Αναισθησιολογική Αντιμετώπιση της Σκολίωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναισθησιολογική Αντιμετώπιση της Σκολίωσης"

Transcript

1 120 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Αναισθησιολογική Αντιμετώπιση της Σκολίωσης Π. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΟΥ-ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ Εισαγωγή Σκολίωση είναι η περιστροφική και προς τα πλάγια παρεκτόπιση της θωρακικής και οσφυ'ίκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (Σ.Σ. ). Καθώς η καμπύλη της σπονδυλικής στήλης αυξάνει προς τα πλάγια, οι σπονδυλικές aποφύσεις περιστρέφονται προς την εσωτερική επιφάνεια της καμπύλης. Οι πλευρές, στην κυρηί ( εξωτερική) επιφάνεια της καμπύλης, ωθούνται προς τα πίσω από τους περιστρεφόμενους σπονδύλους, σχηματίζοντας τον χαρακτηριστικό ήβο, που πρωτοαvαγνωρίσθηκε από τον Ιπποκράτη. Στην εσωτερικ1j επιφάνεια της καμπύλης, οι πλευρές ωθούνται ;τρο; τα εμ;τρό; r.αι συμπλησιάζουν. Συχνά η σκολίωση συνδέεται με r.ύφωση. Η πρόγνωση της σκολίωσης καθώς και οι επιπτώσεις στα διάφορα συστtjματα, έχουν σχέση με την γωνία της καμπύλης της σπονδυλικtjς στήλης. Γωνία μεγαλύτερη των 10 θωρείται παθολογική, οι επιπτώσεις όμως στο αναπνευστικό παρατηρούνται σπάνια, όταν η γωνία είναι μικρότερη των 60 (Πίνακας 1.). Επιδημιολογία και Αι τ ιολογία Η συχνότητα των δυσμορφιών της Σ.Σ. στη Βόρεια Αμερική είναι μεταξύ 1-2%3.Παλαιότερα η πολιομυελίτιδα και η φυματίωση ήταν οι κυριότερες αιτίες της Ι{', Ψ ι ι, ιιviiκd.c1i... Γωνία Καμπύλης (Κυρτότητα σε μοίρες) Κλινική Σημασία σκολίωσης. Σιjμερα το μεγαλύτερο ποσοστό της νόσου (70%) περιγράφεται ως ιδιοπαθής ή γενετική. Η ιδιοπαθής διακρίνεται,ανάλογα με την ηλικία έναρξης της νόσου, σε βρεφικ1j (0-4 έτη), παιδικ1ί (4-10 έτη) και εφηβική (άνω των 10 ετών). Η εφηβική ιδοπαθ1jς σκολίωση είναι η συχνότερη μορφή της νόσου με μεγαλύτερο ποσοστό εντόπισης στα κορίτσια4 Υπάρχουν δύο τύποι βρεφικής σκολίωσης, η υποστρέφουσα και η εξελισσόμενη. Η υποστρέφουσα σπάνια αναπτύσσεται πέραν των 30 και απαιτείται θεραπεία. Η εξελισσόμενη, είναι συχνότερη στα αγόρια, συνjjθω; εντο;τίζεται αριστερά, είναι μεγάλης σοβαρότητα; r.αι δι σμενού; ;τρόγνωση;. Η :-ταιδιr.1j σr.οί.ίωση είναι ;τολύ σ;τάνια και μπορεί να αντιμετωπισθεί συγτηρητιr.ά5 Η εφηβικ1j ιδιοπαθ1jς σκολίωση εντοπίζεται δεξιά και περιλαμβάνει τον 7ο-10ο θωρακικό σπόνδυλο. Αν δεν θεραπευθεί, μόνο το 30% των ασθενών θα καταλ1jξει με καμπύλη μικρότερη των 70", στο τέλος της ανάπτυξης. Η συγγενής σκολίωση συχνά συνδέεται με άλλες συγγενείς ανωμαλίες, όπως κυανωτική καρδιακή ανεπάρκεια, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο και άλλες. Παιδιά με δισχιδή ράχη, που έχουν συγχρόνως και σκολίωση, συνήθως έχουν μεγάλη νευρολογική βλάβη. Σε σχέση με την ιδοπαθ1j, η σκολίωση, που έχει σχέση με νευρομυίκ1j νόσο, έχει δυσμενέστερη πρόγνωση και προοδευτικ1j επιδείνωση (Πίνακας 2). <10 >25 >40 >65 >100 >120 Φυσιολογική Υπερηχοκαρδιογραφική ένδειξη αυξημένη πίεσης στην πνευμονική αρτηρία' Χειρουργική επέμβαση Περιοριστικού τύπου αναπνευστική ανεπάρκεια Συμmωματική αναπνευστική νόσος, δύσπνοια με την προσπάθεια Κυψελιδικός υποαερισμός' Παθοφυσιολογία Αναπνευστικό Σύστημα Οι μεταβολές στην πνευμονικ1j λειτουργία συνδέονται με την υποκείμενη νόσο, με την ταχύτητα εξέλιξης της σκολίωσης και τη σοβαρότητα της κυρτότητας της

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Συγγενής σκολίωση. Α. Ανωμαλίες των σπονδύλων. Β. Ανωμαλίες των πλευρών. Γ. Δισχιδής ράχη 2. Ιδιοπαθής σκολίωση. Α. Βρεφική ( < 4 ετών) Β. Παιδική ( 4-10 ετών) Γ. Εφηβική ( > 10 ετών) 3. Σκολίωση που έχει σχέση με νευρομυϊκή νόσο. Α. Εγκεφαλική mροφία Β. Πολιομυελίτιδα Γ. Μυοπάθειες Δ. Συριγγομυελία Ε. Αταξία του Friedreich 4. Μετατραυματική σκολίωση Α. Κατάγμmα Β. Ακτινοβολία Γ. Εγκαύματα Δ. Επεμβάσεις 5. Σύνδρομα που έχουν σχέση με τη σκολίωση Α. Νευροίνωμάτωση (Νόσος νοn Recklinghaυsen) Β. Σύνδρομο Marfan Γ. Ατελής οστεογένεση ( Osteogenesis imperfecta) Δ. Βλεννοπολυσακχαροείδωση (Mucopolysaccharidosis) Ε. Ρευμmοειδής αρθρίτις 6. Νεοπλασματική νόσος σπονδυλικής σηlλης6 Οι πνευμονικές διαταραχές είναι περιοριστικού τύπου, διότι καθώς ο βαθμός της κυρτότητας αυξάνει Υ.αι οι σπόνδυλοι περιστρέφονται, προκαλείται μία σταδιακή ελάττωση του εύρους του θωρακικού κλωβού, ενώ συγχρόνως, η ευενδοτότητα του θωρακικού τοιχώματος ελαττώνεται2 7 Η ζωτική χωρητικότητα (VC) ελαττώνεται σημαντικά, η εισπνευστική χωρητικότητα (IC) επηρεάζεται σοβαρότερα, ενώ η λειτουργική υπολειπόμενη χωρητικότητα (FRC) και ο υπολειπόμενος όγκος (RV) επηρεάζονται λιγότερο, προκαλώντας έτσι αύξηση των σχέσεων FRC:TLC και RV:τLC (τlc: ολικ1ί πνευμονική χωρητικότηταγ. Η πρώτη ενόχληση των νεαρών ασθενών με ιδιοπαθή σκολίωση προέρχεται από την αισθητική επιβάρυνση, ειδικά όταν η κυρτότητα της Σ.Σ. αυξάνεται, στην ηλικία της ταχείας σωματικής ανάπτυξης. Σ' αυτό το στάδιο τα συμπτώματα από το αναπνευστικό δεν είναι συχνά και μόνο οι πνευμονικές δοκιμασίες αποκαλύπτουν κάποια διαταραχή9. Η αρχική ενόχληση από το αναπνευστικό είναι δύσπνοια μετά κόπωση, που στη συνέχεια εξελίσσεται σε διαταραχ1ί της ανταλλαγής των αερίων, με ελαφρά ελάττωση στην Pa02 και φυσιολογική την PaC0210, ως αποτέλεσμα της διαταραχ1ίς στην σχέση αερισμού /αιμάτωσης (V/Q). Η PaC02 παραμένει φυσιολογικ1ί μέχρι αργά στην εξελικτική πορεία της νόσου και αποτελεί χαρακτηριστικό προγνωστικό m1μείο. Οι περισσότεροι ασθενείς με κυρτότητα μεγαλύτερη των 35 έχουν Pa02 λιγότερο από 85mmHg11. Η κυψελιδοτριχοειδική διαφορά του 02 (Α-αΔΟ2) και η σχέση του νεκρού χώρου προς τον ανα;τνεόμενο όγκο (VDJVτ) αυξάνονται. Σοβαρός αποκορεσμός του aρτηριακού αιματος λαμβάνει χώρα μόνο ε:τί υ:τερκα:τνίας. Με την εξέλιξη της νόσου αυξάνει το έργο της ανα:τνο1jς και επιτείνεται ο κυψελιδικός υποαερισμός. Οι ασθενείς καθίστανται χρόνιοι υποξαιμικοί και υπερκαπνικοί και κινδυνεύουν να εμφανίσουν πνευμονι-, ' ' ' χ κη υπερταση και αναπνευστικη ανεπαρκεια. Οι αναπνευστικές επιπτώσεις της ιδιοπαθούς σκολίωσης καθίστανται εντονότερες, όταν η σκολίωση είναι συγγενής12 13 ή συνυπάρχει με νευρομυίκή νόσο, οπότε επιβαρύνεται από διαταραχές στη νεύρωση του ανώτερου αναπνευστικού, με συνέπεια αδυναμία αποβολής των εκκρίσεων, συχνές εισροφήσεις και φλεγμονές. Καρδιαγγειακό Σύστημα Στο 25% των ασθενών με σκολίωση ανευρίσκεται πρόπτωση της μiτροειδούς βαλβίδας1\ ενώ στον υγη1 πληθυσμό η συχνότητα της πρόπτωσης είναι μικρότερη του 10%. Στο υπερηχοκαρδιογράφημα αποκαλύπτονται ενδείξεις αυξημένων πιέσεων της πνευμονικής κυκλοφορίας και μάλιστα στις ηπιότερες μορφές σκολίωσης, εμφανίζονται ενδείξεις πριν από την εκδήλωση κλινικών προβλημάτων1 ταν η γωνία της ήβωσης είναι μεγαλύτερη από 70, αναπτύσσεται πνευμονική υπέρταση μετά από άσκηση, ενώ όταν είναι μεγαλύτερη από 110, η πνευμονική υπέρταση παρατηρείται και σε ηρεμία2. Ο Κaferυποστήριξε ότι η αύξηση των πιέσεων στην πνευμονική κυκλοφορία δεν οφείλεται στην πίεση από το θωρακικό κλωβό, ούτε σε υποξική αγγειοσύσπαση, αλλά θα πρέπει μάλλον να αποδοθεί σε ελάττωση της ' ' ' χ πνευμονικης αγγειακης κοιτης. Το ΗΚΓ αποτελεί ένα απλό βοήθημα στην προεγχειρητικtj εκτίμηση των ασθενών με σκολίωση. Ηλεκτροκαρδιογραφικές ανωμαλίες ενδεικτικές πνευμονικ1ίς υπέρταm1ς, όπως φαίνονται όταν υπάρχει διάταση της δεξιάς κοιλίας (Ρ κύμα > 2,5mm) ή υπερτροφία της δεξιάς κοιλίας (R>S στην V1 και V2), εμφανίζονται αργότερα15

3 122 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Χειρουργική αντιμετώπιση Η σκολίωση αντιμετωπίζεται χειρουργικά με τη διόρθωση και το "δέσιμο" του παραμορφωμένου τμήματος της σπονδυλικής σηlλης. Η επιτυχία των χειρουργικών μεθόδων είναι αρκετά μεγάλη, λόγω της σημαντικής προόδου που έχει συντελεστεί τόσο στην ανακάλυψη και εφαρμογή συστημάτων διόρθωσης της παραμόρφωσης, όσο και στη βελτίωση των τεχνικών της σπονδυλοδεσίας. Ραγδαίως επιδεινούμενα κυρτώματα στον αναπτυσσόμενο σκελετό ή αυτά που έχουν υπερβεί τις 40 αποτελούν τις κυριότερες χειρουργικές ενδείξεις. Σκοπός της χειρουργικής θεραπείας είναι κυρίως η διόρθωση της aσυμμετρίας του κορμού, ώστε να αναχαιτισθεί: 1. Η παραμόρφωση του θωρακικού κλωβού, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην καρδιοαναπνευστική λειτουργία και 2. Η παραμόρφωση της οσφυίκής Σ.Σ. με τις ανάλογες επιπτώσεις στην εμφάνιση σπονδυλαρθροπάθειας και δευτεροπαθών νευρολογικών βλαβών. Οι παρεμβάσεις αυτές επιτυγχάνονται με δύο τρόπους προσπέλασης, την πρόσθια, που αφορά τα σπονδυλικά σώματα και την οπίσθια, που αφορά τις ακανθώδεις aποφύσεις, τα πέταλα και τις εγκάρσιες aποφύσεις. Η πρόσθια προσπέλαση εφαρμόζεται όταν υ;τάρχει έντονη 1jβωση στην κατώτερη θωραχ.ιχ.1j και στην οσφυίκή μοίρα της Σ.Σ. και πολλές φορές είναι το πρώτο στάδιο μιας επέμβασης δύο σταδίων, όπου το δεύτερο στάδιο γίνεται με οπίσθια προσπέλαση. Η πρόσθια προσπέλαση επιτυγχάνεται με θωρακοκοιλιακή τομή και αποκόλληση του διαφράγματος δημιουργώντας έτσι μεγάλο εγχειρητικό τραύμα με αυξημένο πόνο και προβλήματα στην αναπνευστική λειτουργία μετεγχειρητικά. Η διόρθωση της σκολίωσης με πρόσθια προσπέλαση (τεχνική Dwyer και Zielke) προσφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα και σπονδυλοδεσία μικρής έκτασης, αλλά ενέχει κινδύνους περισσότερων επιπλοκών από ζωτικής σημασίας όργανα,σε αντίθεση με τις τεχνικές της οπίσθιας προσπέλασης.τέτοιες επιπλοκές είναι: 1. Το σύνδρομο της άνω μεσεντερίου αρτηρίας. Κατά τη διόρθωση της Σ.Σ. είναι δυνατό να αυξηθεί η γωνία της άνω μεσεντερίου αρτηρίας με την αορτή, με συνέπεια να συμπιέζεται η τρίτη μοίρα του δωδεκαδακτύλου και να εκδηλώνονται σημεία ατελούς εντερικής απόφραξης. 2. Η ατελεκτασία. 3. Η εν τω βάθει φλεγμονή. 4. Η αμφοτερόπλευρη ή ετερόπλευρη οσφυίκή συμπαθεκτο ηj. Από τις επικρατούσες οπίσθιες τεχνικές Harrington, Luque και Cotrei-Dubousset, καλύτερη διόρθωση επιτυγχάνεται με την τελευταία. Η σημαντικότερη επιπλοκή είναι αυτή της βλάβης του νωτιαίου μυελού, χωρίς να υποβαθμίζονται τα προβλήματα που δημιουργεί η πρην1jς θέση στον αερισμό και στην αύξηση της αιμορραγίαςι". Α ναισθησιολογική αντιμετώπιση Α. Προεyχειρητικιί εκτίμηση Η προεγχειρητιχ.1j εκτίμηση περιλαμβάνει τον προσδιορισμό της σοβαρότητας της σκολίωσης, την αιτιολογία της, τις συνυπάρχουσες νόσους και το ιστορικό του ασθενούς, ως προς την κατάσταση του αναπνευστικού (αντοχή στην κόπωση και συμπτώματα από το αναπνευστικό σε ηρεμία). Η εργαστηριακή διερεύνηση πρέπει να είναι λεπτομερής και οι συνιστώμενες εξετάσεις αναφέρογται στον πίνακα 3. Ακτινογραφία θώρακα. ΗΚΓ Υπερηχοκαρδιογράφημα. Πίvακας3 Δοκιμασίες της πνευμονικής λειτουργίας. Προσδιορισμός των αερίων του αίμmος Σπιρομέτρηση (FVC, FEV1, FEV1/FVC) γκοι του πνεύμονα (τlc, FRC, RV, FRCιiLC, RVιiLC) Έλεγχος της πηκτικότητας, των ηλεκτρολυτών, ηπmικές δοκιμασίες Η σπιρομετρία παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για τη μετεγχειρητική αντιμετώπιση των ασθενών με βαρείας μορφής ιδιοπαθή σκολίωση. Ετσι ασθενείς με VC < 30-40% συνήθως χρειάζονται μετεγχειρητική αναπνευστική υποστήριξη6 Αντίθετα σε μέτριας βαρύτητας ιδιοπαθ1j σκολίωση, οι δοκιμασίες της αναπνευστικ1jς λειτουργίας δεν θεωρούνται απαραίτητες17 Οι ασθενείς με μυελοπλαστικό σύνδρομο συχνά είναι αλλεργικοί στο latex και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να αποφεύγεται η χρήση προίόντων από latex (ίσχαιμοι, γάντια κλπ). Β. Διεyχειρητική αντιμετώπιση Monίtorίng Στις διορθωτικές επεμβάσεις της σκολίωσης παρατηρείται μεγάλη αιμοδυναμική αστάθεια και σημαντική απώλεια αίματος και θερμότητας. Για το λόγο αυτό

4 . ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 123 απαιτείται σχολαστικό monitoring, που περιλαμβάνει ΗΚΓ, άμεση μέτρηση της aρτηριακής πίεσης, μέτρηση της κεντρικής φλεβικής πίεσης, των αερίων του αίματος, του κορεσμού της Hb, του τελοεκπνευστικού C02, της ωριαίας αποβολής των ούρων, της θερμοκρασίας και έλεγχος της μυοχάλασης. Ο καθετηριασμός της πνευμονικής αρτηρίας επιβάλλεται στις περιπτώσεις υπερτροφίας της δεξιάς κοιλίας Ίl πνευμονικής υπέρτασης Ίl προϋπάρχουσας καρδιαγγειακής νόσου1χ. Θέση του ασθενούς Η πρηνής θέση, που απαιτείται για τη χειρουργική αποκατάσταση της σκολίωσης με την οπίσθια προσπέλαση, εμπεριέχει πολλούς κινδύνους τραυματισμού του ασθενή. Ευαίσθητα σημεία είναι τα περιφερικά νεύρα, τα γεννητικά όργανα και οι θηλές των μαστών. Επίσης έχουν αναφερθεί οφθαλμικές κακώσεις, όπως τραυματισμός του κερατοειδούς, οίδημα του οπτικού νεύρου και ισχαιμία του αμφιβληστοειδούς19. Είναι γνωστό ότι στην πρηνή θέση παρατηρείται αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, η οποία εκτός από τον περιορισμό της έκπτυξης του θώρακα, προκαλεί φλεβικti στάση στις επισκληρίδιες φλέβες, αυξάνοντας έτσι τη διεγχειρητικ1ί αιμορραγία και τον κίνδυνο μετεγχειρητικού αιματώματος στον επισκληρίδιο χώρο. Λόγω της αυξημένης ενδοκοιλιακίiς πίεσης συμπιέζεται η κάτω κοίλη φλέβα και ελαττώνεται η φλεβικ1ί επιστροφ1i, με επιπτώσεις στην καρδιακ1ί παροχ1ί. Η σωστ11 τοποθέτηση του ασθενούς στο χειρουργικό τραπέζι, ενδεχομένως με ειδικές τεχνικές, όπως το στρώμα του Montreal και το πλαίσιο τoυwilson, μειώνει τον κίνδυνο αυτών των επι:τί.οκών20. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τις μετακινίίσεις του ασθενούς από την ύπτια στην πρην1ί θέση και αντίστροφα (τραυματισμοί, μετακινήσεις του τραχειοσωλtίνα κ.ά.). Απώλειες αίματος Η χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση της σκολίωσης συνοδεύεται από απώλεια αίματος, που σε μεγάλο βαθμό δεν είναι δυνατό να ελεγχεί. Στην πλέον ομαλή, χωρίς επιπλοκές, εγχείρηση οι απώλειες αίματος ανέρχονται στα 25ml/kg. Στις περιπτώσεις που συνυπάρχει νευρομυίκ1ί νόσος και επιχειρείται σταθεροποίηση της πυέλου, οι απώλειες μπορεί να ανέλθουν στον συνολικό όγκο του αίματος. Οι απώλειες του αίματος αυξάνονται και εξαιτίας της διαταραχής της Π1lξης, που οφείλεται στην ελάττωση του αριθμού των αι- μοπεταλίων και την αύξηση του χρόνου προθρομβίνηξ1. Μέθοδοι που χρησιμοποιούνται προκειμένου να ελαττώσουν την απώλεια αίματος είναι: α) Η χορήγηση δεσμοπρεσσίνης (DDA VP) που ελαττώνει την απώλεια του αίματος κατά 25%22 αυξάνοντας τους παράγοντες VIII και νοη Villebrand. Χορηγείται σε δόση 0,3 μg/kg, αργά ενδοφλεβίως σε 30' και επαναλαμβάνεται κάθε 4-6 ώρες23 β) Η μετάγγιση αυτολόγου αίματος (από τον ίδιο τον ασθενή), έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως Ωστόσο, ο περιορισμένος αριθμός των μονάδων αίματος που είναι δυνατό να δώσει ένα παιδί, παραμένει πρόβλημα27 και προκειμένου να αυξηθεί αυηί η δυνατότητα, χορηγείται ερυθροποιητίνη, μερικές εβδομάδες πριν από την εγχείρηση2s'29'10'11. γ) Η πλύση των ερυθρών και η διεγχειρητικtί αυτόλογη μετάγγιση και δ) Η οξεία νορμοβολαιμικ11 αιμοαραίωση12 13 Ελεγχόμενη υπόταση Η ελεγχόμενη υπόταση14 ' 35'36 ελαττώνει τις απώλειες αίματος και εξασφαλίζει αναίμακτο χειρουργικό πεδίο37,αλλά η χρtiση της κατά την εγχείρηση για αποκατάσταση της σκολίωσης, είναι αμφιλεγόμενη, διότι με την υπόταση ενισχύεται η εμφάνιση του πρόσθιου νωτιαίου συνδρόμου ( spinalis anterior syndrome γη. Υποθερμία Η υποθερμία οφείλεται στο εκτεταμένο χειρουργικό πεδίο, επιτείνεται από τις μεγάλες απαιτήσεις για μετάγγιση αίματος και έχει σχέση με την θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Ισχαιμ(α τοu νωτια(οu μuελού (Πρόσθιο νωτια(ο σύνδρομο) Η μετεγχειρητική παραπληγία Ίl μόνο η απώλεια της αισθητικότητας είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα, που ανακύπτουν κατά τη χειρουργική αποκατάσταση της σκολίωσης. Οι επιπλοκές αυτές μπορεί να προκύψουν από άμεσο τραυματισμό του νωτιαίου μυελού 1l των νεύρων και συχνότερα έμμεσα από ελαττωμένη αιμάτωση, που προκαλείται από την υπερβολική έλξη του νωτιαίου μυελού, κατά τη διόρθωση της σκολίωσης. Η συχνότητα μετεγχειρητικής παραπληγίας υπολογίζεται στο 0,72-1,6%19'40. Στους ασθενείς με συγγενή σκολίωση, ή όταν αυτή συνοδεύεται με κύφωση, η συχνότητα της επιπλοκής είναι' αυξημένη41. Για να αποφευχθεί, κατά το δυνατόν ο κίνδυνος της σοβαρής αυτής επιπλοκ1ίς, έχουν χρησιμοποιηθεί διά-

5 . 124 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ φορες μέθοδοι διεγχειρητικού νευρολογικού monitoring. Σκοπός του monitoring είναι να αναγνωρισθούν το συντομότερο οι επικείμενες νευρολογικές βλάβες και να γίνουν οι απαραίτητοι εγχειρητικοί χειρισμοί (ελάττωση της έλξης του νωτιαίου μυελού) και συγχρόνως οι κατάλληλες παρεμβάσεις του αναισθησιολόγου, ώστε να αυξηθεί η αιμάτωση του νωτιαίου μυελού και τελικά να αποφευχθεί η μόνιμη βλάβη. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται η δοκιμασία aφύπνισης του ασθενούς διεγχειρητικά (Wake up test 1] Stagnara test) και το νευροφυσιολογικό monitoring4ό Wake ιιp test Ο ασθενής ενημερώνεται προεγχειρητικά ότι κατά τη διάρκεια της επέμβασης θα πρέπει να συνεργασθεί και να απαντήσει σε κάποιες εντολές, που θα του δοθούν, όπως" κούνησε τα πόδια σου" και "σφίξε μου τα χέρια". Του παρέχεται επίσης η διαβεβαίωση ότι δεν θα πονέσει και δεν θα έχει ανάμνηση του γεγονότος μετεγχειρητικά. Διεγχειρητικά, μετά τη διόρθωση της σκολίωmlς, ο αναισθησιολόγος πρέπει να είναι σε θέση να αποκαταστήσει την κινητικότητα και τη συνείδηση του ασθενούς. Αυτό το επιτυγχάνει με την αναστροφή των μυοχαλαρωτικών 1] την διακοπ1j χορήγησης των μικρ1jς διάρκειας δράσης μυοχαλαρωτικών, τη διακ01ηj 1] ελάττωση της πυκνότητας των πτητικών στο ειπνεόμενο μίγμα και εάν είναι απαραίτητο τη χορ1jγηση αντα'(ωνιστών των απιοειδών. Εάν, στις εντολές που θα δοθούν, ο ασθενής ανταποκρίνεται στις εντολές για τα άνω άκρα, αλλά αδυνατεί να κινήσει το ένα 1] τα δύο κάτω άκρα, τότε ο χειρουργός ελαττώνει την έλξη που εφάρμοσε και ο αναισθησιολόγος μεριμνά για τη βελτίωση των τιμών της aρτηριακής πίεσης, του αιματοκρίτη, του κορεσμού (Sa02) και της μερικής πίεσης των αερίων του αίματος. Προβλήματα, που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια του test, είναι η aτυχής αποδιασωλιjνωση, η εμβολή δι'αέρος, η αφαίρεση των αρτηριακών ή φλεβικών γραμμών ή ακόμη η μετακίνηση των υλικών σπονδυλοδεσίας4ό Τα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι ότι ελέγχει μόνο την κινητική λειτουργία και όχι την αισθητική και ότι χρειάζεται άτομα με στοιχειώδη αντίληψη και συνεργασία 44. Ν ευροφυσιολογικ ό monίtorίng 1. Σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά (S.S.E.Ps) Το νευροφυσιολογικό monitoring παρέχει μία συνεχή εκτίμηση της λειτουργίας του νωτιαίου μυελού, χω- ρίς να απαιτείται αφύπνιση του ασθενούς. Λαμβάνονται προκλητέςνευρολογικές απαντήσεις μετά από ερεθισμό ενός περιφερικού νεύρου (κνημιαίο, περονιαίο, μέσο νεύρο ) από το φλοιό, την αυχενική μοίρα του νωτιαίου μυελού ή τον εξωσκληρίδιο χώρο45 Τα περισσότερα από τα αναισθησιολογικά φάρμακα επηρεάζουν είτε τον λανθάνοντα χρόνο, που απαιτείται για τη μεταφορά του ερεθίσματος από την περιφέρεια, είτε την ένταση της νευρολογικής απάντησης46 Εκτός από τα φάρμακα, η αρτηριακ1j πίεσ1(, η θερμοκρασία4κ, η ηλικία49, οι προϋπάρχουσες νευρολογικές βλάβες50, η υπερκαπνία49 και η υποξυγοναιμία51 επηρεάζουν τη νευρολο'(ιr..ιj απάντηση. Συν1jθως χρησιμ οποιείται ένα αναισθησιολογιr..ό CJ"ι(Ιjμα, που περιλαμβάνει συνδυασμούς φαρμάκων52.s', έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται ο επηρεασμός της νευρολογικής απάντησης. Για κάθε ασθενή τιτλοποιείται αυτή η απάντηση μετά την εισαγωγή στην αναισθησία και καταβάλλεται προσπάθεια, ώστε να διατηρούνται σταθεροί όλοι οι παράγοντες που προαναφέρθηκαν, για να αποφευχθούν ψευδείς απαντιjσεις54. Τα κρανιακά φλοιικά δυναμικά επηρεάζονται από τους αναισθητικούς παράγοντες, κυρίως τα πτητικά αναισθητικά, ενώ αντίθετα τα εξωσκληρίδια δεν φαίνεται να επηρεάζονται;5 Τα q).οιι'!.ά σωματοαισθητικά δυναμιr..ά δεν είναι ιδιαίτερα χρ1jσιμα για τον έλεγχο της αr..εραιότητα; του νωτιαίου μυελού. Γι' αυτόν χρειάζονται τα νωτιαία σωματοαισθητιr..ά δυναμιr..ά. μ ως, τα φλοιιr..ά προr..λητά δυναμιr..ά πρέπει να είναι η μέθοδος εκλογ1jς σε περίπτωση που η τοποθέτηση του ηλεκτροδίου στον εξωσκληρίδιο 1] υποσκληρίδιο χώρο δεν αίναι δυνατή. Σήμερα, στα προηγμένα ιατρικά κέντρα επικρατεί η καταγραφ1] και μέτρηση των δυναμικών στον εξωσκληρίδιο χώρο. Η ακριβής όμως μέτρηση και εκτίμηση των προκλητών δυναμικών χρειάζεται ειδικ1j εκπαίδευση45. Η χρήση των σωματοαισθητικών προκλητών δυναμικών παρέχει πληροφορίες για την ακεραιότητα μόνο των νωτιαίων κεράτων, ενώ η ακεραιότητα της πρόσθιας μοίρας ελέγχεται με τη χρήση των κινητικών προκλητών δυναμικών. Έτσι μπορούν να συμβούν βλάβες που αφορούν την κινητικ1j λειτουργία και να δώσουν ψευδώς αρνητικές απαντήσεις κατά τον έλεγχο των σωματοαισθητικών δυναμικών5 6 '57'5 χ '59' Κινητικά προκλητά δυναμικά (M.E.Ps) Πολύ πρόσφατα άρχισαν να χρησιμοποιούνται τα κινητικά προκλητά δυναμικά για να υπερκεράσουν τις

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑrΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 125 ατέλειες που περιλαμβάνουν οι προηγούμενες μέθοδοι. Με τη μέθοδο αυτή επιτυγχάνεται άμεση εκτίμηση της κινητικής λειτουργίας χρησιμοποιώντας είτε μυογενείς (ΜΜΕΡ),είτε νευρογενείς (ΝΜΕΡ) απαντήσεις. Οι μυογενείς απαντήσεις προκύπτουν από άμεση διέγερση του νωτιαίου μυελού, οπότε λαμβάνεται μία ηλεκτρομυογραφική απάντηση(twitch). Η τεχνικιί αυηί προϋποθέτει ατελή νευρομυίκό αποκλεισμό κατά τη διάρκεια της αναισθησίας, γεγονός που είναι επικίνδυνο για τη φάση των λεπτών χειρισμών και με τον ασθενιί σε πρηνή θέση. Οι νευρογενείς απαντήσεις λαμβάνονται, είτε μετά από διέγερση με ηλεκτρόδια που τοποθετούνται υποδορίως στην περιοχή της επέμβασης, είτε με μαγνητική πλάκα που τοποθετείται στο τριχωτό της κεφαλιίς. Με τη μέθοδο αυτή είναι δυνατή η πλήρης μυοχάλαση του ασθενούς. Όλα τα κινητικά προκλητά δυναμικά επηρεάζονται από τα γενικά αναισθητικά61'62.το αλοθάνιο και το ισοφλουράνιο σε πυr.νότητε; μέχρι 1,0 MAC δεν επηρεάζουν τι; απανηίσει;. Η ετομιδάτη σε στάγδην έγχυση διατηρεί την ωτ:άγτηml ανεπηρέαστη περισσότερο από την πεντοθάλη και την προποφόλη63. Η ελάττωση της έντασης των απαντήσεων πέραν του 50%, είναι σαφής ένδειξη νευρολογικής βλάβης. Από πειραματικά δεδομένα προκύπτει ότι τα κινητικά προκλητά δυναμικά αποκαλύπτουν τη βλάβη 4-Smin. ενωρίτερα από τα σωματοαισθητικά προκλητά δυναμικά και το wake up test.ακόμη ο συνδυασμός των σωματοαισθητικών με τα κινητικά προκλητά δυναμικά περιορίζει σημαντικότατα τη χρ1iση του \vake up test''. Ανεξάρτητα από τη μέθοδο διερεύνησης, εφ'όσον προκύψει ένδειξη νευρολογιχ1ίς βλάβης απαιτείται η άμεση χορήγηση κορτικοστεροειδών. Η θεραπεία προτείνεται να γίνεται με methylprednisolone σε δόση 30mg/kg εφ'άπαξ και στη συνέχεια στάγδην σε δόση 5,4 mg/kg/24ωρo65. Περιοχική αναισθησία Η επιλογιi περιοχικιiς ή γενικής αναισθησίας εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, την αναπνευστική και καρδιαγγειακή κατάσταση του ασθενούς, την παρούσα ανατομικιi ανωμαλία και τις συνοδές νευρομυίκές παθήσεις. Εξ αιτίας των πρώιμων εκφυλιστικών αλλοιώσεων και ανατομικών ανωμαλιών, η περιοχική αναισθησία μπορεί να έχει τεχνικές δυσκολίες με αποτέλεσμα ατελιi αναισθησία. Εναλλακτική τεχνική αποτελεί ο συνδυασμός περιοχικής με γενική αναισθησία. Συνοδές νευρομυ'ίκές παθήσεις Είναι γνωστό ότι τα περισσότερα άτομα από τα επιρρεπή στην κακοήθη υπερπυρεξία παρουσιάζουν υψηλή συχνότητα συγγενών μυοσκελετικών ανωμαλιών, όπως ιδιοπαθιi κυφοσκολίωση. Ωστόσο είναι δύσκολο να γίνει πρόβλεψη της ευαισθησίας του ατόμου στην κακοήθη υπερπυρεξία. Η ανεύρεση όμως αυξημένης πυκνότητας κρεατινικής φωσφοκινάσης στον ορό μπορεί να αποκαλύψει μία υποκλινικιi μυοπάθεια66'67. Σε ασθενείς με μυοτονική δυστροφία η χορήγηση σουκινυλοχολίνης μπορεί να προκαλέσει παρατεταμένη σύσπαση των σκελετικών μυών. Η κατάσταση αυτιi μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα στη διασωλ1ίνωση, αλλά και στον αερισμό του ασθενούς. Ακόμη η χορήγηση της σουκινυλοχολίνης μπορεί να προκαλέσει υπερβολι ΚΙl αύξηση του χαλίου του ορού με συνέπεια αρρυθμίες Ιl μι οσq:αιρινουρία, που μπορεί να οδηγ1iσει σε νεφριt'.ιl ανε:τcιρr.εια. Όταν η σr.ολίωση συνυπάρχει με συριγγομυελία παρατηρείται αυξημένη ευαισθησία στα μη αποπολωτικά μυοχαλαρωτικά. Στους ασθενείς αυτούς η σουκινυλοχολίνη δεν αντενδείκνυται,αλλά θα πρέπει να χορηγείται με προσοχή στους ασθενείς με γρήγορη εξέλιξη της παράλυσης για τον κίνδυνο της υπερκαλιαιμίας. Γ. Μετεγχειρητική αντιμετώπιση Το μεγαλύτερο μετεγχειρητικό πρόβλημα είναι ο κίνδυνος της αναπνευστικ1iς ανεπάρκειας.για το λόγο αυτό η απόφαση για αποδιασωλ1ίνωση στο τέλος της επέμβαση; είναι πολύ σημαντικ11 και πρέπει να ληφθούν υπ' όψη η προεγχειρητικ1ί κατάσταση της αναπνευστικής λειτουργίας, η διεγχειρητικ11 πορεία και το γεγονός ότι από μόνη της η διορθωτικιi επέμβαση προκαλεί άμεση ελάπωση της ζωτικtiς χωρητικότητας (VC) κατά 40%, σε όλους τους ασθενείξ. Η ελάττωση αυτή της V.C παραμένει για ένα διάστημα 24 μηνών μετά την επέμβαση69. fτσι ασθενείς με σκολίωση άλλης αιτιολογίας πλην της ιδιοπαθούς και με προεγχειρητικ1i τιμή FVC< 50%, θα πρέπει να αποδιασωληνώνονται στη μονάδα εντατικής θεραπείας, μετά την πλήρη αποκατάσταση της νευρομυικής λειτουργίας. Αλλα μετεγχειρητικά προβλήματα είναι η συνεχιζόμενη αιμορραγία, η διάχυτη ενδαγγειακή πήξη, η ανάπτυξη του συνδρόμου της aπρόσφορης έκκρισης αντιδιουρητικής ορμόνης, ο παραλυτικός ειλεός και ο μετεγχειρητικός πόνος.

7 126 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Η αντιμετώπιση του μετεγχειρητικού πόνου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχ1ί σε ασθενείς με μειωμένες αναπνευστικές εφεδρείες. Ορισμένοι ερευνητές70 επέτυχαν συνεχή μετεγχειρητικ1ί αναλγησία με καθετήρα που τοποθετήθηκε επισκληριδίως κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Οι ανατομικές ανωμαλίες της ΣΣ στη σκολίωση αποτελούν σχετική aντένδειξη στην εφαρμογή επισκληριδίου καθετήρα, χωρίς άμεση όραση, για τον κίνδυνο του τραυματισμού του νωτιαίου μυελού κατά την παρακέ- ντηση και την προώθηm1 του καθετήρα71'72 73 Συχνότερα χρησιμοποιείται η ενδοφλέβια στάγδην χορήγηση της μορφίνης για 4-6 ημέρες μετεγχειρητικά. Τα μη στεροειδή aντιφλεγμονώδη πρέπει να αποφεύγονται τις πρώτες 24 ώρες, έως ότου η αιμορραγία ελεγχθεί πλ1ίρως. Για την αντιμετώπιση του συνδρόμου της aπρόσφορης έκκρισης της αντιδιουρητικής ορμόνης προτείνεται η διεγχειρητική χορήγηση στάγδην ντοπαμίνης σε "νεφρική δόση"74'75 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Pήmiano FP Jr, Nussbaum Ε, Hirschfeld SS et al: Eari)' echocardiographic and pulmonaιγ function findings in idiopathic scoliosis. J. Pediatr. Orthop. 3:475, Bergofsky ΕΗ: Respiratoιγ failure in disorders of the thoracic age. Am. Rev. Respir. Dis.119: 643, Bunnell WP: Spinal deformity. Pediatr. Clin. North.Am. 33: 1475, Mackersie A:Anaesthesia for neurosurgery in paediatrics,in Textbook of Paediatric Anaesthetic Practice. Ed: Edward Sumner and David J. Hatch. Bailliere Tindall, , Tolo ντ, Gillepsie R: The characίeήstics of juνenile idiopathic scoliosis and results of its treatment. J. Bone Joint Surg.(Br)60-B: 181, Steward DJ:OrthopedicSurgeιγ, in Manual of Pediatric Anesthesia.2nd ed. Churchill Livingstone,pp , Barois Α Respiratoιγ problems in severe scoliosis. Bull.Acad.Natl. Med, 183( 4):721-30, Kafer ER: Respiratoιγ and cardiovascular functions in scoliosis and principles of anesthetic management.anesthesiology,52:339, Gagnon S, Jodoin A,Martin R. Pulmonaιγ function test study and after spinal fusion in young idiopathic scoliosis.spine,may; 14( 5) :486-90, Kafer ER:Respipatoιγ and cardiovascular functions in scoliosis.bul, Physiopathol. Respir. 13:299, Weber Β, Smith JP, Briscoe WA et al: Pulmonaιγ function in asymptomatic adolescents with idiopathic scoliosis. Am. Reν.Respir. Dis.111:389, Shannon DC, Riseborough EJ, Valenca LM et al:the distribution of abnormal lung function in kyphoscoliosis.j.bone Joint Surg.(Am)52:131, Shannon DC,Riseborough EJ, Kazemi Η: Ventilation perfusion relationships following correction of k yphoscoliosis. JAMA 217:579, Dhuper S, Ehlers ΚΗ, Fatica NS, et al:incidence and risk factors for mitral valve prolapse in severe adolescent idiopathic scoliosis.pediatr. Cardiol. Nov Dec; 18(6):425-8, Shneerson JM, Venco Α, Prime FJ:A study of pulmonaιγ artery pressure, electrocardiography and mec!ίanocardiogr<φhy in thorιιcic scoliosis. Τhοπιχ,32: Γρίβα; Θ: Σι' :χρονε; εξελίξει; στην έρευνα και θερα:τεία τη; σ%οί.ίωση;.ιατρι%ές αδόσει;.π.χ.πασχαί.ίδη, Vedantam R,Lenke LG, Bridwell ΚΗ et all: Α prospective evaluation of pulmonary function in patients with adolescent idiopathic scoliosis relative to the surgical approach usedfor spinal arthrodesis. Spine, J an.1 ;25(1) :82-90, Καραμιχάλη Ε: Αναισθησιολογική αντιμετώπιm1 της σκολίωσης. Στο βιβλίο: Σύγχρονες εξελίξεις στην έρευνα και θεραπεία της σκολίωσης. Ιατρικές εκδόσεις.π.χ. Πασχαλίδη,σελ , Grossman W, Ward WT: Central retinal artery occlusion after scoliosis surgery.spine,18:1226, Relton JE, Hall JE: Απ operation frame for spinal fusion.a new apparatus designed to reduse haemorrhage duήng operation.j.bone Joint Surg.(Br) 49:327, Stanitski CL, Wtittlesey G, Thompson Ι, et al: Clotting parameters in patiens with adolescent idiopathic scoliosis undergoing posterior spinal fusion and instrumentation. J.Pediatr. Orthop. Β. Apr.7(2):132-4, Kobrinsky NL, Letts RM, Patel LR et al: 1-Desamino-

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ D-argininevasopressine ( desmopressίn) decreases operative blood loss ίη patients having Harrington rod spinal fusion surgery.a randomised, double blinded, controlled trial. Ann.Intem. Med. 107:446, Mannucci PM:Desmopressin: Α nontransfusional form of treatment for congenital and acquired bleeding disorders.blood,72:1449, Κruger LM, Colbert JM:Intraoperative autologous transfusion in children undergoing spinal surgery.j.pediatr.orthop.5:330, Ray JM, Flynn JC, Bierman AH:Erythrocyte survival following intraoperative autotransfusion ίη spinal surgery:an ίη νίνο comparative study and 5-year update.spίne,11:879, Murray DJ, Forbes RB, Titone MB,et al: Transfusion management in pediatric and adolescent scoliosis surgery.efficacy of autologous blood.spine,dec 1;22(23): , GoodnoughLT, WasmanJ, Corlucci Ketal:Limitations to donating adequate autologous blood prior to electiye orthopedic surgery.surg.124:494,1989b. 28. Levine ΕΑ, Gould SA, Rosey AL et al:perioperative recombinant human erythropoietin. Surgery,106:432, 1989a. 29. Levine ΕΑ, Rosen AL, Sehgal LR et al:treatment of acute postoperative anemia with recombinant human erythropoietin. J.Trauma 29:1134,1989b. 30. Goodnough LT, Rudnick S, Price ΤΗ et al:increased preoperative collection of autologous blood \vitl1 recombinant human ery thropoietin therap)'. N.Engl.J.Med.321:1163,1989a. 31. Vitale MG, Stazzone EJ, Gelijns AC, Mosko\νitz AJ, Roye DP Jr:The effectiveness of preoperative erythropoietin in averting allogenic blood transfusion among children undergoing scoliosis surgery.j. Pediatr.Orthop.B,J ul;7 (3):203-9, Copley LA, Richards BS,Safari FZ,Newton PO:Hemodilution as a method to reduce transfusion requirements in adolescent spine fusion surgery.spine, Feb.1;24(3):219-22,disc.223-4, Anand Ν, Idio FG Jr, Remer S, Hoppenfeld S: The effects of perioperative blood salvage and autologous blood donation on transfusion requirements in scoliosis surgery. J.Spinal Disord,Dec;11 ( 6):532-4, Fievez Ε, Schultze-Balin C, Herbaux Β, Dalmas S, Scherpereel Ρ:Α study of blood loss during surgery for scoliosis.posterior approach in 319 adolescents. Cah.Anesthesiol, 43(5):425-33, Sum DC, Chung PC, Chen WC: Deliberate hypotensive anesthesia with Iabetalol in reconstructive surgery for scoliosis. Acta Anaesthesiol.Sin., Dec;34( 4) :203-7, Hersey SL, O'Dell ΝΕ, Lowe S, Rasmussen G, Tobias JD, Deshpande JΚ, Mencio G, Green Ν: Nicardipine versus nitroprusside for controlled hypotension during spinal surgery Ιη adolescents:anesth. Analg.Jun;84(6): , Fox HJ, Thomas CH, Thompson AG: Spinal instrumentation for Duchenne's muscular dystrophy:experience of hypotensive anaesthesia to minimise blood loss.j.pediatr. Orthop., Nov-Dec; 17(6):750-3, Dastysh Μ, Cundrle J, Vlach 0: Der einfluss der kontrollierten hypotension bei Wirbel saulenoperationen auf die Nieren funktion. Anaesthesist,39: , ΜίιCΕ\νeη GD, Bunnell WP, Srirank:Acute neurologic complications in the treatment of scoliosis. Α report of the Scoliosis Research Society.J. Bone Joint Surg(Am)57:404, Dawson EG, Sherman JE, Kanim LE et al: Spinal cord monitoring.results of the Scoliosis Research Society and the European Spinal Deformity Survey.Spine 16:S361, Hall JE, Levine CR, Sudhir KG: Intraoperative <ι\vakening to monitor spinal cord function during Harrington instrumentation and spinal fusion.j. Bone Joint Surg.60:533-6, \Vilson-Holden τj, Padberg ΑΜ, Lenke LG, Larson LG, Larson BJ, Brίd\vell ΚΗ, Bassett GS: Efficacy of intraoperative monitoring for pediatric patiens with spinal cord pathology undergoing spinal deformity surgery.spine, Aug.15;24(16): , Ben-David Β: Spinal cord monitoring.orthop.clin. North.Am.,l9:427, Johnston CE, Happel LT Jr, Norris R et al:delayed paraplegia complicating sublaminar segmental spinal instrumentation. J. Bone Joint Surg(Am)68:556, Loughnan ΒΑ and Hall GM: Spinal cord monitoring. Br.J.Anesth,63:587-94, Laureau Ε, Marciniak Β, Hebrard Α, Herbaux Β, Guieu JD: Comparative study of propofol and midazolam effects on somatosensory evoked potentials during surgical treatment of scoliosis. Neurosurgery,

9 128 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑτJΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Jul;45(1):69-74, Brodkey JS, Richards DE, Blasingame JP, et al: Reversible spinal cord trauma in cats.additive effects of direct pressure and ischemia.j. Neurosurg.37:591, Grundy BL, Nelson ΡΒ, Lina Α et al: Monitoήng of cortical somatosensory evoked potentials to determine the safety of sacrificing the anterior cerebral artery.neurosurgery,11 :64, Grundy BL: Intraoperative monitoring of sensoryevoked potentials. Anesthesiology,58:72, Lubicky JP, Spadaro JA, Yuan ΗΑ et al: Vaήability of somatosensory cortical evoked potential monitoring during spinal surgery.spine,14:790, Grundy BL, Nash CL Jr, Brown RH: Arteήal pressure manipulation alters spinal cord function during correction of scoliosis.anesthesiology, 54:249, Goodarzi Μ, Shier ΝΗ, Grogan DP. Effect of intrathecal opioids on somatosensory-evoked potentials during spinal fusion in children. Spine.Jul.1;21(13)1565-8, Goodarzi Μ: The advantages of intrathecal opioids for spinal fusion in children.paediatr. Anaesth,8(2):131-4, Luk ΚD, Hu Y,Wong YW, Leong JC: Vaήabilit)' of somatosensory-evoked potentials in different stages of scoliosis surgery.spine,sept 1;24(17): , Kalkman CJ, Traast Η, Zuurmond WW Α, Bovill JG: Differential effects of propanolol and nitrous oxide ο η posterior tibial nerve somatosensory cortical evoked potentials during alfentanil anaesthesia.br. J.Anaesth.66:483-89, Bunch WH, Scarff ΤΒ, Trimble J; Spinal cord monitoήng.b.bone Joint Surg(Am)65:707, Levy WJ Jr, York DH. Evoked potentials from the motor tracts in humans.neurosurgery,12:422, Brown RH, Nash CL Jr, Beήlla JAetal: Cortical evoked potential monitoring.a system for intraoperative monitoήng of spinal cord function.spine,9:256, Lesser RP, Raudzens Ρ, Luders Η et al: Postoperative neurologic deficits may occur despite unchanged intraoperative somatosensory evoked potentials. Ann.Neurol.19:22, Lubicky JP, Spadaro JA, Yuan ΗΑ et al: Variability of somatosensory cortical evoked potential monitoήng during spinal surgery.spine,14:790, Haghighi SS, Green ΚD, Oro JJ et al. Depressive effect of isoflurane anesthesia on motor evoked potentials.neurosurgery.26:993, Bernard JM, Pereon Υ, Fayet G, Guiheneuc Ρ. Effects of isoflurane and desflurane ο η neurogenic motor and somatosensory evoked potential monitoring for scoliosis surgery.anesthesiology, Nov;85(5):1013-9, Taniguchi Μ, Nadstawek J, Langenbach V et al: Effects of four intravenous anesthetic agents on motor evoked potentials elicited by magnetic transcranial stimulation.n eurosurgery,33 :407, Padberg ΑΜ, Wilson-Holden Π, Lenke LG, Bήdwell ΚΗ: Somatosensory and motor evoked potential monitoήng \Vithout a \Vake up test duήng idiopathic scoliosis surgery.an accepted standard of care.spine,jun.15;23(12): , Bracken ΜΒ, Shepard MJ, Collins WF et al: Α randomized controlled trial of methylprednizolone or naloxone in the treatment of acute spinal-cord injury.results of the Second National Acute Spinal Cord Injury Study. Ν. Engl. J. Med.322:1405, Britt ΒΑ: Etiology and pathophysiology of malignant hyperthermia.fed. Proc,38,44-48, Gronert GA: Malignant h)perthermia. Anesthesiology, 53, , Schur IS, Βrο\\ΏΠ, Kafer ER et al: Postoperative pulmonaf)' function in children. Comparison of scoliosis \Vith peήpheral surgery. Am. Rev. Respir. Dis.130:46, Upadhyay SS, Ηο ΕΚ, Gunawardene WM et al: Changes in residual volume relative to vital capacity and total lung capacity after arthrodesis of the spine in patients who have adolescent idiopathic scoliosis. J. Bone Joint Surg. (Am) 75:46, Ohos, Dietz C, Kuleszynski Ρ, Hopf Ch, Stanton-Hicks Μ, Dick W.Postoperative analgesie bei spondylodesen mittels intraoperativ gelegtem periduralkatheter. Anaesthesist,40,235-37, Scott PB:Acute pain management. In: Cousins MJ,Bridenbaugh ΡΟ (Hrsg). Neural blockade in clinical anesthesia and management of pain. JB Lippincott Company, Boyd JM: In: Surgery of the spine, Section 5, Spinal Deformity: Anaesthetic Management and Monitoring.eds. G. Findlay and R.Owen. Oxford: Blackwell Scientific Publication, Oxford Covino BG and Scot DB. Epidurale anasthesie und

10 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 129 analgesis.lehrbuch und Atlas edition medizin VCH. Weinheim, Cregg Ν, Mannion D, Casey W: Oliguria during corrective spinal surgery for idiopathic scoliosis:the role of antidiuretic hormone. Paediatr. Anaesth. 9(6): , Lieh-LaiMW,StanitskiDF,SarnaikAPetal: Syndrome of inappropήate antidiuretic hormone secretion in children following spinal fusion: Cήt. Care Med. Mar; 27(3): 622-7,1999.

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ

Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικής µοίρας σπονδυλικής στήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσειςθωρακικής µοίραςσπονδυλικήςστήλης Ευδ. Μπίλλη Υπεύθυνη Μαθήµατος Κλινική Μυοσκελετική Φυσικοθεραπεία ΙΙ Παθήσεις & παραµορφώσεις θωρακικήςµοίρας Σκολίωση Νόσο Scheuermann Αγκυλοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης

Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 11η Αποκλίσεις Σπονδυλικής Στήλης Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Στάση Σώματος Ο όρος σωστή στάση

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Σπονδυλικής Στήλης ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ 27-30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 VALIS RESORT, ΒΟΛΟΣ. Presentation Type

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Σπονδυλικής Στήλης ΑΝΑΡΤΗΜΕΝΕΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ 27-30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2010 VALIS RESORT, ΒΟΛΟΣ. Presentation Type Contact Person Aναρτημένες Ανακοινώσεις ΒΕΝΕΤΙΚΙΔΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΝΙΚΑΙΑΣ-ΠΕΙΡΑΙΑ P01 POSTER ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΟΥΡΑΙΑΣ ΥΠΟΣΤΡΟΦΗΣ (CAUDAL REGRESSION SYNDROME) NΕΟΦΥΤΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΣ Λευκωσία P02 POSTER

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Οι περισσότεροι όγκοι όπως προαναφέθηκε είναι μεταστατικής αιτιολογίας. Οι στόχοι της θεραπείας εδώ είναι κυρίως η στήριξη, η ανακούφιση απο τον πόνο και η αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ.ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 1 Νοσηλεύτρια-Φυσικοθεραπεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου",Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ιατρικής Σχολής Αθηνών στην 2Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Γ.Ν.Άμφισσας, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Ανοικτού Πανεπιστημίου Ιταλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ Το παιδί µου «γέρνει», «στραβώνει» η πλάτη του, πάσχει από «σκολίωση», µια συνειρµική έκφραση που ακούγεται από τους γονείς των παιδιών, λόγω σχολείου, κακού θρανίου κ.λ.π.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ 11 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΣΚΟΛΙΩΣΗ Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στο οβελιαίο επίπεδο εµφανίζει φυσιολογικά κυρτώµατα στην αυχενική θωρακική και οσφυϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012

Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 Δελτίο Τύπου Τετάρτη 24 Οκτωβρίου 2012 «Διαστημικές» προδιαγραφές στη διενέργεια και των πλέον λεπτών επεμβάσεων της σύγχρονης Νευροχειρουργικής και Ορθοπαιδικής Χειρουργικής, με τεράστια οφέλη για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Δρ Σταμάτιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειρουργός Επιμελητής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Ε.Φ.Θ. Επίπτωση Επίπτωση 60% 35%-60% σε # πυέλου

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Σπύρος Δευτεραίος Ειδικευόµενος Νευρολόγος ΓΝΑ «Γ. Γεννηµατάς» Διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Γρηγόρης Παναγόπουλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών

Αξιολόγηση στάσης. Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Αξιολόγηση στάσης Τυπικές στάσεις & βασικά χαρακτηριστικά αυτών Εικόνα 1. Τυπικές όρθιες στάσεις. Τέλια όρθια στάση (Α), κυφω-λορφωτική στάση (Β), στάση επίπεδης ράχης (C) & χαλαρή στάση (D). Τέλεια όρθια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ Ε. Κοσμάς 3η Πνευμον. Κλινική ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μιτοχόνδρια μυών Παραγωγή ενέργειας (ΑΤΡ, οξειδωτική φωσφορυλλίωση) Απαιτούν Ο2, υπερπαράγουν

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος Σπιρομέτρηση Διάχυση Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΑ Τραχεία - μεγάλη ταχύτητα αέρα - στροβιλώδης ροή Βρογχικό δέντρο - μεταβατική ροή αέρα Μικροί αεραγωγοί - μικρή ταχύτητα αέρα - γραμμική

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η

Παρακάτω παραθέτω για σύγκριση μια φυσιολογική (αριστερά) με μια ε κ φ υ λ ι σ μ έ ν η ( δ ε ξ ι ά ) Σ π ο ν δ υ λ ι κ ή Σ τ ή λ η Εκφυλιστικη Νοσος Οσφυικης Μοιρας ΓΕΝΙΚΑ: Η εκφυλιστική νόσος συνήθως παρουσιάζεται σε πιο προχωρημένες ηλικίες και αποτελεί το τελικό αποτέλεσμα της φυσιολογικής διαδικάσίας εκφύλισης/ γήρανσης του οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα)

Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Θεραπεία παθήσεων αυχενικής µοίρας (6o µάθηµα) Ασκήσεις κινητικότητας (ROM) ΑΜΣΣ Σε αυτές τις ασκήσεις κινητικότητας (Εικ. 1), στο εργαστήριο εφαρµόστηκαν & έγινε πρακτική άσκηση στις εξής ασκήσεις: Κάµψη

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΥΜΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ & ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ. Ανδρέας Παναγόπουλος Λέκτορας Ορθοπαιδικής Πανεπιστήμιο Πατρών

ΤΡΑΥΜΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ & ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ. Ανδρέας Παναγόπουλος Λέκτορας Ορθοπαιδικής Πανεπιστήμιο Πατρών ΤΡΑΥΜΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ & ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Ανδρέας Παναγόπουλος Λέκτορας Ορθοπαιδικής Πανεπιστήμιο Πατρών Ανατομία ΑΜΣΣ Ανατομία ΘΜΣΣ Ανατομία ΟΜΣΣ Ανατομία ΣΣ Η αρχική κάκωση ειναι καθοριστική

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΘΕΣΕΙΣ-ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ Πασχάλης Στειρόπουλος Β Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Δομή Θέσεις και αντιθέσεις 1. Θρομβόλυση 2. Θεραπεία ΠΕ στο σπίτι

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού

Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 12η Τραυματισμοί Νωτιαίου Μυελού Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Τραυματισμοί του Νωτιαίου Μυελού

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ»

Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» Χρήση του επεµβατικού monitoring στην αναισθησία. Α. Σταθόπουλος, Χ. Χάµος, Ο. Κισκήρα, Α. Ψευδή Αναισθησιολογικό τµήµα Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΕΛΙΣΜΟΣ» To monitoring του ασθενούς αποτελεί κλειδί στην παροχή αναισθησιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Χειρουργική Μονάδα Εντατικής

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 253 Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΜΑΡΙΑ ΖΟΥΚΑ, ΜΑΡΙΑ-ΛΟΥΪΖΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ, ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΖΗΡΝΑ, ΛΕΟΝΤΙΑ ΤΑΡΑΜΟΝΛΗ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΟΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μονάδες Μεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Αίτια Θανάτου στην Παιδική Ηλικία Αίτιο 4-52 εβδομάδες 1-4 έτη 5-14 έτη Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής σκολίωσης

Θεραπευτική αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής σκολίωσης Θεραπευτική αντιμετώπιση της παιδικής και εφηβικής σκολίωσης Γ. ΣΑΠΚΑΣ Αν. Καθηγητής Ορθοπαιδικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Οι παραμορφώσεις της σπονδυλικής στήλης μπορούν να συμβούν και να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER Ειδική κατηγορία ασθενών µε ειδικά προβλήµατα και διλήµµατα στην αντιµετώπισή τους ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Η μικροδισκεκτομή στην αντιμετώπιση της οσφυικής δισκοκήλης

Η μικροδισκεκτομή στην αντιμετώπιση της οσφυικής δισκοκήλης Slide 1 Η μικροδισκεκτομή στην αντιμετώπιση της οσφυικής δισκοκήλης Ευσταθίου Πάνος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Διδάκτωρ Παν. Αθηνών Slide 2 Η Ιστορία της Μικροεπεμβατικής στις παθήσεις της σπονδυλικής στήλης

Διαβάστε περισσότερα

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης

Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Η ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΑΝΟΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΟΝΑΤΟΣ Χ.Κ.Γιαννακόπουλος, Α.Λέγκας, Μ.Τριανταφύλλη,Α.Ηλιάδης, Θ.Παπαπολυχρονίου, Ε.Μιχελινάκης Ορθοπεδική Κλινική Αναισθησιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΚΑΙ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Γεώργιος Σάπκας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης των ενηλίκων συνοδεύεται από σημαντικές εμβιομηχανικές και βιολογικές

Διαβάστε περισσότερα