Ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα: απόψεις και προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα: απόψεις και προσέγγιση"

Transcript

1 Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 28, Aπρίλιος - Μάιος - Ιούνιος 2007, σελίδες 6-14 Ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα: απόψεις και προσέγγιση ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΝΟΥ, ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΤΟΥΜΑΖΙΟΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ωτορινολαρυγγολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων Περίληψη Η ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα αποτελεί μία σπάνια κλινική ρινολογική οντότητα στις μοντέρνες ανθρώπινες κοινωνίες του 21ου αιώνα. Χαρακτηρίζεται από ατροφία και ινώδη μεταπλασία των ρινικών δομών (βλεννογόνου και κογχών), διεύρυνση και εφελκιδοποίηση (αποξηραμένες πυώδεις κρούστες) των ρινικών κοιλοτήτων, με συνοδό έντονη δυσάρεστη οσμή. Το ακριβές αίτιο της νόσου παραμένει άγνωστο, αν και μέχρι σήμερα έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες. Επίσης, αρκετές μελέτες προτείνουν διαφορετικές φαρμακευτικές και χειρουργικές θεραπείες. Λέξεις κλειδιά: ατροφική ρινίτιδα, όζαινα, αιτιοπαθογένεια, διάγνωση, θεραπεία, καρκινογένεση. Γενικότητες Η πρωτοπαθής ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα αποτελεί μια προοδευτική χρόνια ρινική νόσο. Χαρακτηρίζεται από τρία κύρια συμπτώματα / σημεία: ατροφία του ρινικού βλεννογόνου και του σκελετού των ρινικών κοιλοτήτων (απορρόφηση του υποκείμενου οστού), σχηματισμό παχιών πράσινων εφελκίδων στις ρινικές κοιλότητες και συνοδό ιδιαίτερη δυσάρεστη οσμή του εκπνεόμενου αέρα από τον άρρωστο 6,8,23. Αποτελεί μια ασυνήθη διαταραχή στις μοντέρνες ανθρώπινες κοινωνίες, παρ ότι σήμερα απαντάται συχνότερα στις αναπτυσσόμενες χώρες ή σε ξηρά κλίματα. Υποστηρίζεται ότι, παρατηρείται επίσης, ως συνέπεια της τοπικής φαρμακευτικής αγωγής. Άλλα ονόματα που χρησιμοποιούνται είναι, επίσης, ξηρά ρινίτιδα, ρινίτιδα sicca, σύνδρομο ανοικτής ρινός ή όζαινα. Ο όρος όζαινα αποτελεί συνώνυμο, θεωρείται ελληνικής προέλευσης και σημαίνει «δυσωδία» 23. Αποτελεί μία σπάνια νόσο και ανέρχεται στο 0,3-7,8% των ωτορινολαρυγγολογικών παθήσεων. Η όζαινα είναι μια επίκτητος νόσος και στην πλειονότητα των περιπτώσεων εμφανίζεται κατά την ήβη. Σπανίζει πριν την ηλικία των 8 ετών 6. Το πρόσωπο συχνά είναι τυπικό επίπεδο και πλατύ. Προσβάλει κυρίως γυναίκες (3:1) ηλικίας μεταξύ 15 και 35 ετών (στην ηλικία αυτή η νόσος παρουσιάζει την κορυφή της εξέλιξής της) και παρατηρείται συχνότερα σε φυλές ανατολικής καταγωγής, παρά σε λευκούς. Υπάρχουν γεωγραφικές συγκεντρώσεις, όπως, στην Ανατολική Ευρώπη και Ινδία. Απαντάται σπάνια μετά την ηλικία των 50 ετών, ενώ η παθογένειά της παραμένει άγνωστη 6,33. Αιτιοπαθoγένεια Η αιτιοπαθογένεια της ατροφικής ρινίτιδας παραμένει άγνωστη, παρ όλο που διάφορες θεωρίες έχουν προταθεί όπως η λοιμώδης θεωρία 12,13, η ενδοκρινική 12,43, η θεωρία της ανισορροπίας του αυτόνομου νευρικού συστήματος με υπερίσχυση του τόνου του συμπαθητικού 16, η αυτοάνοση θεωρία 14,36, η θεωρία της ανεπαρκούς πρόσληψης σιδήρου και βιταμίνης Α 4 και η γενετική θεωρία 17. Η λοίμωξη, ως αίτιο της ατροφικής ρινίτιδας, προτάθηκε από τον Ssali το 1973, ο οποίος τεκμηρίωσε ότι η νόσος αναπτύχθηκε σε επτά παιδιά μιας οικογένειας από ένα μολυσμένο παιδί από τη νόσο μιας γειτονικής οικογένειας 37. Η συχνή απομόνωση Klebsiella ozaenae, ατοξικού Corynobacterium diphtheria και βακίλου του Perez-Hofer υποδηλώνουν λοιμώδη αιτιολογία. Ωστόσο, οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορεί να επιμολύνουν δευτεροπαθώς έναν ήδη κατεστραμμένο βλεννογόνο 4,11,13. Σε κάποιες άλλες μελέτες απομονώθηκε επίσης Pseudomonas aeruginosa 23. Οι Barton και Sibert πρότειναν ότι η ατροφική ρινίτιδα κληρονομείται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα και ανέφεραν μετάδοση από μολυσμένο πατέρα στα οκτώ από τα δεκαπέντε παιδιά του 3. Και άλλοι συγγραφείς συμφώνησαν μαζί τους 3,31,43, επισημαίνοντας την αυξημένη συχνότητα μέσα στην ίδια οικογένεια 3,17,37. Το 1966, ο Girgis ανέφερε για πρώτη φορά την ύπαρξη της νόσου σε δύο δίδυμες αδελφές 17. Έτσι, διατυπώθηκε η υπόθεση ότι η ατροφική ρινίτιδα είναι μία γενετικά μεταβιβαζόμενη νόσος με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα και παρουσιάζει μία ευρεία ποικιλομορφία στην κλινική έκφραση μέσα στην ίδια οικογένεια 3. Διατροφικές ανεπάρκειες έχουν προταθεί επίσης ως αιτία της ατροφικής ρινίτιδας. Το 1968 ο Bernat περιέγραψε την ανεπάρκεια σιδήρου ως σημαντικό παράγοντα της νόσου, ενώ η θεραπεία με σίδηρο βελτίωνε τα συμπτώματα στο 50% των ασθενών. Ωστόσο, δεν είχε καλά αποτελέσματα στον ήδη κατεστραμμένο βλεννογόνο που δεν μπορεί να αναγεννηθεί. Σε μία μελέτη των Han- Sen, τo 50% των ασθενών είχε υποχοληστερολαιμία, ενώ το 84% που θεραπεύτηκαν με υψηλές δόσεις βιταμίνης Α, ανέφεραν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων 31. Μια ορμονική συνεισφορά στην αιτιολογία της ατροφικής ρινίτιδας πιθανολογείται, λόγω της επιδείνωσης των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρήσεως και της κύησης. Η διαταραχή του τόνου του αυτόνομου νευρικού συστήματος στα αγγεία της ρινός προκαλεί παροξυσμό της νόσου 12. Σε μία ακτινολο-

2 Πίνακας 1. Θεραπευτική αντιμετώπιση ατροφικής ρινίτιδας. 1. Υγιεινή της μύτης Α. Τοπική Καθημερινές ρινοπλύσεις με διάλυμα χλωριούχου νατρίου ή διττανθρακικού νατρίου (για την αποφυγή λίμνασης των πηχτών εκκρίσεων), Τακτικός μηχανικός καθαρισμός των ρινικών κοιλοτήτων με ενδοσκοπική προσέγγιση Β. Ιαματικά λουτρά Τα θερμά ιαματικά λουτρά ενδέχεται να ωφελήσουν τον ασθενή 2. Βιταμίνες Βιταμίνες Α και Ε σε υψηλές δόσεις 3. Φαρμακευτική Τοπική Αμινογλυκοσίδες αγωγή Παράγοντες εφύγρανσης (παραφίνη, γλυκερίνη και μεταλλικά έλαια) Συστηματική Αντιβιοτικά: Τετρακυκλίνη, σιπροφλοξασίνη (συζητείται η μακρά χορήγηση των Quinolones για 6 μήνες) 4. Χειρουργική αντιμετώπιση Απονευρωτικές επεμβάσεις (στόχος σμίκρυνση ρινικών θαλαμών Επεμβάσεις σύγκλισης ρινός και αποφυγή ξηρότητας) Επεμβάσεις μείωσης του όγκου των ρινικών κοιλοτήτων γική μελέτη οι Hagrass et al πρότειναν ως αίτιο έναν αναπτυξιακό παράγοντα και την πτωχή πνευμάτωση των ιγμόρειων άντρων που παρατηρήθηκε στο 80% των περιπτώσεων 20. Επίσης, το μικρό μήκος της ρινός και η χαμηλή ρινική πυραμίδα μπορεί να αποτελέσουν προδιαθεσικό παράγοντα για τη νόσο 12,43. Οι Mickiewicz et al παρατήρησαν ατροφική ρινίτιδα σε εργάτες που εκτέθηκαν σε σκόνη φωσφόρου και απατίτη, ενώ οι Yucel et al την παρατήρησαν σε μία ασθενή που είχε χρόνια έκθεση σε σκόνη από αλεύρι, οξείδια του θείου και καπνό ξυλοκάρβουνου 24,42. Η ατροφική ρινίτιδα θεωρείται από μερικούς ως το επακόλουθο της φαρμακευτικής αγωγής (μακροχρόνια χρήση τοπικών ρινικών spray). Η μακρόχρονη αυτή χρήση αγγειοσυσπαστικών ρινικών spray (α-αδρενεργικοί αγωνιστές), οδηγεί συχνά σε ατροφία του ρινικού βλεννογόνου, προκαλώντας αντιδραστική «ρινική συμφόρηση» κατά τη διακοπή τους 2. Οι παθολογικές αλλαγές που προκαλούνται από τα ρινικά αποσυμφορητικά μπορεί να αλλάξουν τις φυσιολογικές ρινικές λειτουργίες, όπως το φιλτράρισμα των σωματιδίων και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και υγρασίας του εισπνεόμενου αέρα 5.Επίσης, προδιαθέτει σε χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, μέση ωτίτιδα, ρινική πολυποδίαση και ατροφική ρινίτιδα 5,39. Κλινική εικόνα Είναι σκόπιμο να περιγράψουμε την προ - όζαινα περίοδο, η οποία χαρακτηρίζεται από μια επίμονο πυώδη ρινόρροια, κατά τη διαδρομή της οποίας μπορούμε να παρατηρήσουμε ρινοσκοπικά, μια υπερτροφία του ρινικού βλεννογόνου και αύξηση του όγκου των κάτω ρινικών κογχών ανοιχτού χρώματος. Οι ασθενείς με όζαινα προσέρχονται για εξέταση στον ειδικό, συνήθως με αίσθημα ρινικής απόφραξης, επιστάξεις, καθαρισμό ρινικών κρουστών, ανοσμία, κεφαλαλγία ή σπανιότερα με πνευμονικές επιπλοκές, όπως πνευμονικό απόστημα 2. Η ατροφία και η ινώδης μεταπλασία του ρινικού βλεννογόνου και των κογχών προκαλούν εκτεταμένη διεύρυνση των ρινικών θαλαμών, οι οποίες πληρούνται από αποξηραμένες πυώδεις κρούστες με έντονη δυσάρεστο οσμή 29. Η έντονη, διαπεραστική και δυσάρεστη οσμή είναι το πιο ενοχλητικό και χαρακτηριστικό σύμπτωμα της νόσου. Μπορεί να προκαλέσει αίσθημα ντροπής και κοινωνικής απομόνωσης 13. Παραδόξως, η έντονη δυσάρεστη οσμή μπορεί να προκαλέσει δυσφορία σε όλους εκτός από τον ασθενή, γεγονός που οφείλεται στο επικρατούν σύμπτωμα της ανοσμίας, λόγω ατροφίας / καταστροφής του οσφρητικού επιθηλίου 13,19. Η έντονη δυσοσμία παρεμποδίζει σημαντικά την επαγγελματική δραστηριότητα του πάσχοντος. Συχνά, υπάρχει το παράδοξο σύμπτωμα της ρινικής συμφόρησης, παρά το γεγονός ότι οι ρινικές κοιλότητες στην πραγματικότητα είναι διευρυμένες. Αυτό μπορεί να οφείλεται στην εφελκιδοποίηση ή στη δυσκολία ροής του αέρα 20 και μπορεί να προκαλέσει διαταραχές του ύπνου. Τα χαρακτηριστικά κλινικά ευρήματα είναι: οι διευρυμένες ρινικές κοιλότητες, η απορρόφηση των κάτω ρινικών κογχών, η ατροφία του ρινικού βλεννογόνου, οι παχιές εφελκίδες και η δυσάρεστος συνοδός οσμή 1. Ρινοσκοπικά, παρατηρείται διεύρυνση των ρινικών κοιλοτήτων, με παχιές προσκολλημένες εφελκίδες, κιτρινοπράσινες έως γκριζόμαυρες. Μετά την αφαίρεσή τους, παρατηρείται εκσεσημασμένη ατροφία των μέσων και κάτω ρινικών κογχών, κυρίως της έξω επιφάνειας 30. Έτσι, δημιουργείται μια υπερβολικά ανοικτή ρινική οδός, μέσα από την οποία μπορούμε να δούμε με την προσθία ρινοσκόπηση το ρινοφάρυγγα και το ανώτερο τμήμα της μαλθακής υπερώας. Ο ρινικός βλεννογόνος είναι ωχρός, στιλπνός, λεπτός και εύκολα αιμορραγεί. Ο ατροφικός αυτός βλεννογόνος ευνοεί την πρόκληση δευτεροπαθών μολύνσεων των ρινικών κοιλοτήτων. Σπανιότερα ευρήματα αποτελούν η διάτρηση του ρινικού διαφράγματος, η νέκρωση της στηλίδος και η καθίζηση της ράχης της ρινός 21,22. Διάγνωση και διαφορική διάγνωση Η διάγνωση της ατροφικής ρινίτιδας κλινικά γίνεται με το

3 συνδυασμό της κλινικής εικόνας και τα χαρακτηριστικά ευρήματα της ρινοσκόπησης / ενδοσκόπησης της μύτης, που ήδη αναφέρθηκαν. Επιβεβαιώνεται με θετικές καλλιέργειες για Klebsiella ozaenae, λαμβανόμενες προσεκτικά από το μέσο ρινικό πόρο με ενδοσκοπική καθοδήγηση / προσέγγιση. H Klebsiella ozaenae είναι ένα gram-αρνητικό βακτήριο με κάψα, που απομονώνεται συνήθως στην ατροφική ρινίτιδα και προκαλεί συγκόλληση των κροσσών του επιθηλίου, με αποτέλεσμα τη φτωχή κάθαρση της βλέννης 32. Συχνά απομονώνονται πολλαπλοί μικροοργανισμοί, όπως: Proteus, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, pneumonococci, ο βάκιλος του Perez- Hofer, ατοξική μορφή Corynobacterium diphtheria 11,18,37. Επειδή συνυπάρχει σε υψηλό ποσοστό παραρρινοκολπίτιδα, συνιστάται συχνά και η CT σπλαχνικού κρανίου στη διαγνωστική εκτίμηση της ατροφικής ρινίτιδας. Σύμφωνα με τους Pace- Balzan et al, οι χαρακτηριστικές αλλαγές που αναγνωρίζονται στη CT είναι: 1) πάχυνση του βλεννογόνου των παραρρίνιων κόλπων, 2) απώλεια των ορίων του οστέινου πόρου λόγω απορρόφησης της ηθμοειδούς οστεοκύστης και του ηθμοειδούς αγκίστρου, 3) υποπλασία των ιγμόρειων άντρων, 4) διεύρυνση των ρινικών κοιλοτήτων με διάβρωση και απόκλιση των πλάγιων ρινικών τοιχωμάτων, 5) οστική απορρόφηση και ατροφία του βλεννογόνου της κάτω και μέσης ρινικής κόγχης. Το χαρακτηριστικότερο εύρημα είναι η διεύρυνση των ρινικών κοιλοτήτων, σε βάρος των ιγμόρειων άντρων 27. Έτσι, ένα επιπλέον εύρημα είναι η μειωμένη έκταση της προσθιοπίσθιας πνευμάτωσης των ιγμoρείων άντρων 20. Η διαφορική διάγνωση της όζαινας θα γίνει από αυτοάνοση ρινίτιδα (rhinites autoimmunes), λεμφώματα 6 και από καταστάσεις που προκαλούν κακοσμία της μύτης (ξένα σώματα της μύτης, ρινόλιθοι, όγκοι των ρινικών θαλαμών και των παραρρινίων κόλπων, σύφιλη, διφθερίτιδα και ρινική φυματίωση). Η ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα είναι μία χρόνια νόσος της ρινός, που σπάνια απαντάται στις σύγχρονες ανθρώπινες κοινωνίες του 21ου αιώνα. Η θεραπεία είναι φαρμακευτική (τοπική ή συστηματική) και χειρουργική. Ο κλινικός γιατρός πολλές φορές καλείται να επιλέξει ποια είναι η καλύτερη θεραπευτική προσέγγιση, ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ασθενούς, μιας και δεν υπάρχουν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές λόγω της σπανιότητας της νόσου. Θεραπευτική προσέγγιση Στόχος της θεραπευτικής αντιμετώπισης είναι η αποφυγή των ρινικών κοιλοτήτων από τις δευτεροπαθείς βακτηριακές επιμολύνσεις, η μείωση των εφελκίδων και η ανακούφιση του ανθρώπινου περιβάλλοντος από τη δυσάρεστη οσμή του πάσχοντας. Η μηχανική απομάκρυνση των εφελκίδων υπό αυστηρή ενδοσκοπική προσέγγιση αποτελεί σημαντικό παράγοντα της θεραπείας. Ο ασθενής πρέπει να κάνει ρινοπλύσεις με ισότονο διάλυμα χλωριούχου νατρίου ή με διάλυμα διττανθρακικού νατρίου. Ο Dudley προτείνει την άμεση ενστάλαξη τοπικά αμινογλυκοσίδης στη μύτη, για να αποφύγει τη συστηματική απορρόφηση και να αυξήσει τη διαθεσιμότητα στο ρινικό βλεννογόνο 11. Ωστόσο, οι πυώδεις ρινικές εκκρίσεις μπορεί να παρέμβουν στην αποτελεσματικότητα της αμονογλυκοσίδης γιατί η δράση της μειώνεται όταν μειώνεται το ph 11. Επίσης, τοπικά μπορεί να χρησιμοποιηθούν διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν την εφύγρανση όπως παραφίνη, γλυκερίνη και μεταλλικά έλαια. Θα πρέπει να αποφεύγονται οι αγγειοσυσπαστικές ρινικές σταγόνες, επειδή η αγγειακή παροχή είναι ήδη επηρεασμένη. Η συμπληρωματική χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών προτείνεται από κάποιους συγγραφείς, ενώ αντενδείκνυται από άλλους. Η μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών με βάση τις καλλιέργειες και το αντιβιόγραμμα αποτελούν το βασικό στοιχείο της θεραπείας. Παρ όλο που η τετρακυκλίνη χρησιμοποιήθηκε κλασσικά για τη θεραπεία της νόσου, πρόσφατες έρευνες προτείνουν τη χρήση σιπροφλοξασίνης. Οι Borgstein et al αναφέρουν επιτυχία στην αγωγή, χρησιμοποιώντας σιπροφλοξασίνη 250 με 500 mg την ημέρα για 4 εβδομάδες 7,26. Η οξεία βακτηριακή παραρρινοκολπίτιδα αποτελεί ένδειξη για τη χρήση αντιβιοτικών συστηματικά. Σε κάποιες μελέτες παρατηρήθηκε υποκειμενική βελτίωση με τη χορήγηση βιταμίνης Α, Ε και σιδήρου, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν βοηθητικά, χωρίς όμως τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα. Όταν αποτύχει η φαρμακευτική αγωγή, περιστασιακά απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση. Ποικιλία χειρουργικών τεχνικών αναφέρονται όπως τρεις μεγάλες κατηγορίες: απονευρωτικές επεμβάσεις, επεμβάσεις σύγκλεισης της ρινός και επεμβάσεις μείωσης του όγκου των ρινικών κοιλοτήτων. Οι απονευρωτικές επεμβάσεις στηρίζονται στη θεωρία ότι η ατροφική ρινίτιδα οφείλεται σε υπερίσχυση του τόνου του συμπαθητικού και περιλαμβάνουν τεχνικές όπως η αυχενική συμπαθεκτομή, το μπλοκ του αστεροειδούς ή του σφηνοϋπερώιου γαγγλίου και τη διατομή του μείζονος επιπολής λιθοειδούς νεύρου. Αυτές τείνουν να εγκαταλειφθούν σήμερα λόγω της επεμβατικότητάς τους. Οι επεμβάσεις σύγκλεισης της ρινός για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν από τον Young, ο οποίος εφήρμοσε το κλείσιμο των ρινικών θαλαμών άμφω. Πραγματοποιούσε μία πλευρά κάθε φορά, με μεσοδιάστημα 3 μηνών, χρησιμοποιώντας την ανύψωση ενός ενδορινικού κρημνού. Μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε ηλικία και είναι καλά ανεκτή. Η τροποποιημένη τεχνική του Young περιγράφεται από τους Gadre et al 15. Η μερική απόφραξη των ρινικών θαλαμών περιορίζει τη διάμετρο του ρινικού στομίου στα 3 mm ή λιγότερο. Πλεονεκτεί γιατί επιτρέπει τη συνεχή ενδοσκοπική παρακολούθηση. Η χρονική διάρκεια της σύγκλεισης ποικίλει από 3 έως 5 χρόνια, ανάλογα με το αν εμπλέκονται η μία ή και οι δύο ρινικές θαλάμες. Οι επεμβάσεις μείωσης του όγκου των ρινικών κοιλοτήτων 10

4 βασίζονται στη χρησιμοποίηση εμφυτευμάτων από διάφορα υλικά όπως ομόλογα μοσχεύματα από οστό, δέρμα και λίπος ή χόνδρο και αλλομοσχεύματα όπως σιλικόνη, ακρυλικά, τεφλόν ή υδροξυαπατίτης. Η απόρριψη του μοσχεύματος ή η επαναπορρόφηση μπορεί να οδηγήσουν σε αποτυχία των επεμβάσεων αυτών. Τα τεχνητά εμφυτεύματα από ακρυλική ρητίνη και Dracon απορρίπτονται στο 80% 34. Ο Girgis περιέγραψε την τοποθέτηση μοσχεύματος δέρματος και λίπους στο έδαφος της ρινικής θαλάμης, δια μέσου υποχειλικής προσπέλασης 17. Επίσης, υπάρχει η ενδορινική μικροπλαστική, κατά την οποία τοποθετείται στο ρινικό διάφραγμα, στο έδαφος και στα πλάγια ρινικά τοιχώματα, ομόλογο μόσχευμα που λαμβάνεται από τη λαγόνια ακρολοφία 18. Το κύριο πρόβλημα στις δύο τελευταίες περιπτώσεις είναι η τάση επαναπορρόφησης. Τέλος, ο Ramsy περιγράφει τη χρήση κρημνού από περιόστεο και οστό από το πρόσθιο τοίχωμα του ιγμόρειου άντρου 29. Συζήτηση Ιστοπαθολογικές μελέτες δείχνουν ότι η ατροφική ρινίτιδα είναι μία χρόνια, προοδευτική, φλεγμονώδης εξεργασία, που σχετίζεται με ατροφία και ίνωση. Περιορίζεται στο ρινικό βλεννογόνο, όπου το αναπνευστικό επιθήλιο υφίσταται μεταπλασία από ψευδοπολύστιβο κυλινδρικό κροσσωτό σε πλακώδες 19. Η πλακώδης μεταπλασία είναι μία προκαρκινωματώδης κατάσταση που αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της ατροφικής ρινίτιδας και απαντάται στο 80% των περιπτώσεων 9,35. Σύμφωνα με κάποιους συγγραφείς, ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκινώματος του ρινικού βλεννογόνου σχετίζεται με την ατροφική ρινίτιδα. Ο ρινικός βλεννογόνος χάνει την ικανότητα για βλεννογονική κάθαρση και έτσι δευτεροπαθώς σχηματίζονται εφελκίδες. Επίσης, υπάρχει ατροφία των αδένων που αφορά στα ορώδη και βλεννώδη στοιχεία. Οι εναπομείναντες αδένες δεν μπορούν να λειτουργήσουν σωστά, οδηγώντας έτσι σε μειωμένη ικανότητα εφύγρανσης και επιπλέον στη δημιουργία εφελκίδων 18. Μελέτες με το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο δείχνουν ότι οι κροσσοί είναι σπάνιοι ή απουσιάζουν και ότι οι σταγόνες βλέννης που παράγονται απωθούν η μία την άλλη, κάνοντας το βλεννογονικό στρώμα αναποτελεσματικό 19. Καθολικά ευρήματα είναι η απώλεια των κροσσών, των καλυκοειδών κυττάρων και των σύνθετων κυψελιδικών αδένων 11,22. Χαρακτηριστικές αλλαγές παρατηρούνται στα αγγεία, όπως αποφρακτική αρτηριίτιδα και διαστολή των υποεπιθηλιακών τριχοειδών 12. Έτσι έχουμε πτωχή ρινική αρτηριακή κυκλοφορία, μειωμένη εφύγρανση και επιπλέον εφελκιδοποίηση. Η καταστροφή των κροσσών και του βλεννογόνου συμβάλλει στην υψηλή επίπτωση δημιουργίας παραρρινοκολπίτιδας 27. O Dr. Spencer Watson το 1875 στο Λονδίνο, ερμήνευσε τις κλινικές πλευρές της νόσου και την ονόμασε όζαινα (Ozoena). Χώρισε τη νόσο σε ένα φάσμα εκδηλώσεων, από την ήπια έως τη σοβαρή μορφή. Οι πιο ήπιες περιπτώσεις περιλαμβάνουν την εφελκιδοποίηση της ρινός και θεραπεύονται εύκολα με ρινοπλύσεις. Τα επόμενα στάδια αφορούν σε περιπτώσεις που εμφανίζονται νωρίς στη ζωή και χαρακτηρίζονται από ανοσμία, με δύσοσμες ρινικές κοιλότητες. Η τελευταία κατηγορία χαρακτηρίζει την όζαινα που οφείλεται στη σύφιλη και σχετίζεται με σοβαρή δυσοσμία και οστική καταστροφή. Ο Fraenkel το 1876 την περιέγραψε αποτελούμενη από μία τριάδα ευρημάτων: δυσάρεστη οσμή, σχηματισμό εφελκίδων και ατροφία του ρινικού βλεννογόνου 27,43. Άλλη μία κλασσική περιγραφή της νόσου έγινε από τον Dr. Frank Bosworth το 1881, ο οποίος σημείωσε ότι: «η αναπνοή του πάσχοντος συχνά είναι τόσο «διαπεραστική», ώστε η κοντινή παρουσία του να είναι όχι μόνο ενοχλητική, αλλά ανυπόφορη». Ταξινομείται σε: Ι. Πρωτοπαθή ατροφική ρινίτιδα, όταν αναπτύσσεται σε μια προηγουμένως υγιή μύτη και ΙΙ. Δευτεροπαθή ατροφική ρινίτιδα, όταν αναπτύσσεται μετά από χειρουργική επέμβαση στην περιοχή της ρινός και των παραρρίνιων κόλπων, ρινικά τραύματα, ακτινοβολία ή χρόνια κοκκιωματώδη νόσο (φυματίωση, σύφιλη, σαρκοείδωση, λέπρα και ρινοσκλήρωμα) 8,23. Επίσης, η ενδoρινική χρήση κοκαΐνης 38,41 και η χειρουργική των ρινικών κογχών 24 εμπλέκονται στην αιτιολογία της δευτεροπαθούς ατροφικής ρινίτιδας. Συμπεράσματα Η ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα είναι μία χρόνια νόσος της ρινός, που σπάνια απαντάται στις σύγχρονες ανθρώπινες κοινωνίες του 21ου αιώνα. Μπορεί να αναπτυχθεί σε μία προηγουμένως υγιή μύτη (πρωτοπαθής) ή να εμφανιστεί μετά από τραύμα ή χειρουργική επέμβαση στη μύτη και στους παραρρίνιους κόλπους, καθώς και σε κοκκιωματώδη νόσο (δευτεροπαθής). Η θεραπεία είναι φαρμακευτική (τοπική ή συστηματική) και χειρουργική. Ο κλινικός γιατρός πολλές φορές καλείται να επιλέξει ποια είναι η καλύτερη θεραπευτική προσέγγιση, ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ασθενούς, μιας και δεν υπάρχουν σαφείς κατευθυντήριες γραμμές λόγω της σπανιότητας της νόσου. Summary Αtrophic rhinitis or ozena: views and approaches A. Pannou, S. Ntoumazios, D. Assimakopoulos Atrophic rhinitis or ozena is an uncommon rhinologic disorder in modern societies of 21st century. It is characterized by atrophy and fibrous metaplasy of nasal structures (mucosa and turbinates), expansion and crusting (dry purulent crusts) of nasal cavities and concomitant profound fetid odor. The precise cause of the disease remains unknown, despite that many theories have been proposed till now. Also, various studies propose different medical and surgical treatments. Key words: atrophic rhinitis, ozena, etiology, diagnosis, treatment, carcinogenesis. Βιβλιογραφία 1. Bachert C. Persistent rhinitis- allergic or nonallergic? Allergy 2004; 59(Suppl. 76): Bailey B, Johnson J. Head & Neck Surgery- Otolaryngology, Fourth Edition, Volume One. Lippincott Williams & Wilkins 2006; Barton RPE, Sibert JR. Primary atrophic rhinitis: an inherited condition? J Larygol Otol 1980; 94:

5 Ατροφική ρινίτιδα ή όζαινα: απόψεις και προσέγγιση, Αικατερίνη Πάνου και άλλοι 4. Bernat I. Ozaena and iron deficiency. Br Med J 1968; 3: Black MJ, Remsen KA. Rhinitis medicamentosa. Can Med Assoc J 1980; 122: Bonfils P, Tran Ba Huy P et al. Les troubles du gout et de l odorat. Societe Francaise d Otorhino-laryngologie et de Chirurgie de la Face et du Cou Borgstein J, Sada E, Cortes R. Ciprofloxacin for rhinoscleroma and ozena [letter]. Lancet 1993; 342: Chand and MacArthur. Primary atrophic rhinitis: A summary of four cases and review of the literature. Otolaryngology- Head and Neck Surgery 1997; 116(4): Chen HS. Desquamation and squamotransformation of rhinomucosa as a prodromal sign of atrophic rhinitis. Otolaryngol Relat Spec 1984; 46: Δανιηλίδης Ι, Ασημακόπουλος Δ. Ωτορινολαρυγγολογία Παθολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου. University Studio Press, Θεσσαλονίκη Dudley JP. Atrophic rhinitis: antibiotic treatment. Am J otolaryngol 1987; 8: El-Barbary AES, Yassin A, Fouad H, El-Shennawy M. Histopathological and histochemical studies on atrophic rhinitis. J Larygol Otol 1970; 84: Ferguson JL, McCaffrey TV, Kem EB, Martin WJ. Effect of Klebsiella ozaena on ciliary activity in vitro: implications for the pathogenesis of atrophic rhinitis. Otolaryngol Head Neck Surg 1990; 102: Fouad H, Afifi N, Fatt HA, El-Sheemy N, Iskandre I, Abou Saif MN. Altered cell mediated immunity in atrophic rhinitis. J Laryngol Otol 1980; 94: Gadre KC, Bhargava KB, Pradhan RY, Lodaya JD, Ingle MV. Closure of the nostrils (Young s operation) in atrophic rhinitis. J Larygol Otol 1971: 85: Ghosh P. Vestibuloplasty. J Laryngol Otol 1987; 101: Girgis IH. Surgical treatment of ozena by dermofat graft. J Larygol Otol 1966; 80: Goodman WS, De Souza FM. Atrophic rhinitis. Otolaryngol Clin North Am 1973; 6: Gray RFE, Barton RPE, Wright JLW, Dilly PN, Moss RF. Primary atrophic rhinitis: a scanning electron microscopic (SEM) study. J Larygol Otol 1980; 94: Hagrass MAE, Gamea AM, El-Sherief SG, El-Guindy AS, El-Tatawi FAY. Radiological and endoscopic study of the maxillary sinus in primary atrophic rhinitis. J Laryngol Otol 1992; 106: Kameswaran M. Fibre- optic endoscopy in atrophic rhinitis. J Larygol Otol 1991; 105: Lucente FE. Rhinitis and nasal obstruction. Otolaryngol Clin North Am 1989; 22: Medina L et al. Clinical, genetic and immunologic analysis of a family affected by ozena. Eur Arch Otorhinolaryngol 2003; 260: Mickiewicz L, Mikulski T, Kuzna-Grygiel W et al. Assesment of the nasal mucosa in workers exposed to prolonged effect of phosphorite and apatite dusts. Pol J Occup Med Environ Health 1993; 6: Moore EJ, Kern EB. Atrophic rhinitis: A review of 242 cases. Am J Rhinol 2001; 15: Nielsen BC, Olinder-Nielsen AM, Malmborg AS. Successful treatment of ozena with ciprofloxacin. Rhinology 1995; 33: Pace-Balzan A, Shankar L, Hawke M. Computed tomographic findings in atrophic rhinitis. J Otolaryngol 1991; 20: Ramey JT, Bailen E, Lockey RF. Rhinitis medicamentosa. J Investig Allergol Clin Immunol 2006; 16(3): Ramsy E. Osteoperiosteal flap in the treatment of ozena- new technique. Ann Otol Rhinol Laryngol 1986; 95: Scher, Daniel A. Endoscopic views of choanal stenosis in secondary atrophic rhinitis. Ear Nose Throat J Sen HC. The ozaena problem: clinical analysis of atrophic rhinitis in 100 cases. Acta Otolaryngol 1982; 93: Settipane GA, Klein DE. Non-allergic rhinitis: demography of eosinophils in nasal smear, blood total eosinophil counts and IgE levels. N Eng Reg Allergy Proc 1985; 6: Shehata MA. Atrophic rhinitis. Am J Otolaryngol 1996; 17: Shehata M, Dogheim Y. Surgical treatment of primary chronic atrophic rhinitis (an evaluation of Silastic implants). J Larygol Otol 1986; 100: Sinha SN, Samuel KC, Juneja TM, Mittal DP. A study of the histology and exfoliative cytology of atrophic rhinitis. Laryngol Otol 1975; 89: Sipila P, Hyrynkangas K. Immunologic aspect of ozena. Arch Otorhinolaryngol 1984; 239: Ssali CL. Atrophic rhinitis: a new curative surgical treatment (middle Turbinectomy). J Larygol Otol 1973; 87: Trimarchi M, Nicolai P, Lombardi D et al. Sinonasal ostocartilaginous necrosis in cocaine abusers; Experience in 25 patients. Am J Rhinol 2003; 17: Toohill RJ, Lehman RH, Grossman TW, Belson TP. Rhinitis medicamentosa. Laryngoscope. 1981; 91: Wilson WR. Montgomery WW. Infectious diseases of the paranasal sinuses. Otolaryngology (Eds. M. Paparella, A. Shumrick, M. Gluckman et al.) Saunders Comp. Philadelphia 1991; pp Yanagisava E, Latorre R. Endoscopic view of cocaine rhinitis. Ear Nose Throat J 1996; 75: Yucel A, Aktepe O, Aktepe F, Derekoy FS. Atrophic rhinitis: A Case Report. Turk J Med Sci 2003; 33: Zohar Y, Talmi YP, Strauss M, Finkelstein Y, Shvilli Y. Ozena revisited. J Otolarygol 1990; 19: Ω 14

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΡΙΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΟΣ Γενικά Η κεντρική θέση και ο σημαντικότατος ρόλος που κατέχει η μύτη στην ανατομία και την λειτουργία του ανώτερου αναπνευστικού και συνολικά του ΩΡΛ συστήματος είναι αδιαμφισβήτητος

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016

4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016 Μιχάλης Π. Μακρής, Αλλεργιολόγος, Επιμ. Α, Υπεύθυνος Μονάδας Αλλεργιολογίας Δ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ Ρ Α Κ Η Σ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ - ΔΡΑΓΑΝΑΣ Τ.Κ. 68100 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ντής: Kαθηγητής Β. Δανιηλίδης DEMOKRITUS UNIVERSITY

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια παραρρινοκολπίτιδα στους ενήλικες: διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση

Χρόνια παραρρινοκολπίτιδα στους ενήλικες: διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 25, Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος 2006, σελίδες 6-16 Ενημερωτικό άρθρο Χρόνια παραρρινοκολπίτιδα στους ενήλικες: διαγνωστική και θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το διάφραγμα;

Τι είναι το διάφραγμα; Σκολίωση ρινικού διαφράγματος ( συγγραφέας ΜΑΛΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΡΛ ) Τι είναι το διάφραγμα; Εικόνα 1 Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί

Διαβάστε περισσότερα

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος

Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τη σκολίωση ρινικού διαφράγματος Τι είναι το διάφραγμα; Το ρινικό διάφραγμα είναι ένα οστεοχόνδρινο χώρισμα στο εσωτερικό της ρινός που την διαιρεί σε αριστερή και δεξιά ρινική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Η άνοιξη είναι συνυφασμένη με την εμφάνιση πολλών αλλεργιών. Η συχνότερη από αυτές, μια ιδιαίτερα κοινή και ενοχλητική μορφή αλλεργίας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση

ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ. Γενικά. Συχνότητα εντόπιση ΡΙΝΙΚΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ Γενικά Οι ρινικοί πολύποδες είναι καλοήθεις, οιδηματώδεις, μαλακοί, ανώδυνοι, μισχωτοί σχηματισμοί του ρινικού βλεννογόνου, που έχουν την τάση να μεγεθύνονται και να καταλαμβάνουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου. Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Υπνική άπνοια : η άποψη του ωτορινολαρυγγολόγου Λεωνίδας Μανωλόπουλος Αν. καθηγητής Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Μελέτη ύπνου Ορισμόςαποφρακτικήςυπνικής άπνοιας RDI>5 RDI

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Επίσταξη (ρινορραγία) ονομάζεται η αιμορραγία από τη μύτη και αποτελεί σύμπτωμα μιας τοπικής ή γενικευμένης νόσου.

Επίσταξη (ρινορραγία) ονομάζεται η αιμορραγία από τη μύτη και αποτελεί σύμπτωμα μιας τοπικής ή γενικευμένης νόσου. Σωτήρης Κ. Παππάς, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Επίσταξη (ρινορραγία) ονομάζεται η αιμορραγία από τη μύτη και αποτελεί σύμπτωμα μιας τοπικής ή γενικευμένης νόσου. Επιδημιολογία Η επίσταξη εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail

MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail MEDICAL LITE A.E. ΙΑΤΡΙΚΟΣ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ Κεντρικό: Μ. Αλεξάνδρου 7-9 Πειραιάς 185 33 Τηλ : (210) 4223811-12-13 Fax: (210) 4132054 e-mail :info@medical-lite.gr / Website: www.medical-lite.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ Η αλλεργία θα πρέπει να θεωρείται γενετικό νόσημα. Πολλοί παράγοντες, γενετικοί και περιβαλλοντικοί, επιδρούν και τροποποιούν την έκφραση των γονιδίων της αλλεργίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ.

ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΔΙΑΤΡΗΣΗΣ ΓΑΣΤΡΟΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΙΚΟΥ ΕΛΚΟΥΣ ΣΕ ΥΨΗΛΟΥ ΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΕΡΗΛΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Νικολέτα Στόγια, Μάριος Φερφέλης, Γ.Ν. Αθηνών, "ΕΛΠΙΣ", Β Χειρουργική Κλινική Εισαγωγή Παρά την σημαντικότατη μείωση της γαστρικής χειρουργικής την τελευταία 20ετία, λόγω της ευρείας χρήσης των νεότερων

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός

ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΝΟΥ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΟΥ ΡΟΧΑΛΙΖΕΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ -ΥΠΟΠΝΟΙΑΣ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ (ΣΑΑΥ - OSAS) ΡΟΧΑΛΗΤΟ Ή ΡΕΓΧΩ ΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗ Ή ΡΕΓΧΑΣΜΟΣ: Ορισμός Ένας ήχος ή θορυβώδης αναπνοή (διαταραχή αναπνοής)

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια)

Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) Αμυγδαλές και αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) Υπερτροφικές (διογκωμένες) αμυγδαλές Οι αμυγδαλές και οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) είναι μέρος του λεμφικού συστήματος και πιστεύεται ότι παίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος

Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος Χειρουργική δακρυϊκού συστήματος 8 Τα δάκρυα είναι πολύ σημαντικά για τη φυσιολογική λειτουργία του οφθαλμού. Το ποσό των δακρύων που δεν χάνεται με την εξάτμιση, παροχετεύεται στο χώρο κάτω από την κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : Καθηγητής Π. Γκούμας ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΓΜΟΡΕΙΟ ΑΝΤΡΟ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΑΡΑΡΡΙΝΟΚΟΛΠΙΤΙ Α ΝΕΩΤΕΡΩΝ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνωμα Ιγμορείου Άντρου. Παρουσίαση Περιστατικού

Καρκίνωμα Ιγμορείου Άντρου. Παρουσίαση Περιστατικού Καρκίνωμα Ιγμορείου Άντρου. Παρουσίαση Περιστατικού Τσιάμης Χρήστος 1, Διαμαντόπουλος Βασίλειος 2, Ζαργογιάννη Χρυσούλα 3 1 Ακτινολογικό Τμήμα, Κέντρο Υγείας Αλεξάνδρειας 2 Γενικός Ιατρός, Κέντρο Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

φροντιστήρια επίγνωση

φροντιστήρια επίγνωση ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑ.Λ. 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Επιμέλεια θεμάτων: Εμμανουέλα Μαθιουδάκη, Βιολόγος ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ

ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ ΦΩΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΠΛΕΥΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑΤΟΣ Το κοινό κρυολόγημα, γνωστό και ως οξεία ρινοφαρυγγίτιδα, κόρυζα ή απλώς κρυολόγημα, είναι ο τυπικός όρος περιγραφής, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων

Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Ενημέρωση και συγκατάθεση για χειρουργική τοποθέτηση οδοντικών εμφυτευμάτων Προτεινόμενη θεραπεία: Μετά από προσεκτική κλινική και ακτινογραφική εξέταση του στόματος και εκτίμηση της κατάστασης μου, ο

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ISBN 978-960-372-099-7 ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΥΛΗ Ομότιμη Καθηγήτρια Προληπτικής και Κοινωνικής Οδοντιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΥΡΑΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΤΟΥ - ΓΑΛΙΤΗ Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι άδικη. Μερικοί είναι άρρωστοι, ενώ άλλοι είναι υγιείς John F. Kennedy, 1962 ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ: ΝΟΣΟΣ ADDISON Daniel Davies [Ιατρός] Ιατρός], 1947 Αυτός ο νεαρός φίλος σου δεν

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

PHYSIOMER, ότι είναι καλό για τις μικροσκοπικές βρεφικές

PHYSIOMER, ότι είναι καλό για τις μικροσκοπικές βρεφικές Βρέφη Παιδιά Έγκυες γυναίκες Πάσχοντες από αλλεργία Ηλικιωμένοι, Άτομα που λαμβάνουν διάφορα φάρμακαα Μετεγχειρητική φροντίδα PHYSIOMER, ότι είναι καλό για τις μικροσκοπικές βρεφικές μύτες, είναι αποτελεσματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Α Μέρος Παθογένεια Συμπτώματα - Διάγνωση Λ.Β. Αθανασίου ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Καλοήθης υπερπλασία Οξεία και χρόνια προστατίτιδα Αποστήματα του προστάτη Μεταπλασία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα

Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Υγρά φακών & Τεχνητά δάκρυα Τι είναι η ξηροφθαλμία Η ξηροφθαλμία είναι η πάθηση του οφθαλμού όπου παράγονται λιγότερα δάκρυα από αυτά που χρειάζεται το μάτι για να διατηρηθεί σε μια υγρή κατάσταση.τα δάκρυα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13-9 -2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & Αριθμ. Πρωτ. Y7α/Γ.Π οικ.85787 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ Δ/νση : Αριστοτέλους

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης. καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης. καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Η χειρουργική αντιμετώπιση της βαρηκοϊας σήμερα, Ε.Φερεκύδης καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι γνωστό ότι η ελαττωματική ακοή είναι σήμερα μια από τις κοινές αναπηρίες. Ο βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής:

Τα σπυράκια στο πρόσωπο, το λαιμό και την πλάτη σχηματίζονται ως εξής: Περιοδικό: Vivere Τεύχος: 3, Μάρτιος 2004 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΕΡΜΑ Δρ. Des Fernandes (πλαστικός χειρουργός, ιδρυτής της Environ Skin Care και δημιουργός των φαρμακοκαλλυντικών Environ ) Η ακμή είναι μια ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες

Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και παρακολούθηση διαταραχών λειτουργίας του θυρεοειδούς σε ενήλικες Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) Εργαστήριο Κλινικών Κατευθυντηρίων Οδηγιών για εργαστηριακές

Διαβάστε περισσότερα