ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ"

Transcript

1 ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Μ. Κούτσικα-Σωτηρίου 1, Α.Λ. Τσιβελίκας 2 και Χ. Γκόγκας 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γεωπονική Σχολή, Εργαστήριο Γενετικής και Βελτίωσης Φυτών, Θεσσαλονίκη 2 Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, Κέντρο Γεωργικής Έρευνας Βόρειας Ελλάδας, Θέρμη Θεσσαλονίκης

2 Η επιτυχία του Borlaug και των συνεργατών του στο σιτάρι πριν από μερικές δεκαετίες δημιούργησε ένα αισιόδοξο κλίμα μεταξύ γενετιστών και βελτιωτών γεμάτο αυτοπεποίθηση και δημιουργία. Όταν όμως εκτιμήθηκαν τα ανταποδοτικά οφέλη των ποικιλιών που καλλιεργούνταν σε όλον τον πλανήτη, τότε προέκυψε το ενδιαφέρον των εταιρειών. Το ενδιαφέρον αυτό συχνά απομάκρυνε το δημόσιο αύριο των ποικιλιών εστιάζοντάς το στον ιδιωτικό φορέα. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20 ου αιώνα συνυπήρχαν οι δύο φορείς.

3 Τον 21 ο αιώνα η πλάστιγγα κλίνει προς τις μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, ενώ θέματα όπως πνευματικά δικαιώματα, ανταλλαγή γενετικού υλικού, διατήρηση της ταυτότητας ήρθαν επιτακτικά στο προσκήνιο. Σήμερα η συστηματική βελτίωση πολύπλοκων χαρακτηριστικών που εμπλέκονται στην παραγωγικότητα, ποιότητα και βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις έλκουν το έργο των βελτιωτών αφαιρώντας από την έρευνα τη δημιουργία νέων ποικιλιών.

4 Στη διαδρομή που πραγματοποιήθηκε, η συμβολή της βελτίωσης μέσω της αύξησης των αποδόσεων είναι συχνά ίσης σπουδαιότητας με αυτήν της αγροκομίας μέσω των καλλιεργητικών τεχνικών. Η αύξηση της παραγωγής αποδόθηκε σχεδόν εξίσου στην τεχνολογία καλλιέργειας και στη γενετική βελτίωση (Jensen, 1978).

5 Στην τεχνολογία καλλιέργειας με (Schmidt, 1984): κατάλληλη καλλιέργεια του εδάφους εφαρμογή λιπασμάτων, ζιζανιοκτόνων και μέσων αντιμετώπισης εχθρών και ασθενειών. Στη γενετική βελτίωση με αύξηση του δυναμικού απόδοσης με: Βελτιωμένη ανθεκτικότητα σε εχθρούς Ημινάνες ποικιλίες (Jensen, 1978). Ποικιλίες κατάλληλης ωρίμανσης (Reitz, 1974).

6 Σήμερα, τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η βελτίωση, οδήγησε σε μια σχετική ομοιομορφία των φυτών σε σύγκριση με τη διαθέσιμη, γενετική εγχώρια παραλλακτικότητα (Pecetti and Annicchiario, 1998). ότι παρόλο που υπάρχει γενετική πρόοδος σε όλα τα επίπεδα εισροών, σε αυτά των χαμηλών εισροών, το γενετικό κέρδος είναι μικρότερο (Ortiz-Monasterio et al., 1997). Τελικά προκύπτει το ερώτημα: βέλτιστο ή μέγιστο δυναμικό απόδοσης? Ίσως η δημιουργία νέων γενοτύπων είναι ανάγκη να κατευθυνθεί προς εκείνους τους γενότυπους που αξιοποιούν καλύτερα τις εισροές και όχι στη δημιουργία γενοτύπων που υπερπαράγουν μόνο με εισροές υψηλού κόστους (Schmidt, 1984)

7 Ωστόσο, η μείωση της γενετικής βάσης των καλλιεργειών η αυξανόμενη γενετική ομοιομορφία, και η καλλιέργεια τεράστιων εκτάσεων με μία μόνο ή ελάχιστες ποικιλίες, οδήγησε στην αύξηση της γενετικής ευπάθειας των καλλιεργειών στα εξελισσόμενα παθογόνα. Από γενετική άποψη, η ευπάθεια αυτή γίνεται τόσο πιο μεγάλη όσο μειώνεται η γενετική ποικιλότητα (Tailler and Bernardo, 2004).

8 Οι τοπικές ποικιλίες αποτελούν φορείς επιθυμητών χαρακτηριστικών, όπως είναι: η αποτελεσματική χρήση θρεπτικών στοιχείων και νερού η ανταγωνιστική ικανότητα έναντι των ζιζανίων η ανθεκτικότητα σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις η υψηλή ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, και η σταθερότητα της απόδοσης σε λιγότερο ευνοϊκά περιβάλλοντα.

9 ενδείκνυνται για παραδοσιακά συστήματα καλλιέργειας (Harlan, 1975) θεωρούνται κατάλληλες για την οργανική γεωργία (Kunz et al., 1995), και συμβάλουν στον εμπλουτισμό της παραλλακτικότητας διευρύνοντας τη γενετική βάση με τη συμμετοχή τους σε προγράμματα βελτίωσης (Ceccarelli, 1987). Ενσωμάτωση αγροκομικών δυνατοτήτων μπορεί να συμβαίνει απεριόριστα. Παράδειγμα στο σιτάρι το γενετικό υλικό έχει αυξήσει: το μέγεθος του στάχυ τη γονιμότητά του την ανθεκτικότητά του στο πλάγιασμα, και την ποσότητα σπόρου σε αναλογία με το άχυρο (Schmidt, 1984).

10 Στην παρούσα εργασία μελετώνται οι αγροκομικές δυνατότητες τοπικών ποικιλιών σε χαρακτηριστικά ανάπτυξης, παραγωγής και ποιότητας διατυπώνονται προτάσεις για κατάλληλη μεθοδολογία βελτίωσης αίρονται πάγιες παραδοχές της βελτίωσης, και τέλος προτείνεται έξοδος από το αδιέξοδο.

11 ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Οι αγροκομικές δυνατότητες περιλαμβάνουν τα χαρακτηριστικά ανάπτυξης, παραγωγής και ποιότητας. Στα αγροκομικά χαρακτηριστικά που έχουν υψηλή κληρονομικότητα επηρεάζονται λιγότερο από το περιβάλλον, και είναι εύκολα μετρούμενα Είναι ευκολότερη η μεταβίβασή τους από τις τοπικές ποικιλίες στις καλλιεργούμενες εμπορικές ποικιλίες.

12 Η μεταβίβαση των αγροκομικών δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών στις καλλιεργούμενες εμπορικές ποικιλίες απαιτούν: μελέτη της έκτασης της μορφοφυσιολογικής ποικιλότητας, και ενσωμάτωση της αγροκομικής αξίας (τροποποίηση του αρχικού ιδεότυπου). Η εφαρμογή αυτών δίνεται σε: σιτηρά ψυχανθή κηπευτικά

13 Στα σιτηρά, ξεκίνησε με την καλλιέργεια τοπικών ποικιλιών ( ). Πρωτεργάτης βελτιωτής ο Strampelli το 1932 επέλεξε με μαζική επιλογή τους υψηλοαποδοτικότερους γενότυπους των βόρειο- Αφρικανικών τοπικών ποικιλιών (D Amato, 1989). Αποτέλεσμα η δημιουργία της γνωστής ποικιλίας S. Cappelli. Ιταλικά προγράμματα βελτίωσης σιταριού (Tr. durum) χρησιμοποίησαν την διαθέσιμη γενετική παραλλακτικότητα σε παραδοσιακές ποικιλίες σκληρού σιταριού και άγριους συγγενείς. Ξεκίνησαν στις αρχές του 20 ου αιώνα. Το 1915 κυκλοφόρησε η ποικιλία S. Capelli. Από το 1950 έως το 1975 κυκλοφόρησαν Capeiti 8 Appulo Trinakria Πολλές άλλες ποικιλίες

14 Στο κριθάρι, ξεκίνησε το 1991 πρόγραμμα βελτίωσης στην ICARDA με σταδιακή διαδικασία αποκέντρωσης των εργασιών επιλογής στο Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία και Λίβανο (Ceccarelli et al., 1994) διαφορετικοί γεωργοί επιλέγουν διαφορετικό υλικό η βιοποικιλότητα του συνόλου της περιοχής διατηρείται ή ακόμα αυξάνεται πολυάριθμες επιλογές με ειδική προσαρμοστική ικανότητα πολυάριθμες ποικιλίες

15 Το ελληνικό παράδειγμα, ποικιλίας κριθαριού Αθηναΐδα δημιουργήθηκε το 1930 από τον Παπαδάκη και το Εργ. Γεωργίας του Γ.Π.Α. από ενδοπληθυσμιακή επιλογή εντός τοπικής ποικιλίας καλλιεργείται μέχρι σήμερα σε Ελλάδα και Κύπρο καμία εμπορική ποικιλία δεν μπόρεσε να την εκτοπίσει

16 Η είσοδος των τοπικών ποικιλιών συνεισέφερε Χαμηλότερο ύψος (νάνα γονίδια από την ποικιλία Norin 10 ) Αύξηση στον αριθμό γόνιμων αδελφιών Μεγαλύτερη διάρκεια στο γέμισμα του κόκκου Μεγαλύτερο δείκτη συγκομιδής Μείωση στο στάδιο ανάπτυξης έναντι του σταδίου αναπαραγωγής Πρωιμότητα Αυξημένη γονιμότητα στάχυ και βάρος κόκκου Σε συλλογές του CIMMYT βρέθηκε γενετικό υλικό με ανθίδια με πολλές ωοθήκες, μέχρι έξι κόκκοι ανά ανθίδιο (Scoumand et al., 2001), χαρακτηριστικό που ενσωματώνεται στις νέες εμπορικές ποικιλίες.

17 Μελέτη της μορφοφυσιολογικής παραλλακτικότητας Οι τοπικές ποικιλίες διακρίνονται για την αντοχή τους στις καταπονήσεις του περιβάλλοντος. Το υδατικό ισοζύγιο προκαλεί διάφορες επιδράσεις στην ανάπτυξη, παραγωγή και ποιότητα. Η μείωση του όγκου του κυττάρου οδηγεί στη μείωση τη ανάπτυξης. Έλλειψη ύδατος έχει πολλές επιπτώσεις στο μεταβολισμό του φυτού. Η καταπόνηση συνδέεται με αποκλίσεις από φυσιολογικές διεργασίες. Η εύρεση φυσιολογικών παραμέτρων που μπορούν να θεωρηθούν δείκτες αντοχής στην ξηρασία έχουν διερευνηθεί χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Αξιολόγηση ελληνικών ποικιλιών στην ξηρασία επιβεβαίωσε τα παραπάνω (Karamanos et al 2008).

18 Σε προσπάθεια να εκτιμήσουν την καταπόνηση ύδατος τοπικών ποικιλιών μαλακού και σκληρού σιταριού οι Karamanos et al., 2008, βασίστηκαν στο υδατικό δυναμικό του φυτού (Karamanos, 2003) εκτιμήθηκε με τη μέθοδο Karamanos και Papatheohari (1999). Οικοφυσιολογικοί και μορφολογικοί παράμετροι θεωρήθηκαν χρήσιμοι στην πληροφορία που παρείχαν για τους δυνατούς μηχανισμούς κάθε γενότυπου στη προσαρμογή του στις συνθήκες καταπόνησης. Έτσι ταυτόχρονα αξιολογήθηκε και η προσαρμογή των μηχανισμών και η αντοχή στην ξηρασία κάθε τοπικής ποικιλίας.

19 Είκοσι ελληνικές τοπικές ποικιλίες κατατάχθηκαν σε φθίνουσα σειρά για την απόδοση τους με αντιστοίχηση την ευαισθησία τους στην καταπόνηση ύδατος (Karamanos et al., 2008). Ενδεικτικά Ποικιλίες Πρωιμότητα Ένταση καταπόνησης Οσμωτική ρύθμιση Ευαισθησία στομάτων Δροσισμός φύλλων Καρούλιασμα φύλλων Γηρασμός φύλλων Πυκνότητα ρίζας Απόδοση (t/ha) Κατάταξη Ποικιλίες μαλακού σίτου Ζουλίτσα Αρκ ,77 1 Γκρινιάς Ζακύν ,74 2 Σκυλόπ/τρα ,72 3 Αθέρας Κέρκ ,58 4 Ποικιλίες σκληρού σίτου Ηρακλείου ,66 1 Κοντοπούλι ,52 2 Κοντοπούλι ,45 3 Μούνδρος ,39 4

20 Παράλληλα, μελέτες για αντοχή στην ξηρασία και θερμοκρασία στις συλλογές σιτηρών (Scoumand et al. 2001) έδειξαν ότι: υψηλή συγκέντρωση χλωροφύλλης υψηλή δραστηριότητα των στοματίων συνδέονται με αντοχή στη θερμοκρασία φωτοσύνθεση των αγάνων ωσμωτικό ισοζύγιο χνούδι των φύλλων συνδέονται με αντοχή στην ξηρασία. Οι ομάδες χαρακτηριστικών που αναφέρθηκαν είναι κληρονομούμενες (ποσοτικά χαρακτηριστικά, QTL s). Στον ελλαδικό χώρο αξιολόγηση των τοπικών ποικιλιών σίτου, η καταγραφή τους και η συνεισφορά τους στις καλλιεργούμενες ελληνικές ποικιλίες διαγράφεται μέσα στη διαδρομή στην έρευνα του Ινστιτούτου Σιτηρών (Koutsika-Sotiriou et al., 2011).

21 Συμβολή στην ποιότητα, στην ποιότητα του άλευρου, στην περιεκτικότητα σε γλουτένη (1D), κ.ά., οι παλιές ποικιλίες Bezostaya 1 & Marquis κληροδότησαν σε σύγχρονες ποικιλίες (Dedõ et al., 1998). Ωστόσο, τα μεταλλικά άλατα (ασβέστιο, χαλκός, σίδηρος, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φωσφόρος, σελίνιο, ψευδάργυρος) μειώθηκαν στις σύγχρονες ποικιλίες (Murphy et al., 2005; 2008).

22 Στα ψυχανθή, υπήρξε σημαντική συμβολή στα αειφορικά συστήματα καλλιέργειας λόγω: των μειωμένων αερίων θερμοκηπίου που εκλύουν της μειωμένης έως μηδενικής αζωτούχου λίπανσης που απαιτούν της γονιμότητας του εδάφους, και της βιοποικιλότητας που έχουν (Carrouée et al., 2003) O κόκκος τους περιέχει συστατικά: αντιοξειδωτικά αντιυπερτασικά ελευθέρα χοληστερίνης και γλουτένης σχεδόν ελευθέρα αμύλου (Annichiarico et al, 2010) Τοπική ποικιλία λαχανοκομικού φασολιού καναρίνια

23 Τα πολυετή χορτοδοτικά ψυχανθή, χρησιμοποιούν πιο αποτελεσματικά το νερό της βροχής και των υπόγειων πηγών κατά την αναβλάστησή τους το φθινόπωρο επιβιώνουν καλύτερα σε διαδοχικά ξηρά καλοκαίρια συμβάλουν στην αειφορία και οικονομία μέσω: της πρωτεΐνης των ζωοτροφών, της αποφυγής αζωτούχου λίπανσης, της μείωσης στις εισροές, της ενέργειας, των αέριων θερμοκηπίου και της βελτίωσης της γονιμότητας του εδάφους (Annichiarico et al., 2011)

24 Η είσοδος των τοπικών ποικιλιών συνεισέφερε χειμωνιάτικες ποικιλίες με ανθεκτικότητα στον παγετό νάνα φυτά καθορισμένης ανάπτυξης (Papineau & Huyghe, 2004) μεγάλο σπόρο παχύτερο ριζικό παρέγχυμα περισσότερα φύλλα μεγαλύτερη αναλογία σπόρου (Annichiarico et al., 2010)

25 Στα λαχανικά Οι αλλαγές της Ευρωπαϊκής Πολιτικής των τελευταίων 15 ετών για διατροφική αξία και γευστική ποιότητα των λαχανικών στις σύγχρονες κοινωνίες, πήρε σημαντικό προβάδισμα έναντι της τιμής αγοράς. Νέες προοπτικές διαγράφονται στη λαχανοκομία των Μεσογειακών χωρών που θεωρούνται Ευρωπαϊκός λαχανόκηπος. Είναι δεδομένο ότι αποτελούν σημαντική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών και μεταλλικών αλάτων και προφυλάσσουν από ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιοπάθειες, κ.ά. (Raigon et al., 2008). Δυσάρεστη διαπίστωση: τα συστατικά της θρεπτικής αξίας αυτών στις εμπορικές ποικιλίες είναι μειωμένα ή έχουν χαθεί σε σχέση με τις τοπικές ποικιλίες. Βιβλιογραφικές αναφορές που το επιβεβαιώνουν υπάρχουν πολλές, όπως Μελιτζάνα (Prohens et al., 2007; Raigon et al., 2008 ), Μπιζέλι (Amurio et al., 1993), Κερασοτομάτα (Angelakis et al., 2004), Λάχανο (Padilla et al., 2006), Φασολάκι (Mauromatis et al., 2010), κ.ά.

26 Για τη διάσωση τοπικών ποικιλιών, ξεκίνησαν τα προϊόντα προέλευσης που αφορούσαν τοπικές ποικιλίες με καλή γεύση, ανθεκτικότητα στις ασθένειες και υψηλή θρεπτική αξία να περνούν στον εμπορικό χώρο. Ιδιαίτερα όταν η απόδοση αυτή ήταν συγκρίσιμη με εμπορικές ποικιλίες (Andreakis et al., 2004). Παράδειγμα: οι ποικιλίες κερασοτομάτας (Corbarino) της περιοχής Campania της Ν. Ιταλίας. Βρέθηκαν τοπικές ποικιλίες με υψηλή απόδοση, αντιοξειδωτική δραστηριότητα, υψηλή περιεκτικότητα σε ολικά στερεά συστατικά και καροτινοειδή, κατάλληλες για κονσερβοποιία. Η αποδοτικότερη τοπική ποικιλία και πιο σταθερή στη συμπεριφορά της προτάθηκε ως ποικιλία με ονομασία προέλευσης, ώστε να καταστεί εμπορική.

27 ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Βασική δυνατότητα των τοπικών ποικιλιών είναι η προσαρμοστικότητα στο χρόνο και στις κλιματικές αλλαγές. κατάφεραν να επιβιώσουν όταν όλες οι προβλέψεις ήταν εναντίον τους οφείλεται σε γονίδια αντοχής μιας πολυμορφικής φυτοκοινωνίας που επιβιώνει χάρη στην διαφορετικότητα των μελών της. Η έκθεση των τοπικών ποικιλιών σε διαφορετικούς τύπους καταπόνησης, εξηγεί την σταθερότητα της απόδοσης τους σε μη ευνοϊκά περιβάλλοντα και ερμηνεύει την προσαρμοστικότητα τους (Ceccarelli et al., 1987).

28 Στις τοπικές ποικιλίες η σχέση μεταξύ γενετικής ποικιλότητας και προσαρμογής σε συνθήκες καταπόνησης μπορεί να οδηγήσει το βελτιωτή στο είδος της ποικιλίας που θα δημιουργήσει (Ceccarelli et al., 1987). Παράδειγμα: η τοπική ποικιλία τοματάκι Σαντορίνης ( ) οδήγησε σε δυο σειρές που ονομάσθηκαν καθαρή και παραδοσιακή (Τράκα-Μαυρωνά κ.ά., 2009; Δημητριάδου κ.ά., 2010).

29 Τοματάκι Σαντορίνης σειρά καθαρή Τοματάκι Σαντορίνης σειρά παραδοσιακή

30 Κάθε σειρά έδειξε διαφορετική προσαρμοστικότητα: η παραδοσιακή ευρεία προσαρμοστικότητα (μπορεί να καλλιεργηθεί παντού) η καθαρή ειδική προσαρμοστικότητα (αποδίδει καλύτερα στο νησί). H διάκριση αποτελεί βοήθεια στο βελτιωτή για να καθορίσει πότε η δημιουργία νέας ποικιλίας από τοπική μπορεί να είναι καθαρή σειρά (Ceccarelli et al., 1987) και στη συνέχεια να γίνει εμπορική.

31 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Το μέγεθος της βιοποικιλότητας των τοπικών ποικιλιών μπορεί να αξιοποιηθεί από τους βελτιωτές με τέσσερις τρόπους (Ceccarelli et al., 1987). απελευθέρωση των υψηλοαποδοτικών σειρών χρησιμοποίηση των σειρών ως γονείς σε διασταυρώσεις δημιουργία μιγμάτων ενώνοντας πολλές σειρές διατήρηση σειρών με ειδικές δυνατότητες

32 Επιλογή με βάση την απόδοση, αποσκοπεί σε υψηλές και σταθερές αποδόσεις Δύο βελτιωτικές προσεγγίσεις για την αύξηση των αποδόσεων Πρώτη: αύξηση του δυναμικού απόδοσης Δεύτερη: αξιοποίηση των χαρακτηριστικών προσαρμογής των γενοτύπων

33 Πρώτη: αύξηση του δυναμικού απόδοσης Η μεθοδολογία βασίστηκε στη μαζική γενεαλογική μέθοδο επιλογής κάτω από συνθήκες καταπόνησης και χρήσης προσαρμοσμένου γενετικού υλικού (Ceccarelli et al., 1991) Η βελτίωση της απόδοσης των σιτηρών παραδοσιακά στηρίχθηκε στην άμεση επιλογή για αυτό το χαρακτηριστικό (Annicchiarico & Pecetti, 1998)

34 Εργαλεία για την επιλογή είναι οι τρεις κατηγορίες γονιδίων που ελέγχουν την απόδοση (Fasoula & Fasoula, 2002): 1. Γονίδια που ελέγχουν το δυναμικό απόδοσης του φυτού 2. Γονίδια που παρέχουν ανθεκτικότητα σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις και σταθερότητα συμπεριφοράς 3. Γονίδια που ελέγχουν την αντίδραση στις εισροές Έτσι, η αποτελεσματικότητα της επιλογής αυξάνει καθώς αυξάνει το παραγωγικό δυναμικό κάθε επιλεγέντα γενοτύπου.

35 Δεύτερη: μορφοφυσιολογικές ιδιότητες Βασίζεται σε δείκτες έμμεσης επιλογής για απόδοση - περιλαμβάνοντας μία σειρά από μορφοφυσιολογικά χαρακτηριστικά. Ονομάζεται αναλυτική βελτίωση και προσφέρει εργαλεία για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της επιλογής. Τα εργαλεία είναι τα συστατικά της απόδοσης, που οδηγούν σε αποτελεσματικότητα, ήτοι αύξηση της απόδοσης σε σπόρο.

36 Επιλογή με βάση το γνώρισμα, Υπάρχουν δύο στρατηγικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία κριτήρια επιλογής (Fischer, 1981; Jackson et al., 1996). Η ΠΡΩΤΗ Η στρατηγική του μαύρου κουτιού (black box strategy). Βασίζεται στον υπολογισμό της αντίδρασης που σχετίζεται με την αύξηση της απόδοσης. Η ΔΕΥΤΕΡΗ Η στρατηγική του ιδεότυπου (ideotype strategy). Βασίζεται στον προσδιορισμό προεπιλεγμένων a priori χαρακτηριστικών.

37 Ένα χαρακτηριστικό για να γίνει εργαλείο (Ceccarelli et al., 1987): I. Να δείχνει υψηλή γενετική συσχέτιση με την απόδοση II. Να έχει υψηλή κληρονομικότητα με την ευρεία έννοια III. Να είναι σταθερό, ή ισχυρά κληρονομήσιμο IV. Να παρέχει σημαντικά ανεξάρτητη πληροφόρηση όταν συνδυάζεται με άλλα χαρακτηριστικά V. Να μπορεί εύκολα, φτηνά και γρήγορα να καταγραφεί, ιδιαίτερα σε κάθε στιγμή του έτους

38 Βιβλιογραφικές πηγές αποδεικνύουν την αναλυτική βελτίωση το ίδιο αποτελεσματική (Atlin & Frey, 1989), πιο αποτελεσματική (Calhoun et al., 1994), ή λιγότερο αποτελεσματική (Ceccarelli et al., 1992; Sinebo et al., 2002) από τη βελτίωση για απόδοση. Η αναλυτική βελτίωση ήταν αναποτελεσματική στην περίπτωση των: A. Λιγότερο ευνοϊκών περιβαλλόντων που χαρακτηρίζονται από χαμηλή απόδοση B. Των βελτιωτικών προγραμμάτων στα οποία ο κύριος σκοπός τους είναι η μείωση της συχνότητας αποτυχίας των καλλιεργειών

39 ΑΝΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΧΩΝ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ Οι τεχνικές για την αύξηση στην απόδοση περιλαμβάνουν επιλογή τόσο για απόδοση όσο και σταθερότητα. Συνεπώς η βελτίωση των τοπικών ποικιλιών μετακινεί τα συγκεντρωτικά βελτιωτικά προγράμματα σε ευρύτερα και αποκεντρωμένα. Ο όρος αποκεντρωμένη επιλογή (Simmonds, 1984) ορίζεται ως επιλογή στο περιβάλλον - στόχος και σχετίζεται με ειδική προσαρμοστικότητα. Το πιο σημαντικό μειονέκτημα της αποκεντρωμένης επιλογής που είναι ο μεγάλος αριθμός των περιβαλλόντων - στόχων, οδήγησε στη συμμετοχή των γεωργών, δηλαδή στη συμμετοχική βελτίωση. Η αποκέντρωση αποτελεί το σημαντικότερο συντελεστή καλυτέρευσης των αποτελεσμάτων της βελτίωσης των φυτών, ενώ ο συμμετοχικός παράγοντας συμβάλλει στο τελικό προϊόν, την ποικιλία, που προκύπτει από αυτή τη βελτίωση (Ceccarelli & Grando, 2002).

40 Η αναθεώρηση των παραδοχών οδήγησε σε γνώσεις που αφορούν στα κριτήρια επιλογής των γεωργών, ήτοι της συμμετοχικής βελτίωσης (Ceccarelli & Grando, 2002). Τα κριτήρια των γεωργών μπορεί να είναι διαφορετικά από αυτά των βελτιωτών (Sperling et al., 1993). ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Χαρακτηριστικά όπως: η γεύση, το χρώμα, ιδιότητες μαγειρέματος και κατανάλωσης διαφόρων αρτοσκευασμάτων.

41 ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Σήμερα εξασκείται πίεση για μια πιο φιλική γεωργία γιατί: τα υδατικά αποθέματα περιορίστηκαν τα εδάφη υποβαθμίστηκαν η αλόγιστη χρήση των εισροών οδήγησε σε περιβαλλοντολογική καταστροφή ο καταναλωτής πληρώνει προϊόντα ανούσια. Μοναδική έξοδος προτείνεται η αξιοποίηση των αγροκομικών δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών με: την είσοδό τους στη βελτιωτική διαδικασία, και την δημιουργία ποικιλιών που θα προκύπτουν από ένα σύστημα επιλογής όπου το γενετικό υπόβαθρο θα παίζει τον κύριο ρόλο

42 Βέβαια όπως λέχθηκε στην εισαγωγή η δημιουργία αυτών των ποικιλιών θα συνοδεύεται από όλες τις αειφόρους τεχνικές της γεωργίας όπως αμειψισπορά μείωση των αζωτούχων λιπασμάτων μείωση των εισροών Μεθοδολογία βελτίωσης με αξιολόγηση κάθε γενότυπου μέσω του φαινότυπου, όταν σπέρνεται μεμονωμένα. Αξιολογούνται τα γονίδια τα υπεύθυνα για την παραγωγή τη σταθερότητα την αξιοποίηση των φυτικών εισροών Αποτέλεσμα ποικιλίες υψηλοαποδοτικές και σταθερές στη συμπεριφορά τους. Συγκριτικά πειράματα αξιολόγησης με πολλούς μάρτυρες για την επιλογή των καλύτερων νέων ποικιλιών

43 Μερικές περιπτώσεις εφαρμογής βελτίωσης τοπικών ποικιλιών: Πρώτη περίπτωση: η βελτίωση της τοπικής ποικιλίας Φάβα Σαντορίνης (Lathyrus clymenum) (Koutsika et al., 2010).

44 Εφαρμόστηκε αναλυτική βελτίωση και γενεαλογική επιλογή ( ) σε χαρακτηριστικά συνδεδεμένα με την απόδοση: Απομάκρυνση χλωρωτικών φυτών Απομάκρυνση φυτών που δεν έφταναν στην άνθηση Διατήρηση των χαρακτηριστικών λοβού Αποτέλεσμα: Αύξηση της απόδοσης % έναντι της αρχικής τοπικής ποικιλίας Σταθερή παραγωγή in situ και ex situ 2005 Αρχικός πληθυσμός 2006 πρώτης γενεάς 2007 δεύτερης γενεάς 2008 τρίτης γενεάς Παραγωγικά φυτά (%) Απόδοση/φυτό (g) Λοβοί/φυτό 39,20 2,9 12,0 61,63 5,4 13,7 λευκός 50,56 11,9 24,2 μωβ 64,85 17,4 38,6 λευκός 73,50 17,8 40,9 μωβ 63,32 17,5 38,0

45 α. β. γ. Επισήμανση και απομάκρυνση/επιλογή ατομικών φυτών της τοπικής ποικιλίας Φάβας Σαντορίνης με άνθη λευκού χρώματος. α: χλωρωτικό φυτό, β: φυτό μέσης ανάπτυξης, γ: εύρωστο φυτό. α. β. γ. Επισήμανση και απομάκρυνση/επιλογή ατομικών φυτών της τοπικής ποικιλίας Φάβας Σαντορίνης με άνθη μωβ χρώματος. α: χλωρωτικό φυτό, β: φυτό μέσης ανάπτυξης, γ: εύρωστο φυτό.

46 Δεύτερη περίπτωση: η βελτίωση τοπικών ποικιλιών λάχανου (Koutsos & Koutsika-Sotiriou, 2001).

47 Εφαρμόστηκε αναλυτική βελτίωση και μαζική επιλογή ( ) σε χαρακτηριστικά συνδεδεμένα με την απόδοση: Απομάκρυνση των φυτών που παρουσίαζαν προάνθιση Απομάκρυνση των φυτών που είχαν πολλά εξωτερικά φύλλα Διατήρηση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ποικιλίας. Ποικιλία Κύκλος επιλογής Σχηματισμός κεφαλής (%) Ανθεκτικότητα στην προάνθιση (%) Απόδοση (Kg/9 m 2 ) Ξηρά Ουσία (%) Αιγινίου C ,25 7,41 C ** 28,61* 7,50 Βασιλικών C ,22 7,18 C 3 96** 80** 28,39** 7,16 Ν. Μαγνησία C ,00 7,19 C 3 98** 100** 30,86** 7,06 Ξάνθης C ,64 6,89 C ** 28,67** 6,82

48 Τρίτη περίπτωση: εφαρμογή αποκλίνουσας επιλογής σε τοπική ποικιλία πεπονιού Εφαρμόστηκε αποκλίνουσα επιλογή στην τοπική ποικιλία πεπονιού Θρακιώτικο για ανθεκτικότητα στο μύκητα Fusarium oxysporum (f.sp. melonis και radicis-cucumerinum) σε φυτάρια in planta. Τα ανθεκτικά φυτά μεταφυτεύτηκαν στον αγρό και δημιούργησαν έναν ανθεκτικό πληθυσμό. Ο ανθεκτικός πληθυσμός χρησιμοποιήθηκε ως υποκείμενο και συγκρίθηκε με εμπορικά υποκείμενα. Ως εμβόλια χρησιμοποιήθηκαν η τοπική ποικιλία Θρακιώτικο και το εμπορικό υβρίδιο Masada F τύπου Galia.

49 Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παρόλο που ο εμβολιασμός δεν αύξησε σημαντικά την πρώιμη και συνολική απόδοση στα εμβόλια, ωστόσο το υποκείμενο Θρακιώτικο βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα (π.χ. o Brix, περιεκτικότητα σε ξηρά ουσία, κ.ά.) στους δύο συνδυασμούς (Ανθιμίδου κ.ά., 2011). α β γ Εμβολιασμός τοπικής ποικιλίας πεπονιού Θρακιώτικο σε υποκείμενο τοπικής ποικιλίας πεπονιού. α: εφαρμογή της τεχνικής του εμβολιασμού, β: καρποί από ανεμβολίαστο μάρτυρα, γ: καρποί από φυτό εμβολισμένο σε υποκείμενο τοπικής ποικιλίας πεπονιού.

50 Επιπρόσθετα, εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα με δύο παράλληλες δράσεις: Βελτιωτικοί χειρισμοί στο υποκείμενο (τοπικές ποικιλίες κολοκυθιού και πεπονιού) για αύξηση της συμβατότητας εμβολιασμού και έλεγχο της ανθεκτικότητας σε εδαφογενείς ασθένειες (Fusarium oxysporum) (Γιακαλής κ.ά., 2004, Αναστασιάδου κ.ά. 2011) Βελτιωτικοί χειρισμοί στο εμβόλιο για αύξηση της συμβατότητας εμβολιασμού και αναβάθμιση αγρονομικών χαρακτηριστικών Οι βελτιωτικοί αυτοί χειρισμοί οδήγησαν: Δημιουργία υποκειμένων από τοπικές ποικιλίες πεπονιού και αξιοποίησή τους στην τεχνική του εμβολιασμού (Ανθιμίδου κ.ά., 2011) Εγγραφή δύο τοπικών ποικιλιών πεπονιού ( Θρακιώτικο και Λευκό Αμυνταίου ) στον Εθνικό (ΦΕΚ 584/Β/ ) και Ευρωπαϊκό κατάλογο Ποικιλιών Κηπευτικών (Koutsika-Sotiriou et al., 2004)

51 ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ Σήμερα, η συμβολή των δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών στη γεωργία και ειδικότερα στη φιλική προς το περιβάλλον γεωργία μπορεί να επιτευχθεί: Με την αναβάθμιση των τοπικών ποικιλιών και την επιστροφή τους στην καλλιέργεια ως ποικιλίες εμπορικές. Με στοιχειώδη βελτιωτική παρέμβαση σε αξιόλογες τοπικές ποικιλίες και την εγγραφή τους ως ποικιλίες ΠΟΠ Με τη χρησιμοποίηση τους ως γονείς σε διασταυρώσεις και ενσωμάτωση των δυνατοτήτων τους στους απογόνους, ήτοι στις εμπορικές ποικιλίες που θα προκύψουν. Πρωταρχικό μέλημα είναι οι τοπικές ποικιλίες να εισαχθούν στα κανάλια εμπορίας για να φθάσουν στον αγρότη.

52 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αναστασιάδου Α., Τσιβελίκας Α.Λ., Γιακαλής Λ.Α., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ., Τζαβέλα-Κλωνάρη Κ. (2011) Επιλογή για Ανθεκτικότητα στη Φουζαρίωση: Μια Απάντηση σε καινοτόμες Τεχνικές Καλλιέργειας. Γεωπονικά, 447: Ανθιμίδου Ε., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ. (2011) Μελέτη συμπεριφοράς εγχώριων και εμπορικών υποκειμένων στον εμβολιασμό χειμερινών και θερινών ποικιλιών πεπονιού. Βιβλίο Περιλήψεων 25 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Επιστήμης των Οπωροκηπευτικών. Λεμεσός 1-4 Νοεμβρίου σελ Γιακαλής Λ.Α., Αναστασιάδου Α., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ., Τζαβέλλα- Κλωνάρη Κ. (2004) Αποκλίνουσα επιλογή για ανθεκτικότητα στο Fusarium oxysporum f.sp. melonis σε εγχώρια ποικιλία πεπονιού. Πρακτικά 10 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Γενετικής Βελτίωσης Φυτών. Αθήνα Νοεμβρίου 2004, σελ Δημητριάδου Δ., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ. (2010) Παράλληλη αξιολόγηση in situ και ex situ επιλεγέντων γενοτύπων μικρόκαρπης τομάτας Σαντορίνης. Πρακτικά 12 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Γενετικής Βελτίωσης Φυτών, Νάουσα 8-10 Οκτωβρίου 2008, σελ Τράκα-Μαυρωνά Α., Αυδίκος Η., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ. (2009) Ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση ex situ επιλεγέντων γενοτύπων από τοπικούς πληθυσμούς τομάτας Σαντορίνης και των διασταυρώσεών τους. Πρακτικά 23 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Επιστήμης των Οπωροκηπευτικών, Χανιά Οκτωβρίου 2007, σελ

53 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Amurrio J.M., de Ron A.M., Escribano M.R. (1993) Evaluation of Pisum sativum landraces from the Northwest of the Iberian peninsula and their breeding value. Euphytica, 66: Annichiarico P., Harzic N., Carroni A.M. (2010) Adaption, diversity and exploitation of global white lupin (Lupinus albus L.) landrace genetic resources. Field Crop Res., 119: Annicchiarico P., Pecetti L. (1998) Yield vs. morphophysiological trait-based criteria for selection of durum wheat in a semi-arid Mediterranean region (northern Syria). Field Crops Res., 59: Annichiarico P., Pecetti L., Abdelguerfi A., Bouizgaren A., Carroni A.M., Hayek T., Hammadi- Bouzina M.M., Mezni M. (2011) Adaption of landrace and variety germplasm and selection strategies for lucerne in the Mediterranean basin. Field Crop Res., 120: Andreakis N., Giordano I., Pentangelo A., Fogliano V., Graziani G., Monti L.M., Rao R. (2004) DNA Fingerprinting and Quality Traits of Corbarino Cherry-like Tomato Landraces. J. Agric.Food Chem., 52: Atlin G.N., Frey K.J. (1989) Predicting the relative effectiveness of direct versus indirect selection for oat yield in three types of stress environments. Euphytica, 44: Calhoun D.S., Gebeyehu G., Miranda A., Rajaram S., van Ginkel M. (1994) Choosing evaluation environments to increase wheat grain yield under drought conditions. Crop Sci., 34 : Carrouée B., Cré pon K., Peyronnet C. (2003) High-protein crops: their advantages in French and European forage production systems. (in French with English abstract). Fourrages, 174:

54 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ceccarelli S., Acevedo E., Grando S. (1991) Breeding for yield stability in unpredictable environments: single traits, interaction between traits and architecture of genotypes. Euphytica, 56: Ceccarelli S., Grando S. (2002) Plant breeding with farmers requires testing the assumptions of conventional plant breeding: Lessons from ICARDA barley program. in: Cleveland D.A, Soleri D. (eds.), Farmers, Scientists and Plant Breeding, Integrating knowledge and practice. CABI Publishing, U.K., pp Ceccarelli S., Grando S., Hamblin J. (1992) Relationship between barley grain yield measured in low- and high-yielding environments. Euphytica, 64: Ceccarelli S., Grando S., van Leur J.A.G. (1987) Genetic diversity in barley landraces from Syria and Jordan, Euphytica, 36: Ceccarelli S., Nachit M.M., Ortiz-Ferrara G., Mekni M.S., Tahir M., van Leur J., Srivastana J.P. (1987) Breeding strategies for improving yield and stability under drought. in: Srivastana J.P., Porceddu E., Acevedo E., Varna S. (eds.), Drought Tolerance in Winter Cereals, pp John Wiley and Sons, U.K. D Amato F. (1989) The progress of Italian wheat production in the first half of the 20th century: the contribution of breeders. Agr. Med., 119: Dedõ Z., Vida G., Láng L., Karsai I. (1998) Breeding for breadmaking quality using old Hungarian wheat varieties. Euphytica, 100: Fasoula V.A., Fasoula D.A. (2002) Principles underlying genetic improvement for high and stable crop yield potential. Field Crops Res., 75:

55 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Fischer R.A. (1981) Optimizing the use of water and nitrogen through breeding of crops. Plant Soil, 58: Harlan, J.R. (1975) Our vanishing genetic resources. Science, 188: Jackson P., Robertson M., Cooper M., Hammer G. (1996) The role of physiological understanding in plant breeding; from a breeding perspective. Field Crop Res., 49: Jensen N.F. (1978) Limits to growth in world food production. Science, 201: Karamanos A.J. (2003) Leaf water potential. in: Encyclopedia of Water Science, Marcel Dekker, N.Y., pp Karamanos A., Economou G., Livanos G., Papastavrou A. (2008) Evaluating yield responses to water stress and drought resistance mechanisms of 20 local bread and durum wheat landraces. Agricultural University of Athens, p Karamanos A.J., Papatheochari A.X. (1999) Assessment of drought resistance of crop genotypes by means of the water potential index. Crop Sci., 39: Koutsika-Sotiriou M., Gogas Ch., Evgenidis G., Bladenopoulos K. (2011) Wheat Breeding in Greece. in: Bonjeau A., Angus W., van Gingel M. (eds.), The World Wheat Book. A History of Wheat Breeding. Limagrain-Lavoisier, London, vol. 2, pp Koutsika-Sotiriou M., Mylonas I.G., Ninou E., Traka-Mavrona E. (2010) The cultivation revival of a landrace: pedigree and analytical breeding. Euphytica 176:

56 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Koutsika-Sotiriou M., Traka-Mavrona E., Tsivelikas A.L., Bardas G., Beis A., Klonari E. (2004) Use of genetic resources in a dual approach system toward selecting improved scion/rootstock grafting combinations of melon (Cucumis melo) on Cucurbita spp. in: Lebeda A., Paris A.S. (eds.), Proc. 8th EUCARPIA meeting on Cucurbit Genetics and Breeding, Olomouc, pp Koutsos T.V., Koutsika-Sotiriou M. (2001) Effect of mass selection in nil-competition conditions on some traits of four cabbage populations. Plant Breeding, 120: Kunz P., Beers A., Buchmann M., Rother J. (1995) Backqualität bei Weizen aus ökologischem Anbau, T. Dewes, L. Schmitt, Editors, Beiträge zur 3. Wissenschaftstagung zum Ökologischen Land-bau zu Kiel, Wissenschaftlicher Fachverlag, Giessen, pp Mavromatis A.G., Arvanitoyannis I.S., Korkovelos A.E., Giakountis A., Chatzitheodorou V.A., Goulas C.K. (2010) Genetic diversity among common bean (Phaseolus vulgaris L.) Greek landraces and commercial cultivars: nutritional components, RAPD and morphological markers. Span. J. Agri. Res. 8(4): Murphy K., Lammer P., Lyon S., Carter S., Jones S. (2005) Breeding for organic and low-input farming systems: An evolutionary-participatory breeding method for inbred cereal grains. Ren. Agric. Food Sys., 20(1): Murphy K., Reeves P.G., Jones S.S. (2008) Relationships between yield and mineral nutrient concentrations in historical and modern spring wheat cultivars. Euphytica, 163: Ortiz-Monasterio J.I., Sayre K.D., Rajaram S., McMahon M. (1997) Genetic progress in wheat and nitrogen use efficiency under four nitrogen rates. Crop Sci., 37:

57 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Padilla G., Cartea M.E. Soengas P., Ordás A. (2007) Characterization of fall and spring plantings of Galician cabbage germplasm for agronomic, nutritional, and sensory traits, Euphytica, 154: Papineau J., Huyghe C. (2004) Le lupin doux protéagineux. Editions: France Agricole, Paris. Pecetti L., Annicchiarico P. (1998) Agronomic value and plant type of Italian durum wheat cultivars from different eras of breeding, Euphytica, 99: Prohens J., Rodríguez-Burruezo A., Raigón M.D., Nuez F. (2007) Total Phenolic Concentration and Browning Susceptibility in a Collection of Different Varietal Types and Hybrids of Eggplant: Implications for Breeding for Higher Nutritional Quality and Reduced Browning. J. Amer. Soc. Hort. Sci., 132(5): Raigón M.D., Prohens J., Muňoz-Falcón J.E., Nuez F. (2008) Comparison of eggplant landraces and commercial varieties for fruit content of phenolics, minerals, dry matter and protein. J. Food Comp. Anal., 21: Reitz L.P. (1974) Breeding for more efficient water use is it real or a mirage? Agric. Meteor., 14: Schmidt J.W. (1984) Genetic contributions to yield gains in wheat. in: Fehr W.R. (ed.), Genetic Contributions to Yield Gains of Five Major Crop Plants, CSSA, Madison, Wisconsin, USA, Special Publ. Number 7, pp Scoumand B., Reynolds M.P., de Lacy I.H. (2001) Mining wheat germplasm collections for yield enhancing traits. Euphytica, 119:

58 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Simmonds N.W. (1984) Principles of crop improvement, Longman, London and New York, pp Sinebo W., Gretzmacher R., Edelbauer A. (2002) Environment of selection for grain yield in low fertilizer input in barley. Field Crops Res., 74: Sperling L., Loevinsohn M.E., Ntabomvura B. (1993) Rethinking the farmer's role in plant breeding: local bean experts and on-station selection in Rwanda. Exper. Agric., 29: Tailer J.M., Bernardo R. (2004) Diverse adapted populations for improving northern maize inbreeds. Crop Sci., 44:

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή

Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Μέθοδοι βελτίωσης Πηγές Μέθοδοι Φυσικοί πληθυσμοί: Επιλογή καθαρών σειρών Μαζική επιλογή Διασπώμενοι: Μαζική βελτίωση πληθυσμοί (F 2 ) Γενεαλογική βελτίωση Καταγωγή από μεμονωμένους σπόρους Διασταυρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Παραδοσιακή Ποικιλία Xοτροκατσαρή και η προοπτική εντατικής καλλιέργειας στη Mεσσηνία. Δρ. Δελής Κώστας Επίκουρος Καθηγητής

Η Παραδοσιακή Ποικιλία Xοτροκατσαρή και η προοπτική εντατικής καλλιέργειας στη Mεσσηνία. Δρ. Δελής Κώστας Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Πελοποννήσου ΣΤΕΓ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ Η Παραδοσιακή Ποικιλία Xοτροκατσαρή και η προοπτική εντατικής καλλιέργειας στη Mεσσηνία Δρ. Δελής Κώστας Επίκουρος Καθηγητής Πολλές φορές αλλάζουμε κάτι,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6. ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΚΙΛΙΑ 1 ΑΡΧΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 2. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΟΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Α. ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. Ετερογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα

Βελτίωση Φυτών Γενετική Παραλλακτικότητα Καθοριστικοί παράγοντες επιτυχίας της Βελτίωσης των Φυτών Ύπαρξη ή / και δυνατότητα δημιουργίας γενετικής παραλλακτικότητας Ικανότητα επιλογής των επιθυμητών γονοτύπων Δημιουργία χρήσιμης γενετικής παραλλακτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ Προϋποθέσεις προόδου σε ένα Πρόγραµµα Γενετικής Βελτίωσης: Ύπαρξη Γενετικής παραλλακτικότητας ως προς το χαρακτηριστικό υνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΡΑΠΑΝΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 5. Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 5. Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 5. Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ 1 ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΓΝΩΡΙΣΜΑΤΑ Συνολική φαινοτυπική παραλλακτικότητα (s 2 ): s 2 = s 2 G + s 2 E + s 2 GxE 1. s 2 G : Γενετική παραλλακτικότητα 2.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Θανόπουλος, Ρ. 1, Σαμαράς, Στ. 2, Γανίτης Κ. 2, Γκατζελάκη Χ. 2, Κόταλη Ε. 2, Ψαρρά Ε. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Θανόπουλος, Ρ. 1, Σαμαράς, Στ. 2, Γανίτης Κ. 2, Γκατζελάκη Χ. 2, Κόταλη Ε. 2, Ψαρρά Ε. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΑΡΧΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 Στόχοι της βελτίωσης Δημιουργία νέων ποικιλιών με βελτιωμένα αγρονομικά χαρακτηριστικά: υψηλότερες αποδόσεις καλύτερη προσαρμοστικότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 6η ΙΑΛΕΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΑ ΙΑ ΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ Απαραίτητες Προϋποθέσεις ενός Βελτιωτικού Προγράµµατος 1. Ύπαρξη γενετικής παραλλακτικότητας 2. Εφαρµογήεπιλογήςσεκάποιοστάδιοτου

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση αγριόχορτων στην βιολογική αµπελοκαλλιέργεια

ιαχείριση αγριόχορτων στην βιολογική αµπελοκαλλιέργεια ιαχείριση αγριόχορτων στην βιολογική αµπελοκαλλιέργεια (Συγγραφείς: Ι.Κακαµπούκη,.Μπιλάλης και Π.Θωµόπουλος) Τα αγριόχορτα-ζιζάνια αποτελούν, τόσο στην βιολογική όσο και στην συµβατική αµπελουργία, ένα

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Στρατηγικές Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων Στρατηγικές Βελτίωσης 5 Σύνοψη Στη βελτίωση προσπαθούμε να συμπεράνουμε την απόδοση των απογόνων βασιζόμενοι στο φαινότυπο και την απόδοση των γονέων Η μαζική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΤΥΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΝΟΣ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΣΚΛΗΡΟΥ ΣΙΤΑΡΙΟΥ ΠΟΥ ΑΠΟΚΤΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τρόπος Δράσης. Ιδιότητες. Κυριότερα Πλεονεκτήματα

Τρόπος Δράσης. Ιδιότητες. Κυριότερα Πλεονεκτήματα Η αύξηση των αποδόσεων των καλλιεργειών και η υψηλή ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων εξαρτάται από την αρμονική και προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις των φυτών θρέψη. Για την εξασφάλιση της ιδανικής θρεπτικής

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΠΑΝΤΖΑΡΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΡΙΖΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields.

Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields. Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields. Koumtzis Leonidas, President of Agricultural cooperative of HALASTRA Dr. Dimas Kitsios, Associate Professor, School of Agricultural Technology,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Διαφυλλική εφαρμογή για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Μαγνήσιο & θείο Δύο σημαντικά θρεπτικά στοιχεία 2 Έλλειψη μαγνησίου στο σιτάρι Έλλειψη Θείου στο σιτάρι. Μαγνήσιο: Είναι βασικό συστατικό

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ Μαζική Επιλογή Η παλαιότερη µέθοδος Γενετικής Βελτίωσης Κυρίως χρησιµοποιείται για την βελτίωση πληθυσµών σταυρογονιµοποιούµενων

Διαβάστε περισσότερα

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά

3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά 3 η Επιστημονική Συνάντηση για τις τοπικές ποικιλίες: Οπωροκηπευτικά, αμπέλι & ελιά Διατήρηση τοπικών ποικιλιών που κινδυνεύουν από γενετική διάβρωση στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Η καλλιέργεια κριθαριού στην Ελλάδα Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής παραγωγής κριθαριού προοριζόταν για χρήση στην κτηνοτροφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε

Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΝΩΣΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΔΟΜΗΣ Χρήσιμη για την αποτελεσματική τους χρήση Μπορεί να βοηθήσει στην ταυτοποίηση τους, κάτι που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ Παυλίνα ρογούδη, Γ. Παντελίδης, Ειρήνη Καραγιάννη-Σγουρού Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ποιοτικά χαρακτηριστικά Ποσοτικά χαρακτηριστικά Ανάλυση κληρονομικότητας Ορισμοί Συμβολισμοί ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1 Τι είναι η βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης

Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων. Μέθοδοι Βελτίωσης Βελτίωση και Προστασία Δασογενετικών Πόρων 4 Μέθοδοι Βελτίωσης Σύνοψη Η βελτίωση στοχεύει στην αλλαγή της γενετικής σύστασης των φυτών προς όφελος των χαρακτήρων που εμείς επιλέγουμε. Η φαινοτυπική ποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ ΦΑΚΕΛΟΣ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ ΨΥΧΑΝΘΗ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΑ: σόγια, φασόλι, αραχίδα κ.ά. (οικογένεια Fabaceae - Papilionaceae, περίπου 14.000 ετήσια και πολυετή είδη) ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ: κουκί, ρεβίθι, λούπινο, μπιζέλι,

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΤΟΜΑΤΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή.

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Η καλλιέργεια των οσπρίων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε περίπου 140.000 στρέμματα. Η παραγόμενη ποσότητα οσπρίων δεν επαρκεί για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής. Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr

Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής. Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr Σπόροι Μπορούμε να χωρίσουμε τους σπόρους που σήμερα καλλιεργούνται σε δυο βασικές κατηγορίες - τους παραδοσιακούς (Σπόροι

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών.

Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών. Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών. Ρεπάνης Μανώλης Προϊστάμενος Διαχείρισης Ποιότητας Μέλισσα Κίκιζας ΑΒΕΕΤ Αθήνα 28-2-2-015 Εισαγωγή ΣΚΛΗΡΟ ΣΙΤΑΡΙ (Triticum

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Ταξινόμηση, ανατομία και μορφολογία. των φυτών μεγάλης καλλιέργειας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο Ταξινόμηση, ανατομία και μορφολογία. των φυτών μεγάλης καλλιέργειας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Γεωργία και εξέλιξή της 1.1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1.1.1. Περιεχόμενο του μαθήματος... 17 1.1.2. Η γεωργία ως τέχνη και επιστήμη... 18 1.1.3. Βραχεία ιστορική αναδρομή... 18 1.1.4. Η

Διαβάστε περισσότερα

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας Θ.Α. ΓΕΜΤΟΣ ΕΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Όπως είναι γνωστό η χώρα μας πρέπει να συμμορφωθεί με διεθνείς συμβάσεις που την υποχρεώνουν να επιτύχει μέχρι το 2020

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών

Βελτίωση Φυτών. Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Είδη ποικιλιών Βελτίωση Σταυρογονιμοποιούμενων φυτών Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Δήμας. Αναπληρωτής Καθηγητής. Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Κ. Δήμας. Αναπληρωτής Καθηγητής. Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Κ. Δήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης ΧΟΡΤΟΔΟΤΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ (Leguminose) Ετήσια Trifolium incrntum Trifolium lexndrinum Trifolium resupintum Trifolium hirtum Trifolium

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus)

Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus) Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus) Ευρωπαϊκή Ένωση, 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο 1 Επιμέλεια Δρ. Παυλίνα Δρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Δρ. Ειρήνη Καραγιάννη, Διατελέσας

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο

Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο Συγκαλλιέργεια ψυχανθών με σιτηρά για παραγωγή ζωοτροφών Ιωάννης Χατζηγεωργίου, Επικ.. Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως & Διατροφής Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών Η οικονομική κρίση δημιούργησε χρηματο-οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014 Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες Φυσικά από την Υβρίδια Ηλίανθου ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Η απόδοση του γενετικού υλικού της RAGT στον ηλίανθο Η RAGT παρέχει στην αγορά μια σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ)

Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή τη λέξη Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη(23 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΝΘΟΚΗΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21-02-2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΜΠΑΣΤΟΥΝΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΝΑ ΘΕΜΑ Α Α1.Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν με τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων

Συνθετικές ποικιλίες Ετερογενείς ποικιλίες που παράγονται από τη διασύζευξη (intermating) ενός συγκεκριμένου αριθμού συστατικών γονοτύπων Είδη ποικιλιών Πληθυσμοί ελεύθερης επικονίασης (OP) Είναι ετερογενείς και ετεροζύγωτοι πληθυσμοί που παράγονται με ανοιχτή, χωρίς έλεγχο επικονίαση. Η επιλογή τέτοιου είδους ποικιλιών αποτελεί ουσιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία

Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία Σταµάτης Σταµατιάδης Κέντρο Γαία του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Εργαστήριο Εδαφικής Οικολογίας & Βιοτεχνολογίας Περιεχόµενα Ησηµασία της ποικιλοµορφίας του εδάφους

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μ.Δ. Γιακουλάκη, Μ.Π. Ζαρόβαλη,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Ενότητα 1: Εισαγωγή (2/4), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Διδάσκοντες: Γεώργιος Καραμπουρνιώτης Γεώργιος Λιακόπουλος Μαθησιακοί Στόχοι 1/2 Ορισμός και σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας;

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ελισάβετ Κ. Χατζηβασιλείου (echatz@aua.gr) Εργαστήριο Φυτοπαθολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οι ιοί είναι

Διαβάστε περισσότερα

«ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ»

«ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ» T.E.I. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑ ΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ» Οι παραδόσεις στηρίχτηκαν στο βιβλίο του ρ. Νικ. Φανουράκη «Γενετική Βελτίωση Φυτών. ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας

«ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, Π. ΒΥΡΛΑΣ. Π. Βύρλας «ΘΑΛΗΣ» Λάρισα, TEI/Θ, 17.03.15 Π. ΒΥΡΛΑΣ Π. Βύρλας Αντικείμενο έργου Η διερεύνηση της δυνατότητας παραγωγής βιομάζας στη Ελλάδα για παραγωγή ενέργειας με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 23-12-1950 1969-1975 : Σπουδές Γεωπονίας στην Α.Γ.Σ.Α. (ειδικότητα Φυτοτεχνίας).

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΓΕΝΩΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ Πολλά καλλιεργούµενα φυτά αναπαράγονται αγενώς: πατάτα, φράουλα, σακχαροκάλαµο, αµπέλι και οι δενδρώδεις καλλιέργειες Οι λόγοι:

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Κλάδος Έγγειων Βελτιώσεων του ΙΓΕ Εδαφολογία Περιβάλλον & Κλιματικές Αλλαγές Γεωργική Μηχανολογία

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Ενότητα 1: Εισαγωγή (3/4), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Διδάσκοντες: Γεώργιος Καραμπουρνιώτης Γεώργιος Λιακόπουλος Μαθησιακοί Στόχοι 1/2 Ορισμός και σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο

Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο Μυρσίνη Χρήστου, Ευθυµία Αλεξοπούλου, Βασίλης Λυχναράς, Ειρήνη Νάµατοβ Τµήµα Βιοµάζας ΚΑΠΕ Ενεργειακές καλλιέργειες Οι ενεργειακές καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

5. MΠIZΕΛΙ 5.1. Γενικά

5. MΠIZΕΛΙ 5.1. Γενικά 5. MΠIZΕΛΙ 5.1. Γενικά Με το όνομα μπιζέλι είναι γνωστά διάφορα είδη, τα οποία ανήκουν στο γένος Pisum. Ως κέντρα καταγωγής τους θεωρούνται το Αφγανιστάν και η περιοχή της Αιθιοπίας. Αργότερα μεταφέρθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος

των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος Ποικιλότητα των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος Όσπρια στην Ελλάδα Μπιζέλι (Pisum sativum) Φακή (Lens culinaris) Ρεβίθι (Cicer arientinum) Λαθούρια (Lathyrus

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΞΕΡΟΥ ΚΡΕΜΜΥΔΙΟΥ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΟΛΒΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα