Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 713

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 713"

Transcript

1 Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 713 Ο έλεγχος του χρηµατικού κεφαλαίου ως προϋπόθεση για µια επιτυχηµένη νοµισµατική πολιτική Μια επανερµηνεία του άρθρου του Henry Simons «Κανόνες έναντι εξουσιών στη νοµισµατική πολιτική» του Thorvald Grung Moe* Norges Bank Ινστιτούτο Οικονοµικών Levy του Κολεγίου Bard Απρίλιος 2012 * O Thorvald Grung Moe είναι ανώτατος σύµβουλος στο τµήµα Χρηµατοπιστωτικής Σταθερότητας της Norges Bank (η κεντρική τράπεζα της Νορβηγίας) και επισκέπτης µελετητής στο Ινστιτούτο Οικονοµικών Levy The Levy Economics Institute Working Paper Collection presents research in progress by Levy Institute scholars and conference participants. The purpose of the series is to disseminate ideas to and elicit comments from academics and professionals. Levy Economics Institute of Bard College, founded in 1986, is a nonprofit, nonpartisan, independently funded research organization devoted to public service. Through scholarship and economic research it generates viable, effective public policy responses to important economic problems that profoundly affect the quality of life in the United States and abroad. Levy Economics Institute P.O. Box 5000 Annandale-on-Hudson, NY Copyright Levy Economics Institute 2012 All rights reserved

2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ To άρθρο του Henry Simons, µε τίτλο «Rules versus Authorities in Monetary Policy» («Κανόνες έναντι εξουσιών στη νοµισµατική πολιτική»), που δηµοσιεύθηκε το 1936, αποτελεί κεντρικό σηµείο αναφοράς στη διεθνή βιβλιογραφία για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και τη διαµόρφωση της νοµισµατικής πολιτικής γύρω από κανόνες. Όµως, µια πιο προσεκτική ανάγνωση του άρθρου αποκαλύπτει µια πιο ευέλικτη πολιτική συνταγή, που δίνει ιδιαίτερη έµφαση στην ανάγκη ελέγχου του βραχυπρόθεσµου δανεισµού. Η τραπεζική πίστωση θεωρείται µια πολύ ασταθής διαδικασία και ο έλεγχος στις τιµές, κατά την άποψή του Simons, δεν είναι εφικτός χωρίς τον περιορισµό της ικανότητας των τραπεζών να δηµιουργούν χρήµα µέσω της χορήγησης δανείων. Αυτά τα στοιχεία στη θεωρία του χρήµατος που ανέπτυξε ο Simons αποτελούν τη βάση στην «υπόθεση της χρηµατοοικονοµικής αστάθειας» του Hyman P. Minsky. Αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει καθώς ο Simons ήταν καθηγητής του Minsky στο Πανεπιστήµιο του Σικάγο στα τέλη του Στο άρθρο που ακολουθεί εξετάζω τα κοινά χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν οι θεωρίες τους περί χρηµατοοικονοµικής αστάθειας και τη σηµασία του έργου τους για τη συζήτηση αναφορικά µε την µακροπροληπτική εποπτεία και την άσκηση της νοµισµατικής πολιτικής. Σύµφωνα µε τον Minsky και τον Simons, ο έλεγχος του χρηµατικού κεφαλαίου αποτελεί προαπαιτούµενο για την επιτυχηµένη νοµισµατική πολιτική και την οικονοµική σταθεροποίηση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στo άρθρο του «Κανόνες έναντι εξουσιών στη νοµισµατική πολιτική», που δηµοσιεύθηκε το 1936, ο Henry Simons έκανε µια παθιασµένη έκκληση για ένα φιλελεύθερο πολιτικό σύστηµα που λειτουργεί µε σαφείς κανόνες πολιτικής. Για τον Simons, ένα σύστηµα βασισµένο σε κανόνες ήταν ιδιαίτερα σηµαντικό για τον τοµέα της νοµισµατικής πολιτικής. Θεωρούσε ότι η οικονοµία δεν µπορεί να λειτουργήσει αποτελεσµατικά εάν οι επιχειρηµατίες κάνουν εικασίες όλη την ώρα για τις πολιτικές που µπορεί να εφαρµόσουν οι κεντρικές τράπεζες, υπογραµµίζοντας µάλιστα ότι «πρέπει να αποφύγουµε µια κατάσταση όπου κάθε επιχειρηµατική δραστηριότητα κάνει εικασίες για το µέλλον της νοµισµατικής πολιτικής "(Simons 1936, σελ. 3). Το άρθρο του Simons έχει γίνει ένα κλασικό κείµενο, µαζί µε το διάσηµο άρθρο «Rules Rather than Discretion: The Inconsistency of Optimal Plans» («Κανόνες αντί διακριτικότητας: Η ασυνέπεια των βέλτιστων πλάνων»), που γράφτηκε από τους Finn Kydland και E. C. Prescott. Και τα δύο αυτά άρθρα αποτελούν δύο από τι σηµαντικότερες επιστηµονικές πηγές στη διεθνή βιβλιογραφία για τις κεντρικές τράπεζες. Μια πιο προσεκτική ανάγνωση, όµως, του άρθρου του Simons αποκαλύπτει µια αρκετά ευέλικτη άποψη για το ρόλο της κεντρικής τράπεζας. Αυτό που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι οι παρεµβατικές του απόψεις σχετικά µε την ανάγκη ελέγχου του βραχυπρόθεσµου δανεισµού και της κερδοσκοπικής συµπεριφοράς ως απαραίτητη προϋπόθεση στην ικανότητα της κεντρικής τράπεζας να πετύχει στο στόχο της νοµισµατικής σταθερότητας. Η πρόταση του Irving Fisher για «narrow banks» ήταν, σύµφωνα µε τον Simons, ένα σηµαντικό πολιτικό µέτρο προκειµένου να αποκτήσει µια κυβέρνηση τον έλεγχο της προσφοράς χρήµατος. 2

3 O Simons και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήµιο του Σικάγου αντιµετώπιζαν την ασταθή τραπεζική πίστωση ως κινητήρια δύναµη του οικονοµικού κύκλου και θεωρούσαν ότι η οποιαδήποτε προσπάθεια για τη σταθεροποίηση της οικονοµίας θα αποτύγχανε αν δεν υπήρχε περισσότερος έλεγχος στην ανάπτυξη της ιδιωτικής πίστωσης. Το ίδιο θέµα εµφανίζεται στη θεωρία του Hyman Minsky για τις χρηµατοοικονοµικές ανισορροπίες η «υπόθεση της χρηµατοοικονοµικής αστάθειας». Αυτό δεν πρέπει να αποτελεί έκπληξη δεδοµένου ότι ο Simons ήταν καθηγητής του Minsky στο Πανεπιστήµιο του Σικάγο τη δεκαετία του Όπως θα δείξω παρακάτω, υπάρχουν και άλλες οµοιότητες µεταξύ των απόψεων του Simons για την εγγενή αστάθεια της οικονοµίας (εξ ου και η ανάγκη για σταθεροποίηση µέσω σαφών κανόνων) και της θεωρίας του Minsky περί ενδογενών χρηµατοοικονοµικών κρίσεων. Μια κριτική εξέταση του κλασικού άρθρου του Simons µάς παρέχει µια καλύτερη βάση για την κατανόηση των προϋποθέσεων για µια επιτυχηµένη νοµισµατική πολιτική, αλλά και µια καλύτερη κατανόηση της θεωρίας του Minsky περί χρηµατοπιστωτικών κρίσεων και της σηµασίας της για µας σήµερα. Στο κείµενο που ακολουθεί θα περιγράψω αρχικά τα κύρια χαρακτηριστικά της ανάλυσης του Simons στο άρθρο του «Κανόνες έναντι εξουσιών», συµπεριλαµβανοµένων των τριών κεντρικών θεµάτων του, που είναι: (1) ο σωστός στόχος της νοµισµατικής πολιτικής, (2) η ανάγκη ελέγχου της ιδιωτικής πίστωσης, και (3) ο κατάλληλος τρόπος οργάνωσης της κεντρικής τράπεζας. Στη συνέχεια θα εξετάσω τις οµοιότητες ανάµεσα στις θεωρίες του Simons και του Minsky και θα αναφέρω εν συντοµία πώς οι θεωρίες του Simons παρείχαν τη βάση για τη νοµισµατική θεωρία του Μίλτον Φρίντµαν («µονεταρισµός»). Καταλήγω στο συµπέρασµα ότι το άρθρο του Simons καλύπτει ένα ευρύ φάσµα θεµάτων που σχετίζονται µε το ασταθή χρηµατικό κεφάλαιο και δεν προσφέρει ανεπιφύλακτη στήριξη στην ιδέα της λειτουργίας µιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας µε στόχο τον πληθωρισµό. Ο Henry Simons κάνει ιδιαίτερη αναφορά στο πρόβληµα της σταθεροποίησης του επιπέδου των τιµών χωρίς τον έλεγχο της ιδιωτικής πίστωσης. Το θέµα αυτό έχει γίνει αντικείµενο ανανεωµένης συζήτησης µετά την πρόσφατη χρηµατοπιστωτική κρίση, στο πλαίσιο της πρότασης της Βασιλείας ΙΙΙ για ένα αντικυκλικό (κεφαλαιακό) απόθεµα. IΙ. ΤΑ ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ «ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΝΑΝΤΙ ΕΞΟΥΣΙΩΝ» Ο Simons συµµετείχε ενεργά στη συζήτηση γύρω από τις προτεραιότητες της οικονοµικής πολιτικής στη δεκαετία του Ήταν ο συν-συγγραφέας διαφόρων αιτηµάτων και επιστολών προς τον Πρόεδρο Ρούζβελτ για την ανάγκη να ακολουθήσει µια πιο ενεργή δηµοσιονοµική πολιτική, ενώ παράλληλα είχε υποστηρίξει την πρόταση του συναδέλφου του Irving Fisher από το Yale για «narrow banks» (100 τοις εκατό αποθεµατικό χρήµα).1 Το άρθρο του «Κανόνες έναντι εξουσιών στη νοµισµατική πολιτική» ήταν επίσης ένα πολιτικό µανιφέστο που ξεχείλιζε από πάθος και ενθουσιασµό.2 Η αρχική παράγραφος του κειµένου είναι σαν δήλωση αποστολής: Το νοµισµατικό πρόβληµα ξεχωρίζει σήµερα ως η µεγάλη πνευµατική πρόκληση για την φιλελεύθερη πίστη. Εδώ και πολλά χρόνια αναπτύσσουµε χρηµατοοικονοµικές πρακτικές, χρηµατοπιστωτικά 3

4 ιδρύµατα, καθώς και οικονοµικές δοµές, που είναι ασυµβίβαστες µε την εύρυθµη λειτουργία ενός συστήµατος που βασίζεται στην οικονοµική και πολιτική ελευθερία (αυτόθι, σελ. 1) Για τον Simons, ήταν προβληµατικό το γεγονός ότι όλο και περισσότερες δηµόσιες αρχές είχαν αποκτήσει τη διακριτική ευχέρεια να εφαρµόζουν πολιτικά µέτρα τελείως αυθαίρετα. Σηµείωσε ότι η διακριτική ευχέρεια θα µπορούσε να δικαιολογηθεί σε ορισµένες πτυχές, όπως στον τοµέα της υγείας. Υποστήριξε όµως ότι µια τέτοια αυθαιρεσία ήταν εντελώς απαράδεκτη στον τοµέα της νοµισµατικής πολιτικής. Εκεί χρειάζονταν σταθεροί «κανόνες παιχνιδιού» για την εξασφάλιση µιας ευηµερούσας οικονοµίας βασισµένη στην ιδιωτική πρωτοβουλία (αυτόθι, σελ. 3). Δυστυχώς, δεν υπήρξε συµφωνία για το πώς θα έπρεπε να οργανωθεί το νοµισµατικό σύστηµα για την ελαχιστοποίηση ή την αποφυγή των «ακραίων βιοµηχανικών διακυµάνσεων» (αυτόθι, σελ. 4). Προκειµένου να αντιµετωπιστούν αποτελεσµατικά οι ρεαλιστικές προτάσεις για µεταρρύθµιση, ήταν σηµαντικό για τους φιλελεύθερους να αναπτύξουν µια εποικοδοµητική πρόταση που θα διασφάλιζε µια στέρεη βάση για το νοµισµατικό σύστηµα. Τα αίτια της αστάθειας Οι παραλλαγές στον τοµέα της απασχόλησης και της παραγωγής οφείλονται είτε σε άκαµπτες τιµές ή σε µια «διεστραµµένη ευελιξία στο συνολικό turnover (ποσότητα και ταχύτητα) του χρήµατος» (αυτόθι, σελ., 6). Σύµφωνα µε τον Simons, ήταν δύσκολο να πετύχει κανείς πολλά πράγµατα όταν οι τιµές είναι άκαµπτες στον βραχυπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα. Αλλά οι βίαιες διακυµάνσεις στη βραχυπρόθεσµη πίστωση ήταν ανεπιθύµητες και υπονόµευαν την οικονοµική σταθερότητα: «Όσο µικρότερη είναι η χρονική διάρκεια σύµβασης του χρήµατος, τόσο πιο ασταθής θα είναι η οικονοµία. Στη χειρότερη περίπτωση, όλες οι συµβάσεις χρήµατος θα είναι υπό τη µορφή call loans» (αυτόθι, σελ. 9). Ο Simons σηµείωσε ότι οι τραπεζικές καταθέσεις είχαν αντικαταστήσει σταδιακά τα µετρητά, και ότι οι τράπεζες είχαν σχεδόν ήδη αποκτήσει ένα ηµιεπίσηµο στάτους στην οικονοµία, το οποίο θα µπορούσε να οδηγήσει την κυβέρνηση τελικά να αναλάβει την ευθύνη για τις τραπεζικές καταθέσεις µε τον ίδιο τρόπο που κάνει για το κρατικό χρήµα. Τελικά, η προσφορά χρήµατος θα κυριαρχείται από την πιστωτική επέκταση των ιδιωτικών τραπεζών.3 Ο Simons εξέφρασε την ανησυχία ότι το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα θα γινόταν σε αυτή την περίπτωση εξαιρετικά ασταθές επειδή «οι τράπεζες θα πληµµύριζαν την οικονοµία µε υποκατάστατο χρήµα κατά τη διάρκεια υφέσεων και θα έκαναν µάταιες προσπάθειες στη συνέχεια για µια γενική εκκαθάριση» (αυτόθι, σελ. 10). Αυτή η αστάθεια επιτείνεται από το γεγονός ότι οι τράπεζες είχαν γενικά ελάχιστα ίδια κεφάλαια και ήταν πολύ εκτεθειµένες µε ακάλυπτα δάνεια. «Έτσι, µια σχετικά µικρή µείωση στην αξία των securities δανεισµού εγείρει αναπόφευκτα το ερώτηµα ως προς τη φερεγγυότητα των τραπεζών και οδηγεί σε µια εκτεταµένη προσπάθεια για τη βελτίωση της ποιότητας των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων» (αυτόθι). Οι τράπεζες τείνουν να περιορίζουν τον δανεισµό µε τα πρώτα σηµάδια οικονοµικής επιβράδυνσης, και αυτό ενισχύει την ύφεση. Εποµένως, η αυξηµένη χρήση των εν 4

5 λόγω βραχυπρόθεσµων δανείων ήταν, σύµφωνα µε τον Simons, κάτι το ατυχές κυρίως επειδή οι επιχειρήσεις έπρεπε, συνεπώς, να διαθέτουν περισσότερα µετρητά και ρευστά περιουσιακά στοιχεία για να µπορούν να αποπληρώσουν σε ξαφνικές κλήσεις την επιστροφή δανείων (call loans). Η διευκόλυνση και η ενθάρρυνση της ανάπτυξης της βραχυπρόθεσµης χρηµατοδότησης προς τις επιχειρήσεις γενικά θα πρέπει να θεωρηθεί ως µια από τις πλέον ατυχείς επιπτώσεις του σύγχρονου τραπεζικού συστήµατος (αυτόθι). Δεν µπορεί να υπάρξει καµία πραγµατική σταθερότητα στη παραγωγή και την απασχόληση όταν αυτοί που επεκτείνουν βραχυπρόθεσµα δάνεια είναι συνεχώς σε θέση να ζητούν τη µετατροπή των επενδύσεών τους, που ανέρχονται συνολικά σε πολλαπλάσιο βαθµό του συνόλου των διαθέσιµων νοµισµατικών συναλλαγών (αυτόθι, σελ. 9). Ένα οικονοµικό σύστηµα που κυριαρχείται από την βραχυπρόθεσµη πίστωση θα ήταν σε θέση να λειτουργήσει, σύµφωνα µε τον Simons, µόνο εάν οι τιµές και οι µισθοί ήταν εξαιρετικά ευέλικτοι. Μέτρα για τη µείωση της αστάθειας Ο Simons υποστήριξε ότι το πρόβληµα των «booms και busts» πρέπει να αντιµετωπιστεί µε τη δηµιουργία µεγαλύτερης ευελιξίας στις τιµές και τους µισθούς, αλλά και µε µέτρα που παρέχουν ένα πιο σταθερό νοµισµατικό και χρηµατοοικονοµικό σύστηµα. Υπογράµµισε ότι «µε επαρκή ευελιξία στις τιµές, θα µπορούσαµε να λειτουργήσουµε κάτω από σχεδόν οποιοδήποτε χρηµατοπιστωτικό σύστηµα» (αυτόθι, σελ.14). Αλλά από τη στιγµή που τα µονοπώλια και τα συνδικάτα κυριαρχούν στην οικονοµία, είναι σηµαντικό να σχεδιάσουµε µια νοµισµατική πολιτική που θα λαµβάνει υπόψη αυτά τα χαρακτηριστικά: Μια τέτοια πολιτική, ωστόσο, θα πρέπει να καθοδηγείται από µια πιο θεµελιώδη στρατηγική και από την ανάγκη για πρόωρη εγκατάλειψη των καιροσκοπικών σκοπιµοτήτων. Ειδάλλως, ο πολιτικός έλεγχος θα εκφυλιστεί σε ατελείωτες παραχωρήσεις προς οργανωµένες µειονότητες, µε σταδιακή υπονόµευση της «συνταγµατικής δοµής», η βάση πάνω στην οποία µπορεί να λειτουργήσει η οικονοµία της ελεύθερη ς αγοράς και η αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση (αυτόθι, σελ. 15) 4 Σαφείς κανόνες για τη νοµισµατική πολιτική Στόχοι της προσφοράς χρήµατος Ο Simons έψαχνε για έναν «απλό, µηχανικό κανόνα νοµισµατικής πολιτικής» (αυτόθι, σελ. 16). Αυτό που προτιµούσε περισσότερο ήταν έναν κανόνας που θα καθορίζει την προσφορά χρήµατος. Ένας τέτοιος κανόνας θα πρέπει να: 5

6 περιορίζει την ανάγκη για τη λήψη µέτρων στο πλαίσιο της διακριτικής ευχέρειας οδηγεί σε γενική µείωση των τιµών ως αποτέλεσµα της αύξησης της παραγωγικότητας είναι εύκολα κατανοητός από όλους τους οικονοµικούς παράγοντες, και είναι τόσο απλός που θα µπορούσε να αποτελέσει τη βάση για µια νέα «θρησκεία του χρήµατος» (αυτόθι, σελ. 5). Αλλά ένας τέτοιος απλός κανόνας θα είχε, δυστυχώς, αρκετές αδυναµίες. Ο Simons ανέφερε ότι θα µπορούσε κάλλιστα να τονώσει τη χρήση νέων µέσων πληρωµών που δεν θα υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο, το αποκαλούµενο «near money» (αυτόθι). Στη συγκεκριµένη περίπτωση θα ήταν δύσκολο να «ορίσουµε το χρήµα µε έναν τέτοιο τρόπο ώστε να δώσουµε πρακτική σηµασία στη σύλληψη της ποσότητας [του χρήµατος]» (αυτόθι, σελ. 16). Η επικράτηση του χρήµατος που δεν είναι ακριβώς πραγµατικό χρήµα αλλά «near money», ή των «σκιωδών τραπεζών»,5 θα µπορούσε κατά συνέπεια να οδηγήσει σε µετατόπιση της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήµατος που θα καταστήσει δύσκολη την άσκηση νοµισµατικής πολιτικής µε βάση ένα σταθερό στόχο για την «προσφορά χρήµατος».6 Στόχοι για το επίπεδο των τιµών Ένας άλλος κανόνας που θα έπρεπε να διαµορφωθεί είναι για αυτός γα τη σταθεροποίηση του επίπεδου τιµών. Ο Simons περιγράφει µε λεπτοµέρεια τους διάφορους δείκτες τιµών που θα µπορούσαν να σταθεροποιηθούν.7 Εξέφραζε προτίµηση για το εγχώριο επίπεδο τιµών, δεδοµένου ότι οι άλλοι δείκτες θα επηρεάζονται από παράγοντες για τους οποίους δεν θα είχε κανένα έλεγχο η κεντρική τράπεζα. Παρά τις προτιµήσεις του για µια νοµισµατική πολιτική πλαισιωµένη από κανόνες, ο Simons είχε επιφυλάξεις γύρω από ένα σύστηµα µε στόχο το επίπεδο τιµών, δεδοµένου ότι κάτι τέτοιο θα έδινε στην κεντρική τράπεζα µεγάλη διακριτική ευχέρεια για τον καθορισµό των εργαλείων πολιτικής. Μια τέτοια διαδικασία θα απαιτούσε για τη διαχείρισή τους «πολύ υψηλό επίπεδο νοηµοσύνης και µεγάλη ικανότητα κρίσης» (αυτόθι, σελ. 12). Αλλά ο ίδιος συνέχισε να προτιµά αυτόν τον κανόνα από τον κανόνα για την προσφορά χρήµατος, δεδοµένου ότι ο πρώτος ήταν σε καλύτερη θέση να συγχρονιστεί µε αλλαγές στην κυκλοφορία του χρήµατος. Έτσι, κατέληξε στο συµπέρασµα ότι µια µορφή κανόνα «για τον δείκτη τιµών είναι πολύ προτιµότερη για το άµεσο µέλλον» τουλάχιστον έως ότου οι τιµές και οι µισθοί έχουν γίνει πιο ευέλικτοι και η χρήση των βραχυπρόθεσµων πιστώσεων έχει µειωθεί σηµαντικά (αυτόθι, σελ. 18, υποσηµείωση 16). Εάν η σταθεροποίηση του επιπέδου τιµών είναι ένα φτωχό σύστηµα, παραµένει, από τη φιλελεύθερη σκοπιά, απείρως καλύτερο από το να µην υπάρχει κανένα σύστηµα. Και φαίνεται πλέον εξαιρετικά αµφίβολο να υπάρξει κάποιο καλύτερο σύστηµα στο άµεσο µέλλον. (Αυτόθι, σελ. 21) 6

7 Ακόµα κι έτσι, απαιτούνται αλλαγές στη χρηµατοοικονοµική δοµή ανεξάρτητα από το αν επιλεχθεί ένας κανόνας για την προσφορά χρήµατος ή ένας στόχος για το επίπεδο τιµών. Η ύπαρξη ενός µεγάλου όγκου υποκατάστατου χρήµατος ιδιωτικής δηµιουργίας, µε εναλλακτική διαστολή και συστολή, θα µπορεί να ακυρώσει σε µεγάλο βαθµό τις εξουσίες µιας νοµισµατική αρχής για να αποτρέψει αλλαγές στο επίπεδο τιµών. (Αυτόθι, σελ. 28) Για να αποκτηθεί η νοµισµατική σταθερότητα, η κυβέρνηση θα πρέπει, συνεπώς, να αποκτήσει τον έλεγχο της ανάπτυξης του «near money». Η ανάγκη ρύθµισης της ιδιωτικής πίστωσης Στο παρελθόν, οι κυβερνήσεις έχουν αγνοήσει κατάφωρα τη θετική τους ευθύνη για τον έλεγχο του νοµίσµατος. Έχει αφεθεί πολύ µεγάλη ελευθερία στην ιδιωτική πρωτοβουλία για τον προσδιορισµό του χαρακτήρα της χρηµατοοικονοµικής δοµής µας και για την κατεύθυνση των αλλαγών στην ποσότητα του χρήµατος και στα υποκατάστατα του χρήµατος. (Αυτόθι). Η πρόταση του Simons για τον έλεγχο της ιδιωτικής πίστωσης ήταν επηρεασµένη από τις αρνητικές απόψεις που είχε γύρω από τις βραχυπρόθεσµες πιστώσεις και το ρόλο των τραπεζών ως «κατασκευαστές χρήµατος»: µε την επέκταση δανείων, οι τράπεζες δηµιουργούν καταθέσεις. Στο ιδανικό σύστηµα του Simons µετά βίας θα υπήρχαν τα δάνεια. Το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα θα βασιζόταν µόνο σε ίδια κεφάλαια και µετρητά. Αλλά ο Simons είχε πλήρη επίγνωση ότι αυτό το ιδανικό σύστηµα θα ήταν δύσκολο να πραγµατοποιηθεί: «Η πρόταση για την κατάργηση όλου του δανεισµού, ή ακόµα και του δανεισµού µε βραχυπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα, είναι απλώς ένα όνειρο» (Αυτόθι, σελ. 16). Αλλά µια σταδιακή µείωση της έκτασης των βραχυπρόθεσµων πιστώσεων θα ήταν, σύµφωνα µε τον Simons, εφικτή και επιθυµητή. Η πρόταση της Σχολής Οικονοµικών του Σικάγου για την αποκατάσταση τραπεζών µε 100 τοις εκατό αποθεµατικά θα αποτελέσει ένα βήµα προς τη σωστή κατεύθυνση.8 Αλλά από µόνη της, η πρόταση θα είναι ανεπαρκή, σύµφωνα µε τον Simons, διότι θα ενθαρρύνει την επέκταση της πίστωσης έξω από το θεσµοθετηµένο χρηµατοοικονοµικό σύστηµα: «Από µόνη της, µια τέτοια πρόταση δεν θα πετύχαινε τίποτα άλλο πέραν της φυγής, και θα άξιζε να ταξινοµηθεί ως απλώς άλλο ένα αλλόκοτο σχέδιο (Αυτόθι, σελ. 17, υποσηµείωση 17). Για τον µακροπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα, ο Simons οραµατιζόταν ένα χρηµατοοικονοµικό σύστηµα χωρίς τις παραδοσιακές τράπεζες, όπου οι νέες τράπεζες, µε 100 τοις εκατό αποθεµατικά, θα ασχολούνται κατά κύριο λόγο µε τις υπηρεσίες πληρωµών. Ο βραχυπρόθεσµος δανεισµός από τις επιχειρήσεις θα περιοριζόταν για να αποφευχθεί η καταστρατήγηση των κανονισµών. Στο µέλλον, θα έχουµε συνεπώς ένα χρηµατοοικονοµικό σύστηµα όπου «ο όγκος του βραχυπρόθεσµου δανεισµού θα ελαχιστοποιηθεί, και στο οποίο µόνο η κυβέρνηση 7

8 θα είναι σε θέση να δηµιουργεί (και να καταστρέφει) είτε τα µέσα που χρησιµοποιούνται για πληρωµές ή τις υποχρεώσεις που είναι γενικά αποδεκτές σε πολύτιµα αντικείµενα». (Αυτόθι, σελ. 17). Αυτό θα περιορίσει το πρόβληµα της εκτεταµένης εκκαθάρισης κατά τη διάρκεια υφέσεων, καθώς οι εταιρείες όλο και περισσότερο θα υπόκεινται σε µακροπρόθεσµες µορφές χρηµατοδότησης και εποµένως δεν θα τεθούν υπό εκκαθάριση για την εξόφληση βραχυπρόθεσµων δανείων σε µια κρίση. Αυτές οι εκτεταµένες παρεµβάσεις στα ατοµικά δικαιώµατα που επικρατούν στο πλαίσιο του δικαίου των συµβάσεων θα πρέπει, σύµφωνα µε τον Simons, να σταθµίζονται έναντι των ωφελειών που προκύπτουν από τον περιορισµό του πεδίου εφαρµογής των βραχυπρόθεσµων πιστώσεων: «Εάν αυτές οι µεταρρυθµίσεις φαίνονται φανταστικές, µπορεί να επισηµανθεί ότι, στην πράξη, θα απαιτήσουν απλά τον δραστικό περιορισµό στις εξουσίες των επιχειρήσεων (κάτι που είναι ιδιαίτερα επιθυµητό και για άλλους σηµαντικούς λόγους)» (Αυτόθι). Ο Simons αναγνωρίζει ότι οι προτάσεις του µπορεί να φαίνονται ριζοσπαστικές, αλλά εξακολουθεί να υποστηρίζει σθεναρά την αλλαγή που θα βασίζεται σε µια ευρεία λαϊκή υποστήριξη για ένα σταθερό νοµισµατικό σύστηµα οικοδοµηµένο στις φιλελεύθερες αξίες.9 Η Οργάνωση της Κεντρικής Τράπεζας Ο Simons ήθελε να µειώσει τον αριθµό των «αρχών» που εµπλέκονται στη χάραξη πολιτικής και να δει σταδιακά την εξουσία για τη νοµισµατική πολιτική να επικεντρώνεται σε µια κεντρική αρχή που θα λειτουργούσε µε βάση τον κανόνα για τον δείκτη τιµών. Αλλά ο Simons ήταν δύσπιστος στην ιδέα να θέσει αυτή την ευθύνη στο πλαίσιο της κεντρικής τράπεζας «µε τις περιορισµένες εξουσίες τους και περιορισµένες τεχνικές» (Αυτόθι, σελ. 22).10 Ο τελικός έλεγχος για την αξία του χρήµατος εναπόκειται στην εφαρµογή δηµοσιονοµικών πρακτικών στις λειτουργίες της κεντρικής κυβέρνησης αναφορικά µε τις δαπάνες, τη φορολόγηση, και τον δανεισµό. Έτσι, σε ένα λειτουργικό σύστηµα µε στόχο τη σταθεροποίηση του επιπέδου τιµών, το Treasury θα είναι η πρωτοβάθµια διοικητική υπηρεσία και όλες οι δηµοσιονοµικές εξουσίες του Κογκρέσου θα πάρουν θέση πίσω (και θα περιοριστούν σε µεγάλο βαθµό) από το νοµισµατικό κανόνα. (Αυτόθι). Συνεπώς, ο Simons δεν ήταν υπέρµαχος µιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας. Κατά την άποψή του, το Υπουργείο Οικονοµικών ήταν αυτό το οποίο, µε τις αποφάσεις του για τα κρατικά έσοδα και τις δαπάνες, επηρέαζε η ροή των κεφαλαίων που ήταν διαθέσιµα για πληρωµές, και ως εκ τούτου έπρεπε να είναι υπεύθυνο για τη νοµισµατική πολιτική. Η δηµοσιονοµική πολιτική, σε συνδυασµό µε τη πολιτική του χρέους της κυβέρνησης, θα ήταν τα κύρια εργαλεία πολιτικής για να διατηρήσουν το επίπεδο τιµών (ή της προσφοράς χρήµατος) σταθερό: Οι εξουσίες της νοµισµατικής αρχής θα πρέπει να έχουν να κάνουν κυρίως ή αποκλειστικά µε δηµοσιονοµικές ρυθµίσεις, µε την έκδοση και την απόσυρση του χάρτινου χρήµατος (πράξεις ανοικτής αγοράς σε τίτλους του δηµοσίου), και ίσως και µε τη σχέση µεταξύ κρατικών εσόδων και δαπανών. Με άλλα λόγια, οι νοµισµατικοί κανόνες θα 8

9 πρέπει να εφαρµόζονται πλήρως από τη δηµοσιονοµική πολιτική, και στη συνέχεια να την καθορίσουν σε µεγάλο βαθµό. (Αυτόθι, σελ ) Ο Simons υπογραµµίζει επίσης το γεγονός ότι οι αρχές στο καθεστώς πολιτικής που προτείνει θα πρέπει να «τρέχουν» συνεχώς ελλείµµατα στον προϋπολογισµό για την παροχή επαρκών µέσων πληρωµών προκειµένου να διατηρήσουν σταθερό το επίπεδο τιµών (Αυτόθι, σελ. 23, υποσηµείωση 20). Ταυτόχρονα, αυτός ο κανόνας σταθερού επιπέδου τιµών θα παρέχει επίσης έναν συνεπαγόµενο κανόνα για τον ισολογισµό του κρατικού προϋπολογισµού. Πέρα από αυτό, δεν υπάρχει ανάγκη για µια περίπλοκη πολιτική κρατικού χρέους. Ένας συνδυασµός σε µετρητά και µακροπρόθεσµο χρέος («νόµιµο χρήµα και οµόλογα χωρίς χρόνο ωρίµανσης) είναι επαρκές µέτρο.11 III. ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ SIMONS ΚΑΙ MINSKY Στην εισαγωγή στο κλασικό βιβλίο του Stabilizing an Unstable Economy (1986) («Σταθεροποιώντας µια Ασταθή Οικονοµία»), ο Minsky απέτισε φόρο τιµής στους πρώην καθηγητές του στο Πανεπιστήµιο του Σικάγο Oscar Lange και Henry Simons και στον Joseph Schumpeter του Χάρβαρντ. Αναφέρεται συγκεκριµένα στις θεωρίες του Simons όταν τονίζει ότι το βιβλίο του αποτελεί µια προσπάθεια για να «µεταρρυθµίσουµε τη δυσλειτουργική οικονοµία µας». Σηµειώνει µε θαυµασµό τη βαθιά γνώση του Simons σχετικά µε την πραγµατική λειτουργία του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος, η οποία πρέπει να συνδυαστεί µε ένα «πάθος, ακόµη και µια παράλογη δέσµευση προς τα δηµοκρατικά ιδεώδη» (Minsky, 1986, σελ. 10, υποσηµείωση 7). Κατά την άποψη του Minsky, η ουσία των προτάσεων του Simons αξίζει ακόµα να µελετηθεί «παρά το πέρασµα πενήντα ετών» (Αυτόθι). Ο Minsky δηλώνει ότι η κατανόησή του για τη χρηµατοπιστωτική αστάθεια προέρχεται από το έργο του Κέινς «Η Γενική Θεωρία» (1936), την περιγραφή του Fisher για τον αποπληθωρισµό του χρέους από το 1933, και το έργο του Henry Simons (Minsky, 1986, σελ. 192). Όλα τα έργα τους είχαν επηρεαστεί από τη Μεγάλη Ύφεση και τις προσπάθειες της πολιτικής για την καταπολέµηση της ανεργίας. Σε προηγούµενο βιβλίο του, στο «Can It Happen Again» (1982) «Μπορεί αυτό να ξανασυµβεί», ο Minsky αναφέρεται επίσης στις θεωρίες του Simons και σηµειώνει ότι ο Simons «αναγνωρίζει την ενδογενή φύση του χρήµατος και την αδυναµία της διαχείρισης του χρήµατος µέσω ελέγχου της ποσότητας κάποιου συγκεκριµένου συνόλου των χρεών, ειδικά σε µια οικονοµία στην οποία το δέλεαρ των πιθανών κερδών προκαλεί καινοτοµία στις χρηµατοπιστωτικές πρακτικές» (Minsky, 1982, σελ. 71). Σύµφωνα µε τον Minsky, υπάρχουν αρκετές ξεχωριστές οµοιότητες µεταξύ του Simons και του Κέινς: Τα οικονοµικά του Simons από το Σικάγο και του Κέινς από το Κέιµπριτζ έχουν πολλά κοινά ανάµεσά τους, αλλά αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Τόσο η «Γενική Θεωρία» του Keynes όσο και οι «Κανόνες έναντι εξουσιών» του Simons ήταν αποκρίσεις προς την ίδια πραγµατική κατάσταση που επικρατούσε στον κόσµο. Ωστόσο, ο Simons ποτέ δεν έκοψε της σχέσεις τους µε την κληροδοτηµένη 9

10 θεωρία, ενώ ο Κέινς έβλεπε ότι µια πτυχή της κρίσης της εποχής του ήταν ότι η κληροδοτηµένη θεωρία δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει τι συνέβαινε. (Minsky, 1982, σελ. 87) Ο Minsky σηµείωσε επίσης ότι το άρθρο του Simons «Κανόνες έναντι εξουσιών» γράφτηκε µε την ίδια ενσυναίσθηση όπως το µεγάλο έργο του Κέινς, και πως και οι δύο συγγραφείς ήταν διατεθειµένοι να κατανοήσουν «τους θεµελιώδεις κανόνες της συµπεριφοράς της καπιταλιστικής οικονοµίας» προκειµένου να τη σώσουν (Minsky, 1982, σελ. 87, υποσηµείωση 1). Και άλλοι έχουν έκτοτε επισηµάνει τις οµοιότητες ανάµεσα στον Simons και τον Minsky. Ο Whalen (1988) υπογραµµίζει τις οµοιότητες που υπάρχουν ανάµεσά τους στις εξηγήσεις που προτείνει για τον οικονοµικό κύκλο, και ιδίως στη σηµασία της (ασταθής) πίστωσης για τη διαιώνιση του οικονοµικού κύκλου. Ο Phillips (1989) πάει ακόµη πιο πίσω και σηµειώνει ότι ο Thorstein Veblen, στο βιβλίο του Theory of Business Enterprise («Η θεωρία της επιχείρησης», δείχνει ότι είχε µια κατανόηση του ρόλου των τραπεζών στον οικονοµικό κύκλο που είναι πολύ παρόµοια µε αυτή του Simons. Ο Toporowski (2010) κάνει αναφορά στην κατανόηση που είχε ο Simons αναφορικά µε τη σηµασία του χρηµατοπιστωτικού τοµέα για την εγγενή αστάθεια της οικονοµίας ως µία από πολλές άλλες οµοιότητες που είχε µε τον Minsky. Και προσθέτει ότι ήταν ο Minsky (1982) αυτός που εφιστούσε την προσοχή στην πρόταση του Simons περί ριζικής αναδιάρθρωσης του χρηµατοπιστωτικού τοµέα ως προϋπόθεση για «µια καλή χρηµατοοικονοµική κοινωνία προστατευµένη από υφέσεις», ενώ για τον Milton Friedman ένας κανόνας για την προσφορά χρήµατος ήταν επαρκής (Toporowski 2010, σελ. 366). IV. Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ SIMONS ΩΣ Η ΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΜΟΝΕΤΑΡΙΣΜΟΥ Έχει ενδιαφέρον να σηµειωθεί ότι παρά τις οµοιότητες ανάµεσα στις θεωρίες του Henry Simons και του φοιτητή του Hyman Minsky, οι θεωρίες του Simons αποτέλεσαν επίσης τη βάση για τη νοµισµατική θεωρία που θα ανέπτυσσε αργότερα ένας άλλος φοιτητής του, ο Milton Friedman. Υπό αυτή τη σκοπιά, η θεωρία του Simons αποτελεί επίσης τη βάση του σύγχρονου µονεταρισµού. Αυτό το µέρος της θεωρίας του Simons µπορεί να επεξηγηθεί µε το ακόλουθο απόσπασµα από το άρθρο του «Κανόνες έναντι εξουσιών», το οποίο τελειώνει µε µια έκκληση για περαιτέρω έρευνα:11 Ένας νοµισµατικός κανόνας για τη διατήρηση της σταθερότητας κάποιου δείκτη τιµών, κατά προτίµηση ένα δείκτη τιµών ανταγωνιστικά παραγόµενων προϊόντων, φαίνεται να προσφέρει τη µόνη ελπιδοφόρα διαφυγή από το παρόν νοµισµατικό χάος και τις αβεβαιότητες. Η έκκληση για ένα κανόνα µε στόχο τον ολοκληρωτικό καθορισµό της συνολικής ποσότητας του χρήµατος αξίζει προσοχή, ωστόσο, ως η προτιµότερη ίσως λύση για το πιο µακρινό µέλλον. Αν µη τι άλλο, η πρόταση αυτή θα πρέπει να αποτελέσει ένα σηµείο εκκίνησης για µια εποικοδοµητική ακαδηµαϊκή συζήτηση. (Simons 1936, σελ. 30) Ο Friedman προτιµούσε ένα κανόνα αύξησης της προσφοράς χρήµατος, παρά την προειδοποίηση του Simons ότι οι διακυµάνσεις στην ταχύτητα κυκλοφορίας του 10

11 χρήµατος θα καθιστούσαν µια τέτοια ρύθµιση αναποτελεσµατική. Αλλά άλλες πτυχές της πρώτης έκδοσης της θεωρίας του «µονεταρισµού» του Friedman, όταν ξεκινούσε για παράδειγµα τις ιδέες του στο άρθρο του 1948 «A Monetary and Fiscal Framework for Economic Stability» («Ένα νοµισµατικό και δηµοσιονοµικό πλαίσιο για την οικονοµική σταθερότητα», βρίσκονταν πολύ κοντά στις θεωρίες του Simons, Τότε, ο Friedman εξέφραζε προτίµηση για περιορισµούς στο βραχυπρόθεσµο δανεισµό των τραπεζών και υποστήριζε ότι οι πράξεις ανοικτής αγοράς δεν θα αποτελούσαν αποτελεσµατικό τρόπο για τον έλεγχο της προσφοράς χρήµατος. Η δηµοσιονοµική πολιτική θα έπρεπε να είναι το κύριο εργαλείο της πολιτικής για την επίτευξη µιας σταθερής αύξησης στην προσφορά χρήµατος. [Αυτή είναι] µια µεταρρύθµιση του νοµισµατικού και τραπεζικού συστήµατος τόσο για την εξάλειψη της ιδιωτικής δηµιουργίας ή καταστροφής του χρήµατος όσο και για τον διακριτικό έλεγχο της ποσότητας του χρήµατος από την κεντρική τραπεζική αρχή. Η ιδιωτική δηµιουργία χρήµατος µπορεί να εξαλειφθεί καλύτερα ίσως µε την υιοθέτηση της πρότασης για 100 τοις εκατό αποθεµατικά, διαχωρίζοντας έτσι την καταθετική από τη δανειακή λειτουργία του τραπεζικού συστήµατος. Η υιοθέτηση της πρότασης για 100 τοις εκατό αποθεµατικά θα µειώσει επίσης τις εξουσίες της διακριτικής ευχέρειας του αποθεµατικού συστήµατος µέσω της εξάλειψης της επαναπροεξόφλησης και των εξουσιών γύρω από τα απαιτούµενα αποθεµατικά. Για να ολοκληρωθεί η εξάλειψη των µεγάλων όπλων της διακριτικής εξουσίας, οι υπάρχουσες αρµοδιότητες για συµµετοχή στις πράξεις ανοικτής αγοράς και οι υφιστάµενοι άµεσοι έλεγχοι επί της χρηµατιστηριακής αγοράς και της καταναλωτικής πίστης θα πρέπει να καταργηθούν. (Friedman 1948, σελ. 247) Αργότερα, ο Φρίντµαν θα τροποποιήσει τις απόψεις που είχε το 1948 για το ρόλο των βραχυπρόθεσµων πιστώσεων και τις κεντρικές τράπεζες. Στην προεδρική οµιλία του στην Ογδοηκοστή Ετήσια Συνάντηση του Αµερικανικού Οικονοµικού Συνδέσµου το 1968, εξέφρασε την προτίµησή του για µια ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα µε την ευθύνη για τη νοµισµατική πολιτική, ενώ για τις ιδιωτικές τράπεζες τόνιζε ότι θα µπορούσαν να «αυτοκυβερνηθούν» δηλαδή τάχθηκε λίγο πολύ υπέρ της θέσης για την «ελεύθερη λειτουργία των τραπεζών». Αυτή η άποψη για τις χρηµατοπιστωτικές αγορές ήταν πολύ διαφορετική από τις προηγούµενες θεωρίες του Simons και επίσης από την «υπόθεση της χρηµατοοικονοµικής αστάθειας» του Minsky. Σε ένα σχόλιο του για ένα άρθρο του 1963 από τον Friedman και τον Schwartz, ο Minsky σηµείωσε πως δεν ήταν πεπεισµένος ότι οι αλλαγές στην προσφορά χρήµατος και µόνο θα µπορούσαν να εξηγήσουν τις κυκλικές διακυµάνσεις στις συνολικές αγορές χρήµατος και πίστωσης. Θα ήταν καλύτερα να εξηγηθούν αυτές οι διακυµάνσεις µε βάση το ρόλο των εµπορικών τραπεζών ως «δηµιουργοί χρήµατος» όταν χορηγούν δάνεια, όπερ και η προκύπτουσα συσχέτιση µεταξύ χρήµατος και πιστώσεων (Minsky, 1963). Μια τέτοια ερµηνεία, που θα βασίζεται στην κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού τοµέα, θα αποτελούσε, σύµφωνα µε τον Minsky, ένα πολύ καλύτερο επεξηγηµατικό µοντέλο. Και µπορούµε να προσθέσουµε ότι θα ήταν περισσότερο συνεπής µε την άποψη για τον χρηµατοοικονοµικό τοµέα που είχαν από κοινού ο Simons και ο Minsky. 11

12 V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Το άρθρο του Simons «Κανόνες έναντι εξουσιών» περιγράφει τη βάση για µια νοµισµατική πολιτική που βασίζεται σε ένα σαφή κανόνα είτε για µια σταθερή προσφορά χρήµατος ή για ένα σταθερό επίπεδο τιµών. Αυτό το µέρος του άρθρου του Simons είναι ευρέως γνωστό και αποτελεί µέρος της θεωρητικής βάσης για τη δηµιουργία των ανεξάρτητων κεντρικών τραπεζών µε στόχο τον πληθωρισµό. Το άρθρο καταγράφει, ωστόσο, έναν αριθµό υποθέσεων που, σύµφωνα µε τον Simons, πρέπει να πληρούνται, για να µπορεί ένα νοµισµατικό σύστηµα βασισµένο σε αυτό τον κανόνα να οδηγήσει σε µια πιο σταθερή τροχιά οικονοµικής ανάπτυξης. Ανησυχούσε ιδιαίτερα για τον περιορισµό του βραχυπρόθεσµου δανεισµού, περιορίζοντας έτσι την ικανότητα των εµπορικών τραπεζών να δηµιουργήσουν χρήµα. Χωρίς τον έλεγχο της ιδιωτικής συνιστώσας της προσφοράς χρήµατος, οποιαδήποτε προσπάθεια σταθεροποίησης της οικονοµίας θα ήταν µάταιη. Αυτά τα στοιχεία του άρθρου του Simons δεν έχουν συζητηθεί πολύ στο παρελθόν, αλλά µετά την παγκόσµια χρηµατοοικονοµική κρίση έχουν γίνει περισσότερο σηµαντικά. Ένα ταχέως αναπτυσσόµενο σκιώδες τραπεζικό σύστηµα ώθησε το χρηµατοοικονοµικό σύστηµα πάνω στο χείλος του γκρεµού κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κρίσης. Αλλά η δυναµική ανάπτυξη σκιωδών τύπου χρηµατοοικονοµικές δοµές, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια χρηµατοοικονοµικών κρίσεων, είναι επίσης ένα σηµαντικό στοιχείο στις θεωρίες του Simons και του Minsky. Ο Simons ανησυχούσε ιδιαίτερα για την ανεξέλεγκτη αύξηση του «near money», κυρίως κατά τη φάση της εκρηκτικής ανόδου της οικονοµίας. Ως εκ τούτου, υποστήριξε την πρόταση του συναδέλφου του Irving Fisher για «narrow banks», αλλά µόνο ως ένα πρώτο βήµα προς ένα σύστηµα όπου η κυβέρνηση θα ανακτούσε τον έλεγχο της αύξησης της προσφοράς χρήµατος στην κοινωνία. Η κατάλληλη προσφορά χρήµατος για την στήριξη του στόχου µιας σταθερής προσφοράς χρήµατος ή ενός σταθερού επιπέδου τιµών θα µπορούσε να επιτευχθεί µε τη ρύθµιση των κρατικών εσόδων και των δαπανών, σε συνδυασµό µε µια συνετή πολιτική για τη διαχείριση του χρέους. Η κεντρική τράπεζα θα έχει σχετικά περιορισµένο ρόλο σε αυτό το σύστηµα, κυρίως ως δηµοσιονοµικός αντιπρόσωπος του κράτους, αλλά θα φέρει την κύρια ευθύνη για το σύστηµα πληρωµών. Το άρθρο του Simons παραµένει επίκαιρο για το δηµόσιο διάλογο αναφορικά µε τους όρους λειτουργίας της νοµισµατικής πολιτικής και η σχέση της µε τη χρηµατοοικονοµική σταθερότητα. Ο Simons πρόβαλε διάφορες προϋποθέσεις προκειµένου να µπορεί η κεντρική τράπεζα να πετύχει στο στόχο της σταθερότητας των τιµών ιδιαίτερα τον αυστηρό περιορισµό στον βραχυπρόθεσµο δανεισµό και στα τραπεζικά δάνεια γενικότερα. Για τον Simons, τον Fisher και τους άλλους υποστηρικτές των «narrow banks» τη δεκαετία του 1930, ο ελεύθερος δανεισµός από τις ιδιωτικές τράπεζες ήταν ένας αναχρονισµός που συνέβαλε σε µεγάλο βαθµό στην κυκλική φύση των πιστώσεων και στις δυσκολίες να επιστρέψει η οικονοµία σε πλήρη απασχόληση. Επεσήµαναν επίσης ότι το σύστηµα αυτό ήταν ιδιαίτερα προκυκλικό και πολύ ευαίσθητο στις µεταβολές των προσδοκιών εκ µέρους των επενδυτών. Η λύση τους ήταν να µειώσουν την ικανότητα των τραπεζών να παρέχουν πίστωση. 12

13 Η σηµερινή συζήτηση επικεντρώνεται στον περιορισµό της δραστηριοποίησης των τραπεζών για διαπραγµατεύσεις για ίδιο λογαριασµό (proprietary trading). Αλλά µέχρι τώρα έχουν υπάρξει ελάχιστες προτάσεις για τον περιορισµό της πιστωτικής επέκτασης, που γίνεται όλο και πιο δυναµική, στις ανεξέλεγκτες «σκιώδεις» πιστωτικές αγορές. Ο Simons είχε ένα όραµα για ένα καλύτερο και πιο σταθερό χρηµατοοικονοµικό σύστηµα, αν και κάπως εξωπραγµατικό. Αλλά τουλάχιστον µας έδειχνε πόσο κρίσιµη σηµασία έχει ο έλεγχος του «near money», ιδιαίτερα σε µια ανοδική φάση της οικονοµίας, και παρείχε κάποιες ενδιαφέρουσες ιδέες για το τι πρέπει να κάνουµε αναφορικά µε αυτό το πρόβληµα. Έχουµε πολλά να µάθουµε από µια επανερµηνεία του κλασικού άρθρου του Henry Simons «Κανόνες έναντι εξουσιών στη νοµισµατική πολιτική». Υπάρχει επίσης πολύ τροφή για τη σκέψη στα έργα του Hyman Minsky, ο οποίος πήρε ιδέες από τον Simons και τις ανάπτυξε περαιτέρω στη θεωρία του για την χρηµατοοικονοµική αστάθεια. Και οι δύο τους θεωρούσαν ότι η καπιταλιστική οικονοµία ήταν εγγενώς ασταθής, και τον τραπεζικό τοµέα ως µια σηµαντική πηγή αυτής της αστάθειας. Αλλά ενώ Minsky πίστευε ότι η οικονοµία µπορούσε να σταθεροποιηθεί από έναν ενεργό δανειστή της ύστατης λύσης, από την κεντρική σε συνδυασµό µε µια ενεργό δηµοσιονοµική πολιτική, ο Simons πρότεινε ότι µόνο ριζικές αλλαγές στη δοµή του χρηµατοοικονοµικού τοµέα θα µπορούσαν να αποτρέψουν µελλοντικές crises.12 Ένα µείγµα των προτάσεων τους είναι µάλλον απαραίτητο προκειµένου να αποφύγουµε µια νέα παγκόσµια οικονοµική κρίση. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. Το Μνηµόνιο Pettingill (Cox et al., 1932) απέρριψε την ικανότητα της οικονοµίας για αυτοδιόρθωση και ζητούσε την εφαρµογή µιας ενεργούς δηµοσιονοµικής πολιτικής. Η πρόταση για τον Ισοσκελισµό του Προϋπολογισµού (Bane et al, 1933) ζητούσε την εφαρµογή µιας αντισταθµιστικής δηµοσιονοµικής πολιτικής για τον οικονοµικό κύκλο. Το Μνηµόνιο για τη Δηµόσια Πίστωση (1934, επανεκδόθηκε στο Phillips 1995) καλούσε την κυβέρνηση να δανειστεί όταν υπήρχε ανάγκη να συρρικνωθεί η αγοραστική δύναµη (δηλαδή, όταν τα επιτόκια ήταν υψηλά) και να αποπληρώσει το δάνειο όταν αυτό κρινόταν αναγκαίο για την τόνωση της αγοραστικής δύναµης. Σε περίοδο ύφεσης, το κράτος θα πρέπει επίσης να ενεργοποιεί τις δηµόσιες επενδύσεις. Οι Καθηγητές Simons, Vines, Knight, Mint και Douglas ήταν µεταξύ εκείνων που υπέγραψαν αυτές τις αναφορές προς τον Πρόεδρο και το Κογκρέσο. 2. Σύµφωνα µε τον Stigler (1974), ο Simons δήλωσε επανειληµµένα ότι το άρθρο αυτό ήταν µάλλον το καλύτερο µέρος του έργου του. 3. Σηµειώστε ότι ο Simons θεωρούσε τις τράπεζες ως «δηµιουργούς χρήµατος», υπό την έννοια ότι καθώς χορηγούσαν δάνεια δηµιουργούσαν καταθέσεις σε λογαριασµούς πελατών. Ο Simons και οι συνεργάτες του δεν ήταν ικανοποιηµένοι µε το να βλέπουν τις ιδιωτικές τράπεζες να αναλαµβάνουν τις ευθύνες της έκδοσης του χρήµατος από το κράτος και την κεντρική τράπεζα. 4. Το απόσπασµα είναι µέρος µιας ευρύτερης συζήτησης από τον Simons αναφορικά µε τη σχέση µεταξύ κεντρικής τράπεζας και διαφόρων οργανωµένων οµάδων (όπως 13

14 τα συνδικάτα και τα µονοπώλια) και των µέτρων πολιτικής που µπορούν να εφαρµοστούν για την αποφυγή ονοµαστικών απαιτήσεων που καταλήγουν σε ένα σπιράλ πληθωρισµού. 5. Ο Simons δεν χρησιµοποιεί τον όρο «σκιώδεις τράπεζες», αλλά ασχολείται µε τα ίδια ακριβώς θέµατα, π.χ., την αύξηση της µη ελεγχόµενης πίστωσης, ειδικά σε µια φάση έκρηξης ανόδου της οικονοµίας. Μια συζήτηση πολύ νωρίτερα για τα ίδια φαινόµενα µπορεί να βρεθεί στο βιβλίο του Henry Thornton, που δηµοσιεύθηκε το 1802 και έφερε τον τίτλο An Enquiry into the Nature and Effects of the Paper Credit of Great Britain. 6. Ο Simons επέκρινε τη µονεταριστική θέση που ο φοιτητής του Milton Friedman θα ανέπτυσσε αργότερα. (Βλ. Simons 1936, σελ. 5, 16). 7. Βλ. Simons (1936), σελ. 12, και ιδίως την υποσηµείωση Σε µια µακρά υποσηµείωση (19) στη σελίδα 21, ο Simons παρέχει µια παρότρυνση για την πρόταση 100 τοις εκατό αποθεµατικά που δεν είναι ευρέως γνωστή. Επισηµαίνει ότι πολλοί σύγχρονοι οικονοµολόγοι ανησυχούσαν ότι οι τράπεζες θα περνούσαν υπό την κατοχή του κράτους, και έτσι η πρότασή τους καθοδηγείτο από το κίνητρο να αποφευχθεί η πλήρης κοινωνικοποίηση του τραπεζικού τοµέα και, συνεπώς, το τέλος της ιδιωτικής χρηµατοδότησης των µακροπρόθεσµων επενδύσεων. 9. «Τα απαιτούµενα µέτρα, ριζοσπαστικά για τον χρηµατικό τοµέα και πιο ριζοσπαστικά αλλού, θα καταστούν πολιτικά εφικτά µόνο µε την αναβίωση ή την ανάπτυξη µιας πραγµατικής θρησκείας για την ελευθερία, ενός ισχυρού κινήµατος µεσαίας τάξης, και αξιών (και απεχθειών) ενός µάλλον έντονου είδους» (Αυτόθι, σελ. 18). 10. Σηµειωτέον ότι το άρθρο του Simons γράφτηκε το 1936, σε µια εποχή που η Οµοσπονδιακή Τράπεζα δεν είχε πάρει ακριβώς διακρίσεις για την άσκηση νοµισµατικής πολιτικής. 11. Η υποσηµείωση 21, σελ. 24 προσφέρει µια εκτενή συζήτηση σχετικά µε την ανάγκη για κανόνες πολιτικής γύρω από τη δηµοσιονοµική πολιτική, πριν ο Simons καταλήξει στο συµπέρασµα ότι: «Υγιείς δηµοσιονοµικές πολιτικές είναι αδύνατο να εφαρµοστούν (δεν µπορούν καν να οριστούν) χωρίς ακριβείς και σταθερά καθιερωµένους κανόνες νοµισµατικής πολιτικής» (Simons 1936, σελ. 24). 12. Ο Minsky θα υποστηρίξει επίσης την µεταρρύθµιση του χρηµατοοικονοµικού τοµέα, ιδίως µετά την οικονοµική κρίση, αλλά οι προτάσεις του δεν ήταν τόσο ριζοσπαστικές όσο αυτές του Simons. 14

15 ΠΗΓΕΣ Cox, Garfield V., et al Memorandum to Congressman Samuel B. Pettengill. In U.S. Congress, House of Representatives, Committee on Ways and Means. Hearings, Payment of Adjusted-Compensation Certificates. 72d Cong., 1st Sess.: Bane, Frank et al Balancing the Budget: Federal Fiscal Policy during Depression. Public Policy Pamphlet No. 1. Chicago: University of Chicago Press. Friedman, Milton A Monetary and Fiscal Framework for Economic Stability. American Economic Review 38 (3): The Role of Monetary Policy. The American Economic Review 58(1): Minsky, Hyman Comment on Freidman and Schwartz Money and the Business Cycles. The Review of Economics and Statistics 45: Can It Happen Again? Armonk, N.Y.: M. E. Sharpe Stabilizing an Unstable Economy. New Haven, Conn.: Yale University Press. Phillips, Ronnie The Minsky-Simons-Veblen Connection: Comment. Journal of Economic Issues. 23 (3): The Chicago Plan & New Deal Banking Reform. Armonk, N.Y.: M. E. Sharpe. Rockoff, Hugh Henry Simons and the Quantity Theory of Money. Departmental Working Papers. New Brunswick, N.J.: Rutgers University, Department of Economics. Simons, Henry Rules versus Authorities in Monetary Policy. Journal of Political Economy 44(1): Stigler, George Henry Calvert Simons. Journal of Law and Economics 17: 1 5. Toporowski, Jan Henry Simons and the Other Minsky Moment. Studie Note Economia Anno XV: Thornton, Henry An Enquiry into the Nature and Effects of the Paper Credit of Great Britain. London: George Allen and Unwin. Whalen, Charles The Minsky-Simons Connection: A Neglected Thread in the History of Economic Thought. Journal of Economic Issues 22:

2012 / 6 Οι λάθος κίνδυνοι Τι µας λένε οι απώλειες που προήλθαν από παράγωγα στο κεντρικό γραφείο επενδύσεων της JPMorgan Chase για τις αδυναµίες του νόµου Dodd-Frank Του Jan Kregel Τι µπορούµε να διδαχθούµε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ

Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ 1 2013 / 4 Διδάγµατα από τo Κυπριακό «κούρεµα» των καταθέσεων για την ασφάλιση των τραπεζικών καταθέσεων στην ΕΕ Του Jan Kregel Ποιο είναι το κακό µε τη φορολόγηση των τραπεζικών καταθέσεων; Τον Μάρτιο

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη

Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη 2014 / 6 Γιατί η αύξηση των επιτοκίων µπορεί να επιταχύνει την ανάκαµψη Του Jan Kregel Υπάρχουν δύο ειδών επικρίσεις στην «αντισυµβατική» απάντηση της νοµισµατικής πολιτικής του Οµοσπονδιακού Αποθεµατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Ο Minsky και η πρόταση για το «στενό τραπεζικό» σύστηµα Μια οικονοµικά στρεβλή λύση για τη µεταρρύθµιση του χρηµατοοικονοµικού τοµέα

Ο Minsky και η πρόταση για το «στενό τραπεζικό» σύστηµα Μια οικονοµικά στρεβλή λύση για τη µεταρρύθµιση του χρηµατοοικονοµικού τοµέα Νο. 125, 2012 Ο Minsky και η πρόταση για το «στενό τραπεζικό» σύστηµα Μια οικονοµικά στρεβλή λύση για τη µεταρρύθµιση του χρηµατοοικονοµικού τοµέα Jan Kregel Εισαγωγή Οι πρόσφατες απώλειες στην JPMorgan

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

Η επείγουσα ανάγκη για μεταρρύθμιση του νομισματικού μας συστήματος. από τον Mark Joób

Η επείγουσα ανάγκη για μεταρρύθμιση του νομισματικού μας συστήματος. από τον Mark Joób Η επείγουσα ανάγκη για μεταρρύθμιση του νομισματικού μας συστήματος από τον Mark Joób Σήμερα όλο και περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι το χρήμα είναι κάτι περισσότερο από ένα ουδέτερο μέσο για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ

Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 2015. Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Παρουσίαση αποτελεσμάτων Δείκτη Εμπιστοσύνης Συμβούλων Μάνατζμεντ - GMCCI για το β τρίμηνο του 215 Με την υποστήριξη των εταιρειών μελών του ΣΕΣΜΑ Ιούλιος 215 6 η τριμηνιαία έρευνα στις επιχειρήσεις-μέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Φιλιώτης: Αν δεν γράψουµε Ιστορία, θα µας διαγράψει η Ιστορία

ιονύσιος Φιλιώτης: Αν δεν γράψουµε Ιστορία, θα µας διαγράψει η Ιστορία ιονύσιος Φιλιώτης: Αν δεν γράψουµε Ιστορία, θα µας διαγράψει η Ιστορία Ο Πρόεδρος του Συνδέσµου Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος σε µια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο περιοδικό «Business Partners»

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ. Η εξέλιξη του δανεισµού των εισηγµένων στο ΧΑ επιχειρήσεων. 17 Νοεµβρίου 2004.

ΑΝΑΛΥΣΗ. Η εξέλιξη του δανεισµού των εισηγµένων στο ΧΑ επιχειρήσεων. 17 Νοεµβρίου 2004. ΑΝΑΛΥΣΗ 17 Νοεµβρίου 2004. Η εξέλιξη του δανεισµού των εισηγµένων στο ΧΑ επιχειρήσεων ηµήτρης Σκαπινάκης Chief Analyst dscapinakis@marfinbank.gr 210-8170-136 Ο δανεισµός των εισηγµένων στο ΧΑ επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 827

Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 827 Επιστηµονική Εργασία υπό Εξέλιξη (Working Paper) No. 827 Η προσέγγιση του Minsky για το τραπεζικό σύστηµα: Πρώιµο έργο για το χρήµα ως ενδογενής µεταβλητή και τον συνετό τραπεζίτη Του L. Randall Wray Levy

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση

Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση 2012 / 10 Έξι µαθήµατα από την ευρω-κρίση Του Jan Kregel 1. Οι νοµισµατικές ζώνες δεν λύνουν το πρόβληµα των ανισορροπιών στα ισοζύγια πληρωµών Τα προβλήµατα που σήµερα αντιµετωπίζει η ευρωζώνη δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ. ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών L 120/22 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 15.5.2009 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 30ής Απριλίου 2009 σχετικά με τις πολιτικές αποδοχών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά δικαιώµατα. Απαγορεύεται ρητώς η δηµιουργία αντιγράφου,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου

Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου Τα αποτελέσµατα του α τριµήνου O Όµιλος της ΕΤΕ παρουσίασε καθαρά κέρδη για έκτο συνεχόµενο τρίµηνο τα οποία ανήλθαν σε 181 εκατ. κατά το α τρίµηνο 2014, σε σχέση µε κέρδη 27 εκατ. το α τρίµηνο 2013. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση

Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Ελληνική Κεφαλαιαγορά: Οι προκλήσεις της κρίσης Ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών: Ελληνική και ευρωπαϊκή διάσταση Δημήτρης Γ. Τσιμπανούλης, Dr. jur. 30 Νοεμβρίου 2012 1 Η κεφαλαιουχική κατάσταση των τραπεζών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΙΙ (ADVANCED MACROECONOMICS)

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΙΙ (ADVANCED MACROECONOMICS) ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΙΙ (ADVANCED MACROECONOMICS) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ακαδηµαϊκό Έτος: 2010-2011 Εξάµηνο: 8 ο Τύπος µαθήµατος: Επιλογής Συναντήσεις: Τρίτη: 08.15-10.00 (339) Διδάσκων: Κλαίρη Οικονοµίδου :

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε το τριετές επιχειρησιακό πλάνο του Συγκροτήµατος της cdbbank, η µελλοντική µας ανάπτυξη επικεντρώνεται σε 3 βασικούς πυλώνες :

Σύµφωνα µε το τριετές επιχειρησιακό πλάνο του Συγκροτήµατος της cdbbank, η µελλοντική µας ανάπτυξη επικεντρώνεται σε 3 βασικούς πυλώνες : Αγαπητοί φίλες και φίλοι, Είναι µε ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση που σας καλωσορίζω στη σηµερινή εκδήλωση της cdbbank και σας ευχαριστώ όλους θερµά που µας τιµάτε µε την παρουσία σας απόψε. Μέσα στο χρόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

«Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ιεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονοµικών Σπουδών ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2005-2006. ΜΑΘΗΜΑ: Μακροοικονοµική Θεωρία

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ιεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονοµικών Σπουδών ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2005-2006. ΜΑΘΗΜΑ: Μακροοικονοµική Θεωρία ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ιεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονοµικών Σπουδών ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2005-2006 ΜΑΘΗΜΑ: Μακροοικονοµική Θεωρία ιδάσκων: Γ. Οικονοµίδης. Email: gecon@aueb.gr, www.aueb.gr/users/gecon

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 10 εκεµβρίου 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εγκαινιάζει σήµερα µια νέα σειρά εναρµονισµένων στατιστικών στοιχείων σχετικών

Διαβάστε περισσότερα

Του Δημητρη Κοντογιαννη, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 1458 ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ:

Του Δημητρη Κοντογιαννη, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 1458 ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ: Του Δημητρη Κοντογιαννη, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 1458 ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ: Ο καθηγητης κ.γκικας Χαρδουβελης, οικονομικος συμβουλος του πρωθυπουργου από τον Απριλιο του 2001, είναι γνωστος στους ανθρωπους της αγορας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες

ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ. Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Φεβρουάριος 2005 ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ Μια Χρήσιµη Οδός Χρηµατοδότησης Ζητήµατα & Πλεονεκτήµατα για τις Ελληνικές Εισηγµένες Εταιρίες Νικόλαος Ηρ. Γεωργιάδης, Χριστόφορος Ι. Μακρυάς (*) Τα τελευταία χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS)

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου, 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ 2002 ( ιεθνή Λογιστικά Πρότυπα-IAS) Αύξηση µεριδίου αγοράς κατά 1% στις Καταθέσεις και τις Χορηγήσεις Οργανικά Κέρδη 1 263 εκατ. (+7%) - Καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ

ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ Τεηάρηη, 10 Ιοσλίοσ 2013 1 Ελλάδα: Από την Κρίση στην Ανάκαμψη;

Διαβάστε περισσότερα

Greek Finance Forum* 28/04/15. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 28/04/2015

Greek Finance Forum* 28/04/15. Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές. GFF Athens - London 28/04/2015 28/04/15 - Greek Finance Forum Καθημερινή Ανάλυση και Σχόλιο για τις αγορές Greek Finance Forum* Τα όσα αναγράφονται σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να θεωρηθούν ως προτροπή για αγορά, πώληση ή/και διακράτηση

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις

Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση της οικονομίας: Τρέχουσες εξελίξεις Χαιρετισμός του Προέδρου της ΕΕΤ κ. Γιώργου Ζανιά στην εκδήλωση του Ελληνογαλλικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών με θέμα: Ο ρόλος των τραπεζών στη χρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 2ας Ιουλίου 2012. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50)

ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. της 2ας Ιουλίου 2012. σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50) EL ECB-PUBLIC ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 2ας Ιουλίου 2012 σχετικά με την ανακεφαλαιοποίηση της Cyprus Popular Bank (CON/2012/50) Εισαγωγή και νομική βάση Στις 30 Μαΐου 2012 η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman Van Rompuy ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Ο ΠΡΟΕ ΡΟΣ Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2012 EUCO 120/12 PRESSE 296 PR PCE 102 ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Έκθεση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κ. Herman

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά

«Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά «Η ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Πέμπτη 27/01/2011, Μέγαρο Καρατζά ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Κ. ΜΙΧΑΛΗ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗ «Σας καλωσορίζω

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων

5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων 5. Περιγραφή Χρηματοοικονομικών Μέσων και Σχετικών Κινδύνων 1. Περιγραφή Επενδυτικών Κινδύνων Προειδοποίηση Γενικών Κινδύνων Η κάθε επένδυση σε χρηματοοικονομικά μέσα ενέχει κινδύνους, ο βαθμός των οποίων

Διαβάστε περισσότερα

Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II

Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II Μικρές / µεσαίες επιχειρήσεις και το Solvency II 1. Εισαγωγή 1.1 Το έγγραφο αυτό επικεντρώνεται σε θέµατα σχετικά µε τις µικρές και µεσαίες ασφαλιστικές επιχειρήσεις και στoυς τρόπους αντιµετώπισης των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ ΤΥΠΟΥ MULTIPLE CHOISE ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Μόνο μία απάντηση είναι σωστή Συντάκτης: Ρηγούτσος Παναγιώτης 1. Ποιο από τα ακόλουθα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου

Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου Ομιλία του Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας Καθ. Β. Ασημακόπουλου στο συνέδριο «Δημόσιος Τομέας: Ανάπτυξη και Ανταγωνιστικότητα σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον» Θέμα ομιλίας: «Αρκεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας

Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Οικονομική κρίση και κρίση θεσμών: Η περίπτωση της Ελλάδας Βασίλης Θ. Ράπανος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθηνών Εκδήλωση του KEBE και ΟΠΕΚ με θέμα «Η οικονομική κρίση και οι πολιτικές για την ανάπτυξη» Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου.

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη χώρα μου. ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΟΡΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΚΕΔΕ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (Βρυξέλλες 4/12/2013) Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση, χαιρετίζω την συνάντηση αυτή που γίνεται ενόψει της ανάληψης της

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιπτώσεις της πρόσφατης διεθνούς χρηµατοπιστωτικής κρίσης και της τρέχουσας δηµοσιονοµικής κρίσης στην ευρωζώνη στο δίκαιο της ΟΝΕ Χρήστος Βλ. Γκόρτσος Αναπληρωτής Καθηγητής ιεθνούς Οικονοµικού ικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 17 Ιουνίου 2015 Θέμα: Έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15 Υποβλήθηκε σήμερα στην Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων και το Υπουργικό Συμβούλιο η Έκθεση της

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση

Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την Ανάπτυξη και την Απασχόληση ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Μητροπόλεως 42, 105 63 Αθήνα τηλ.: 210 3259200, fax: 210 3259209 Ανταγωνιστικότητα Πρώτα Η Ανταγωνιστικότητα είναι το κλειδί για την απασχόληση και την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικές καταστάσεις

Οικονοµικές καταστάσεις Οικονοµικές καταστάσεις Θ έ µ α τ α κ ε φ α λ α ί ο υ Σκοπός οικονοµικών καταστάσεων. Η κατάσταση του ισολογισµού τέλους χρήσης. Η κατάσταση λογαριασµού αποτελεσµάτων χρήσης. Ο πίνακας διάθεσης αποτελεσµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα

Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην Κύπρο. Οι προοπτικές για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα Ομιλία της Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, στο 10 ο Συνέδριο του Economist

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow. Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ΣΩΣΤΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ. ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ ΣΕ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρότζερ Μπουτλ είναι ο νικητής του βραβείου οικονομικών Γούλφσον Η πρότασή του προβλέπει αύξηση και ευημερία μετά την έξοδο από το ευρώ

Ο Ρότζερ Μπουτλ είναι ο νικητής του βραβείου οικονομικών Γούλφσον Η πρότασή του προβλέπει αύξηση και ευημερία μετά την έξοδο από το ευρώ Δημοσίευση: Άμεση (Πέμπτη 5 Ιουλίου 10.00) Ο Ρότζερ Μπουτλ είναι ο νικητής του βραβείου οικονομικών Γούλφσον Η πρότασή του προβλέπει αύξηση και ευημερία μετά την έξοδο από το ευρώ Ο Ρότζερ Μπουτλ ως επικεφαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α: ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Κεφάλαιο 1: Το θεωρητικό υπόβαθρο της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και η χρονική αξία του χρήµατος Κεφάλαιο 2: Η καθαρή παρούσα αξία ως κριτήριο επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ξέρετε ότι ; Φεβρουάριος 2014. Athens Exchange

Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ξέρετε ότι ; Φεβρουάριος 2014. Athens Exchange Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Ξέρετε ότι ; Athens Exchange Φεβρουάριος 2014 τα πρώτα ομόλογα διαπραγματεύθηκαν στο ΧΑ πριν από 134 χρόνια Στο πρώτο Δελτίο Τιμών που δημοσιεύθηκε στις 12 Μαΐου

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα : Εισαγωγή βασικές οικονομικές έννοιες. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική, Χρηματοοικονομική Ενότητα των Επιχειρήσεων, :Εισαγωγή Ενότητα βασικές : έννοιες, Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ-Ανοικτά

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα