Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema"

Transcript

1 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 73 Ευθυμίου Χ Στούμπος Γ Θεοδώρου Π Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης Βοστάνειο, Μυτιλήνη. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 32 - Τεύχος 2 Efthymiou Ch Stoubos G Theodorou P ENT Department, General Hospital of Mytilene, Mytilene. Hellenic Otorhinolaryngology - Head and Neck Surgery Volume 32 - Issue 2 Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Χριστίνα Ευθυμίου ( , , Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema Περίληψη Εισαγωγή: Το κληρονομικό αγγειοοίδημα, μία ασθένεια η οποία κληρονομείται με τον αυτόσωμο επικρατούντα χαρακτήρα, χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια τοπικού οιδήματος του δέρματος, των υποδόριων ιστών, όπως και των βλεννογόνων του γαστρεντερικού και αναπνευστικού συστήματος. Σκοπός: Μια περιγραφή των κλινικών χαρακτηριστικών, την διάγνωση και θεραπεία των επίσημα διαγνωσμένων περιστατικών κληρονομικού αγγειοιδήματος στην Μυτιλήνη. Ασθενείς και μεθόδους: Αυτή η αναφορά παρουσιάζει κλινικά χαρακτηριστικά 9 περιστατικών, από τα οποία ένα είναι ανεξάρτητο και τα υπόλοιπα ανήκουν σε οικογένειες με παρόμοια συμπτώματα. Η συνεισφορά αυτή είναι μια ανασκόπηση της τελευταίας βιβλιογραφίας που σχετίζεται με τη διάγνωση και τη θεραπεία του κληρονομικού αγγειοοιδήματος. Αποτελέσματα: Το κληρονομικό αγγειοοίδημα είναι μία σπάνια κλινική οντότητα που διαθέτει ένα περίπλοκο προφίλ εκδήλωσης και πρέπει να απορριφθεί ένα μεγάλο φάσμα ασθενειών στην διαφορική διάγνωση για να τεθεί επισήμως η διάγνωση. Μία μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των ειδικευμένων ιατρών πρέπει να επιτευχθεί, ώστε να είναι σε θέση να ανιχνεύσει αυτήν την πάθηση, καθώς και μία καλύτερη γνώση της γενετικής και παθοφυσιολογίας της ασθένειας ώστε να επιτραπεί η διερεύνηση περαιτέρω εναλλακτικών θεραπειών. Συμπεράσματα: Με την διάδοση των περιστατικών της Μυτιλήνης, όπως παρουσιάζεται στην παρούσα εργασία, θα επιτευχθεί η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της νόσου. Λέξεις Κλειδιά: Αγγειοίδημα, αναστολέας της C1 εστεράσης (C1-INH), βραδυκινίνη. Abstract Background: Hereditary angioedema is an autosomal dominant inherited condition that is characterized by the local development of oedema of the skin, subcutaneous tissue, and the walls of almost any organ, including the gastrointestinal and upper respiratory tracts. Objective: To describe the clinical characteristics, diagnosis and treatment of the cases officially diagnosed on the island of Mytilene. Patients and methods: This paper presents clinical characteristics of nine patients, all of which are family-related cases except for one isolated case. This contribution is a review of the latest literature related to diagnosis and treatment of hereditary angioedema. Results: Hereditary angioedema is a rare clinical entity that has a complicated manifestation profile. A large spectrum of differential diagnosis needs to be discarded in order for it to be officially diagnosed. A greater awareness among medical specialists needs to be achieved in order to be able to detect this condition, as well as, a deeper knowledge of its genetics and pathophysiology which will allow us to explore new treatment alternatives in addition to those already available. Conclusions: By diffusion of isolated cases or familial cases, as presented in this paper, the disease recognition and timely treatment will be reached. Key Words: Hereditary angioedema, C1-INH, bradykinin, edema Χιλιάδες Ευρωπαίοι υποφέρουν σήμερα από κάποιο σπάνιο νόσημα, παρά το γεγονός ότι οι παθήσεις της κατηγορίας αυτής βρίσκονται ακόμα και στις μέρες μας στο περιθώριο της ενημέρωσης του ευρύτερου κοινού. Το κληρονομικό αγγειοοίδημα πρωτοπεριγράφηκε από τον William Osler το Τα τελευταία 50 χρόνια έχουν διευκρινιστεί πολλές λεπτομέρειες της παθοφυσιολογίας και της μοριακής βιολογίας του. 73 Εισαγωγή Το κληρονομικό αγγειοοίδημα (ΚΑΟ) είναι μια σπάνια νόσος η οποία κληρονομείται με τον επικρατούντα σωματικό χαρακτήρα, το οποίο σημαίνει ότι όταν ένας γονιός πάσχει από ΚΑΟ, κάθε παιδί έχει 50% πιθανότητες να έχει την νόσο. Επιφέρει σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα. Εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενα, αυτοπεριοριζόμενα επεισόδια οιδήματος του δέρματος του

2 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 74 προσώπου, των άκρων και των γενετικών οργάνων όπως και του βλεννογόνου του αναπνευστικού και του γαστρεντερικού συστήματος. Η νόσος οφείλεται στην έλλειψη η μειωμένη λειτουργικότητα ενός ενζύμου που αναστέλλει το συμπλήρωμα, ο αναστολέας της C1 εστεράσης (C1NH), του ενζυμικού συστήματος των κινινών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής βραδυκινίνης, μιας ουσίας που δρα στα μικρά αγγεία, την πρόκληση αγγειοδιαστολής και την αύξηση της διαπερατότητάς τους, με συνέπεια τη δημιουργία επαναλαμβανομένων οιδημάτων του δέρματος και των βλεννογόνων. Η C1INH εμπλέκεται στη ρύθμιση του συμπληρώματος, της πήξης και του ινωδολυτικού συστήματος. Είναι ο κύριος αναστολέας του C1r και C1s του συμπληρώματος και ο κύριος αναστολέας του Παράγοντα πήξης ΧΙΙ και της καλλικρεΐνης 1,2. Πιο συγκεκριμένα, ο παράγοντας XII, όταν ενεργοποιηθεί επιδρά στην προκαλικρεΐνη και την μετατρέπει σε καλικρεΐνη, η οποία στη συνέχεια μετατρέπει τις υψηλού μοριακού βάρους κινίνες σε βραδυκινίνη. Η βραδυκινίνη είναι γνωστό ότι μέσω των Β2 υποδοχέων της, προκαλεί αγγειοδιαστολή και αύξηση της διαπερατότητας των αγγείων. Έτσι, η συσσώρευση μεγάλης ποσότητας βραδυκινίνης μπορεί να προκαλέσει αγγειο διαστολή και αγγειοοίδημα. Οπότε, όταν ο αναστολέας της C1-εστεράσης δεν λειτουργεί σωστά και για κάποιους λόγους ενεργοποιηθεί η διαδικασία παραγωγής βραδυκινίνης, δε σταματά εύκολα και έτσι έχουμε δημιουργία αγγειοοιδήματος 1. Σε μικρότερο βαθμό η C1INH αναστέλλει τον Παράγοντα πήξης ΧΙ και του ιστικού τύπου πλασμινογόνο. Τα συμπτώματα του ΚΑΟ προκαλούνται από την εξαγγείωση του πλάσματος στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος και του βλεννογόνου, από την δράση αγγειοκινητικών ενζύμων (βραδυκινίνη) 3. Το χαρακτηριστικό του οιδήματος είναι η έλλειψη κνησμού και δερματικών εξανθημάτων. Οι κρίσεις δεν εξαρτώνται από την ισταμίνη, έτσι δεν ανταποκρίνονται στα αντιαλλεργικά φάρμακα, δηλαδή τα αντιισταμινικά και τα κορτικοστεροειδή 4. Η χαμηλή ευαισθητοποίηση και η ομοιότητα με άλλες διαταραχές, συχνά καθυστερούν την διάγνωση. Αν και σπάνιο, το ΚΑΟ είναι μία ασθένεια με συνέπειες, δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Σε αυτές τις επιπτώσεις συγκαταλέγονται οι οξεία αναπνευστική δυσχέρεια, λόγω οιδήματος του λάρυγγα και οι περιττές ενδοκοιλιακές επεμβάσεις, οι οποίες προκύπτουν λόγω της κλινικής εικόνας η οποία παρομοιάζει με την οξεία κοιλία. Πριν από την ανάπτυξη αποτελεσματικής θεραπείας το ποσοστό θνησιμότητας ήταν 20-30%, συνεπώς η άμεση διάγνωση και θεραπεία είναι πολύ σημαντική. Στο ΚΑΟ το οίδημα λάρυγγας είναι η κύρια αιτία θνησιμότητας, καθώς στην βιβλιογραφία αναφέρεται πως περισσότερο από 50% των ασθενών με ΚΑΟ θα αναπτύξουν οίδημα λάρυγγας, έστω και ως μεμονωμένο επεισόδια κατά την διάρκεια της ζωής τους. Με την έναρξη της κρίσης, η κλινική κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται ραγδαίως και η ήπια δυσφορία μπορεί να μετατραπεί σε πλήρη απόφραξη του αεραγωγού εντός ολίγων ωρών 5. Το ΚΑΟ οφείλεται σε μεταλλάξεις στο γονίδιο του C1- INH και μεταδίδεται με τον αυτοσωμικό επικρατούντα χαρακτήρα. Στην έλλειψη του ενζύμου αυτού επέρχεται ανεξέλεγκτη ενεργοποίηση του C1, C2, C4 του συμπληρώματος, πριν μπορέσει να ελεγχθεί ο καταρράκτης από άλλους αναστολείς (C4-δεσμευτική πρωτεΐνη και Παράγοντα Ι). Περίπου 150 μεταλλάξεις έχουν περιγραφεί στο ΚΑΟ, και ένας ρυθμός αυτόματης μετάλλαξης στο 25% έχει αναφερθεί. Υπάρχουν δύο τύποι ΚΑΟ πού σχετίζονται με το C1-INH, ο τύπος Ι και ο τύπος ΙΙ. Η πιο κοινή μορφή είναι ο τύπος Ι και αντιπροσωπεύει το 85% των περιπτώσεων. Πρόκειται για μειωμένη σύνθεση και έκκριση του C1-INH, με συγκέντρωση στον ορό 10-40% της φυσιολογικής. Ο τύπος ΙΙ αφορά το 15% των περιπτώσεων και πρόκειται για σύνθεση μη-λειτουργικού C1-INH από το μεταλλαγμένο γονίδιο. Υπάρχει σε φυσιολογική η αυξημένη συγκέντρωση στον ορό αλλά έχει χαμηλή λειτουργικότητα. Ένα κλινικό σύνδρομο, ΚΑΟ τύπου ΙΙΙ, το οποίο αφορά κυρίως της γυναίκες έχει επίσης περιγραφεί 6. Έχει συνδεθεί με μεταλλάξεις του Παράγοντα XII και έχει φυσιολογική συγκέντρωση και λειτουργικότητα του C1-INH. Μια τελευταία υποκατηγορία μη-αλλεργικού αγγειοοιδήματος είναι το επίκτητο αγγειοοίδημα (Acquired Angioedema, AAE). Υπάρχουν δυο υποομάδες: ΑΑΕ τύπου Ι που συνδέεται με λεμφουπερπλαστικές διαταραχές κυρίως των Β-κυτταρων και ΑΑΕ τύπου ΙΙ που προκύπτει λόγω παραγωγής αντισωμάτων έναντι του C1-INH. Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά Το κληρονομικό αγγειοοίδημα αποτελεί μια σπάνια γενετική διαταραχή, η οποία εκτιμάται ότι προσβάλλει άτομα στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και Έλληνες. Η μέση ηλικία εκδήλωσης των συμπτωμάτων για πρώτη φορά είναι περίπου τα 20 έτη ζωής. Περίπου το 40% των ατόμων εμφανίζουν συμπτώματα πριν τα 5 έτη ζωής και το 75% παρουσιάζει το πρώτο επεισόδιο ΚΑΟ πριν την ηλικία των 15ετών 7. Άνδρες και γυναίκες προσβάλλονται με την ίδια συχνότητα (ΚΑΟ Ι και ΙΙ), αν και οι γυναίκες τείνουν να έχουν πιο σοβαρές κρίσεις 7,9. ΚΑΟ ΙΙΙ είναι σπάνιος, προσβάλλει κυρίως τις γυναίκες αλλά έχουν αναφερθεί και μερικές περιπτώσεις ανδρών. Διάγνωση Η διάγνωση τίθεται από την κλινική εκδήλωση, το θετικό οικογενειακό ιστορικό και τον καθορισμό της συγκέντρωσης και λειτουργικής δραστηριότητας του C1-INH και C4 του συμπληρώματος 3. Κλινική εκδήλωση Η νόσος χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια οιδήματος σε διάφορα μέρη του σώματος, που διαρκούν μία έως τέσσερις ημέρες κάθε φορά. Οι δερματική 74

3 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 75 προσβολή αφορά κυρίως τα άνω και κάτω άκρα, το πρόσωπο και τη γεννητική περιοχή. Η προσβολή των βλεννογόνων αφορά τα εσωτερικά όργανα κυρίως του γαστρεντερικού και του αναπνευστικού συστήματος. Το οίδημα στο δέρμα δεν είναι απειλητικό για τη ζωή, αλλά έχει τεράστιες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των ασθενών, καθώς τους αναγκάζει να αποσυρθούν από τις καθημερινές τους συνήθειες εξαιτίας της παραμόρφωσης, της δυσφορίας και του πόνου. Το οίδημα στο λάρυγγα αποτελεί την πιο επικίνδυνη και απειλητική για τη ζωή του ασθενούς εκδήλωση της νόσου, καθώς δημιουργεί άμεσο κίνδυνο ασφυξίας. Προσβάλλεται κυρίως ο βλεννογόνος του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και σπανίως εκδηλώνεται ως πνευμονικό οίδημα. Ο ακριβής παθαφυσιολογικός μηχανισμός αυτού του φαινομένου παραμένει αδιευκρίνιστος 5,8. Το 50% των ασθενών με ΚΑΟ θα εμφανίσει, τουλάχιστον ένα επεισόδιο οίδημα λάρυγγας στη διάρκεια της ζωής του, και ένα μεγάλο ποσοστό από τους παραπάνω έχουν πολλαπλά επεισόδια οιδήματος, ως εκ τούτου ακόμα και σήμερα προκύπτουν θάνατοι από ασφυξία. Η πιθανότητα εμφάνισης λαρυγγικού οιδήματος εκτιμάται να κυμαίνεται στο 70% στη διάρκεια της ζωής των ασθενών με ΚΑΟ. Το υποβλεννογόνιο οίδημα του γαστρεντερικού συστήματος προκαλεί επεισόδια κωλικοειδούς άλγους, ναυτίας, εμέτους, δυσφαγίας και διάρροιας. Συμπτώματα τα οποία μιμούνται την οξεία κοιλία και συνεπώς, συχνά υποβάλλονται οι ασθενείς σε άσκοπες χειρουργικές επεμβάσεις 3. Πολλοί εκλυτικοί παράγοντες έχουν αναφερθεί στις μελέτες και είναι οι παρακάτω: τραύμα (κυρίως σε οδοντικούς χειρισμούς), άγχος, έμμηνος ρύση, λοιμώξεις, άσκηση, κατανάλωση αλκοόλ. Τα φάρμακα (π.χ τα οιστρογόνα, αναστολείς ΜΕΑ, ανταγωνιστές αγγειοτενσίνης ΙΙ) έχουν επίσης ενοχοποιηθεί για την πρόκληση επεισοδίου ΚΑΟ 10. Σε ένα 2% των περιπτώσεων το ΚΑΟ έχει συσχετιστεί με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο και πιο σπάνια με άλλες αυτοάνοσες διαταραχές, όπως το Σύνδρομο Sjogren, θυρεοειδίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα κλπ. Θεραπεία Αναλόγως των σημείων και συμπτωμάτων του αγγειοιδήματος μπορεί να χρειαστεί εντατική υποστήριξη των ασθενών με ενδοφλέβια υγρά, ακόμα και διασωλήνωση η και τραχειοστομία σε περίπτωση σοβαρού λαρυγγικού οιδήματος. Στο κληρονομικό αγγειοοίδημα τύπου Ι και ΙΙ η θεραπεία εκλογής στην οξεία φάση είναι η φαρμακευτική αντικατάσταση του C1-INH (Βerinert) 11, ή η χορήγηση αναστολέα της καλλικρείνης (Ecallintide) ή εάν υπάρχει διαθέσιμο κατεψυγμένο πλάσμα. Στο ΚΑΟ ΙΙΙ έχει αποδειχθεί ότι η χορήγηση C1-INH (Berinert) είναι αναποτελεσματική 12. Ένας εκλεκτικός ανταγωνιστής του Β2 υποδοχέα της βραδυκινίνης, ονόματι Ικατιβάντη (Firazyr), χρησιμοποιείται αποτελεσματικώς στην Ευρώπη από το 2008 για την διαχείριση των οξέων επεισοδίων ΚΑΟ 13. ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ: Για την προφύλαξη των ασθενών που πάσχουν από πολύ συχνά και σοβαρά επεισόδια χορηγούνται ανδρογόνα, Danazol για την καταστολή των υποτροπών 14. Η κύρια επιπλοκή της μακροχρόνιας λήψης ανδρογόνων είναι η αρτηριακή υπέρταση και αντενδείκνυται στην παιδική ηλικία, στον καρκίνο του προστάτη, στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό. Αναστολείς της ινωδόλυσης όπως το Έψιλον-αμινοκαπροικό οξύ και το τρανσεμικο οξύ χρησιμοποιούνται για την προφύλαξη των εγκύων, αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικά από τα ανδρογόνα. Στην βραχυπρόθεσμη προφύλαξη, για χειρουργικές επεμβάσεις (κυρίως οδοντιατρικοί χειρισμοί) είναι αναγκαία η έγχυση C1-INH 24 ώρες πριν την επέμβαση ή αμέσως προ του χειρουργικού χειρισμού. Εναλλακτικώς μπορεί να χορηγηθούν ανδρογόνα ή αναστολείς της ινωδόλυσης, με έναρξη 5 ημέρες πριν την επέμβαση και συνέχιση για 2ημέρες μετά. Σκοπός Ο στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των επίσημα διαγνωσμένων περιστατικών με ΚΑΟ στο νησί της Μυτιλήνης, το οποίο έχει πληθυσμό περίπου 90,000. Δίνεται έμφαση στην εκδήλωση, την πορεία, την διάγνωση και την θεραπεία των καταγεγραμμένων περιστατικών. Ασθενείς και μέθοδοι Στην παρούσα μελέτη συμπεριλήφθησαν εννέα περιστατικά επισήμως διαγνωσμένα με Κληρονομικό Αγγειοοίδημα (ΚΑΟ). Οχτώ ασθενείς είναι μέλη τριών οικογενειών ενώ το ένα περιστατικό είναι μεμονωμένο. Δύο οικογένειες αποτελούνται από 3 ασθενείς η καθεμία και μια οικογένεια αποτελείται από 2 ασθενείς. Οι μέθοδοι συλλογής στοιχείων περιλαμβάνουν τις προσωπικές συνεντεύξεις και η επεξεργασία των υπαρχόντων αρχείων των ασθενών. Η διάγνωση προσδιορίζεται σύμφωνα με τον Αλγόριθμο Διάγνωσης του ΚΑΟ (εικόνα 1) 15. Αποτελέσματα Τα 9 περιστατικά αποτελούνται από 6 γυναίκες και 3 άνδρες εκ των οποίων ένας είναι παιδί 10 ετών. Η ηλικιακή κατάταξη των υπολοίπων περιστατικών είναι 6 ασθενείς μεταξύ ετών και 2 ασθενείς μεταξύ ετών. Η πλειοψηφία των ασθενών αναφέρει πολλαπλές κρίσεις της νόσου, οι οποίες έχουν έναρξη κατά την παιδική ηλικία (περίπου 10 ετών) και επιδείνωση στην εφηβεία, αυτό είναι σύμφωνο με τις αναφορές στην βιβλιογραφία 5. Το μεμονωμένο περιστατικό δηλώνει ότι η πρωταρχική εκδήλωση της νόσου του ξεκίνησε στην ηλικία των 42 ετών. Σημειώνεται ότι στην παιδική ηλικία οι κρίσεις του ΚΑΟ ήταν πολύ ήπιες, σε σημείο που αγνοούνταν από τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Στην ερώτηση, ποιοι εκλυτικοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν επεισόδιο ΚΑΟ, οι ασθενείς δηλώνουν ομόφωνα πως δεν υπάρχει ξεκάθαρη αιτία των κρίσεων, αλλά έχουν παρατηρήσει ότι το τραύμα (κυρίως οι οδοντιατρικοί χειρισμοί), οι λοιμώξεις και η έμμηνος ρύση συχνά ενοχοποιούνται για την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Οι 75

4 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 76 πλειονότητα ανέφερε επίσης το άγχος, το στρες και τα φάρμακα (κυρίως αμεα) ως εκλυτικοί παράγοντες, των κρίσεων ΚΑΟ. Η συχνότητα των επεισοδίων διαφέρει σημαντικά μεταξύ των προσβεβλημένων ατόμων. Οι περισσότεροι ανέφεραν τουλάχιστον μηνιαία προσβολή, 2 από τους ασθενείς δηλώνουν εβδομαδιαίες κρίσεις και οι απομένοντες μιλούν για κρίσεις κάθε 3-4μήνες. Οι περισσότεροι αναφέρουν μεγαλύτερη συχνότητα των κρίσεων κατά τους χειμερινούς μήνες, λόγω της αυξημένης επίπτωσης λοιμώξεων. Η διάρκεια των επεισοδίων ΚΑΟ κατά την πλειονότητα των ασθενών (οι 7) είναι 3 ημέρες, αλλά 2 από τα άτομα δηλώνουν κρίσεις που διαρκούν και μέχρι 5 ημέρες. Κλινικές εκδηλώσεις: Το οίδημα του δέρματος είναι το πιο συχνό σύμπτωμα σε όλους τους ασθενείς. Οι κύριες περιοχές που προσβάλλονται είναι το πρόσωπο, άνω και κάτω άκρα, οι γλουτοί και τα γεννητικά όργανα. Επτά από τους Consider Hereditary Angioedema (HAE): - Recurrent angioedema (without urticaria) - Recurrent episodes of abdominal pain and vomiting - Laryngeal edema - Positive family history of angioedema C4 and C1-1NH protein quantities decreased Confirm decreased C4 and C1-INH protein by second measurement Family history of angioedema HAE- C1INH- Type 1 Earlier age of onset and C1q No Family history of angioedema Measure C1q and consider age of onset of symptoms Later Age of onset and/or low C1q Consider Acquired Angioedema Measure: serum complement factor 4 (Ca), C1 inhibitor (C1-1NH) antigenic protein C1 inhibitor (C1-1NH) functional level if available C4 quantity low but C1-1NH protein or elevated Determine C1-INH function and repeat C4 and C1-INH protein levels C1-INH function Consider other non-hae causes of C4 consumption C1-INH function decreased HAE- C11NH Type II Εικόνα 1. Aλγόριθμος Διάγνωσης του ΚΑΟ C4, C1-1NH protein Confirm C4, C1-INH during attack Consider angioedema (AE) types other than HAE-C1-INH types 1 and 11 AE from Medications Eg. ACE inhibitors HAE Type III - HAE-FX11 - HAE-unknow ασθενείς ανέφεραν πολλαπλά επεισόδια οιδήματος του στοματοφάρυγγα, γλώσσας και χείλων για τα οποία και νοσηλεύτηκαν στην ΩΡΛ κλινική μέχρι την υποχώρηση του οιδήματος. Επτά από τα παραπάνω περιστατικά εισήχθησαν στην ΩΡΛ κλινική για πολλαπλά επεισόδια οιδήματος του λάρυγγα (με συχνότητα 1-2 φορές ετησίως), ένας εκ των οποίων διασωληνώθηκε κιόλας, για διατήρηση βατού αεραγωγού. Πέντε από τους ασθενείς υποφέρουν από τακτά επεισόδια γαστρεντερικού οιδήματος με τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του παροξυσμικού κοιλιακού άλγους, εμέτων, διαρροϊκών κενώσεων και δυσκοιλιότητας. Διάγνωση: Σύμφωνα με τον Διαγνωστικό Αλγόριθμο του ΚΑΟ (εικόνα 1) 15, οι αναφερθείσες περιπτώσεις διαγνώστηκαν ως εξής: 2 οικογένειες, δηλαδή, 5 ασθενείς έχουν διαγνωστεί με ΚΑΟ τύπου Ι (χαμηλά επίπεδα ορού C4 και C1-INH), 1 οικογένεια που αποτελείται από 3 ασθενείς έχει διαγνωστεί με ΚΑΟ τύπου ΙΙ (φυσιολογικά επίπεδα ορού C4 και C1-INH αλλά χαμηλά επίπεδα λειτουργικού C1-INH) και η μεμονωμένη περίπτωση έχει διαγνωστεί με Acquired Angioedema (AAE) τύπου Ι. Το AAE είναι δυνατό λόγω έλλειψης οικογενειακού ιστορικού και έναρξης των συμπτωμάτων σε μεγαλύτερη ηλικία (άνω των 40 ετών), σε αυτήν την περίπτωση χρήζει εξέτασης της συγκέντρωσης ορού της αντιγονικής πρωτεΐνης C1q. Σε χαμηλή συγκέντρωση της C1q τότε η διάγνωση είναι συμβατή με ΑΑΕ (C1q είναι μειωμένη στο 75% των περιπτώσεων ΑΑΕ, ενώ είναι φυσιολογική στο ΚΑΟ), 16. Όλοι οι ασθενείς διαγνώστηκαν τα τελευταία 4 χρόνια ( ), το οποίο τονίζει την σημαντική καθυστέρηση μεταξύ της εμφάνισης των κρίσεων του ΚΑΟ και της τελικής διάγνωσης. Θεραπεία: Όλα τα περιστατικά της μελέτης μας έχουν υποβληθεί σε διάφορα θεραπευτικά πρωτόκολλα για τις περισσότερες κρίσεις κληρονομικού αγγειοοιδήματος. Τα πιο συνηθισμένα και ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα, που έλαβαν οι ασθενείς στις οξείες κρίσεις χωρίς καλή ανταπόκριση, είναι τα αντί-αλλεργικά φάρμακα, όπως κορτικοστεροειδή, αντί-ισταμινικά και επινεφρίνη. Το οίδημα του ΚΑΟ δεν ανταποκρίνεται στις θεραπείες που χρησιμοποιούνται σε άλλες μορφές κνίδωσης και αλλεργικού αγγειοιδήματος. Υπάρχει, βεβαίως, η πιθανή παροδική μείωση του οιδήματος με την επίδραση της επινεφρίνης χωρίς όμως να αλλάζει η πορεία των κρίσεων. Τα άτομα τα οποία εκδήλωσαν συμπτώματα γαστρεντερικού οιδήματος (κοιλιαλγία, έμετοι, ναυτία μέχρι και σημαντική αφυδάτωση με επακόλουθο την υπόταση) αντιμετωπίστηκαν με ενδοφλέβια αντικατάσταση υγρών και χορήγηση παρεντερικών αναλγητικών και αντιεμετικών. Δυο από τους ασθενείς υποβλήθηκαν σε χειρουργική διερεύνηση λόγω σημείων και συμπτωμάτων που ομοιάζουν με οξεία κοιλία ή εντερική απόφραξη. Όλοι τα άτομα της μελέτης μας έχουν νοσηλευτεί για πολλαπλά επεισόδια ΚΑΟ και ως σοβαρά επείγοντα περιστατικά όταν το οίδημα εκδηλωνόταν στο στοματοφάρυγγα η τον λάρυγγα. Ένας ασθενείς υποβλήθηκε σε επείγουσα διασωλήνωση για την διατήρηση ανοιχτού αεραγωγού. 76

5 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 77 Μέχρι πρότινος δεν υπήρχε αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση των οξέων κρίσεων του ΚΑΟ. Οι παραπάνω ασθενείς έχουν πλέον περισσότερες φαρμακευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση των σοβαρών συμπτωμάτων του ΚΑΟ, πέντε εκ των οποίον λαμβάνουν C1-INH (Berinert) στις οξείες φάσεις των κρίσεων. Με την έναρξη των συμπτωμάτων προσέρχονται στο νοσοκομείο και γίνεται η ενδοφλέβια χορήγηση 20 U/Kg C1-INH. Αναφέρουν ότι μέσα στα πρώτα 30 λεπτά υποχωρεί η ένταση των συμπτωμάτων και η πλήρη υποχώρηση γίνεται εντός 2-4 ώρες από την χορήγηση του φαρμάκου. Το φάρμακο είναι πολύ καλά ανεκτό από όλους τους ασθενείς αλλά το μοναδικό παράπονο τους είναι η αναγκαία ενδονοσοκομειακή χορήγηση του. Το μεμονωμένο περιστατικό η οποία υποφέρει συχνά από κρίσεις πολύ σοβαρές και απειλητικές για την ζωή της αρχίζει θεραπεία πριν φθάσει στο νοσοκομείο με μια υποδόρια ένεση των 30mg Icatibant (Firazyr) και στη συνέχεια με την άφιξη της στο νοσοκομείο της χορηγείται C1-INH (Berinert) ενδοφλεβίως. Με αυτόν τον συνδυασμό των φαρμάκων η σοβαρότητα των συμπτωμάτων της μειώνεται σημαντικά και το επεισόδιο υποχωρεί εντός ώρες χωρίς ανεπιθύμητες επιπλοκές. Τρία από τα περιστατικά της μελέτης μας δεν έχουν λάβει C1-INH η Ικατιβάντη ακόμη. Έξι ασθενείς έχουν λάβει C1-INH ως βραχυπρόθεσμη, προφυλακτική θεραπεία προ οδοντιατρικών χειρισμών. Κανένα περιστατικό στην παρούσα μελέτη έχει λάβει μακροχρόνια θεραπεία προφύλαξης. Συμπεράσματα Το κληρονομικό αγγειοοίδημα είναι μια σπάνια νόσος με σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα, ως εκ τούτου χρειάζεται η σωστή και έγκαιρη ενημέρωση των επιστημόνων υγείας για την ύπαρξη της νόσου ώστε να τίθεται εγκαίρως η διάγνωση και να λαμβάνονται οι αποτελεσματικές θεραπευτικές αποφάσεις. Σημειώνεται ότι υπάρχει καθυστέρηση στην διάγνωση και κατά συνέπεια στην θεραπεία του Κληρονομικού Αγγειοοιδήματος, λόγω της σπανιότητας και πολυπλοκότητας των εκδηλώσεων της πάθησης, με επακόλουθο τα συμπτώματα συχνά να συγχέονται με αυτά των αλλεργικών και μη-αλλεργικών αντιδράσεων. Όπως σαφώς αναφέρεται στην παρούσα μελέτη, οι ασθενείς, από μικρή πολύ μικρή ηλικία, παρουσιάζουν συχνές κρίσεις ΚΑΟ από μέτριου έως σοβαρού βαθμού με πολλαπλές εισαγωγές στο νοσοκομείο. Τα επεισόδια αυτά προκαλούν σοβαρού βαθμού παραμόρφωσης, έντονο άλγος και δυσφορία με αποτέλεσμα την κακή ποιότητα ζωής των ασθενών. Η σοβαρότητα μιας κρίσεις ΚΑΟ κορυφώνεται με το απειλητικό για την ζωή, λαρυγγικό οίδημα, που όπως αναφέρθηκε συμβαίνει στην πλειοψηφία των ασθενών (επτά από τους παραπάνω ασθενείς εκδήλωσαν πολλαπλά επεισόδια λαρυγγικού οιδήματος, με συχνότητα μέχρι και δύο φορές ετησίως). Συνεπώς, είναι απαραίτητο να είναι ευαισθητοποιημένοι οι ιατροί στα συμπτώματα, διαθεσιμότητα των διαγνωστικών εργαλείων και θεραπειών του ΚΑΟ, προκειμένου να μειωθεί η καθυστέρηση της διάγνωσης και να πραγματοποιείται η βέλτιστη διαχείριση της νόσου. Εν κατακλείδι, η θεραπεία τόσο της οξείας φάσης όσο και της προφύλαξης έχει αλλάξει με την έγκριση του C1-INH (Berinert) και της η Ικατιβάντη (Firazyr) με άριστα αποτελέσματα για την αντιμετώπιση του ΚΑΟ. Πολλές μελέτες αναφέρουν ήδη, ότι είναι εφικτή και ασφαλής η χορήγηση των φαρμάκων αυτών από τους ίδιους τους πάσχοντες, σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς 17. Οι πολλαπλές και ραγδαίες εξελίξεις στην προφυλακτική αγωγή και θεραπεία του Κληρονομικού Αγγειοιδήματος είναι συναρπαστικές και σίγουρα θα αποτελέσουν την βάση για μια βελτιωμένη ποιότητα ζωής των πασχόντων αυτών. Με την ελπιδοφόρο προοπτική της θεραπείας των πρόδρομων συμπτωμάτων, οι κρίσεις ΚΑΟ μπορεί να γίνουν ακόμα πιο σπάνια και ίσως βοηθηθούν τα άτομα αυτά να διατηρήσουν τον έλεγχο της νόσου τους μέχρι το σημείο της ζωής άνευ κρίσεων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. SchneiderL,LumryW,VeghA,WilliamsAH,SchmalbachT:Criticalroleofkallikreinin hereditaryangioedemapathogenesis:aclinicaltrialofecallantide,anovelkallikreininhibitor.jallergyclinimmunol2007; 120: ZurawBL,ChristiansenSC:Pathogenesisandlaboratorydiagnosisofhereditaryangioedema.AllergyAsthmaProc2009;30: CugnoM,ZanichelliA,FoieniF,CacciaS,CicardiM:C1-inhibitordeficiencyandangioedema:molecularmechanismsandclinicalprogress.TrendsMolMed2009;15: AgostoniA,Aygören-PürsünE,BinkleyKE,BlanchA,BorkK,BouilletL:Hereditaryand acquiredangioedema:problemsandprogress:proceedingsofthethirdc1esteraseinhibitordeficiencyworkshopandbeyond.jallergyclinimmunol2004;114: FrankMM,GelfandJA,AtkinsonJP.:Hereditaryangioedema:theclinicalsyndromeand itsmanagement.anninternmedmay1976;84: BorkK,BarnstedtSE,KochP,TraupeH.:HereditaryangioedemawithC1-inhibitor activityinwomen.lancet2000;356: BorkK,MengG,StaubachP,HardtJ.:Hereditaryangioedema:newfindingsconcerning symptoms,affectedorgans,andcourse.amjmed2006;119: LegendreM,ChicheJF,MolinaC,GrouffalC,BetailG:Respiratorymanifestationsinhereditaryangioneuroticedema.RevPneumolClin1985;41: CraigT,RiedlM,DykewiczMS,GowerRG,BakerJ,EdelmanFJ,etal.Whenisprophylaxis forhereditaryangioedemanecessary?annallergyasthmaimmunol2009;102: BorkK,FischerB,DewaldG.:Recurrentepisodesofskinangioedemaandsevereattacksofabdominal paininducedbyoralcontraceptivesorhormonereplacementtherapy.amjmed2003;114: WaytesAT,RosenFS,FrankMM.Treatmentofhereditaryangioedemawithavapor-heated C1inhibitorconcentrate.NEnglJMed1996;334: KreuzW,Martinez-SaguerI,Aygoren-PursunE,RusickeE,HellerC,KlingebielT.:C1-inhibitor concentrateforindividualreplacementtherapyinpatientswithseverehereditaryangioedemarefractorytodanazolprophylaxis.transfusion2009;49: WagnerF,RosenkranzB,KnolleJ:AbsoluteBioavailabilityofSubcutaneouslyAdministeredIcatibant,aSelectiveandPotentBradykininB2ReceptorAntagonist.JAllergyClin Immunol2007;19Suppl:S CicardiM,CastelliR,ZingaleLC,AgostoniA.Sideeffectsoflong-termprophylaxiswith attenuatedandrogensinhereditaryangioedema:comparisonoftreatedanduntreatedpatients.jallergyclinimmunol1997;99: BowenT,CicardiM,FarkasH,BorkK,LonghurstHJ,ZurawB,etal.2010International consensus algorithm for the diagnosis, therapy and management of hereditary angioedema.allergyasthmaclinimmunol2010;6: CicardiM,ZanichelliA:Acquiredangioedema.AllergyAsthmaClinImmunol2010;6: DagenC,CraigTJ:TreatmentofHereditaryAngioedema:itemsthatneedtobeaddressed inpracticeparameter.allergyasthmaclinimmunol2010;6:11 77

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Σκέφτεστε γονείς; να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Προγεννητικός Έλεγχος neo screen ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Κυστική Ίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων)

ενήλικες με ενεργή και εξελισσόμενη ψωριασική αρθρίτιδα (νόσος που προκαλεί ερυθρές, φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα και φλεγμονή των αρθρώσεων) EMA/178267/2015 EMEA/H/C/000481 Περίληψη EPAR για το κοινό αδαλιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ MUPHORAN 200 mg, κόνις και διαλύτης για διάλυμα (προς αραίωση) για έγχυση. Fotemustine Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι άδικη. Μερικοί είναι άρρωστοι, ενώ άλλοι είναι υγιείς John F. Kennedy, 1962 ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ: ΝΟΣΟΣ ADDISON Daniel Davies [Ιατρός] Ιατρός], 1947 Αυτός ο νεαρός φίλος σου δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες

Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες Γενικές Μετεγχειρητικές Οδηγίες 1. Σκοπός της άμεσης μετεγχειρητικής περιόδου είναι η επούλωση των τραυμάτων από τον χειρουργικό τραυματισμό, η αναλγησία και η προετοιμασία για την έναρξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (Υποχρεωτικό κατ επιλογήν μάθημα) Διδάσκων: ΜΠΟΝΩΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Διάρκεια : Ε εξάμηνο Διδασκαλία: Παραδόσεις Εξετάσεις: Σκοπός: Προφορικές Μελέτη των σχέσεων των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ)

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) www.pediatric-rheumathology.printo.it ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ (ΟΜΠ) Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι µία γενετική νόσος που χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες προσβολές πυρετού,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DYNAPEN 3 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά FISH OIL (EICOSAPENTAENOIC ACID) & (DOCOSAHEXAENOIC

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό

MabThera. ριτουξιμάβη. Τι είναι το MabThera; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το MabThera; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/614203/2010 EMEA/H/C/000165 Περίληψη EPAR για το κοινό ριτουξιμάβη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 14 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ OMNIC TOCAS 0,4 mg δισκία παρατεταμένηςαποδέσμευσης Υδροχλωρική Ταμσουλοζίνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ

ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ 1 ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΚΕ ΔΙΑΣΑΡΑΧΕ ΘΤΡΕΟΕΙΔΟΤ Μήπως τελευταία νιώθετε υποτονικά, ή βρίσκεστε συνεχώς σε υπερένταση; Νυστάζετε συνεχώς και ενώ δεν έχετε αλλάξει τις διατροφικές σας συνήθειες, παίρνετε πολύ εύκολα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα