Εκτίμηση συνάρτησης κόστους επένδυσης σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο στην Ευρώπη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εκτίμηση συνάρτησης κόστους επένδυσης σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο στην Ευρώπη"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Εκτίμηση συνάρτησης κόστους επένδυσης σε εργοστάσια παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο στην Ευρώπη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Νικολακοπούλου Φωτεινή, ΑΜ 0810 Επιβλέπων Καθηγητής: Βενέτης Ιωάννης Τριμελής επιτροπή: Βενέτης Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής Σκούρας Δημήτριος, Καθηγητής Τσεκούρας Κωνσταντίνος, Καθηγητής Παρουσίαση εργασίας: Παρασκευή 18 Ιουνίου 2010, 11:00 ΠΑΜ2 Ιούνιος

2 Ευχαριστίες Η παρούσα εργασία αφιερώνεται στη μητέρα μου. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τον επιβλέποντα καθηγητή μου κύριο Βενέτη Ιωάννη, επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών χωρίς τις πολύτιμες συμβουλές του οποίου δε θα ήταν δυνατή η ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Τέλος ολοκληρώνοντας τις ακαδημαϊκές μου σπουδές θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους καθηγητές του τμήματος Οικονομικών Σπουδών για τις πολύτιμες γνώσεις που μου μετέδωσαν

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 4 2 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ: ΜΙΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΧΩΝΕΥΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ 14 3 ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΒΙΟΑΕΡΙΟ: ΠΑΡΟΝ, ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ 27 4.ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 28 5 ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΓΙΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ 32 6 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 41 7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ραγδαίες εξελίξεις στα περιβαλλοντικά θέματα καθιστούν την ανάγκη για προστασία του περιβάλλοντος πιο άμεση και πιο επιτακτική από ποτέ. Γεγονός που με τη σειρά του γεννά την ανάγκη για εξοικονόμηση ενέργειας όχι μόνο σε συνολικό αλλά και σε ατομικό επίπεδο. Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση των εκπομπών αερίων του φαινομένου του θερμοκηπίου στα οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό η υπερθέρμανση του πλανήτη. Εξάλλου η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ είναι φιλική προς το περιβάλλον και αποτελεί μια αρκετά προσοδοφόρα επένδυση. Στην Ελλάδα γίνονται προσπάθειες τα τελευταία χρόνια έτσι ώστε να καταφέρουμε να εναρμονιστούμε με την Ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική για παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ στο 20% το Μία από τις ΑΠΕ είναι και το βιοαέριο. Παράγεται από την αναερόβια χώνευση κυρίως κτηνοτροφικών και αγροτικών αποβλήτων ενώ είναι αρκετά αποδοτικό καθώς κατά προσέγγιση 1m 3 παραγόμενου βιοαερίου δίνουν 6,5 KWh ηλεκτρικής ενέργειας. Στην Ευρώπη η τεχνολογία παραγωγής βιοαερίου είναι αρκετά διαδεδομένη. Πρωτοπόρος η Γερμανία η οποία σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία έχει περίπου 5000 εργοστάσια και παραγωγή 1650 MW. Σε αντίθεση οι εφαρμογές βιοαερίου στην Ελλάδα είναι αρκετά περιορισμένες παρά το δυναμικό της Ελλάδας σε απόβλητα κατάλληλα για παραγωγή βιοαερίου γεγονός το οποίο οφείλεται κυρίως στην έλλειψη γνώσης και άλλα μη-τεχνικά εμπόδια όπως το ρυθμιστικό πλαίσιο και η γραφειοκρατία. Ο λιγνίτης, η κύρια εγχώρια ενεργειακή πηγή της χώρας διαφαίνεται ότι θα συνεχίζει να παίζει κυρίαρχο ρόλο στο ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας και για τα επόμενα χρόνια, αλλά η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ παραμένει επιτακτική. Υπάρχουν όμως αρκετά καλές προοπτικές μέσα από την ενημέρωση και την ενθάρρυνση για επενδύσεις στο βιοαέριο. Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια να εκτιμηθούν συναρτήσεις κόστους. Στα πλαίσια αυτά χρησιμοποιήθηκε ένα δείγμα 108 εργοστασίων βιοαερίου εγκατεστημένα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία,η Δανία κα. Συλλέχθησαν στοιχεία για μεταβλητές οι οποίες πιθανόν επηρεάζουν το κόστος επένδυσης όπως το μέγεθος του εργοστασίου, το έτος κατασκευής, η εγκατεστημένη ισχύς κ.α. Φιλοδοξία του ερευνητή οι συναρτήσεις κόστους να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για επενδύσεις σε βιοαέριο έτσι ώστε κάποια στιγμή οι εγκαταστάσεις βιοαερίου να προσεγγίσουν τα ευρωπαϊκά επίπεδα. 4

5 2. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ 2.1 ΒΙΟΑΕΡΙΟ: ΜΙΑ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ένα από τα κύρια περιβαλλοντικά προβλήματα της σημερινής κοινωνίας είναι η συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή αποβλήτων. Στις περισσότερες χώρες, η πρόληψη και η μείωση των αποβλήτων έχουν καταστεί προτεραιότητες και συνιστούν ένα σημαντικό μέρος των προσπαθειών για τη μείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης, των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου και τη μετρίαση των αλλαγών του παγκόσμιου κλίματος. Οι προηγούμενες πρακτικές της ανεξέλεγκτης εναπόθεσης των αποβλήτων δεν είναι πλέον αποδεκτές. Η παραγωγή βιοαερίου από την αναερόβια χώνευση (ΑΧ) των ζωικών περιττωμάτων και πολτών καθώς και ενός ευρέος φάσματος οργανικών αποβλήτων μετατρέπει αυτά τα υποστρώματα σε ανανεώσιμη ενέργεια και προσφέρει ένα φυσικό λίπασμα για τη γεωργία. Η παραγωγή και η συλλογή του βιοαερίου από μια βιολογική διεργασία τεκμηριώθηκε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1895 (Metcalf και Eddy, 1979). Από τότε, η διεργασία αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε ευρέως για την επεξεργασία απόβλητων υδάτων και τη σταθεροποίηση της λάσπης. Η ενεργειακή κρίση του παρελθόντος (αρχές της δεκαετίας του '70 και αργότερα) ενέτεινε το ενδιαφέρον για τη χρήση των ανανεώσιμων καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του βιοαερίου από την ΑΧ. Το ενδιαφέρον για το βιοαέριο έχει αυξηθεί περισσότερο σήμερα λόγω των προσπαθειών σε παγκόσμια κλίμακα για την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και της ανάγκης για εξεύρεση λύσεων επεξεργασίας και ανακύκλωσης των ζωικών περιττωμάτων και των οργανικών αποβλήτων ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΧΩΝΕΥΣΗ Η ΑΧ είναι μια μικροβιολογική διεργασία αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας, απουσία οξυγόνου, η οποία είναι συνήθης σε πολλά φυσικά περιβάλλοντα και εφαρμόζεται σήμερα για να παραχθεί το βιοαέριο σε αεροστεγείς δεξαμενές που λειτουργούν ως αντιδραστήρες, οι οποίες ονομάζονται χωνευτήρες (digesters). Ένα ευρύ φάσμα μικροοργανισμών εμπλέκεται στην αναερόβια διεργασία που έχει δύο κύρια τελικά προϊόντα. Τα προϊόντα της ΑΧ είναι: α) το βιοαέριο, το οποίο οδηγείται σε κατάλληλο αεριοφυλάκιο και αφού υποστεί διαδικασίες καθαρισμού και αφύγρανσης τροφοδοτεί μηχανές εσωτερικής καύσης ή αεριοστρόβιλους για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας και β) το χωνευμένο υπόλειμμα (κομπόστ) που με κατάλληλες διαδικασίες διαχωρισμού και εξάτμισης μπορεί να μετατραπεί σε στερεό και υγρό λίπασμα. Για την παραγωγή βιοαερίου από ΑΧ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ευρύ φάσμα τύπων βιομάζας ως υπόστρωμα (πρώτη ύλη). Οι πιο κοινές κατηγορίες πρώτης ύλης που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή του βιοαερίου στην Ευρώπη παρατίθενται παρακάτω και στον Πίνακα 1 και είναι Ζωικά περιττώματα και πολτοί Γεωργικά υπολείμματα και υποπροϊόντα Οργανικά απόβλητα που μπορούν να υποστούν χώνευση από τρόφιμα και αγροτοβιομηχανίες (φυτικής και ζωικής προέλευσης) Το οργανικό μέρος των αστικών αποβλήτων και από τις επιχειρήσεις εστίασης (φυτικής και ζωικής προέλευσης) 5

6 Λυματολάσπη Ειδικές ενεργειακές καλλιέργειες (energy crops π.χ. αραβόσιτος, μίσχανθος, σόργο, τριφύλλι) Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσουμε ότι ανάλογα με το υπόστρωμα που χρησιμοποιείται έχουμε και διαφορά στην παραγόμενη ποσότητα βιοαερίου καθώς και στη σύστασή του. Για παράδειγμα ενώ ο πολτός χοίρων που ανήκει στην κατηγορία των ζωικών περιττωμάτων παράγει περίπου 0.5 m 3 /kg βιοαέριο (Al.Seadi 2003) το άχυρο που είναι γεωργικό υπόλειμμα παράγει περίπου 0.15 m 3 /kg.το σύνηθες είναι να έχουμε μίξη υποστρωμάτων προκειμένου να πετύχουμε την βέλτιστη ποσότητα βιοαερίου. Κωδικός αποβλήτων Περιγραφή αποβλήτων Απόβλητα από τη γεωργία τη δενδροκηποκομία τις υδατοκαλλιέργειες και τη δασοκομία το κυνήγι και την αλιεία την προετοιμασία και επεξεργασία τροφίμων Απόβλητα από την επεξεργασία ξυλείας και την παράγωγη κουφωμάτων επίπλων πολτού χαρτιού και χαρτονιού Απόβλητα από τις βιομηχανίες δερμάτων γουνών και τις κλωστοϋφαντουργίες Απόβλητα συσκευασιών απορροφητικά υφάσματα καθαρισμού υλικά φίλτρων και προστατευτικό ιματισμό ή μη καθοριζόμενα αλλιώς Απόβλητα από τις εγκαταστάσεις διαχείρισης αποβλήτων τις εξωτερικές εγκαταστάσεις επεξεργασίας υδάτινων αποβλήτων και την προετοιμασία του πόσιμου νερού και του ύδατος για βιομηχανική χρήση Δημοτικά απόβλητα (οικιακά απόβλητα και παρόμοια εμπορικά, βιομηχανικά και σχολικά απόβλητα) συμπεριλαμβανόμενων των χωριστά συλλεχθέντων μερών Απόβλητα από τη γεωργία τη δενδροκηποκομία τις υδατοκαλλιέργειες τη δασοκομία το κυνήγι και την αλιεία Απόβλητα από την προετοιμασία και την επεξεργασία του κρέατος των ψαριών και άλλων τροφίμων ζωικής προέλευσης Απόβλητα από την προετοιμασία και επεξεργασία των φρούτων των λαχανικών των δημητριακών των ελαιών του κακάο του τσαγιού και του καπνού την κονσερβοποιία την παραγωγή ζύμης και παραγώγων ζύμης την προετοιμασία και ζύμωση μελάσας Απόβλητα από την επεξεργασία ζάχαρης Απόβλητα από τη βιομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων Απόβλητα από την αρτοποιία και ζαχαροπλαστική Απόβλητα από την παράγωγη των οινοπνευματούχων και μη ποτών Απόβλητα από την επεξεργασία της ξυλείας και την παραγωγή κουφωμάτων και επίπλων Απόβλητα από την παραγωγή και επεξεργασία πολτού χαρτιού και χαρτονιών Απόβλητα από τη βιομηχανία δέρματος και γούνας Απόβλητα από την κλωστοϋφαντουργία Συσκευασίες (συμπεριλαμβανομένων των χωριστά συλλεχθέντων δημοτικών από συσκευασίες) Απόβλητα από την αναερόβια επεξεργασία απόβλητων Απόβλητα από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας υδάτων απόβλητων που δεν διευκρινίζονται αλλιώς Απόβλητα από την προετοιμασία του πόσιμου νερού ή του ύδατος για βιομηχανική χρήση Χωριστά συλλεχθέντα μέρη Απόβλητα κήπων και πάρκων (συμπεριλαμβανομένων των αποβλήτων των νεκροταφείων) 6

7 Αλλά δημοτικά απόβλητα Πίνακας 1:Βιοαπόβλητα, κατάλληλα για βιολογική επεξεργασία, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων 2007 (EWC) Εκτός από την πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα σημαντικό ρόλο στην αναερόβια χώνευση υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της ΑΧ όπως η θερμοκρασία (μεσόφιλη, θερμόφιλη, ψυχρόφιλη),και η τιμή του ph ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Η παραγωγή βιοαερίου από την ΑΧ χρησιμοποιείται ευρέως από τη σύγχρονη κοινωνία για την επεξεργασία των αποβλήτων από εκτρεφόμενα ζώα (ζωικά περιττώματα και πολτοί). Κύριος σκοπός είναι να παραχθεί ανανεώσιμη ενέργεια από την καύση του βιοαερίου και κομπόστ για λίπασμα. Στις ανεπτυγμένες χώρες με μεγάλη γεωργική παραγωγή, οι συνεχώς αυστηρότεροι κανονισμοί σχετικά με την αποθήκευση και ανακύκλωση του λιπάσματος, των φυτικών αποβλήτων, αύξησαν το ενδιαφέρον για την ΑΧ. Επιπλέον, οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ευρώπη, την Αμερική και άλλα μέρη στον κόσμο έχουν επίσης καταδείξει ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον μεταξύ των αγροτών για τις ενεργειακές καλλιέργειες, με στόχο να χρησιμοποιηθούν ως πρώτη ύλη για την παραγωγή βιοαερίου. Η ΑΧ αποτελεί επίσης την κύρια τεχνολογία σταθεροποίησης της πρωτεύουσας και δευτερεύουσας λυματολάσπης, για την επεξεργασία των βιομηχανικών υγρών αποβλήτων, από βιομάζα, από την επεξεργασία τροφίμων και τις βιομηχανίες ζύμωσης καθώς επίσης και από την επεξεργασία του οργανικού μέρους των αστικών στερεών αποβλήτων. Συνοπτικά οι κυριότερες εφαρμογές του βιοαερίου είναι : Αγροτικές εγκαταστάσεις βιοαερίου Εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων Εγκαταστάσεις επεξεργασίας δημοτικών (αστικών) στερεών αποβλήτων (MSW) Βιομηχανικές εγκαταστάσεις βιοαερίου Εγκαταστάσεις ανάκτησης αερίου χωματερής Αγροτικές εγκαταστάσεις βιοαερίου Οι αγροτικές εγκαταστάσεις βιοαερίου επεξεργάζονται τα υποστρώματα πρώτης ύλης που προέρχονται κυρίως από την αγροτική παραγωγή (ενεργειακές καλλιέργειες, ζωικά περιττώματα, υπολείμματα και υποπροϊόντα από τις συγκομιδές λαχανικών κ.α.) με τις περισσότερες εγκαταστάσεις να χρησιμοποιούν περιττώματα και πολτούς από βοοειδή. (Εικόνα 2). Οι αγροτικές εγκαταστάσεις βιοαερίου ποικίλουν ανάλογα με το μέγεθος και την τεχνολογία παραγωγής και διακρίνονται σε: Εγκαταστάσεις βιοαερίου οικογενειακής κλίμακας (μικρής κλίμακας) Εγκαταστάσεις βιοαερίου κλίμακας αγροκτήματος (μεσαίας έως μεγάλης κλίμακας) Κεντρικές εγκαταστάσεις βιοαερίου / κοινή συγχώνευση (μεσαίας έως μεγάλης κλίμακας) Εγκαταστάσεις οικογενειακής κλίμακας (μικρής κλίμακας) συναντάμε κυρίως στην Ασία σε χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα και το Νεπάλ. Χρησιμοποιούνται πολύ απλές τεχνολογίες και πρώτη ύλη που προέρχεται από τα νοικοκυριά ενώ το παραγόμενο βιοαέριο χρησιμοποιείται για μαγείρεμα και φωτισμό. Οι χωνευτήρες είναι απλοί φθηνοί και κατασκευάζονται από τοπικά παραγόμενα υλικά.(εικόνα 1) 7

8 Εικόνα 1:Αρχές λειτουργίας των αγροτικών τύπων αντιδραστήρων βιοαερίου: α) Κινέζικος τύπος, β) Ινδικός τύπος (Angelidaki &Ellegaard,(2003)) Οι εγκαταστάσεις βιοαερίου κλίμακας αγροκτήματος (μεσαίας έως μεγάλης κλίμακας) είναι συνδεδεμένες με ένα μόνο αγρόκτημα και χρησιμοποιούν πρώτη ύλη που παράγεται αποκλειστικά στο αγρόκτημα ή από τα γειτονικά αγροκτήματα. Στην Ευρώπη πολλά τέτοια εργοστάσια είναι εγκατεστημένα στη Γερμανία, και την Αυστρία. Το ενδιαφέρον των αγροτών για επενδύσεις σε εργοστάσια κλίμακας αγροκτήματος έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια γιατί εκτός από όλα τα άλλα πλεονεκτήματα δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και τους καθιστά προμηθευτές ανανεώσιμης ενέργειας. Το παραγόμενο βιοαέριο χρησιμοποιείται για παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας ενώ κομπόστ χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του αγροκτήματος Τέλος τέτοιες εγκαταστάσεις έχουν διάφορα μεγέθη και χρησιμοποιούν διάφορες τεχνολογίες ανάλογα με τη χώρα και την πρώτη ύλη. Εικόνα 2:Μονάδα παραγωγής βιοαερίου (Πηγή 8

9 Οι εγκαταστάσεις βιοαερίου κοινής συγχώνευσης βασίζονται στην χώνευση ζωικών περιττωμάτων τα οποία συλλέγονται από διάφορα αγροκτήματα σε μια κεντρική μονάδα βιοαερίου που είναι εγκατεστημένη κεντρικά στην περιοχή συλλογής της κοπριάς. Αυτό εξυπηρετεί τη μείωση των δαπανών, του χρόνου και του εργατικού δυναμικού που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά της πρώτης ύλης. Σημαντικό είναι να σημειώσουμε ότι οι κεντρικές εγκαταστάσεις συγχώνευσης οργανώνονται ως συνεταιρισμοί όπου ο κάθε αγρότης είναι και μέτοχος. Κεντρικές εγκαταστάσεις βιοαερίου συναντάμε κυρίως στη Δανία. Εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων Η ΑΧ χρησιμοποιείται ευρέως για την επεξεργασία της πρωτεύουσας και δευτερεύουσας λάσπης που προκύπτει από την αερόβια επεξεργασία των δημοτικών υγρών αποβλήτων. Το σύστημα εφαρμόζεται σε πολλές χώρες, σε συνδυασμό με συστήματα επεξεργασίας δημοτικών υγρών αποβλήτων, όπου η διεργασία της ΑΧ χρησιμοποιείται για να σταθεροποιήσει και να μειώσει την τελική ποσότητα της λάσπης. Οι περισσότερες τεχνικές εταιρείες που παρέχουν σχήματα επεξεργασίας των λυμάτων έχουν επίσης την ικανότητα να παρέχουν και συστήματα ΑΧ. Στις ευρωπαϊκές χώρες ένα ποσοστό μεταξύ του 30 και 70% της λυματολάσπης υφίσταται επεξεργασία μέσω της ΑΧ, ανάλογα με την εθνική νομοθεσία και τις εκάστοτε προτεραιότητες. Εγκαταστάσεις επεξεργασίας δημοτικών (αστικών) στερεών αποβλήτων Στις περισσότερες χώρες τα δημοτικά στερεά απόβλητα συλλέγονται και αποτεφρώνονται χωρίς προηγουμένως να έχει διαχωριστεί το οργανικό τους μέρος με αποτέλεσμα να χάνεται ενέργεια που δεν παράγεται. Ωστόσο η χρήση του διαχωρισμένου στην πηγή οργανικού μέρους των αποβλήτων από νοικοκυριά για την παραγωγή βιοαερίου έχει μεγάλο δυναμικό και αρκετές εκατοντάδες εγκαταστάσεις ΑΧ, που επεξεργάζονται το οργανικό μέρος των ΔΣΑ, είναι σε λειτουργία σε όλο τον κόσμο Βιομηχανικές εγκαταστάσεις βιοαερίου Οι αναερόβιες διεργασίες χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία των βιομηχανικών αποβλήτων και των υγρών αποβλήτων. Η αναερόβια χώνευση των βιομηχανικών και υγρών αποβλήτων είναι σήμερα μια τυπική τεχνολογία επεξεργασίας διάφορων αποβλήτων βιομηχανικών υγρών από την επεξεργασία των τροφίμων, τις αγροτοβιομηχανίες, και τις φαρμακευτικές βιομηχανίες. Στην Ευρώπη είναι αρκετά διαδεδομένη αυτή η εφαρμογή της ΑΧ. Στις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν την ΑΧ για την επεξεργασία των απόβλητων υδάτων περιλαμβάνονται οι: βιομηχανία κατεργασίας τροφίμων: (π.χ. κονσερβοποίηση λαχανικών, παραγωγή γάλακτος και τυριών, σφαγεία), βιομηχανία επεξεργασίας πατάτας, βιομηχανίες ποτών(π.χ. ζυθοποιεία, μη αλκοολούχα ποτά, αποστακτήρια, καφές,χυμοί φρούτων. 2.2 ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Αρκετές χιλιάδες γεωργικές εγκαταστάσεις ΑΧ είναι σε λειτουργία στην Ευρώπη. Πολλές από αυτές είναι μεγάλης κλίμακας και με εφαρμογή υψηλής τεχνολογίας και ο αριθμός τους έχει αυξηθεί αρκετά τα τελευταία έτη. Πρωτοπόρες στον τομέα παραγωγής βιοαερίου είναι η Γερμανία, η Σουηδία, η Δανία κ.α.(βλέπε πίνακα 2 για περισσότερες λεπτομέρειες). Στη Γερμανία το 2007 λειτουργούσαν περισσότερες από 9

10 3700 εγκαταστάσεις βιοαερίου. Το 2010 σύμφωνα με στοιχεία του German Biogas Association ο αριθμός των εργοστασίων θα φτάσει τα Έχει συνολική παραγωγή 1650 MW και καλύπτει την ανάγκη 3.8 εκατομμυρίων νοικοκυριών. Η διαχρονική εξέλιξη του αριθμού των εργοστασίων στη Γερμανία φαίνεται στο παρακάτω γράφημα (Γράφημα 1). Όπως παρατηρούμε παρά την αρχική δειλή θα λέγαμε τάση για δημιουργία εργοστασίων τη δεκαετία του 90, τη δεκαετία του 00 έχουμε ικανοποιητικούς ρυθμούς αύξησης του αριθμού των εργοστασίων βιοαερίου. Γράφημα 1:Διαχρονική εξέλιξη των εργοστασίων βιοαερίου στη Γερμανία Πηγή :German Biogas Association Στη Σουηδία σύμφωνα με στοιχεία του Swedish Gas Center, το 2007 λειτουργούν 233 μονάδες, με συνολική παραγωγή βιοαερίου 1,3 TWh/y. Από τις ανωτέρω μονάδες 139 είναι βιολογικοί καθαρισμοί, 70 XYTA, 13 κεντρικές μονάδες συνδυασμένης χώνευσης, με συνολική παραγωγή βιοαερίου 0.56 TWh/y, 0.46 TWh/y και 0,16 TWh/y αντιστοίχως. Επίσης υπάρχουν 31 μονάδες αναβάθμισης βιοαερίου (δημόσιοι σταθμοί διανομής βιοαερίου, 18 σταθμοί διανομής βιοαερίου ειδικά για λεωφορεία (slow filling bus), και 5298 οχήματα που κινούνται με μεθάνιο, εκ των οποίων 4519 επιβατικά, 225 φορτηγά και 554 λεωφορεία. Το σύνολο των πωλήσεων αερίου στη Σουηδία ανέρχεται σε knm 3 εκ των οποίων το54% ( knm3) αφορά βιοαέριο και το υπόλοιπο αφορά το φυσικό αέριο. Φυσικά και άλλες χώρες όπως η Δανία και η Ισπανία πρωτοπορούν στον τομέα αυτό. 10

11 Countries Landfill gas Sewage sludge gas 1 Other biogases 2 Total Landfill gas Sewage sludge gas 1 Other biogases 2 Total Germany UK Italy Spain France The Netherlands Austria Denmark Belgium Czech Rep Poland Greece Finland Ireland Sweden Hungary Portugal Slovenia Luxemburg Slovakia Estonia Lithuania Cyprus EU Πίνακας 2: Παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2006 και 2007* 1 Δημοτικά και βιομηχανικά 2 Decentralised agricultural plants, municipal solid waste methanisation plants, centralised co digestion plants. *Εκτίμηση ** Οι τιμές είναι σε KTOE (Kilo tonne of Oil Equivalent) Πηγή:: EurObserv ER

12 Υπολογίζεται ότι υπάρχει σημαντικό δυναμικό για την αύξηση της πραγματικής παραγωγής βιοαερίου στην Ευρώπη, βάσει των διάφορων γεωργικών πρώτων υλών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Βιομάζας (AEBIOM) υπολογίζει ότι η Ευρωπαϊκή παραγωγή ενέργειας που βασίζεται στην βιομάζα μπορεί να αυξηθεί από τα 72 Mtoe που ήταν το 2004 σε 220 Mtoe το Το μεγαλύτερο δυναμικό για αύξηση εμφανίζει η βιομάζα που προέρχεται από τη γεωργία όπου το βιοαέριο παίζει σημαντικό ρόλο. Σύμφωνα με την AEBIOM, 20 έως 40 εκατομμύρια εκτάρια (Mha) εδάφους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς καμία επίδραση στον ευρωπαϊκό ανεφοδιασμό με τρόφιμα. Μετά από τη διεύρυνση της ΕΕ, οι νέες χώρες μέλη από την Ανατολική Ευρώπη (ανάμεσα τους και η Ελλάδα ) πρέπει και αυτές να χρησιμοποιήσουν και να ωφεληθούν από το δυναμικό τους σε βιοαέριο. Η εφαρμογή των τεχνολογιών ΑΧ σε αυτές τις χώρες θα συμβάλει στην επίλυση σημαντικών προβλημάτων περιβαλλοντικής ρύπανσης, ενώ θα ενισχύσει την βιώσιμη ανάπτυξη των αγροτικών κοινοτήτων και του γεωργικού τομέα γενικότερα. Για το λόγο αυτό κατά καιρούς τίθενται σε εφαρμογή τεράστια έργα προώθησης των πλεονεκτημάτων του βιοαερίου ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας.μερικά παραδείγματα είναι το PROBIOPOL (1/1/05-31/06/07) με στόχο της προώθησης του βιοαερίου για παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας από κεντρικές μονάδες βιοαερίου (centralized biogas plants) Επίσης το έργο BiG>East (9/09-2/10) προωθεί την παραγωγή και χρήση του βιοαερίου ως μία ασφαλή και αειφόρο ενεργειακή πηγή σε επιλεγμένες χώρες της Νοτίου και Ανατολικής Ευρώπη (ανάμεσά τους και η Ελλάδα). 2.3 ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Η παραγωγή και η χρήση του βιοαερίου από την ΑΧ παρέχουν πολλά περιβαλλοντικά και κοινωνικο-οικονομικά οφέλη για το σύνολο και για τους εμπλεκόμενους αγρότες. Τα σημαντικότερα από τα οφέλη είναι τα ακόλουθα Οφέλη για την κοινωνία Ανανεώσιμη πηγή ενέργειας Ως γνωστόν τα ορυκτά καύσιμα είναι μη ανανεώσιμοι πόροι και τα αποθέματά τους μειώνονται πολύ γρηγορότερα από ότι διαμορφώνονται νέα. Σύμφωνα μάλιστα με κάποιες μελέτες έχει επέλθει ήδη η <<πετρελαϊκή αιχμή>>. Με τον όρο πετρελαϊκή αιχμή εννοούμε είναι το χρονικό σημείο κατά το οποίο έχει επιτευχθεί ο μέγιστος ρυθμός παραγωγής αργού πετρελαίου μετά από το οποίο ο ρυθμός παραγωγής αρχίζει να φθίνει. Συμβολή στη μείωση των εκπομπών ΑΦΘ (Αέρια Φαινομένου Θερμοκηπίου) και της παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας Η χρήση καυσίμων όπως ο λιγνίτης το πετρέλαιο και άλλα μετατρέπει τον άνθρακα που είναι αποθηκευμένος στο φλοιό της Γης και τον απελευθερώνει ως διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ). Το διοξείδιο του άνθρακα είναι ένα από τα κύρια αέρια του φαινομένου του θερμοκηπίου η υπερβολική συγκέντρωση του οποίου προκαλεί την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας. Η καύση του βιοαερίου απελευθερώνει και αυτή CO 2 αλλά ο κύκλος του άνθρακα είναι κλειστός εξαιτίας του ότι ο άνθρακας στο βιοαέριο ελήφθη πρόσφατα από τη φωτοσυνθετική 12

13 δραστηριότητα των φυτών. Επίσης μειώνει τις εκπομπές μεθανίου(ch 4 ) και του νιτρώδους οξειδίου(n 2 O) από την αποθήκευση και τη χρήση των ζωικών περιττωμάτων ως λίπασμα. Μειωμένη εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα Τα περισσότερα ορυκτά καύσιμα περιορίζονται σε πολύ λίγες γεωγραφικές περιοχές του πλανήτη πράγμα το οποίο καθιστά τις υπόλοιπες χώρες εξαρτώμενες. Το βιοαέριο δημιουργεί μια ασφάλεια στις χώρες όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό. Σύμφωνα με μελέτες του ΚΑΠΕ έχει αναφερθεί ότι μια μέτρια μονάδα βιοαερίου με εισροή βιομάζας τόνους ανά ημέρα, μπορεί να παράγει κυβ. μέτρα βιοαέριο την ημέρα. Αυτό αντιστοιχεί σε εγκατεστημένη ισχύ 3 MW και παραγωγή θερμικής ενέργειας MWth το χρόνο και από την επεξεργασία της λάσπης προκύπτουν 100 τόνοι εδαφοβελτιωτικών. Τα κέρδη μόνο από την πώληση του ρεύματος στη ΔΕΗ το έτος υπολογίζεται σε 96,750 ευρώ. Συμβολή στους στόχους της ΕΕ για την ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει στόχους σχετικά με την αειφόρο ανάπτυξη την διαχείριση αποβλήτων στόχους στους οποίους συμβάλλει η παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο. Πιο συγκεκριμένα έχουν τεθεί στόχοι μείωσης των εκπομπών των ΑΦΘ της ΕΕ κατά 20% μέχρι το Μείωση των αποβλήτων Το κυριότερο ίσως πλεονέκτημα της παραγωγής βιοαερίου είναι η δυνατότητα μετασχηματισμού των αποβλήτων ουσιαστικά σε ενέργεια. Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας Η παραγωγή βιοαερίου από την ΑΧ απαιτεί εργατικό δυναμικό για την παραγωγή συλλογή και μεταφορά της πρώτης ύλης, την κατασκευή του τεχνικού εξοπλισμού, την παραγωγή λειτουργία και συντήρηση των μονάδων παραγωγής βιοαερίου. Σύμφωνα με μελέτες του ΚΑΠΕ για κάθε 1MW εγκατεστημένης ισχύος δημιουργούνται κατά προσέγγιση 2-3 θέσεις εργασίας. Ευέλικτη και αποδοτική τελική χρήση του βιοαερίου Το βιοαέριο είναι κατάλληλο για αρκετές χρήσεις όπως ο φωτισμός, το μαγείρεμα κ.α. Χαμηλές ανάγκες σε νερό Η ΑΧ χώνευση είναι μια διαδικασία που έχει χαμηλές σχετικά ανάγκες σε νερό γεγονός το οποίο είναι πολύ θετικό υπό τον κίνδυνο λειψυδρίας. Οφέλη για τους αγρότες Εναλλακτικό εισόδημα για τους εμπλεκόμενους αγρότες Η επένδυση σε τεχνολογίες βιοαερίου είναι αρκετά ελκυστική και προσοδοφόρα. Προσφέρει εναλλακτικό εισόδημα στους αγρότες. Χρήση του κομπόστ ως λιπάσματος Η χωνευμένη πρώτη ύλη βιομάζας που ονομάζεται και κομπόστ είναι ένα πολύτιμο λίπασμα εδάφους πλούσιο σε άζωτο,φώσφορο, κάλιο, και άλλα θρεπτικά συστατικά απαραίτητα για τις καλλιέργειες. Η αποτελεσματικότητα του κομπόστ εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την χρήση του υποστρώματος. Αξίζει να σημειώσουμε πως η 13

14 πώληση του κομπόστ αποτελεί την δεύτερη κυριότερη πηγή εσόδων για τους αγρότες μετά την παραγωγή και πώληση ηλεκτρικής ενέργειας. Ευελιξία χρήσης διαφορετικών πρώτων υλών Όπως ήδη έχουμε αναφέρει υπάρχει ένα ευρύ φάσμα φτηνών πρώτων υλών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί όπως περιττώματα ζώων, υπολείμματα καλλιεργειών, οργανικά απόβλητα κ.α. Μειωμένες οσμές και μύγες Η ΑΧ σε σύγκριση με την απλή ταφή, μειώνει τις διάφορες οσμές που προκαλούνται από την κοπριά και άλλα απόβλητα έως και 80%. 2.4 Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Η χημική σύνθεση του βιοαερίου περιγράφεται στον πίνακα 1. Οι τιμές που περιλαμβάνονται στον παρακάτω πίνακα αποτελούν μέσες τιμές που προέρχονται από τις περισσότερες βιβλιογραφικές παραπομπές. Το βιοαέριο αποτελείται κυρίως από μεθάνιο (CH4) 50-75% και διοξείδιο του άνθρακα (CO2) 25-45%. Επίσης περιέχει κάποιες ποσότητες άλλων αερίων, όπως άζωτο, υδρογόνο, αμμωνία και υδρόθειο, η δε θερμογόνος δύναμή (το μέγιστο ποσό ενέργειας που είναι διαθέσιμο από την καύση μιας ουσίας) του κυμαίνεται από 20 έως 25 MJ/m3 2. Το βιοαέριο μπορεί να τροφοδοτήσει μηχανές εσωτερικής καύσης, (ΜΕΚ), καυστήρες αερίου ή αεριοστρόβιλους για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας Συστατικό Χημικός τύπος Περιεκτικότητα (Vol.-%) Μεθάνιο CH Διοξείδιο του άνθρακα CO Υδρατμοί H 2 O 2 (20 C) -7 (40 C) Οξυγόνο O 2 <2 Άζωτο N 2 <2 Αμμωνία NH 3 <1 Υδρογόνο H 2 <1 Υδρόθειο H 2 S <1 Πίνακας 3: Σύνθεση του βιοαερίου 2 ΚΑΠΕ 14

15 2.5 ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Πέραν από τη χρήση του βιοαερίου για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος και για παραγωγή θερμότητας έχει και κάποιες άλλες χρήσεις οι οποίες περιγράφονται συνοπτικά παρακάτω. Ακατέργαστο βιοαέριο Καθαρισμός Βιοαέριο Αναβάθμιση Παραγωγή υδρογόνου Λέβητας Τουρμπίνα γεννήτρια Ισοδύναμο φυσικό αέριο Συμπαραγωγή Συμπίεση Έγχυση στο δίκτυο φυσικού αερίου Hλεκτρισμός Καύσιμο αυτοκινήτου Σχεδιάγραμμα 1:Χρήσεις του βιοαερίου ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Μια από τις χρήσεις του βιοαερίου είναι ως καύσιμο οχημάτων. Το βιοαέριο χρησιμοποιείται ήδη ως καύσιμο οχημάτων σε χώρες όπως η Σουηδία η Γερμανία και η Ελβετία. Στη Σουηδία για παράδειγμα 20 μονάδες αναβάθμισης βιοαερίου τροφοδοτούν 35 δημόσιους σταθμούς διανομής (Εικόνα 3), οι οποίοι με τη σειρά τους εφοδιάζουν οχήματα (κυρίως λεωφορεία). Το κόστος παραγωγής του βιοαερίου στη Σουηδία είναι ,50 ευρώ / m 3 και η τιμή αγοράς του αναβαθμισμένου αερίου είναι 0,50-0,80 ευρώ / m 3, ενώ η τιμή της βενζίνης στη Σουηδία είναι 1,1 το λίτρο. 3 Στις χώρες αυτές παρατηρείται μια έντονη τάση αντικατάστασης των οχημάτων παλαιάς τεχνολογίας με οχήματα που κινούνται με βιοαέριο. Το βιομεθάνιο (αναβαθμισμένο βιοαέριο) χρησιμοποιείται ως καύσιμο με τον ίδιο τρόπο που χρησιμοποιείται το φυσικό αέριο. Τα οχήματα πρέπει να υποστούν μια μικρή μετατροπή κατά την οποία τοποθετείται στο χώρο των αποσκευών μια δεξαμενή συμπιεσμένου αερίου και ένα σύστημα ανεφοδιασμού αερίου.(εικόνα 2) 3 Swedish Gas Association 15

16 Τα οχήματα βιομεθανίου έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των οχημάτων που εξοπλίζονται με μηχανές βενζίνης ή ντίζελ. Τα οχήματα που κινούνται με βιοαέριο στη Σουηδία, έχουν δυνατότητα ελεύθερης στάθμευσης σε πολλές πόλεις, απαλλάσσονται των τελών κυκλοφορίας και των διοδίων στην πόλη της Στοκχόλμης, ακόμη έχουν ετήσια φοροαπαλλαγή 450 αν είναι επαγγελματικά οχήματα, ενώ τα ταξί κινούνται σε ειδικές λωρίδες. Επίσης μείωση έως 40% φόρου σε εταιρείες που χρησιμοποιούν οχήματα που κινούνται με βιοαέριο. Τέλος δεν υπάρχει φορολογία στο βιοαέριο παρά μόνο ΦΠΑ.Οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι σημαντικά μικρότερες και ποικίλουν, ανάλογα με το υπόστρωμα πρώτης ύλης και τον τρόπο με τον οποίο παράγεται η ηλεκτρική ενέργεια (από συμβατικές ή ανανεώσιμες πηγές), που χρησιμοποιείται για την αναβάθμιση και την συμπίεση του αερίου. Μειώνονται επίσης αρκετά οι εκπομπές των σωματιδίων και αιθάλης, ακόμη και σε σύγκριση με τις πολύ σύγχρονες μηχανές ντίζελ, που εξοπλίζονται με φίλτρα σωματιδίων. Σχεδιάγραμμα 2:Διαχρονική εξέλιξη χρήσης βιομεθανίου ως καυσίμου μεταφορών στη Σουηδία Πηγή : Swedish Gas Association, 2007 Εικόνα 3:Σταθμόςδιανομής βιοαερίου στη Σουηδία Πηγή: Basic data on biogas-sweden

17 Εικόνα 4:Όχημα κινούμενο με βιοαέριο Πηγή ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΩΣ ΛΙΠΑΣΜΑ Ένα από τα τελικά προϊόντα του βιοαερίου όπως αναφέρθηκε και στην εισαγωγή είναι το κομπόστ.το κομπόστ προέρχεται από το χωνευμένο υπόστρωμα που χρησιμοποιείται στην ΑΧ και μετά από κατάλληλη διεργασία γίνεται ένα λίπασμα πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες. Η αποτελεσματικότητα του κομπόστ εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την προηγούμενη χρήση του υποστρώματος. ΒΙΟΜΕΘΑΝΙΟ ΓΙΑ ΕΓΧΥΣΗ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ Το αναβαθμισμένο βιοαέριο (βιομεθάνιο) μπορεί να εγχυθεί και να διανεμηθεί μέσω του δικτύου του φυσικού αερίου. Προκειμένου να συμβεί αυτό το βιοαέριο υφίσταται μια διαδικασία αναβάθμισης, όπου όλοι οι μολυσματικοί παράγοντες καθώς και το διοξείδιο του άνθρακα αφαιρούνται και ενισχύεται το περιεχόμενό του σε μεθάνιο από το συνηθισμένο 50-75% σε περισσότερο από 95%. Υπάρχουν διάφορα πλεονεκτήματα χρήσης του δικτύου αερίου για τη διανομή του βιομεθανίου. Ένα σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι το δίκτυο συνδέει την περιοχή παραγωγής του βιομεθανίου, η οποία συνήθως είναι σε αγροτικές περιοχές, με τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές. Αυτό επιτρέπει στο αέριο να φθάσει στους νέους πελάτες. Είναι επίσης δυνατό να αυξηθεί η παραγωγή του βιοαερίου σε μια απομακρυσμένη περιοχή, χωρίς ανησυχίες για τη χρήση της περίσσειας θερμότητας. 3.ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 3.1 ΒΙΟΑΕΡΙΟ: ΠΑΡΟΝ, ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 17

18 Κατά το παρελθόν και κυρίως από τη δεκαετία του 80 και μετά όπως φαίνεται και από το νόμο 1559/1985 (βλ νομοθετικό πλαίσιο) έγιναν πολλές προσπάθειες να αξιοποιηθεί ενεργειακά το βιοαέριο παραγόμενο από επεξεργασία ζωικών αποβλήτων και οργανικών αποβλήτων γεωργικών βιομηχανιών - κυρίως αποβλήτων ελαιουργείων. Όμως τα περισσότερα από αυτά τα έργα ήταν αποτέλεσμα ενθουσιασμού και υπερεκτίμησης των δυνατοτήτων και οδηγήθηκαν σε αχρηστία. Κύριες αιτίες για αυτό ήταν η έλλειψη πληροφόρησης, κατάλληλης υποδομής, κρατικού ενδιαφέροντος και οικονομικών κινήτρων. Σήμερα ωστόσο η εξέλιξη: α)του θεσμικού πλαισίου και η εναρμόνιση του με την κοινοτική νομοθεσία, ιδιαίτερα με τον κανονισμό (ΕΚ) 1774/2002(Άρθρο 15), για την έγκριση μονάδων παραγωγής βιοαερίου και μονάδων λιπασματοποίησης β) των οικονομικών εργαλείων, με το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του ΚΠΣ "Ανταγωνιστικότητα", τη χρηματοδότηση της ΕΕ για προγράμματα ΑΠΕ, όπως«ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη» ( ), Big>East ( ) το Έβδομο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την έρευνα ( ), το σύστημα τιμολόγησης για την ηλεκτροπαραγωγή ΑΠΕ σύμφωνα με τον Ν.3468/2006(βλ νομοθετικό πλαίσιο παρακάτω) γ) των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, όπως η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης για το περιβάλλον και η απελευθέρωση της ενεργειακής αγοράς, έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα. Αναλυτικότερα θα παρουσιάσουμε παρακάτω τα εμπόδια και τις προοπτικές του βιοαερίου στην Ελλάδα 3.2. ΕΜΠΟΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παρά το γεγονός ότι οι τεχνολογίες βιοαερίου στην Ευρώπη είναι αρκετά διαδεδομένες στην Ελλάδα δεν έχουμε την αναμενόμενη ανάπτυξη. Στο κομμάτι αυτό θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε τα εμπόδια που υπάρχουν στην προσπάθεια ανάληψης επενδύσεων που αφορούν εγκαταστάσεις βιοαερίου. Τα εμπόδια ομαδοποιήθηκαν και παρουσιάζονται στις ακόλουθες τρεις γενικές κατηγορίες: Εμπόδια που σχετίζονται με την αγορά Χρηματοοικονομικά εμπόδια ΕΜΠΟΔΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Ενημέρωση σχετικά με την χρήση και τις τεχνολογίες βιοαερίου Στις μέρες μας η εκμετάλλευση του βιοαερίου αποτελεί μια γνωστή τεχνολογία στις περιπτώσεις των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) και των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ). Παρ όλα αυτά, υπάρχει ακόμη έλλειψη γνώσης και πληροφόρησης όχι μόνο των αγροτών αλλά και των βιομηχανιών και του ευρύτερου κοινού γενικότερα σχετικά με τις δυνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων, της τελικής τους χρήσης (πχ. παραγωγή ηλεκτρισμού, κάλυψη θερμικών αναγκών, έγχυση στο δίκτυο του φυσικού αερίου, χρήση ως καύσιμο στις μεταφορές) και των πλεονεκτημάτων τους. Η κύρια αγορά βιοαερίου στην Ελλάδα αφορά στην ηλεκτροπαραγωγή (από ΧΥΤΑ και Βιολογικούς Καθαρισμούς) ενώ η κάλυψη θερμικών αναγκών είναι σχεδόν ανύπαρκτη (εσωτερική χρήση στις μονάδες ΑΧ). Σήμερα υπάρχει μία αρκετά ώριμη ενεργειακή αγορά στην Ελλάδα σχετικά με το βιοαέριο. Παρ όλα αυτά χρειάζεται η περαιτέρω ενδυνάμωση της εγχώριας ενεργειακής βιομηχανίας (το γεγονός αυτό θα προωθήσει την ανάπτυξη έργων βιοαερίου και θα οδηγήσει στην μείωση του κόστους επένδυσης). 18

19 Διαχείριση και διαθεσιμότητα αποβλήτων Στις περισσότερες των περιπτώσεων η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι Περιφερειακοί- Εθνικοί Φορείς είναι υπεύθυνοι για την συλλογή, επεξεργασία και τελική διάθεση των αποβλήτων στην Ελλάδα των οποίων η διαθεσιμότητα είναι σταθερή. Σε αντίθεση τα γεωργο-κτηνοτροφικά απόβλητα δεν έχουν σταθερή διαθεσιμότητα ενώ είναι διάσπαρτα. Παράμετροι όπως η σταθερή διαθεσιμότητα των αποβλήτων και η σύνθεσή τους είναι σημαντικοί για την βιολογική διαδικασία και την παραγωγή βιοαερίου. Σε περιοχές όπως η Ελλάδα η εποχιακή παραγωγή αποβλήτων (πχ. απόβλητα χυμοποιείων, ελαιοτριβείων κλπ.) αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την επιτυχή υλοποίηση ενός έργου βιοαερίου. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει να εξασφαλίζονται μακροχρόνια συμβόλαια μεταξύ των διαχειριστών της μονάδας βιοαερίου και των παρόχων της πρώτης ύλης και η χρήση διαφορετικών αποβλήτων (πχ. αγροτοβιομηχανικά απόβλητα με ζωικά απόβλητα) είναι επιβεβλημένη (συγχώνευση). Απελευθέρωση αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας Στην Ελλάδα όπως και στις περισσότερες χώρες μέλη του ΟΟΣΑ ο ενεργειακός τομέας είναι ο μοχλός ανάπτυξης της οικονομίας. Τα τελευταία χρόνια, η χώρα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα της αγοράς φυσικού αερίου και ενέργειας με το φυσικό αέριο να αυξάνει την συμμετοχή του στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας. Παρ όλα αυτά σημαντικές προκλήσεις παραμένουν για το μέλλον. Απομένει το Υπουργείο Ανάπτυξης να ανταποκριθεί σ αυτές τις προκλήσεις μέσα από την επικείμενη ψήφιση του νέου αναπτυξιακού νόμου. Εμπόδια τελικών χρηστών Αγορά θερμότητας, τελικοί χρήστες και υποδομές. H αγορά θερμότητας στην Ελλάδα είναι περιορισμένη. Η θερμότητα που παράγεται καλύπτει κυρίως θερμικές ανάγκες σπιτιών και βιομηχανιών (όταν υπάρχουν τέτοιες ανάγκες), ενώ δεν έχει καθοριστεί τιμή για αυτή με βάση το Νόμο 3468/06. Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου το 50% της ενέργειας που παράγεται από την καύση βιοαερίου είναι σε μορφή θερμότητας. Παραγωγή Βιομεθανίου. Ο καθαρισμός και η έγχυση βιοαερίου στο δίκτυο του φυσικού αερίου είναι ακόμη κάτι νέο (θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω) παρ όλο που σύμφωνα με το Νόμο 3428/ «Απελευθέρωση Αγοράς Φυσικού Αερίου» (ΦΕΚ 313/Α/2005), άρθρο 39, η χρήση Συστημάτων Φυσικού Αερίου επιτρέπεται και για τη διακίνηση βιοαερίου. Παραγωγή καυσίμων οχημάτων. Μέχρι σήμερα υπάρχει περιορισμένη τεχνογνωσία και υποδομή στο θέμα αυτό (σήμερα κινούνται με φυσικό αέριο περίπου 400 λεωφορεία στην Αθήνα). Η χρήση του βιοαερίου ως καύσιμο κίνησης οχημάτων απαιτεί την αμέριστη προώθηση από την πλευρά των εταιρειών (πχ. κατασκευή σταθμών ανεφοδιασμού) και την υποστήριξη του κράτους (πχ. αποφορολόγηση καυσίμων, μείωση φόρων στους κατόχους αυτοκινήτων κλπ.) ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΜΠΟΔΙΑ Η χρηματοδότηση επενδύσεων ΑΠΕ παραμένει ένα σημαντικό και κρίσιμο ζήτημα. Σήμερα, όλο και περισσότεροι εν δυνάμει επενδυτές ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη «πράσινων επενδύσεων». Η εξασφάλιση χρηματοδότησης και η ανάπτυξη επαρκούς χρηματοδοτικού πλαισίου είναι δύο μόνο από τους πολλούς παράγοντες που σχετίζονται με την υλοποίηση έργων βιοαερίου. Υπάρχουν δύο βασικά εργαλεία δημόσιας χρηματοδότησης έργων ΑΠΕ: 19

20 Πρώτον ο Αναπτυξιακός Νόμος 3229/2004 όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 37 του Νόμου 3522/2006 (ΦΕΚ 276/Α/2006). Ο Νόμος καλύπτει όλες τις ιδιωτικές επενδύσεις που υλοποιούνται στην Ελλάδα (αφορά όλους τους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας). Περιοχές που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα προβλήματα όπως χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα ή υψηλούς ρυθμούς ανεργίας πριμοδοτούνται με υψηλότερα ποσοστά επιχορήγησης σε σχέση με άλλες. Για τον λόγο αυτό ο Νόμος έχει περιφερειακό χαρακτήρα (η χώρα χωρίζεται σε τρεις ζώνες). Οι επενδύσεις ΑΠΕ (παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας) υπόκεινται σε ειδικό καθεστώς.προτάσεις για χρηματοδότηση μπορούν να υποβληθούν στον Αναπτυξιακό Νόμο οποτεδήποτε ενώ δεν υπάρχει όριο στον αριθμό των προτάσεων που χρηματοδοτούνται. Δεύτερον το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» (ΕΠΑΝ), ένα από τα έντεκα (11) εθνικά και δεκατρία (13) περιφερειακά προγράμματα, στα οποία το Γ Κοικοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ) για την Ελλάδα χωρίζεται (το ΕΠΑΝ ΙΙ συνεχίζει την χρηματοδότηση έργων για την περίοδο ). Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» (Ε.Π.ΑΝ.) 2, αντλεί πόρους από το Γ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης παρέχει δημόσια ενίσχυση για τις Α.Π.Ε. και την εξοικονόμηση ενέργειας, υποκατάσταση συμβατικών καυσίμων και άλλες σχετικές με την ενέργεια δράσεις, ύψους 1,644 δις Ευρώ. Το ποσοστό δημόσιας ενίσχυσης ξεκινά από το 30% του επιλέξιμου κόστους και φτάνει κατά περίπτωση έως το 60% (σε συγκεκριμένες περιπτώσεις). Η χρηματοδότηση των έργων προέκυπτε κατόπιν κύκλων δημόσιας προκήρυξης για την υποβολή προτάσεων και αξιολόγησής τους (ανά κύκλο). 3.3 ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Ο τομέας της ενέργειας στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια σημαντικές αλλαγές λόγω των Ευρωπαϊκών και Εθνικών πολιτικών σε ότι αφορά στην ενέργεια και το περιβάλλον (πχ. πλήρης απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, προστασία του περιβάλλοντος). Σαν αποτέλεσμα η επίδραση και τα αποτελέσματα των πολιτικών αυτών δεν είναι ακόμη ορατά και ειδικότερα σε μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα (πχ. τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, ενεργειακό μίγμα). Ο λιγνίτης, αποτελεί ακόμα την κύρια εγχώρια ενεργειακή πηγή της χώρας διαφαίνεται ότι θα συνεχίζει να παίζει κυρίαρχο ρόλο στο ενεργειακό μίγμα της Ελλάδας και για τα επόμενα χρόνια, αλλά η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ παραμένει επιτακτική. Η προώθηση των ΑΠΕ στην Ελλάδα βασίζεται όχι μόνο στο σημαντικό της δυναμικό αλλά και στις προτεραιότητες της πολιτείας για ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ και μείωση των αερίων του θερμοκηπίου. Αν και ακόμη και σήμερα ο κρατικός παρεμβατισμός στα θέματα της οικονομίας είναι σημαντικός η πολιτική για το μέλλον είναι η μείωση του ρόλου του κράτους και η ανάπτυξη υποστηρικτικών μηχανισμών από την ίδια την αγορά. Η υλοποίηση έργων βιοαερίου απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό, αφού ληφθούν υπόψη τεχνολογικοί, κοινωνικοί (ενημέρωση εμπλεκομένων), περιβαλλοντικοί και οικονομικοί παράγοντες. Μερικές φορές είναι δύσκολο να αναπτυχθούν πολλά έργα λόγω της ιδιομορφίας των περιοχών και της διαθεσιμότητας της πρώτης ύλης. Στις περισσότερες όμως των περιπτώσεων τα μη τεχνολογικά εμπόδια αναφέρονται ως τα πιο σημαντικά για την υλοποίηση ενός έργου. Αν και η κοινωνική πίεση, οι οικονομικές συνθήκες και η νομοθεσία έχουν βελτιώσει το πλαίσιο για την παραγωγή βιοαερίου, υπάρχουν ακόμη εμπόδια που πρέπει να 20

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη

Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Οργανικά απόβλητα στην Κρήτη Τα κύρια οργανικά απόβλητα που παράγονται στην ευρύτερη περιοχή της Κρήτης είναι: Απόβλητα από τη λειτουργία σφαγείων Απόβλητα από τη λειτουργία ελαιουργείων Απόβλητα από τη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου

Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Τεχνολογίες Παραγωγής και Αξιοποίησης του Βιοαερίου Λευτέρης Γιακουμέλος (Φυσικός) Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) Τμήμα Εκπαίδευσης 1 Περιεχόμενα Τεχνολογίες αξιοποίησης του

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ζαφείρης M.Sc.

Χρήστος Ζαφείρης M.Sc. Χρήστος Ζαφείρης M.Sc. Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας 19 ο χλμ. Λεωφ. Μαραθώνα, 190 09 Πικέρμι Τηλ: 210 6603261, e-mail: czafir@cres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες για την παραγωγή ενέργειας Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο»

WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» WP 3: «Διοικητικά εργαλεία και ενισχύσεις σε τοπικό επίπεδο» 1. Εθνικό πλαίσιο επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Σκοπός του νέου νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (νόμος 3468/2006 ΑΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) Ενότητα 6: Βιομάζα Σπύρος Τσιώλης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη

Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ανάπτυξη Έργων Βιοαερίου στην Κρήτη Ομιλητής: Αντώνης Πουντουράκης, MSc Μηχανικός Περιβάλλοντος Εμπορικός Διευθυντής Plasis Τεχνική - Ενεργειακή Χανιά Νοέμβριος 2015 Plasis Τεχνική-Ενεργειακή Δραστηριοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες και Προοπτικές Ανάπτυξης. - Οφέλη του Βιοαερίου για την κοινωνία - Οφέλη του Βιοαερίου για τους γεωργούς. - Το δυναμικό του Βιοαερίου στη χώρα μας.

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης

Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου. Χρήστος Ζαφείρης Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου Χρήστος Ζαφείρης 20.10.2009 Παραγωγή βιοαερίου Βιοαέριο στη Ευρώπη Περιεχόμενα Χρήσεις και Προοπτικές Βιοαέριο στην Ελλάδα Χρηματοδότηση Πλεονεκτήματα Εμπόδια Συμπεράσματα

Διαβάστε περισσότερα

Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα

Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα Έργο: BiG>East (EIE/07/214) Πακέτο Εργασίας 3.3 Χάρτης πορείας (Roadmap) για την υλοποίηση σε ευρεία κλίμακα έργων βιοαερίου στην Ελλάδα Παραδοτέο 3.3 Σιούλας Κωνσταντίνος, MSc Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό

02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Κεφάλαιο 02-04 σελ. 1 02-04-00: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Δυναμικό Όπως επισημάνθηκε στο κεφάλαιο 01-04, η πρώτη ύλη για τα «ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας είναι μη επικίνδυνα απόβλητα, κυρίως παραγόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας

Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις. Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας 1 ο στρατηγικόσυνέδριογιατονκλάδοτηςενέργειας, «ΕΠΕΝ ΥΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» Η ελληνική αγορά Βιομάζας: Τάσεις και εξελίξεις Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2011 Αντώνης Γερασίµου Πρόεδρος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ: ΔΗΜΑΣ ΝΙΚΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα της εργασίας είναι Η αξιοποίηση βιομάζας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Κατανάλωση Ενέργειας

Παγκόσμια Κατανάλωση Ενέργειας ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ήλιος Κίνηση και ελκτικό δυναμικό του ήλιου, της σελήνης και της γης Γεωθερμική ενέργεια εκλύεται από ψύξη του πυρήνα, χημικές αντιδράσεις και ραδιενεργό υποβάθμιση στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων»

«Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος «Ενεργειακή αξιοποίηση παραπροϊόντων αγροτοβιομηχανικών δραστηριοτήτων» Επικ. Καθ. Μιχάλης Κορνάρος

Διαβάστε περισσότερα

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων

CARBONTOUR. Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα CARBONTOUR ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 2.1: Προσδιορισμός και αξιολόγηση των πηγών εκπομπών ισοδύναμου CO 2 των τουριστικών καταλυμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ENERGYRES 2009 FORUM ΑΠΕ/ΕΞΕ Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2009 ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΣΣΗΘ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & Δ.Σ. ΙΤΑ α.ε. Τί είναι η Συμπαραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

ΒΙΟΑΕΡΙΟ. Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος? Karl Str. 1/1 7373 Esslingen Germany Phone: +49 (711) 932583 Fax: +49 (3222) 11447 info@ingrees.com www.ingrees.com ΒΙΟΑΕΡΙΟ Αναξιοποίητος Ενεργειακός Αγροτικός Πλούτος στην Ελλάδα Η Ενέργεια του Μέλλοντος?

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι, Ομιλία της Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Τίνας Μπιρμπίλη, στο 14 ο Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης Την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2009 Κυρίες

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας

Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ειδικά κεφάλαια παραγωγής ενέργειας Ενότητα 4(γ): Ενεργειακή αξιοποίηση βιοαερίου Αν. Καθηγητής Γεώργιος Μαρνέλλος (Γραφείο 208) Τηλ.: 24610 56690, e-mail: gmarnellos@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών

Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών Δυναμικό παραγωγής βιοαερίου από απόβλητα αγροτοβιομηχανιών Χρήστος Ζαφείρης Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου Τμήμα Βιομάζας Ημερίδα βιομάζας, ΕΜΠ-Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΜEC Expo-center ΠΑΙΑΝΙΑ 07.10.2012

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Τα υγρά απόβλητα μονάδων επεξεργασίας τυροκομικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξημένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS

Εναλλακτικών & Ανανεώσιμων Καυσίμων FUELS ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΖΩΙΚΩΝ ΥΠΟΠΡΟΙOΝΤΩΝ - ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΕ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ Λέκτορας,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 24% ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ 25% ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 6% ΛΙΓΝΙΤΗΣ 45%

ΣΥΝΟΛΟ ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 24% ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ 25% ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ 6% ΛΙΓΝΙΤΗΣ 45% Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα Εισαγωγική γ εισήγηση η της Μόνιμης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΜΙΓΜΑ ΣΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ Ορυκτά καύσιμα που μετέχουν σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Project Τμήμα Α 3 Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Project Τμήμα Α 3 Ενότητες εργασίας Η εργασία αναφέρετε στις ΑΠΕ και μη ανανεώσιμες πήγες ενέργειας. Στην 1ενότητα θα μιλήσουμε αναλυτικά τόσο για τις ΑΠΕ όσο και για τις μη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΓΙΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΤΙΡΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΙΟΥ ΑΝΝΑ ΧΑΝΙΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας

Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας Οι Πράσινες Δημόσιες Συμβάσεις (GPP/ΠΔΣ) αποτελούν προαιρετικό μέσο. Το παρόν έγγραφο παρέχει τα κριτήρια της ΕΕ για τις ΠΔΣ, τα οποία έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακό περιβάλλον

ενεργειακό περιβάλλον Προστατεύει το ενεργειακό περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ δημιουργεί ένα βιώσιμο Ενεργειακό Περιβάλλον βελτιώνει την

Διαβάστε περισσότερα

Βιομεθανίου για αξιοποίηση του στις μεταφορές

Βιομεθανίου για αξιοποίηση του στις μεταφορές Παραγωγή Βιοαερίου-Βιομεθανίου Βιομεθανίου για αξιοποίηση του στις μεταφορές Χρήστος Ζαφείρης M.Sc. Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου Ημερίδα Εναλλακτικά Καύσιμα για Πράσινες Μεταφορές-ALTER-MOTIVE, EXPO-ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες

04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Κεφάλαιο 04-04 σελ. 1 04-04: «Ιδιαίτερα» κλάσματα βιομάζας Ιδιότητες και διεργασίες Εισαγωγή Γενικά, υπάρχουν πέντε διαφορετικές διεργασίες που μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς για να παραχθεί χρήσιμη ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN

Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Το Ευρωπαϊκό Έργο BiogasIN Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος, MSc Yπεύθυνος έργου BiogasIN για το ΚΑΠΕ Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών Δ/νση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Αριθμός Συμβολαίου IEE/09/848

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η

2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η 2. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ Η παγκόσμια παραγωγή (= κατανάλωση + απώλειες) εκτιμάται σήμερα σε περίπου 10 Gtoe/a (10.000 Mtoe/a, 120.000.000 GWh/a ή 420 EJ/a), αν και οι εκτιμήσεις αποκλίνουν: 10.312

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα,

ΕΠΑνΕΚ ΤΟΣ Περιβάλλον. Τομεακό Σχέδιο. Αθήνα, ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Περιβάλλον Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 27.3.2014 1. Προτεινόμενη στρατηγική ανάπτυξης του τομέα Η στρατηγική ανάπτυξης του τομέα εκτείνεται σε δραστηριότητες που έχουν μεγάλες προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης

Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΑΠΕ) Σειρά Πληροφοριακού και Εκπαιδευτικού Υλικού Δείκτες Ενεργειακής Έντασης ΠΑΤΡΑ, 2016 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΥΜΠΡΑΞΗ ΗΛΙΟΣ ΗΛΙΟΣ - Τοπικό σχέδιο για την απασχόληση ανέργων στην κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ζαφείρης M.Sc.

Χρήστος Ζαφείρης M.Sc. Χρήστος Ζαφείρης M.Sc. Υπεύθυνος Δέσμης Έργων Βιοαερίου Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας 19 ο χλμ. Λεωφ. Μαραθώνα, 190 09 Πικέρμι Τηλ: 210 6603261, e-mail: czafir@cres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης,

Εγκαταστάσεις Κλιματισμού. Α. Ευθυμιάδης, ΙΕΝΕ : Ετήσιο 13ο Εθνικό Συνέδριο - «Ενέργεια & Ανάπτυξη 08» (12-13/11-Ίδρυμα Ευγενίδου) Ενεργειακές Επιθεωρήσεις σε Λεβητοστάσια και Εγκαταστάσεις Κλιματισμού Α. Ευθυμιάδης, ρ. Μηχανικός, ιπλ. Μηχ/γος-Ηλ/γος

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας

Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας Μικρές Μονάδες Αεριοποίησης σε Επίπεδο Παραγωγού και Κοινότητας από το Σπύρο ΚΥΡΙΤΣΗ Προσκεκλημένο Ομιλητή Ημερίδα «Αεριοποίησης Βιομάζας για την Αποκεντρωμένη Συμπαραγωγή Θερμότητας και Ηλεκτρισμού» Αμύνταιο

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού

Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού Η συµβολή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας στην επίτευξη Ενεργειακού Πολιτισµού ρ. Ηλίας Κούτσικος, Φυσικός - Γεωφυσικός Πάρεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ιδάσκων Πανεπιστηµίου Αθηνών Ε ι σ α γ ω γ ή...

Διαβάστε περισσότερα

«Η Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα: κατάσταση, προβλήµατα & προοπτικές»

«Η Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα: κατάσταση, προβλήµατα & προοπτικές» «Η Συµπαραγωγή Ηλεκτρισµού & Θερµότητας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα: κατάσταση, προβλήµατα & προοπτικές» C. Theofylaktos Μηχανολόγος Μηχανικός Ελληνικού Συνδέσµου Συµπαραγωγής Ηλεκτρισµού και Θερµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ενεργειακή επανάσταση ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

ενεργειακή επανάσταση ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ενεργειακή επανάσταση 3 ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Ενεργειακή Επανάσταση Τεχνική έκθεση που δείχνει τον τρόπο με τον οποίον εξασφαλίζεται ενεργειακή επάρκεια παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

Βιομάζα - Δυνατότητες

Βιομάζα - Δυνατότητες Νίκος Πλουμής Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc Προϊστάμενος Τμήματος Θερμοηλεκτρικών Έργων Βιομάζα - Δυνατότητες Οι δυνατότητες ανάπτυξης της βιομάζας στην Ελληνική αγορά σήμερα είναι πολύ σημαντικές: Το δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015

Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 Το ΥΜΕΠΠΕΡΑΑ και η διαχείριση προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων στην προγραμματική περίοδο 2014-2020. Εισηγητής : Βασίλης Στοϊλόπουλος Κομοτηνή, 24-4-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ : ΣΤΟΧΟΙ - ΟΡΟΣΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου?

Τι είναι η κλιματική αλλαγή? Ποιά είναι τα αέρια του θερμοκηπίου? Ενημερωτικό Υλικό Μικρομεσαίων Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως επηρεάζουν το Περιβάλλον και πως μπορούν να μετρούν το Ανθρακικό τους Αποτύπωμα? Τ ι είναι? Τι είναι η κλιματική αλλαγή?

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός

Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων. Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός 1 Εναλλακτική διαχείριση στερεών απορριμμάτων Αδαμάντιος Σκορδίλης Δρ Χημικός Μηχανικός Η διαχείριση των στερεών απορριμμάτων αποτελεί ένα σύνθετο πρόβλημα, δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες Βιοαερίου. Μονάδες Αναερόβιας Επεξεργασίας Αποβλήτων & Παραγωγής Αποθήκευσης Βιοαερίου ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ

Μονάδες Βιοαερίου. Μονάδες Αναερόβιας Επεξεργασίας Αποβλήτων & Παραγωγής Αποθήκευσης Βιοαερίου ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ Μονάδες Αναερόβιας Επεξεργασίας Αποβλήτων & Παραγωγής Αποθήκευσης Βιοαερίου PUXIN / Μονάδες Αναερόβιας Επεξεργασίας Αποβλήτων & Παραγωγής - Αποθήκευσης Βιοαερίου 1 Η Εταιρία PUXIN Η Εταιρία Shenzhen Puxin

Διαβάστε περισσότερα

αστικά στερεά απορρίµµατα

αστικά στερεά απορρίµµατα υνατότητες ενεργειακής αξιοποίησης βιοαερίου από αστικά στερεά απορρίµµατα Εφαρµογή στον ΧΥΤΑ Ταγαράδων Χριστόδουλος Χατζηδηµούλας, ιευθυντής Λειτουργίας & Συντήρησης Το πρόβληµα των Αστικών Στερεών Απορριµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή»

«Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» «Συστήματα Συμπαραγωγής και Κλιματική Αλλαγή» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Πρόεδρος Ελληνικός Σύνδεσμος Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (Ε.Σ.Σ.Η.Θ) e-mail: hachp@hachp.gr Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις

Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Δίκτυα & Εγκαταστάσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης Προτεινόμενες Νέες Δράσεις Γεώργιος Αγγέλου Διευθυντής Εγκαταστάσεων της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχ. Υπολογιστών, MSc, MBA Κύρια Εταιρική Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη

ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α. Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ στην ΕΛΛΑ Α Παρασκευή, 12 Μαΐου 2006 Θεσσαλονίκη 1 Ευθύµιος Μουρατίδης Υπεύθυνος Ενέργειας & Περιβάλλοντος 2 Ευρωπαϊκή Ένωση Σχέδιο ράσης Προώθηση Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας Απεξάρτηση από

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας

Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ήπιες και νέες μορφές ενέργειας Ενότητα : Ενέργεια από Βιομάζα Ι Σκόδρας Γεώργιος, Αν. Καθηγητής gskodras@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας

Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός. Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Βιοενέργεια στην Ελλάδα Επίκαιρα δεδοµένα - Θεσµικό πλαίσιο Εθνικός Σχεδιασµός Κατερίνα Σάρδη, Ανδρέας Κατσαρός Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας Ησηµασία της Βιοενέργειας 2004 2003 Ησηµασία της Βιοενέργειας Ησηµασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011

Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011 Η αγορά Βιομάζας στην Ελλάδα «Βιομάζα Βιοενέργεια: το σήμερα και το αύριο» Ανθούσα, 3 Δεκεμβρίου 2011 Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Βιομάζας 1 Τι είναι η Βιομάζα; Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ. Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Απόστολος Βλυσίδης Καθηγητής ΕΜΠ Η ενέργεια από βιόµαζα είναι µία ανανεώσιµη µορφή ενέργειας Τι ονοµάζουµε ανανεώσιµη ενέργεια ; Η ενέργεια που αναπληρώνεται από το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος

ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Dr. Ing. B. Pickert και Δ. Κανακόπουλος Eggersmann Anlagenbau, Max-Planck-St. 15 33428 Marienfeld, Germany T.: +49 (0)5247 9808 0, F: +49 (0)5247 9808 40,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010

Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ. Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Χαιρετισμός Προέδρου Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου στην Έκτακτη Γενική Συνέλευση του ΣΕΑΠΕΚ Γραφεία ΟΕΒ 26 Μαΐου, 2010 Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά αποδέχθηκα την πρόσκλησή σας για να απευθύνω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΜΑΝΑΣΑΚΗ ΒΙΡΓΙΝΙΑ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ Νησί που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης. Μόνιμος πληθυσμός (απογρ. 2011) 680.000 κάτοικοι. Ελκυστικός τουριστικός προορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΠΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ Βασικές γνώσεις - Παραδείγματα Dr. Stefan Junne Chair of Bioprocess Engineering, TU Berlin Seite 1 Γιατί βιοαέριο? Α)Είναι η μόνη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας που είναι ανεξάρτητη

Διαβάστε περισσότερα

«Εναλλακτική Διαχείριση Βιοαερίου: Αξιολόγηση περίπτωσης μελέτης ΧΥΤΑ ΠΕ Λάρισας»

«Εναλλακτική Διαχείριση Βιοαερίου: Αξιολόγηση περίπτωσης μελέτης ΧΥΤΑ ΠΕ Λάρισας» «Εναλλακτική Διαχείριση Βιοαερίου: Αξιολόγηση περίπτωσης μελέτης ΧΥΤΑ ΠΕ Λάρισας» Αργύρης Γιώργος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΤΕ Γκαρμπούνης Γιώργος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός & Μηχανικός Η/Υ Αθήνα, 01/04/2016

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή συν-αξιοποίηση. Γ. Κουφοδήμος, Μηχ-Μηχ Ι. Μπούκης, Χημ-Μηχ Τμήμα Έρευνας & Ανάπτυξης

Ενεργειακή συν-αξιοποίηση. Γ. Κουφοδήμος, Μηχ-Μηχ Ι. Μπούκης, Χημ-Μηχ Τμήμα Έρευνας & Ανάπτυξης Ενεργειακή συν-αξιοποίηση οργανικών αποβλήτων & βιομάζας Γ. Κουφοδήμος, Μηχ-Μηχ Ι. Μπούκης, Χημ-Μηχ Τμήμα Έρευνας & Ανάπτυξης Περιεχόμενα Δραστηριότητες Ηλέκτωρ Α.Ε. Θεσμικό πλαίσιο διαχείρισης στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά, ενεργειακά, κοινωνικά και οικονοµικά οφέλη από την παραγωγή και χρήση του βιοαερίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΟΤΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Κωνσταντίνος Σιούλας Περιβαλλοντολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών LIFE08 ENV/GR/000578 «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα

Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην Ελλάδα Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων (ΕΚΕΤΑ / ΙΔΕΠ) Πολιτική και προτεραιότητες στην ενεργειακή αξιοποίηση βιομάζας στην Ευρώπη και στην

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ»

«Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» «Συµβολή της Εξοικονόµησης Ενέργειας στους διάφορους τοµείς της Οικονοµίας. Εµπειρίες του ΚΑΠΕ» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα

Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα 20-21 Νοεμβρίου 2014, «Τεχνόπολις», Πειραιώς 100, Γκάζι Οι προοπτικές των ενεργειακών συνεταιρισμών στην Ελλάδα Μπέλλης Βασίλειος, Διευθυντής ΑΝ.ΚΑ ΑΕ, Γραμματέας ΕΣΕΚ Απλά Ερωτήματα Η εξάρτηση της σύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

Το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Αιγιαλείας

Το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Αιγιαλείας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας (Σ.Δ.Α.Ε.) του Δήμου Αιγιαλείας Ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα των Δημάρχων της Ευρώπης να υπερβούν τον στόχο μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για επιχειρηματικές δραστηριότητες βιομάζας στην Αν. Μακεδονία - Θράκη. Μυρσίνη Χρήστου M.Sc. Υπεύθυνη τομέα Βιομάζας

Προτάσεις για επιχειρηματικές δραστηριότητες βιομάζας στην Αν. Μακεδονία - Θράκη. Μυρσίνη Χρήστου M.Sc. Υπεύθυνη τομέα Βιομάζας Προτάσεις για επιχειρηματικές δραστηριότητες βιομάζας στην Αν. Μακεδονία - Θράκη Μυρσίνη Χρήστου M.Sc. Υπεύθυνη τομέα Βιομάζας Περιεχόμενα Βιομάζα στην Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας-Θράκης Προτάσεις Πλεονεκτήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΣΟΥΡΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΣ ΑΗΚ

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΣΟΥΡΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΣ ΑΗΚ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΣΟΥΡΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΣ ΑΗΚ 2 ο Ενεργειακό Συμπόσιο, 14-15 Μαρτίου 2013 1 ΘΕΜΑΤΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΡΙΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου

ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου Εκπαίδευση για το βιοαέριο, 17 Οκτωβρίου Λευκωσία (Κύπρος) ρ Παρουσίαση τεχνοοικονομικών χαρακτηριστικών και λειτουργιών υφιστάμενου σταθμού βιοαερίου Γιώργος Αντρέου Παγκύπριος Σύνδεσμος Παραγωγής Βιοαερίου/Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ. Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & EΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Βερολίνο, Μάρτιος 2010 Οι πηγές ανανεώσιμης ενέργειας στην Γερμανία Στόχοι της κυβερνητικής πολιτικής Μείωση των εκπομπών ρύπων έως το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Το παράδειγμα της Αυστρίας

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Το παράδειγμα της Αυστρίας Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Το παράδειγμα της Αυστρίας Ο τομέας της Βιοενέργειας στην Αυστρία σε αριθμούς 300 Μονάδες βιοαερίου 129 Μονάδες συμπαραγωγής βιομάζας 21 Μονάδες βιοκαυσίμων 22 Εγκαταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα