Η δικονοµία της απαλλοτρίωσης: Συνταγµατική λογική και προοπτική της «ενιαίας δικαιοδοσίας»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η δικονοµία της απαλλοτρίωσης: Συνταγµατική λογική και προοπτική της «ενιαίας δικαιοδοσίας»"

Transcript

1 Η δικονοµία της απαλλοτρίωσης: Συνταγµατική λογική και προοπτική της «ενιαίας δικαιοδοσίας» Γιώργου Γεραπετρίτη Λέκτορα Παν/µίου Αθήνας Εισαγωγικές σκέψεις Η απαλλοτρίωση αποτελεί κρατική ενέργεια µε πολλαπλές νοµικές εκφάνσεις που αντανακλώνται σήµερα και στην πολυδιάσπαση της δικαιοδοτικής ύλης σε δύο δικαιοδοσίες και περισσότερα από δύο αρµόδια δικαστήρια. Συνέπεια του γεγονότος αυτού είναι η όλη διαδικασία να καθίσταται ιδιαίτερα χρονοβόρος και δαπανηρή αλλά κυρίως να παρατείνει µία κατάσταση ανασφάλειας και ψυχικής φθοράς για τους εµπλεκόµενους πολίτες οι οποίοι για µεγάλο διάστηµα βλέπουν το δικαίωµα απόλαυσης της ιδιοκτησίας τους να αιωρείται και δεν µπορούν να οργανώσουν µε ασφάλεια και συνέπεια το µέλλον τους. Η προσπάθεια που γίνεται για την σύντµηση του χρόνου των πολιτικών δικών, ιδιαίτερα µέσω του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων (ΚΑΑΑ), 1 µε την καθιέρωση αυστηρών προθεσµιών για τον προσδιορισµό και τη συζήτησή τους, δεν µπορεί έως σήµερα να αλλάξει ριζικά το σκηνικό δεδοµένου ότι για την προσβολή των σχετικών πράξεων ή παραλείψεων της ιοίκησης και την ενδεχόµενη άσκηση αγωγικών αξιώσεων εξακολουθεί να απαιτείται η προσφυγή στη διοικητική δικαιοσύνη. Η κατάτµηση αυτή της δικαιοδοτικής ύλης ανταποκρίνεται στη βασική αρχή που υιοθετείται στην Ελλάδα από το σύστηµα απονοµής της δικαιοσύνης όπου η διάκριση ιδιωτικής και διοικητικής διαφοράς αποτελεί το θεµελιώδες κριτήριο κατανοµής του δικαιοδοτικού έργου. 2 Στο ζήτηµα της δικονοµίας της απαλλοτρίωσης η πρόσφατη αναθεώρηση που ολοκληρώθηκε µε τη δηµοσίευση του νέου συνταγµατικού µας Χάρτη τον Απρίλιο του 2001, επέφερε σηµαντικές αλλαγές, η δυναµική των οποίων θα διαφανεί στο µέλλον µε τις αναγκαίες παρεµβάσεις του κοινού νοµοθέτη. Οι σηµαντικές αυτές αλλαγές όµως δεν βρήκαν αντίστοιχη προσοχή και ανταπόκριση στον ακαδηµαϊκό και πολιτικό κόσµο της χώρας µε αποτέλεσµα οι νέες ρυθµίσεις για την προστασία της ιδιοκτησίας, θέµα που αφορά ένα µεγάλο µέρους του πληθυσµιακού δυναµικού της χώρας, να µην συζητηθεί ούτε πριν την κατάθεση της πρότασης αναθεώρησης, ούτε κατά την επεξεργασία της ρύθµισης στη Βουλή. Η παρούσα συµβολή σκοπό έχει, έστω όψιµα να αναδείξει την προβληµατική γύρω από το νέο συνταγµατικό καθεστώς που αφορά τη δικονοµία της απαλλοτρίωσης και ιδιαίτερα την προοπτική της «ενιαίας δικαιοδοσίας». 1. Το νέο συνταγµατικό πλαίσιο 1 Νόµος 2882/2001, όπως τροποποιήθηκε και συµπληρώθηκε από το Ν. 2985/ Άρθρο 94 παρ. 1 και 2 του Συντάγµατος.

2 Η θεµελιώδης δικονοµικής µορφής αναθεωρηµένη ρύθµιση είναι ασφαλώς η πρωτοεµφανιζόµενη πρόβλεψη του άρθρου 17 παρ. 4 µε την οποία ανοίγει ο δρόµος για τον καθορισµό ενιαίας δικαιοδοσίας για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται µε απαλλοτρίωση µέσω της διάταξης ότι «νόµος µπορεί να προβλέπει την εγκαθίδρυση ενιαίας δικαιοδοσίας, κατά παρέκκλιση από το άρθρο 94, για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται µε την απαλλοτρίωση». Η νέα αυτή ρύθµιση δηµιουργεί ασφαλώς ένα ιδιαίτερα πρόσφορο συνταγµατικό έρεισµα για την καθιέρωση ενιαίας δικαιοδοσίας απαλλοτριώσεων η οποία θα καταλαµβάνει όλη τη σχετική δικονοµική ύλη ανεξάρτητα από τη φύση των σχετικών δικών. Με τον τρόπο αυτό καθιερώνεται εξαίρεση από τη βασική συνταγµατική αρχή των άρθρων 94 παρ. 1 και 2 σύµφωνα µε την οποία η αρµοδιότητα κατανέµεται για µεν τις διοικητικές διαφορές στο Συµβούλιο Επικρατείας και στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, για δε τις ιδιωτικές διαφορές και τις υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας στα πολιτικά δικαστήρια. Παράλληλα όµως ο αναθεωρητικός νοµοθέτης φρόντισε να περιβάλει τη συνταγµατική δυνατότητα καθιέρωσης ενιαίας δικαιοδοσίας µε µία ιδιαίτερη νοµικοπολιτική σηµασία. Και αυτό γιατί προέβλεψε ρητά την δυνατότητα αυτή στο άρθρο 17 παρ. 4 ειδικά και ανεξάρτητα από τη νέα, γενικής εφαρµογής, διάταξη του άρθρου 94 παρ. 3 σύµφωνα µε την οποία «σε ειδικές περιπτώσεις και προκειµένου να επιτυγχάνεται η ενιαία εφαρµογή της αυτής νοµοθεσίας µπορεί να ανατεθεί µε νόµο η εκδίκαση κατηγοριών ιδιωτικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια ή κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια». Η σκοπιµότητα της καθιέρωσης ειδικής σχετικής εξουσιοδότησης στον κοινό νοµοθέτη για την καθιέρωση ενιαίας δικαιοδοσίας για τις δίκες της απαλλοτρίωσης, έχει βέβαια εκτός από την προφανή σηµασία από άποψη σπουδαιότητας της ρύθµισης και ουσιαστικό νοµικό περιεχόµενο. Και αυτό γιατί ενέχει ευρύτερη εξουσιοδότηση στο βαθµό που επιτρέπει την εγκαθίδρυση ενιαίας δικαιοδοσίας «για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται µε απαλλοτρίωση», άρα κατά γραµµατική ερµηνεία τόσο ακυρωτικών διαφορών όσο και διοικητικών διαφορών ουσίας σε επίπεδο ύλης διοικητικού δικαίου. Πιο περιοριστική είναι από την άποψη αυτή η ρύθµιση του άρθρου 94 παρ. 3 που περιορίζεται µόνο σε ότι αφορά τις διοικητικές δίκες στη δυνατότητα εκδίκασης από πολιτικά δικαστήρια κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας Με βάση το νέο συνταγµατικό πλαίσιο δεν εµφανίζεται απολύτως ξεκάθαρο ποιες είναι οι δυνατότητες που καταλίπονται στον κοινό νοµοθέτη για να ρυθµίσει τα θέµατα δικαιοδοσίας της απαλλοτρίωσης. Η βασική δυνατότητα είναι να καθιερώσει ενιαία δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων. Η λύση αυτή θα µπορούσε µε βάση την προσφυγή στις συζητήσεις στην Αναθεωρητική Βουλή να θεωρηθεί ως η µόνη νοµικά δυνατή προοπτική. Κατά τον Εισηγητή της πλειοψηφίας στην αναθεωρητική βουλή «η αρµοδιότητα προσδιορισµού της αποζηµίωσης οδηγείται στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια όπου και φυσικά ανήκει µετά την ολοκλήρωσή τους». 3 Ανεξάρτητα αν κάποιος συµφωνεί επιστηµονικά ή όχι µε τη νοµοτέλεια που φαίνεται να διαπνέει τη σχετική τοποθέτηση του Εισηγητή της πλειοψηφίας σε σχέση µε το αντικείµενο των απαλλοτριωτικών δικών, δεν µπορεί ασφαλώς να αγνοηθεί η ρητή αυτή τοποθέτηση ως ένα ισχυρό στοιχείο ιστορικής ερµηνείας του κειµένου του Συντάγµατος. Μεγαλύτερο έρεισµα προς την κατεύθυνση της αποκλειστικής δυνατότητας µεταφοράς στα διοικητικά δικαστήρια µπορεί να αναζητηθεί στη συνδυαστική ερµηνεία των διατάξεων του Συντάγµατος. Στο πνεύµα αυτό θα πρέπει να αποδοθεί σηµασία στη νέα µεταβατική διάταξη του άρθρου 117 παρ. 7 που ορίζει 3 Η έµφαση είναι πρόσθετη. 2

3 ότι «η ισχύς της αναθεωρηµένης διάταξης του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 17 αρχίζει µε τη θέση σε ισχύ του σχετικού εκτελεστικού νόµου και πάντως από ». 4. Όπως προκύπτει από συνδυαστική ερµηνεία των δύο διατάξεων, το αποτέλεσµα της ενιαίας δικαιοδοσίας των απαλλοτριωτικών δικών επέρχεται αυτοδικαίως µε τη λήξη της σχετικής προθεσµίας και άρα ο εκτελεστικός νόµος που τυχόν θα είχε µεσολαβήσει θα είχε µόνο βεβαιωτική ισχύ. Εύλογα προκύπτει από την προσέγγιση αυτή ότι εφόσον δεν υπήρχε νοµοθετική παρέµβαση έως την προβλεπόµενη καταληκτική ηµεροµηνία, τα διοικητικά δικαστήρια θα καθίσταντο συνολικά και αποκλειστικά αρµόδια για όλες τις διαφορές και υποθέσεις που σχετίζονται µε την απαλλοτρίωση. Θα πρέπει πάντως να επισηµανθεί στο σηµείο αυτό ότι η σε πρώτη ανάγνωση εύλογη ερµηνευτική αυτή προσέγγιση δεν στερείται νοµικών προβληµάτων. Τα προβλήµατα αυτά έχουν να κάνουν κυρίως µε τη διατύπωση των σχετικών διατάξεων και τη σηµειολογία που τις συνοδεύει. Η µεν διάταξη του άρθρου 17 παρ. 4 έχει ένα αµιγώς δυνητικό χαρακτήρα (νόµος «µπορεί» να προβλέπει ) όπως συµβαίνει µε πάρα πολλές διατάξεις του Συντάγµατος µας, και µάλιστα µε τη συγγενή διάταξη του άρθρου 94 παρ Έστω και αν η τελευταία αυτή διάταξη έχει περισσότερο χαρακτήρα έννοιας γένους προς την ειδική ρύθµιση του άρθρου 17 παρ. 4, που έχει σαφώς προσδιορισµένο αντικείµενο, η αυτοτελής γραµµατική τους ερµηνεία µας οδηγεί µόνο προς την καθιέρωση διακριτικής ευχέρειας προς τον κοινό νοµοθέτη, δηλαδή δυνατότητας να επιλέξει ανάµεσα στο υφιστάµενο καθεστώς διάσπασης της δικονοµικής ύλης ή στην καθιέρωση ενιαίας διακαιοδοσίας, πολιτικής ή διοικητικής. Όµως, εάν θεωρηθεί ότι ο αναθεωρητικός νοµοθέτης δε θέλησε να παράσχει δυνατότητα στη Βουλή αλλά κατ ουσίαν να την υποχρεώσει να προχωρήσει στην έκδοση εκτελεστικού νόµου για την εγκαθίδρυση ενιαίας δικαιοδοσίας, ποιος ήταν ο λόγος που τον απέτρεψε από το να αναγνωρίσει ρητά την ενιαία δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων και να προβλέψει µεταβατική περίοδο για την µεταφορά της σχετικής αρµοδιότητας, πρακτική η οποία έχει ιστορικό συνταγµατικό προηγούµενο µε την µεταφορά των διοικητικών διαφορών ουσίας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. 6 Μία τέτοια επιλογή ασφαλώς δεν θα δηµιουργούσε την ερµηνευτική 4 Η έµφαση είναι πρόσθετη. 5 Η ίδια διατύπωση µε αυτήν της µεταβατικής διάταξης του άρθρου 117 παρ. 7 ανευρίσκεται και στο άρθρο 118 παρ. 4 µε την ίδια ακριβώς ηµεροµηνία έναρξης των αποτελεσµάτων της βασικής ρύθµισης. Όµως η κρίσιµη διαφορά στην περίπτωση αυτή, που αναφέρεται στα άρθρα 89 παρ. 2 και 3 για την παράλληλη άσκηση καθηκόντων από δικαστικούς λειτουργούς, είναι ότι οι διατύπωση των ρυθµίσεων είναι αυστηρή και δεν αφήνει πιθανότητα ερµηνείας προς την κατεύθυνση της καθιέρωσης διακριτικής ευχέρειας υπέρ του κοινού νοµοθέτη. 6 Για τη σχέση ουσιαστικής και µεταβατικής συνταγµατικής διάταξης, χρήσιµα συµπεράσµατα θα µπορούσαν να συναχθούν και λόγω συνάφειας µε τα εδώ εξεταζόµενα θέµατα µε αναγωγή στις προβλέψεις των Συνταγµάτων του 1952 και του 1975 που αφορούσαν τη µεταφορά της αρµοδιότητας των διοικητικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια. Το Σύνταγµα του 1952 καθιέρωνε στο άρθρο 82 εδ. α την αρχή ότι όλες οι διοικητικές διαφορές «αµφισβητούµενη διοικητικού» εκδικάζονται από τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Παράλληλα περιελάµβανε και ρύθµιση ουσιαστικά µεταβατικού χαρακτήρα- σύµφωνα µε την οποία «αι διοικητικαί διαφοραί εξακολουθούσιν επί του παρόντος και µέχρι της συστάσεως των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων να υπάγονται εις τα κοινά δικαστήρια» (άρθρο 86). Με τον τρόπο αυτό καθιερώνεται µεν η δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων για τις διοικητικές διαφορές ουσίας, όµως ε δεσµεύεται ο κοινός νοµοθέτης χρονικά για τη συγκρότηση των δικαστηρίων αυτών ε συνέπεια πρακτικά να µπορεί να διατηρεί επ αόριστον τη de facto αρµοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων, όπως και πράγµατι συνέβη αφού µόνο τα φορολογικά δικαστήρια συστήθηκαν ως τακτικά διοικητικά δικαστήρια ειδικής δικαιοδοσίας. Στην προκειµένη περίπτωση η διακριτική ευχέρεια δεν αφορούσε την κατανοµή της αρµοδιότητας και τη σύσταση των διοικητικών δικαστηρίων αλλά το χρόνο σύστασής τους. Από την άλλη πλευρά, ο συντακτικός νοµοθέτης του

4 αυτή σύγχυση και θα ήταν προφανώς πιο συµβατή και µε τη φύση και µεθοδολογική διάρθρωση του Συντάγµατος. Και αυτό γιατί, δεν είναι τουλάχιστον από άποψη συνταγµατικής µεθοδολογίας- ορθό το πνεύµα και το περιεχόµενο ενός συνταγµατικού κανόνα ουσιαστικά να προσδιορίζεται από τη µεταβατική διάταξη που τον αφορά. Όσο και αν το κείµενο του ελληνικού Συντάγµατος αποτελεί λειτουργικά ενιαίο νοµικό κείµενο χωρίς εσωτερική διαβάθµιση από άποψη ισχύος και ιεράρχησης οπότε οι διατάξεις του θα πρέπει να λογίζονται και να ερµηνεύονται συνθετικά, η µεταβατική διάταξη τίθεται εξ ορισµού για να υπηρετήσει τη βασική διάταξη που εξυπηρετεί ώστε να διασφαλίζονται οι χρόνοι εφαρµογής των σχετικών διατάξεων ή να εξασφαλίζεται η ενότητα του δικαίου και να αποτρέπονται ανεπιεικείς ρυθµίσεις ή καταστάσεις σύγχυσης από την αλλαγή ενός κανονιστικού πλαισίου. Με βάση τη συλλογιστική αυτή ο ουσιαστικός καθορισµός της ερµηνείας ενός συνταγµατικού κανόνα µε βάση το περιεχόµενο µιας µεταβατικής διάταξης που τον αφορά, αν δε δηµιουργεί πρόβληµα νοµικής ερµηνευτικής, ασφαλώς αποτελεί πληµµελή νοµοτεχνική διατύπωση. Αυτό φαίνεται να συµβαίνει και στη συγκεκριµένη περίπτωση όπου η καθιέρωση µε το συνταγµατικό κανόνα µιας ευχέρειας για τον κοινό νοµοθέτη µετατρέπεται µέσω της σχετικής µεταβατικής διάταξης σε υποχρέωση η οποία µάλιστα θα πρέπει να τηρηθεί εντός συγκεκριµένου χρόνου. 7 Από την άλλη πλευρά είναι αµφισβητούµενο κατά πόσον ο νοµοθέτης παρεµβαίνοντας ρυθµιστικά θα µπορούσε να υπαγάγει τις διαφορές που προκύπτουν από την απαλλοτρίωση συνολικά στην αρµοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η σύγχυση σχετικά µε την εφαρµοστέα δικαιοδοσία κατέλαβε και το αναθεωρητικό σώµα δεδοµένου ότι αναθεωρητική πρόταση αποτέλεσε την κατάληξη της συζήτησης σχετικά µε την αρµοδιότητα των δικαστηρίων της αποζηµίωσης µε εκ διαµέτρου αντίθετες απόψεις σχετικά µε το που θα πρέπει να κατευθυνθεί η δικαιοδοσία της απαλλοτρίωσης. Επισηµαίνεται σχετικά ότι αντίθετα µε τον εισηγητή της πλειοψηφίας, κατά τον εισηγητή της αξιωµατικής επιµένει στην υπαγωγή των διοικητικών διαφορών ουσίας στα διοικητικά δικαστήρια (άρθρο 94 παρ. 1 εδ. α) καθιέρωσε όµως ουσιαστικά µεταβατική διάταξη µε την οποία αρµόδια σχετικά παρέµεναν τα πολιτικά δικαστήρια έως την υπαγωγή των σχετικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια, η οποία θα έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός πέντε ετών από της ισχύος του Συντάγµατος, εκτός αν προθεσµία αυτή παρατεινόταν µε νόµο, όπως και συνέβη µε το Ν. 1051,/191, το Ν. 1263/1982 και το Ν. 1366/1983 (άρθρο 33) για 3 ακόµη έτη. Η δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων ολοκληρώθηκε µε τη θέση σε ισχύ του άρθρου 1 του Ν. 1406/1983. Όπως γίνεται φανερό από την παραπάνω σύντοµη ιστορική επισκόπηση, αντίθετα µε ότι συνέβη στην πρόσφατη αναθεώρηση για τη δικαιοδοσία των υποθέσεων απαλλοτρίωσης, οι (ουσιαστικά) µεταβατικές διατάξεις αν και εντάσσονταν οργανικά στο ίδιο άρθρο µε τη βασική ρύθµιση, δεν διαφοροποιούσαν το πνεύµα και τη λογική της, η οποία καθόριζε ρητά τον εφαρµοζόµενο κανόνα. 7 Η προβληµατική που αναπτύσσεται εδώ σε σχέση µε τη νοµική ερµηνευτική του Συντάγµατος θα είχε ασφαλώς διαφορετικό προσανατολισµό εφόσον ο συνταγµατικός χάρτης αναγνώριζε διαφορετική κανονιστική ισχύ στους συνταγµατικούς κανόνες, όπως συµβαίνει µε συνταγµατικά κείµενα άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Στην Ισπανία για παράδειγµα, υπάρχει διαβάθµιση ανάµεσα στους συνταγµατικούς κανόνες πλήρους ισχύος και στην κατευθυντήριες αρχές του Συντάγµατος (άρθρα 39-52). Κατά την άσκηση του δικαιοδοτικού ελέγχου, οι αρχές αυτές χρησιµεύουν για την ερµηνεία των υπολοίπων διατάξεων του Συντάγµατος και θα πρέπει να γίνονται σεβαστές κατά την ενάσκηση της δηµόσιας εξουσίας χωρίς όµως να απολαµβάνουν άµεση ισχύ, µε την έννοια ότι οι πολίτες δεν µπορούν να τις επικαλεστούν απευθείας τις παρά µόνο εφόσον έχει εκδοθεί νόµος που τις αναγνωρίζει και τις διασφαλίζει. Αντίστοιχη διαβάθµιση εντοπίζεται και στο Ιρλανδικό Σύνταγµα το οποίο αναγνωρίζει κατευθυντήριες αρχές µε περιορισµένη κανονιστική ισχύ δεδοµένου ότι αποτελούν γενική οδηγία προς το Κοινοβούλιο κατά την άσκηση της νοµοθετικής εξουσίας αλλά δεν µπορούν να αποτελέσουν νοµική βάση για το χαρακτηρισµό ενός νόµου ως αντισυνταγµατικού. 4

5 αντιπολίτευσης «αφού θα πρέπει να είναι µία δικαιοδοσία γιατί να µην ορίσουµε ποια είναι η δικαιοδοσία από τώρα? Είναι τα πολιτικά δικαστήρια». Μία δυνατότητα προς την κατεύθυνση αυτή θα µπορούσε να προκύψει από την ενεργοποίηση της γενικής ρύθµισης του άρθρου 94 παρ. 3 που καθιερώνει τη δυνατότητα του νοµοθέτη να υπαγάγει την εκδίκαση κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια. Το άρθρο 94 παρ. 3 θα µπορούσε όµως να αποτελέσει συνταγµατικό θεµέλιο µόνο εφόσον θεωρηθεί ότι η ειδική συνταγµατική διάταξη του άρθρου 17 παρ. 4 δεν αποτελεί κώλυµα για την εφαρµογή της σαφώς γενικότερης- αυτής ρύθµισης. Και αυτό γιατί εάν δεχθούµε ότι η διάταξη του άρθρου 17 παρ. 4 δεν καταλείπει καµία διακριτική ευχέρεια στον κοινό νοµοθέτη, στη βάση του συλλογισµού που παρατέθηκε, η δικαιοδοσία της απαλλοτρίωσης µπορεί να είναι µόνο η διοικητική δικαιοσύνη και συνεπώς η ειδική αυτή ρύθµιση θα πρέπει να κατισχύσει της γενικής δυνατότητας που αφήνει ανοικτή το άρθρο 94 παρ. 3 το οποίο εισάγει για πρώτη φορά στην ελληνική έννοµη τάξη το κριτήριο της σχετικότητας στην κατανοµή της δικαιοδοτικής ύλης, εγκαταλείποντας το παραδοσιακό µέσο διάκρισης ανάµεσα σε ιδιωτική και διοικητική διαφορά. Ακόµη όµως και αν τύχει εφαρµογής η γενική ρύθµιση και µεταφερθεί η αρµοδιότητα στα πολιτικά δικαστήρια, η µεταφορά αυτή δεν θα αφορά τις αιτήσεις ακύρωσης που σχετίζονται µε την απαλλοτρίωση οι οποίες δεν εµπίπτουν στο οντολογικό περιεχόµενο του άρθρου 97 παρ. 4. Με ον τρόπο αυτό ουσιαστικά θα υπονοµευόταν σκοπός της καθιέρωσης ενιαίας δικαιοδοσίας που είναι η συγκέντρωση όλης της σχετικής ύλης υπό µία δικαιοδοσία. Αυτό θα ήταν δυνατόν µόνο εάν, στα όρια που προδιαγράφει το Σύνταγµα και έχει αναγνωρίζει η νοµολογία του Συµβουλίου Επικρατείας, µετατρέπονταν οι διαφορές από πράξεις που αφορούν την απαλλοτρίωση από ακυρωτικές σε διαφορές ουσίας. 8 Μία ενδιάµεση δυνατότητα θα µπορούσε να θεωρηθεί η διατήρηση της σηµερινής κατάστασης µε τη διάσπαση της δικαιοδοτικής ύλης, ή ακόµη και αναδιανοµή των αρµοδιοτήτων διατηρώντας όµως αρµοδιότητα και της πολιτικής και της διοικητικής δικαιοσύνης σε συναφή θέµατα. Στο σηµείο αυτό όµως θα πρέπει να αναδειχθούν τα ερµηνευτικά προβλήµατα που αναδεικνύονται σχετικά µε τη λύση αυτή στο πλαίσιο της συνδυασµένης ερµηνείας των άρθρων 17 παρ. 4 και 117 παρ. 7. Εάν όπως σηµειώθηκε παραπάνω το νόηµα των σχετικών διατάξεων είναι ότι η διοικητική δικαιοσύνη καθίσταται µόνη αρµόδια για την εκδίκαση των διαφορών που προκύπτουν από απαλλοτριώσεις και η έκδοση εκτελεστικού νόµου έχει µόνο βεβαιωτικό χαρακτήρα, θα ρπει σύµφωνα µε τη µεταβατική διάταξη αυτοδικαίως από την 1 η Ιανουαρίου 2000, εάν ασφαλώς δεν είχε προηγηθεί η έκδοση του σχετικού εκτελεστικού νόµου, να έχει επέλθει το αποτέλεσµα αυτό. εδοµένου ότι ο εκτελεστικός νόµος θα έχει µόνο βεβαιωτικό χαρακτήρα και δεν προβλέπεται εκ του Συντάγµατος καµία δυνατότητα παράτασης της σχετικής προθεσµίας, δεν µπορεί να θεωρηθεί ως συνταγµατικά ανεκτή η διά νόµου παράταση της προθεσµίας αυτής. Γιατί µε τον τρόπο αυτό θα υπήρχε καταστρατήγηση, εάν όχι ευθεία παραβίαση της συνταγµατικής ρύθµισης που προβλέπει ρητά και ανεξαίρετα την καθιέρωση της 8 Σύµφωνα µε τη νοµολογία του Συµβουλίου Επικρατείας (ΣΕ 1315/1992, ΣΕ 2754/1994), ο νοµοθετικός χαρακτηρισµός ακυρωτικών διαφορών ως διαφορών ουσίας και η υπαγωγή τους στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια δεν µπορεί να φτάνει έως του σηµείου να καταλύει τη γενική ακυρωτική αρµοδιότητα του Συµβουλίου Επικρατείας. Ειδικά πάντως για το θέµα της απαλλοτρίωσης το Ευρωπαϊκό ικαστήριο ικαιωµάτων του Ανθρώπου (Υπόθεση Zumtobel κατά Αυστρίας 28/1992/373/447) έχει αποδεχθεί ότι ο ακυρωτικός έλεγχος πληροί τις προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρωπαϊκής Σύµβασης ικαιωµάτων του Ανθρώπου για την αποτελεσµατική δικαστική προστασία. 5

6 αρµοδιότητας της διοικητικής δικαιοσύνης. Συνεπώς ή θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι η καθιέρωση της ενιαίας δικαιοδοσίας τους άρθρου 17 παρ. 4 προβλέπεται ως δυνατότητα, σύµφωνα µε την αυτοτελή ερµηνευτική προσέγγιση της διάταξης οπότε είναι προφανές ότι ο κοινός νοµοθέτης µπορεί να απόσχει από την ενεργοποίηση της σχετικής ευχέρειας που του καταλείπει το Σύνταγµα, είτε θα πρέπει να γίνει δεκτό ότι σε συνδυασµό µε το άρθρο 117 παρ. 7 η διοικητική δικαιοσύνη καθίσταται αυτοδίκαια αρµόδια από την προβλεπόµενη ρητά ηµεροµηνία και άρα ο κοινός νοµοθέτης δεν µπορεί µε κανένα τρόπο να παρακάµψει την συνταγµατική επιταγή παρεκτείνοντας µε κοινό νόµο την προβλεπόµενη προθεσµία. Η ερµηνευτική ανάµιξη των δύο προσεγγίσεων σύµφωνα µε την οποία είναι υποχρεωτική η καθιέρωση της αρµοδιότητας της διοικητικής δικαιοσύνης αλλά παραµένει το δικαίωµα του νοµοθέτη να διατηρήσει επ αόριστον το υφιστάµενο status quo της διασπασµένης δικαιοδοσίας αποτελεί οριακή περίπτωση ερµηνευτικής ακροβασίας. 2. Σκοπιµότητα καθιέρωσης ενιαίας δικαιοδοσίας Το ερώτηµα βέβαια που τίθεται σε προκαταρκτικό επίπεδο είναι κατά πόσον είναι σκόπιµη η καθιέρωση ενιαίας δικαιοδοσίας σε ότι αφορά την απαλλοτρίωση ή εάν η επί µακρόν υφιστάµενη διάσπαση της σχετικής ύλης είναι σκόπιµη ή εξυπηρετεί καλύτερα το σκοπό της πιο έγκαιρης και ποιοτικής απονοµής της δικαιοσύνης. Μόνο εάν η απάντηση σε αυτό το ερώτηµα γέρνει προς την πλευρά της ενιαίας δικαιοδοσίας ανακύπτει το ζήτηµα ποια δικαιοδοσία είναι εκείνη που µπορεί να στηρίξει το νοµικό οικοδόµηµα της απαλλοτρίωσης. Για λόγους µεθοδολογικούς, η επιχειρηµατολογία που θα ακολουθήσει δεν θα ακολουθήσει την εύλογη αυτή σειρά αλλά, µετά από την συνοπτική παρουσίαση του θεωρητικού θεµελίου της σχετικής προβληµατικής, θα δεχθεί αρχικά τη σκοπιµότητα καθιέρωσης ενιαίας δικαιοδοσίας, που φαίνεται εξάλλου να είναι και η προτίµηση του ιστορικού αναθεωρητικού νοµοθέτη του Από την ανάλυση που θα ακολουθήσει σχετικά µε την προτιµητέα δικαιοδοσία θα συναχθούν ελπίζω χρήσιµα συµπεράσµατα και για το αν είναι στην πραγµατικότητα σκόπιµη η επιλογή της ενιαίας δικαιοδοσίας έναντι της διάσπασης της δικαιοδοτικής ύλης. Στο πλαίσιο της ανάλυσης αυτής επιχειρείται να αναδειχθεί τόσο η φύση και δυναµική του αντικειµένου των απαλλοτριωτικών δικών όσο και ο τρόπος που οι δίκες αυτές εντάσσονται στις δικαιοδοτικές δοµές του συστήµατός µας. Έµφαση αποδίδεται στο ερώτηµα ως προς το ποια είναι τα κυρίαρχα κρινόµενα θέµατα, δηλαδή τα αστικά ή τα διοικητικά, όσο και στην τάση που διαµορφώνεται γενικά, δηλαδή ποια είναι τα ζητήµατα εκείνα που τείνουν να αποκτήσουν µεγαλύτερη αξία και ενέργεια ώστε να διαµορφώνουν και µία σχετική δυναµική µεταφέροντας έτσι αντίστοιχα και τη δικονοµική έµφαση. 2.1 Το θεωρητικό θεµέλιο Ταχύτητα στην απονοµή της δικαιοσύνης και κόστος για τους διαδίκους Ο χρόνος ολοκλήρωσης των δικών που αφορούν την απαλλοτρίωση αποτελεί ένα από τα σηµαντικότερα θέµατα τα οποία καλείται ο εκάστοτε νοµοθέτης να αντιµετωπίσει. Η αποδεδειγµένη στην πράξη χρονοτριβή στην επίλυση των ζητηµάτων της απαλλοτρίωσης ασφαλώς εντάσσεται στη γενικότερη προβληµατική της καθυστέρησης στην απονοµή της δικαιοσύνης, αλλά παράλληλα προσλαµβάνει και περαιτέρω παραµέτρους που σχετίζονται µε τη φύση των κρινόµενων ζητηµάτων αλλά και, ιδιαίτερα, τις συνέπειες της απαλλοτρίωσης για τους ενδιαφερόµενους 6

7 πολίτες. Είναι προφανές ότι η επιµήκυνση της διαδικασίας για την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης διαιωνίζει µία κατάσταση υπέρµετρης ανασφάλειας για την ευηµερία και την προοπτική των πολιτών στο βαθµό που η στέγη αποτελεί στοιχείο σύµφυτο του βασικού επιπέδου διαβίωσης των πολιτών και συνακόλουθα της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητάς τους. Παράλληλα όµως επιβαρύνει σηµαντικά και από άποψη κόστους την όλη διαδικασία για τους διαδίκους οι οποίοι οφείλουν καταρχήν εκτός των δικαστικών εξόδων να καταφύγουν και σε εκτεταµένη νοµική υποστήριξη για τη διαφύλαξη των δικαιωµάτων και εννόµων συµφερόντων τους. Είναι δε σηµαντικό να δοθεί έµφαση στο γεγονός ότι µε το σηµερινό καθεστώς πολυδιάσπασης της δικαστικής ύλης της απαλλοτρίωσης, τις περισσότερες φορές οι διάδικοι αναγκάζονται να καταφεύγουν σε περισσότερους του ενός νοµικού αρωγού. Και αυτό γιατί η τάση που τείνει να παγιωθεί στην παροχή έννοµης προστασίας υπαγορεύει ότι για δίκες όπου διακυβεύονται σηµαντικά συµφέροντα, η νοµική υποστήριξη θα πρέπει να εµπιστεύεται σε νοµικούς µε εξειδίκευση στη φύση του επίδικου αντικειµένου. Είναι προφανές από την άποψη αυτή ότι ο εξειδικευµένος δικηγόρος του αστικού δικαίου θα έχει τη δυνατότητα να χειριστεί αποτελεσµατικά εκείνες τις υποθέσεις απαλλοτρίωση που άγονται στα πολιτικά δικαστήρια. Από την άλλη πλευρά η ιδιαίτερη φύση των κρινόµενων θεµάτων στη διοικητική δίκη που αφορά τη νοµιµότητα της απαλλοτριωτικής πράξης ή άλλων συναφών διοικητικών πράξεων επιβάλει τις περισσότερες φορές προσφυγή και σε δεύτερο νοµικό εξοικειωµένο µε τη ουσία και τη δικονοµία του διοικητικού δικαίου. Υπό το φως των ανωτέρω παρατηρήσεων γίνεται φανερό ότι η διάσπαση της ύλης έχει ιδιαίτερα επιβαρυντικές παράπλευρες συνέπειες για τους εµπλεκόµενους πολίτες. Η ενοποίηση της διαδικασίας, ανεξάρτητα εάν θα οδηγήσεις στην ουσιαστική σύντµηση του χρόνου ολοκλήρωσης των σχετικών δικών, θα έχει σαφώς ως αποτέλεσµα τον περιορισµό των εξόδων που υφίστανται οι ιδιοκτήτες για να απολαµβάνουν αποτελεσµατική έννοµη προστασία της αρεσκείας τους. Το θέµα του χρόνου ολοκλήρωσης των σχετικών δικών και του κόστους των σχετικών δικών για τους πολίτες θα πρέπει να αντιµετωπισθεί και υπό το πρίσµα του αναθεωρηµένου Συντάγµατος.. Σύµφωνα µε νέα ρύθµιση του άρθρου 17 παρ. 4 του αναθεωρηµένου Συντάγµατος, που συνιστά αναµφίβολα τη σηµαντικότερη ουσιαστική αλλαγή που επήλθε, τουλάχιστον από άποψη προστασίας του πυρήνα του δικαιώµατος της ιδιοκτησίας, αναγνωρίζεται σηµαντική παρέκκλιση από τον κανόνα ότι πριν την καταβολή της προσωρινής ή οριστικής αποζηµίωσης διατηρούνται ακέραια όλα τα δικαιώµατα του ιδιοκτήτη και δεν επιτρέπεται η κατάληψη. Σύµφωνα µε τη νέα ρύθµιση, το κράτος µπορεί να προβαίνει στην κατάληψη των ακινήτων τα οποία έχουν κηρυχθεί αναγκαστικώς απαλλοτριωµένα και πριν την καταβολή της αποζηµίωσης. προκειµένου να εκτελεστούν έργα κοινής ωφέλειας ή γενικότερης σηµασίας για την οικονοµία της χώρας ή έργων µε προφανή κοινή ωφέλεια υπέρ του ηµοσίου, ΝΠ, ΟΤΑ, οργανισµών κοινής ωφέλειας και δηµοσίων επιχειρήσεων. Προϋποθέσεις για να συµβεί αυτό είναι να µεσολαβήσει ειδική απόφαση του δικαστηρίου της αποζηµίωσης, να καταβληθεί εύλογο τµήµα της αποζηµίωσης και να υπάρξει πλήρης εγγύηση υπέρ του δικαιούχου. Με το άρθρο 1 παρ. 3 του Ν. 2985/2002 προστέθηκε νέο άρθρο 7Α στον Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων (Ν. 2882/2001) σύµφωνα µε το οποίο το εύλογο τίµηµα αποζηµίωσης που θα πρέπει να κατατεθεί πριν από την κατάληψη του ακινήτου δεν µπορεί να είναι µικρότερο από το 70% κατά το οικείο σύστηµα προσδιοριζόµενης αντικειµενικής αξίας του ακινήτου, άλλως της εκτιµώµενης αποζηµίωσης. εδοµένου ότι στις αναγνωριζόµενες από το Σύνταγµα εξαιρέσεις, ο καθού η αναγκαστική 7

8 απαλλοτρίωση δεν λαµβάνει την κατά τεκµήριο, αν και σπάνια στην πράξη- πλήρη την αποζηµίωση που αντιστοιχεί στην περιουσιακή του απώλεια, υφίσταται σαφώς ο κίνδυνος να έχει ήδη υπάρξει κατάληψη του επίµαχου ακινήτου µε καταβολή της εύλογης αποζηµίωσης και παράλληλα να συνεχίζεται για τον ενδιαφερόµενο η διαδιακασία ενώπιον του αρµοδίου δικαστηρίου για την ακύρωση της κήρυξης της απαλλοτρίωσης και για τυχόν αποζηµιωτικές αξιώσεις. Σε κάθε περίπτωση, εξ ορισµού εφόσον έχει εφαρµογή η σχετική εξαίρεση για κατάληψη «πριν από τον προσδιορισµό και την καταβολή της αποζηµίωσης» θα συνεχίζονται οι δίκες για τον προσδιορισµό της τιµής µονάδος. Είναι φανερό ότι τόσο από άποψη ουσιαστικών συνεπειών όσο και από κοσµοθεωρητική, από τη στιγµή που δεν καταβάλλεται ολόκληρη η αποζηµίωση δεν θα πρέπει η διαδικασία να έχει µακρά διάρκεια µε αποτέλεσµα τη de factο αποψίλωση της περιουσίας να παρατείνεται και να διευρύνει τα προβλήµατα των εµπλεκόµενων πολιτών Ανάπτυξη τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης Ενότητα νοµολογίας Η λογική της ενιαίας δικαιοδοσίας αποτελεί εξ ορισµού ρήγµα προς την παραδοσιακή συνταγµατικά αρχή του δογµατικού κριτηρίου της φύσης της διαφοράς. Και αυτό γιατί εγκαταλείπει το παραδοσιακό δογµατικό κριτήριο της φύσης της διαφοράς θέτοντας ως βασικό εργαλείο διάκρισης τη γενεσιουργό αιτία που γέννησε τις διαφορές. Από τη στιγµή που τα ίδια πραγµατικά περιστατικά δηµιουργούν τα δικαστική διαφορά εµφανίζεται εύλογο η αντιµετώπιση των κρινόµενων νοµικών θεµέτων να γίνεται από µία δικαιοδοσία ή ακόµη και ένα δικαστήριο, το οποίο θα έχει τη συνολική ευθύνη για τη ρύθµισή τους. Με τον τρόπο αυτό αφενός διασφαλίζεται ενότητα νοµολογίας, δεδοµένου τι σε περίπτωση κατάτµησης της δικαιοδοσίας δεν είναι σπάνιο το φαινόµενο λήψης αποφάσεων που κατ ουσίαν υιοθετούν διαφορετικές λύσεις, έστω και αν οι έννοµες συνέπειες δεν ταυτίζονται και αφετέρου ο δικαστικός σχηµατισµός που καλείται να λάβει τις αποφάσεις αποκτά ιδιαίτερη εξοικείωση µε το κρινόµενο αντικείµενο. Η εξοικείωση αυτή δεν αφορά µόνο τη συγκεκριµένη υπόθεση στην οποία προφανώς επί ενιαίας δικαιοδοσίας ο δικαστής έρχεται αντιµέτωπος µε όλα τα νοµικά ζητήµατα που ανακύπτουν έτσι ώστε να έχει απόλυτη εποπτεία και να άγεται στην κρίση του µε µεγαλύτερη ασφάλεια, αλλά και στο σύνολο των σχετικών υποθέσεων. Η αποκτώµενη εξειδίκευση και τεχνογνωσία που προκύπτει από τη συνεχή εντρύφησή του µε συγκεκριµένο αντικείµενο αποτελεί ασφαλώς χρήσιµο οδηγό για τον ερµηνευτή του δικαίου Απλούστευση διαδικασιών εξορθολογισµός δικονοµικού συστήµατος εν είναι σπάνιο το φαινόµενο στο σχεδιασµό των δικονοµικών κανόνων δικαίου και της οργάνωσης και λειτουργίας των δικαστηρίων να παραβλέπεται ο θεµελιώδης κανόνας ισορροπίας κάθε νοµικού συστήµατος: Οι κανόνες του δικονοµικού δικαίου τίθενται ακριβώς για να εξυπηρετήσουν το ουσιαστικό θετικό δίκαιο και δεν ανάγονται ποτέ σε αυτοσκοπό ή επικυρίαρχο στοιχείο. Η δικονοµία υπηρετεί το ουσιαστικό δίκαιο και δεν το ρυθµίζει. Ο αυτονόητος αυτός κανόνας που θα όφειλε να αποτελεί το εφαλτήριο οποιουδήποτε σχεδιαστή του δικαίου δυστυχώς όλο και περισσότερο απαλλοτριώνεται προς χάριν ενός µοντέρνου συστήµατος απονοµής του δικαίου το οποίο στηρίζεται στην εν πολλοίς λανθασµένη φιλοσοφία ότι η πολυπλοκότητα διασφαλίζει την ακεραιτότητα και την αµεροληψία. Η θυσία της 8

9 απλότητας και της διαφάνειας της διαδικασίας δεν αποτελεί όσο θα έπρεπε τη Λυδία λίθο του δικονοµικού σχεδιασµού αλλά πολλές φορές θυσιάζεται, ίσως και υποσυνείδητα από εµάς τους νοµικούς για να διασφαλίσουµε το προνόµιο της αποκλειστικής γνώσης ενός πολύπλοκου συστήµατος απρόσιτου στον απλό πολίτη. Αν ήθελα να προχωρήσω ένα βήµα παραπέρα θα επεσήµανα ότι ένα πολύπλοκο δικονοµικό σύστηµα αποξενώνει το δίκαιο ακόµη και από τον µη εξειδικευµένο νοµικό ερµηνευτή του δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό και το διοικητικό δίκαιο στην Ελλάδα βιώνει µία µεταβατική περίοδο από τη ευρεία διάχυση του δικαίου στην εξελικτική κωδικοποίηση και ανασυγκρότησή του. Όµως αυτή η µεταβατική περίοδος συνοδεύεται και από φαινόµενα συχνής µεταφοράς αρµοδιότητας από ένα σε άλλο δικαστήριο και δικανικό σχηµατισµό µε αποτέλεσµα να επικρατεί σύγχυση ακόµη και µεταξύ των δικηγόρων που συντελεί στην επιβάρυνση της διαδικασίας τόσο από άποψη χρόνου όσο και από άποψη χρηµάτων. υστυχώς βιώνουµε τελευταία όλο και περισσότερο στο δίκαιο της απαλλοτρίωσης περιπτώσεις παραµπεπτικών αποφάσεων διοικητικών δικαστηρίων σε θέµατα που αφορούν πολεοδοµικά και ιδιοκτησιακά θέµατα που καθόλου δε συµβάλλουν στην ορθολογικότερη απονοµή της δικαιοσύνης. ηµιουργούν όµως από την άλλη πλευρά και ένα, σχετικά µικρό, σώµα εξειδικευµένων δικηγόρων οι οποίοι συγκεντρώνουν ολοένα και περισσότερη δικαστική ύλη αφού µεγάλο µέρος νοµικών δεν αισθάνεται άνεση να χειριστεί τέτοιας φύσης σύνθετα νοµικά ζητήµατα. Συνεπώς περιπτώσεις σύγκρουσης αρµοδιοτήτων, έστω και αν τελικά το νοµικό οικοδόµηµα φροντίζει για την οριστική τους λύση µε προσφυγή σε ειδικό δικαστήριο, αποτελούν παθολογία του δικονοµικού συστήµατος και θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια ιδίως από τον κοινό νοµοθέτη να περιορίζονται δραστικά µε εξορθολογισµένων δικονοµικών κανόνων. 9 Ο δικονοµικός χώρος της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης αποτελεί αναµφίβολα σήµερα στην ελληνική νοµική πραγµατικότητα αρένα πολυδιάσπασης και σύνθετης ερµηνευτικής προσέγγισης. εν είναι µόνο η κατανοµή της δικονοµικής ύλης ανάµεσα σε δύο διαφορετικές δικαιοδοσίες. Η κατάσταση επιτείνεται από το γεγονός της πολυµέρειας που υφίσταται ακόµη και ανάµεσα στις ίδιες τις δικαιοδοσίες. Στην µεν πολιτική δικαιοσύνη, υπάρχει εµπλοκή του αρµόδιου κατά τόπον πρωτοδικείου και του Εφετείου, ενώ στη διοικητική δικαιοσύνη η ύλη κατανέµεται σε όλα τα κατά τόπο αρµόδια δικαστήρια. Έτσι, η πράξη κήρυξης της απαλλοτρίωσης προσβάλλεται 9 Η επίκληση της έλλειψης δικαιοδοσίας και η ενεργοποίηση του µηχανισµού σύγκρουσης καθηκόντων ήταν από τους λόγους για τους οποίους ο Φαίδων Βεγλερής υποστήριζε την ενιαία εκδίκαση ιδιωτικών και διοικητικών διαφορών από το δικαστή µίας δικαιοδοσίας (Η ιοικητική ικαιοσύνη υπό το Σύνταγµα, Αθήνα 1960). Επίσης, η επιχειρηµατολογία υπέρ της οµοιογένειας της νοµολογίας και του περιορισµού των περιπτώσεων συγκρούσεων καθηκόντων στήριξε εν πολλοίς τη θετική Εισήγηση της πλειοψηφίας της ιοικητικής Ολοµέλειας του Συµβουλίου Επικρατείας (Πρακτικό 6/2000) στην πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 94 παρ. 3 για τη µεταφορά κατηγοριών υποθέσεων σε άλλη δικαιοδοσία. Σύµφωνα µε την Εισήγηση αυτή: «Η ρύθµιση κρίνεται σκόπιµη γιατί µε αυτή θα επιτραπεί στον κοινό νοµοθέτη να απαλλάξει τους διαδίκους από την υποχρέωση να προσφεύγουν σε δικαστήρια διαφορετικής δικαιοδοσίας για την επίλυση ιδιωτικών και διοικητικών διαφορών που γεννώνται από τα ίδια πραγµατικά περιστατικά (λ.χ. σύγκρουση κρατικού οχήµατος µε ιδιωτικό όχηµα και γένεση εκατέρωθεν αξιώσεων αποζηµιώσεως. Θα επιτραπεί επίσης η υπαγωγή τόσο ιδιωτικών όσο και διοικητικών διαφορών, για τις οποίες εφαρµόζεται η ίδια νοµοθεσία (λ.χ. περί δηµοσίων έργων ή περί εισπράξεων δηµοσίων εσόδων), στα δικαστήρια του ενός από τους δύο κλάδους χάριν οµοιογένειας της νοµολογίας και περιορισµού των περιπτώσεων συγκρούσεως καθηκόντων». Το πρακτικό δηµοσιεύεται στον τόµο Η Αναθεώρηση του Συντάγµατος και το Συµβούλιο της Επικρατείας (Ένωση ικαστικών λειτουργών του Συµβουλίου Επικρατείας, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα - Κοµοτηνή 2001), σελ

10 νόµιµα µε αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συµβουλίου Επικρατείας µε βάση τη γενική ακυρωτική αρµοδιότητά του, η ανάκληση µη συντελεσµένης ρυµοτοµικής απαλλοτρίωσης παλινδροµεί ανάµεσα στο τριµελές διοικητικό εφετείο και στο τριµελές διοικητικό πρωτοδικείο, 10 ενώ ενδεχόµενη αγωγή αποζηµίωσης από παράνοµη πράξη κήρυξης απαλλοτρίωσης εισάγεται σύµφωνα µε τις γενικές διατάξεις στο διοικητικό πρωτοδικείο. 11 Το δικονοµικό αυτό σχήµα απέχει ασφαλώς πολύ από το χαρακτηρισµό του ως ορθολογικού και φιλικού προς τον ενδιαφερόµενο πολίτη. Γιατί ασφαλώς η απλούστευση των διαδικασιών δεν άπτεται µόνο του άµεσου εφαρµοστή του δικαίου και του νοµικού υπερασπιστή ο οποίος θα κληθεί να προασπίσει ενώπιον του δικαστηρίου τα πιθανώς θιγόµενα δικαιώµατα και συµφέροντα των πολιτών, αλλά αποτελεί και ελάχιστη δικλείδα ασφαλείας απευθείας έναντι των πολιτών οι οποίο θα πρέπει στοιχειωδώς να κατανοούν τον τρόπο υπεράσπισης τους. Και αυτό γιατί το σύστηµα δικαίου δεν µπορεί να είναι απολύτως απρόσωπο και άρα απρόσιτο- στον πολίτη δηµιουργώντας της αίσθηση ότι λειτουργεί µηχανικά, οιονεί αυθύπαρκτα. Η δικαιοσύνη τίθεται για την εξυπηρέτηση των πολιτών και την εγκαθίδρυση του κράτους δικαίου, τασσόµενη ακριβώς στην υπηρεσία της κοινωνικής ειρήνης. 2.2 Φύση και δυναµική του αντικειµένου των δικών της απαλλοτρίωσης Οι δίκες που αφορούν απαλλοτριώσεις σήµερα Οι δίκες που ανακινούνται στο πλαίσιο της απαλλοτριωτικής διαδικασίας υπό το ισχύον κανονιστικό καθεστώς είναι ιδίως οι δίκες για τον προσδιορισµό της τιµής µονάδας του απαλλοτροιωτέου, οι δίκες για την αναγνώριση των δικαιούχων οι προσβολές των διοικητικών πράξεων µε τις οποίες κηρύσσεται η απαλλοτρίωση, καθώς και τυχόν αγωγές αποζηµίωσης από παράνοµη πράξη της ιοίκησης µε βάση τα άρθρα του Εισαγωγικού Νόµου του Αστικού Κώδικα.. εν υπάρχει αµφιβολία ότι τα εξεταζόµενα θέµατα στο πλαίσιο της απαλλοτρίωσης είναι προφανώς µικτού χαρακτήρα. Οι εκδιδόµενες διοικητικές πράξεις, π.χ. απαλλοτριωτική πράξη, τροποποίηση ρυµοτοµικού σχεδίου, πράξη εφαρµογής, υπόκεινται στον έλεγχο των διοικητικών δικαστηρίων. Οι διοικητικές αυτές πράξεις αποτελούν κυριαρχικές πράξεις της διοίκησης και συνιστούν αναµφίβολα διαφορές διοικητικής φύσης στις οποίες έχουν εφαρµογή οι γενικοί και ειδικοί κανόνες του διοικητικού δικαίου. Από την άλλη πλευρά, η αναγνώριση δικαιούχων και ο προσδιορισµός της αποζηµίωσης είναι ζήτηµα που ανάγεται στην εµπράγµατη φύση του ακινήτου και η διάγνωση του δεν µπορεί παρά να βρίσκεται στη σφαίρα του ιδιωτικού δικαίου. Ο προσδιορισµός τιµής µονάδας της απαλλοτριούµενης 10 Σύµφωνα µε το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 702/1977, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 29 παρ. 1 του Ν. 2721/1999 και ακολούθως από το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν. 2944/2001 ορίζει ότι «Στην αρµοδιότητα του τριµελούς διοικητικού Εφετείου υπάγεται η εκδίκαση αιτήσεων ακυρώσεως ατοµικών πράξεων διοικητικών αρχών που αφορούν στ) την ανάκληση µη συντελεσµένων ρυµοτοµικών απαλλοτριώσεων και την άρση διατηρούµενων επί µακρών ρυµοτοµικών βαρών». Ενδιάµεσα ο ΚΑΑΑ είχε καθιερώσει στο άρθρο 11 παρ. 4 ότι εάν περάσουν άπρακτες οι προθεσµίες για την ανάκληση µη συντελεσµένης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή εάν εκδοθεί αρνητική πράξη επί των σχετικών αιτήσεων «κάθε ενδιαφερόµενος δύναται να ζητήσει από το τριµελές διοικητικό πρωτοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το απαλλοτριούµενο ακίνητο, την έκδοση δικαστικής απόφασης, µε την οποία να ακυρώνεται η προσβληθείσα πράξη ή παράλειψη και να βεβαιώνεται η αυτοδίκαιη ή υποχρεωτικώς επελθούσα άρση της απαλλοτρίωσης». 11 Άρθρο 1 παρ. 2(η) του Ν. 1406/1983 σε συνδυασµό µε

11 ιδιοκτησίας και η αναγνώριση των δικαιούχων ανήκουν σήµερα στην πολιτική δικαιοσύνη ενώ όλες οι ακυρωτικές διαδικασίες στην αρµοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων. Από την άλλη πλευρά, ο ακυρωτικός έλεγχος περιλαµβάνει έλεγχο νοµιµότητας των διοικητικών πράξεων, έλεγχο για τυχόν υπέρβαση άκρων ορίων της διακριτικής ευχέρειας της διοίκησης και έλεγχο αιτιολογίας που ασφαλώς είναι εντελώς έξω από την φιλοσοφία της δικονοµικής ύλης των πολιτικών δικών και του εφαρµοζόµενου σε αυτές καταρχήν συζητητικό σύστηµα. Ήδη µε τη συνταγµατική αναθεώρηση του 2001, προστέθηκε στον ελεγκτικό µηχανισµό του ακυρωτικού δικαστηρίου και ο έλεγχος για την τήρηση της υποχρέωσης ειδικής αιτιολόγησης της δυνατότητας κάλυψης της δαπάνης αποζηµίωσης. Με τον τρόπο αυτό ανάγεται ουσιαστικά σε συνταγµατικό κριτήριο η αρχή της καταλληλότητας του µέτρου, ιδιαίτερη έκφραση της «µοντέρνας» αρχής της αναλογικότητας στη διοικητική δράση, η οποία αναγνωρίζεται πλέον ρητά ως συνταγµατική αρχή µε την αναθεώρηση του άρθρου 25 παρ. 1. Είναι προφανές ότι όσο περισσότερο αποδίδεται έµφαση στον έλεγχο του δικαστηρίου από άποψη διοικητικού δικαίου τόσο περισσότερο µεταφέρεται το δικονοµικό κέντρο βάρους των δικών απαλλοτρίωσης προς τα αντίστοιχα διοικητικά δικαστήρια. Ο ανωτέρω διαχωρισµός στηρίζεται στην γενική περί κατανοµής της αρµοδιότητας κανονιστική ρύθµιση και ανταποκρίνεται στη σωρευµένη εµπειρία που αποκοµίζουν οι αντίστοιχοι δικαστές των διαφόρων δικαιοδοτικών κλάδων. Αν και ο παρεµπίπτων έλεγχος ζητηµάτων διαφορετικής δικαιοδοσίας δεν είναι καθόλου ασυνήθιστος στην πράξη, ο κανόνας παραµένει ότι οι δικαστές µίας δικαιοδοσίας θα αποφύγουν να αναλάβουν την ευθύνη για τη ρύθµιση κρίσιµων ζητηµάτων διαφορετικής δικαιοδοσίας αλλά θα αναβάλουν έως τη στιγµή που θα αποφανθούν σχετικά τα αντίστοιχα δικαστήρια. Η απαλλοτρίωση ασφαλώς συνδυάζει στοιχεία ιδιωτικού και δηµοσίου δικαίου. Είναι δύσκολο για οποιονδήποτε -οσοδήποτε αναλυτικό- µελετητή να καταλήξει µε ασφάλεια στο συµπέρασµα εάν τα στοιχεία που υπερισχύουν από δικαιική άποψη συνδέονται περισσότερο µε το δηµόσιο ή το ιδιωτικό δίκαιο. Από τη µία πλευρά δύο είναι το καταλυτικά µεγέθη που απολαµβάνουν την βαρύνουσα αξία στο φαινόµενο της απαλλοτρίωσης. Πρώτα από όλα είναι ο «σκοπός δηµόσιας ωφέλειας» ο οποίος θα εξυπηρετηθεί µε την απαλλοτρίωση. Όσο και αν η δηµόσια ωφέλεια αποτελεί έννοια χωρίς σταθερές παραµέτρους δεδοµένου ότι µπορεί να προσδιοριστεί µόνο µε αναγωγή σε συγκεκριµένο οντολογικό και ιστορικό περιβάλλον, η σύνδεσή της µε µία γενικότερη µορφή δηµοσίου-συλλογικού συµφέροντος φέρνει την απαλλοτρίωση κοντά στη παραδοσιακή φιλοσοφία του δηµοσίου δικαίου. Αιτιώδη σύνδεσµο µε τη ζωτική λειτουργία του δηµοσίου δικαίου έχει επίσης το στοιχείο του µονοµερούς καταναγκασµού που αποτελεί στοιχείο σύµφυτο µε την κήρυξη της απαλλοτρίωσης. (έστω και αν προβλέπεται από τον ΚΑΑΑ η δυνατότητα εξαγοράς από τον αρµόδιο φορέα του σχετικού ακινήτου) ο κανόνας παραµένει ότι η κήρυξη της απαλλοτρίωσης συνιστά κατεξοχήν έκφραση µονοµερούς κυριαρχικής εξουσίας του κράτους. Θα πρέπει πάντως να τονισθεί στο σηµείο αυτό ότι ούτε ο σκοπός δηµόσιας ωφέλειας ούτε η άσκηση µονοµερούς καταναγκασµού είναι στοιχεία που επαρκούν µε τα 11

12 σηµερινά δεδοµένα δράσης της δηµόσιας διοίκησης για να χαρακτηρίσουν συγκεκριµένα δραστηριότητα, και µάλιστα την απαλλοτρίωση, ως προεχόντως δηµοσίου δικαίου. Το ωφελιµιστικό κριτήριο που θέτει σε πρώτη µοίρα ο σκοπός δηµόσιας ωφέλειας δεν µπορεί να αποδειχθεί πρόσφορο εργαλείο οριοθέτησης ιδιαίτερα σε µία εποχή αποδόµησης του παραδοσιακού µοντέλου του κράτους, της απελευθέρωσης των αγορών και της πολυσχιδούς δράσης της δηµόσιας διοίκησης. Η δηµόσια ωφέλεια οφείλει δυνητικά να αποτελεί σηµαντική παράµετρο της δρώσας διοίκησης όχι µόνο σε ότι αφορά την δράση της στο χώρο του δηµοσίου δικαίου περιοριστικά αλλά σε κάθε ενέργειά της. Στην ευρύτερη δε έννοια της δηµόσιας ωφέλεια εντάσσονται και οι ενέργειες εκείνες της µορφής διοίκησης µε ουσιαστική έννοια που εντάσσονται δοµικά στην έννοια της επιχειρηµατικής δράσης, δηλαδή της ιδιωτικής οικονοµίας. Οι δηµόσιες επιχειρήσεις ακόµη και αν απεκδυθούν απολύτως του παροχικού στοιχείου της δραστηριότητάς τους, δηλαδή της παροχής προς τους πολίτες ουσιωδών αγαθών µε ανεκτούς όρους, στοχεύουν έµµεσα και στην δηµόσια ωφέλεια στο βαθµό που επιδιώκουν τη διόγκωση των εσόδων τους µε έµµεσο σκοπό την βελτίωση των δηµοσίων οικονοµικών. Από την άποψη αυτή η δηµόσια ωφέλεια αποτελεί στοιχείο προσδιοριστικό της δηµόσιας δράσης και για το λόγο αυτό δεν µπορεί εξ ορισµού να χρησιµεύσει για τη περαιτέρω διάκριση τοµέων δραστηριοτήτων εντός της δηµόσιας διοίκησης. Εξάλλου και η µονοµέρεια αποτελεί κριτήριο που δεν µπορεί να παραγάγει απολύτως επιτυχή αποτελέσµατα. Και αυτό γιατί είναι πολύ εύκολο να συλλάβει κάποιος περιπτώσεις κατηγοριών δράσεων, όπως είναι για παράδειγµα οι διοικητικές συµβάσεις, που ενώ εµπίπτουν κατά παράδοση στην ύλη του δηµοσίου δικαίου εκλείπει στη γενική του µορφή το στοιχείο του µονοµερούς καταναγκασµού εκ µέρους της ιοίκησης Απαλλοτρίωση κινητών πραγµάτων Σε ότι αφορά τα κινητά πράγµατα, δεν θα πρέπει να υπάρχει καµία αµφιβολία ότι καταλαµβάνονται από το προστατευτικό πεδίο του άρθρου 17 του Συντάγµατος. Ιδιόκτητο αγαθό γραµµατικά µπορεί να είναι τόσο το ακίνητο όσο και το κινητό χωρίς να υφίσταται καµία µεταξύ τους διαβάθµιση ή αντίστιξη. Εξάλλου η ίδια η ιστορική προσέγγιση της συνταγµατικής ρύθµισης της προστασίας της ιδιοκτησίας συνηγορεί σε µία τέτοια προσέγγιση. Ανατρέχοντας στο άρθρο 19 του Συντάγµατος του 1927 το οποίο επίσης προστατεύει την ιδιοκτησία αποκλείοντας κάθε στέρησή της παρά µόνο καταρχήν υπό τις προϋποθέσεις που αναγνωρίζονται και στο σηµερινό συνταγµατικό χάρτη, ανευρίσκεται ερµηνευτική δήλωση σύµφωνα µε την οποία «εν τω όρω ιδιοκτησία νοείται και η κινητή τοιαύτη». εδοµένου ότι η ερµηνευτική δήλωση δεν µπορεί να είναι contra constitutionem εύλογα συνάγεται ότι ο συντακτικός νοµοθέτης διασφαλίζει κάτι το οποίο ήδη βρίσκεται εντός του εννοιολογικού πεδίου του συνταγµατικού κανόνα. Συνεπώς ήδη από το 1927 η ιδιοκτησία προσλάµβανε lato sensu ερµηνεία και διάσταση περιλαµβάνοντας και κινητά πράγµατα. εδοµένου ότι στο σηµείο αυτό θα µπορούσε κάποιος να επικαλεστεί ένα άτυπο συνταγµατικό κεκτηµένο κατά την εξέλιξη του συνταγµατικού δικαίου συνάγεται αβίαστα η συνταγµατική προστασία της ιδιοκτησίας υπό ευρεία έννοια και πάντως σε καµία περίπτωση η απάλειψη της ερµηνευτικής δήλωσης δεν στηρίζει δογµατικά και µεθοδολογικά a contrario επιχείρηµα, για µία συρρικνωτική αντιµετώπιση της ιδιοκτησίας. 12

13 Προς την εξέλιξη αυτή τείνει να συνταχθεί και η νοµολογία του ικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοιντήτων. Στην υπόθεση Booker, 12 για την οποία ακόµη δεν έχει εκδοθεί απόφαση του ΕΚ, ετέθη το ζήτηµα σε παραποµπή από εθνικό δικαστήριο κατά πόσον το δικαίωµα στην ιδιοκτησία όπως αναγνωρίζεται στην κοινοτική έννοµη τάξη υποχρεώνει τα κράτη µέλη να αποζηµιώσουν τους καλλιεργητές ιχθυοτροφείων τα ψάρια των οποίων έφεραν υποψίες προσβολής από ασθένεια και καταστράφηκαν σε εκτέλεση κοινοτικής Οδηγίας για την πρόληψη ασθενειών. Στην εισήγησή του, που κατατέθηκε την 20η Σεπτεµβρίου 2001, ο Γενικός Εισαγγελέας Mischo, αν και αποδέχεται ότι το δικαίωµα στην ιδιοκτησία αναγνωρίζεται και προστατεύεται σε κοινοτικό επίπεδο, κρίνει ότι οι συγκεκριµένες ενέργειες «δε συνιστούν απαλλοτριώσεις, αλλά εξαιρετικές περιπτώσεις περιορισµού της χρήσης αγαθών» (παρ. 129). Προσθέτει όµως µε έµφαση, ανοίγοντας το δρόµο για ευρεία κατοχύρωση της κινητής περιουσίας των κοινοτικών πολιτών- ότι η κατάσταση θα ήταν διαφορετική αν το ερώτηµα αφορούσε θανάτωση ψαριών τα οποία δεν είχαν προσβληθεί από ασθένεια, αλλά µόνο µε σκοπό την πρόληψη εξάπλωσης βακτηρίων ή υιών. Στην περίπτωση αυτή θεωρεί ο Γενικός Εισαγγελέας ότι το µέτρο θα συνιστούσε βάρος που επιβάλλεται από δηµόσια αρχή προς χάριν δηµοσίου συµφέροντος και για το λόγο αυτό πιθανώς θα στήριζε την καταβολή αποζηµίωσης (παρ. 131). Πάντως θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η πρόσφατη σηµαντική νοµοθετική προσπάθεια που έλαβε χώρα στην Ελλάδα για τον εξορθολογισµό του ουσιαστικού και δικονοµικού δικαίου της απαλλοτρίωσης αγνόησε εντελώς την περίπτωση απαλλοτρίωσης κινητών πραγµάτων και περιορίσθηκε στην εισαγωγή του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων Αναγνώριση ενοχικών αξιώσεων Πιο σύνθετο είναι ασφαλώς το ζήτηµα της αναγνώρισης και προστασίας των ενοχικών αξιώσεων. Κατά πάγια νοµολογία των Ελληνικών δικαστηρίων στην έννοια της ιδιοκτησίας του άρθρου 17 του Συντάγµατος, που αποτελεί και το σηµείο αναφοράς του προστατευτικού πεδίου του δικαιώµατος και συνακόλουθα της απαλλοτρίωσης, υπάγονται µόνον εµπράγµατα δικαιώµατα, και µάλιστα το δικαίωµα κυριότητας. 13 Βασικό νοµολογιακό επιχείρηµα για τον προσδιορισµό του εύρους του προστατευόµενου δικαιώµατος αποτελεί η γραµµατική προσέγγιση του χρησιµοποιούµενου όρου «ιδιοκτησία» σε αντίθεση µε τον διεθνώς χρησιµοποιούµενο όρο «περιουσία», ο οποίος θεωρείται ότι περιλαµβάνει και µη εµπράγµατα δικαιώµατα., αλλά και η ιστορική-τελολογική ερµηνεία όπως εξυφαίνεται και από τις συνεδριάσεις της συντακτικής συνέλευσης του Η συρρικνωτική αυτή ερµηνεία της έννοιας της ιδιοκτησίας αποτέλέσε για µακρό χρόνο τη βάση για τον περιορισµό της προστασίας των ενοχικών δικαιωµάτων στο ελληνικό δίκαιο και έρεισµα για την αποδοχή της νοµιµότητας νοµοθετικών παρεµβάσεων προς την κατεύθυνση της κατάργησης ή κήρυξης ως παραγεγραµµένων ενοχικών δικαιωµάτων χωρίς δικαίωµα αποζηµίωσης των θιγόµενων πολιτών. Η νοµολογιακή αυτή προσέγγιση όµως εµφάνιζε ουσιαστικά προβλήµατα, εκτός από άποψη νοµικής 12 Joined Cases C-20/00 και C-64/00, Booker Aquaculture Ltd trading as Marine Harvest McConnell και Hydro Seafood κατά Scottish Ministers. 13 Βλ. ενδεικτικά ΑΕ 33/1995 Ελλ νη σ. 571, ΑΠ (Ολοµ) 2/ σ. 938 µε παρατηρήσεις Μπέη, ΑΠ (Ολοµ.) 4/ σ. 938 µε σηµείοωµα Σταµατόπουλου, ΑΠ (Ολοµ) 4/ σ. 897 µε παρατηρήσεις Σταµατόπουλου. 13

14 σηµειολογίας, σε σχέση µε τις διεθνείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα µας. Και αυτό γιατί το ζήτηµα της ερµηνείας του όρου ιδιοκτησία στο πλαίσιο της συνταγµατικής εγγύησης παρέµεινε αποκοµµένο από τις διεθνείς εξελίξεις στο κεφάλαιο αυτό. Είναι πράγµατι επίσης- από τις λίγες περιπτώσεις όπου η εσωτερική δικαιοσύνη δεν προσέτρεξε σε διάλογο µε τη διεθνή δικαστική κοινότητα και ιδιαίτερα τη νοµολογία του ικαστηρίου του Στρασβούργου. Το διεθνές ικαστήριο σε µία σειρά από αποφάσεις του ανεγνώρισε ευρεία προστασία στα ενοχικά δικαιώµατα και αξιώσεις στηριζόµενο τόσο στο άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣ Α που αφορά στο δικαίωµα των πολιτών σε δίκαιη δίκη όσο και στο άρθρο 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της Σύµβασης που εγγυάται το σεβασµό της περιουσίας και τον αποκλεισµό των αυθαίρετων στερήσεων της ιδιοκτησίας φυσικών και νοµικών προσώπων. Σχετική είναι η απόφαση Marckx σύµφωνα µε την οποία το ικαστήριο ενέταξε στο προστατευτικό πεδίο της περιουσίας κληρονοµικά δικαιώµατα καταδικάζοντας έτσι το Βέλγιο λόγω του ότι αποστερούσε ουσιώδη κληρονοµικά δικαιώµατα από παιδιά τα οποία είχαν γεννηθεί εκτός γάµου εισάγοντας έτσι µία ρητή διάκριση σε βάρος τους. 14 Επίσης σχετική είναι η απόφαση Gaygusuz στην οποία το ικαστήριο χρησιµοποίησε το Πρωτόκολλο ως µία από τις βάσεις για να καταδικασθεί η Αυστριακή κυβέρνηση επειδή δεν χορήγησε σε αλλοδαπό προβλεπόµενο δικαίωµα κοινωνικής ασφάλισης (έκτακτο επίδοµα) περιλαµβάνοντας έτσι ουσιαστικά και πρακτικά και τα ασφαλιστικά δικαιώµατα και προσδοκίες στην έννοια της περιουσίας κατά τη Σύµβαση. 15 Τέλος ιδιαίτερη µνεία θα πρέπει να γίνει στην υπόθεση των διυλιστηρίων Στραν µε την οποία το ικαστήριο επεδίκασε υψηλή αποζηµίωση σε βάρος του Ελληνικού ηµοσίου λόγω της κήρυξης συµβατικής ρήτρας διαιτησίας ως ανίσχυρης και ακύρωση εκτέλεσης διαιτητικής απόφασης (µε βάση το άρθρο 6 παρ. 1) αφενός, και λόγω της κήρυξης µε νόµο απαιτήσεων που επιδικάσθηκαν µε διαιτητική απόφαση ως παραγεγραµµένων (άρθρο 1 Πρωτοκόλλου). 16 Η υπόθεση αυτή είναι σηµαντική όχι µόνο λόγω του ελληνικού ενδιαφέροντος αλλά και επειδή φαίνεται ότι αποτέλεσε το έναυσµα για τη σταδιακή µεταστροφή και της εσωτερικής νοµολογίας από την παλαιότερη περιοριστική για την έννοια της ιδιοκτησίας θέση της. Έτσι µε την 40/1998 απόφαση της Ολοµέλειας του Αρείου Πάγου κρίθηκε ότι αντίκειται στην υπερνοµοθετικής ισχύος διάταξη του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου η κατάργηση εκκρεµών δικών και των αντίστοιχων αξιώσεων µε το σκεπτικό ότι η σχετική διάταξη καλύπτει όχι µόνο «δικαιώµατα περιουσιακής φύσεως» αλλά και «κεκτηµένα οικονοµικά συµφέροντα» και «απαιτήσεις απλώς γεννηµένες εφόσον υπάρχει νόµιµη προσδοκία, µε βάση το ισχύον έως την προσφυγή στο δικαστήριο δίκαιο ότι µπορούν να ικανοποιηθούν δικαστικά». Είναι πάντως αξιοσηµείωτη η δικανική κατασκευή σε σχέση µε τις διατάξεις του εσωτερικού Συντάγµατος. Έτσι κρίθηκε ότι οι επίµαχες ρυθµίσεις αντίκεινται όχι στο άρθρο 17 του ελληνικού Συντάγµατος το οποίο ασφαλώς αποτελεί την αντίστοιχη διάταξη προς το άρθρο 1 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αλλά µόνο στο άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγµατος, αναγνωρίζοντας έτσι την αντικειµενική κανονιστική ισχύ και δεσµευτικότητα της διάταξης αυτής πέρα από την γενική κατευθυντήρια διάσταση. Την νοµολογιακή στροφή προς την κατεύθυνση της διευρυµένης προστασίας των περιουσιακών δικαιωµάτων ακολούθησαν και τα υπόλοιπα ανώτατα δικαστήρια, αν και πάντως χωρίς την ίδια δικανική συλλογιστική. Τόσο το Ελεγκτικό Συνέδριο µε 14 Απόφαση Ε Α Marckx κατά Βελγίου της 13 Ιουνίου Απόφαση Ε Α Gaygusuz κατά Αυστρίας της 16ης Σεπτεµβρίου Απόφαση Ε Α, Ελληνικά ιυλιστήρια Στραν και Στρατής Ανδρεάδης κατά Ελλάδος της 9ης εκεµβρίου

15 την απόφαση 2274/1997 όσο και το Συµβούλιο Επικρατείας µε τις πρόσφατες αποφάσεις 1502/1999 του Α Τµήµατος και 542/1999 της Ολοµέλειας δέχθηκαν ότι η µε νόµο κατάργηση εκκρεµών δικών και η παραγραφή απαιτήσεων αναγνωρισµένων δικαστικά είναι αντίθετη στα άρθρα 4 παρ. 1, 20 παρ. 1 και 26 του Συντάγµατος και στο άρθρο 6 παρ. 1 της Σύµβασης. Καµία από τις αποφάσεις αυτές όµως δεν επικαλέστηκε επιχειρηµατολογία από το άρθρο 1 του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου Τάσεις και προοπτική Από τα παραπάνω γίνεται νοµίζω άµεσα αντιληπτό ποια είναι η τάση διεθνώς αλλά και αντανακλαστικά (κάπως αργοπορηµένα βέβαια) στη χώρα µας σχετικά µε το αντικείµενο των απαλλοτριώσεων. εν είναι νοµίζω πολύ µακριά από την πραγµατικότητα η πρόβλεψη ότι το ουσιαστικό αντικείµενο των απαλλοτριώσεων θα µεγιστοποιηθεί στο µέλλον σε ότι αφορά τα πάσης φύσεως ενοχικά δικαιώµατα. Η κοινωνική και επιχειρηµατική πραγµατικότητα της εποχής µας υπαγορεύει ασφαλώς ότι µη εµπράγµατα δικαιώµατα, όπως αυτά της πνευµατικής ή βιοµηχανικής ιδιοκτησίας έχουν πολύ µεγαλύτερη οικονοµική και προσωπική αξία από τα παραδοσιακά εµπράγµατα δικαιώµατα που αντανακλούν περασµένες εποχές όταν η ακίνητη περιουσία αποτελούσε τη σηµαντικότερη πηγή και ένδειξη πλουτισµού. Η προστασία της ιδιοκτησίας µε την παραδοσιακή έννοια αντανακλά µία εποχή περιορισµένης διακυβέρνησης όπου το κράτος ρύθµιζε την άσκηση των δικαιωµάτων µε παραδοσιακούς µηχανισµούς παρέµβασης και καταστολής µε τρόπο ευθύ και άµεσο. Όµως σήµερα οι κρατικές ενέργειες έχουν πολύ πιο θετικό χαρακτήρα και έµµεσες επενέργειες, όπως συµβαίνει για παράδειγµα µε τα σχέδια αναδιανοµής του πλούτου ή ιδιαιτέρως παρεµβατικών κανονιστικών ρυθµίσεων που αφορούν πρακτικές διαστρέβλωσης των αρχών της ελεύθερης οικονοµίας και των κοινωνικών και οικονοµικών σχέσεων. Προϋπόθεση της ελεύθερης οικονοµίας και της ισότητας των οικονοµικών σχέσεων είναι υπό την έννοια αυτή η διευρυµένη προστασία όλων των αξιών οικονοµικού χαρακτήρα, ιδιαίτερα στο βαθµό που το ίδιο το κράτος καθίσταται ρυθµιστής ενοχικών σχέσεων και παροχέας αξιώσεων ή προσδοκιών. Τα µη εµπράγµατα αυτά δικαιώµατα θα πρέπει όµως να διαφυλαχθούν διαφορετικά η προστασία της περιουσίας θα συνεχίσει να απαξιώνεται και να συρρικνώνεται. εν είναι ασφαλώς τυχαίο ότι η κινητικότητα της νοµικής θεωρίας και πράξης προς την κατεύθυνση της διευρυµένης αυτής ιδιοκτησιακής προστασίας ξεκίνησε από το ναό της ελεύθερης οικονοµίας, τις ΗΠΑ ήδη από τη δεκαετία του 60 µε τη δηµοσίευση του περίφηµου άρθρου του καθηγητή Charles Reich The New Property, 17 για να ακολουθήσει και η νοµολογία του Ανωτάτου ικαστηρίου κυρίως µε την απόφαση Board of Regents of State Colleges v. Roth και µε το σκεπτικό ότι «είναι αρχαίος σκοπός του θεσµού της ιδιοκτησίας να προστατεύει εκείνες τις αξιώσεις στις οποίες οι πολίτες βασίζονται στην καθηµερινή τους ζωή, στήριγµα το οποίο δεν θα πρέπει να υπονοµεύεται αυθαίρετα». 18 Την πραγµατικότητα που διαµορφώνεται αγνόησε πάντως ο αναθεωρητικός νοµοθέτης. Η κυβερνητική πλειοψηφία δεν δέχθηκε να ενσωµατωθεί στο νέο συνταγµατικό κείµενο η πρόταση της αντιπολίτευσης σύµφωνα µε την οποία «νόµος που εκδίδεται µία φορά µόνο, µπορεί να ορίσει και άλλα περιουσιακά δικαιώµατα (1965) Yale Law Journal US 564 (1972), µε την εισαγωγή της θεωρίας των statutory entitlements. 15

16 που υπάγονται στην κατά το άρθρο αυτό έννοια και προστασία της ιδιοκτησίας». Αυτό όµως δε σηµαίνει ότι η τάση για διεύρυνση θα περιορισθεί. Η νοµολογία φαίνεται να έχει πάρει το µονόδροµο της ευρύτερης προστασίας, µε έρεισµα ιδιαίτερα το διεθνές δίκαιο, ώστε οι απαλλοτριωτικές δίκες όλο και περισσότερο θα έχουν το χαρακτήρα αποτίµησης περιουσιακών δικαιωµάτων µη εµπράγµατου χαρακτήρα. Στην περίπτωση αυτή η καθιέρωση ενιαίας δικαιοδοσίας ασφαλώς θα πρέπει να λάβει υπ όψιν της το δεδοµένο αυτό και να σταθµίσει το δικαιοδοσία εκείνη που είναι σε θέση να αντιµετωπίσει σχετικά ζητήµατα. Όσο η έµφαση θα αποδίδεται στο ζήτηµα της αποτίµησης και συνακόλουθα της αποζηµίωσης τόσο περισσότερο θα αποµακρυνόµαστε από τη λογική της διοικητικής διαφοράς και θα µετακινούµαστε κατ ουσίαν προς µία αστική διευθέτηση των σχετικών ζητηµάτων. 2.5 Η απαλλοτρίωση στο πλαίσιο των δικαιοδοτικών δοµών του συστήµατός µας Το ερώτηµα κατά πόσον οι δικαιοδοτικές δοµές του νοµικού οικοδοµήµατός µας ευνοούν την καθιέρωση ενιαίας απαλλοτριωτικής δικαιοδοσίας, και µάλιστα των διοικητικών δικαστηρίων, είναι πολυσύνθετο. Θα προσπαθήσω µε τρόπο επαγωγικό να θέσω τέσσερις σχετικές προτάσεις που αναφύονται στο πλαίσιο του προβληµατισµού αυτού. Κάθε πρόταση, πλην της αρχικής οιονεί αξιωµατικής, εξαρτάται δοµικά και συνδέεται λειτουργικά µε την αποδοχή της προηγούµενης. Πρόταση πρώτη:τα τεχνικά ζητήµατα που ανακύπτουν τόσο στην αποτίµηση της απαλλοτριούµενης περιουσίας όσο και πολύ περισσότερο- στην αναγνώριση των δικαιούχων όχι µόνο προσιδιάζει στη λογική της πολιτικής δίκης και την τεχνογνωσία των πολιτικών δικαστών αλλά και συνδέεται λειτουργικά µε τη δικονοµική φύση ενός αµιγούς ή κατά κύριο λόγο συζητητικού συστήµατος. Έτσι ο καθορισµός της τιµής µονάδας του ακινήτου που απαλλοτριώνεται και η δικονοµική του απόδειξη στηρίζεται κατεξοχήν σε παροχή συγκριτικών στοιχείων, αντικειµενικών αξιών, αξιών που συνδέονται µε τα ενυπάρχοντα στο ακίνητο κτίσµατα, την προοπτική της περιοχής, την αγοραστική αξία του ακινήτου και άλλες καθαρά αστικής φύσης παραµέτρους. Η φιλοσοφία της διοικητικής δίκης, ιδίως βέβαια της ακυρωτικής που ενστερνίζεται σε µεγάλο βαθµό το δικονοµικό θεµέλιο ενός οιονεί ανακριτικού συστήµατος, δεν ευνοεί απολύτως την αναγκαία αποδεικτική δοµή ενός τέτοιου συστήµατος απόδειξης. Πρόταση δεύτερη: Οι απαλλοτριωτικές δίκες λόγω της φύσης και ιδιαιτερότητάς τους θα µπορούσαν να προσιδιάζουν διαδικαστικά και αποδεικτικά στη λογική της αγωγής αποζηµίωσης του διοικητικού δικαίου. Πράγµατι τόσο ο προσδιορισµός τιµής µονάδας όσο και η αναγνώριση δικαιούχων θα µπορούσαν εξελικτικά να αποκτήσουν αιτιώδη λογική συνάφεια µε τις σχετικές αγωγές αποζηµίωσης. Όµως στην περίπτωση αυτή καταρρίπτεται το επιχείρηµα της συνάφειας και της τεχνογνωσίας του διοικητικού δικαστή προς το εξεταζόµενο διοικητικής φύσης αντικείµενο. Και τούτο γιατί οι διαφορές που ανακύπτουν από τις πράξεις ή παραλείψεις της ιοίκησης σε απαλλοτριωτικά θέµατα είναι κατεξοχήν ακυρωτικές διαφορές. Άρα θα πρέπει, εφόσον δεχόµαστε το κριτήριο της συνάφειας, να εξετάζονται από τον ακυρωτικό δικαστή και όχι από τον διοικητικό δικαστή που είναι επιφορτισµένος να ασχοληθεί µε την διοικητική αγωγή αποζηµίωσης. Στο σηµείο αυτό ανακύπτει το ερώτηµα: Η δικαιοδοσία θα παραµείνει ενιαία αλλά θα υπάρχουν διαφορετικά δικαστήρια εντός της ίδιας δικαιοδοσίας που θα επιλαµβάνονται ή θα ενοποιηθεί απολύτως η διαδικασία και θα υπάρχει ένα δικαστήριο το οποίο θα χαρακτηρίζεται ως δικαστήριο 16

17 της απαλλοτρίωσης? Και αν γίνει δεκτή η δεύτερη προσέγγιση, ποιο θα είναι το δικαστήριο αυτό? Θα είναι το ακυρωτικό που προσιδιάζει στις ακυρωτικής φύσεως διαφορές που ανακύπτουν από τη διοικητική δράση ή το δικαστήριο ουσίας που εξετάζει τις αγωγές αποζηµίωσης? Πρόταση τρίτη: Αν θέλουµε να παραµείνουµε πιστοί στις αρχές που διέπουν τη λογική του επιχειρήµατος υπέρ της ενιαίας δικαιοδοσίας, που είναι ταχύτητα, εξειδίκευση και απλότητα, οφείλουµε να δεχθούµε λογικά ότι δεν αρκεί µεταφορά της αρµοδιότητας σε ενιαία δικαιοδοσία µε εσωτερική πολυδιάσπαση των σχετικών διαφορών αλλά θα πρέπει εντός της δικαιοδοσίας αυτής να υπάρχει και συγκεκριµένο δικαστήριο το οποίο θα συγκεντρώσει για λογαριασµό του το σύνολο της δικαιοδοτικής ύλης. Σύµφωνα µε τον εισηγητή της πλειοψηφίας στην αναθεωρητική Βουλή τώρα πολύ συχνά µια υπόθεση άγεται και στο Συµβούλιο της Επικρατείας και στα πολιτικά δικαστήρια µε αποτέλεσµα να δηµιουργείται σύγχυση µεταξύ των δικαιοδοσιών και να υπάρχει σειρά δικών µε συχνά δυσβάσταχτα οικονοµικά έξοδα για τον θιγόµενο πολίτη. εν διαφαίνεται όµως πως τα προβλήµατα θα εκλείψουν αν αντί του µονοµελούς πρωτοδικείου ή του πολιτικού Εφετείου και του ιοικητικού Εφετείου όπως σε γενικές γραµµές ισχύει σήµερα, η κατάσταση θα ήταν διαφορετική αν η αρµοδιότητα κατενειµόταν µεταξύ του διοικητικού πρωτοδικείου και του διοικητικού εφετείου ή του Συµβουλίου Επικρατείας. Τολµώ να προβλέψω µετά λόγου γνώσεως ότι ούτε η σύγχυση θα εξέλιπε ούτε το οικονοµικό βάρος θα µετριαζόταν. Και αυτό γιατί αφενός η σύγχυση δεν προκαλείται ιδίως από την κατανοµή µεταξύ των δικαιοδοσιών αλλά µεταξύ των δικαστηρίων της ίδιας δικαιοδοσίας και αφετέρου γιατί το κόστος θα ήταν το ίδιο και ο χρόνος εξίσου µεγάλος αν οι διάδικοι όφειλαν να καταφύγουν σε περισσότερα του ενός δικαστηρίου ανεξαρτήτως δικαιοδοσίας. Στη βάση αυτής της λογικής, εύλογα καταλήγουµε στην υιοθέτηση του ενός δικαστηρίου το οποίο θα επιλαµβάνεται συνολικά των σχετικών υποθέσεων. Πρόταση τέταρτη: Αν και µε την υιοθέτηση του µοντέλου ενός «απαλλοτριωτικού» δικαστηρίου µε τον τρόπο που παρατέθηκε παραπάνω αποφεύγεται η πολυδιάσπαση της δικονοµικής ύλης, µήπως βρισκόµαστε στον αντίποδα της κοσµοθεωρίας πάνω στην οποία φιλοσοφικά στηρίζεται η λειτουργία των δικαστηρίων στη χώρα µας. Και αυτό γιατί αφενός δηµιουργείται de facto ειδικό δικαστήριο για την ύλη της απαλλοτρίωσης, µε τα όποια συνταγµατικής φύσης ζητήµατα ανακύπτουν, και αφετέρου οδεύουµε προς µία λογική ενιαίας δικαιοδοσίας αγγλοσαξονικού τύπου µάλλον άγνωστη για τη λογική του ηπειρωτικού δικαίου. 19 Πράγµατι, η δηµιουργία χωριστών δικαιοδοσιών στηρίζεται στο λειτουργικό επιχείρηµα της διαφορετικής δικανικής προσέγγισης των ζητηµάτων που αναφύονται σε κάθε δικαιοδοσία, ιδιαίτερα δε των ακυρωτικών διαφορών. Ο αναθεωρητικός νοµοθέτης πραγµατοποίησε ένα πραγµατικά ριζοσπαστικό βήµα αποποιούµενος την αυστηρή τοµή στη δικαιοδοσία και τις αρµοδιότητες των επιµέρους δικαιοδοτικών κλάδων που αποτελούσε την κρατούσα ως σήµερα συνταγµατική λογική, όχι µόνο καθιερώνοντας ρητή εξαίρεση προκύπτουσα από το άρθρο 17 παρ. 4 στην ακυρωτική αρµοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων, αλλά αναγνωρίζοντας στο άρθρο 94 παρ. 3 τη δυνατότητα του νοµοθέτη να υπάγει την εκδίκαση κατηγοριών ιδιωτικών διαφορών στα διοικητικά δικαστήρια ή κατηγοριών διοικητικών διαφορών ουσίας στα πολιτικά δικαστήρια. Με τον τρόπο αυτό διακρίνεται µία στροφή από το αµιγώς λειτουργικό 19 Κοντά στην έννοια της ενιαίας δικαιοδοσίας από άποψη δικονοµικής οργάνωσης είναι πάντως και η Ισπανία από τις χώρες της Ηπειρωτικής Ευρώπης. 17

18 κριτήριο διαφοροποίησης στο κριτήριο της συνάφειας ή της ωφελιµότητας την οποία εκφράζει η συνταγµατική επιδίωξη της ίδιας παραγράφου «προκειµένου να επιτυγχάνεται η ενιαία εφαρµογή της αυτής νοµοθεσίας». Θεωρώ ότι πρόκειται για ένα σηµαντικό βήµα του δικονοµικού µας συστήµατος που αφίσταται από θεµελιώδεις δοµές που ανέκαθεν στήριζαν τη δικαιοδοτική λειτουργία αν δεν δηµιουργεί σηµαντικό ρήγµα Καταληκτικές παρατηρήσεις: Οι αποφάσεις µετατίθενται για το µέλλον Όπως προέκυψε από την προηγούµενη ανάλυση, παρά την µάλλον περιοριστική αντίληψη που επέδειξε ο αναθεωρητικός νοµοθέτης του 2001 για το εύρος του οντολογικού περιεχοµένου της προστασίας της ιδιοκτησίας, 20 η παρακολούθηση των εξελίξεων τόσο από άποψη εσωτερικού δικαίου όσο και από άποψη διεθνών εξελίξεων συνηγορεί στην άποψη ότι το αντικείµενο των απαλλοτριωτικών δικών µεταφέρεται όλο και περισσότερο από την ακίνητη ιδιοκτησία στην κινητή περιουσία και στις πάσης µορφής ενοχικές αξιώσεις. Υπό το πρίσµα αυτό καθίσταται εύλογο ότι υπεισερχόµεθα ακόµη περισσότερο σε έναν σκληρό πυρήνα ιδιωτικού δικαίου ώστε τυχόν µεταφορά όλων των σχετικών δικών στα διοικητικά δικαστήρια στο πλαίσιο της ενιαίας δικαιοδοσίας να δηµιουργεί σηµαντικά ζητήµατα. Και αυτό γιατί εάν θεωρηθεί ότι η προστασία της ιδιοκτησίας καταλαµβάνει και κινητά και, ιδίως ενοχικές αξιώσεις, το δικαστήριο της ενιαίας δικαιοδοσίας θα πρέπει να επιλαµβάνεται και θεµάτων αµιγώς συµβατικού χαρακτήρα, ή ακόµη θέµατα που άπτονται του οικογενειακού ή κληρονοµικού δικαίου διαρρηγνύοντας σε µεγάλο βαθµό την διάκριση ιδιωτικών και διοικητικών διαφορών. Πάντως, µε τη συνταγµατική αναθεώρηση του 2001 λύση οριστική δεν δόθηκε, παρά την προτίµηση που διαφάνηκε προς τη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων και το θέµα ουσιαστικά µετατέθηκε στον κοινό νοµοθέτη. Όµως ούτε και το νοµοθετικό σώµα που ουσιαστικά συνέπιπτε από άποψη σύνθεσης µε τον αναθεωρητικό νοµοθέτη- θέλησε να δώσει ριζική λύση στο θέµα εντός των τασσόµενων από το Σύνταγµα προθεσµιών. Με πράξη νοµοθετικού περιεχοµένου της διατηρήθηκε το υφιστάµενο status quo µε επιχειρηµατολογία που µάλλον προκαλεί περαιτέρω σύγχυση. Σύµφωνα µε το προοίµιο της πράξης αυτής εάν εντός της συνταγµατικά προβλεπόµενης στο άρθρο 117 παρ. 4 προθεσµίας που ήδη εξέπνευσε την δεν ορισθεί διαφορετικά «ο προσδιορισµός της αποζηµίωσης θα ανήκει ως διοικητική διαφορά ουσίας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια ενώ για τα λοιπά ζητήµατα, όπως η αναγνώριση των δικαιούχων, θα αποφασίζουν τα πολιτικά δικαστήρια». Στο πλαίσιο αυτό η πρώτη παράγραφος της πράξης ορίζει ότι: «ο προσδιορισµός της αποζηµίωσης για την αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτου υπάγεται λόγω της συνάφειάς του µε τη διαδικασία της αναγνώρισης δικαιούχων στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων (έχοντας υπόψη και) την ανάγκη για λόγους ασφάλειας του δικαίου να διατηρηθεί η ενιαία δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων σε όλα τα σχετικά ζητήµατα». Είναι πράγµατι εντυπωσιακό πόσα ερωτήµατα µπορούν να ανακύψουν µε αφορµή 23 λέξεις κανονιστικού περιεχοµένου, 20 Σηµειώνεται ότι σχετική ατολµία επεδείχθη και σε ότι αφορά το περιεχόµενο των συνταγµατικώς καθοριζόµενων περιορισµών της ιδιοκτησίας. Συγκεκριµένα, η Επιτροπή Αναθεώρησης δεν αποδέχθηκε τις προτάσεις της αξιωµατικής αντιπολίτευσης για την προσθήκη ερµηνευτικής δήλωσης προς την κατεύθυνση της εξοµοίωσης µε απαλλοτριώσεις των περιορισµών της ιδιοκτησίας για την εξυπηρέτηση πολεοδοµικών σκοπών µε την έκδοση εφάπαξ νόµου καθώς και την υπαγωγή και άλλων περιουσιακών δικαιωµάτων στη συνταγµατική προστασία της ιδιοκτησίας. 18

19 εκτός από τα όποια ζητήµατα συνταγµατικότητας µπορούν να εγερθούν σε σχέση µε τη νοµοθετική δυνατότητα παρέκτασης της προβλεπόµενης εκ του Συντάγµατος προθεσµίας. Τι µεσολάβησε ανάµεσα στη διαδικασία της αναθεώρησης όπου η ενιαία δικαιοδοσία αντιµετωπιζόταν ως πανάκεια έως την έκδοση της Πράξης Νοµοθετικού περιεχοµένου 20 µήνες µετά µε την οποία ουσιαστικά αποκηρύσσεται η ενιαία δικαιοδοσία (για λόγους «ασφάλειας δικαίου» κυρίως); Συνιστά έκφραση ασφάλειας δικαίου η κατάτµηση της δικαιοδοσίας σε πολιτικά και διοικητικά δικαστήρια ή µήπως ο σκοπός αυτός θα εξυπηρετείτο περισσότερο µε µια πραγµατικά ενιαία δικαιοδοσία; Γιατί εξαιρείται το θέµα της αναγνώρισης δικαιούχων από το όραµα της ενιαίας δικαιοδοσίας - θεωρείται ότι προσάδει στην πολιτική δίκη περισσότερο από ότι ο καθορισµός της αποζηµίωσης; Είναι ορθολογικό να ανάγεται το ζήτηµα της αναγνώρισης δικαιούχων σε κεντρικό άξονα ο οποίος παρασύρει και τις υπόλοιπες δίκες στη δική του δικαιοδοσία; Μήπως τελικά η αναθεώρηση του Συντάγµατος αποτέλεσε κατά κύριο λόγο µία οιονεί µεταφορά συντακτικού έργου στον κοινό νοµοθέτη µέσω των πολλαπλών ανοικτών επιταγών των άρθρων 17, 94 και 95 µε σκοπό να αποψιλώσει την εξουσία του δικαστή να υπαγάγει ο ίδιος τις διαφορές στην κατηγορία των ιδιωτικών ή διοικητικών διαφορών; 21 Το σίγουρο είναι ότι έως σήµερα το σύστηµα ρύθµισης της αρµοδιότητας στο δίκαιο της απαλλοτρίωσης όχι µόνο δεν έχει εξοµαλυνθεί αλλά εξακολουθεί να προκαλεί σύγχυση και συχνά αµηχανία στον εφαρµοστή του δικαίου. 21 Σύµφωνα µε τον Ευ. Βενιζέλο, Γενικό Εισηγητή της Πλειοψηφίας µε σηµείο αναφοράς το άρθρο 94 παρ. 3 «βασική µεταβολή που επέρχεται είναι η επιφύλαξη υπέρ του νόµου ως προς την έννοια της διοικητικής διαφοράς και της ιδιωτικής διαφοράς» (Σύνταγµα της Ελλάδας 2001, ειδική έκδοση της εφηµερίδας «Τα Νέα» σελ. 95). Όµως ο σχετικός συνταγµατικός κανόνας δεν επιφέρει άµεσα το αποτέλεσµα αυτό αλλά ενδεχοµένως µόνο αντανακλαστικά. Πάντως το σίγουρο είναι ότι καταργείται ένα εν τοις πράγµασι µονοπώλιο ποιοτικής αξιολόγησης της φύσης της διαφοράς από τον δικαστή. 19

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17

Περιεχόμενα. Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Μέρος Ι Συνταγματικό Δίκαιο... 17 1 Πολίτευμα...19 Θεωρία... 19 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ... 19 Το κράτος... 20 Το πολίτευμα... 21 Το συνταγματικό δίκαιο... 21 2. ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος

Administrative eviction act and right to a prior hearing: observations on Naxos Court 27/2012 judgment. Αθανάσιος Παπαθανασόπουλος Πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής από δασική έκταση και δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικουμένου: παρατηρήσεις επί της απόφασης 27/2012 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου Administrative eviction act

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190

Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ Αθήνα, 18 Ιουλίου 2006 Αρ. Πρωτ.: Υ190 ΠΡΟΣ: 1. Όλους τους Υπουργούς και Υφυπουργούς 2. Τον Γενικό Γραμματέα της Κυβέρνησης 3. Όλους τους Γενικούς Γραμματείς Υπουργείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα

ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα. ΓνωίΛοδόιηση. Α' Εοώτηαα ΝΙΚΟΣ Κ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ Οδός Βαλαωρίχου 12, 10671 ΛΟήνα ΓνωίΛοδόιηση Α' Εοώτηαα Το Σωματείο Εργαζομένων του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (εφεξής ΚΑΠΕ) μου ζήτησε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ LEGAL INSIGHT ΕΠΙΛΥΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΦΟΡΩΝ - ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΗ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

Διαβάστε περισσότερα

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης

14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης 14o Πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών το οποίο τροποποιεί το σύστημα ελέγχου της Σύμβασης Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης στο Στρασβούργο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, LL.M., Υπ. Δ.Ν. ΕΝΟΤΗΤΑ : «ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ-ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ» - 1 - Οι δημόσιοι υπάλληλοι περαιτέρω οφείλουν να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η :

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 4 η : ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 4 4 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΗΜΟΣΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: Σχολιασµός της υπ αριθµ.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ

Α. ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΘΕΜΑ : 5 ο ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Α. ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Θεσμικό πλαίσιο Η σύσταση των Ειδικών Επιτροπών Ελέγχου Εφαρμογής Νομοθεσίας σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες

2. Σχετικά με τους ειδικευμένους Ιατρούς του Ε.Σ.Υ., οι οποίοι είναι Δημόσιοι Λειτουργοί, παρά τις θεωρητικές κατασκευές για τις ιδιαιτερότητες Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Δ. ΜΙΧΑΗΛ Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω Αθήνα, 1 Νοεμβρίου 2012 Κύριο Δημήτριο Βαρνάβα Πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδας (Ο.Ε.Ν.Γ.Ε.) Οδός Λαμίας, αριθ. 2 Αθήνα Κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ. Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4. Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου ΣΥΝΟΨΗ ΘΕΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ΝΕΚΡΩΝ Αναφορά υπ αρ. πρωτ. 13189/13.12.1999, πόρισµα της 24.4.2000 Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Χειριστής: Γιώργος Καµίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΚΑΤΛΙΔHΣ - ΚΟΝΤΙΑΔΗ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 77 79 ΑΘΗΝΑ Τ.Κ. 104 34 ΤΗΛ..: (+ 30) 210 8814601 / 7211130 FAX: (+ 30) 210 8813847 / 7211643 Υπόθεση ανταλλαγής ομολόγων Ελληνικού Δημοσίου

Διαβάστε περισσότερα

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης

94/14.04.2014) προστασίας και αξιοποίησης Άρθρο 23 του 94/14.04.2014) ν. 4258/2014 Ακίνητα του Δημοσίου Περιφερειακών Πάρκων προστασίας και αξιοποίησης (ΦΕΚ Α Δημιουργία περιβαλλοντικής 1. Ακίνητα που ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα, νομή και κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη Τακτοποίησης & αναλογισμού υποχρεώσεων ιδιοκτησιών

Πράξη Τακτοποίησης & αναλογισμού υποχρεώσεων ιδιοκτησιών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Πράξη Τακτοποίησης & αναλογισμού υποχρεώσεων ιδιοκτησιών Στο Κεφάλαιο αυτό περιέχονται: 6.1. Γενικά. 6.2. Νομοθετικό πλαίσιο. 6.3. Διάνοιξη διαπλάτυνση 6.4. Παραδείγματα αναλογισμού 6.1. Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΝΕΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ - ΣΗΜΑΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΣΙΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΦ (Ν. 4174/2013)

ΓΗ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΦ (Ν. 4174/2013) LEGAL INSIGHTS Η ΕΝ ΙΚΟΦΑΝΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΓΗ ΣΤΙΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΦ (Ν. 4174/2013) Βασιλική Ζαροκανέλλου Στις φορολογικές διαφορές σύμφωνα με τον ισχύοντα Κώδικα Φορολογικής ιαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης»

ΕΡΓΑΣΙΑ. «Το απαραβίαστο της ανθρώπινης αξίας, ως γενικής συνταγµατικής αρχής της ελληνικής έννοµης τάξης» Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου ----------------------------------------------------- Μεταπτυχιακό ίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ (σελ. 1-14) 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΟ (ΩΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ) 2.ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΟΝΑΣ ΔΙΚΑΙΟΥ 3.ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 4.ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ:

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ: ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ- ΠΟΛΙΤΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΩΝ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Αθήνα, 3 Φεβρουαρίου 2005 Αριθ.Πρωτ.: 893 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΑΡ. 1 /2005 Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 2α Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΕ ΡΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ Κα ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑ ΑΚΗ ΠΡΟΕ ΡΟ ΕΦΕΤΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΕ ΡΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ Κα ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑ ΑΚΗ ΠΡΟΕ ΡΟ ΕΦΕΤΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΕ ΡΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ Κα ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑ ΑΚΗ ΠΡΟΕ ΡΟ ΕΦΕΤΩΝ ΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΙΤΗΣΗ Του.Σ. της Οµοσπονδίας ικαστικών Υπαλλήλων Ελλάδος (Ο..Υ.Ε.), όπως νόµιµα εκπροσωπείται.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΘΗΝΑ, 07-02 -11. ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: Π1/273 Α Α : 4AΛ1Φ-0 ΠΡΟΣ : Ως Πίνακας ιανοµής

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΘΗΝΑ, 07-02 -11. ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ.: Π1/273 Α Α : 4AΛ1Φ-0 ΠΡΟΣ : Ως Πίνακας ιανοµής ΑΘΗΝΑ, 07-02 -11 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ /ΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ Α Ταχ. /νση : Πλ. Κάνιγγος Τ.Κ. : 101 81 ΑΘΗΝΑ Τηλ. : 210 3893221, 412 Τηλε/πο : 210 3302713

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΘΕΜΑ: Νομική αξιολόγηση των διατάξεων του σχεδίου νόμου για τις προτεινόμενες «Ρυθμίσεις για την εξυγίανση του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 40 ν. 2773/1999 και λοιπές διατάξεις»

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1.

ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Υποπαράγραφος ΣΤ.1. ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ ΣΤ Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υποπαράγραφος ΣΤ.1. Στην περίπτωση α) της παραγράφου 2 του άρθρου 146Β του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ)

Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1. ΟΙ ΙΣΧΥΟΥΣΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ (ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ) Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ελληνικού Συντάγματος: "1. Το απόρρητο των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Παράδοση 3η : Παραγωγή (έκδοση) της Διοικητικής πράξης και η Διοικητική Διαδικασία. Ανάκληση των Διοικητικών πράξεων.

Διαβάστε περισσότερα

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges

: ERA Romanian Institute of Magistracy. : Bucharest. : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar for Judges Φορέας Υλοποίησης : ERA Romanian Institute of Magistracy Τόπος ιεξαγωγής : Bucharest Ηµεροµηνία : 22-23/4/2013 Τίτλος Σεµιναρίου : The Charter of Fundamental Rights of the European Union in Practice: Seminar

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πηγές Συντακτική ομάδα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ... 2 1. Συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου και αορίστου χρόνου... 2 1.1 Σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου... 3

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και

Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και Το έργο διαρκούς επιμόρφωσης δικαστικών λειτουργών εντάσσεται στο Ε.Π. «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του Υπουργείου Εσωτερικών και συγχρημοτοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Ταμείο. Η πτώχευση.

Διαβάστε περισσότερα

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001»

«Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» 05/09/2005 Αριθµ. Πρωτ.: *****/2005 ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ «Απονοµή τίτλου ειδικότητας Γενικής Ιατρικής σύµφωνα µε τις κοινοτικές οδηγίες 16/1993 και 19/2001» Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Πατρίνα Παπαρρηγοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ

LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ LEGAL INSIGHTS ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΙΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΣΤΑ ΙΟ ΤΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Κυριακή Παππά Η συμμετοχή σε ένα δημόσιο διαγωνισμό είναι πιθανό να αποφέρει σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Αστική Ευθύνη του ηµοσίου

Η Αστική Ευθύνη του ηµοσίου ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ Η Αστική Ευθύνη του ηµοσίου ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2003-2004 Η ΕΞΑΜΗΝΟ, ΚΛΙΜΑΚΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 α ό 4 Αριθµός Απόφασης 272/2009 Αριθµός κατάθεσης αίτησης../2008 ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟ ΙΚΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΙΚΑΣΤΗΣ: Κλεόβουλος - ηµήτριος Κοκκορός, Πρόεδρος Πρωτοδικών,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως

Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Ειρηνοδικείου Αθηνών, με την παρουσία της Γραμματέως ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ' J γ Αριθμός απόφασης V* > 3 3 0 /2014 ^ 1 r ΤΟ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συγκροτήθηκε από την Ειρηνοδίκη, την οποία όρισε η Πρόεδρος του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις

Κατευθυντήριες γραμμές. για την εξέταση. αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές. επιχειρήσεις EIOPA-BoS-12/069 EL Κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις 1/8 1. Κατευθυντήριες γραμμές Εισαγωγή 1. Σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού EIOPA (European Insurance

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Του Ν. 4257/14-4-2014. Άρθρο 50

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Του Ν. 4257/14-4-2014. Άρθρο 50 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Του Ν. 4257/14-4-2014 Άρθρο 50 1.Στο τέλος της περίπτωσης γ' της παρ. 3 του άρθρου 13 του από 20.10.1958 βασιλικού διατάγµατος, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 3 του ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας.

Θέµα: Προτάσεις Νόµου για ποσόστωση στην εργοδότηση που εκκρεµούν στην Επιτροπή σας. 20 Ιουνίου, 2007 Πρόεδρο και Μέλη Επιτροπής Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Βουλής των Αντιπροσώπων, Βουλή των Αντιπροσώπων, Λευκωσία. Κύριε Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι Μέλη της Επιτροπής, Θέµα: Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν.

Έξοδα κηδείας αποτέφρωση διάθεση του σώµατος µετά θάνατον ελεύθερη ανάπτυξη προσωπικότητας άρθρο 5 παρ. 1 Σ άρθρο 32 Α.Ν. ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΑΡΙΘΜ. ΠΡΩΤ: ****/2003 Καταβολή από το ΙΚΑ εξόδων κηδείας που ολοκληρώνεται µε αποτέφρωση Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Μαρία Μητροσύλη Ειδική Επιστήµονας: Κωνσταντίνα Πρεβεζάνου Λέξεις-

Διαβάστε περισσότερα

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή.

αναφορικά με τους ειδικούς συνεργάτες των νέων Περιφερειαρχών, δεν προβλέφθηκε αντίστοιχη αρμοδιότητα εξαίρεσης από την αναστολή. ικηγορικό Γραφείο Γιούλης Αποστολοπούλου Στέφανου Ζαφ. Βαzάκα Γ Ν Ω Μ Ο Δ Ο Τ Η Σ Η Μου ετέθη το εξής θέμα: Δημοτική αρχή (δήμαρχος) προτίθεται να προσλάβει ένα νομικό - δικηγόρο σε θέση ειδικού συνεργάτη,

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Σ.Ε.Ε. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ υπ αριθµ Αθήνα 4/1/2011 ΠΡΟΣ Τα Εργατικά Κέντρα και Οµοσπονδίες ύναµης Γ.Σ.Ε.Ε. Θέµα: Συλλογικές διαπραγµατεύσεις & Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας. 10 κρίσιµα σηµεία. Συνάδελφοι, Στις

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ).

Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ). Γενικοί και Ειδικοί Όροι Κάλυψης Νοµικής Προστασίας (Ολοκληρωµένης ). ΙΣΧΥΟΥΝ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΛΑ ΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΚΑΣΤΟΤΕ ΕΙ ΙΚΟΥΣ ΟΡΟΥΣ. Σε οποιαδήποτε περίπτωση ο ασφαλισµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΕΡΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΈΡΓΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΕΡΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΈΡΓΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΠΕΡΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΩΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΈΡΓΩΝ ΑΡΘΡΑ ΝΟΜΟΥ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Άρθρο 2 παρ. 2 Βεβαίωση από την Αρχή Ελέγχου της Παραγωγής Έργων (Α.Ε.Π.Ε.) Η απόφαση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Α) Το νοµοθετικό έργο ΟΙ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ Η παλαιότερη ιστορικά, αλλά και σηµαντικότερη αρµοδιότητα της Βουλής είναι η νοµοθετική, δηλαδή η θέσπιση γενικών και απρόσωπων κανόνων δικαίου. Τη νοµοθετική

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α.

(Άρθρα 1-11) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΝΟΜΟΣ ΥΠ' ΑΡΙΘ. 3016 / 2002 «Για την εταιρική διακυβέρνηση, θέματα μισθολογίου και άλλες διατάξεις,» (ΦΕΚ 110/17.05.2002), όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 26 του νόμου 3091/2002 (ΦΕΚ, 330/24.12.2002) (Άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

«Θεσμός εξασφάλισης των επενδυτών και υποστήριξης της αξιοπιστίας της αγοράς των επενδυτικών υπηρεσιών»

«Θεσμός εξασφάλισης των επενδυτών και υποστήριξης της αξιοπιστίας της αγοράς των επενδυτικών υπηρεσιών» «Θεσμός εξασφάλισης των επενδυτών και υποστήριξης της αξιοπιστίας της αγοράς των επενδυτικών υπηρεσιών» Μέλος του «Συνεγγυητικού Κεφαλαίου Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών» Η προστασία των επενδυτών και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΙΙ. Όσον αφορά τα διαδικαστικά δικαιώµατα, αυτά είναι π.χ. το δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης.

ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΙΙ. Όσον αφορά τα διαδικαστικά δικαιώµατα, αυτά είναι π.χ. το δικαίωµα της προηγούµενης ακρόασης. ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΙΙ ιοικητική δικονοµία: σύνολο κανόνων δικαίου που βοηθούν στην επίλυση διοικητικών διαφορών που πηγάζουν από τις διοικητικές πράξεις και εξετάζει την αρµοδιότητα των διοικητικών δικαστηρίων.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 1. Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α'

Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' Συμπλήρωμα Β' έκδοσης του συγγράμματος με τίτλο «Η ανάλωση κεφαλαίου. Θεωρία και πράξη», σχετικά με την ενότητα 1.8. (σελ. 63) του κεφαλαίου Α' (προστέθηκε νέο περιεχόμενο στο τέλος της σελίδας 153 της

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Υφιστάμενες ελλείψεις και μελλοντικές προοπτικές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού διεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αγ. Στέφανος: 26.4.13 ΕΠΕΙΓΟΝ ENHMEΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αγ. Στέφανος: 26.4.13 ΕΠΕΙΓΟΝ ENHMEΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αγ. Στέφανος: 26.4.13 ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ: ΗΜΟΣ ΙΟΝΥΣΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΗΜΑΡΧΟΥ ΝΟΜΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: IΩΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ-δικηγόρος Ταχ. /νση : Λεωφ. Λίµνης Μαραθώνος 29 Τηλ:2132030600

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων

Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων Η ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 3059/2009 ΤΟΥ ΣτΕ Ο δικαστικός έλεγχος σημαντικών πολεοδομικών επεμβάσεων THE DOUBLE GENERATION IN ATHENS IN LIGHT OF DECISION No. 3059/2009 OF THE

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004. Αριθ.Πρωτ.: ΤΕ/β/οικ. 10891/406 ΠΡΟΣ: ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΦΟΡΑ ΣΕ ΓΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004. Αριθ.Πρωτ.: ΤΕ/β/οικ. 10891/406 ΠΡΟΣ: ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΦΟΡΑ ΣΕ ΓΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ. ΧΩ.. Ε. ΑΘΗΝΑ 05.03.2004 ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑΣ /ΝΣΗ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Τµήµα Β ΠΡΑΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ & ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΩΝ Ταχ. /νση: Αµαλιάδος 17 Ταχ. Κώδικας: 115 23 ΑΘΗΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε Ερώτηση: Σε περίπτωση που από την εφαρμογή του προβλεπόμενου στο άρθρο 10 του Ν. 1418/1984 μαθηματικού τύπου προκύψει αρνητική αναθεώρηση, η οποία οδηγεί σε μειωτική αναπροσαρμογή των συμβατικών τιμών,

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 126/2013

Α Π Ο Φ Α Σ Η 126/2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 11-10-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/390-1/11-10-2013 Α Π Ο Φ Α Σ Η 126/2013 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΟΥΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΚΥΡΩΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΑΙΜΗΤΟΜΟ

ΔΡΟΥΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΚΥΡΩΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΛΑΙΜΗΤΟΜΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Προπυλαίων 7, 11742 Αθήνα Τηλ/fax: 210 9239913 - email:pesa@pesa.com.gr, - http:www.pesa.gr Αθήνα 3 7 2014 Αριθμ. Πρωτ.:2140 Προς: Όλα τα μέλη ΔΡΟΥΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΚΥΡΩΝΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής

πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής Οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας, ο διάλογος πολιτών-δημόσιας διοίκησης και ο Συνήγορος του Πολίτη Ημερίδα ΕΕΤΤ,, 30-1-2007 Χρύσα Χατζή DEA, LL.M Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη στον Κύκλο Ποιότητας Ζωής Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3851, 30/4/2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΕΡΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΝΟΜΟΥΣ ΤΟΥ 1997 ΜΕΧΡΙ 2004 Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο - «Οδηγία 2001/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α )

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ/ΚΦΔ (ν. 4174/2013, όπως ισχύει μετά τον ν. 4223/2013 ΦΕΚ 287Α ) Διεύθυνση Πολιτικής Εισπράξεων Γ.Γ.Δ.Ε. Μ. Πρινιωτάκη Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Κοντάκος Ηλίας, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Ιδ. Δικαίου Παν/μίου Αθηνών

Συντάκτης: Κοντάκος Ηλίας, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Ιδ. Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Συντάκτης: Κοντάκος Ηλίας, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Ιδ. Δικαίου Παν/μίου Αθηνών 1. Έννοια και διακρίσεις των νομικών προσώπων Νομικό πρόσωπο είναι ένωση προσώπων ή σύνολο περιουσίας που επιδιώκει ή εξυπηρετεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΡΥΘΜΙΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ: ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΊΤΛΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΌΜΕΝΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ: Πρόγραμμα διευκόλυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΚΥΚΛΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΡΑΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΗ ΣΥΝΟΨΗ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ Θέµα: υνατότητα διαφήµισης διδασκαλίας κατ οίκον Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Καλλιόπη Σπανού Ειδικός Επιστήµονας: Ευάγγελος Θωµόπουλος Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65

φορολογική νομολογία περιοδικά με οποιαδήποτε μορφή εί- Τόμος 65 Προστιθέμενης Αξίας. Πάγια αντιμισθία. Κανονιστική απόφαση διοίκησης. Aριθ. Aπόφ. 909/2011 (Β τμ. Σ.τ.Ε.) Πρόεδρος: Φ. Αρναούτογλου, Αντιπρόεδρος. Εισηγητής: Ε. Νίκα, Σύμβουλος. Δικηγόροι: Π. Γιαννόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου

Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου Α. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Προϋποθέσεις νομιμότητας απευθείας αναθέσεων προμηθειών με απόφαση δημάρχου Με αφορμή την Πράξη 178/2012 του Κλιμακίου του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (γνωμ.) Περίληψη: Προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Διευκρινίσεις σχετικά με τις επιδόσεις και τον χειρισμό δικαστικών προσφυγών κατά αποφάσεων της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών»

ΘΕΜΑ: «Διευκρινίσεις σχετικά με τις επιδόσεις και τον χειρισμό δικαστικών προσφυγών κατά αποφάσεων της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών» Αρ. πρωτ.: Δ.Ε.Δ. Β1 1018278 ΕΞ 2015/5.2.2015 Διευκρινίσεις σχετικά με τις επιδόσεις και τον χειρισμό δικαστικών προσφυγών κατά αποφάσεων της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών Κατηγορία: Κώδικας Φορολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενώπιον: Τ. Ψαρά Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ Αρ. αγωγής 2419/2004

Ενώπιον: Τ. Ψαρά Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ Αρ. αγωγής 2419/2004 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Τ. Ψαρά Μιλτιάδου, Π.Ε.Δ Αρ. αγωγής 2419/2004 Μεταξύ: 1. ITS-RAISEN ZWEIGNIEDERLASSUNG DER REWE ZENTRALFINANZ E.G. εκ Γερμανίας 2. LTU TOURISTIK GESELLSCHAFT mbh,

Διαβάστε περισσότερα

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ *****

... ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑ ***** ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ/ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΝΣΤΑΣΗ Της/του., µονίµου υπαλλήλου µε βαθµό Α κλάδου., υπηρετούσας-ντος στο ως άνω Ίδρυµα, κατοίκου., οδός αριθµός ΚΑΤΑ Των καταρτισθέντων βάσει του άρθρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ Α ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΕ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Σχέδιο Νόμου Για την ενσωμάτωση της οδηγίας «2010/64/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβούλιου της 20 ης Οκτώβριου 2010 σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013. Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις

ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013. Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ΠΡΑΞΗ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 3/08.1.2013 Θέμα: Εξέταση αιτιάσεων από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, αφού έλαβε υπόψη: α) τα άρθρα 28 και 55A του Καταστατικού της Τράπεζας της Ελλάδος,

Διαβάστε περισσότερα

D.A.S. HELLAS Ασφάλειες Νοµικής Προστασίας Εισαγωγή - Ιστορικά Η ασφάλιση Νοµικής Προστασίας είναι ένας από τους νεώτερους ασφαλιστικούς κλάδους. Στην Ευρώπη εµφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γαλλία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 29 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 37 2. Σχέση με επιείκεια... 40 3. Σχέση με ηθική... 42 ΠΗΓΕΣ - ΙΣΧΥΣ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ.

1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 1389 21 Δεκεμβρίου, 2006 ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ [ΑΡΤΕΜΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΩΤΙΟΥ, Δ/στές] ROSE ΔΑΜΤΣΑ, v. ΠΕΤΡΟΥ ΔΑΜΤΣΑ (Αρ. 2), (2006) 1Β Α.Α.Δ 1389 Εφεσείουσα-Αιτήτρια, Εφεσιβλήτου-Καθ ου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΚΥΡΟΣ ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η Σκύρος Ναυτική Εταιρεία ιδρύθηκε, από σκυριανούς το 1980 για να λύσει το πιεστικό πρόβλημα της ακτοπλοϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΕΝΟΧΗ Α. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΧΗΣ Έννοια. Ενοχή είναι η νομική σχέση μεταξύ δύο προσώπων, του οφειλέτη αφ ενός και του δανειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αναλυτικά, οι βασικές διατάξεις του προσχεδίου Νόμου που αφορούν στους εργαζόμενους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι οι πιο κάτω:

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Αναλυτικά, οι βασικές διατάξεις του προσχεδίου Νόμου που αφορούν στους εργαζόμενους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι οι πιο κάτω: Αθήνα, 31 Οκτωβρίου 2013 Αριθμ. Πρωτ.: 1147 Προς: Συλλόγους-Μέλη της Π.Ο.Ε.-Ο.Τ.Α. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Τις τελευταίες ημέρες έχει δοθεί για Δημόσια διαβούλευση στην Κ.Ε.Δ.Ε. το προσχέδιο Νόμου του Υπουργείου

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη. Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη. Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Άννα Λιγωμένου και Σταμάτιο Πουλή και τους Παρέδρους Ευφροσύνη Παπαδημητρίου και Γεώργιο Παπαϊσιδώρου (εισηγητή),

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ. Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας ΠΟΡΙΣΜΑ. Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας (Ν. 3094/2003 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, Άρθρο 3 5) ΠΟΡΙΣΜΑ Χορήγηση Επιδόµατος Απολύτου Αναπηρίας σε συνταξιούχους γήρατος

Διαβάστε περισσότερα

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010

L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 L 343/10 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 29.12.2010 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ής Δεκεμβρίου 2010 για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007

Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ( ιά ιεραρχία ΓΕΕΘΑ) ΓΕΕΘΑ/Γραφείο Νοµικού Συµβούλου Αθήνα, 15 Φεβ 2007 Ρυµούλκηση στο Αιγαίο Κανονισµός 3577/92 της ΕΕ ιαφορά σε σχέση µε το SAR Λοιπές συναφείς επισηµάνσεις * Βασιλείου Γ. Μακρή, Στρατιωτικού ικαστή, Νοµικού Συµβούλου Γ.Ε.ΕΘ.Α * Το κείµενο που ακολουθεί συντάχθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2008

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Βρυξέλλες, 29 Οκτωβρίου 2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Βρυξέλλες, 29 Πρόταση κανονισµού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου σχετικά µε κοινούς κανόνες και πρότυπα για τους οργανισµούς επιθεώρησης και εξέτασης πλοίων

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων

Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων ΑΡΘΡΟ 29 - ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ 5058/00/EL/TEΛΙΚΟ WP 33 Άρθρο 29 - Οµάδα Εργασίας για την Προστασία των εδοµένων Γνωµοδότηση 5/2000 σχετικά µε τη Χρήση Tηλεφωνικών Καταλόγων για

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης

ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Αρ. Πρωτ. 1290 Αθήνα 26/11/2014 Προς Συλλόγους Εκπαιδευτικών Π.Ε. ΘΕΜΑ : Γνωμοδότηση της Νομικού Συμβούλου της Δ.Ο.Ε. για την απεργία αποχή από τις διαδικασίες της αξιολόγησης Το Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. έχει τονίσει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

1. Οι διατάξεις του παρόντος νόµου ρυθµίζουν τις προϋποθέσεις ρύθµισης και απαλλαγής των φυσικών

1. Οι διατάξεις του παρόντος νόµου ρυθµίζουν τις προϋποθέσεις ρύθµισης και απαλλαγής των φυσικών ΑΘΗΝΑ 27/10/2009 ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΝΟΜΟΥ ΡΥΘΜΙΣΗ ΧΡΕΩΝ ΥΠΕΡΧΡΕΩΜΕΝΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ Άρθρο 1 Πεδίο Εφαρµογής 1. Οι διατάξεις του παρόντος νόµου ρυθµίζουν τις προϋποθέσεις ρύθµισης και απαλλαγής των φυσικών

Διαβάστε περισσότερα