Παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και η διαχείρισή τους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και η διαχείρισή τους"

Transcript

1 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 ΕΡΕΥΝΑ ORIGINAL PAPER Παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και η διαχείρισή τους Μήτσης Δημήτριος 1, Κελέση Μάρθα 2, Καπάδοχος Θεόδωρος 3 1. Νοσηλευτής, MSc, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήματος Νοσηλευτικής Β Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (Τ.Ε.Ι.) Αθήνας 3. Νοσηλευτής, ΜSc, PhD(c) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η νοσηλευτική, ως ανθρωπιστική επιστήμη, προσφέρει τις υπηρεσίες της στην ολοκληρωμένη φροντίδα του ασθενή. Κάθε νοσηλευτικός χειρισμός εμπεριέχει την πιθανότητα λάθους. Ο Meurier όρισε το νοσηλευτικό λάθος ως «κάθε πράξη, απόφαση ή παράλειψη ενός νοσηλευτή που αξιολογήθηκε ως μη ορθή από εμπειρότερους συναδέλφους και είχε δυσμενείς συνέπειες για τους ασθενείς». Τα λάθη στη χορήγηση φαρμάκων αποτελούν τη συχνότερη κατηγορία νοσηλευτικών λαθών. Τα φαρμακευτικά λάθη έχουν αντίκτυπο στην υγεία και την ασφάλεια των ασθενών, αλλά και τεράστιο οικονομικό κόστος για τα συστήματα υγείας κάθε χώρας. Σκοπός: Στην παρούσα μελέτη διερευνήθηκαν οι αιτιολογικοί παράγοντες εμφάνισης νοσηλευτικών λαθών, η συχνότητα εμφάνισης φαρμακευτικών λαθών στην κλινική πράξη, καθώς και οι τρόποι αναφοράς, καταγραφής και διαχείρισης των νοσηλευτικών λαθών στον ελληνικό χώρο. Υλικό μέθοδος: Για τους σκοπούς της μελέτης χρησιμοποιήθηκε περιγραφικός συγχρονικός σχεδιασμός. Το δείγμα αποτέλεσαν 176 διπλωματούχοι νοσηλευτές, οχτώ δημόσιων και τριών ιδιωτικών νοσοκομείων, που εργάζονται σε ΜΕΘ και στα καθήκοντά τους περιλαμβάνεται η χορήγηση φαρμάκων. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με τη χρήση ανώνυμου δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο περιλάμβανε δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος και ερωτήσεις κλειστού τύπου σχετικά με τους παράγοντες που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση λαθών, καθώς και την διαχείριση αυτών των λαθών. Για την διερεύνηση ύπαρξης συσχέτισης μεταξύ των δημογραφικών στοιχείων και των διαφόρων ερωτήσεων που αναφέρονται στην διαχείριση των λαθών από τους νοσηλευτές, χρησιμοποιήθηκε το κριτήριο ετερογένειας X 2 του Pearson, ενώ για τον έλεγχο ύπαρξης συσχέτισης μεταξύ των ερωτήσεων που αποτυπώνουν τις απόψεις των συμμετεχόντων για τις εργασιακές συνθήκες και τη διαχείριση των λαθών Copyright 2012 Σελίδα 293

2 εφαρμόστηκε ο μη-παραμετρικός συντελεστής συσχέτισης του Spearman (Spearman rho).για την πραγματοποίηση της στατιστικής ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό SPSS 17. Αποτελέσματα: Μετά τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων οι σημαντικότεροι αιτιολογικοί παράγοντες για την εμφάνιση λαθών είναι ο νοσηλευτικός φόρτος εργασίας (78,9%), η απόσπαση της προσοχής των νοσηλευτών (75,8%), η επαγγελματική εξουθένωση (56,8%). Περισσότεροι από 9 στους 10 νοσηλευτές αναλογικά έχουν υποπέσει σε φαρμακευτικά λάθη (91,5%), με συχνότερα, τη λάθος δόση (34,7%), τη λάθος ώρα χορήγησης (32,4%). Τέλος, οι ερωτηθέντες σε ποσοστό 86,6% πιστεύουν ότι η επίσημη καταγραφή των νοσηλευτικών λαθών θα βελτίωνε την παρεχόμενη φροντίδα υγείας. Συμπεράσματα: Τα νοσηλευτικά λάθη αποτελούν μία πραγματικότητα για τα ελληνικά νοσοκομεία, με κυριότερους αιτιολογικούς παράγοντες τον φόρτο εργασίας, την επαγγελματική εξουθένωση και τις συχνές διακοπές των νοσηλευτών κατά τη διάρκεια προετοιμασίας και χορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής. Παρότι οι νοσηλευτές επιθυμούν την επίσημη καταγραφή των λαθών, μεγάλο μέρος αυτών αρνείται να αποκαλύψει τυχόν νοσηλευτικά λάθη, ενώ στην Ελλάδα δεν υφίσταται κανένας μηχανισμός διαχείρισης των λαθών αυτών. Λέξεις κλειδιά: Φαρμακευτική αγωγή, νοσηλευτικό λάθος, φαρμακευτικά λάθη, αιτιολογικοί παράγοντες, διαχείριση λαθών. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ Μήτσης Δημήτριος, Αγίου Σπυρίδωνος 45, Γαλάτσι, Τ.Κ 11146, Τηλ: , Ε-mail: Factors which affect the occurrence of nursing errors in medication administration and the errors management Mitsis Dimitrios 1, Kelesi Martha 2, Kapadohos Theodore 3 1. RN, MSc, Onassis Cardiac Surgery Center 2. RN, Assistant Professor, Department of Nursing B, Technological Institute (T.E.I.) of Athens, Greece 3. RN, MSc, PhD(c) Copyright 2012 Σελίδα 294

3 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 ABSTRACT Nursing, as a humanitarian science, offers its services, on the comprehensive care of patients. Each nurse handling, involves the possibility of error. Meurier appointed nursing error as any act, any decision or omission by a nurse, assessed as incorrect, by more experienced colleagues, and have adverse consequences for patients. Medication errors are the most common category of nursing errors. They affect health, patient safety and also have a high economic impact to health systems of each country. Aim: The present study investigated the causative factors of nursing errors, the frequency of medication errors and the ways of reporting, recording and managing these errors in the hospitals of Greece. Method: For the purpose of this study, a descriptive cross-sectional design was used. The sample consisted of 176 registered nurses, from eight public and three private hospitals, working in the ICU and their duties included the administration of drugs. Data collection was performed using an anonymous structured questionnaire that included demographic characteristics of the sample and closed questions about the factors implicated in the occurrence of errors and their management. To investigate the existence of correlation between demographics and various questions referred to the management of errors by nurses, the criterion of heterogeneity X 2 of Pearson was used and to check for correlation between questions that reflect the participants' views on working conditions and management of errors, the non-parametric correlation coefficient of Spearman (Spearman rho) was applied. The statistical analysis was performed using SPSS 17 software. Results: After statistical analysis of data, the most important causative factors for the occurrence of errors are the nursing workload (78.9%), the distraction of nurses (75.8%) and the burnout (56.8%). More than 9 out of 10 nurses have made errors in drug administration (91.5%), especially with the wrong dose (34.7%) and the wrong time of administration (32.4%). Finally, 86.6% of the respondents believed that the official record of nursing errors would improve health care provision. Conclusions: Nursing errors are a reality for Greek hospitals. The major causative factors are workload, burnout and frequent interruptions to nurses during preparation and administration of medication. Although nurses seem to want the official record of errors, much still refuses to reveal any, while in Greece there is no formal mechanism to manage these errors. Keywords: Medication administration, nursing errors, medication errors, causative factors, nursing errors management. Copyright 2012 Σελίδα 295

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Νοσηλευτική, ως ανθρωπιστική Η επιστήμη έχει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της την ανθρώπινη οντότητα, προσπαθώντας, με τα μέσα που διαθέτει, να προσφέρει τις υπηρεσίες της στην ολοκληρωμένη φροντίδα του ασθενή. Κάθε φροντίδα, κάθε νοσηλευτικός χειρισμός, κάθε θεραπευτική προσέγγιση εμπεριέχει την πιθανότητα λάθους. Το λάθος είναι ενέργεια η οποία είναι απόλυτα συνυφασμένη με την ύπαρξη του ανθρώπου. Λάθος δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα του λανθάνειν, αλλά και η αποτυχία στην εκτίμηση, η αστοχία, η απροσεξία, το σφάλμα, η παράλειψη. Παρά την πρόοδο της τεχνολογίας, των επιστημών και την ανάπτυξη του κοινωνικού και βιοτικού επιπέδου, λάθη εξακολουθούν να συμβαίνουν. Κι αυτό γιατί διάφοροι εξωγενείς παράγοντες επηρεάζουν το ανθρώπινο δυναμικό - που δεν διεκδικεί το αλάθητο - συμβάλλοντας στην αύξηση της συχνότητας εμφάνισης νοσηλευτικών λαθών. Δυστυχώς η έλλειψη αντικειμενικών στατιστικών στοιχείων προερχόμενων από τις ελληνικές υπηρεσίες υγείας δεν επιτρέπει το σχηματισμό πραγματικής εικόνας σχετικά με τις επιπτώσεις των λαθών στο υγειονομικό CORRESPONDING AUTHOR Mitsis Dimitrios, Ag. Spiridonos 45, Galatsi ΤΚ Tel: σύστημα της χώρας. Η ανάλυση του προβλήματος των νοσηλευτικών λαθών προέρχεται και στηρίζεται σε μελέτες προερχόμενες από χώρες της Ευρώπης, τις ΗΠΑ, και την Αυστραλία. Στις ΗΠΑ με βάση στοιχεία μελέτης του institute of medicine που δημοσιεύτηκε το 2000 οι θάνατοι που πιθανόν να σχετίζονται με νοσηλευτικά και ιατρικά λάθη υπολογίζονται σε ετησίως, ενώ προκαλούνται βλάβες σε ασθενείς, καθιστώντας τα σφάλματα την 8η πιο κοινή αιτία θανάτου. Η αναφορά του ίδιου οργανισμού κατέδειξε ότι το 90% των λαθών προκαλούνται από λάθη στο σύστημα υγείας και δεν αποτελούν ευθύνη μεμονωμένων ατόμων 1. Για δύο, κυρίως, λόγους προέκυψε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την καταγραφή, ταξινόμηση και ανάλυση των νοσηλευτικών λαθών στους χώρους εργασίας. Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί τη σημαντικότερη παράμετρο ποιότητας της παρεχόμενης νοσηλευτικής φροντίδας. Η εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών αποτελεί έναν αξιόπιστο δείκτη πλημμελούς ασφάλειας των νοσηλευόμενων ασθενών. Κατά συνέπεια η καταγραφή και η μείωση αυτών των Copyright 2012 Σελίδα 296

5 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 λαθών, θα προάγει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και θα βελτιστοποιήσει την ασφάλεια των ασθενών. Η εμφάνιση λαθών στους χώρους των νοσοκομείων σχετίζονται είτε άμεσα, είτε έμμεσα με δικαστικές διεκδικήσεις αποζημιώσεων από την πλευρά των ασθενών. Οι διεκδικήσεις ξεκίνησαν την προηγούμενη εικοσαετία από ασφαλιστικές εταιρίες των ΗΠΑ, καθώς αντιλήφθηκαν ότι το κόστος νοσηλείας των πελατών τους συχνά αυξάνονταν κατακόρυφα, λόγω παρατεταμένης διάρκειας νοσηλείας, που συχνά οφείλονταν σε νοσηλευτικά ή ιατρικά λάθη. Έτσι, αξίωναν, είτε από τις διοικήσεις των νοσοκομείων, είτε από το κράτος, υπέρογκες αποζημιώσεις που επιβάρυναν κατά πολύ τον προϋπολογισμό 2. Στις ΗΠΑ και στις χώρες της Ευρώπης, μέσω της σύστασης επιτροπών, τον καθορισμό συγκεκριμένων πολιτικών, και την σύνταξη πρωτοκόλλων, τα κράτη προσπαθούν να μειώσουν την εμφάνιση λαθών, να βελτιώσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας και να μειώσουν το τεράστιο οικονομικό κόστος. Το πρόβλημα των νοσηλευτικών λαθών είναι υπαρκτό, και γιγαντώνεται καθημερινά επηρεάζοντας αρνητικά την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και υπονομεύοντας την αξιοπιστία της νοσηλευτικής 3. Στην Ελλάδα, είτε λόγω έλλειψης επαγγελματισμού, είτε υπό τον φόβο τιμωρίας ή χλευασμού, οι νοσηλευτές, σε μεγάλο ποσοστό, αποκρύπτουν τα λάθη στα οποία υποπίπτουν. Αυτή η νοοτροπία κυριαρχεί στα ελληνικά νοσοκομεία και δυστυχώς, η πολιτεία δεν λαμβάνει καμία μέριμνα προς την κατεύθυνση της συστηματικής καταγραφής των νοσηλευτικών λαθών. Η ανεπαρκής ανάπτυξη συστημάτων τεκμηρίωσης και αναφοράς νοσηλευτικών λαθών καθιστά επιτακτική την ανάγκη της διερεύνησης των νοσηλευτικών λαθών και τη συσχέτισή τους με αρνητικά αποτελέσματα στη φροντίδα υγείας των ασθενών. Ένας ορισμός για το νοσηλευτικό λάθος δόθηκε από τον Meurier (1997) ο οποίος όρισε το λάθος ως κάθε αδικαιολόγητη απόφαση, παράλειψη ή πράξη για την οποία ο νοσηλευτής αισθάνεται υπεύθυνος και αυτό το λάθος είχε δυσμενείς συνέπειες για τον ασθενή και θα μπορούσε να αξιολογηθεί ως μη ορθή πράξη από έμπειρους συναδέλφους τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε 4. Oι Donchin et al. (1995) όρισαν ως λάθος κάθε απόκλιση (προσθήκη ή παράλειψη) από τους καθιερωμένους κανόνες και πρακτικές του χώρου εργασίας 5. Σε μελέτη των Graf et al. (2005) που αναφέρεται σε λάθη στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής σε ΜΕΘ ως νοσηλευτικό λάθος ορίζεται κάθε ακούσιο Copyright 2012 Σελίδα 297

6 συμβάν που μείωσε ή δυνητικά θα μπορούσε λαθών στη χορήγηση φαρμάκων, η να μειώσει το όριο ασφαλείας κάθε ασθενή 6. συχνότητα εμφάνισης αυτών των λαθών, Σύμφωνα με τον οργανισμό National καθώς και οι μέθοδοι αναφοράς και Coordinating Council for Medication Error καταγραφής των φαρμακευτικών λαθών Reporting and Prevention (2006) το λάθος στη φαρμακευτική αγωγή περιγράφεται ως αποτελούν το αντικείμενο της παρούσας μελέτης. κάθε γεγονός ικανό να προληφθεί που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα ή να οδηγήσει σε λανθασμένη χρήση των φαρμάκων ή να βλάψει τον ασθενή, ενώ το φάρμακο είναι υπό τον έλεγχο των επαγγελματιών υγείας ή του ασθενούς ή του καταναλωτή 7. Υλικό- Μέθοδος Το συνολικό δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 176 νοσηλευτές. Από αυτούς, 146 ήταν γυναίκες και 30 άνδρες. Το δείγμα επιλέχθηκε τυχαία από νοσηλευτές πανεπιστημιακής και Σύμφωνα με την βιβλιογραφία και τεχνολογικής εκπαίδευσης, που εργάζονταν αποτελέσματα ερευνητικών μελετών οι σε ΜΕΘ οχτώ δημόσιων και τριών ιδιωτικών κυριότεροι παράγοντες, οι οποίοι συμβάλουν νοσοκομείων του νομού Αττικής. Η μελέτη στη δημιουργία λάθους στη χορήγηση ξεκίνησε από τον Οκτώβριο του 2010 έως τον φαρμακευτικής αγωγής είναι: η ανεπαρκής Φεβρουάριο του 2011 προκειμένου να νοσηλευτική στελέχωση, η έλλειψη καταγραφούν και να διερευνηθούν οι συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των κυριότεροι παράγοντες που ενοχοποιούνται εργαζόμενων, η βαρύτητα της κατάστασης για την εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών, στη των νοσηλευόμενων ασθενών, η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής στην επαγγελματική εξουθένωση, γενικά και ειδικά προβλήματα των εργαζόμενων, η συνεργασία καθημερινή κλινική πράξη, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι νοσηλευτές και μεταξύ του προσωπικού, η έλλειψη οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες υγείας τα τεχνολογικών μέσων, η έλλειψη διαχειρίζονται. Στα άτομα που συμμετείχαν νοσηλευτικών πρωτοκόλλων, το ακατάλληλο ωράριο με βάρδιες στη μελέτη δόθηκε ερωτηματολόγιο που περιελάμβανε 4 ενότητες. Το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο δημιουργήθηκε Σκοπός χρησιμοποιώντας επιλεγμένες ερωτήσεις από Η διερεύνηση των σημαντικότερων ήδη υπάρχοντα ερωτηματολόγια που αιτιολογικών παραγόντων που διανεμήθηκαν στα πλαίσια μελετών που ενοχοποιούνται για την εμφάνιση πραγματοποιήθηκαν στην Ευρώπη και τις φαρμακευτικών λαθών, οι συχνότεροι τύποι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και Copyright 2012 Σελίδα 298

7 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 πραγματεύονταν το συγκεκριμένο ή παρεμφερές θέμα. (Managing Medication Errors by Design, [2001], an Error by Any Other Name, [2004], Correlates of medication error in hospitals, [2008]) Η μετάφραση της Αγγλικής έκδοσης των ερωτηματολογίων στην Ελληνική γλώσσα πραγματοποιήθηκε από μεταφραστή που έχει σχέση με τις επιστήμες υγείας. Το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε ελέγχθηκε για την εγκυρότητά του χρησιμοποιώντας τη στατιστική μέθοδο test & re-test. Για το σκοπό αυτό επιλέχθηκαν είκοσι επαγγελματίες νοσηλευτές, οι οποίοι συμπλήρωσαν το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο δύο φορές. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου πραγματοποιήθηκε σε δύο διαφορετικές χρονικές στιγμές, σε διάστημα δύο εβδομάδων. Ειδικότερα, το ερωτηματολόγιο δόθηκε για πρώτη φορά στους είκοσι νοσηλευτές την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια δύο εβδομάδες αργότερα. Κατόπιν επιλέχθηκαν ορισμένες ερωτήσεις από διαφορετικά μέρη του ερωτηματολογίου για να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος της εγκυρότητας (validation) του συγκεκριμένου ερωτηματολογίου. Ειδικότερα, ελέγχθηκαν οι ερωτήσεις που αφορούν το φόρτο εργασίας, το βαθμό επαγγελματικής εξουθένωσης, τη συχνότητα απόσπασης προσοχής, τη συχνότητα λαθών σχετικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες και τις προσωπικές απόψεις των συμμετεχόντων αναφορικά με τα νοσηλευτικά λάθη. Πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος στατιστικής συσχέτισης Spearman και ο στατιστικός έλεγχος Kappa για κάθε ερώτηση ξεχωριστά. Από τον συντελεστή συσχέτισης προέκυψε υψηλή θετική συσχέτιση των ερωτήσεων κατά την 1η και 2η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου (rs 0.7). Από τον έλεγχο Kappa προέκυψε ικανοποιητική συμφωνία μεταξύ των διαδοχικών απαντήσεων των συμμετεχόντων (Kappa στατιστικό κριτήριο > 0.65) για όλες τις ερωτήσεις που εξετάστηκαν. Συμπερασματικά, η μέθοδος test & re-test κατέδειξε ικανοποιητική εγκυρότητα του ερωτηματολογίου που χρησιμοποιήθηκε για τη μελέτη. Επιπροσθέτως, κατά την πρώτη διανομή του ερωτηματολογίου διανεμήθηκε έντυπο που ζητούσε από τους συμμετέχοντες να βαθμονομήσουν τις απόψεις τους με κλίμακα 1-4 σχετικά με τη σαφήνεια, τη συνάφεια, την κατανόηση, τη χρησιμότητα, την είχαν αντιπροσωπευτικότητα και την αρτιότητα των ερωτήσεων που περιλαμβάνει το ερωτηματολόγιο. Από τη συνολική βαθμολόγηση του ερωτηματολογίου προέκυψε ότι οι ερωτήσεις είχαν υψηλό βαθμό συνάφειας, κατανόησης, σαφήνειας και αντιπροσωπευτικότητας και κατά συνέπεια πολύ ικανοποιητικό βαθμό εγκυρότητας του ερωτηματολογίου. Copyright 2012 Σελίδα 299

8 Το πρώτο μέρος περιείχε ερωτήσεις που χαμηλότερη από 0.05 θεωρήθηκαν ως αφορούσαν τα βασικά δημογραφικά στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα. Για την χαρακτηριστικά και άλλα προσωπικά πραγματοποίηση της στατιστικής ανάλυσης στοιχεία των ερωτηθέντων. Τα υπόλοιπα μέρη του ερωτηματολογίου περιελάμβαναν χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό SPSS Statistics 17.0 (SPSS Inc., 2008, Chicago, USA). ποικίλες ερωτήσεις αναφορικά με τις εργασιακές συνθήκες, με τη διαχείριση των Αποτελέσματα λαθών νοσηλευτών, καθώς και τις Τα λάθη στη χορήγηση φαρμακευτικής προσωπικές απόψεις τους. Εξετάστηκαν και αναλύθηκαν οι περιγραφικοί δείκτες των αγωγής αποτελούν συχνό φαινόμενο στην καθημερινή πρακτική στους χώρους των μεταβλητών. Έγινε χρήση των βασικών νοσοκομείων. Τις περισσότερες φορές τα μέτρων θέσης και διασποράς για την φαρμακευτικά λάθη έχουν ελάχιστες περιγραφή των δημογραφικών επιπτώσεις στη ζωή των ασθενών, αλλά χαρακτηριστικών και την αποτύπωση των αρκετά συχνά παρατείνουν το χρόνο συχνοτήτων και σχετικών συχνοτήτων των ερωτήσεων για όλα τα μέρη του βασικού θεραπείας των ασθενών. Επιπρόσθετα οι οικονομικές συνέπειες των φαρμακευτικών ερωτηματολογίου. Για την διερεύνηση λαθών αποτελούν βραχνά για τα συστήματα ύπαρξης συσχέτισης μεταξύ των υγείας, αφού το κόστος νοσηλείας αυξάνεται δημογραφικών στοιχείων και των διαφόρων δραματικά λόγω παράτασης στη νοσηλεία ερωτήσεων που αναφέρονται στην των ασθενών εξαιτίας νοσηλευτικών λαθών. διαχείριση των λαθών από τους νοσηλευτές, χρησιμοποιήθηκε το κριτήριο ετερογένειας X 2 του Pearson και όπου δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις έγινε χρήση του Fisher s exact Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων της μελέτης ανέδειξε τα εξής αποτελέσματα: Tο 91, 5% των ερωτηθέντων της μελέτης ανακάλεσε στη μνήμη του κάποιο λάθος στη test. Επιπλέον, για τον έλεγχο ύπαρξης χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής τον συσχέτισης μεταξύ των ερωτήσεων που τελευταίο χρόνο. (Πίνακας 1) αποτυπώνουν τις απόψεις των Η χορήγηση λανθασμένης δόσης (34,7%) και συμμετεχόντων για τις εργασιακές συνθήκες η λανθασμένη ώρα χορήγησης (32,4%) και τη διαχείριση των λαθών εφαρμόστηκε ο αποτέλεσαν τους πιο κοινούς τύπους μη-παραμετρικός συντελεστής συσχέτισης νοσηλευτικών λαθών στη χορήγηση του Spearman (Spearman rho). Τα p-value φαρμακευτικής αγωγής στη συγκεκριμένη που αναφέρονται βασίστηκαν σε μελέτη. (Πίνακας 2). αμφίπλευρους ελέγχους. Τα p-value με τιμή Copyright 2012 Σελίδα 300

9 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Οι ερωτηθέντες της μελέτης απάντησαν ότι σε ποσοστό 78,9% βιώνουν μεγάλο νοσηλευτικό φόρτο εργασίας.(πίνακας 3) Στη μελέτη το ποσοστό των διακοπών εργασίας ανήλθε στο 76,7% των ερωτηθέντων νοσηλευτών.( Πίνακας 4) Στην παρούσα μελέτη το ποσοστό των ερωτηθέντων νοσηλευτών, οι οποίοι βιώνουν μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό επαγγελματικής εξουθένωσης ανέρχεται στο 56,8%. (Πίνακας 5) Τα αποτελέσματα της μελέτης, καταδεικνύουν ότι το 80,1% των τμημάτων στα οποία εργάζονται οι ερωτηθέντες νοσηλευτές δεν διαθέτουν σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και διαχείρισης φαρμάκων. (Πίνακας 6) Σύμφωνα με την μελέτη το 71,6% των ερωτηθέντων μετά την διάπραξη ενός φαρμακευτικού λάθους αισθάνεται ενοχή και ντροπή απέναντι στους συναδέλφους του και τους ασθενείς. (Πίνακας 7) Συζήτηση: Το 91,5% των ερωτηθέντων της συγκεκριμένης μελέτης ανακάλεσε στη μνήμη του κάποιο λάθος στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής τον τελευταίο χρόνο με το σύνολο των ερωτηθέντων ανδρών του δείγματος να παραδέχεται ότι έχει υποπέσει σε ένα, τουλάχιστον, φαρμακευτικό λάθος (p value < 0,001). Σχεδόν παρόμοια αποτελέσματα κατέγραψαν μελέτες σε Ελλάδα και εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα, σε μελέτη των Κάργα και συν. (2008), σε σύνολο 565 επαγγελματιών υγείας, το 87% παραδέχτηκε ότι έχει υποπέσει σε κάποιο λάθος κατά την χορήγηση φαρμάκων 15, ενώ σε μελέτη των Arakawa et al., (2011) που πραγματοποιήθηκε σε νοσοκομεία της Ιαπωνίας, από το σύνολο των 6445 ερωτηθέντων οι 5112 νοσηλευτές (79,3%) παραδέχτηκαν ότι είχαν κάνει λάθος, έστω και μία φορά, στη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής 16. Μία ακόμη έρευνα των Nogueira et al., (2010) που διεξήχθη σε νοσοκομεία της Βραζιλίας, κατέδειξε ότι το 67% των νοσηλευτών ανακάλεσε στη μνήμη του κάποιο φαρμακευτικό λάθος, ενώ το 37% των ερωτηθέντων έχει εντοπίσει κάποιο λάθος συναδέλφου τους 17. Αποτελέσματα μελέτης των Henriksen et al., (2005), η οποία στηρίχτηκε σε προσωπικές συνεντεύξεις 112 νοσηλευτών σε νοσοκομείο των ΗΠΑ κατέδειξαν ότι το 91% των ερωτηθέντων έχει πραγματοποιήσει λάθος στη χορήγηση φαρμάκων 18. Σύμφωνα με τους Leape et al. (1995) τα φαρμακευτικά λάθη που αναγνωρίστηκαν στη μελέτη τους ανήλθαν στο ποσοστό 86% των ερωτηθέντων 19. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 113 μονάδες εντατικής θεραπείας από 27 χώρες από τους Valentine et al., (2001), έγινε γνωστό ότι στο 75% των μονάδων υπήρχαν αναφορές φαρμακευτικών λαθών 20. Άξια αναφοράς είναι τα αποτελέσματα μελέτης των Islamian et al., (2010) που διεξήχθη σε νοσοκομεία του Ιράν, όπου το 100% των 239 Copyright 2012 Σελίδα 301

10 νοσηλευτών αναγνώρισε ότι έχει υποπέσει σε τα αποτελέσματα κατέδειξαν ότι όσο φαρμακευτικά λάθη 21. αυξάνεται η ηλικία των νοσηλευτών, τόσο Η χορήγηση λανθασμένης δόσης (34,7%) και μειώνεται η συχνότητα εμφάνισης λανθασμένης ώρας χορήγησης (32,4%) φαρμακευτικών λαθών (r = 0,14 - p.value αποτέλεσαν τους πιο κοινούς τύπους =0,0059). Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται νοσηλευτικών λαθών στη χορήγηση και η σχέση μεταξύ της επαγγελματικής φαρμακευτικής αγωγής στη συγκεκριμένη εμπειρίας και της συχνότητας μελέτη. Σε έρευνα των Bohand et al., (2009) σε νοσοκομεία της Γαλλίας καταγράφηκε 31,8% ποσοστό λανθασμένης δόσης στη χορήγηση φαρμάκων 22, ενώ μελέτη των Otero φαρμακευτικών λαθών. Όσο αυξάνει ο χρόνος της επαγγελματικής εμπειρίας μειώνεται η συχνότητα νοσηλευτικών λαθών (r = 0,04 - p. Value = 0,581). Σε έρευνα των Bailey et al., et al., (2008) που διεξήχθη σε παιδιατρικά (1996) που πραγματοποιήθηκε σε νοσοκομεία του Μπουένος Άιρες ανέδειξε τη νοσοκομεία της πολιτείας Τζώρτζια, τα λάθος ώρα χορήγησης της φαρμακευτικής αποτελέσματα έδειξαν ότι νοσηλευτές με αγωγής ως τον συνηθέστερο τύπο εμπειρία έως 5 έτη υπέπεσαν σε 2,2 νοσηλευτικών λαθών με ποσοστό 42% και έπεται η λανθασμένη δοσολογία φαρμάκου λάθη/νοσηλευτή τους τελευταίους 12 μήνες, ενώ σε νοσηλευτές με εμπειρία 6 20 έτη τα με ποσοστό 30% 23. Στη μελέτη των Valentine φαρμακευτικά λάθη μειώθηκαν σε 0,5 et al.,(2001) από 861 νοσηλευτικά λάθη που αναγνωρίστηκαν, το 44,8% αντιστοιχούσαν λάθη/νοσηλευτή 26. Παράλληλα, μελέτη των Stetina et al., (2005) που πραγματοποιήθηκε σε λάθος ώρα χορήγησης φαρμακευτικής σε νοσοκομεία του Τέξας, ανέδειξε την αγωγής 20, ενώ σε έρευνα των Kaushal et αρνητική συσχέτιση της σχέσης της al.,(2001) η χορήγηση λανθασμένης δόσης φαρμάκων ανήλθε σε ποσοστό 34% 24, Τέλος, σε μελέτη των Hsaio et al., (2010) σε σύνολο νοσηλευτικής εμπειρίας με τη συχνότητα εμφάνισης φαρμακευτικών λαθών, αφού όσο αυξάνεται η ηλικία των νοσηλευτών, και τα 184 φαρμακευτικών λαθών το 32,6% έτη εμπειρίας τόσο μειώνονται τα αντιστοιχούσε σε λάθος δοσολογία νοσηλευτικά λάθη 27. φαρμάκων 25. Στατιστικά, ο παράγοντας με τη μεγαλύτερη Όσο αφορά τη διερεύνηση της ύπαρξης απήχηση στην εμφάνιση φαρμακευτικών στατιστικά σημαντικής συσχέτισης μεταξύ λαθών αναδείχτηκε ο νοσηλευτικός φόρτος της καταγραφής ενός τουλάχιστον λάθους εργασίας. Αναλυτικότερα, οι ερωτηθέντες στη χορήγηση φαρμάκων του τελευταίους 12 μήνες και των δημογραφικών παραγόντων, της μελέτης απάντησαν ότι σε ποσοστό 78,9% βιώνουν μεγάλο νοσηλευτικό φόρτο Copyright 2012 Σελίδα 302

11 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 εργασίας. Σε μελέτη των Rogers et al.,(2004) έγινε αντιληπτό ότι όταν οι νοσηλευτές εργάστηκαν περισσότερες από 12 ώρες/βάρδια η πιθανότητα να υποπέσουν σε φαρμακευτικά λάθη διπλασιάστηκε σε σχέση με τους νοσηλευτές που εργάστηκαν 8 ώρες/βάρδια 28. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη των Davis and Cohen, (1994) τα υψηλά ποσοστά φόρτου εργασίας των νοσηλευτών αποτελούν σημαντικές αιτίες φαρμακευτικών λαθών και έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην περίθαλψη και την ασφάλεια των ασθενών 29. Αποτελέσματα πρόσφατης μελέτης των Olds et al., (2010) κατέγραψαν ότι το 28% των νοσηλευτών χορήγησαν λανθασμένη δόση φαρμάκου όταν εργαζόταν για 40 ώρες/εβδομάδα, ενώ για κάθε επιπλέον ώρα εργασίας οι πιθανότητες χορήγησης λανθασμένης δόσης αυξάνονταν κατά 2% 30. Στη συνέχεια, ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που ενοχοποιείται για την εμφάνιση νοσηλευτικών λαθών είναι οι συχνές διακοπές της εργασίας των νοσηλευτών κατά τη διάρκεια προετοιμασίας και χορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής. Συγκεκριμένα, στην εν λόγω μελέτη το ποσοστό των διακοπών εργασίας ανήλθε στο 76,7% των ερωτηθέντων νοσηλευτών. Σε έρευνα που διεξήχθη σε μονάδες εντατικής θεραπείας νοσοκομείων του Καναδά, από τους Trbovich et al., (2010) μετρήθηκε ότι το 22% του νοσηλευτικού χρόνου εργασίας σε μία βάρδια 8 ωρών σπαταλήθηκε σε διακοπές της εργασίας από διάφορους παράγοντες 31. Σε μελέτη των Westbrook et al., (2010) που πραγματοποιήθηκε σε δύο νοσοκομεία του Σύδνεϋ παρατηρήθηκαν 98 νοσηλευτές για περισσότερες από 505 ώρες, οι οποίοι προετοίμασαν 4271 φάρμακα για χορήγηση σε 720 ασθενείς. Τα φαρμακευτικά λάθη που αναγνωρίστηκαν χωρίς διακοπές της εργασίας των νοσηλευτών ανήλθαν σε ποσοστό 69,6%, ενώ μετά από τρείς διακοπές το ποσοστό λάθους αυξήθηκε στο 84,6%. Ταυτόχρονα, έγινε γνωστό ότι μετά από κάθε διακοπή ο κίνδυνος εμφάνισης νοσηλευτικών λαθών αυξάνεται κατά 12,7% 32. Σε πρόσφατη έρευνα των Kosits et al., (2011), μελετήθηκαν 30 νοσηλευτές που εργάζονταν σε τρία τμήματα Επειγόντων περιστατικών σε νοσοκομεία των ΗΠΑ, και καταγράφηκαν 200 διακοπές εργασίας σε διάρκεια 60 ωρών ή 3,3 διακοπές/ώρα 33, ενώ σε πολυκεντρική μελέτη των Wakefield et al., (1998) που διεξήχθη σε νοσοκομεία της Αϊόβα και συμμετείχαν 1384 νοσηλευτές αναγνωρίστηκε ότι ένας στους τέσσερεις νοσηλευτές βίωσε διακοπές εργασίας κατά την προετοιμασία των φαρμάκων 34. Στην παρούσα μελέτη το ποσοστό των ερωτηθέντων νοσηλευτών, οι οποίοι βιώνουν μεγάλο ή πολύ μεγάλο βαθμό επαγγελματικής εξουθένωσης ανέρχεται στο 56,8%. Το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης βρίσκεται σε απόλυτη συνάρτηση με Copyright 2012 Σελίδα 303

12 διάφορους παράγοντες στο χώρο εργασίας, όπως τον φόρτο εργασίας, τη νοσηλευτική υποστελέχωση, την ικανοποίηση από το αντικείμενο εργασίας, τις επαγγελματικές φαρμάκων τα λάθη θα μειώνονταν κατά 76% 41. Σε έρευνα των Bobb et al., (2004) που πραγματοποιήθηκε σε νοσοκομείο του Σικάγο διαπιστώθηκε ότι το 64,4% των 1110 λαθών σχέσεις και τη συνεργασία μεταξύ του συνταγογράφησης θα μπορούσαν να είχαν προσωπικού, τις οικονομικές απολαβές, την επαγγελματική εξέλιξη και καταξίωση, καθώς και άλλους κοινωνικούς παράγοντες. Αρκετοί ερευνητές έχουν μελετήσει τις συνέπειες του προληφθεί αν χρησιμοποιούνταν σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης 42. Σε μελέτη των Franklin et al., (2007) εντοπίστηκαν λάθη στη συνταγογράφηση σε ποσοστό 3,8% πριν συνδρόμου της επαγγελματικής εξουθένωσης τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος σε σχέση με τα νοσηλευτικά λάθη, το στρες των νοσηλευτών και κατ επέκταση τις επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών συνταγογράφησης, ενώ μετά τη χρήση του συστήματος το ποσοστό λαθών μειώθηκε στο 2%, ενώ μετά τη χρήση bar codes στους αναδεικνύοντας την επαγγελματική ασθενείς τα φαρμακευτικά λάθη ανήλθαν στο εξουθένωση ως σημαντικό παράγοντα 18,9% σε αντίθεση με 82,6% ποσοστό λαθών εμφάνισης, αλλά και αύξησης των πριν τη χρήση γραμμωτών κωδικών 43. νοσηλευτικών λαθών στον κλινικό χώρο 9, 35 Σύμφωνα με την μελέτη το 71,6% των 39. Στην παρούσα μελέτη τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι το 80,1% των τμημάτων στα οποία εργάζονται οι ερωτηθέντες νοσηλευτές δεν διαθέτουν σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και διαχείρισης φαρμάκων. Σε μελέτη των Shamligan et al., (2008) τα λάθη στη συνταγογράφηση και κατ επέκταση στη φαρμακευτική αγωγή χωρίς τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή ήταν 18 λάθη/100 συνταγές, με τη χρήση υπολογιστών το ποσοστό μειώθηκε σε 0,7 λάθη/100 συνταγές 40, ενώ σε μελέτη των Fortescue et al., (2003) έγινε αντιληπτό ότι με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης ερωτηθέντων μετά την διάπραξη ενός φαρμακευτικού λάθους αισθάνεται ενοχή και ντροπή απέναντι στους συναδέλφους του και τους ασθενείς. Αυτά τα συναισθήματα σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο πειθαρχικών διώξεων και αρνητικών σχολίων, αποθαρρύνει μεγάλο μέρος των νοσηλευτών να αποκαλύψει τυχόν λάθη του, σύμφωνα με έρευνες των Mrayyan et al.,(2007) και Manojlovich et al., (2007) 44, 45. Συμπεράσματα Συμπερασματικά οι στατιστικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν έδειξαν πως η πλειοψηφία των νοσηλευτών που έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον ένα λάθος Copyright 2012 Σελίδα 304

13 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 σχετικά με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής κατά τους τελευταίους 12 μήνες, βιώνει υψηλό φόρτο εργασίας, νιώθει υψηλό βαθμό επαγγελματικής εξουθένωσης και αποσπάται πολύ συχνά η προσοχή τους λόγω συχνών διακοπών κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της φαρμακευτικής αγωγής. Συνηθέστεροι τύποι φαρμακευτικών λαθών αναδείχτηκαν η λανθασμένη δοσολογία φαρμάκου και η λάθος ώρα χορήγησης της φαρμακευτικής αγωγής. Ταυτόχρονα όμως, έγινε αντιληπτό ότι η εμφάνιση φαρμακευτικών λαθών δεν αποτελεί κύρια ευθύνη των ατόμων, αλλά αβλεψία και αστοχία των οργανισμών και των υγειονομικών συστημάτων. Τα επισφαλή αυτά συστήματα δεν χαράσσουν στρατηγικές, ούτε αναζητούν τρόπους διαχείρισης των νοσηλευτικών λαθών με αποτέλεσμα, από τη μία, τα ίδια λάθη να εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα και από την άλλη, τα άτομα να αποκρύπτουν λάθη υπό τον φόβο των ποινικών διώξεων εκ μέρους του ίδιου του συστήματος. Παρότι οι νοσηλευτές εξακολουθούν να εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις και επιφυλάξεις σχετικά με την αναφορά και δημοσιοποίηση των νοσηλευτικών λαθών, οι ερωτηθέντες της μελέτης σε ποσοστό 62,2% πιστεύουν ότι η επίσημη και συστηματική καταγραφή των νοσηλευτικών λαθών θα βελτίωνε σε μεγάλο βαθμό την παρεχόμενη νοσηλευτική φροντίδα. Είναι καιρός λοιπόν, οι επαγγελματίες υγείας και τα υγειονομικά συστήματα να εφαρμόσουν στην πράξη τη ρήση: to err is human, to share is divine. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Koch LT, Corrigan J, Donaldson MS. To error is human: building a safer health system. Washington, D.C.2000: National Academy Press. 2. McLoughlin V, Leatherman S. Quality or financing: what drives design of the health care system? Quality Safety Health Care 2003, 12(2): Taylor C, Lillis C, Lemone P. Τεκμηρίωση, Αναφορά και Σύσκεψη. Στο: Θεμελιώδεις Αρχές της Νοσηλευτικής. Η επιστήμη και τέχνη της νοσηλευτικής φροντίδας. εκδ. Πασχαλίδης 3η έκδοση, Aθήνα, 2002, 1: Meurier CE. Learning from errors in nursing practice. J Adv Nurs 1997, 26: Donchin Y, Gopher D, Olin M, Badihi Y, Biesky M, Sprung CL, Rizov R, Catev S. A look into the nature and causes of human errors in the intensive care unit. Crit Care Med 1995, 23: Graf J, Von den Driesch A, Koch K, Jansseus V. Identification and characterization of errors and incidents in a medical intensive care unit. Acta Anaesthesiol Scan 2005, 49: Copyright 2012 Σελίδα 305

14 7. National Coordinating Council for Medication Error Reporting and Prevention, Merkouris A, Papathanassoglou E, Pistolas D, Papagiannaki V, Floros F, Lemonidou C. Staffing and organization of nursing care in cardiac intensive care units in Greece. Eur J Cardiovascular Nurs 2003, 2: Blegen MA, Goode CJ, Reed L. Nurse staffing and patient outcomes. Nursing Research 1998, 47 (1): Vahey DC, Aiken LH, Sloane DM, Clark SP, Vargas D. Nurse burnout and patient satisfaction. Med Care 2004, 42: Aiken L, Clarke S, Sloane D, Sochalski J, Silber J. Hospital nurse staffing and patient mortality, nurse burn-out, and job dissifaction. JAMA 2002, 288: Brown M. Managing Medication Errors by Design: Critical Care Nursing Quarterly 2001, Vol: 24. (3): Cook A., Hoas H., Guttmannova K., Joyner J., Clare JD. An error by any other name. American Journal of Nursing Vol: 104 (6): Wilkins K., Shields M. Correlates of Medication error in hospitals. Health Reports 2008.Vol:19, (2). 15. Κarga Μ., Κalafati Μ., Giannakopoulou Μ., Liaropoulos L., Lemonidou Χ. Η διαχείριση των λαθών από τους Έλληνες νοσηλευτές: 3Ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διοίκησης, Οικονομικών και Πολιτικών Υγείας, Arakawa C, Kanoua Y, Sato C. Factors contributing to medical errors and incidents among hospitals nurses. Nurses health, quality of life and workplace predict medical errors and incidents. Industrial Health, Nogueira JF, Ribeiro G, D Innocenzo M, Barros B. Perception of nursing staff about the causal factors of errors in medication administration. Journal of Nursing 2010, 63 (6). 18. Henriksen K, Battles J, Marks E, Lewin D. Do transient working conditions. Trigger medical errors? Advances in patient safety. From research to implementation. Agency for healthcare research and quality USA, Leape L, Bates D, Cullen D, et al. Systems analysis of adverse drug events. JAMA 1995, 274: Copyright 2012 Σελίδα 306

15 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος Valentine A, Capuzzo M, Guidet B, Moreno R, Metnitz B, Bauer P, Metnitz P, (2009). Errors in administration of parenteral drugs in intensive care units: BMJ 2009, Islamian J, Taheri F, Bahrami M, Mozhden S. Assessing the nursing error rate and related factors from the view of nursing staff employed in the selected hospitals of Isfahan in Ir Jour Nurs Med Res 2010, 15: Bohand X, Simon L, Perrier E, Mullot H, Lefeuvre L, Plotton C. Frequency, types and potential clinical significance of medication-dispensing errors. J Clinics 2009, 11: Otero P, Leyton A, Mariani G, Cernadas SMC. Medication errors in paediatric inpatients: prevalence and results of a prevention program. Pediatrics 2008, 3: Kaushal R, Bates D, Landrigan C, McKenna K, Clapp M, Federico F, Goldmann D. Medication errors and adverse drug events in Pediatric inpatients. JAMA 2001, 16: Hsaio G, Chen I, Yu S, Wei I, Fang Y, Tang F. Nurses knowledge of high-alert medications: instrument, development and validation. Jour Adv Nurs 2010, 1: Bailey C, Engel B, Luescher J, Taylor M Medication errors in relation and medication errors in relation to years of nursing experience. Http// www. Lagrance edu/ resources/ pdf/ cituations/ nursing/ medication%20 errors pdf. Ημερομηνία Ανάκτησης: 3/6/ Stetiva P, Groves M, Pafford L. Managing medication errors: a qualitative study. Med Surg Nursing 2005, 3: Rogers A, Hwang W, Scott LP, Aiken LH, Dingers DF. The working hours of hospital staff nurses and patient safety. Health Affairs 2004, 4: Davis NM, Cohen MR. Twelve ways to prevent the medication errors. Nursing 1994, 94, 24: Olds D, Clarke S. The effect of work hours on adverse events and errors in Health Care. Jour Safety Res 2010, 2: Trbovich P, Prakash V, Stewart J, Trip K, Savage P. Interruptions during the delivery of high-risk medications. J Nurs Adm 2010, 3: Westbrook I, Woods A, Rob M, Dunsmuir W, Day R. Association of interruptions with an increased risk and severity of medication administration errors. Arch Intern Med 2010, 8: Copyright 2012 Σελίδα 307

16 33. Kosits L, Jones K. Interruptions experienced by Registered nurses working in Emergency Department. J Emerge Nurs 2011, 1: Wakefield BJ, Uden Holman T, Wakefield DS. Nurses perceptions of why medication administration errors occur. Medsurg Nurs 1998, 7 (1): Marjanovic Z., Greenglass ER., Coffey S. The relevance of psychosocial variables and working conditions in predicting nurses coping strategies during the SARS crisis. International Journal of Nursing Studies Mrayyan M. Nurse autonomy, nurse job satisfaction and client satisfaction with nursing care: their place in nursing data sets. Can J Nurs Leadersh 2003, 16: Gillespie M, Melby V. Burn out among nursing staff in incident and emergency and acute medicine. A comparative study. J Clin Nurs 2003, 6: Jenkins R, Elliott P. Stressors, burnout and social support: Nurses in acute mental health settings. J Adv Nurs 2004, 48: Buerhaus P, Auerbach D, Staiger D. The recent surge in nurse employment. Causes and implications. Health Affair 2009, 4: Shamligan T, Duval S, Du J, Kane R. Just what the doctor ordered. Review of the evidence of the impact of computerized physician order entry on medication prescription errors in the ICU. Health Services Research Fortescue E, Kaushal R, Landrigan C, McKenna K, Clapp M, Federico F, Goldmann D, Bates D. Prioritizing strategies for preventing medication errors and adverse drug events in pediatric inpatients. Pediatrics 2003, Bobb A, Gleason K, Husch M, Feinglass J, Yarnold P, Noskin G. The epidemiology of prescribing errors: the potential impact of computerized prescriber order entry. Arch Intern Med 2004, 7: Franklin B, O Grady K, Donyai P, et al. The impact of a closed loop electronic prescribing and administration systεm on prescribing errors, administration errors, and staff time: a before and after study. Qual Safe Health Care 2007, 16: Manojlovich M, De Cicco B. Health work environments, nurse physician communication, and patients outcomes. Copyright 2012 Σελίδα 308

17 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 American Journal of Critical Care 2007, 6: Mrayyan M, Shishahi K, Al-Faouri I. Rate, causes and reporting of medication errors in Jordan: nurses perspectives. Journal of Nursing Management 2007, 6: Copyright 2012 Σελίδα 309

18 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Πίνακας 1: Πόσο συχνά έχετε αντιληφθεί ότι κάνατε λάθη σχετικά με τη χορήγηση φαρμάκων τους τελευταίους 12 μήνες; Ν % α. Ποτέ β. Έστω και μία φορά γ. Συχνά δ. Πολύ Συχνά ,5 85,2 5,7 0,6 Πίνακας 2: Τα λάθη στη φαρμακευτική αγωγή θεωρείτε ότι αφορούν κυρίως: Ν % Λάθος ώρα χορήγησης α. Όχι β. Ναι ,6 32,4 Λάθος δόση α. Όχι β. Ναι ,3 34,7 Copyright 2012 Σελίδα 310

19 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 2 ο Τεύχος, Απρίλιος - Ιούνιος 2012 Πίνακας 3: Ο φόρτος εργασίας στο τμήμα σας είναι: Ν % α. Πολύ Μικρός β. Μικρός γ. Μέτριος δ. Μεγάλος ε. Πολύ Μεγάλος ,0 0,6 20,5 52,8 26,1 Πίνακας 4: Πόσο συχνά αποσπάται η προσοχή σας ή και διακόπτεται η εργασία σας από εξωγενείς παράγοντες (όπως ερωτήσεις ασθενών/συγγενών, τηλέφωνα, θορύβους κ.λπ.) κατά την χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής; Ν % α. Ποτέ β. Σπάνια γ. Συχνά δ. Πολύ Συχνά ε. Πάντα ,3 21,0 36,9 30,7 9,1 Copyright 2012 Σελίδα 311

20 Πίνακας 5: Ο βαθμός επαγγελματικής εξουθένωσης που νιώθετε είναι: Ν % α. Πολύ Μικρός β. Μικρός γ. Μέτριος δ. Μεγάλος ε. Πολύ Μεγάλος ,1 2,8 39,2 41,5 15,3 Πίνακας 6: Υπάρχει ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης (για τη χορήγηση) φαρμάκων στο τμήμα σας; Ν % α. Όχι β. Ναι ,1 19,9 Πίνακας 7: Σε περίπτωση που αντιληφθείτε ένα λάθος σας, το πρώτο σας συναίσθημα είναι: Ενοχή Ν % α. Όχι β. Ναι ,4 71,6 Copyright 2012 Σελίδα 312

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή.

Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή και ο ρόλος του νοσηλευτή. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Καρκίνος του Μαστού: Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη ψυχοσωματική υγεία των γυναικών που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικά σφάλµατα. Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης

Ιατρικά σφάλµατα. Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης Ιατρικά σφάλµατα Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης ιευθυντής, Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδηµιολογίας, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Καθηγητής Παθολογίας, Tufts University School of Medicine, Boston, USA Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD.

Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα. M.G.Koutras,MD. Η Ηλεκτρονική Συνταγογράφηση ως Αφετηρία του ehealth στη χώρα M.G.Koutras,MD. Τι είναι το ehealth? What Is ehealth (3): A Systematic Review of Published Definitions. Hans Oh et al, J Med Internet Res 2005;7(1).

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΣΕ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΑΡΙΑ ΓΑΒΡΙΗΛ Λεμεσός 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ

Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ISO 9001:2008 THΣ ΜΕΘ ΠΓΝ ΕΒΡΟΥ (Η εμπειρία μας) Ιωάννης Πνευματικός Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας ΔΠΘ Τι είναι το ISO? Διεθνής οργάνωση δημιουργίας και έκδοσης προτύπων για προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά των Ιατρικών Σφαλμάτων: Ερευνητικά ευρήματα από την Ελλάδα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά των Ιατρικών Σφαλμάτων: Ερευνητικά ευρήματα από την Ελλάδα Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 4 ο Τεύχος, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 4 th Issue, October December 2012 ΕΡΕΥΝΑ ORIGINAL PAPER Ποιοτικά Χαρακτηριστικά των Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 29-1-02 μέχρι 30-9-04 Διοικητής στο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 29-1-02 μέχρι 30-9-04 Διοικητής στο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΦΩΤΗΣ Π. ΔΡΟΥΜΠΑΛΗΣ Τηλ. οικίας 2721-0-92824 Φιλοποίμενος 23 εργασίας 2761-0-24270 Καλαμάτα Τ.Κ. 24100 Fax 2761-0-62209 κινητό 6976333407 E-mail: ghkypa@otenet.gr fdroumbalis@teikal.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Εμπειρική διερεύνηση των στάσεων των καταναλωτών απέναντι στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας Ονοματεπώνυμο: Φανή Φιλίππου Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Παρασκευάς Αργουσλίδης Δεκέμβριος 2012 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

ΠΙΝΑΚΑΣ- TABLE ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΓΙΑ ΠΟΙΕΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΝΑΣ ΠΙΝΑΚΑΣ; ΚΑΛΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗ, PhD ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α., Π.Θ. Π.Μ.Σ. ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ΒΑΣΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΑΠΛΟΤΗΤΑ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΑΓΓΛΙΚΑ Ι. Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts. Ζωή Κανταρίδου Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Ενότητα 5: Dealing with Academic Abstracts Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β

i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β i. Μηχανογράφηση δεδομένων και στατιστική ανάλυση απαντήσεων ερωτηματολογίου Β Μ. ΓΡΥΠΑΡΗΣ 1 & Θ. ΜΠΑΡΤΖΑΝΑΣ" Περίληψη Στην παρούσα εργασία παρουσιάζεται η μηχανογραφημένη μορφή των δεδομένων και η στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικές στην... Εντατική!

Εντατικές στην... Εντατική! Author: Theodora Tsoli National nominee for Greece Media: BHMA Newspaper, 03/05/2009 Εντατικές στην... Εντατική! Λάθη κατά συρροήν γίνονται στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας όλου του κόσµου, όπως προέκυψε

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -.

«-» vasalap@otenet.gr. andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Θεωρείο 10 «-» 1 vasalap@otenet.gr 2 andreadou@rhodes.aegean.gr - ( ), ( ). -. - -,. - ( ),, - ( ). - /, -. Abstract In the survey we investigated the views of those who

Διαβάστε περισσότερα

Χωροταξική σχεδίαση του

Χωροταξική σχεδίαση του Χωροταξική σχεδίαση του ΤµήµατοςΕπειγόντωνΠεριστατικώνεριστατικών Νύκταρη Βασιλεία Αναισθησιολόγος ΠΑΓΝΗ λειτουργία: υποδοχή ασθενών σταθεροποίηση ασθενών αντιµετώπιση ασθενών απρόβλεπτος όγκος ποικιλία

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής Νοσηλευτική Στελέχωση: µια συστηµατική ανασκόπηση

Ασφαλής Νοσηλευτική Στελέχωση: µια συστηµατική ανασκόπηση ene_newsletter_teyxos1 11/26/08 9:53 AM Page 45 Ασφαλής Νοσηλευτική Στελέχωση: µια συστηµατική ανασκόπηση Μαλλιαρού Μαρία 1, Καραθανάση Κωσταντινιά 2, Σαράφης Παύλος 3 1. Λοχαγός (ΥΝ), Νοσηλεύτρια Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και

Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ Copyright 2008 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Κουλτούρα και Νοσηλευτική Εκπαίδευση: Νέες προοπτικές και αναγκαιότητες στην Ελληνική Νοσηλευτική πραγματικότητα Γεωργία Κ. Γερογιάννη, 1 Αικατερίνη N. Πλεξίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ 2007-2013 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΕΤΑΙΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΩΝ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΗΣ 1 ΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ 08-06-2011 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Ανδρουλακάκη Αικατερίνη Π.Μ.Σ. ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Οργανωσιακή Δέσμευση και η επίδρασή της στην εργασιακή ικανοποίηση των υπαλλήλων της Ανώτατης Τεχνολογικής Εκπαίδευσης Ανδρουλακάκη Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων

Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Έρευνα Stedima: Η χρησιμοποίηση των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης (social networks) από στελέχη επιχειρήσεων Εισαγωγή Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Χαρχαντής Αθανάσιος STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου

Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Νοσηλευτικό Τμήμα: Κριτήρια δημιουργίας ενός επιτυχημένου μοντέλου Μπαμπάτσικου Π. Φωτούλα 1, Γερογιάννη Κ. Γεωργία 2 1. Επίκουρος Καθηγήτρια Νοσηλευτικής, Εργαστήριο Κοινοτικής Νοσηλευτικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ Μιχαήλ Κοραλία, Τσίφτης Γεώργιος, Τσουμάκας Κων/νος, Ανδρουλάκης Ιωάννης, Παυλοπούλου Ιωάννα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα

Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα για την ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα 2012 Διατήρησε τη θερμοκρασία της κρεβατοκάμαρας στους 18 ο C Διατήρησε τη θερμοκρασία των υπόλοιπων χώρων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr Εισαγωγή Έρευνα Stedima: Ισότητα και Ισορροπία στην εργασιακή και προσωπική ζωή των ανωτάτων στελεχών Γιώργος Ντάκος, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, Ροζίνα Κωστιάνη, Ρέα Μάνεση, STEDIMA S.A. www.stedima.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΛΑΘΩΝ ΑΠΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας:

Διαβάστε περισσότερα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα

Επιτελική Σύνοψη. Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα Επιτελική Σύνοψη 20 Χρόνια Κινητή Τηλεφωνία στην Ελλάδα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ένωση Εταιρειών Κινητής Τηλεφωνίας (ΕΕΚΤ), με αφορμή τη συμπλήρωση των είκοσι χρόνων τoυ Κλάδου στην Ελλάδα, πραγματοποίησε έρευνα κοινής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΥΠΟΓΟΝΙΜΩΝ ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ Ραφαέλλα Ζάττα Λεμεσός 2014 i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική

Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Η Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Οι επόμενες σελίδες αποτελούν την Ευρωπαϊκή Διακήρυξη για τη Νοσοκομειακή Φαρμακευτική. Τα άρθρα της Διακήρυξης είναι τα κοινώς συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας

Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Πρακτική στους διαγωνισμούς προμήθειας υλικών στις Ευρωπαϊκές χώρες Χριστόφορος. Ολύμπιος Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Πρακτική

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών

Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Μία νέα προσέγγιση µελέτης του εργασιακού στρες και εφαρµογή της σε κέντρο τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών Σ. ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ (1), Ν. ΜΑΡΜΑΡΑΣ (2) (1) (2) ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ ΕΠΕ, Ελ. Βενιζέλου 63-71, 142 31 Νέα Ιωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ

Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Ευρωπαϊκή Εκστρατεία για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία 2014-2015 Hilton Park, Λευκωσία,10/09/2015 Μίμης Θεοδότου MA Industrial Relations & Health and Safety Μέλος Δ.Σ. ΣΑΥΚ Η έρευνα διεξήχθη από

Διαβάστε περισσότερα

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών

Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Mobile Marketing: Οι Παράγοντες Αποδοχής του SMS των Ελλήνων Καταναλωτών Ονοματεπώνυμο: Πατεράκη Σοφία Σειρά: 8 η Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: κα. Άννα Ζαρκάδα Δεκέμβριος 2011 Περιεχόμενα Βιβλιογραφία Μοντέλο

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

Οι αντιλήψεις των νοσηλευτών σχετικά µε την εφαρµογή ευέλικτου ή ανοιχτού επισκεπτηρίου στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

Οι αντιλήψεις των νοσηλευτών σχετικά µε την εφαρµογή ευέλικτου ή ανοιχτού επισκεπτηρίου στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας(2012) Τόµος 4,Τεύχος 4, 166-180 ISSN 1791-9649 Οι αντιλήψεις των νοσηλευτών σχετικά µε την εφαρµογή ευέλικτου ή ανοιχτού επισκεπτηρίου στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Κατίκα

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE

Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Αξιολόγηση της εκστρατείας ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης στο πλαίσιο του έργου LIFE+PURE Περιεχόμενα Περιεχόμενα Διαγραμμάτων...2 Εισαγωγή...3 Το δείγμα της έρευνας...3 Τα εργαλεία ενημέρωσης...4

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΙΤΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΗΣΗΣ; Αικατερίνη Παρασκευαΐδου Ιατρός -Επιθεωρήτρια Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας ΣΕΠΕ ΚΕΠΕΚ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Τι είναι υγεία; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ

ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΟ ΆΡΘΡΟ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Παρασκευή Αντεριώτη 1, Γεώργιος Αντωνίου 2 1. Νοσηλεύτρια,Msc Νοσοκομείο Παίδων 'Η Αγία Σοφία' 2. Νοσηλευτής,MSc, Γενικό Νοσοκομείο Αγρινίο Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη ικανοποίησης του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού σε δύο νοσοκομεία της Ελλάδας

Συγκριτική μελέτη ικανοποίησης του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού σε δύο νοσοκομεία της Ελλάδας ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2013, 30(3):325-334 Συγκριτική μελέτη ικανοποίησης του ιατρικού και του νοσηλευτικού προσωπικού σε δύο νοσοκομεία της Ελλάδας ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Γκούμας Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής στο Tμήμα Διαχείριση Πληροφοριών του Τ.Ε.Ι Καβάλας goumas@teikav.edu.gr. Περίληψη

Δρ. Γκούμας Στέφανος Επίκουρος Καθηγητής στο Tμήμα Διαχείριση Πληροφοριών του Τ.Ε.Ι Καβάλας goumas@teikav.edu.gr. Περίληψη Τρία χρόνια μετά την επιμόρφωση β επιπέδου: Οι εκπαιδευτικοί κάνουν χρήση και αξιοποιούν τις Τεχνολογίες Πληροφορίας & Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε) στην εκπαιδευτική - διδακτική διαδικασία;. Η περίπτωση του νομού

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση της επαγγελματικής εξουθένωσης των νοσηλευτών του γενικού νοσοκομείου Λάρνακας Κύπρου

Διερεύνηση της επαγγελματικής εξουθένωσης των νοσηλευτών του γενικού νοσοκομείου Λάρνακας Κύπρου Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 4 ο Τεύχος, Οκτώβριος Δεκέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 4 th Issue, October December 2012 ΕΡΕΥΝΑ ORIGINAL PAPER Διερεύνηση της επαγγελματικής εξουθένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διάρθρωση (+ εργαστήριο) Ιατρική πληροφορία Ευαγγελία Ντζάνη Επίκουρη Καθηγήτρια Υγιεινής με έμφαση στην Επιδημιολογία Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Οκτώβριος 2010 Διάρθρωση (+ εργαστήριο)

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στάδια συγγραφής άρθρου ανασκόπησης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : Επιλογή θέματος Unsolicited review γενικό μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Master of science in Networking and Data Communications Ακαδημαϊκό Έτος 2013-2014 Συνδιοργάνωση Το ΤΕΙ Πειραιά και το πανεπιστήμιο Kingston της Μεγάλης Βρετανίας συνδιοργανώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ: ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 2 Ο ΧΡΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης

Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης Φαρμακευτικός χώρος: τάσεις και προοπτικές επιχειρηματικότητας & απασχόλησης Κωνσταντίνος Μ. Φρουζής: Πρόεδρος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) Αντιπρόεδρος & Γενικός Διευθυντής, Novartis Hellas

Διαβάστε περισσότερα

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT

υπηρεσίες / services ΜΕΛΕΤΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ PLANNING - DESIGN ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ COMMERCIAL PLANNING ΕΠΙΠΛΩΣΗ - ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ FURNISHING - EQUIPMENT Αρχιτεκτονικές και διακοσμητικές μελέτες, με λειτουργικό και σύγχρονο σχέδιασμό, βασισμένες στην μοναδικότητα του πελάτη. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ανάλυση των χαρακτηριστικών των προϊόντων και ένταξη του τρόπου

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας

Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας. Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Οι οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις της άνοιας Γιάννης Κυριόπουλος, MD, MPH, MSc, PhD Τομέας Οικονομικών της Υγείας, Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Εισαγωγή Ως ένα νόσημα με σοβαρό και υψηλό φορτίο

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας»

«Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» «Οργάνωση και ιοίκηση Υπηρεσιών Υγείας» Νίκος Μανιαδάκης, ρ. Οικονοµίας & ιοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, ιοικητής Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Κρήτης ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ To Περιβάλλον Εξελίξεις και κόστος

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συμβουλευτικής. Εργασιακό άγχος

Θέματα Συμβουλευτικής. Εργασιακό άγχος Θέματα Συμβουλευτικής Εργασιακό άγχος Ιούνιος 2015 Εργασιακό άγχος της Μίτση Σχοινά, κλινικής ψυχολόγου Το εργασιακό άγχος είναι ένα ζήτημα προτεραιότητας και αυξανόμενης σημασίας για την υγεία και την

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης

Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Εργασιακό στρες και Σύνδρομο Επαγγελματικής Εξουθένωσης λειτουργών υγείας Κωνσταντινος Ν Φουντουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής Γ Παν Ψυχιατρική Κλινική ΠΓΝ ΑΧΕΠΑ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη

Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Αναφορές Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης στην Ελλάδα Μία Εμπειρική Μελέτη Tων Νικόλαου Α. Παναγιώτου Λέκτορα ΕΜΠ, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Τομέας Βιομηχανικής Διοίκησης & Επιχειρησιακής Eρευνας* και Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _

Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Κυριακή, 23/2/2014 Mainalon Resort, Τρίπολη ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ _ Φαρμακοεπαγρύπνηση Ασφάλεια Φαρμάκων και ο Ρόλος του Φαρμακοποιού Σοφία Χατζηαντωνίου Επίκουρη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα