08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΛΕΝΑΚΑΚΗΣ. Ιδιότητα: Μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΛΕΝΑΚΑΚΗΣ. Ιδιότητα: Μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι."

Transcript

1 Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας Οριζόντια Πράξη ΟΠΣ: , ΣΑΕ: 2014ΣΕ ΕΣΠΑ Υποέργο 1 : «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και δειγματικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» 08/07/2015 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΔΡΑΣΗΣ 2.1 Π Τεύχος μελέτης εξειδίκευσης μεθοδολογίας, ανάπτυξης προδιαγραφών και μεθοδολογίας επιλογής των σεναρίων των εκπαιδευτικών για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης ανά γνωστικό αντικείμενο για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στα γνωστικά αντικείμενα «Θεατρική Αγωγή» (για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση) και «Θεατρολογία-Καλλιτεχνική Παιδεία (για το Ενιαίο Λύκειο και για τα Καλλιτεχνικά Σχολεία)* Ονοματεπώνυμο: ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΛΕΝΑΚΑΚΗΣ Ιδιότητα: Μέλος Δ.Ε.Π. Α.Ε.Ι. (* αν έχει γίνει περαιτέρω επιμερισμός του γνωστικού αντικειμένου ή αναφέρεται πιο συγκεκριμένη βαθμίδα εκπαίδευσης στο έγγραφο της ανάθεσης έργου σε εσάς, θα πρέπει να προστεθεί σε αυτό το σημείο) (Υπογραφή) 1/28

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το ψηφιακό εκπαιδευτικό σενάριο και το θέατρο στην εκπαίδευση 3 2. Σκοποί της εισαγωγής ψηφιακών σεναρίων στην εκπαίδευση 5 3. Βασικοί παράγοντες για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός σεναρίου 6 4. Κεντρικοί άξονες και κριτήρια εκπόνησης των ψηφιακών σεναρίων Κεντρικές Έννοιες του Θεάτρου και Κριτήρια εξειδίκευσης για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Κεντρικές έννοιες του Θεάτρου και κριτήρια εξειδίκευσης για τη Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση Φάσεις ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού ψηφιακού σεναρίου Ψηφιακές πλατφόρμες εκπαιδευτικών σεναρίων - Παραδείγματα Βιβλιογραφία 28 2/28

3 1. Το ψηφιακό εκπαιδευτικό σενάριο και το θέατρο στην εκπαίδευση Ένα εκπαιδευτικό σενάριο είναι η περιγραφή ενός μαθησιακού πλαισίου με εστιασμένο γνωστικό αντικείμενο, συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς στόχους, παιδαγωγικές αρχές και δραστηριότητες, αξιοποιώντας συγκεκριμένα εκπαιδευτικά εργαλεία καθώς και τις ΤΠΕ (Τεχνολογίας της Πληροφορίας και Επικοινωνίας) (ΕΑΙΤΥ, 2007; ΕΑΙΤΥ, 2011). Ένα ψηφιακό εκπαιδευτικό σενάριο αποτυπώνει το σχεδιασμό της διδακτικής διαδικασίας συνδέοντας ταυτόχρονα το περιεχόμενο, τους στόχους, την μέθοδο τα εκπαιδευτικά μέσα και τις επιμέρους δραστηριότητες και το πλάνο εφαρμογής σ ένα πλαίσιο (Σοφός, 2011). Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντική η ανάπτυξη της ικανότητας από μέρους του εκπαιδευτικού να προσαρμόζει υπάρχοντα ή να δημιουργεί νέα εκπαιδευτικά ψηφιακά σενάρια και δραστηριότητες με χρήση των ΤΠΕ ώστε να καλύπτει τις πραγματικές διδακτικές του ανάγκες. Στην περίπτωση ενός ψηφιακού εκπαιδευτικού σεναρίου στο θέατρο οφείλεται μεταξύ άλλων να λαμβάνονται υπόψη οι σύγχρονες τάσεις στο θέατρο στην εκπαίδευση είτε πρόκειται για σενάρια στην Πρωτοβάθμια είτε για σενάρια στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Παρακολουθώντας λοιπόν τις σύγχρονες τάσεις στο Θέατρο και την Παιδαγωγική 1, οι στόχοι του Θεάτρου στην Εκπαίδευση θα μπορούσαν να εντοπιστούν σε δύο κεντρικούς άξονες: Στον πρώτο άξονα αντιμετωπίζεται το Θέατρο ως βίωμα και αφορά στη δημιουργία εργαστηριακού πλαισίου όπου ο μαθητής και η μαθήτρια θα μπορέσει να γνωρίσει βιωματικά διαδικασίες και μορφές έκφρασης από τον αυτοσχεδιασμό και τις ασκήσεις με τα αισθητήρια έως τη δημιουργία θεατρικής παράστασης. Στο δεύτερο άξονα προσεγγίζεται το θέατρο ως πολιτισμική δημιουργία και στην ενότητα αυτή περιλαμβάνονται έννοιες όπως ιστορία θεάτρου, δραματικόλογοτεχνικό κείμενο, εργαστήρι γραφής, κριτική προσέγγιση της παράστασης, δομικά στοιχεία της παράστασης, θέατρο και πολιτισμός, θέατρο και επικοινωνία. Οι παραπάνω δύο άξονες οφείλουν να αντιμετωπίζονται ως δυναμικό σύνολο και σε μία σχέση αλληλεπιδραστική, παράλληλη και όχι διαδοχική 2. Μαζί με τους επιμέρους στόχους για κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης, οφείλεται να λαμβάνεται υπόψη η διευρυμένη, θεατροπαιδαγωγική προσέγγιση του θεάτρου στην εκπαίδευση. Στο εξής παρατίθενται σε μορφή λέξεων-κλειδιών οι κεντρικές έννοιες που συνιστούν μια προσέγγιση του θεάτρου στην εκπαίδευση θεατροπαιδαγωγική: Θέατρο ως παιχνίδι Εργαστήρι Γραφής δομή δραματικού λόγου δραματοποίηση κειμένου Λεκτική και αλεκτική έκφραση/σύνθεση-δημιουργία μορφών 1 Βλ. σχετικά και Λενακάκης, Βλ. επίσης: Hentschel, 2010, Nickel, 2005, Sting, Βλ. επίσης Άλκηστις 2008, Γραμματάς 2009, 2014, /28

4 Θέατρο ως θέαμα Αυτοσχεδιασμός Θέατρο και Νέες Τεχνολογίες Θέατρο και άλλες μορφές θεάματος Θέατρο και άλλες Τέχνες. Με την εμπλουτισμένη αξιοποίηση του θεάτρου στην εκπαίδευση, η ίδια μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης αναδεικνύει τη μορφοπαιδευτική του αξία και καθίσταται στόχος και αρωγός: εκμάθησης συγκεκριμένων θεατρικών δεξιοτήτων ανάπτυξης νοητικών και δημιουργικών δεξιοτήτων ενδυνάμωσης της ομαδικότητας έκφρασης της ατομικής και πολιτισμικής ταυτότητας απελευθέρωσης συναισθημάτων ψυχικής και πνευματικής καλλιέργειας εκμάθησης βάσει βιωματικών διεργασιών, εμπειρίας, ή βαθμού ενσυναίσθησης αειφορίας, αποδοχής και ένταξης: ενδυνάμωσης των δομικών υλικών και πνευματικών στοιχείων του θεατρικού πολιτισμού μας, αλλά και κατανόησης και αποδοχής της κουλτούρας της κάθε διαφορετικής κοινωνικής ομάδας που συναποτελεί τη σύγχρονη πολυπολιτισμική μας κοινωνία καινοτομίας, με εκμετάλλευση των πολλαπλών δυνατοτήτων που δίνουν οι τεχνολογικές εξελίξεις στην διάχυση της πληροφορίας και επικοινωνίας, ι- διαίτερα μέσα από το διαδίκτυο και τις ψηφιακές πλατφόρμες θεατροπαιδαγωγικού υλικού. Στο ίδιο πλαίσιο όμως, σημαντικός και καθοριστικός είναι ο ρόλος του θεατροπαιδαγωγού/θεατρολόγου-εκπαιδευτικού 3, ο οποίος καλείται: να υποστηρίξει τη βιωματική διαδικασία στη θεατροπαιδαγωγική πράξη, για τη μετάδοση της γνώσης να διευρύνει μεθοδολογικά, ως υλικό διδασκαλίας, το θεατρικό ρεπερτόριο, συμπεριλαμβάνοντας τις διάφορες μορφές και είδη του θεάτρου: κουκλοθέατρο, λαϊκό θέατρο, διαδραστικό-συμμετοχικό θέατρο, θέατρο δρόμου κ.τ.ό. μέσα από εργασίες, projects, ομαδικές συνεργασίες, χρήση του διαδικτύου και τη θεατροπαιδαγωγική πράξη να καταστήσει σαφές στους μαθητές και τις μαθήτριες τη διάκριση μεταξύ της γνώσης και της πληροφόρησης/ψυχαγωγίας για οποιοδήποτε θεατρικό ρεπερτόριο, χωρίς να απορρίπτει τη "μαθητική κουλτούρα" (αποδοχή διαφορετικότητας, ένταξη) 3 Για το ρόλο του Θεατροπαιδαγωγού βλ. περισσότερα στο Λενακάκης, 2014 και Lenakakis, /28

5 να προετοιμάζει τους μαθητές και τις μαθήτριες για εξοικείωση με το επαγγελματικό θέατρο (δημιουργώντας ενδεχομένως και ερεθίσματα για μελλοντική ενασχόλησή τους): o επισκέψεις επαγγελματιών του θεάτρου στην τάξη (ηθοποιοί, σκηνοθέτες, θεατρολόγους) o παρουσίαση των ειδικοτήτων που συνδράμουν στη δημιουργία ενός θεατρικού έργου (σκηνοθέτης, σκηνογράφος, μουσικός, ενδυματολόγος, φωτιστής) o δράσεις μετά την επίσκεψη: επισκέψεις της τάξης εκτός σχολείου σε θεατρικούς χώρους όπου δραστηριοποιούνται οι καλλιτέχνες που ε- πισκέφθηκαν την τάξη (πρόβες θιάσου, θεατρικές παραστάσεις, εργαστήρια κατασκευής σκηνικών εξαρτημάτων κ.τ.ό.) o προετοιμασία και επεξεργασία των πληροφοριών και εμπειριών πριν και μετά τη δράση/επίσκεψη o μεταφορά της εμπειρίας στην τάξη (σχεδιασμός ενός δρώμενου με αφορμή μιας παράστασης που παρακολούθησαν οι μαθητές/τριες) να αξιολογεί τους μαθητές/τις μαθήτριες (διαδικασία μάθησης που ακολουθούν, το αποτέλεσμα της μάθησης, την απόδοση και την επίδοσή τους), το ί- διο το ψηφιακό σενάριο (ως προς τις συνθήκες και τα μέσα εφαρμογής του), καθώς και τις ίδιες διδακτικές και παιδαγωγικές του πρακτικές (αυτοαξιολόγηση). 2. Σκοποί της εισαγωγής ψηφιακών σεναρίων στην εκπαίδευση Η εισαγωγή των ψηφιακών σεναρίων στην εκπαίδευση αποσκοπεί: στη διεύρυνση, στον εμπλουτισμό και εκσυγχρονισμό διδακτικών πρακτικών που εφαρμόζονται ήδη στο σημερινό σχολείο, στην ενίσχυση της καινοτομίας και της δημιουργικότητας στη δημιουργία κατάλληλων μαθησιακών προϋποθέσεων που θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον του μαθητή και της μαθήτριας για μάθηση στην εμπέδωση εναλλακτικών μορφών διδασκαλίας και μάθησης μέσα στο σημερινό σχολείο στη δημιουργία των κατάλληλων όρων για τη στήριξη της βιωματικής μάθησης μέσα από την ανάπτυξη της φιλέρευνης διάθεσης των μαθητών/τριών στην καλλιέργεια πνεύματος συνεργασίας και ομαδικότητας καθώς και στην ανάπτυξη συμμετοχικών διαδικασιών στη διδακτική πράξη στην απεμπλοκή της μαθησιακής διαδικασίας και της αξιολόγησης του μαθητή/της μαθήτριας από πρακτικές που ευνοούν την ανάπτυξη συνθηκών αποστήθισης λεπτομερειών και την ανάδειξή της σε βασική διδακτική και μαθησιακή πρακτική στην ανάπτυξη φιλικής σχέσης με την τεχνολογία αλλά και με διδακτικές πρακτικές που σχετίζονται με αυτή τόσο από την πλευρά του/της εκπαι- 5/28

6 δευτικού όσο και από αυτή του μαθητή/της μαθήτριας με απώτερο στόχο την κατάκτηση του ψηφιακού γραμματισμού στη διαμόρφωση των κατάλληλων όρων για διαθεματική προσέγγιση της παρεχόμενης γνώσης στην ενίσχυση της ενεργητικής μάθησης και μέσω αυτής στην ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης και της κριτικής ικανότητας του μαθητή/της μαθήτριας στην παρώθηση των διδασκόντων να εκπονήσουν μελλοντικώς δικά τους ψηφιακά σενάρια ή σε συνεργασία με τους μαθητές και τις μαθήτριές τους για τις ανάγκες της διδασκαλίας στην διευκόλυνση του/της εκπαιδευτικού κατά τη διδακτική πράξη με πάσης φύσεως εκπαιδευτικό διαδραστικό και οπτικοακουστικό υλικό (βίντεο, χάρτες, διαγράμματα, εικόνες, σχεδιαγράμματα κ.λπ.), και, τέλος, στην δημιουργία ευχάριστου μαθησιακού κλίματος, ώστε η διαδικασία πρόσληψης της γνώσης να μη δημιουργεί στους μαθητές και τις μαθήτριες κόπωση και στη συνέχεια άπωση και αποστροφή. 3. Βασικοί παράγοντες για το σχεδιασμό και την ανάπτυξη ενός σεναρίου Στο Σχήμα 1 απεικονίζονται οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη από τον εκπαιδευτικό κατά τη διάρκεια σχεδιασμού και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού σεναρίου. Οι παράγοντες αυτοί αν και αποτελούν αυτόνομες οντότητες είναι αλληλεξαρτώμενοι και αποτελούν την «καρδιά» του εκπαιδευτικού σεναρίου. Σχήμα 1: Παράγοντες που συναποτελούν την «καρδιά» του εκπαιδευτικού σεναρίου (Σοφός, 2011) 6/28

7 4. Κεντρικοί άξονες και κριτήρια εκπόνησης των ψηφιακών σεναρίων Από τους στόχους που παρουσιάστηκαν στο κεφάλαιο 3, προκύπτουν οι ακόλουθοι γενικοί κεντρικοί άξονες και τα κριτήρια που ορίζουν το πλαίσιο εκπόνησης των ψηφιακών σεναρίων, ως εξής: α. Παιδαγωγική καταλληλότητα β. Σύνδεση των σεναρίων με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών γ. Επιστημονική εγκυρότητα Επιστημονικός λόγος δ. Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης ε. Ενίσχυση της ενεργητικής ερευνητικής μάθησης στ. Αξιοποίηση κατάλληλων Τ.Π.Ε. (πληροφοριακών εκπαιδευτικών εργαλείων και διαδικτύου) ζ. Ενίσχυση της βιωματικής μάθησης μέσω αντίστοιχων δράσεων η. Προαγωγή της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας θ. Ανάπτυξη δραστηριοτήτων ι. Προβολή δημοκρατικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών αξιών. 4.1 Κεντρικές Έννοιες του Θεάτρου και Κριτήρια εξειδίκευσης για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Oι κεντρικοί άξονες που παρουσιάστηκαν στην προηγούμενη ενότητα αξιοποιούνται κατά την εκπόνηση των ψηφιακών σεναρίων αν όχι στο σύνολό τους, τουλάχιστον στον βαθμό που το επιτρέπει ή το επιβάλλει η ιδιαιτερότητα του οικείου γνωστικού αντικειμένου. Πριν προχωρήσουμε στην εξειδίκευσή τους στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση ο- φείλουμε πρώτα να λάβουμε υπόψη μας τις κεντρικές έννοιες του Θεάτρου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, οι οποίες είναι 4 : Σώμα ταυτότητα / άλλοι διαφορετικότητα Σωματική ενέργεια θέση στον χώρο και τον χρόνο Ρυθμός ένταση ήχος κίνηση Αυτοσχεδιασμός παιχνίδι ρόλων Αναπνοή φωνή λεκτική επικοινωνία Δραματικός-θεατρικός ρόλος μίμηση Πραγματικό φανταστικό εναλλαγή ρόλων Δραματικό/θεατρικό κείμενο διάλογος λεκτική/σωματική επικοινωνία Αναπαράσταση προσομοίωση ρόλου 4 Πρβλ. περισσότερα γι αυτό στο: Γραμματάς et al., 2011 [ηλεκτρονική έκδοση στο: ebooks.edu.gr/new/ps.php στην ενότητα: «Συμπληρωματικά προς τα ισχύοντα Προγράμματα Σπουδών»], σσ /28

8 Παιχνίδι ρόλων φανταστική ιστορία Θεατρικό δρώμενο θεατρική παράσταση Εργαστήριο γραφής δομή δραματικού λόγου δραματοποίηση κειμένου Ρόλος και Υποκριτική Ηθοποιός και θεατής Μορφές θεάτρου και θεάματος. Στο εξής θα εξειδικεύσουμε στα κριτήρια που οφείλουν να διατρέχουν ένα ψηφιακό εκπαιδευτικό σενάριο με θέμα το θέατρο στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. α) Παιδαγωγική καταλληλότητα Τα ψηφιακά σενάρια αποτελούν σύγχρονο μέσο και βασικό εργαλείο εκπαίδευσης που πρέπει να χρησιμοποιείται με τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλλει αφενός στη δημιουργία σωστής παιδαγωγικής σχέσης του μαθητή/της μαθήτριας με τον δάσκαλο και τη δασκάλα και αφετέρου στη διασφάλιση των κατάλληλων προϋποθέσεων προκειμένου η διδακτική πράξη να γίνει κατά το δυνατόν μια χαρούμενη και διασκεδαστική διαδικασία μάθησης για τους μικρούς μαθητές. Επισημαίνεται, κατ αρχάς, ότι η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού στήριξης της διδασκαλίας πρέπει να βασίζεται στα τελευταία και δοκιμασμένα πορίσματα της Παιδαγωγικής Επιστήμης και της Ψυχολογίας που έχουν σχέση με τη λειτουργία της νόησης και τη διαδικασία της μάθησης. Όσον αφορά, ειδικότερα, τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την υποστήριξη της διδασκαλίας στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό, θα πρέπει αυτά να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες παιδαγωγικές τάσεις και αντιλήψεις, να έχουν μαθητοκεντρικό και κοινωνικό προσανατολισμό, να είναι παιδαγωγικά συμβατά με τις ιδιαιτερότητες των μαθητών/τριών της ηλικίας αυτής, (προσαρμοσμένα στο αντιληπτικό και διανοητικό τους επίπεδο) και να είναι συμβατά με τις μαθησιακές προσδοκίες τους, με τα ενδιαφέροντα, τις αναζητήσεις, τις ανησυχίες, τις κλίσεις τους κ.λπ. Θα πρέπει, επίσης, να διεγείρουν την προσοχή τους, ώστε να αποφεύγεται η πλήξη και η κόπωση μέσα στην τάξη, που αποτελούν βασικά αίτια διάσπασης της προσοχής των μαθητών/τριών, και να προάγουν την κριτική σκέψη και τη φαντασία, προκειμένου οι μικροί μαθητές να αποκτήσουν σταδιακά και στον βαθμό που είναι δυνατόν κριτική ικανότητα και ωριμότητα. Η διαμόρφωση μέσα στην τάξη, κατά την πορεία της διδακτικής και μαθησιακής διαδικασίας, ευχάριστου παιδαγωγικού κλίματος είναι βασικό ζητούμενο. Για τον λόγο αυτό επιβάλλεται τα ψηφιακά σενάρια να είναι διαδραστικά, ευέλικτα, εύληπτα, ελκυστικά, αφομοιώσιμα, πρακτικώς ε- φαρμόσιμα, να εξασφαλίζουν μέσω του διαλόγου και διαφόρων δράσεων την ενεργητική συμμετοχή του παιδιού στην κατάκτηση της διδασκόμενης ύλης και στην α- ναζήτηση νέων στοιχείων, να αποβλέπουν στην εξασφάλιση της ποιότητας του μαθήματος, στην εύκολη εμπέδωσή του, να αποφεύγουν την υπερβολή και τον όγκο, να είναι δηλαδή απαλλαγμένα από περιττή και επουσιώδη ύλη. Ως εκ τούτου, θα πρέπει, προκειμένου να διασφαλίζεται σε υψηλό βαθμό η παιδαγωγική καταλληλό- 8/28

9 τητά τους, να στηρίζονται σε πρακτικές που παρακολουθούν τα ενδιαφέροντα του μαθητή, (όπως είναι λ.χ. το δημιουργικό παιχνίδι, η μουσική και το τραγούδι, η εικαστική έκφραση, οι θεατρικές δράσεις, το παραμύθι, η δημιουργική αφήγηση, η δημιουργική γραφή, η χρήση παιδικής βιβλιοθήκης και κατάλληλων προς την ηλικία των παιδιών μορφωτικών ιστοτόπων του διαδικτύου κ.λπ.), ώστε με τον τρόπο αυτό να συμβάλουν στην απεμπλοκή της μαθησιακής διαδικασίας και της αξιολόγησης από πρακτικές που δυσχεραίνουν τη μάθηση και ευνοούν την άρνηση των μαθητών/τριών και την ανάπτυξη συνθηκών άγονης αποστήθισης. β) Σύνδεση των σεναρίων με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (Νηπιαγωγείο, Δημοτικό) όπως άλλωστε και κάθε είδους εκπαιδευτικό υλικό εξυπακούεται ότι θα πρέπει να είναι συμβατά με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών κάθε μαθήματος. Ειδικότερα, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τούς σκοπούς και τους στόχους που προδιαγράφονται από αυτό (γνωστικούς, συναισθηματικούς, ψυχοκινητικούς, αισθητικούς), τον προβλεπόμενο από το ωρολόγιο πρόγραμμα διδακτικό χρόνο, την ακολουθούμενη στη βαθμίδα της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης διδακτική μεθοδολογία και τη διδακτέα ύλη. Tα ψηφιακά σενάρια ως σύγχρονο εναλλακτικό εκπαιδευτικό υλικό προσφέρουν τη δυνατότητα για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση των σκοπών, στόχων και των επιδιώξεων του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών μέσω σύγχρονων μεθόδων και πρακτικών διδασκαλίας, όπως είναι η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης, οι βιωματικές δράσεις, οι ευέλικτες πρακτικές μάθησης, η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, το project, η εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες, οι ερευνητικές εργασίες κ.λπ. Το πλαίσιο που προδιαγράφεται από το Πρόγραμμα Σπουδών προσδιορίζει τη χρηστικότητα, τη λειτουργικότητα, την ποιότητα, τη διδακτική τους και παιδαγωγική καταλληλότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Η απόκλισή τους από τους στόχους και τη μεθοδολογία του Προγράμματος Σπουδών όχι μόνο δεν διευκολύνει τον εκπαιδευτικό να προσαρμόσει το προτεινόμενο από το οικείο ψηφιακό σενάριο εκπαιδευτικό υλικό στις απαιτήσεις του μαθήματος, στα ενδιαφέροντα και στις ανάγκες των μαθητών, αλλά ακυρώνει στην πράξη το ίδιο το σενάριο, αφού σε μια τέτοια περίπτωση αυτό δεν εξυπηρετεί τις διδακτικές προοπτικές του μαθήματος και ως εκ τούτου δεν επιτυγχάνονται τα προσδοκώμενα για την μόρφωση των μαθητών αποτελέσματα. Μέσω των ψηφιακών σεναρίων που προορίζονται για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση επιδιώκεται, σύμφωνα με το πνεύμα των Προγραμμάτων Σπουδών, ο μαθητής/η μαθήτρια από την παιδική ηλικία να μαθαίνει πώς να μαθαίνει, να αξιολογεί τις γνώσεις που προσλαμβάνει, να καλλιεργεί τις νοητικές του ικανότητες που είναι απαραίτητες για την επεξεργασία, ταξινόμηση και αξιολόγηση των πληροφοριακών δεδομένων, να διατυπώνει υποθέσεις, ερμηνείες, να εξάγει συμπεράσματα, να εθίζεται στην ακρίβεια και σαφήνεια του λόγου. Εκτός τούτων, επιδιώκεται η καλλιέργεια του συναισθηματικού κόσμου του παιδιού, η απόκτηση ευαισθησιών απέναντι στα προβλήματα του ανθρώπου και του σύγχρονου κόσμου, η ανάπτυξη κοινωνικών συμπερι- 9/28

10 φορών, η κατάκτηση δεξιοτήτων (μετρήσεις, πειράματα, χρήση οργάνων, κατασκευή σχεδιαγραμμάτων, χαρτών κ.λπ.) που σχετίζονται με την ηλικία του και η α- νάπτυξη πρακτικού πνεύματος. γ) Επιστημονική εγκυρότητα Επιστημονικός λόγος Τα ψηφιακά σενάρια θα πρέπει να είναι επιστημονικά έγκυρα, σύμφωνα με τις κρατούσες σύγχρονες αντιλήψεις και τα πορίσματα της Επιστήμης και να εξασφαλίζουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη μετάπλαση της επιστημονικής γνώσης σε διδάξιμη ύλη. Πέραν του ότι επιβάλλεται να είναι επιστημονικώς ηλεγμένα, προς αποφυγήν σφαλμάτων και παρωχημένων επιστημονικών απόψεων, θα πρέπει για τη μετάδοση της επιστημονικής ύλης να χρησιμοποιείται, ιδιαίτερα για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, η κατάλληλη γλώσσα και η διδακτική μεθοδολογία που προσιδιάζει στην ηλικία τους, δηλαδή λόγος επιστημονικός προσαρμοσμένος στην αντιληπτική ικανότητά τους και όχι φορτωμένος με δύσληπτους επιστημονικούς όρους, εξεζητημένο λεξιλόγιο και εκφράσεις που δύσκολα μπορούν να προσλάβουν, να κατανοήσουν και να χρησιμοποιήσουν οι μαθητές. Απαιτείται απλός, και όχι απλοϊκός, λόγος χωρίς ωστόσο η απλούστευση να αποβαίνει εις βάρος της επιστήμης και βιωματική κατά το δυνατόν διδασκαλία προσαρμοσμένη στις νοητικές δυνατότητες των μαθητών, χρηστικά, πρακτικά, εύληπτα και ευμνημόνευτα παραδείγματα, σχετικές ασκήσεις ανάλογου προς το επίπεδο και την ηλικία των μαθητών βαθμού δυσκολίας. Τονίζεται ότι στα ψηφιακά σενάρια πρέπει να συνυπάρχουν η επιστημονική εγκυρότητα και αξιοπιστία του παρεχόμενου διδακτικού υλικού και ο απλός τρόπος προσέγγισης της Επιστήμης. δ) Διαθεματική προσέγγιση Η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης αποτελεί απαραίτητο μεθοδολογικό προσανατολισμό ανάπτυξης των ψηφιακών σεναρίων. Στο πλαίσιο αυτό θέματα και έννοιες που έχουν σχέση με το διδασκόμενο διδακτικό αντικείμενο μελετώνται και διερευνώνται πολύπλευρα με την εμπλοκή στη διδακτική πράξη και συναφών θεμάτων άλλων επιστημών. Η μαθήτρια, ήδη από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης, στο πλαίσιο των σπουδών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, μέσω αυτής της διδακτικής πρακτικής θα αντιληφθεί ότι για την ολόπλευρη κατανόηση ενός θέματος δεν αρκεί μία μόνο επιστημονική οπτική αλλά περισσότερες. Από τον συνδυασμό τους θα κατανοήσει την αλληλεξάρτηση των επιστημών και των διαφόρων επιστημονικών θεμάτων και ακόμα θα συνειδητοποιήσει νωρίς ότι η γνώση είναι αποτέλεσμα της συμβολής πολλών επιστημών. Οι κριτικές και δημιουργικές διασυνδέσεις των διαφόρων γνωστικών αντικειμένων στο πλαίσιο μιας διεπιστημονικής προσέγγισης της γνώσης, συμβάλλουν ώστε ο μαθητής/η μαθήτρια να κατανοήσει τον ενιαίο χαρακτήρα της. Στόχος της προώθησης και ενίσχυσης μέσω των ψηφιακών σεναρίων της διαθεματικής προσέγγισης στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση είναι να εξοικειωθεί ο μαθητής/η μαθήτρια από μικρή ηλικία με έναν συνδυαστικό τρόπο σκέψης, να επεκτείνει τα ενδιαφέροντά του/της και σε άλλους επιστημονικούς τομείς, να συνθέτει, 10/28

11 να συγκρίνει, να αξιολογεί, να ενεργοποιεί τον αναστοχασμό, την κρίση και τη δημιουργική του/της φαντασία. Εξυπακούεται, βέβαια, ότι το επίπεδο του διαθεματικού υλικού και των αντίστοιχων διαθεματικών δραστηριοτήτων θα πρέπει να είναι συμβατό με τις δυνατότητες της ηλικίας των παιδιών. Ενδείκνυνται για την επιτυχή εφαρμογή της διαθεματικής διδασκαλίας στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό να χρησιμοποιηθούν μέσα, τρόποι και εργαλεία προσιτά στους μικρούς μαθητές που θα κινήσουν την προσοχή και θα διεγείρουν το ενδιαφέρον τους. ε) Ενίσχυση της ενεργητικής ερευνητικής μάθησης Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση επιβάλλεται, επιπλέον, να αξιοποιούνται ως εργαλείο προαγωγής και ενίσχυσης της φιλέρευνης διάθεσης των μικρών μαθητών/τριών αλλά και ως διδακτικό μέσο ερευνητικών σχεδιασμών. Είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν είτε για την καλλιέργεια ερευνητικών ενδιαφερόντων είτε για την ερευνητική προσέγγιση της παρεχόμενης γνώσης. Εκτός αυτών, πρέπει να αξιοποιούνται με τρόπο ώστε να προσφέρουν ερεθίσματα, κατευθύνσεις και ιδέες για ερευνητικά θέματα επί του γνωστικού αντικειμένου αλλά και διευκολύνσεις για την αναζήτηση χρήσιμου υλικού για εκπόνηση ε- ρευνητικών εργασιών. Προς την κατεύθυνση αυτή επιβάλλεται να προτείνουν ποικίλες δραστηριότητες, ασκήσεις και ερωτήσεις, συμβατές προς την αντιληπτική ικανότητα των μαθητών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και σύμφωνες με τους άξονες διδασκαλίας, ώστε να δίνουν αφορμή για συζήτηση επί διαφόρων συναφών θεμάτων και να αποτελούν πρόκληση για ατομικές εργασίες ή ομαδικές στο πλαίσιο της συνεργατικής μάθησης. Η ανάπτυξη ερευνητικού πνεύματος ήδη από το στάδιο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης αποτελεί βασικό εφόδιο, που επηρεάζει θετικά τον τρόπο σκέψης, αντίληψης και μάθησης του παιδιού, χρήσιμο για την καθημερινή κοινωνική ζωή, αλλά και για την επιστημονική και επαγγελματική του σταδιοδρομία. στ) Αξιοποίηση κατάλληλων Τ.Π.Ε. (πληροφοριακών εκπαιδευτικών εργαλείων και διαδικτύου) Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, και στην αξιοποίηση κατάλληλων Τ.Π.Ε. (πληροφοριακών εκπαιδευτικών εργαλείων και διαδικτύου) κατά τη μαθησιακή και διδακτική διαδικασία. Ο ψηφιακός γραμματισμός αποτελεί απαίτηση της σημερινής εποχής και ως εκ τούτου στόχος του σύγχρονου σχολείου, ήδη από τη βαθμίδα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, θα πρέπει να είναι η εύκολη και αβίαστη ένταξη του μαθητή/της μαθήτριας στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης, προκειμένου να μπορεί από μικρή ηλικία να ανταποκριθεί στις ανάγκες που επιβάλλει η εποχή μας. Η χρήση των Τ.Π.Ε., μέσω των ψηφιακών σεναρίων, διεγείρει το ενδιαφέρον του μικρού παιδιού καθώς οι τεχνολογίες, λόγω του ότι είναι ελκυστικές για το παιδί, διαμορφώνουν ένα οικείο, ευχάριστο και φιλικό περιβάλλον, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά στη διδασκαλία. Οι μικροί μαθητές αναμένεται να αποκτή- 11/28

12 σουν νωρίς, μέσα από τη χρήση των Τ.Π.Ε. στην εκπαίδευσή τους, τεχνολογική νοημοσύνη και αντίστοιχες δεξιότητες και συνεπώς αυτοπεποίθηση και ικανότητα να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά στη ζωή τους τις σύγχρονες τεχνολογίες της εποχής μας με τρόπο γόνιμο, αποδοτικό και δημιουργικό. Η εμπλοκή των Τ.Π.Ε. στην καθημερινή διδακτική διαδικασία προσφέρει σύγχρονους εναλλακτικούς τρόπους μάθησης, ευκολία πρόσληψης και αφομοίωσης του διδακτικού αντικειμένου, ευελιξία και πολλές ευκαιρίες για ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Τα ψηφιακά σενάρια φιλοδοξούν με την εμπλοκή των Τ.Π.Ε. να διαμορφώσουν ένα σύγχρονο ρόλο δασκάλου και μαθητή, στο πλαίσιο του οποίου ο πρώτος συντονίζει, καθοδηγεί συμβουλεύει, ο δεύτερος αναπτύσσει πρωτοβουλίες, αναζητεί, ερευνά, έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία της διδασκαλίας και της μάθησης. Η ένταξη και αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στα ψηφιακά σενάρια δεν αποβλέπει μόνο στη βελτίωση της παραδοσιακής διδασκαλίας και στον περιορισμό του ψηφιακού αναλφαβητισμού αλλά, κυρίως, στην αναμόρφωση και στον εκσυγχρονισμό του παιδαγωγικού και εκπαιδευτικού πλαισίου. ζ) Ενίσχυση της βιωματικής μάθησης Η βιωμένη μάθηση από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης (Νηπιαγωγείο - Δημοτικό) παίζει καθοριστικό ρόλο στη σωστή, στέρεη και ουσιαστική εκπαίδευση. Η βιωμένη εμπειρία κατέχει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία της μάθησης και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να αξιοποιηθεί κατάλληλα μέσα στο σχολείο, ιδιαίτερα από τα πρώτα βήματα της εκπαίδευσης του παιδιού. Τα ψηφιακά σενάρια, ως εκ τούτου, επιβάλλεται να προωθούν πρακτικές βιωματικής μάθησης συμβατές προς τις δυνατότητες των μαθητών με στόχο, μέσω της βιωμένης εμπειρίας, να επιτυγχάνεται η διανοητική και συναισθηματική καλλιέργειά τους καθώς επίσης η εγρήγορση και η ενεργός συμμετοχή τους στις διδακτικές και μαθησιακές διεργασίες. Οι διαδικασίες της βιωματικής δράσης, μέσω της διασύνδεσης θεωρητικής και πρακτικής προσέγγισης της γνώσης, αποσκοπούν στην ανάπτυξη των λειτουργιών της σκέψης, της μνήμης και της κρίσης, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων και στην εν γένει συγκρότηση της προσωπικότητας. Ο μαθητής μέσα στο πλαίσιο της βιωματικής μάθησης, η ο- ποία στηρίζεται στην αυτενέργεια και στη συμμετοχή σε ερευνητικές και δημιουργικές δραστηριότητες, αντιλαμβάνεται εμπειρικά και σε βάθος τα πράγματα και, ε- κτός αυτού, συνομιλεί απευθείας και ουσιαστικά με την επιστήμη, την τέχνη, τον πολιτισμό, την πολιτική και εν γένει με τις ανάγκες της ζωής και της κοινωνίας. Έτσι, η σχολική τάξη γίνεται χώρος ενέργειας, δράσης, έρευνας και δημιουργίας και η σχολική ζωή αποκτά ενδιαφέρον για τον μαθητή. Οι βιωματικές δραστηριότητες, με αφετηρία το Αναλυτικό Πρόγραμμα του οικείου μαθήματος, που προορίζονται για τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να ικανοποιούν τα ενδιαφέροντα, τις αναζητήσεις τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τις ανάγκες των μαθητών. Θα μπορούσαν να αναφέρονται σε παιχνίδια ρόλων, σε προβολές ταινιών μικρού μήκους σχετικών με το μάθημα ως αφορμή για συζήτηση, σε γλωσσικές, μαθηματικές, μουσικές, σχεδιαστικές δραστηριότητες, 12/28

13 στον σχεδιασμό και διεξαγωγή μιας έρευνας του επιπέδου τους με ερωτηματολόγια, σε συζητήσεις υπό μορφήν ρητορικών αγώνων, σε προσομοιώσεις, δραματοποιήσεις, έρευνες σε αρχεία και βιβλιοθήκες, στη συγκέντρωση υλικού από τον τύπο ή από το διαδίκτυο σχετικού με το διδασκόμενο αντικείμενο κ.λπ. η) Προαγωγή της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας Η προώθηση της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας ήδη από το στάδιο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης αποβλέπει στη σταδιακή εισαγωγή του πολιτισμού της συνεργασίας των πολιτών μέσα στην κοινωνική και πολιτική ζωή. Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την Πρωτοβάθμια εκπαιδευτική βαθμίδα επιβάλλεται να υ- ποστηρίζουν και να διασφαλίζουν την προαγωγή της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, τη μέθοδο δηλαδή διδασκαλίας στο πλαίσιο της οποίας οι μαθητές οργανώνονται σε μικροομάδες εργασίας, που συχνά επικοινωνούν μεταξύ τους, για την υλοποίηση συγκεκριμένων παιδαγωγικών, διδακτικών, μαθησιακών και ερευνητικών στόχων. Πρόκειται για συλλογική εργασία χωρίς την άμεση επίβλεψη του δασκάλου, που αποβλέπει αφενός στην ανάπτυξη συνεργατικών σχέσεων μεταξύ των μελών της ομάδας και στην ενεργοποίησή της για την ανακάλυψη και την αξιοποίηση της γνώσης με στόχο την προαγωγή της μάθησης όλων των εμπλεκομένων, αφετέρου στην τόνωση μέσα από την αντιπαραβολή και τον συσχετισμό προτάσεων, απόψεων και ιδεών του ενδιαφέροντος των μαθητών για το προσφερόμενο διδακτικό αντικείμενο. Η αλληλεπίδραση στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων (επικοινωνίας, λόγου, διαλόγου κ.λπ.), στην καλλιέργεια υπευθυνότητας και στην κατάκτηση γνώσης στέρεης. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι συντονιστικός και συμβουλευτικός: επιβλέπει, συμβουλεύει, επιλύει προβλήματα και απορίες που ανακύπτουν, ενθαρρύνει την ομάδα, αλλά και στο πλαίσιο της συνεργασίας εμπλουτίζει και ο ίδιος τις γνώσεις και τις διδακτικές του εμπειρίες. Εξυπακούεται ότι οι δραστηριότητες που θα προτείνουν τα ψηφιακά σενάρια στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες, στα ενδιαφέροντα και στην ηλικία των μαθητών της βαθμίδας αυτής. θ) Ανάπτυξη δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών Η παρακίνηση των μαθητών/τριών για ανάπτυξη δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών ήδη από το στάδιο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στοχεύει, ώστε από μικρή ηλικία ο μαθητής/η μαθήτρια να αποκτήσει θάρρος και αυτοπεποίθηση κατά τη διαδικασία ανακάλυψης της γνώσης, της ζωής, της κοινωνίας, της επιστήμης, της πολιτικής κ.λπ. Έτσι, μέσω και των ψηφιακών σεναρίων που προορίζονται για την εν λόγω εκπαιδευτική βαθμίδα θα πρέπει να επιδιώκεται η ανάπτυξη ενός πλαισίου δραστηριοτήτων σχετικών με το διδασκόμενο γνωστικό αντικείμενο, ώστε ο μαθητής να παρακινείται να αναπτύσσει δράση, να αυτενεργεί και να μη μένει παθητικός δέκτης έτοιμων γνώσεων και πληροφοριών. Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες στο πλαίσιο του μαθήματος αποβλέπουν στην ενεργό μάθηση και στον συνδυασμό θε- 13/28

14 ωρίας και πράξης. Έτσι, ο μαθητής συμμετέχοντας ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία αποκτά συνείδηση πως ό,τι διδάσκεται έχει και πρακτικές διαστάσεις που πρέπει να τις ανακαλύψει και να τις αξιοποιήσει, για να διαχειρίζεται πρακτικά θέματα της καθημερινής ζωής. ι) Προβολή δημοκρατικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών αρχών και αξιών Η ανάπτυξη δημοκρατικής και κοινωνικής συνείδησης βασισμένη στις ανθρωπιστικές αρχές και αξίες είναι μια διαδικασία που πρέπει να ξεκινά από την εκπαιδευτική βαθμίδα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Τα παιδιά από μικρή ηλικία θα πρέπει να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους αλλά και τα δικαιώματα των άλλων, τις υποχρεώσεις της πολιτείας έναντι του πολίτη αλλά και του πολίτη έναντι του συνόλου, ώστε να διαμορφώσουν σταδιακά υγιείς πολιτικές και κοινωνικές αντιλήψεις στο πλαίσιο που ορίζει το δημοκρατικό πολίτευμα. Όλα τα μαθήματα, σε διαφορετικό βαθμό το καθένα, μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη λογικής σκέψης, κριτικής ικανότητας, υγιούς πολιτικής συμπεριφοράς, κοινωνικών ευαισθησιών, ηθικής αντίληψης, ώστε να προβάλλονται αρχές και αξίες, στάσεις και συμπεριφορές στις οποίες στηρίζεται ο πολιτισμός μας (η δημοκρατία, η ισονομία, η δικαιοσύνη, η ανεκτικότητα απέναντι στο διαφορετικό, ο σεβασμός στο σύνταγμα και στους νόμους, η ισότητα των φύλων, η φιλία, η αλληλεγγύη προς τους συνανθρώπους, ο σεβασμός προς το φυσικό περιβάλλον κ.λπ.) και να αποφεύγονται είτε μέσα στο σχολείο είτε μέσα στην κοινωνία αντικοινωνικά φαινόμενα, όπως ο φανατισμός, ο δογματισμός, ο ρατσισμός, η κοινωνική αναλγησία, η περιθωριοποίηση, ο αθέμιτος ανταγωνισμός, οι κοινωνικοί αποκλεισμοί κ.λπ. Έτσι, στο πλαίσιο κάθε διδακτικού αντικειμένου τα ψηφιακά σενάρια μπορεί και πρέπει να συμβάλουν στην προβολή των παραπάνω δημοκρατικών αξιών και να προωθήσουν την ανάπτυξη της ευαισθησίας των μαθητών απέναντι σε κοινωνικά, πολιτικά, ηθικά και πολιτιστικά ζητήματα, την αισθητική τους καλλιέργεια και την ανάπτυξη της κοινωνικότητας και της κοινωνικοποίησης των μαθητών. 4.2 Κεντρικές έννοιες του Θεάτρου και κριτήρια εξειδίκευσης για τη Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση Πριν προχωρήσουμε στα κριτήρια εξειδίκευσης των αξόνων της ενότητας 3, οφείλουμε πρώτα να αναφερθούμε συνοπτικά στους κώδικες και τις λειτουργίες του θεάτρου 5 στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Μαζί με την διευρυμένη θεατροπαιδαγωγική προσέγγιση του θεάτρου στην εκπαίδευση, η οποία συζητήθηκε στο κεφάλαιο 1 της παρούσας έκθεσης, ο εκπαιδευτικός-σχεδιαστής ψηφιακών εκπαιδευτικών σεναρίων οφείλει να γνωρίζει τις κεντρικές έννοιες του θεάτρου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Αυτές είναι: 5 Πρβλ. περισσότερα γι αυτό στο: ΦΕΚ 155/22 Ιανουαρίου 2015, Τεύχος Δεύτερο για το Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος «Καλλιτεχνική Παιδεία» της Α τάξης Γενικού Λυκείου, σσ /28

15 Δραματικός μύθος Δραματικός-θεατρικός ρόλος, Χαρακτήρας, Υποκριτική Δραματικό-θεατρικό (vs αφηγηματικό) κείμενο Δραματική ένταση Θεατρική παράσταση Θεατρικός και σκηνικός χωρο-χρόνος Συντελεστές μιας παράστασης Μορφές και είδη θεάτρου στο χρόνο Θεατρική κριτική. Τα κριτήρια σύνταξης ενός ψηφιακού εκπαιδευτικού σεναρίου Θεάτρου στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση παρουσιάζονται στο εξής: α) Παιδαγωγική καταλληλότητα Επισημαίνεται κατ αρχάς ότι η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού υποστήριξης της διδασκαλίας πρέπει να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες εκείνες παιδαγωγικές τάσεις και αντιλήψεις που έχουν προσανατολισμό μαθητοκεντρικό και κοινωνικό και να στηρίζεται στα τελευταία και δοκιμασμένα πορίσματα της Παιδαγωγικής Επιστήμης και της Ψυχολογίας για τη λειτουργία της νόησης και τη διαδικασία της μάθησης. Ειδικότερα, τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για μαθητές της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης (Γυμνασίου - Λυκείου) πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαιτερότητες της εφηβικής ηλικίας, να ανταποκρίνονται στο αντιληπτικό και διανοητικό επίπεδο των μαθητών, στα ενδιαφέροντά τους, στις εκπαιδευτικές ανάγκες των γυμνασιακών και λυκειακών σπουδών, στις αναζητήσεις των εφήβων, στις ανησυχίες, στις κλίσεις, στους στόχους τους κ.λπ., να προάγουν την κριτική σκέψη και τη φαντασία και να κινούν το ενδιαφέρον τους, ώστε να αποφεύγεται η ανία, η μονοτονία, η πλήξη και η κόπωση μέσα στην τάξη, που αναγκαστικά και αναπόφευκτα οδηγούν στη διάσπαση της προσοχής των μαθητών, στην παραίτηση και στην εγκατάλειψη κάθε προσπάθειας. Η διαμόρφωση μέσα στη σχολική τάξη, με την εισαγωγή και χρήση ψηφιακών σεναρίων, ευχάριστου παιδαγωγικού περιβάλλοντος και κατάλληλου μαθησιακού κλίματος είναι βασικό ζητούμενο. Γι αυτό επιβάλλεται τα σενάρια, να είναι διαδραστικά, ευέλικτα, εύληπτα, ελκυστικά, αφομοιώσιμα, πρακτικώς εφαρμόσιμα, να εξασφαλίζουν μέσω του διαλόγου και διαφόρων δράσεων την ενεργητική συμμετοχή του μαθητή στην κατάκτηση της διδασκόμενης ύ- λης και στην αναζήτηση νέων στοιχείων, να αποβλέπουν στην εξασφάλιση της ποιότητας του μαθήματος και στην εύκολη εμπέδωσή του, να αποφεύγουν την υπερβολή και τον όγκο, να είναι δηλαδή απλά, προσπελάσιμα και απαλλαγμένα από περιττή και επουσιώδη ύλη. Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για τη στήριξη της διδασκαλίας στη Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση αποτελούν ένα σύγχρονο βασικό εργαλείο εκπαίδευσης που πρέπει να χρησιμοποιηθεί, σε συνδυασμό και με άλλα, με τέτοιο τρόπο ώστε να συμβάλει αφενός στη δημιουργία σωστής παιδαγω- 15/28

16 γικής σχέσης του μαθητή με τον δάσκαλο και αφετέρου η διδακτική διαδικασία να γίνει κατά το δυνατόν μια ευχάριστη και διασκεδαστική διαδικασία μάθησης για τον έφηβο. Για τον λόγο αυτό, θα πρέπει να στηρίζονται σε καλές και σύγχρονες πρακτικές που βρίσκονται κοντά στα ενδιαφέροντά του, διαρκώς ανατροφοδοτώντας τα, ώστε με τον τρόπο αυτό να συμβάλουν στην απεμπλοκή της μαθησιακής διαδικασίας και της αξιολόγησης του μαθητή από πρακτικές που ευνοούν την ανάπτυξη συνθηκών αναπαραγωγής έτοιμων γνώσεων και άγονης αποστήθισης. β) Σύνδεση των σεναρίων με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για τη Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση, όπως άλλωστε και κάθε είδους εκπαιδευτικό υλικό, εξυπακούεται ότι θα πρέπει να είναι συμβατά με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Το πλαίσιο που προδιαγράφεται από αυτό προσδιορίζει και τη χρηστικότητα, τη λειτουργικότητα τη διδακτική καταλληλότητα και αποτελεσματικότητά τους. Ειδικότερα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τούς σκοπούς και τους στόχους που περιγράφονται στο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (γνωστικούς, συναισθηματικούς, ψυχοκινητικούς), τον προβλεπόμενο από το ωρολόγιο πρόγραμμα διαθέσιμο για κάθε μάθημα διδακτικό χρόνο, την ακολουθούμενη σε αυτή τη βαθμίδα εκπαίδευσης διδακτική μεθοδολογία και τη διδακτέα ύλη του οικείου μαθήματος. Ως εναλλακτικό εκπαιδευτικό υλικό τα ψηφιακά σενάρια προσφέρουν τη δυνατότητα για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση των σκοπών και στόχων του Προγράμματος Σπουδών μέσω σύγχρονων μεθόδων και πρακτικών διδασκαλίας (διαθεματική προσέγγιση της γνώσης, βιωματικές δράσεις, ευέλικτες πρακτικές μάθησης, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες, project, ανάπτυξη κριτικής σκέψης κ.λπ.). Η απόκλισή τους από τους στόχους και τη μεθοδολογία του Προγράμματος Σπουδών όχι μόνο δεν διευκολύνει τον εκπαιδευτικό να προσαρμόσει το προτεινόμενο από το οικείο ψηφιακό σενάριο εκπαιδευτικό υλικό στις απαιτήσεις του μαθήματος, στα ενδιαφέροντα και στις ανάγκες των μαθητών, αλλά ακυρώνει στην πράξη το ίδιο το σενάριο, αφού σε μια τέτοια περίπτωση δεν εξυπηρετεί τις διδακτικές προσδοκίες. Μέσω των ψηφιακών σεναρίων επιδιώκεται, σύμφωνα με πνεύμα του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών κάθε μαθήματος, ο μαθητής να μαθαίνει πώς να μαθαίνει, να αξιολογεί τις γνώσεις που προσλαμβάνει, να καλλιεργεί τις νοητικές του ικανότητες που είναι απαραίτητες για την επεξεργασία, ταξινόμηση και αξιολόγηση των πληροφοριακών δεδομένων, να διατυπώνει υποθέσεις, ερμηνείες, να εξάγει συμπεράσματα, να εθίζεται στην ακρίβεια και σαφήνεια του λόγου. Επισημαίνεται, ακόμη, ότι τα ψηφιακά σενάρια πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να στηρίζουν με κατάλληλο υλικό, που σχετίζεται με το οικείο γνωστικό αντικείμενο, βασικούς εκπαιδευτικούς στόχους του Προγράμματος Σπουδών, όπως η καλλιέργεια του συναισθηματικού κόσμου του μαθητή, η απόκτηση ευαισθησιών απέναντι στα προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου, η αισθητική του καλλιέργεια, η διαμόρφωση υγιών κοινωνικών συμπεριφορών, η καλλιέργεια δεξιοτήτων (μετρήσεις, πειράματα, χρήση οργάνων, κατασκευή σχεδιαγραμμάτων, χαρτών) που σχετίζονται με την ηλικία 16/28

17 του, η ανάπτυξη πρακτικού πνεύματος κ.ά., που αποτελούν τη βάση συγκρότησης της προσωπικότητας. γ) Επιστημονική εγκυρότητα Επιστημονικός λόγος Τα ψηφιακά σενάρια θα πρέπει να είναι επιστημονικώς έγκυρα και αξιόπιστα, να στηρίζονται στα πορίσματα και στις επικρατούσες σύγχρονες αντιλήψεις της Επιστήμης και να εξασφαλίζουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη μετάπλαση της επιστημονικής γνώσης σε διδάξιμη ύλη. Για τον λόγο αυτό απαιτείται έλεγχος προς αποφυγήν επιστημονικών σφαλμάτων και παρωχημένων επιστημονικών απόψεων. Επιπλέον, δεν ενδιαφέρει να προσφέρουν απλώς έτοιμο επιστημονικό υλικό αλλά και να παρωθούν με τρόπο διαδραστικό τον μαθητή στην αναζήτηση της επιστημονικής γνώσης και στην αξιολόγηση της εγκυρότητάς της. Πέραν τούτων, θα πρέπει για τη μετάδοση της επιστημονικής ύλης να χρησιμοποιείται η κατάλληλη γλώσσα που προσιδιάζει στο επίπεδο των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Απαιτείται, δηλαδή, απλός επιστημονικός λόγος, κατανοητός, προσαρμοσμένος στην ηλικία των μαθητών, όχι απλοϊκός, που υποβιβάζει το επίπεδο του μαθήματος και του μαθητή, ούτε φορτωμένος με δύσληπτους επιστημονικούς όρους, εξεζητημένο λεξιλόγιο και εκφράσεις που δύσκολα μπορούν να προσλάβουν και να αφομοιώσουν οι μαθητές. Στο πλαίσιο, ωστόσο, του κάθε μαθήματος επιβάλλεται η εξοικείωσή των μαθητών με την επιστημονική γλώσσα του γνωστικού αντικειμένου με στόχο την ενίσχυση των γλωσσικών τους ικανοτήτων και την εύκολη προσέγγιση επιστημονικών όρων και εννοιών. Η απλούστευση σύνθετων και δύσκολων φαινομένων, θεωριών, εννοιών, όρων κ.λπ. χωρίς ωστόσο αυτή να αποβαίνει εις βάρος της επιστήμης, κρίνεται απαραίτητη για να μπορέσουν οι μαθητές/οι μαθήτριες άμεσα και με ευκολία να προσλάβουν τη διδασκόμενη ύλη. Τα χρησιμοποιούμενα παραδείγματα πρέπει να είναι επιστημονικώς ηλεγμένα, λειτουργικά, χρηστικά και εύληπτα και οι σχετικές ασκήσεις εμπέδωσης της επιστημονικής θεωρίας ανάλογου βαθμού δυσκολίας προς την ηλικία, την αντιληπτική ικανότητα, τις γνώσεις και το επίπεδο των μαθητών προς τους οποίους απευθύνονται. δ) Διαθεματική προσέγγιση Η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης, που έχει εισαχθεί προ ετών στα Προγράμματα Σπουδών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (βλ. Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών) αποτελεί απαραίτητο μεθοδολογικό προσανατολισμό ανάπτυξης των ψηφιακών σεναρίων. Στο πλαίσιο αυτό θέματα και έννοιες που έ- χουν σχέση με το διδασκόμενο γνωστικό αντικείμενο μελετώνται και διερευνώνται πολύπλευρα με την εμπλοκή στη διδακτική πράξη και συναφών θεμάτων άλλων ε- πιστημών. Ο μαθητής/η μαθήτρια μέσω αυτής της διδακτικής πρακτικής θα είναι σε θέση να αντιληφθεί ότι για την ολόπλευρη κατανόηση ενός θέματος δεν αρκεί μία μόνο επιστημονική ή καλλιτεχνική οπτική αλλά περισσότερες. Από τον συνδυασμό τους θα κατανοήσει την αλληλεξάρτησή τους και ακόμη ότι η κατάκτηση της γνώσης είναι αποτέλεσμα της συμβολής πολλών επιστημών και τεχνών. Οι κριτικές και δη- 17/28

18 μιουργικές διασυνδέσεις των διαφόρων μαθημάτων στο πλαίσιο μιας διεπιστημονικής προσέγγισης της γνώσης, συμβάλλουν ώστε ο μαθητής/η μαθήτρια να κατανοήσει τον ενιαίο χαρακτήρα της. Στόχος της διαθεματικής προσέγγισης είναι να εξοικειωθεί ο μαθητής/η μαθήτρια με έναν συνδυαστικό τρόπο σκέψης, να επεκτείνει τα ενδιαφέροντά του και σε άλλους επιστημονικούς και καλλιτεχνικούς χώρους, να συνθέτει, να συγκρίνει, να αξιολογεί, να ενεργοποιεί τον αναστοχασμό, την κρίση και τη δημιουργική του φαντασία. Για την επίτευξη του στόχου αυτού στο πλαίσιο των ψηφιακών σεναρίων εκτός των άλλων καθημερινών διαθεματικών προσεγγίσεων, προωθούνται και υποστηρίζονται διαθεματικές εργασίες ή διαθεματικές δραστηριότητες τύπου project για την προαγωγή της γνώσης μέσω της αυτενέργειας των μαθητών/τριών, ώστε να αποκτήσουν στέρεη γνώση και κριτική σκέψη στη διαδικασία προσέγγισης των πραγμάτων. ε) Ενίσχυση της ενεργητικής ερευνητικής μάθησης Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για την Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση επιβάλλεται να αξιοποιούνται και ως εργαλείο προαγωγής και ενίσχυσης της φιλέρευνης διάθεσης των μαθητών και ερευνητικών σχεδιασμών. Είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν είτε για την καλλιέργεια ερευνητικών ενδιαφερόντων είτε για την ε- ρευνητική προσέγγιση της γνώσης. Εκτός αυτών, πρέπει να αξιοποιηθούν για να προσφέρουν στους μαθητές και τις μαθήτριες κατευθύνσεις και ιδέες για ερευνητικά θέματα επί του γνωστικού αντικειμένου αλλά και διευκολύνσεις για την αναζήτηση χρήσιμου υλικού για την εκπόνηση ερευνητικών και καλλιτεχνικών εργασιών. Προς την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να προτείνουν ποικίλες ασκήσεις, ερωτήσεις και δραστηριότητες, συμβατές προς την αντιληπτική ικανότητα των μαθητών και σύμφωνες με τους άξονες διδασκαλίας, αλλά και υποθέσεις εργασίας ως ερευνητική βάση, ώστε να τίθενται ζητήματα προς διερεύνηση, να δίνουν αφορμή για συζήτηση διαφόρων συναφών θεμάτων και να αποτελούν πρόκληση για ερευνητική εργασία και δημιουργική δράση, κυρίως για ομαδική στο πλαίσιο της συνεργατικής μάθησης. Η εκπόνηση ψηφιακών σεναρίων στοχεύει να δώσει δυνατότητες ώστε η διδασκαλία να στραφεί στην αναζήτηση της ανακαλυπτικής και διερευνητικής μάθησης, η οποία παρωθεί τον μαθητή/τη μαθήτρια να συμμετέχει με ενδιαφέρον στη μαθησιακή διαδικασία και να δει την υπόθεση της μάθησής και της εκπαίδευσής του/της ως προσωπική υπόθεση που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον δάσκαλο/τη δασκάλα. στ) Αξιοποίηση κατάλληλων Τ.Π.Ε. (πληροφοριακών εκπαιδευτικών εργαλείων και διαδικτύου) Τα ψηφιακά σενάρια που προορίζονται για να καλύψουν σύγχρονες διδακτικές α- νάγκες της Γενικής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, και στην αξιοποίηση κατάλληλων Τ.Π.Ε. (πληροφοριακών εκπαιδευτικών εργαλείων και διαδικτύου) κατά τη μαθησιακή και διδακτική διαδικασία. Ο ψηφιακός γραμματισμός αποτελεί απαίτηση της σημερινής εποχής και γι αυτό βασικός στόχος του 18/28

19 σύγχρονου σχολείου είναι η εύκολη και άνετη πρόσβαση του μαθητή/της μαθήτριας στην κοινωνία της πληροφορίας και της γνώσης μέσω των σύγχρονων τεχνολογιών. Η χρήση των Τ.Π.Ε., μέσω των ψηφιακών σεναρίων, αναμένεται να κινήσει το ενδιαφέρον του μαθητή/της μαθήτριας της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις εκείνες που είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση ενός οικείου, ευχάριστου και φιλικού περιβάλλοντος, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά στη διδασκαλία και γενικά στην εκπαίδευση. Οι μαθητές/τριες επιδιώκεται να αποκτήσουν, μέσα από τη χρήση των Τ.Π.Ε. στην εκπαιδευτική διαδικασία, τεχνολογική νοημοσύνη και αντίστοιχες δεξιότητες και, ως εκ τούτου, αυτοπεποίθηση και ικανότητα να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά στη ζωή τους τις σύγχρονες τεχνολογίες με τρόπο εποικοδομητικό, αποδοτικό και δημιουργικό. Η εμπλοκή των Τ.Π.Ε. στη καθημερινή διδακτική διαδικασία θα προσφέρει εναλλακτικούς τρόπους μάθησης, ευκολία πρόσληψης και αφομοίωσης της διδακτέας ύλης, ευελιξία σκέψης και δράσης καθώς και ευκαιρίες ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας. Η εισαγωγή των ψηφιακών σεναρίων, στηριζόμενη στη χρήση των Τ.Π.Ε., αποσκοπεί στο να διαμορφώσει ένα σύγχρονο ρόλο δασκάλου και μαθητή, στο πλαίσιο του οποίου ο πρώτος συντονίζει, ο δεύτερος αναπτύσσει πρωτοβουλίες, αναζητεί και αξιοποιεί ψηφιακούς πόρους, ερευνά, έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία της διδασκαλίας και της μάθησης. Η ένταξη των Τ.Π.Ε. στα ψηφιακά σενάρια δεν αποβλέπει μόνο στη βελτίωση της παραδοσιακής διδασκαλίας και στη μείωση του ψηφιακού αναλφαβητισμού αλλά κυρίως στην αναμόρφωση του παιδαγωγικού και εκπαιδευτικού πλαισίου. ζ) Ενίσχυση της βιωματικής μάθησης Τα ψηφιακά σενάρια που υποστηρίζουν τη διδασκαλία των γνωστικών αντικειμένων της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης θα πρέπει να προωθούν πρακτικές βιωματικής μάθησης με στόχο, μέσω της βιωμένης εμπειρίας, να επιτυγχάνεται η διανοητική και συναισθηματική εγρήγορση του μαθητή και η ενεργός συμμετοχή του στις διδακτικές και μαθησιακές διεργασίες. Οι διαδικασίες της βιωματικής μάθησης, μέσω της διασύνδεσης θεωρητικής και πρακτικής προσέγγισης της γνώσης, αποσκοπούν στην ανάπτυξη των διανοητικών και συναισθηματικών λειτουργιών, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων, στην απόκτηση εμπειριών και στην εν γένει συγκρότηση της προσωπικότητας του μαθητή. Ο μαθητής/η μαθήτρια μέσα στο πλαίσιο της βιωματικής μάθησης, η οποία στηρίζεται στην αυτενέργεια και στη συμμετοχή σε ερευνητικές και δημιουργικές βιωματικές δραστηριότητες, αντιλαμβάνεται εμπειρικά και σε βάθος τα πράγματα και συνομιλεί απευθείας με την επιστήμη, τη τέχνη, τον πολιτισμό, την πολιτική και εν γένει με τις ανάγκες της ζωής και της κοινωνίας. Εκτός τούτων, καλλιεργεί τις προϋποθέσεις για την βελτίωση της επικοινωνίας και την ανάπτυξη πνεύματος ομαδικότητας. Έτσι, η σχολική τάξη γίνεται χώρος ενέργειας, δράσης, έρευνας και δημιουργίας και η σχολική ζωή αποκτά ενδιαφέρον για τον μαθητή. Οι βιωματικές δραστηριότητες, με βάση το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του οικείου μαθήματος, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να ικανοποιούν 19/28

20 τα ενδιαφέροντα, τις αναζητήσεις, τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών, έτσι ώστε μέσω της διδακτικής έκπληξης, της απορίας, του θαυμασμού να απολαμβάνουν το μάθημα όχι ως μία συνήθη καθημερινά επαναλαμβανόμενη χωρίς εκπλήξεις διδακτική διαδικασία αλλά ως μία ευχάριστη, καινοτόμο, διαρκώς ανανεούμενη δράση. Οι βιωματικές δραστηριότητες θα μπορούσαν να αναφέρονται σε παιχνίδια ρόλων, σε προβολές ταινιών μικρού μήκους σχετικών με το μάθημα ως αφορμή για συζήτηση, στον σχεδιασμό και διεξαγωγή μιας έρευνας με ερωτηματολόγια, σε συζητήσεις υπό μορφήν ρητορικών αγώνων, σε προσομοιώσεις, δραματοποιήσεις, έρευνες σε αρχεία και βιβλιοθήκες, στη συγκέντρωση υλικού από τον τύπο σχετικού με το διδασκόμενο αντικείμενο κ.λπ. η) Προαγωγή της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας Τα ψηφιακά σενάρια που θα εκπονηθούν για να καλύψουν διδακτικές ανάγκες της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης πρέπει να αποβλέπουν στη στήριξη, προώθηση και βελτίωση της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, της μεθόδου δηλαδή εκείνης στο πλαίσιο της οποίας οι μαθητές οργανώνονται μέσα στην τάξη σε ομάδες εργασίας και με την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού συνεργάζονται αναπτύσσοντας πρωτοβουλίες για την υλοποίηση συγκεκριμένων παιδαγωγικών, διδακτικών, μαθησιακών και ερευνητικών στόχων. Πρόκειται για συλλογική εργασία μικροομάδων της τάξης, οι οποίες μπορούν να συνεργάζονται και μεταξύ τους, χωρίς την άμεση επίβλεψη του δασκάλου, που αποβλέπει αφενός στην ανάπτυξη αρμονικών συνεργατικών σχέσεων μεταξύ των μελών της ομάδας, στη δημιουργία ευχάριστου μαθησιακού περιβάλλοντος, στην ενεργοποίηση των εμπλεκομένων με στόχο την ανακάλυψη, την αξιολόγηση και την αξιοποίηση της γνώσης, και στην προαγωγή της μάθησης, αφετέρου μέσα από την αντιπαραβολή και τον συσχετισμό προτάσεων, α- πόψεων και ιδεών στην τόνωση του ενδιαφέροντος των μαθητών για το προσφερόμενο διδακτικό αντικείμενο. Η αλληλεπίδραση στο πλαίσιο της ομάδας συμβάλλει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων (επικοινωνίας, λόγου, διαλόγου κ.λπ.), στην καλλιέργεια υπευθυνότητας, στην αφομοίωση και κατάκτηση στέρεης γνώσης. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι συντονιστικός, καθοδηγητικός, συμβουλευτικός επιβλέπει με τρόπο διακριτικό, συμβουλεύει, συζητά ή και θέτει προβλήματα προς διερεύνηση, συμμετέχει στην αντιμετώπιση και επίλυση αποριών που ανακύπτουν, ενθαρρύνει τις ομάδες, παρακολουθεί και αξιολογεί την όλη διαδικασία, με στόχο αυτές να κινούνται μέσα στο προκαθορισμένο βάσει του σχεδίου πλαίσιο. Μέσα σε ένα περιβάλλον συνεργασίας το όφελος είναι μεγάλο και για τους μαθητές αλλά και για τους ίδιους εκπαιδευτικούς: Oι μαθητές/τριες συμμετέχουν ενεργά στην υπόθεση της μάθησής τους, μαθαίνουν να διαχειρίζονται ζητήματα που αναφύονται κατά την πορεία της επίτευξης του επιδιωκόμενου αποτελέσματος, διευθετούν ανεπιθύμητες καταστάσεις που δημιουργούνται στις σχέσεις συνεργασίας και ανακαλύπτουν τρόπους για την καλύτερη μεταξύ τους επικοινωνία. Οι εκπαιδευτικοί, εξάλλου, ανανεώνουν και εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους και τις διδακτικές τους εμπειρίες. Εξυπακούεται, τέλος, ότι οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της ομαδο- 20/28

21 συνεργατικής διδασκαλίας στη βαθμίδα της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες, στα ενδιαφέροντα, στις τάσεις, στις κλίσεις και στην ηλικία των μαθητών της βαθμίδας αυτής και ο σχεδιασμός τους θα πρέπει να γίνεται κατά το δυνατόν σε συνεργασία με τους μαθητές. θ) Ανάπτυξη δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών Καθώς οι μαθητές έχουν εξοικειωθεί από τη βαθμίδα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με τη χρήση σεναρίων, είναι πιο εύκολο στη βαθμίδα της Δευτεροβάθμιας Γενικής Εκπαίδευσης να εφαρμοσθούν κατά τη διδακτική πράξη πρακτικές ανάπτυξης δραστηριοτήτων και πρωτοβουλιών μέσω των ψηφιακών σεναρίων. Η ανάπτυξη ενός πλαισίου δραστηριοτήτων σχετικών με το διδασκόμενο γνωστικό αντικείμενο αποβλέπει ώστε ο μαθητής να παρακινείται στην ανάληψη δράσης, να αυτενεργεί και να μη μένει παθητικός δέκτης ανεπεξέργαστων γνώσεων και πληροφοριών. Η ένταξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της διδασκαλίας ενός γνωστικού αντικειμένου αποβλέπουν στην ενεργό μάθηση και στον συνδυασμό θεωρίας και πράξης. Ο μαθητής συμμετέχοντας ενεργά σε μια τέτοια εναλλακτική μαθησιακή διαδικασία αποκτά συνείδηση πως ό,τι διδάσκεται έχει και πρακτικές διαστάσεις που πρέπει να τις αναζητήσει προκειμένου να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τα πρακτικά ζητήματα της καθημερινής ζωής. ι) Προβολή δημοκρατικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών αρχών και αξιών Η ανάπτυξη λογικής σκέψης και κριτικής ικανότητας, στο πλαίσιο της διδασκαλίας όλων των γνωστικών αντικειμένων, αποτελεί κύριο στόχο της Εκπαίδευσης καθώς είναι βασικός παράγοντας που εμπεριέχει τη δυναμική εκείνη που μπορεί να προετοιμάσει το κλίμα για την πρόσληψη και ανάπτυξη υγιούς πολιτικής σκέψης και συμπεριφοράς, κοινωνικών ευαισθησιών, λογικών στάσεων και συμπεριφορών, οικολογικής συνείδησης, ηθικής και ανθρωπιστικής αντίληψης. H ανάδειξη, στο πλαίσιο της σχολικής διδασκαλίας, των ανθρωπιστικών αξιών και των δημοκρατικών ιδεών συμβάλλει στη διαμόρφωση εκείνου του σχολικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο καταδικάζονται και αποφεύγονται αντικοινωνικά φαινόμενα, όπως ο φανατισμός, ο δογματισμός, ο ρατσισμός, η κοινωνική αδιαφορία και αναλγησία, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η περιθωριοποίηση κ.λπ. Ως εκ τούτου, θα πρέπει μέσω των ψηφιακών σεναρίων να αναδεικνύονται και να προβάλλονται, όσο το επιτρέπει η φύση της οικείας διδακτικής ενότητας του μαθήματος, αρχές και αξίες, στάσεις και συμπεριφορές στις οποίες στηρίζεται ο πολιτισμός μας (δημοκρατία, ισονομία, δικαιοσύνη, ανεκτικότητα απέναντι στο διαφορετικό, σεβασμός στο σύνταγμα και στους νόμους, ισότητα των φύλων, φιλία, αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους, σεβασμός προς το φυσικό περιβάλλον κ.λπ.). 21/28

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15

Επιλέγω. Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ. σχολικό έτος 2014-15 Επιλέγω Saint-Paul ΜΑΘΗΤΙΚΟΙ ΟΜΙΛΟΙ ΔΡΑΣΗΣ & ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Τμήματα Εμπέδωσης σχολικό έτος 2014-15 Η πολύχρονη εκπαιδευτική εμπειρία των εκπαιδευτηρίων Saint-Paul έχει επενδύσει στη διάπλαση μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία

Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων. Επιμόρφωση εκπαιδευτών/τριών Επιμορφωτικών Κέντρων 28-03-2015 Λευκωσία Πρακτικές Εκπαίδευσης Ενηλίκων Σύνδεση με τα προηγούμενα: 1. Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων 2. Δεξιότητες επικοινωνίας ενηλίκων εκπαιδευομένων 3. Μεθοδολογία διδασκαλίας για ενήλικες εκπαιδευομένους

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα

Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα ΥΠΑΙΘΠΑ / ΙΕΠ ΕΡΓΟ : Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου της σχολικής μονάδας: Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης (ΑΕΕ) Η Αξιολογηση του Εκπαιδευτικού Έργου- Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη σχολική μονάδα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας:

: Βαθ. Προτεραιότητας: ΠΡΟΣ : Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθμός Προτεραιότητας: : Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress.

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://www.teensafenet.wordpress. ΣΤΑΔΙΟ I : Προετοιμασία-Εισαγωγή-Διερεύνηση (διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες) Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή: εργαστήριο πληροφορικής, διαδραστικός πίνακας Μέσα: ιστολόγιο http://wwwteensafenetwordpresscom

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΑΘΑΡΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Απάντηση ερωτήσεων σχετικά με την οργάνωση των Ερευνητικών Εργασιών στο Γενικό Λύκειο κατά το σχολικό έτος 2012-2013 ΛΑΜΙΑ: ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Αγαπητοί/ες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Για τη διατύπωση της πρότασης της ΟΙΕΛΕ ως κείμενα αναφοράς αξιοποιήθηκαν:

Για τη διατύπωση της πρότασης της ΟΙΕΛΕ ως κείμενα αναφοράς αξιοποιήθηκαν: Έργο : Για τη διατύπωση της πρότασης της ΟΙΕΛΕ ως κείμενα αναφοράς αξιοποιήθηκαν: Η εισήγηση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου «Αναλυτικά προγράμματα σπουδών» στο ΣΠΔΕ (2009) Η εισήγηση του Προέδρου της Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος»

Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Η Ποιότητα στο «Σχολείο του Μέλλοντος» Αγγελόπουλος Θωμάς, Υπεύθυνος Γραφείου Ποιότητας Οικονόμου Βασίλης, Υπεύθυνος Συστημάτων Πληροφορικής και μέλος του Γρ. Ποιότητας Ποιοι είμαστε Έτος ίδρυσης: 1917

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου

Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου Σχεδιαγράμματα Εκθέσεων Β! Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Φιλία Προϋποθέσεις ορθής φιλίας: Σεβασμός στην προσωπικότητα του άλλου. Ειλικρίνεια και τιμιότητα. Κατανόηση προβλημάτων. Αλληλοβοήθεια. Κοινά ενδιαφέροντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου»

ΘΕΜΑ: «Ωρολόγιο Πρόγραμμα των μαθημάτων των Α, Β και Γ τάξεων Καλλιτεχνικού Γυμνασίου και των Α, Β και Γ τάξεων Γενικού Καλλιτεχνικού Λυκείου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου

Τεχνικές εκπαίδευσης ενηλίκων και η συμβολή τους στην υλοποίηση του έργου Ημερίδες Επιμόρφωσης/Ενημέρωσης για τα επιλεγέντα Στελέχη Εκπαίδευσης του ΥΠΕΠΘ στα πλαίσια του Έργου με τίτλο: «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεμάτων σχετικά με τα φύλα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα

Η συμβολή στην επιτυχία ενός οργανισμού, παρουσιάζοντας σχετικά δεδομένα με τη χρήση τεχνικών 2Δ ή 3Δ τεχνολογίας. Αρμοδιότητα Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator 1. Περιγραφή Ρόλου Τίτλος Προφίλ Σχε Σχεδιαστής Ψηφιακών Κινούμενων Σχεδίων ή Digital Animator Γνωστό και ως Ειδικός Σχεδιασμού 2Δ- 3Δ γραφικών,

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: Βασιλική Μητσικοπούλου. Ιδιότητα: Μέλος ΔΕΠ. Βασιλική Μητσικοπούλου

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: Βασιλική Μητσικοπούλου. Ιδιότητα: Μέλος ΔΕΠ. Βασιλική Μητσικοπούλου Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ELAICH - Educational linkage approach in cultural heritage 23 & 24 Φεβρουαρίου 2010 Moonrise 23/6/2005, Cape

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση

Σαφής διάκριση της διαμορφωτικής από τη συγκριτική / τελική αξιολόγηση I Διευθυντική Περίληψη Τo Προτεινόμενο Σύστημα Αξιολόγησης (ΠΣΑ) στηρίζεται σε ένα σύνολο αρχών οι οποίες διαμορφώνουν το θεωρητικό πλαίσιο της ανάπτυξης και της λειτουργίας του. Οι βασικές του αρχές έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης

Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Η χρήση ενεργητικών τεχνικών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών ΣΕΠ για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης Κατσιούλα Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός, Σύμβουλος ΣΕΠ, ΚΕΣΥΠ Κιλκίς Σιάνου Χατζηκαμάρη Παναγιώτα, Εκπαιδευτικός,

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα.

1. Ο Ν. 3966/2011 ενοποιεί τα Πειραματικά και τα Πρότυπα Σχολεία εξομοιώνοντας τα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ)

Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ) ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Προαιρετικό Ολοήμερο Δημόσιο Νηπιαγωγείο (ΠΟΝ) Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου

Τα ταξίδια και οι περιπέτειες του Μεγάλου Αλεξάνδρου ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ. pagioti@sch.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Αγιώτης Πέτρος pagioti@sch.gr Εκπαιδευτικός Πληροφορικής Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η έννοια των σταθερών και της καταχώρησης στη Visual Basic Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΩΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 3-6 ΧΡΟΝΩΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ, 2010 Λοΐζου, Ε. κ Παπαδημήτρη-Καχριμάνη, Χ. 1 ΔΟΜΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ 1

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό

Γενικές Οδηγίες. προς τον / την εκπαιδευτικό Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό 1 Γενικές Οδηγίες προς τον / την εκπαιδευτικό Τα δύο τεύχη Ιστορίας-Γεωγραφίας αποτελούν δειγματικές διδακτικές ενότητες οι οποίες μπορούν να μυήσουν αποτελεσματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ.: 6972038117, 6932078466 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τηλ.: 6972038117, 6932078466 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Επιστημονική Ένωση για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας (Ε.Ε.Π.Ε.Κ.) (www.eepek.gr) Τηλ.: 6972038117, 6932078466 Λάρισα Λάρισα, 10 Φεβρουαρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Θέμα: «Ανοιχτή Ημερίδα ενημέρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΞΑΝΘΗ 2013, 2 ο ΣΕΚ ΞΑΝΘΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ : ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΙΔΗΣ Μαθηματικός www.kutidis.gr ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΒΑΣΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu.

www.genadios.edu.gr Λεωφ. Καλαμακίου 104Β, Άλιμος ΤΚ 174 55 Τ. 210 9828888 210 9829888 210 9830888 F. 210 9850342 Ε. info@genadios.edu. Αγαπητοί γονείς Αισθανόμαστε την ανάγκη να επικοινωνήσουμε μαζί σας για να σας ενημερώσουμε σχετικά με την ταυτότητα της ΓΕΝΝΑΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ και το αξιόλογο και πολυεπίπεδο εκπαιδευτικό έργο που επιτελεί.

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ m128 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ...3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ Σ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ

Διαβάστε περισσότερα