Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema"

Transcript

1 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 73 Ευθυμίου Χ Στούμπος Γ Θεοδώρου Π Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Μυτιλήνης Βοστάνειο, Μυτιλήνη. Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου Τόμος 32 - Τεύχος 2 Efthymiou Ch Stoubos G Theodorou P ENT Department, General Hospital of Mytilene, Mytilene. Hellenic Otorhinolaryngology - Head and Neck Surgery Volume 32 - Issue 2 Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Χριστίνα Ευθυμίου ( , , Κληρονομικό αγγειοοίδημα Hereditary Angioedema Περίληψη Εισαγωγή: Το κληρονομικό αγγειοοίδημα, μία ασθένεια η οποία κληρονομείται με τον αυτόσωμο επικρατούντα χαρακτήρα, χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια τοπικού οιδήματος του δέρματος, των υποδόριων ιστών, όπως και των βλεννογόνων του γαστρεντερικού και αναπνευστικού συστήματος. Σκοπός: Μια περιγραφή των κλινικών χαρακτηριστικών, την διάγνωση και θεραπεία των επίσημα διαγνωσμένων περιστατικών κληρονομικού αγγειοιδήματος στην Μυτιλήνη. Ασθενείς και μεθόδους: Αυτή η αναφορά παρουσιάζει κλινικά χαρακτηριστικά 9 περιστατικών, από τα οποία ένα είναι ανεξάρτητο και τα υπόλοιπα ανήκουν σε οικογένειες με παρόμοια συμπτώματα. Η συνεισφορά αυτή είναι μια ανασκόπηση της τελευταίας βιβλιογραφίας που σχετίζεται με τη διάγνωση και τη θεραπεία του κληρονομικού αγγειοοιδήματος. Αποτελέσματα: Το κληρονομικό αγγειοοίδημα είναι μία σπάνια κλινική οντότητα που διαθέτει ένα περίπλοκο προφίλ εκδήλωσης και πρέπει να απορριφθεί ένα μεγάλο φάσμα ασθενειών στην διαφορική διάγνωση για να τεθεί επισήμως η διάγνωση. Μία μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των ειδικευμένων ιατρών πρέπει να επιτευχθεί, ώστε να είναι σε θέση να ανιχνεύσει αυτήν την πάθηση, καθώς και μία καλύτερη γνώση της γενετικής και παθοφυσιολογίας της ασθένειας ώστε να επιτραπεί η διερεύνηση περαιτέρω εναλλακτικών θεραπειών. Συμπεράσματα: Με την διάδοση των περιστατικών της Μυτιλήνης, όπως παρουσιάζεται στην παρούσα εργασία, θα επιτευχθεί η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της νόσου. Λέξεις Κλειδιά: Αγγειοίδημα, αναστολέας της C1 εστεράσης (C1-INH), βραδυκινίνη. Abstract Background: Hereditary angioedema is an autosomal dominant inherited condition that is characterized by the local development of oedema of the skin, subcutaneous tissue, and the walls of almost any organ, including the gastrointestinal and upper respiratory tracts. Objective: To describe the clinical characteristics, diagnosis and treatment of the cases officially diagnosed on the island of Mytilene. Patients and methods: This paper presents clinical characteristics of nine patients, all of which are family-related cases except for one isolated case. This contribution is a review of the latest literature related to diagnosis and treatment of hereditary angioedema. Results: Hereditary angioedema is a rare clinical entity that has a complicated manifestation profile. A large spectrum of differential diagnosis needs to be discarded in order for it to be officially diagnosed. A greater awareness among medical specialists needs to be achieved in order to be able to detect this condition, as well as, a deeper knowledge of its genetics and pathophysiology which will allow us to explore new treatment alternatives in addition to those already available. Conclusions: By diffusion of isolated cases or familial cases, as presented in this paper, the disease recognition and timely treatment will be reached. Key Words: Hereditary angioedema, C1-INH, bradykinin, edema Χιλιάδες Ευρωπαίοι υποφέρουν σήμερα από κάποιο σπάνιο νόσημα, παρά το γεγονός ότι οι παθήσεις της κατηγορίας αυτής βρίσκονται ακόμα και στις μέρες μας στο περιθώριο της ενημέρωσης του ευρύτερου κοινού. Το κληρονομικό αγγειοοίδημα πρωτοπεριγράφηκε από τον William Osler το Τα τελευταία 50 χρόνια έχουν διευκρινιστεί πολλές λεπτομέρειες της παθοφυσιολογίας και της μοριακής βιολογίας του. 73 Εισαγωγή Το κληρονομικό αγγειοοίδημα (ΚΑΟ) είναι μια σπάνια νόσος η οποία κληρονομείται με τον επικρατούντα σωματικό χαρακτήρα, το οποίο σημαίνει ότι όταν ένας γονιός πάσχει από ΚΑΟ, κάθε παιδί έχει 50% πιθανότητες να έχει την νόσο. Επιφέρει σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα. Εκδηλώνεται με επαναλαμβανόμενα, αυτοπεριοριζόμενα επεισόδια οιδήματος του δέρματος του

2 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 74 προσώπου, των άκρων και των γενετικών οργάνων όπως και του βλεννογόνου του αναπνευστικού και του γαστρεντερικού συστήματος. Η νόσος οφείλεται στην έλλειψη η μειωμένη λειτουργικότητα ενός ενζύμου που αναστέλλει το συμπλήρωμα, ο αναστολέας της C1 εστεράσης (C1NH), του ενζυμικού συστήματος των κινινών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγής βραδυκινίνης, μιας ουσίας που δρα στα μικρά αγγεία, την πρόκληση αγγειοδιαστολής και την αύξηση της διαπερατότητάς τους, με συνέπεια τη δημιουργία επαναλαμβανομένων οιδημάτων του δέρματος και των βλεννογόνων. Η C1INH εμπλέκεται στη ρύθμιση του συμπληρώματος, της πήξης και του ινωδολυτικού συστήματος. Είναι ο κύριος αναστολέας του C1r και C1s του συμπληρώματος και ο κύριος αναστολέας του Παράγοντα πήξης ΧΙΙ και της καλλικρεΐνης 1,2. Πιο συγκεκριμένα, ο παράγοντας XII, όταν ενεργοποιηθεί επιδρά στην προκαλικρεΐνη και την μετατρέπει σε καλικρεΐνη, η οποία στη συνέχεια μετατρέπει τις υψηλού μοριακού βάρους κινίνες σε βραδυκινίνη. Η βραδυκινίνη είναι γνωστό ότι μέσω των Β2 υποδοχέων της, προκαλεί αγγειοδιαστολή και αύξηση της διαπερατότητας των αγγείων. Έτσι, η συσσώρευση μεγάλης ποσότητας βραδυκινίνης μπορεί να προκαλέσει αγγειο διαστολή και αγγειοοίδημα. Οπότε, όταν ο αναστολέας της C1-εστεράσης δεν λειτουργεί σωστά και για κάποιους λόγους ενεργοποιηθεί η διαδικασία παραγωγής βραδυκινίνης, δε σταματά εύκολα και έτσι έχουμε δημιουργία αγγειοοιδήματος 1. Σε μικρότερο βαθμό η C1INH αναστέλλει τον Παράγοντα πήξης ΧΙ και του ιστικού τύπου πλασμινογόνο. Τα συμπτώματα του ΚΑΟ προκαλούνται από την εξαγγείωση του πλάσματος στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος και του βλεννογόνου, από την δράση αγγειοκινητικών ενζύμων (βραδυκινίνη) 3. Το χαρακτηριστικό του οιδήματος είναι η έλλειψη κνησμού και δερματικών εξανθημάτων. Οι κρίσεις δεν εξαρτώνται από την ισταμίνη, έτσι δεν ανταποκρίνονται στα αντιαλλεργικά φάρμακα, δηλαδή τα αντιισταμινικά και τα κορτικοστεροειδή 4. Η χαμηλή ευαισθητοποίηση και η ομοιότητα με άλλες διαταραχές, συχνά καθυστερούν την διάγνωση. Αν και σπάνιο, το ΚΑΟ είναι μία ασθένεια με συνέπειες, δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Σε αυτές τις επιπτώσεις συγκαταλέγονται οι οξεία αναπνευστική δυσχέρεια, λόγω οιδήματος του λάρυγγα και οι περιττές ενδοκοιλιακές επεμβάσεις, οι οποίες προκύπτουν λόγω της κλινικής εικόνας η οποία παρομοιάζει με την οξεία κοιλία. Πριν από την ανάπτυξη αποτελεσματικής θεραπείας το ποσοστό θνησιμότητας ήταν 20-30%, συνεπώς η άμεση διάγνωση και θεραπεία είναι πολύ σημαντική. Στο ΚΑΟ το οίδημα λάρυγγας είναι η κύρια αιτία θνησιμότητας, καθώς στην βιβλιογραφία αναφέρεται πως περισσότερο από 50% των ασθενών με ΚΑΟ θα αναπτύξουν οίδημα λάρυγγας, έστω και ως μεμονωμένο επεισόδια κατά την διάρκεια της ζωής τους. Με την έναρξη της κρίσης, η κλινική κατάσταση του ασθενούς επιδεινώνεται ραγδαίως και η ήπια δυσφορία μπορεί να μετατραπεί σε πλήρη απόφραξη του αεραγωγού εντός ολίγων ωρών 5. Το ΚΑΟ οφείλεται σε μεταλλάξεις στο γονίδιο του C1- INH και μεταδίδεται με τον αυτοσωμικό επικρατούντα χαρακτήρα. Στην έλλειψη του ενζύμου αυτού επέρχεται ανεξέλεγκτη ενεργοποίηση του C1, C2, C4 του συμπληρώματος, πριν μπορέσει να ελεγχθεί ο καταρράκτης από άλλους αναστολείς (C4-δεσμευτική πρωτεΐνη και Παράγοντα Ι). Περίπου 150 μεταλλάξεις έχουν περιγραφεί στο ΚΑΟ, και ένας ρυθμός αυτόματης μετάλλαξης στο 25% έχει αναφερθεί. Υπάρχουν δύο τύποι ΚΑΟ πού σχετίζονται με το C1-INH, ο τύπος Ι και ο τύπος ΙΙ. Η πιο κοινή μορφή είναι ο τύπος Ι και αντιπροσωπεύει το 85% των περιπτώσεων. Πρόκειται για μειωμένη σύνθεση και έκκριση του C1-INH, με συγκέντρωση στον ορό 10-40% της φυσιολογικής. Ο τύπος ΙΙ αφορά το 15% των περιπτώσεων και πρόκειται για σύνθεση μη-λειτουργικού C1-INH από το μεταλλαγμένο γονίδιο. Υπάρχει σε φυσιολογική η αυξημένη συγκέντρωση στον ορό αλλά έχει χαμηλή λειτουργικότητα. Ένα κλινικό σύνδρομο, ΚΑΟ τύπου ΙΙΙ, το οποίο αφορά κυρίως της γυναίκες έχει επίσης περιγραφεί 6. Έχει συνδεθεί με μεταλλάξεις του Παράγοντα XII και έχει φυσιολογική συγκέντρωση και λειτουργικότητα του C1-INH. Μια τελευταία υποκατηγορία μη-αλλεργικού αγγειοοιδήματος είναι το επίκτητο αγγειοοίδημα (Acquired Angioedema, AAE). Υπάρχουν δυο υποομάδες: ΑΑΕ τύπου Ι που συνδέεται με λεμφουπερπλαστικές διαταραχές κυρίως των Β-κυτταρων και ΑΑΕ τύπου ΙΙ που προκύπτει λόγω παραγωγής αντισωμάτων έναντι του C1-INH. Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά Το κληρονομικό αγγειοοίδημα αποτελεί μια σπάνια γενετική διαταραχή, η οποία εκτιμάται ότι προσβάλλει άτομα στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων και Έλληνες. Η μέση ηλικία εκδήλωσης των συμπτωμάτων για πρώτη φορά είναι περίπου τα 20 έτη ζωής. Περίπου το 40% των ατόμων εμφανίζουν συμπτώματα πριν τα 5 έτη ζωής και το 75% παρουσιάζει το πρώτο επεισόδιο ΚΑΟ πριν την ηλικία των 15ετών 7. Άνδρες και γυναίκες προσβάλλονται με την ίδια συχνότητα (ΚΑΟ Ι και ΙΙ), αν και οι γυναίκες τείνουν να έχουν πιο σοβαρές κρίσεις 7,9. ΚΑΟ ΙΙΙ είναι σπάνιος, προσβάλλει κυρίως τις γυναίκες αλλά έχουν αναφερθεί και μερικές περιπτώσεις ανδρών. Διάγνωση Η διάγνωση τίθεται από την κλινική εκδήλωση, το θετικό οικογενειακό ιστορικό και τον καθορισμό της συγκέντρωσης και λειτουργικής δραστηριότητας του C1-INH και C4 του συμπληρώματος 3. Κλινική εκδήλωση Η νόσος χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια οιδήματος σε διάφορα μέρη του σώματος, που διαρκούν μία έως τέσσερις ημέρες κάθε φορά. Οι δερματική 74

3 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 75 προσβολή αφορά κυρίως τα άνω και κάτω άκρα, το πρόσωπο και τη γεννητική περιοχή. Η προσβολή των βλεννογόνων αφορά τα εσωτερικά όργανα κυρίως του γαστρεντερικού και του αναπνευστικού συστήματος. Το οίδημα στο δέρμα δεν είναι απειλητικό για τη ζωή, αλλά έχει τεράστιες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των ασθενών, καθώς τους αναγκάζει να αποσυρθούν από τις καθημερινές τους συνήθειες εξαιτίας της παραμόρφωσης, της δυσφορίας και του πόνου. Το οίδημα στο λάρυγγα αποτελεί την πιο επικίνδυνη και απειλητική για τη ζωή του ασθενούς εκδήλωση της νόσου, καθώς δημιουργεί άμεσο κίνδυνο ασφυξίας. Προσβάλλεται κυρίως ο βλεννογόνος του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και σπανίως εκδηλώνεται ως πνευμονικό οίδημα. Ο ακριβής παθαφυσιολογικός μηχανισμός αυτού του φαινομένου παραμένει αδιευκρίνιστος 5,8. Το 50% των ασθενών με ΚΑΟ θα εμφανίσει, τουλάχιστον ένα επεισόδιο οίδημα λάρυγγας στη διάρκεια της ζωής του, και ένα μεγάλο ποσοστό από τους παραπάνω έχουν πολλαπλά επεισόδια οιδήματος, ως εκ τούτου ακόμα και σήμερα προκύπτουν θάνατοι από ασφυξία. Η πιθανότητα εμφάνισης λαρυγγικού οιδήματος εκτιμάται να κυμαίνεται στο 70% στη διάρκεια της ζωής των ασθενών με ΚΑΟ. Το υποβλεννογόνιο οίδημα του γαστρεντερικού συστήματος προκαλεί επεισόδια κωλικοειδούς άλγους, ναυτίας, εμέτους, δυσφαγίας και διάρροιας. Συμπτώματα τα οποία μιμούνται την οξεία κοιλία και συνεπώς, συχνά υποβάλλονται οι ασθενείς σε άσκοπες χειρουργικές επεμβάσεις 3. Πολλοί εκλυτικοί παράγοντες έχουν αναφερθεί στις μελέτες και είναι οι παρακάτω: τραύμα (κυρίως σε οδοντικούς χειρισμούς), άγχος, έμμηνος ρύση, λοιμώξεις, άσκηση, κατανάλωση αλκοόλ. Τα φάρμακα (π.χ τα οιστρογόνα, αναστολείς ΜΕΑ, ανταγωνιστές αγγειοτενσίνης ΙΙ) έχουν επίσης ενοχοποιηθεί για την πρόκληση επεισοδίου ΚΑΟ 10. Σε ένα 2% των περιπτώσεων το ΚΑΟ έχει συσχετιστεί με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο και πιο σπάνια με άλλες αυτοάνοσες διαταραχές, όπως το Σύνδρομο Sjogren, θυρεοειδίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα κλπ. Θεραπεία Αναλόγως των σημείων και συμπτωμάτων του αγγειοιδήματος μπορεί να χρειαστεί εντατική υποστήριξη των ασθενών με ενδοφλέβια υγρά, ακόμα και διασωλήνωση η και τραχειοστομία σε περίπτωση σοβαρού λαρυγγικού οιδήματος. Στο κληρονομικό αγγειοοίδημα τύπου Ι και ΙΙ η θεραπεία εκλογής στην οξεία φάση είναι η φαρμακευτική αντικατάσταση του C1-INH (Βerinert) 11, ή η χορήγηση αναστολέα της καλλικρείνης (Ecallintide) ή εάν υπάρχει διαθέσιμο κατεψυγμένο πλάσμα. Στο ΚΑΟ ΙΙΙ έχει αποδειχθεί ότι η χορήγηση C1-INH (Berinert) είναι αναποτελεσματική 12. Ένας εκλεκτικός ανταγωνιστής του Β2 υποδοχέα της βραδυκινίνης, ονόματι Ικατιβάντη (Firazyr), χρησιμοποιείται αποτελεσματικώς στην Ευρώπη από το 2008 για την διαχείριση των οξέων επεισοδίων ΚΑΟ 13. ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ: Για την προφύλαξη των ασθενών που πάσχουν από πολύ συχνά και σοβαρά επεισόδια χορηγούνται ανδρογόνα, Danazol για την καταστολή των υποτροπών 14. Η κύρια επιπλοκή της μακροχρόνιας λήψης ανδρογόνων είναι η αρτηριακή υπέρταση και αντενδείκνυται στην παιδική ηλικία, στον καρκίνο του προστάτη, στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό. Αναστολείς της ινωδόλυσης όπως το Έψιλον-αμινοκαπροικό οξύ και το τρανσεμικο οξύ χρησιμοποιούνται για την προφύλαξη των εγκύων, αλλά είναι λιγότερο αποτελεσματικά από τα ανδρογόνα. Στην βραχυπρόθεσμη προφύλαξη, για χειρουργικές επεμβάσεις (κυρίως οδοντιατρικοί χειρισμοί) είναι αναγκαία η έγχυση C1-INH 24 ώρες πριν την επέμβαση ή αμέσως προ του χειρουργικού χειρισμού. Εναλλακτικώς μπορεί να χορηγηθούν ανδρογόνα ή αναστολείς της ινωδόλυσης, με έναρξη 5 ημέρες πριν την επέμβαση και συνέχιση για 2ημέρες μετά. Σκοπός Ο στόχος της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των επίσημα διαγνωσμένων περιστατικών με ΚΑΟ στο νησί της Μυτιλήνης, το οποίο έχει πληθυσμό περίπου 90,000. Δίνεται έμφαση στην εκδήλωση, την πορεία, την διάγνωση και την θεραπεία των καταγεγραμμένων περιστατικών. Ασθενείς και μέθοδοι Στην παρούσα μελέτη συμπεριλήφθησαν εννέα περιστατικά επισήμως διαγνωσμένα με Κληρονομικό Αγγειοοίδημα (ΚΑΟ). Οχτώ ασθενείς είναι μέλη τριών οικογενειών ενώ το ένα περιστατικό είναι μεμονωμένο. Δύο οικογένειες αποτελούνται από 3 ασθενείς η καθεμία και μια οικογένεια αποτελείται από 2 ασθενείς. Οι μέθοδοι συλλογής στοιχείων περιλαμβάνουν τις προσωπικές συνεντεύξεις και η επεξεργασία των υπαρχόντων αρχείων των ασθενών. Η διάγνωση προσδιορίζεται σύμφωνα με τον Αλγόριθμο Διάγνωσης του ΚΑΟ (εικόνα 1) 15. Αποτελέσματα Τα 9 περιστατικά αποτελούνται από 6 γυναίκες και 3 άνδρες εκ των οποίων ένας είναι παιδί 10 ετών. Η ηλικιακή κατάταξη των υπολοίπων περιστατικών είναι 6 ασθενείς μεταξύ ετών και 2 ασθενείς μεταξύ ετών. Η πλειοψηφία των ασθενών αναφέρει πολλαπλές κρίσεις της νόσου, οι οποίες έχουν έναρξη κατά την παιδική ηλικία (περίπου 10 ετών) και επιδείνωση στην εφηβεία, αυτό είναι σύμφωνο με τις αναφορές στην βιβλιογραφία 5. Το μεμονωμένο περιστατικό δηλώνει ότι η πρωταρχική εκδήλωση της νόσου του ξεκίνησε στην ηλικία των 42 ετών. Σημειώνεται ότι στην παιδική ηλικία οι κρίσεις του ΚΑΟ ήταν πολύ ήπιες, σε σημείο που αγνοούνταν από τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Στην ερώτηση, ποιοι εκλυτικοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν επεισόδιο ΚΑΟ, οι ασθενείς δηλώνουν ομόφωνα πως δεν υπάρχει ξεκάθαρη αιτία των κρίσεων, αλλά έχουν παρατηρήσει ότι το τραύμα (κυρίως οι οδοντιατρικοί χειρισμοί), οι λοιμώξεις και η έμμηνος ρύση συχνά ενοχοποιούνται για την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Οι 75

4 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 76 πλειονότητα ανέφερε επίσης το άγχος, το στρες και τα φάρμακα (κυρίως αμεα) ως εκλυτικοί παράγοντες, των κρίσεων ΚΑΟ. Η συχνότητα των επεισοδίων διαφέρει σημαντικά μεταξύ των προσβεβλημένων ατόμων. Οι περισσότεροι ανέφεραν τουλάχιστον μηνιαία προσβολή, 2 από τους ασθενείς δηλώνουν εβδομαδιαίες κρίσεις και οι απομένοντες μιλούν για κρίσεις κάθε 3-4μήνες. Οι περισσότεροι αναφέρουν μεγαλύτερη συχνότητα των κρίσεων κατά τους χειμερινούς μήνες, λόγω της αυξημένης επίπτωσης λοιμώξεων. Η διάρκεια των επεισοδίων ΚΑΟ κατά την πλειονότητα των ασθενών (οι 7) είναι 3 ημέρες, αλλά 2 από τα άτομα δηλώνουν κρίσεις που διαρκούν και μέχρι 5 ημέρες. Κλινικές εκδηλώσεις: Το οίδημα του δέρματος είναι το πιο συχνό σύμπτωμα σε όλους τους ασθενείς. Οι κύριες περιοχές που προσβάλλονται είναι το πρόσωπο, άνω και κάτω άκρα, οι γλουτοί και τα γεννητικά όργανα. Επτά από τους Consider Hereditary Angioedema (HAE): - Recurrent angioedema (without urticaria) - Recurrent episodes of abdominal pain and vomiting - Laryngeal edema - Positive family history of angioedema C4 and C1-1NH protein quantities decreased Confirm decreased C4 and C1-INH protein by second measurement Family history of angioedema HAE- C1INH- Type 1 Earlier age of onset and C1q No Family history of angioedema Measure C1q and consider age of onset of symptoms Later Age of onset and/or low C1q Consider Acquired Angioedema Measure: serum complement factor 4 (Ca), C1 inhibitor (C1-1NH) antigenic protein C1 inhibitor (C1-1NH) functional level if available C4 quantity low but C1-1NH protein or elevated Determine C1-INH function and repeat C4 and C1-INH protein levels C1-INH function Consider other non-hae causes of C4 consumption C1-INH function decreased HAE- C11NH Type II Εικόνα 1. Aλγόριθμος Διάγνωσης του ΚΑΟ C4, C1-1NH protein Confirm C4, C1-INH during attack Consider angioedema (AE) types other than HAE-C1-INH types 1 and 11 AE from Medications Eg. ACE inhibitors HAE Type III - HAE-FX11 - HAE-unknow ασθενείς ανέφεραν πολλαπλά επεισόδια οιδήματος του στοματοφάρυγγα, γλώσσας και χείλων για τα οποία και νοσηλεύτηκαν στην ΩΡΛ κλινική μέχρι την υποχώρηση του οιδήματος. Επτά από τα παραπάνω περιστατικά εισήχθησαν στην ΩΡΛ κλινική για πολλαπλά επεισόδια οιδήματος του λάρυγγα (με συχνότητα 1-2 φορές ετησίως), ένας εκ των οποίων διασωληνώθηκε κιόλας, για διατήρηση βατού αεραγωγού. Πέντε από τους ασθενείς υποφέρουν από τακτά επεισόδια γαστρεντερικού οιδήματος με τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του παροξυσμικού κοιλιακού άλγους, εμέτων, διαρροϊκών κενώσεων και δυσκοιλιότητας. Διάγνωση: Σύμφωνα με τον Διαγνωστικό Αλγόριθμο του ΚΑΟ (εικόνα 1) 15, οι αναφερθείσες περιπτώσεις διαγνώστηκαν ως εξής: 2 οικογένειες, δηλαδή, 5 ασθενείς έχουν διαγνωστεί με ΚΑΟ τύπου Ι (χαμηλά επίπεδα ορού C4 και C1-INH), 1 οικογένεια που αποτελείται από 3 ασθενείς έχει διαγνωστεί με ΚΑΟ τύπου ΙΙ (φυσιολογικά επίπεδα ορού C4 και C1-INH αλλά χαμηλά επίπεδα λειτουργικού C1-INH) και η μεμονωμένη περίπτωση έχει διαγνωστεί με Acquired Angioedema (AAE) τύπου Ι. Το AAE είναι δυνατό λόγω έλλειψης οικογενειακού ιστορικού και έναρξης των συμπτωμάτων σε μεγαλύτερη ηλικία (άνω των 40 ετών), σε αυτήν την περίπτωση χρήζει εξέτασης της συγκέντρωσης ορού της αντιγονικής πρωτεΐνης C1q. Σε χαμηλή συγκέντρωση της C1q τότε η διάγνωση είναι συμβατή με ΑΑΕ (C1q είναι μειωμένη στο 75% των περιπτώσεων ΑΑΕ, ενώ είναι φυσιολογική στο ΚΑΟ), 16. Όλοι οι ασθενείς διαγνώστηκαν τα τελευταία 4 χρόνια ( ), το οποίο τονίζει την σημαντική καθυστέρηση μεταξύ της εμφάνισης των κρίσεων του ΚΑΟ και της τελικής διάγνωσης. Θεραπεία: Όλα τα περιστατικά της μελέτης μας έχουν υποβληθεί σε διάφορα θεραπευτικά πρωτόκολλα για τις περισσότερες κρίσεις κληρονομικού αγγειοοιδήματος. Τα πιο συνηθισμένα και ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα, που έλαβαν οι ασθενείς στις οξείες κρίσεις χωρίς καλή ανταπόκριση, είναι τα αντί-αλλεργικά φάρμακα, όπως κορτικοστεροειδή, αντί-ισταμινικά και επινεφρίνη. Το οίδημα του ΚΑΟ δεν ανταποκρίνεται στις θεραπείες που χρησιμοποιούνται σε άλλες μορφές κνίδωσης και αλλεργικού αγγειοιδήματος. Υπάρχει, βεβαίως, η πιθανή παροδική μείωση του οιδήματος με την επίδραση της επινεφρίνης χωρίς όμως να αλλάζει η πορεία των κρίσεων. Τα άτομα τα οποία εκδήλωσαν συμπτώματα γαστρεντερικού οιδήματος (κοιλιαλγία, έμετοι, ναυτία μέχρι και σημαντική αφυδάτωση με επακόλουθο την υπόταση) αντιμετωπίστηκαν με ενδοφλέβια αντικατάσταση υγρών και χορήγηση παρεντερικών αναλγητικών και αντιεμετικών. Δυο από τους ασθενείς υποβλήθηκαν σε χειρουργική διερεύνηση λόγω σημείων και συμπτωμάτων που ομοιάζουν με οξεία κοιλία ή εντερική απόφραξη. Όλοι τα άτομα της μελέτης μας έχουν νοσηλευτεί για πολλαπλά επεισόδια ΚΑΟ και ως σοβαρά επείγοντα περιστατικά όταν το οίδημα εκδηλωνόταν στο στοματοφάρυγγα η τον λάρυγγα. Ένας ασθενείς υποβλήθηκε σε επείγουσα διασωλήνωση για την διατήρηση ανοιχτού αεραγωγού. 76

5 00_00_EYTHIMIOYuuuu-5:MASTER ORL 05/07/2011 1:47 ΜΜ Page 77 Μέχρι πρότινος δεν υπήρχε αποτελεσματική θεραπεία για την αντιμετώπιση των οξέων κρίσεων του ΚΑΟ. Οι παραπάνω ασθενείς έχουν πλέον περισσότερες φαρμακευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση των σοβαρών συμπτωμάτων του ΚΑΟ, πέντε εκ των οποίον λαμβάνουν C1-INH (Berinert) στις οξείες φάσεις των κρίσεων. Με την έναρξη των συμπτωμάτων προσέρχονται στο νοσοκομείο και γίνεται η ενδοφλέβια χορήγηση 20 U/Kg C1-INH. Αναφέρουν ότι μέσα στα πρώτα 30 λεπτά υποχωρεί η ένταση των συμπτωμάτων και η πλήρη υποχώρηση γίνεται εντός 2-4 ώρες από την χορήγηση του φαρμάκου. Το φάρμακο είναι πολύ καλά ανεκτό από όλους τους ασθενείς αλλά το μοναδικό παράπονο τους είναι η αναγκαία ενδονοσοκομειακή χορήγηση του. Το μεμονωμένο περιστατικό η οποία υποφέρει συχνά από κρίσεις πολύ σοβαρές και απειλητικές για την ζωή της αρχίζει θεραπεία πριν φθάσει στο νοσοκομείο με μια υποδόρια ένεση των 30mg Icatibant (Firazyr) και στη συνέχεια με την άφιξη της στο νοσοκομείο της χορηγείται C1-INH (Berinert) ενδοφλεβίως. Με αυτόν τον συνδυασμό των φαρμάκων η σοβαρότητα των συμπτωμάτων της μειώνεται σημαντικά και το επεισόδιο υποχωρεί εντός ώρες χωρίς ανεπιθύμητες επιπλοκές. Τρία από τα περιστατικά της μελέτης μας δεν έχουν λάβει C1-INH η Ικατιβάντη ακόμη. Έξι ασθενείς έχουν λάβει C1-INH ως βραχυπρόθεσμη, προφυλακτική θεραπεία προ οδοντιατρικών χειρισμών. Κανένα περιστατικό στην παρούσα μελέτη έχει λάβει μακροχρόνια θεραπεία προφύλαξης. Συμπεράσματα Το κληρονομικό αγγειοοίδημα είναι μια σπάνια νόσος με σημαντική νοσηρότητα και θνησιμότητα, ως εκ τούτου χρειάζεται η σωστή και έγκαιρη ενημέρωση των επιστημόνων υγείας για την ύπαρξη της νόσου ώστε να τίθεται εγκαίρως η διάγνωση και να λαμβάνονται οι αποτελεσματικές θεραπευτικές αποφάσεις. Σημειώνεται ότι υπάρχει καθυστέρηση στην διάγνωση και κατά συνέπεια στην θεραπεία του Κληρονομικού Αγγειοοιδήματος, λόγω της σπανιότητας και πολυπλοκότητας των εκδηλώσεων της πάθησης, με επακόλουθο τα συμπτώματα συχνά να συγχέονται με αυτά των αλλεργικών και μη-αλλεργικών αντιδράσεων. Όπως σαφώς αναφέρεται στην παρούσα μελέτη, οι ασθενείς, από μικρή πολύ μικρή ηλικία, παρουσιάζουν συχνές κρίσεις ΚΑΟ από μέτριου έως σοβαρού βαθμού με πολλαπλές εισαγωγές στο νοσοκομείο. Τα επεισόδια αυτά προκαλούν σοβαρού βαθμού παραμόρφωσης, έντονο άλγος και δυσφορία με αποτέλεσμα την κακή ποιότητα ζωής των ασθενών. Η σοβαρότητα μιας κρίσεις ΚΑΟ κορυφώνεται με το απειλητικό για την ζωή, λαρυγγικό οίδημα, που όπως αναφέρθηκε συμβαίνει στην πλειοψηφία των ασθενών (επτά από τους παραπάνω ασθενείς εκδήλωσαν πολλαπλά επεισόδια λαρυγγικού οιδήματος, με συχνότητα μέχρι και δύο φορές ετησίως). Συνεπώς, είναι απαραίτητο να είναι ευαισθητοποιημένοι οι ιατροί στα συμπτώματα, διαθεσιμότητα των διαγνωστικών εργαλείων και θεραπειών του ΚΑΟ, προκειμένου να μειωθεί η καθυστέρηση της διάγνωσης και να πραγματοποιείται η βέλτιστη διαχείριση της νόσου. Εν κατακλείδι, η θεραπεία τόσο της οξείας φάσης όσο και της προφύλαξης έχει αλλάξει με την έγκριση του C1-INH (Berinert) και της η Ικατιβάντη (Firazyr) με άριστα αποτελέσματα για την αντιμετώπιση του ΚΑΟ. Πολλές μελέτες αναφέρουν ήδη, ότι είναι εφικτή και ασφαλής η χορήγηση των φαρμάκων αυτών από τους ίδιους τους πάσχοντες, σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς 17. Οι πολλαπλές και ραγδαίες εξελίξεις στην προφυλακτική αγωγή και θεραπεία του Κληρονομικού Αγγειοιδήματος είναι συναρπαστικές και σίγουρα θα αποτελέσουν την βάση για μια βελτιωμένη ποιότητα ζωής των πασχόντων αυτών. Με την ελπιδοφόρο προοπτική της θεραπείας των πρόδρομων συμπτωμάτων, οι κρίσεις ΚΑΟ μπορεί να γίνουν ακόμα πιο σπάνια και ίσως βοηθηθούν τα άτομα αυτά να διατηρήσουν τον έλεγχο της νόσου τους μέχρι το σημείο της ζωής άνευ κρίσεων. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. SchneiderL,LumryW,VeghA,WilliamsAH,SchmalbachT:Criticalroleofkallikreinin hereditaryangioedemapathogenesis:aclinicaltrialofecallantide,anovelkallikreininhibitor.jallergyclinimmunol2007; 120: ZurawBL,ChristiansenSC:Pathogenesisandlaboratorydiagnosisofhereditaryangioedema.AllergyAsthmaProc2009;30: CugnoM,ZanichelliA,FoieniF,CacciaS,CicardiM:C1-inhibitordeficiencyandangioedema:molecularmechanismsandclinicalprogress.TrendsMolMed2009;15: AgostoniA,Aygören-PürsünE,BinkleyKE,BlanchA,BorkK,BouilletL:Hereditaryand acquiredangioedema:problemsandprogress:proceedingsofthethirdc1esteraseinhibitordeficiencyworkshopandbeyond.jallergyclinimmunol2004;114: FrankMM,GelfandJA,AtkinsonJP.:Hereditaryangioedema:theclinicalsyndromeand itsmanagement.anninternmedmay1976;84: BorkK,BarnstedtSE,KochP,TraupeH.:HereditaryangioedemawithC1-inhibitor activityinwomen.lancet2000;356: BorkK,MengG,StaubachP,HardtJ.:Hereditaryangioedema:newfindingsconcerning symptoms,affectedorgans,andcourse.amjmed2006;119: LegendreM,ChicheJF,MolinaC,GrouffalC,BetailG:Respiratorymanifestationsinhereditaryangioneuroticedema.RevPneumolClin1985;41: CraigT,RiedlM,DykewiczMS,GowerRG,BakerJ,EdelmanFJ,etal.Whenisprophylaxis forhereditaryangioedemanecessary?annallergyasthmaimmunol2009;102: BorkK,FischerB,DewaldG.:Recurrentepisodesofskinangioedemaandsevereattacksofabdominal paininducedbyoralcontraceptivesorhormonereplacementtherapy.amjmed2003;114: WaytesAT,RosenFS,FrankMM.Treatmentofhereditaryangioedemawithavapor-heated C1inhibitorconcentrate.NEnglJMed1996;334: KreuzW,Martinez-SaguerI,Aygoren-PursunE,RusickeE,HellerC,KlingebielT.:C1-inhibitor concentrateforindividualreplacementtherapyinpatientswithseverehereditaryangioedemarefractorytodanazolprophylaxis.transfusion2009;49: WagnerF,RosenkranzB,KnolleJ:AbsoluteBioavailabilityofSubcutaneouslyAdministeredIcatibant,aSelectiveandPotentBradykininB2ReceptorAntagonist.JAllergyClin Immunol2007;19Suppl:S CicardiM,CastelliR,ZingaleLC,AgostoniA.Sideeffectsoflong-termprophylaxiswith attenuatedandrogensinhereditaryangioedema:comparisonoftreatedanduntreatedpatients.jallergyclinimmunol1997;99: BowenT,CicardiM,FarkasH,BorkK,LonghurstHJ,ZurawB,etal.2010International consensus algorithm for the diagnosis, therapy and management of hereditary angioedema.allergyasthmaclinimmunol2010;6: CicardiM,ZanichelliA:Acquiredangioedema.AllergyAsthmaClinImmunol2010;6: DagenC,CraigTJ:TreatmentofHereditaryAngioedema:itemsthatneedtobeaddressed inpracticeparameter.allergyasthmaclinimmunol2010;6:11 77

Μήπως έχω ΚΑΟ; (Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα)

Μήπως έχω ΚΑΟ; (Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα) Μήπως έχω ΚΑΟ; (Κληρονοµικό Αγγειοοίδηµα) Για να πληροφορηθώ µέλος της Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Το σύνδρομο Blau Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BLAU / ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Blau είναι ένα γενετικό νόσημα που χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Αυτές οι μεταβολές στη ΠΧΠ και το φύλλο οδηγιών χρήσης θα είναι εν ισχύ κατά την έκδοση της Κοινοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA )

Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ανεπαρκεια Του Ανταγωνιστη Του Υποδοχεα Τησ L-1 (DIRA ) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ DIRA 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια του ανταγωνιστή του υποδοχέα της IL-1

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς

Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς Η αναγκαιότητα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για τους ρευματοπαθείς 13ο ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΕΔΔΥΠΠΥ 7-8/7/17 ΙΔΡΥΜΑ ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ Κατερίνα Τσεκούρα Αντιπρόεδρος Ελληνική Εταιρία Αντιρευματικού Αγώνα Η Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Γεώργιος Σ. Σταυρουλάκης, Ειδικός Αλλεργιολόγος παίδων & ενηλίκων

Γράφει: Γεώργιος Σ. Σταυρουλάκης, Ειδικός Αλλεργιολόγος παίδων & ενηλίκων Γράφει: Γεώργιος Σ. Σταυρουλάκης, Ειδικός Αλλεργιολόγος παίδων & ενηλίκων Η αναφυλακτική αντίδραση είναι μια σοβαρή αλλεργική αντίδραση που εξελίσσεται πολύ γρήγορα και μπορεί να είναι απειλητική για τη

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, η επισήμανση

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Ποιο είδος μελέτης και γιατί θεωρείτε πως είναι το καταλληλότερο για την εκτίμηση της συχνότητας του διαβήτη τύπου 2 στον πληθυσμό μιας πόλης;

Ερώτηση Ποιο είδος μελέτης και γιατί θεωρείτε πως είναι το καταλληλότερο για την εκτίμηση της συχνότητας του διαβήτη τύπου 2 στον πληθυσμό μιας πόλης; είναι το καταλληλότερο για την εκτίμηση της συχνότητας του διαβήτη τύπου 2 στον πληθυσμό μιας πόλης; Μελέτες σε πειραματόζωα βρήκαν ότι η αυξημένη κατανάλωση πράσινου τσαγιού σχετίζεται με μειωμένη συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Πως μπαίνει η διάγνωση; Γενικά ακολουθείται η παρακάτω προσέγγιση: Κλινική υποψία:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Majeed Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MAJEED 1.1 Τι είναι; Το σύνδρομο Majeed είναι ένα σπάνιο γενετικό νόσημα. Τα προσβεβλημένα παιδιά πάσχουν από χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

Adcetris. μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη. Τι είναι το Adcetris; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Adcetris; Περίληψη EPAR για το κοινό

Adcetris. μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη. Τι είναι το Adcetris; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Adcetris; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/400985/2016 EMEA/H/C/002455 Περίληψη EPAR για το κοινό μπρεντουξιμάβη βεδοτίνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο

Διαβάστε περισσότερα

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία; Γράφει: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 1) Τι είναι η Ορμονοθεραπεία;

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά

Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Συνέντευξη με τον Παθολόγο - Ογκολόγο, Στυλιανό Γιασσά Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ορθού αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες και άνδρες και αντιπροσωπεύει το 13% όλων των καρκίνων. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό

Vectibix. πανιτουμουμάμπη. Τι είναι το Vectibix; Σε ποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το Vectibix; Περίληψη EPAR για το κοινό EMA/170285/2015 EMEA/H/C/000741 Περίληψη EPAR για το κοινό πανιτουμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕς ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΕΣ

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕς ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΕΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕς ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕς ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ 17-03-2017 ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗΣ Κληρονομικές διαταραχές πρωτογενούς αιμόστασης Νόσος von Willebrand

Διαβάστε περισσότερα

Πορφυρα Henoch-Schoenlein

Πορφυρα Henoch-Schoenlein www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Πορφυρα Henoch-Schoenlein Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΡΦΥΡΑ HENOCH-SCHOENLEIN 1.1 Τι είναι; Η Πορφύρα Henoch-Schoenlein (HSP) είναι μία κατάσταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης.

Παρακαλώ δώστε τις ημερομηνίες των τελευταίων σας τεσσάρων περιόδων, συμπεριλαμβανομένων των ημερομηνιών έναρξης και λήξης. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ειδικό σε θέματα γονιμότητας Κάντε άλλο ένα βήμα μπροστά Απαιτείται μεγάλη ικανότητα ώστε να προσδιοριστεί η πηγή των προβλημάτων γονιμότητας και να συστηθεί η κατάλληλη

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος στις 2 Μαΐου η οποία καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το άσθμα» και την υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, θα θέλαμε να ενημερώσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Απάντηση. Συγχρονική μελέτη

Απάντηση. Συγχρονική μελέτη Ερώτηση Ποιο είδος μελέτης και γιατί θεωρείτε πως είναι το καταλληλότερο για την εκτίμηση της συχνότητας του διαβήτη τύπου 2 στον πληθυσμό μιας πόλης; Περιγράψτε συνοπτικά (εντός 100 λέξεων) τον σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ Α: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η ηπατίτιδα Α; Η ηπατίτιδα Α είναι μια νόσος του ήπατος που προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Α.

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS)

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΡΥΟΠΥΡΙΝΗ (CAPS) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ CAPS 1.1 Τι είναι; Τα σχετιζόμενα με την κρυοπυρίνη περιοδικά σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Το Soliris είναι πυκνό διάλυμα για την παρασκευή διαλύματος προς έγχυση. Περιέχει τη δραστική ουσία εκουλιζουμάμπη.

Το Soliris είναι πυκνό διάλυμα για την παρασκευή διαλύματος προς έγχυση. Περιέχει τη δραστική ουσία εκουλιζουμάμπη. EMA/669881/2015 EMEA/H/C/000791 Περίληψη EPAR για το κοινό εκουλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

Καραπιπέρης Γεώργιος. Καραπιπέρης Γεώργιος. Χειρουργική κλινική Γ.Ν.Λαμίας. Τίτλος. Συγγραφείς. Ενότητες

Καραπιπέρης Γεώργιος. Καραπιπέρης Γεώργιος. Χειρουργική κλινική Γ.Ν.Λαμίας. Τίτλος. Συγγραφείς. Ενότητες ΜΥΟΣ. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 5 Γ, Σκαρμούτσος Α, Χειρουργική κλινική Γ.Ν.Λαμίας Εισαγωγή Η παθολογία των κοιλιακών τοιχωμάτων συχνά παραβλέπεται ως αιτία οξείας κοιλίας. Η αυξημένη τα τελευταία χρόνια χορήγηση αντιαιμοπεταλιακών

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ilaris είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία κανακινουμάμπη. Διατίθεται σε μορφή σκόνης (150 mg) για την παρασκευή ενέσιμου διαλύματος.

Το Ilaris είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία κανακινουμάμπη. Διατίθεται σε μορφή σκόνης (150 mg) για την παρασκευή ενέσιμου διαλύματος. EMA/467814/2016 EMEA/H/C/001109 Περίληψη EPAR για το κοινό κανακινουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA)

Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Συνδρομο Περιοδικου Πυρετου Με Τραχηλικη Λεμφαδενιτιδα, Φαρυγγοαμυγδαλιτιδα Και Αφθωδη Στοματιτιδα (PFAPA) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PFAPA 1.1 Τι είναι;

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης απο την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΤΕΙΤΕ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙΤΕ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Θυμηθείτε

Διαβάστε περισσότερα

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη,

ασθενών με σοβαρή, ενεργό νόσο που δεν έχουν προηγουμένως λάβει θεραπευτική αγωγή με μεθοτρεξάτη, EMA/502328/2014 EMEA/H/C/000955 Περίληψη EPAR για το κοινό τοκιλιζουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού.

Πριν επισκεφτείτε τον/την ιατρό σας, συμπληρώστε τα ελλιπή στοιχεία και τυπώστε μια περίληψη για να την πάρετε μαζί σας στο ραντεβού. Προετοιμασία για την επίσκεψη σε έναν ιατρό Κάντε τις απαραίτητες ρυθμίσεις μαζί Το να κανονίσετε ένα ραντεβού για να επισκεφτείτε έναν ιατρό, είναι ένα από τα πρώτα θετικά βήματα που μπορείτε να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς

Εμβόλιο Ανεμευλογιάς Εμβόλιο Ανεμευλογιάς ΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ Είστε σίγουροι ότι έχετε πάρει τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης από την ανεμευλογιά; ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΑΣΟΥ! ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥ! ΕΜΒΟΛΙΟ Ανεμευλογιάς Ανεμευλογιά

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Η αντιμετώπιση του ογκολογικού ασθενή είναι μια περίπλοκη υπόθεση διότι εκτός από την κύρια θεραπεία (είτε χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58

Υποστηρίζοντας τα παιδιά με γενετικά νοσήματα - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Πέμπτη, 16 Ιούνιος :58 Από: K-Life (Καθημερινή) Τα γενετικά νοσήματα είναι ιδιαίτερα σπάνιες ασθένειες που οφείλονται σε μεταλλάξεις γονιδίων. Τα παιδιά που πάσχουν από αυτά χρειάζονται φροντίδα, ψυχολογική στήριξη αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης

Η ζωη µου. µε την ψωριαση. Eνημερωτικό φυλλάδιο για τη νόσο της ψωρίασης Πανελλήνιος Σύλλογος Ασθενών με Ψωρίαση και Ψωριασική Αρθρίτιδα Αριστοτέλους 21, Θεσσαλονίκη, τηλ 21315 553 780, email:epidermia.greece@gmail.com www.epidermia.gr Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4 ο 22/8/2012. Φυσικοθεραπευτικόςφάκελος. Δρ. Νικόλαος Στριμπάκος Επίκουρος Καθηγητής

Μάθημα 4 ο 22/8/2012. Φυσικοθεραπευτικόςφάκελος. Δρ. Νικόλαος Στριμπάκος Επίκουρος Καθηγητής Δρ. Νικόλαος Στριμπάκος Επίκουρος Καθηγητής Μάθημα 4 ο Μέσα που παρέχονται στον Φυσικοθεραπευτή για την Υποκειμενική αξιολόγηση Ιστορικό, ερωτηματολόγια, παρατήρηση, κλινική εικόνα Φυσικοθεραπευτικόςφάκελος

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας

Ρευματολογία. Ψωριασική Αρθρίτιδα. Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Ρευματολογία Ψωριασική Αρθρίτιδα Στέφανος Πατεράκης Φυσικοθεραπευτής, καθηγητής φυσ/πείας Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα; Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που προσβάλλει τις αρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιοδικο συνδρομο σχετιζομενο με τον υποδοχέα του παραγοντα νεκρωσησ των ογκων (traps) ή οικογενησ ιρλανδικοσ πυρετοσ

Περιοδικο συνδρομο σχετιζομενο με τον υποδοχέα του παραγοντα νεκρωσησ των ογκων (traps) ή οικογενησ ιρλανδικοσ πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Περιοδικο συνδρομο σχετιζομενο με τον υποδοχέα του παραγοντα νεκρωσησ των ογκων (traps) ή οικογενησ ιρλανδικοσ πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ TRAPS

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ

Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ Γράφει: Ηλίας I. Χιντιπάς, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Διδάκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Συνεργάτης ΓΑΙΑ Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή διαταραχή που εμφανίζεται στην εγκυμοσύνη, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΒΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Π.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΒΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Π.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΦΛΕΒΙΚΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Π.Ε. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΕΝ ΤΩ ΒΑΘΕΙ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ (ΦΘ) ΠΝΕΥΜΟΝΙ ΚΗ ΕΜΒΟΛΗ (ΠΕ) ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΡΑΒΙΔΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΑΝΔΟΛΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Τ.Ε ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Γ.Ν.ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΧΝΟΥΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE)

Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE) Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE) Σ. Πατσιλινάκος 1, Δ. Σακελλαρίου 2, Α. Αναδιώτης 1, Χ. Καλιάνος

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17

Τα οφέλη της λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής στην πράξη - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Δευτέρα, 27 Δεκέμβριος :17 Απαντά ο κ. Θεμιστοκλής Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Ίσως λίγοι από εμάς να είμαστε ενημερωμένοι για τη σπουδαία εργασία που εκτελεί στο σώμα μας, ένα από τα όργανα του, η χοληδόχος κύστη. Εκεί μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη Στη θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ Οδηγίες για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η Ναλτρεξόνη

Διαβάστε περισσότερα

Butomidor. Ήρεμα και χωρίς πόνο.

Butomidor. Ήρεμα και χωρίς πόνο. Butomidor Ήρεμα και χωρίς πόνο. Η πραγματική αξία ενός αλόγου δεν υπολογίζεται μόνο από την εμπορική του τιμή, την ηλικία του ή την απόδοσή του. Πολύ πιό σημαντική είναι η εκτίμηση που προσφέρουμε στο

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Πονοκέφαλος Ημικρανία

Πονοκέφαλος Ημικρανία Πονοκέφαλος Ημικρανία Ο πονοκέφαλος ως σύμπτωμα είναι τόσο συνηθισμένο, ώστε αρκετοί άνθρωποι να τον θεωρούν φυσιολογικό επισκέπτη στη ζωή τους, ή, αφού έχουν εξαντλήσει αρκετές θεραπευτικές προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα