια του ήταν μικρά και παραμυθένια.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι,

Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece. Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Παρασκευή 24/4/2015 Mineral Resources in Greece Αγαπητέ κ. Πρόεδρε, αγαπητοί φίλοι, Δεν ήρθα από τις Βρυξέλλες, όπως είπε ο κ. Πρόεδρος, για να σας πω αυτά που εσείς σίγουρα γνωρίζετε πολύ καλύτερα από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ Αγαπητοί γονείς Είχαμε επισημάνει στην αρχή της σχολικής χρονιάς ότι η νέα χρονιά, βρίσκει τα σχολεία σε χειρότερη κατάσταση από την περσινή, τους γονείς

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης και τον ΠΡΟΒΟΛΗ & ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. Δημοκρατίας 20, Ηράκλειο Κρήτης 71306 Tηλ: ++30 2810 / 343458 / 341096 Fax: / 343459 E-mail : info@crete-exporters.com Web site : www.crete-exporters.com Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά

Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά Μιχελή Ελένη 2Γ Εκατοντάδες χρόνια πριν, έξω από την Άρτα, οι άνθρωποι θέλησαν να γεφυρώσουν τον Άραχθο ποταμό. Ήταν μεγάλο και δύσκολο σε εκτέλεση έργο, αλλά συγχρόνως και μεγάλης κοινωνικής σπουδαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα»

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Πατάει γερά ο Σαμαράς, υποχωρεί ο ΣΥΡΙΖΑ Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Παρά την εμφανή οικονομική δυσπραγία και την προφανή δυσκολία της πλειονότητας των πολιτών να εκπληρώσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική

Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25/01/2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Περίληψη Το κείμενο αναφέρεται στη μειονεκτική θέση της γυναίκας στην ινδική κοινωνία. Η ινδική κυβέρνηση έχει υποσχεθεί

Διαβάστε περισσότερα

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;"

1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 <i>το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει:</i> 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 <b>ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;</b> 1 00:00:08,504 --> 00:00:11,501 το σχολείο της Τσιάπας παρουσιάζει: 2 00:00:14,259 --> 00:00:17,546 "ποιοί είναι οι Ζαπατίστας;" 3 00:00:17,967 --> 00:00:20,395 Οι Ζαπατίστας είναι ένα κίνημα.

Διαβάστε περισσότερα

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη.

Για παιδιά 5-8 ετών. Με προεγγραφή. Στη Βιβλιοθήκη. Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Τρίπολης Δολιανών 1,Τ.Κ. 22100 2710-224238 Δευτέρα - Παρασκευή 7:00-15:00 28 εκδηλώσεις 16 Ιουνίου, 6:00-8:00, το απόγευμα Η μέρα της γνώσης και όχι της αμάθειας. Το κουτί των

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ DR ALI OTHMAN BADRI SINDI MINISTER OF PLANNING, KURDISTAN REGION, IRAQ TO THE SECOND GREEK EU PRESIDENCY CONFERENCE «Europe and the Arab World: Strengthening political, business

Διαβάστε περισσότερα