ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ"

Transcript

1 ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Μ. Κούτσικα-Σωτηρίου 1, Α.Λ. Τσιβελίκας 2 και Χ. Γκόγκας 1 1 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Γεωπονική Σχολή, Εργαστήριο Γενετικής και Βελτίωσης Φυτών, Θεσσαλονίκη 2 Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, Κέντρο Γεωργικής Έρευνας Βόρειας Ελλάδας, Θέρμη Θεσσαλονίκης

2 Η επιτυχία του Borlaug και των συνεργατών του στο σιτάρι πριν από μερικές δεκαετίες δημιούργησε ένα αισιόδοξο κλίμα μεταξύ γενετιστών και βελτιωτών γεμάτο αυτοπεποίθηση και δημιουργία. Όταν όμως εκτιμήθηκαν τα ανταποδοτικά οφέλη των ποικιλιών που καλλιεργούνταν σε όλον τον πλανήτη, τότε προέκυψε το ενδιαφέρον των εταιρειών. Το ενδιαφέρον αυτό συχνά απομάκρυνε το δημόσιο αύριο των ποικιλιών εστιάζοντάς το στον ιδιωτικό φορέα. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20 ου αιώνα συνυπήρχαν οι δύο φορείς.

3 Τον 21 ο αιώνα η πλάστιγγα κλίνει προς τις μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, ενώ θέματα όπως πνευματικά δικαιώματα, ανταλλαγή γενετικού υλικού, διατήρηση της ταυτότητας ήρθαν επιτακτικά στο προσκήνιο. Σήμερα η συστηματική βελτίωση πολύπλοκων χαρακτηριστικών που εμπλέκονται στην παραγωγικότητα, ποιότητα και βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις έλκουν το έργο των βελτιωτών αφαιρώντας από την έρευνα τη δημιουργία νέων ποικιλιών.

4 Στη διαδρομή που πραγματοποιήθηκε, η συμβολή της βελτίωσης μέσω της αύξησης των αποδόσεων είναι συχνά ίσης σπουδαιότητας με αυτήν της αγροκομίας μέσω των καλλιεργητικών τεχνικών. Η αύξηση της παραγωγής αποδόθηκε σχεδόν εξίσου στην τεχνολογία καλλιέργειας και στη γενετική βελτίωση (Jensen, 1978).

5 Στην τεχνολογία καλλιέργειας με (Schmidt, 1984): κατάλληλη καλλιέργεια του εδάφους εφαρμογή λιπασμάτων, ζιζανιοκτόνων και μέσων αντιμετώπισης εχθρών και ασθενειών. Στη γενετική βελτίωση με αύξηση του δυναμικού απόδοσης με: Βελτιωμένη ανθεκτικότητα σε εχθρούς Ημινάνες ποικιλίες (Jensen, 1978). Ποικιλίες κατάλληλης ωρίμανσης (Reitz, 1974).

6 Σήμερα, τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η βελτίωση, οδήγησε σε μια σχετική ομοιομορφία των φυτών σε σύγκριση με τη διαθέσιμη, γενετική εγχώρια παραλλακτικότητα (Pecetti and Annicchiario, 1998). ότι παρόλο που υπάρχει γενετική πρόοδος σε όλα τα επίπεδα εισροών, σε αυτά των χαμηλών εισροών, το γενετικό κέρδος είναι μικρότερο (Ortiz-Monasterio et al., 1997). Τελικά προκύπτει το ερώτημα: βέλτιστο ή μέγιστο δυναμικό απόδοσης? Ίσως η δημιουργία νέων γενοτύπων είναι ανάγκη να κατευθυνθεί προς εκείνους τους γενότυπους που αξιοποιούν καλύτερα τις εισροές και όχι στη δημιουργία γενοτύπων που υπερπαράγουν μόνο με εισροές υψηλού κόστους (Schmidt, 1984)

7 Ωστόσο, η μείωση της γενετικής βάσης των καλλιεργειών η αυξανόμενη γενετική ομοιομορφία, και η καλλιέργεια τεράστιων εκτάσεων με μία μόνο ή ελάχιστες ποικιλίες, οδήγησε στην αύξηση της γενετικής ευπάθειας των καλλιεργειών στα εξελισσόμενα παθογόνα. Από γενετική άποψη, η ευπάθεια αυτή γίνεται τόσο πιο μεγάλη όσο μειώνεται η γενετική ποικιλότητα (Tailler and Bernardo, 2004).

8 Οι τοπικές ποικιλίες αποτελούν φορείς επιθυμητών χαρακτηριστικών, όπως είναι: η αποτελεσματική χρήση θρεπτικών στοιχείων και νερού η ανταγωνιστική ικανότητα έναντι των ζιζανίων η ανθεκτικότητα σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις η υψηλή ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος, και η σταθερότητα της απόδοσης σε λιγότερο ευνοϊκά περιβάλλοντα.

9 ενδείκνυνται για παραδοσιακά συστήματα καλλιέργειας (Harlan, 1975) θεωρούνται κατάλληλες για την οργανική γεωργία (Kunz et al., 1995), και συμβάλουν στον εμπλουτισμό της παραλλακτικότητας διευρύνοντας τη γενετική βάση με τη συμμετοχή τους σε προγράμματα βελτίωσης (Ceccarelli, 1987). Ενσωμάτωση αγροκομικών δυνατοτήτων μπορεί να συμβαίνει απεριόριστα. Παράδειγμα στο σιτάρι το γενετικό υλικό έχει αυξήσει: το μέγεθος του στάχυ τη γονιμότητά του την ανθεκτικότητά του στο πλάγιασμα, και την ποσότητα σπόρου σε αναλογία με το άχυρο (Schmidt, 1984).

10 Στην παρούσα εργασία μελετώνται οι αγροκομικές δυνατότητες τοπικών ποικιλιών σε χαρακτηριστικά ανάπτυξης, παραγωγής και ποιότητας διατυπώνονται προτάσεις για κατάλληλη μεθοδολογία βελτίωσης αίρονται πάγιες παραδοχές της βελτίωσης, και τέλος προτείνεται έξοδος από το αδιέξοδο.

11 ΑΓΡΟΚΟΜΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΣ Οι αγροκομικές δυνατότητες περιλαμβάνουν τα χαρακτηριστικά ανάπτυξης, παραγωγής και ποιότητας. Στα αγροκομικά χαρακτηριστικά που έχουν υψηλή κληρονομικότητα επηρεάζονται λιγότερο από το περιβάλλον, και είναι εύκολα μετρούμενα Είναι ευκολότερη η μεταβίβασή τους από τις τοπικές ποικιλίες στις καλλιεργούμενες εμπορικές ποικιλίες.

12 Η μεταβίβαση των αγροκομικών δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών στις καλλιεργούμενες εμπορικές ποικιλίες απαιτούν: μελέτη της έκτασης της μορφοφυσιολογικής ποικιλότητας, και ενσωμάτωση της αγροκομικής αξίας (τροποποίηση του αρχικού ιδεότυπου). Η εφαρμογή αυτών δίνεται σε: σιτηρά ψυχανθή κηπευτικά

13 Στα σιτηρά, ξεκίνησε με την καλλιέργεια τοπικών ποικιλιών ( ). Πρωτεργάτης βελτιωτής ο Strampelli το 1932 επέλεξε με μαζική επιλογή τους υψηλοαποδοτικότερους γενότυπους των βόρειο- Αφρικανικών τοπικών ποικιλιών (D Amato, 1989). Αποτέλεσμα η δημιουργία της γνωστής ποικιλίας S. Cappelli. Ιταλικά προγράμματα βελτίωσης σιταριού (Tr. durum) χρησιμοποίησαν την διαθέσιμη γενετική παραλλακτικότητα σε παραδοσιακές ποικιλίες σκληρού σιταριού και άγριους συγγενείς. Ξεκίνησαν στις αρχές του 20 ου αιώνα. Το 1915 κυκλοφόρησε η ποικιλία S. Capelli. Από το 1950 έως το 1975 κυκλοφόρησαν Capeiti 8 Appulo Trinakria Πολλές άλλες ποικιλίες

14 Στο κριθάρι, ξεκίνησε το 1991 πρόγραμμα βελτίωσης στην ICARDA με σταδιακή διαδικασία αποκέντρωσης των εργασιών επιλογής στο Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία και Λίβανο (Ceccarelli et al., 1994) διαφορετικοί γεωργοί επιλέγουν διαφορετικό υλικό η βιοποικιλότητα του συνόλου της περιοχής διατηρείται ή ακόμα αυξάνεται πολυάριθμες επιλογές με ειδική προσαρμοστική ικανότητα πολυάριθμες ποικιλίες

15 Το ελληνικό παράδειγμα, ποικιλίας κριθαριού Αθηναΐδα δημιουργήθηκε το 1930 από τον Παπαδάκη και το Εργ. Γεωργίας του Γ.Π.Α. από ενδοπληθυσμιακή επιλογή εντός τοπικής ποικιλίας καλλιεργείται μέχρι σήμερα σε Ελλάδα και Κύπρο καμία εμπορική ποικιλία δεν μπόρεσε να την εκτοπίσει

16 Η είσοδος των τοπικών ποικιλιών συνεισέφερε Χαμηλότερο ύψος (νάνα γονίδια από την ποικιλία Norin 10 ) Αύξηση στον αριθμό γόνιμων αδελφιών Μεγαλύτερη διάρκεια στο γέμισμα του κόκκου Μεγαλύτερο δείκτη συγκομιδής Μείωση στο στάδιο ανάπτυξης έναντι του σταδίου αναπαραγωγής Πρωιμότητα Αυξημένη γονιμότητα στάχυ και βάρος κόκκου Σε συλλογές του CIMMYT βρέθηκε γενετικό υλικό με ανθίδια με πολλές ωοθήκες, μέχρι έξι κόκκοι ανά ανθίδιο (Scoumand et al., 2001), χαρακτηριστικό που ενσωματώνεται στις νέες εμπορικές ποικιλίες.

17 Μελέτη της μορφοφυσιολογικής παραλλακτικότητας Οι τοπικές ποικιλίες διακρίνονται για την αντοχή τους στις καταπονήσεις του περιβάλλοντος. Το υδατικό ισοζύγιο προκαλεί διάφορες επιδράσεις στην ανάπτυξη, παραγωγή και ποιότητα. Η μείωση του όγκου του κυττάρου οδηγεί στη μείωση τη ανάπτυξης. Έλλειψη ύδατος έχει πολλές επιπτώσεις στο μεταβολισμό του φυτού. Η καταπόνηση συνδέεται με αποκλίσεις από φυσιολογικές διεργασίες. Η εύρεση φυσιολογικών παραμέτρων που μπορούν να θεωρηθούν δείκτες αντοχής στην ξηρασία έχουν διερευνηθεί χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Αξιολόγηση ελληνικών ποικιλιών στην ξηρασία επιβεβαίωσε τα παραπάνω (Karamanos et al 2008).

18 Σε προσπάθεια να εκτιμήσουν την καταπόνηση ύδατος τοπικών ποικιλιών μαλακού και σκληρού σιταριού οι Karamanos et al., 2008, βασίστηκαν στο υδατικό δυναμικό του φυτού (Karamanos, 2003) εκτιμήθηκε με τη μέθοδο Karamanos και Papatheohari (1999). Οικοφυσιολογικοί και μορφολογικοί παράμετροι θεωρήθηκαν χρήσιμοι στην πληροφορία που παρείχαν για τους δυνατούς μηχανισμούς κάθε γενότυπου στη προσαρμογή του στις συνθήκες καταπόνησης. Έτσι ταυτόχρονα αξιολογήθηκε και η προσαρμογή των μηχανισμών και η αντοχή στην ξηρασία κάθε τοπικής ποικιλίας.

19 Είκοσι ελληνικές τοπικές ποικιλίες κατατάχθηκαν σε φθίνουσα σειρά για την απόδοση τους με αντιστοίχηση την ευαισθησία τους στην καταπόνηση ύδατος (Karamanos et al., 2008). Ενδεικτικά Ποικιλίες Πρωιμότητα Ένταση καταπόνησης Οσμωτική ρύθμιση Ευαισθησία στομάτων Δροσισμός φύλλων Καρούλιασμα φύλλων Γηρασμός φύλλων Πυκνότητα ρίζας Απόδοση (t/ha) Κατάταξη Ποικιλίες μαλακού σίτου Ζουλίτσα Αρκ ,77 1 Γκρινιάς Ζακύν ,74 2 Σκυλόπ/τρα ,72 3 Αθέρας Κέρκ ,58 4 Ποικιλίες σκληρού σίτου Ηρακλείου ,66 1 Κοντοπούλι ,52 2 Κοντοπούλι ,45 3 Μούνδρος ,39 4

20 Παράλληλα, μελέτες για αντοχή στην ξηρασία και θερμοκρασία στις συλλογές σιτηρών (Scoumand et al. 2001) έδειξαν ότι: υψηλή συγκέντρωση χλωροφύλλης υψηλή δραστηριότητα των στοματίων συνδέονται με αντοχή στη θερμοκρασία φωτοσύνθεση των αγάνων ωσμωτικό ισοζύγιο χνούδι των φύλλων συνδέονται με αντοχή στην ξηρασία. Οι ομάδες χαρακτηριστικών που αναφέρθηκαν είναι κληρονομούμενες (ποσοτικά χαρακτηριστικά, QTL s). Στον ελλαδικό χώρο αξιολόγηση των τοπικών ποικιλιών σίτου, η καταγραφή τους και η συνεισφορά τους στις καλλιεργούμενες ελληνικές ποικιλίες διαγράφεται μέσα στη διαδρομή στην έρευνα του Ινστιτούτου Σιτηρών (Koutsika-Sotiriou et al., 2011).

21 Συμβολή στην ποιότητα, στην ποιότητα του άλευρου, στην περιεκτικότητα σε γλουτένη (1D), κ.ά., οι παλιές ποικιλίες Bezostaya 1 & Marquis κληροδότησαν σε σύγχρονες ποικιλίες (Dedõ et al., 1998). Ωστόσο, τα μεταλλικά άλατα (ασβέστιο, χαλκός, σίδηρος, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φωσφόρος, σελίνιο, ψευδάργυρος) μειώθηκαν στις σύγχρονες ποικιλίες (Murphy et al., 2005; 2008).

22 Στα ψυχανθή, υπήρξε σημαντική συμβολή στα αειφορικά συστήματα καλλιέργειας λόγω: των μειωμένων αερίων θερμοκηπίου που εκλύουν της μειωμένης έως μηδενικής αζωτούχου λίπανσης που απαιτούν της γονιμότητας του εδάφους, και της βιοποικιλότητας που έχουν (Carrouée et al., 2003) O κόκκος τους περιέχει συστατικά: αντιοξειδωτικά αντιυπερτασικά ελευθέρα χοληστερίνης και γλουτένης σχεδόν ελευθέρα αμύλου (Annichiarico et al, 2010) Τοπική ποικιλία λαχανοκομικού φασολιού καναρίνια

23 Τα πολυετή χορτοδοτικά ψυχανθή, χρησιμοποιούν πιο αποτελεσματικά το νερό της βροχής και των υπόγειων πηγών κατά την αναβλάστησή τους το φθινόπωρο επιβιώνουν καλύτερα σε διαδοχικά ξηρά καλοκαίρια συμβάλουν στην αειφορία και οικονομία μέσω: της πρωτεΐνης των ζωοτροφών, της αποφυγής αζωτούχου λίπανσης, της μείωσης στις εισροές, της ενέργειας, των αέριων θερμοκηπίου και της βελτίωσης της γονιμότητας του εδάφους (Annichiarico et al., 2011)

24 Η είσοδος των τοπικών ποικιλιών συνεισέφερε χειμωνιάτικες ποικιλίες με ανθεκτικότητα στον παγετό νάνα φυτά καθορισμένης ανάπτυξης (Papineau & Huyghe, 2004) μεγάλο σπόρο παχύτερο ριζικό παρέγχυμα περισσότερα φύλλα μεγαλύτερη αναλογία σπόρου (Annichiarico et al., 2010)

25 Στα λαχανικά Οι αλλαγές της Ευρωπαϊκής Πολιτικής των τελευταίων 15 ετών για διατροφική αξία και γευστική ποιότητα των λαχανικών στις σύγχρονες κοινωνίες, πήρε σημαντικό προβάδισμα έναντι της τιμής αγοράς. Νέες προοπτικές διαγράφονται στη λαχανοκομία των Μεσογειακών χωρών που θεωρούνται Ευρωπαϊκός λαχανόκηπος. Είναι δεδομένο ότι αποτελούν σημαντική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών και μεταλλικών αλάτων και προφυλάσσουν από ασθένειες όπως καρκίνος, καρδιοπάθειες, κ.ά. (Raigon et al., 2008). Δυσάρεστη διαπίστωση: τα συστατικά της θρεπτικής αξίας αυτών στις εμπορικές ποικιλίες είναι μειωμένα ή έχουν χαθεί σε σχέση με τις τοπικές ποικιλίες. Βιβλιογραφικές αναφορές που το επιβεβαιώνουν υπάρχουν πολλές, όπως Μελιτζάνα (Prohens et al., 2007; Raigon et al., 2008 ), Μπιζέλι (Amurio et al., 1993), Κερασοτομάτα (Angelakis et al., 2004), Λάχανο (Padilla et al., 2006), Φασολάκι (Mauromatis et al., 2010), κ.ά.

26 Για τη διάσωση τοπικών ποικιλιών, ξεκίνησαν τα προϊόντα προέλευσης που αφορούσαν τοπικές ποικιλίες με καλή γεύση, ανθεκτικότητα στις ασθένειες και υψηλή θρεπτική αξία να περνούν στον εμπορικό χώρο. Ιδιαίτερα όταν η απόδοση αυτή ήταν συγκρίσιμη με εμπορικές ποικιλίες (Andreakis et al., 2004). Παράδειγμα: οι ποικιλίες κερασοτομάτας (Corbarino) της περιοχής Campania της Ν. Ιταλίας. Βρέθηκαν τοπικές ποικιλίες με υψηλή απόδοση, αντιοξειδωτική δραστηριότητα, υψηλή περιεκτικότητα σε ολικά στερεά συστατικά και καροτινοειδή, κατάλληλες για κονσερβοποιία. Η αποδοτικότερη τοπική ποικιλία και πιο σταθερή στη συμπεριφορά της προτάθηκε ως ποικιλία με ονομασία προέλευσης, ώστε να καταστεί εμπορική.

27 ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ Βασική δυνατότητα των τοπικών ποικιλιών είναι η προσαρμοστικότητα στο χρόνο και στις κλιματικές αλλαγές. κατάφεραν να επιβιώσουν όταν όλες οι προβλέψεις ήταν εναντίον τους οφείλεται σε γονίδια αντοχής μιας πολυμορφικής φυτοκοινωνίας που επιβιώνει χάρη στην διαφορετικότητα των μελών της. Η έκθεση των τοπικών ποικιλιών σε διαφορετικούς τύπους καταπόνησης, εξηγεί την σταθερότητα της απόδοσης τους σε μη ευνοϊκά περιβάλλοντα και ερμηνεύει την προσαρμοστικότητα τους (Ceccarelli et al., 1987).

28 Στις τοπικές ποικιλίες η σχέση μεταξύ γενετικής ποικιλότητας και προσαρμογής σε συνθήκες καταπόνησης μπορεί να οδηγήσει το βελτιωτή στο είδος της ποικιλίας που θα δημιουργήσει (Ceccarelli et al., 1987). Παράδειγμα: η τοπική ποικιλία τοματάκι Σαντορίνης ( ) οδήγησε σε δυο σειρές που ονομάσθηκαν καθαρή και παραδοσιακή (Τράκα-Μαυρωνά κ.ά., 2009; Δημητριάδου κ.ά., 2010).

29 Τοματάκι Σαντορίνης σειρά καθαρή Τοματάκι Σαντορίνης σειρά παραδοσιακή

30 Κάθε σειρά έδειξε διαφορετική προσαρμοστικότητα: η παραδοσιακή ευρεία προσαρμοστικότητα (μπορεί να καλλιεργηθεί παντού) η καθαρή ειδική προσαρμοστικότητα (αποδίδει καλύτερα στο νησί). H διάκριση αποτελεί βοήθεια στο βελτιωτή για να καθορίσει πότε η δημιουργία νέας ποικιλίας από τοπική μπορεί να είναι καθαρή σειρά (Ceccarelli et al., 1987) και στη συνέχεια να γίνει εμπορική.

31 ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Το μέγεθος της βιοποικιλότητας των τοπικών ποικιλιών μπορεί να αξιοποιηθεί από τους βελτιωτές με τέσσερις τρόπους (Ceccarelli et al., 1987). απελευθέρωση των υψηλοαποδοτικών σειρών χρησιμοποίηση των σειρών ως γονείς σε διασταυρώσεις δημιουργία μιγμάτων ενώνοντας πολλές σειρές διατήρηση σειρών με ειδικές δυνατότητες

32 Επιλογή με βάση την απόδοση, αποσκοπεί σε υψηλές και σταθερές αποδόσεις Δύο βελτιωτικές προσεγγίσεις για την αύξηση των αποδόσεων Πρώτη: αύξηση του δυναμικού απόδοσης Δεύτερη: αξιοποίηση των χαρακτηριστικών προσαρμογής των γενοτύπων

33 Πρώτη: αύξηση του δυναμικού απόδοσης Η μεθοδολογία βασίστηκε στη μαζική γενεαλογική μέθοδο επιλογής κάτω από συνθήκες καταπόνησης και χρήσης προσαρμοσμένου γενετικού υλικού (Ceccarelli et al., 1991) Η βελτίωση της απόδοσης των σιτηρών παραδοσιακά στηρίχθηκε στην άμεση επιλογή για αυτό το χαρακτηριστικό (Annicchiarico & Pecetti, 1998)

34 Εργαλεία για την επιλογή είναι οι τρεις κατηγορίες γονιδίων που ελέγχουν την απόδοση (Fasoula & Fasoula, 2002): 1. Γονίδια που ελέγχουν το δυναμικό απόδοσης του φυτού 2. Γονίδια που παρέχουν ανθεκτικότητα σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις και σταθερότητα συμπεριφοράς 3. Γονίδια που ελέγχουν την αντίδραση στις εισροές Έτσι, η αποτελεσματικότητα της επιλογής αυξάνει καθώς αυξάνει το παραγωγικό δυναμικό κάθε επιλεγέντα γενοτύπου.

35 Δεύτερη: μορφοφυσιολογικές ιδιότητες Βασίζεται σε δείκτες έμμεσης επιλογής για απόδοση - περιλαμβάνοντας μία σειρά από μορφοφυσιολογικά χαρακτηριστικά. Ονομάζεται αναλυτική βελτίωση και προσφέρει εργαλεία για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της επιλογής. Τα εργαλεία είναι τα συστατικά της απόδοσης, που οδηγούν σε αποτελεσματικότητα, ήτοι αύξηση της απόδοσης σε σπόρο.

36 Επιλογή με βάση το γνώρισμα, Υπάρχουν δύο στρατηγικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία κριτήρια επιλογής (Fischer, 1981; Jackson et al., 1996). Η ΠΡΩΤΗ Η στρατηγική του μαύρου κουτιού (black box strategy). Βασίζεται στον υπολογισμό της αντίδρασης που σχετίζεται με την αύξηση της απόδοσης. Η ΔΕΥΤΕΡΗ Η στρατηγική του ιδεότυπου (ideotype strategy). Βασίζεται στον προσδιορισμό προεπιλεγμένων a priori χαρακτηριστικών.

37 Ένα χαρακτηριστικό για να γίνει εργαλείο (Ceccarelli et al., 1987): I. Να δείχνει υψηλή γενετική συσχέτιση με την απόδοση II. Να έχει υψηλή κληρονομικότητα με την ευρεία έννοια III. Να είναι σταθερό, ή ισχυρά κληρονομήσιμο IV. Να παρέχει σημαντικά ανεξάρτητη πληροφόρηση όταν συνδυάζεται με άλλα χαρακτηριστικά V. Να μπορεί εύκολα, φτηνά και γρήγορα να καταγραφεί, ιδιαίτερα σε κάθε στιγμή του έτους

38 Βιβλιογραφικές πηγές αποδεικνύουν την αναλυτική βελτίωση το ίδιο αποτελεσματική (Atlin & Frey, 1989), πιο αποτελεσματική (Calhoun et al., 1994), ή λιγότερο αποτελεσματική (Ceccarelli et al., 1992; Sinebo et al., 2002) από τη βελτίωση για απόδοση. Η αναλυτική βελτίωση ήταν αναποτελεσματική στην περίπτωση των: A. Λιγότερο ευνοϊκών περιβαλλόντων που χαρακτηρίζονται από χαμηλή απόδοση B. Των βελτιωτικών προγραμμάτων στα οποία ο κύριος σκοπός τους είναι η μείωση της συχνότητας αποτυχίας των καλλιεργειών

39 ΑΝΘΕΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΔΟΧΩΝ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ Οι τεχνικές για την αύξηση στην απόδοση περιλαμβάνουν επιλογή τόσο για απόδοση όσο και σταθερότητα. Συνεπώς η βελτίωση των τοπικών ποικιλιών μετακινεί τα συγκεντρωτικά βελτιωτικά προγράμματα σε ευρύτερα και αποκεντρωμένα. Ο όρος αποκεντρωμένη επιλογή (Simmonds, 1984) ορίζεται ως επιλογή στο περιβάλλον - στόχος και σχετίζεται με ειδική προσαρμοστικότητα. Το πιο σημαντικό μειονέκτημα της αποκεντρωμένης επιλογής που είναι ο μεγάλος αριθμός των περιβαλλόντων - στόχων, οδήγησε στη συμμετοχή των γεωργών, δηλαδή στη συμμετοχική βελτίωση. Η αποκέντρωση αποτελεί το σημαντικότερο συντελεστή καλυτέρευσης των αποτελεσμάτων της βελτίωσης των φυτών, ενώ ο συμμετοχικός παράγοντας συμβάλλει στο τελικό προϊόν, την ποικιλία, που προκύπτει από αυτή τη βελτίωση (Ceccarelli & Grando, 2002).

40 Η αναθεώρηση των παραδοχών οδήγησε σε γνώσεις που αφορούν στα κριτήρια επιλογής των γεωργών, ήτοι της συμμετοχικής βελτίωσης (Ceccarelli & Grando, 2002). Τα κριτήρια των γεωργών μπορεί να είναι διαφορετικά από αυτά των βελτιωτών (Sperling et al., 1993). ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Χαρακτηριστικά όπως: η γεύση, το χρώμα, ιδιότητες μαγειρέματος και κατανάλωσης διαφόρων αρτοσκευασμάτων.

41 ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ Σήμερα εξασκείται πίεση για μια πιο φιλική γεωργία γιατί: τα υδατικά αποθέματα περιορίστηκαν τα εδάφη υποβαθμίστηκαν η αλόγιστη χρήση των εισροών οδήγησε σε περιβαλλοντολογική καταστροφή ο καταναλωτής πληρώνει προϊόντα ανούσια. Μοναδική έξοδος προτείνεται η αξιοποίηση των αγροκομικών δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών με: την είσοδό τους στη βελτιωτική διαδικασία, και την δημιουργία ποικιλιών που θα προκύπτουν από ένα σύστημα επιλογής όπου το γενετικό υπόβαθρο θα παίζει τον κύριο ρόλο

42 Βέβαια όπως λέχθηκε στην εισαγωγή η δημιουργία αυτών των ποικιλιών θα συνοδεύεται από όλες τις αειφόρους τεχνικές της γεωργίας όπως αμειψισπορά μείωση των αζωτούχων λιπασμάτων μείωση των εισροών Μεθοδολογία βελτίωσης με αξιολόγηση κάθε γενότυπου μέσω του φαινότυπου, όταν σπέρνεται μεμονωμένα. Αξιολογούνται τα γονίδια τα υπεύθυνα για την παραγωγή τη σταθερότητα την αξιοποίηση των φυτικών εισροών Αποτέλεσμα ποικιλίες υψηλοαποδοτικές και σταθερές στη συμπεριφορά τους. Συγκριτικά πειράματα αξιολόγησης με πολλούς μάρτυρες για την επιλογή των καλύτερων νέων ποικιλιών

43 Μερικές περιπτώσεις εφαρμογής βελτίωσης τοπικών ποικιλιών: Πρώτη περίπτωση: η βελτίωση της τοπικής ποικιλίας Φάβα Σαντορίνης (Lathyrus clymenum) (Koutsika et al., 2010).

44 Εφαρμόστηκε αναλυτική βελτίωση και γενεαλογική επιλογή ( ) σε χαρακτηριστικά συνδεδεμένα με την απόδοση: Απομάκρυνση χλωρωτικών φυτών Απομάκρυνση φυτών που δεν έφταναν στην άνθηση Διατήρηση των χαρακτηριστικών λοβού Αποτέλεσμα: Αύξηση της απόδοσης % έναντι της αρχικής τοπικής ποικιλίας Σταθερή παραγωγή in situ και ex situ 2005 Αρχικός πληθυσμός 2006 πρώτης γενεάς 2007 δεύτερης γενεάς 2008 τρίτης γενεάς Παραγωγικά φυτά (%) Απόδοση/φυτό (g) Λοβοί/φυτό 39,20 2,9 12,0 61,63 5,4 13,7 λευκός 50,56 11,9 24,2 μωβ 64,85 17,4 38,6 λευκός 73,50 17,8 40,9 μωβ 63,32 17,5 38,0

45 α. β. γ. Επισήμανση και απομάκρυνση/επιλογή ατομικών φυτών της τοπικής ποικιλίας Φάβας Σαντορίνης με άνθη λευκού χρώματος. α: χλωρωτικό φυτό, β: φυτό μέσης ανάπτυξης, γ: εύρωστο φυτό. α. β. γ. Επισήμανση και απομάκρυνση/επιλογή ατομικών φυτών της τοπικής ποικιλίας Φάβας Σαντορίνης με άνθη μωβ χρώματος. α: χλωρωτικό φυτό, β: φυτό μέσης ανάπτυξης, γ: εύρωστο φυτό.

46 Δεύτερη περίπτωση: η βελτίωση τοπικών ποικιλιών λάχανου (Koutsos & Koutsika-Sotiriou, 2001).

47 Εφαρμόστηκε αναλυτική βελτίωση και μαζική επιλογή ( ) σε χαρακτηριστικά συνδεδεμένα με την απόδοση: Απομάκρυνση των φυτών που παρουσίαζαν προάνθιση Απομάκρυνση των φυτών που είχαν πολλά εξωτερικά φύλλα Διατήρηση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ποικιλίας. Ποικιλία Κύκλος επιλογής Σχηματισμός κεφαλής (%) Ανθεκτικότητα στην προάνθιση (%) Απόδοση (Kg/9 m 2 ) Ξηρά Ουσία (%) Αιγινίου C ,25 7,41 C ** 28,61* 7,50 Βασιλικών C ,22 7,18 C 3 96** 80** 28,39** 7,16 Ν. Μαγνησία C ,00 7,19 C 3 98** 100** 30,86** 7,06 Ξάνθης C ,64 6,89 C ** 28,67** 6,82

48 Τρίτη περίπτωση: εφαρμογή αποκλίνουσας επιλογής σε τοπική ποικιλία πεπονιού Εφαρμόστηκε αποκλίνουσα επιλογή στην τοπική ποικιλία πεπονιού Θρακιώτικο για ανθεκτικότητα στο μύκητα Fusarium oxysporum (f.sp. melonis και radicis-cucumerinum) σε φυτάρια in planta. Τα ανθεκτικά φυτά μεταφυτεύτηκαν στον αγρό και δημιούργησαν έναν ανθεκτικό πληθυσμό. Ο ανθεκτικός πληθυσμός χρησιμοποιήθηκε ως υποκείμενο και συγκρίθηκε με εμπορικά υποκείμενα. Ως εμβόλια χρησιμοποιήθηκαν η τοπική ποικιλία Θρακιώτικο και το εμπορικό υβρίδιο Masada F τύπου Galia.

49 Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παρόλο που ο εμβολιασμός δεν αύξησε σημαντικά την πρώιμη και συνολική απόδοση στα εμβόλια, ωστόσο το υποκείμενο Θρακιώτικο βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα (π.χ. o Brix, περιεκτικότητα σε ξηρά ουσία, κ.ά.) στους δύο συνδυασμούς (Ανθιμίδου κ.ά., 2011). α β γ Εμβολιασμός τοπικής ποικιλίας πεπονιού Θρακιώτικο σε υποκείμενο τοπικής ποικιλίας πεπονιού. α: εφαρμογή της τεχνικής του εμβολιασμού, β: καρποί από ανεμβολίαστο μάρτυρα, γ: καρποί από φυτό εμβολισμένο σε υποκείμενο τοπικής ποικιλίας πεπονιού.

50 Επιπρόσθετα, εφαρμόστηκε ένα πρόγραμμα με δύο παράλληλες δράσεις: Βελτιωτικοί χειρισμοί στο υποκείμενο (τοπικές ποικιλίες κολοκυθιού και πεπονιού) για αύξηση της συμβατότητας εμβολιασμού και έλεγχο της ανθεκτικότητας σε εδαφογενείς ασθένειες (Fusarium oxysporum) (Γιακαλής κ.ά., 2004, Αναστασιάδου κ.ά. 2011) Βελτιωτικοί χειρισμοί στο εμβόλιο για αύξηση της συμβατότητας εμβολιασμού και αναβάθμιση αγρονομικών χαρακτηριστικών Οι βελτιωτικοί αυτοί χειρισμοί οδήγησαν: Δημιουργία υποκειμένων από τοπικές ποικιλίες πεπονιού και αξιοποίησή τους στην τεχνική του εμβολιασμού (Ανθιμίδου κ.ά., 2011) Εγγραφή δύο τοπικών ποικιλιών πεπονιού ( Θρακιώτικο και Λευκό Αμυνταίου ) στον Εθνικό (ΦΕΚ 584/Β/ ) και Ευρωπαϊκό κατάλογο Ποικιλιών Κηπευτικών (Koutsika-Sotiriou et al., 2004)

51 ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ Σήμερα, η συμβολή των δυνατοτήτων των τοπικών ποικιλιών στη γεωργία και ειδικότερα στη φιλική προς το περιβάλλον γεωργία μπορεί να επιτευχθεί: Με την αναβάθμιση των τοπικών ποικιλιών και την επιστροφή τους στην καλλιέργεια ως ποικιλίες εμπορικές. Με στοιχειώδη βελτιωτική παρέμβαση σε αξιόλογες τοπικές ποικιλίες και την εγγραφή τους ως ποικιλίες ΠΟΠ Με τη χρησιμοποίηση τους ως γονείς σε διασταυρώσεις και ενσωμάτωση των δυνατοτήτων τους στους απογόνους, ήτοι στις εμπορικές ποικιλίες που θα προκύψουν. Πρωταρχικό μέλημα είναι οι τοπικές ποικιλίες να εισαχθούν στα κανάλια εμπορίας για να φθάσουν στον αγρότη.

52 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αναστασιάδου Α., Τσιβελίκας Α.Λ., Γιακαλής Λ.Α., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ., Τζαβέλα-Κλωνάρη Κ. (2011) Επιλογή για Ανθεκτικότητα στη Φουζαρίωση: Μια Απάντηση σε καινοτόμες Τεχνικές Καλλιέργειας. Γεωπονικά, 447: Ανθιμίδου Ε., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ. (2011) Μελέτη συμπεριφοράς εγχώριων και εμπορικών υποκειμένων στον εμβολιασμό χειμερινών και θερινών ποικιλιών πεπονιού. Βιβλίο Περιλήψεων 25 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Επιστήμης των Οπωροκηπευτικών. Λεμεσός 1-4 Νοεμβρίου σελ Γιακαλής Λ.Α., Αναστασιάδου Α., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ., Τζαβέλλα- Κλωνάρη Κ. (2004) Αποκλίνουσα επιλογή για ανθεκτικότητα στο Fusarium oxysporum f.sp. melonis σε εγχώρια ποικιλία πεπονιού. Πρακτικά 10 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Γενετικής Βελτίωσης Φυτών. Αθήνα Νοεμβρίου 2004, σελ Δημητριάδου Δ., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ., Τράκα-Μαυρωνά Αικ. (2010) Παράλληλη αξιολόγηση in situ και ex situ επιλεγέντων γενοτύπων μικρόκαρπης τομάτας Σαντορίνης. Πρακτικά 12 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Γενετικής Βελτίωσης Φυτών, Νάουσα 8-10 Οκτωβρίου 2008, σελ Τράκα-Μαυρωνά Α., Αυδίκος Η., Κούτσικα-Σωτηρίου Μ. (2009) Ποσοτική και ποιοτική αξιολόγηση ex situ επιλεγέντων γενοτύπων από τοπικούς πληθυσμούς τομάτας Σαντορίνης και των διασταυρώσεών τους. Πρακτικά 23 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ελληνικής Εταιρείας Επιστήμης των Οπωροκηπευτικών, Χανιά Οκτωβρίου 2007, σελ

53 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Amurrio J.M., de Ron A.M., Escribano M.R. (1993) Evaluation of Pisum sativum landraces from the Northwest of the Iberian peninsula and their breeding value. Euphytica, 66: Annichiarico P., Harzic N., Carroni A.M. (2010) Adaption, diversity and exploitation of global white lupin (Lupinus albus L.) landrace genetic resources. Field Crop Res., 119: Annicchiarico P., Pecetti L. (1998) Yield vs. morphophysiological trait-based criteria for selection of durum wheat in a semi-arid Mediterranean region (northern Syria). Field Crops Res., 59: Annichiarico P., Pecetti L., Abdelguerfi A., Bouizgaren A., Carroni A.M., Hayek T., Hammadi- Bouzina M.M., Mezni M. (2011) Adaption of landrace and variety germplasm and selection strategies for lucerne in the Mediterranean basin. Field Crop Res., 120: Andreakis N., Giordano I., Pentangelo A., Fogliano V., Graziani G., Monti L.M., Rao R. (2004) DNA Fingerprinting and Quality Traits of Corbarino Cherry-like Tomato Landraces. J. Agric.Food Chem., 52: Atlin G.N., Frey K.J. (1989) Predicting the relative effectiveness of direct versus indirect selection for oat yield in three types of stress environments. Euphytica, 44: Calhoun D.S., Gebeyehu G., Miranda A., Rajaram S., van Ginkel M. (1994) Choosing evaluation environments to increase wheat grain yield under drought conditions. Crop Sci., 34 : Carrouée B., Cré pon K., Peyronnet C. (2003) High-protein crops: their advantages in French and European forage production systems. (in French with English abstract). Fourrages, 174:

54 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ceccarelli S., Acevedo E., Grando S. (1991) Breeding for yield stability in unpredictable environments: single traits, interaction between traits and architecture of genotypes. Euphytica, 56: Ceccarelli S., Grando S. (2002) Plant breeding with farmers requires testing the assumptions of conventional plant breeding: Lessons from ICARDA barley program. in: Cleveland D.A, Soleri D. (eds.), Farmers, Scientists and Plant Breeding, Integrating knowledge and practice. CABI Publishing, U.K., pp Ceccarelli S., Grando S., Hamblin J. (1992) Relationship between barley grain yield measured in low- and high-yielding environments. Euphytica, 64: Ceccarelli S., Grando S., van Leur J.A.G. (1987) Genetic diversity in barley landraces from Syria and Jordan, Euphytica, 36: Ceccarelli S., Nachit M.M., Ortiz-Ferrara G., Mekni M.S., Tahir M., van Leur J., Srivastana J.P. (1987) Breeding strategies for improving yield and stability under drought. in: Srivastana J.P., Porceddu E., Acevedo E., Varna S. (eds.), Drought Tolerance in Winter Cereals, pp John Wiley and Sons, U.K. D Amato F. (1989) The progress of Italian wheat production in the first half of the 20th century: the contribution of breeders. Agr. Med., 119: Dedõ Z., Vida G., Láng L., Karsai I. (1998) Breeding for breadmaking quality using old Hungarian wheat varieties. Euphytica, 100: Fasoula V.A., Fasoula D.A. (2002) Principles underlying genetic improvement for high and stable crop yield potential. Field Crops Res., 75:

55 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Fischer R.A. (1981) Optimizing the use of water and nitrogen through breeding of crops. Plant Soil, 58: Harlan, J.R. (1975) Our vanishing genetic resources. Science, 188: Jackson P., Robertson M., Cooper M., Hammer G. (1996) The role of physiological understanding in plant breeding; from a breeding perspective. Field Crop Res., 49: Jensen N.F. (1978) Limits to growth in world food production. Science, 201: Karamanos A.J. (2003) Leaf water potential. in: Encyclopedia of Water Science, Marcel Dekker, N.Y., pp Karamanos A., Economou G., Livanos G., Papastavrou A. (2008) Evaluating yield responses to water stress and drought resistance mechanisms of 20 local bread and durum wheat landraces. Agricultural University of Athens, p Karamanos A.J., Papatheochari A.X. (1999) Assessment of drought resistance of crop genotypes by means of the water potential index. Crop Sci., 39: Koutsika-Sotiriou M., Gogas Ch., Evgenidis G., Bladenopoulos K. (2011) Wheat Breeding in Greece. in: Bonjeau A., Angus W., van Gingel M. (eds.), The World Wheat Book. A History of Wheat Breeding. Limagrain-Lavoisier, London, vol. 2, pp Koutsika-Sotiriou M., Mylonas I.G., Ninou E., Traka-Mavrona E. (2010) The cultivation revival of a landrace: pedigree and analytical breeding. Euphytica 176:

56 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Koutsika-Sotiriou M., Traka-Mavrona E., Tsivelikas A.L., Bardas G., Beis A., Klonari E. (2004) Use of genetic resources in a dual approach system toward selecting improved scion/rootstock grafting combinations of melon (Cucumis melo) on Cucurbita spp. in: Lebeda A., Paris A.S. (eds.), Proc. 8th EUCARPIA meeting on Cucurbit Genetics and Breeding, Olomouc, pp Koutsos T.V., Koutsika-Sotiriou M. (2001) Effect of mass selection in nil-competition conditions on some traits of four cabbage populations. Plant Breeding, 120: Kunz P., Beers A., Buchmann M., Rother J. (1995) Backqualität bei Weizen aus ökologischem Anbau, T. Dewes, L. Schmitt, Editors, Beiträge zur 3. Wissenschaftstagung zum Ökologischen Land-bau zu Kiel, Wissenschaftlicher Fachverlag, Giessen, pp Mavromatis A.G., Arvanitoyannis I.S., Korkovelos A.E., Giakountis A., Chatzitheodorou V.A., Goulas C.K. (2010) Genetic diversity among common bean (Phaseolus vulgaris L.) Greek landraces and commercial cultivars: nutritional components, RAPD and morphological markers. Span. J. Agri. Res. 8(4): Murphy K., Lammer P., Lyon S., Carter S., Jones S. (2005) Breeding for organic and low-input farming systems: An evolutionary-participatory breeding method for inbred cereal grains. Ren. Agric. Food Sys., 20(1): Murphy K., Reeves P.G., Jones S.S. (2008) Relationships between yield and mineral nutrient concentrations in historical and modern spring wheat cultivars. Euphytica, 163: Ortiz-Monasterio J.I., Sayre K.D., Rajaram S., McMahon M. (1997) Genetic progress in wheat and nitrogen use efficiency under four nitrogen rates. Crop Sci., 37:

57 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Padilla G., Cartea M.E. Soengas P., Ordás A. (2007) Characterization of fall and spring plantings of Galician cabbage germplasm for agronomic, nutritional, and sensory traits, Euphytica, 154: Papineau J., Huyghe C. (2004) Le lupin doux protéagineux. Editions: France Agricole, Paris. Pecetti L., Annicchiarico P. (1998) Agronomic value and plant type of Italian durum wheat cultivars from different eras of breeding, Euphytica, 99: Prohens J., Rodríguez-Burruezo A., Raigón M.D., Nuez F. (2007) Total Phenolic Concentration and Browning Susceptibility in a Collection of Different Varietal Types and Hybrids of Eggplant: Implications for Breeding for Higher Nutritional Quality and Reduced Browning. J. Amer. Soc. Hort. Sci., 132(5): Raigón M.D., Prohens J., Muňoz-Falcón J.E., Nuez F. (2008) Comparison of eggplant landraces and commercial varieties for fruit content of phenolics, minerals, dry matter and protein. J. Food Comp. Anal., 21: Reitz L.P. (1974) Breeding for more efficient water use is it real or a mirage? Agric. Meteor., 14: Schmidt J.W. (1984) Genetic contributions to yield gains in wheat. in: Fehr W.R. (ed.), Genetic Contributions to Yield Gains of Five Major Crop Plants, CSSA, Madison, Wisconsin, USA, Special Publ. Number 7, pp Scoumand B., Reynolds M.P., de Lacy I.H. (2001) Mining wheat germplasm collections for yield enhancing traits. Euphytica, 119:

58 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Simmonds N.W. (1984) Principles of crop improvement, Longman, London and New York, pp Sinebo W., Gretzmacher R., Edelbauer A. (2002) Environment of selection for grain yield in low fertilizer input in barley. Field Crops Res., 74: Sperling L., Loevinsohn M.E., Ntabomvura B. (1993) Rethinking the farmer's role in plant breeding: local bean experts and on-station selection in Rwanda. Exper. Agric., 29: Tailer J.M., Bernardo R. (2004) Diverse adapted populations for improving northern maize inbreeds. Crop Sci., 44:

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη

Τοπικές Ποικιλίες. Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία. Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες Γεωπονική Θεώρηση - O Ρόλος τους στην Σημερινή Γεωργία Πηνελόπη Μπεμπέλη Τοπικές Ποικιλίες (Εγχώριοι Πληθυσμοί) Είναι ετερογενείς πληθυσμοί Είναι τοπικά προσαρμοσμένοι Έχουν δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η αντιμετώπιση των ζιζανίων στα καλλιεργούμενα φυτά είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 3η ΙΑΛΕΞΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΓΕΝΕΤΙΚΟΣ ΑΝΑΣΥΝ ΥΑΣΜΟΣ Προϋποθέσεις προόδου σε ένα Πρόγραµµα Γενετικής Βελτίωσης: Ύπαρξη Γενετικής παραλλακτικότητας ως προς το χαρακτηριστικό υνατότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Ι Ρ Υ Μ Α Α Γ Ρ Ο Τ Ι Κ Η Σ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ KTHΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΚΑΙ ΒΟΣΚΩΝ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ 1, 41335 ΛΑΡΙΣΑ Τηλ: (2410) 533811, 660592 FAX.: (2410) 533809 E-mail: ikflaris@otenet.gr ΕΚΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν

Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Βιοτεχνολογία και Παραγωγή: Ποια ερωτήµατα πρέπει να απαντηθούν Γ. Ν. Σκαράκης Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Συνέδριο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας Αθήνα, 10 Μαΐου 2015 Βασικοί στόχοι γεωργικής ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας.

τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Μελέτητης τηςσυγκαλλιέργειαςβίκου κριθήςως ωςπροςταποσοτικάκαιποιοτικά χαρακτηριστικάτης τηςχλωροµάζας. Ι. Χατζηγεωργίου 1, Κ. Τσιµπούκας 2 και Γ. Ζέρβας 1 1 Εργαστήριο Φυσιολογίας Θρέψεως και ιατροφής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Θανόπουλος, Ρ. 1, Σαμαράς, Στ. 2, Γανίτης Κ. 2, Γκατζελάκη Χ. 2, Κόταλη Ε. 2, Ψαρρά Ε. 2,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση

Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών στην Κρήτη με έμφαση στα κηπευτικά: Ένα δυναμικό για πολλαπλή αξιοποίηση Θανόπουλος, Ρ. 1, Σαμαράς, Στ. 2, Γανίτης Κ. 2, Γκατζελάκη Χ. 2, Κόταλη Ε. 2, Ψαρρά Ε. 2,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 4. ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΛΑΚΤΙΚΟΤΗΤΑ 1 ΑΡΧΕΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ 2 Στόχοι της βελτίωσης Δημιουργία νέων ποικιλιών με βελτιωμένα αγρονομικά χαρακτηριστικά: υψηλότερες αποδόσεις καλύτερη προσαρμοστικότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήµατα & Προοπτικές της καλλιέργειας των ΟΣΠΡΙΩΝ ρ. ηµήτριος Βλαχοστέργιος Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Φυτών & Βοσκών Λάρισας ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΣΠΡΙΑ Ξηρικά Όσπρια Ρεβίθι (Cicer arietinum L.) Φακή (Lens culinaris

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας

Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής. κριθής και µπιζελιού- και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Μελέτη της συγκαλλιέργειας βίκου-κριθής κριθής και µπιζελιού- βρώµης ως προς τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παραγόµενης χλωροµάζας Χατζηγεωργίου Ι. 1, Φορτάτος Ε. 1, Τσιµπούκας Κ. 2, Ζέρβας

Διαβάστε περισσότερα

Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields.

Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields. Pilot cultivation of sweet sorghum in Greece, benefits and yields. Koumtzis Leonidas, President of Agricultural cooperative of HALASTRA Dr. Dimas Kitsios, Associate Professor, School of Agricultural Technology,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι

Βιολογικό Κτηνοτροφικό Ρεβίθι Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά

Διαφυλλική εφαρμογή. για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Διαφυλλική εφαρμογή για σιτηρά. Διαφυλλική λίπανση για τα σιτηρά Μαγνήσιο & θείο Δύο σημαντικά θρεπτικά στοιχεία 2 Έλλειψη μαγνησίου στο σιτάρι Έλλειψη Θείου στο σιτάρι. Μαγνήσιο: Είναι βασικό συστατικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού

Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Πρόγραμμα Συμβολαιακής Καλλιέργειας Κριθαριού Η καλλιέργεια κριθαριού στην Ελλάδα Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, το σύνολο σχεδόν της ελληνικής παραγωγής κριθαριού προοριζόταν για χρήση στην κτηνοτροφία,

Διαβάστε περισσότερα

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα.

προϊόντων ένα τρίπτυχο: Ποιότητα Ασφάλεια καταναλωτή Περιβαλλοντική μέριμνα. η καλλιεργεια της μηδικης στo ΝΟΜΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Σήμερα όσο ποτέ άλλοτε το ζητούμενο στην Ελληνική γεωργία είναι η ποιότητα και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της, η γεωργική παραγωγή είναι απαραίτητο να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 7η ΙΑΛΕΞΗ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΣΤΑΥΡΟΓΟΝΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ Μαζική Επιλογή Η παλαιότερη µέθοδος Γενετικής Βελτίωσης Κυρίως χρησιµοποιείται για την βελτίωση πληθυσµών σταυρογονιµοποιούµενων

Διαβάστε περισσότερα

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας

Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Η θρέψη και η λίπανση της βιομηχανικής τομάτας Αθανάσιος Κουκουνάρας Λέκτορας Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ thankou@agro.auth.gr 9 Μαρτίου 2015, Λάρισα Κύρια σημεία Η ανάγκη για λίπανση Οργανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙ ΩΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙ- ΚΑ ΚΑΡΠΩΝ ΑΠΟ 29 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΥΒΡΙ ΙΑ ΒΕΡΙΚΟΚΙΑΣ Παυλίνα ρογούδη, Γ. Παντελίδης, Ειρήνη Καραγιάννη-Σγουρού Ινστιτούτο Φυλλοβόλων ένδρων, Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε

Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε Π. Τερζόπουλος, Προϊστάμενος Eργαστηρίου Eλέγχου Σπόρων, ΣΠΥΡΟΥ Α.Ε.Β.Ε ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΝΩΣΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΔΟΜΗΣ Χρήσιμη για την αποτελεσματική τους χρήση Μπορεί να βοηθήσει στην ταυτοποίηση τους, κάτι που είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΚΕΝΑΦ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΒΙΟ-ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΖΩΟΤΡΟΦΩΝ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΕΝΑΦ Είναι και οι δύο ετήσιες ανοιξιάτικες καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΦΥΤΩΝ ΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ποιοτικά χαρακτηριστικά Ποσοτικά χαρακτηριστικά Ανάλυση κληρονομικότητας Ορισμοί Συμβολισμοί ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ - ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1 Τι είναι η βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής. Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr

Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής. Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr Έλεγχος Σπόρου Έλεγχος τροφής Βάσω Κανελλοπούλου Εκπρόσωπος του Πελίτι www.peliti.gr Σπόροι Μπορούμε να χωρίσουμε τους σπόρους που σήμερα καλλιεργούνται σε δυο βασικές κατηγορίες - τους παραδοσιακούς (Σπόροι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΙΝΩΔΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευθυμία ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ Τμήμα Βιομάζας ΚΑΠΕ ΙΝΩΔΗ ΦΥΤΑ Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.fibrecrops.nl τα ινώδη φυτά ανάλογα από το μέρος του φυτού που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή.

Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Όσπρια στην Ελλάδα Ποικιλίες, Σποροπαραγωγή. Η καλλιέργεια των οσπρίων στη χώρα μας είναι εξαιρετικά περιορισμένη σε περίπου 140.000 στρέμματα. Η παραγόμενη ποσότητα οσπρίων δεν επαρκεί για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8

Καινοτομία DeKalb... 1. Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4. Με τα προϊόντα... 5. Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7. Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 2014 Περιεχόμενα Καινοτομία DeKalb... 1 Αύξηση αποδόσεων στο καλαμπόκι; 4 Με τα προϊόντα... 5 Με την Τεχνολογία - Τεχνογνωσία... 6-7 Μειωμένη κατεργασία εδάφους 8 Εγγύηση DeKalb 10-11 Μπες στο

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών.

Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών. Επίδραση της σύστασης του σκληρού σίτου στην ποιότητα του ψωμιού και των ζυμαρικών. Ρεπάνης Μανώλης Προϊστάμενος Διαχείρισης Ποιότητας Μέλισσα Κίκιζας ΑΒΕΕΤ Αθήνα 28-2-2-015 Εισαγωγή ΣΚΛΗΡΟ ΣΙΤΑΡΙ (Triticum

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Δήμας. Αναπληρωτής Καθηγητής. Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης

Κ. Δήμας. Αναπληρωτής Καθηγητής. Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης Κ. Δήμας Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης ΧΟΡΤΟΔΟΤΙΚΑ ΨΥΧΑΝΘΗ (Leguminose) Ετήσια Trifolium incrntum Trifolium lexndrinum Trifolium resupintum Trifolium hirtum Trifolium

Διαβάστε περισσότερα

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών

Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το ΕΘΙΑΓΕ στην παραγωγή σπόρων Σιτηρών Το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας, στο πλαίσιο των ερευνητικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων του, δίνει έμφαση στη βελτίωση και στη δημιουργία ποικιλιών και υβριδίων

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus)

Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus) Ποικιλίες βερικοκιάς με ανθεκτικότητα στην ίωση Σάρκα, (Plum pox virus) Ευρωπαϊκή Ένωση, 7 ο Πρόγραμμα Πλαίσιο 1 Επιμέλεια Δρ. Παυλίνα Δρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια Δρ. Ειρήνη Καραγιάννη, Διατελέσας

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την

ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014. Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες. Φυσικά από την ΥΒΡΙΔΙΑ ΗΛΙΑΝΘΟΥ 2014 Κάνουν τη διαφορά στις ελληνικές συνθήκες Φυσικά από την Υβρίδια Ηλίανθου ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ Η απόδοση του γενετικού υλικού της RAGT στον ηλίανθο Η RAGT παρέχει στην αγορά μια σειρά

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 5ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu "Οικονομικά κίνητρα για την υιοθέτηση πρακτικών εξοικονόμησης νερού και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ

ΑΡΧΕΣ ΛΙΠΑΝΣΗΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. /νση: T.Θ: 2222 Τηλέφωνο: 2810.331290 Καστοριάς και Θερµοπυλών

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum).

Μεντελική γενετική. Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Μεντελική γενετική Λείοι σπόροι του μοσχομπίζελου (Pisum sativum). Φαινότυπος και Γονότυπος Η φυσική εκδήλωση (φαινότυπος) της γενετικής σύστασης (γονότυπος) επηρεάζεται από τις αλληλεπιδράσεις με άλλα

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης

Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Διερεύνηση των συστημάτων εκτροφής μικρών μηρυκαστικών στην Επαρχία Λαγκαδά Θεσσαλονίκης Μ.Δ. Γιακουλάκη, Μ.Π. Ζαρόβαλη,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία

Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία Νέες Τεχνολογίες στη Γεωργία Σταµάτης Σταµατιάδης Κέντρο Γαία του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας Εργαστήριο Εδαφικής Οικολογίας & Βιοτεχνολογίας Περιεχόµενα Ησηµασία της ποικιλοµορφίας του εδάφους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών

ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ. Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΑΖΩΤΟΥΧΟΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΙ ΟΡΘΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δρ. Γιάννης Ασημακόπουλος Πρώην Καθηγητής Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΣ. Με την κλασσική έννοια, ως λίπασμα ορίζεται κάθε ουσία

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας 2015 Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ ΑΒΕΕ ΤΡΟΦΙΜΩΝ δραστηριοποιείται από το 1947 στην παραγωγή ζυμαρικών Διαθέτει καθετοποιημένο συγκρότημα Μύλου & Μακαρονοποιείου στη Λάρισα,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Της Επίκουρης Καθηγήτριας Αικατερίνης-Γιολάντας Παπαθεοχάρη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 23-12-1950 1969-1975 : Σπουδές Γεωπονίας στην Α.Γ.Σ.Α. (ειδικότητα Φυτοτεχνίας).

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012

Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Βιολογική Γεωργία Βασικές Αρχές, Προβλήματα και Προοπτικές Δήμητρα Προφήτου-Αθανασιάδου Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης AGROTICA 4 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 1.Σημερινή κατάσταση 2.Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 10η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΕΙ Η ΑΓΕΝΩΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΜΕΝΑ Πολλά καλλιεργούµενα φυτά αναπαράγονται αγενώς: πατάτα, φράουλα, σακχαροκάλαµο, αµπέλι και οι δενδρώδεις καλλιέργειες Οι λόγοι:

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο

Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο Ενεργειακές καλλιέργειες στον ευρωπαϊκό και ελληνικό χώρο Μυρσίνη Χρήστου, Ευθυµία Αλεξοπούλου, Βασίλης Λυχναράς, Ειρήνη Νάµατοβ Τµήµα Βιοµάζας ΚΑΠΕ Ενεργειακές καλλιέργειες Οι ενεργειακές καλλιέργειες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων. Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ Σ.Π.Ε.Λ. AGROTICA, 2010 Γεωργία και Κλιματική Αλλαγή: O Ρόλος των Λιπασμάτων Δρ. ΔΗΜ. ΑΝΑΛΟΓΙΔΗΣ 1 ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ OΜΩΣ, Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ (όπως όλες

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας;

Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ιοί ντόπιων ποικιλιών ψυχανθών: παράγοντες υποβάθμισης ή ανάδυσης γονιδίων ανθεκτικότητας; Ελισάβετ Κ. Χατζηβασιλείου (echatz@aua.gr) Εργαστήριο Φυτοπαθολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οι ιοί είναι

Διαβάστε περισσότερα

των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος

των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος Ποικιλότητα των Τοπικών Ποικιλιών Οσπρίων στην Ελλάδα Πηνελόπη Μπεμπέλη, Ροίκος Θανόπουλος Όσπρια στην Ελλάδα Μπιζέλι (Pisum sativum) Φακή (Lens culinaris) Ρεβίθι (Cicer arientinum) Λαθούρια (Lathyrus

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων

ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Εφαρµοσµένη ασική Γενετική ιαχείριση και προστασία γενετικών πόρων Θερινό εξάµηνο 2006 ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Ορεστιάδα Τµήµα ασολογίας & ιαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο ασικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ.

Βιολογική µηδική. Τζουραµάνη Ε., Σιντόρη Αλ., Λιοντάκης Αγ., Ναβρούζογλου Π., Παπαευθυµίου Μ. Καρανικόλας Π. και Αλεξόπουλος Γ. Ινστιτούτο Γεωργοοικονοµικών και Κοινωνιολογικών Ερευνών Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας Λ. ηµοκρατίας 61, 135 61 Αγ. Ανάργυροι, Αττική Τηλ. 210 27 56 596, Fax 210 27 51 937 Email tzouramani.inagrop@nagref.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης

Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ. Γεώργιος Κουμπούρης ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΗΤΡΑ Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου Προσαρμογή καλλιεργητικών πρακτικών για μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στην ελαιοκαλλιέργεια Δρ. Γεώργιος Ψαρράς, Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ. Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ ΣΕ ΗΜΟΥΣ ΤΗΣ ΥΤ. ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Από Ερευνητική Οµάδα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ ΒΟΤΑΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΑΙΟΚΡΑΜΒΗΣ Η ελαιοκράµβη (Brassica spp.) είναι ετήσιο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου

Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος. Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Ο Ρόλος του ΙΓΕ στην Προσαρμογή της Κυπριακής Γεωργίας στην Αλλαγή του Κλίματος Δρ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου Κλάδος Έγγειων Βελτιώσεων του ΙΓΕ Εδαφολογία Περιβάλλον & Κλιματικές Αλλαγές Γεωργική Μηχανολογία

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ

Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων. Επισιτιστική Αυτάρκεια. Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ Προστασία Φυτο- γενετικών Πόρων ε Επισιτιστική Αυτάρκεια Βάσω Κανελλοπούλου ΠΕΛΙΤΙ ΦΟΡΟΥΜ-ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Αθήνα, Πολυτεχνείο, 20-22/2/2015 Διοργάνωση: Ηλιόσποροι, δίκτυο για

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα

Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα Εδαφοκάλυψησε αγροοικοσυστήµατα ρ. E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (.Ε) Τηλ. 281 0 245851, Fax. 281 0 245873, ekab@nagref-her.gr Τι είναι η εδαφοκάλυψη Εδαφοκαλυψη είναι η µέθοδος κάλυψης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών

Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών Η συμβολή του Καλίου στην ανάπτυξη των φυτών 1. Τα φυτά δεσμεύουν την ηλιακή ενέργεια E H 2 O CO 2 χλωροφύλλη σάκχαρα Ηηλιακήενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια μέσω της φωτοσύνθεσης. Αν και όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

http://www.eu-water.eu

http://www.eu-water.eu 2ο Ενημερωτικό Δελτίο του έργου EU-WATER Διακρατική ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων στη γεωργία http://www.eu-water.eu Παρουσίαση της υδρογεωλογικής κατάστασης της λεκάνης Σαριγκιόλ και των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΕΤΟΥΣ 2013

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΕΤΟΥΣ 2013 ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΕΤΟΥΣ 2013 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ 1. ΕΚΤΕΛΟΥΜΕΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 1.1 Εθνικά Ανταγωνιστικά 1.1.1 Πρόγραµµα «ΘΑΛΗΣ». Τίτλος: «Selection

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος. Νοέμβριος 2015

Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος. Νοέμβριος 2015 Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος Νοέμβριος 2015 «Παραγωγή Πιστοποιημένων Σπόρων Σποράς: Μία Δυναμική Βιομηχανία με Εξαγωγικές προοπτικές» Θύμης Ευθυμιάδης Διευθύνων Σύμβουλος 4 ο Συνέδριο Αγροτεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα των γαλλικών δημητριακών2015

Ποιότητα των γαλλικών δημητριακών2015 Ποιότητα των γαλλικών δημητριακών2015 Έρευνα σχετικά με την ποιότητα της γαλλικής συγκομιδής: μεθοδολογία ΣυνεργασίαFranceAgriMer / ARVALIS -Institut du végétal Σημεία αντιπροσωπευτικά της συγκομιδής σε

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που

Περιεχόμενα. Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων. 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Bιολογία και Οικολογία Ζιζανίων 1.1 Εισαγωγή...19 1.2 Χαρακτηριστικά ζιζανίων...20 1.3 Μορφολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό των ζιζανίων...21 1.4 Κατάταξη ζιζανίων...22

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ. Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΡΩΤΕΙΝΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΟΙΡΟΥΣ Ιωάννης Μαυρομιχάλης, PhD Οι τιμές του σογιαλεύρου και των κρυσταλλικών αμινοξέων παραμένουν ασταθείς. Κατά καιρούς, υπάρχει ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ / ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΕ ΩΡΕΣ ΘΕΩΡΙΑ ΠΡΑΚ. ΣΥΝΟΛΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 01/07/2014 15:00-21:00 Γενική Γεωργία Τα επιμέρους θεματικά αντικείμενα κατάρτισης της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΙΟΥ ΣΤΗ ΘΗΒΑ Βιολογική γεωργία είναι ένα σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων που στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες δηλαδή στη µη χρησιµοποίηση µη χηµικών µεθόδων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΠΟΥ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΙΑΚΟΥ ΜΕΛΠΟΜΕΝΗ Λεμεσός, 2013

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος

Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας. Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Αρχές και φιλοσοφία της βιολογικής γεωργίας Δούμα Κατερίνα Γεωπόνος Στάδια εξέλιξης της βιολογικής γεωργίας 1 ο στάδιο: 1920 Ξεκινούν οι πρώτοι προβληματισμοί από τον Αυστριακό Steiner που αγωνίζεται για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2010 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2010 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΓΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698.

Ακούω το παρελθόν ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS. Direct Phones: +30.697.42 28 012 & +30.698. Ακούω το παρελθόν "ΒΛΕΠΩ ΤΟ ΠΑΡΟΝ" Αγγίζω το µέλλον ΥΔΡΟΠΟΝΙΑ ALPHA OMEGA ECOLOGICAL SOLUTIONS Athens Office: 8, R. Garibaldi & Sofroniskou str. Tel. +30.210.9228225 Email: info@alpha-omega.com.gr Direct

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΘΕΜΑ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΣΚΛΗΡΟΥ ΣΙΤΟΥ (Triticum turgidum

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka. (Plum pox virus)

Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka. (Plum pox virus) Ποικιλίες βερικοκιάς µε ανθεκτικότητα στην ίωση Sharka (Plum pox virus) Ευρωπαϊκή Ένωση 7ο Πρόγραµµα Πλαίσιο Επιµέλεια ρ. Παυλίνα ρογούδη, Αναπληρώτρια Ερευνήτρια ρ. Ειρήνη Καραγιάννη, ιατελέσασα Τακτική

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ISBN 978 960 7667 34 2. Copyright 2008 ΑγροΤύπος α.ε. Πρόλογος 11 Εισαγωγικό σημείωμα 13 Ζιζανιολογία: Ζιζάνια, Ζιζανιοκτόνα, Περιβάλλον, Αρχές και Μέθοδοι Διαχείρισης (3η έκδοση), Η.Γ. Ελευθεροχωρινός, 2008. Αθήνα, Εκδόσεις ΑγροΤύπος, 408 σελίδες. ISBN 978 960 7667 34 2 Copyright 2008 ΑγροΤύπος

Διαβάστε περισσότερα

Λούπινο. Καλλιέργεια ελληνικών κτηνοτροφικών φυτών. για ζωοοτροφές χωρίς μεταλλαγμένα

Λούπινο. Καλλιέργεια ελληνικών κτηνοτροφικών φυτών. για ζωοοτροφές χωρίς μεταλλαγμένα Λούπινο Καλλιέργεια ελληνικών κτηνοτροφικών φυτών για ζωοοτροφές χωρίς μεταλλαγμένα Εισαγωγή ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Ομάδα Real Farm www.realfarm.gr ΕΚΔΟΣΗ Greenpeace Κολωνού 78 Αθήνα 10437 Τηλ. 210 3806374-5

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένοι Κλώνοι ΞΙΝΟΜΑΥΡΟΥ Προκλήσεις & Δυναμική. Konstantinos BAKASIETAS vnb@bakasietas.gr

Πιστοποιημένοι Κλώνοι ΞΙΝΟΜΑΥΡΟΥ Προκλήσεις & Δυναμική. Konstantinos BAKASIETAS vnb@bakasietas.gr Πιστοποιημένοι Κλώνοι ΞΙΝΟΜΑΥΡΟΥ Προκλήσεις & Δυναμική Konstantinos BAKASIETAS vnb@bakasietas.gr Προκλήσεις στο Ξινόμαυρο Τι σημαίνει : Πιστοποιημένοι Κλώνοι για μια Ποικιλία Αναφερόμαστε στο φυτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ & ΒΟΣΚΩΝ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΕΤΟΥΣ 2012 1. ΕΚΤΕΛΟΥΜΕΝΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 1.1 Εθνικά Ανταγωνιστικά 1.1.1 Πρόγραµµα «ΘΑΛΗΣ». Τίτλος: «Selection

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εναλλακτικών Καυσίµων 26-27 Απριλίου 2007 Λίµνη Πλαστήρα Σ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΓΛΥΚΟΥ ΣΟΡΓΟΥ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΜΑΖΑΣ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΑΡ ΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟ ΟΣΕΙΣ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα