Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού"

Transcript

1 21(2): , 2009 Ανασκόπηση Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού Θ. Αργυρίου Α. Παπαδόπουλος Β. Ταρλατζής ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα των πόρων (DCIS) αντιπροσωπεύει μια ετερογενή ομάδα νεοπλασματικών υπερπλασιών μέσα στους γαλακτοφόρους πόρους. Με την εισαγωγή της μαστογραφίας ως μέθοδο μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου, διαγιγνώσκεται όλο και συχνότερα. Το DCIS αναπτύσσεται σε μορφή πόρου-τμήματος. Ατελής αφαίρεση ενός DCIS οδηγεί συχνά σε διηθητικό καρκίνο του μαστού. Η μαστεκτομή συνιστά ασφαλή θεραπευτική μέθοδο του DCIS. Ασθενείς με μικρό εντοπισμένο DCIS μπορούν να χειρουργηθούν διατηρώντας το μαστό με μικρό κίνδυνο υποτροπής. Λεπτομερής μαστογραφικός έλεγχος και επιμελής ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητα για τον προσδιορισμό του μεγέθους, της έκτασης, του τύπου, του βαθμού διαφοροποίησης και των χειρουργικών χειλέων. Ακρογωνιαίος λίθος της χειρουργικής θεραπείας είναι η αφαίρεση των εστιών σε υγιή όρια. Η ακτινοβολία του υπόλοιπου μαστού και η ταμοξιφαίνη μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο υποτροπής. Όροι ευρετηρίου: Καρκίνος του μαστού, καρκίνος των πόρων, καρκίνος in situ, μαστεκτομή. Α Μαιευτική και Γυναικολογική κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου», Θεσσαλονίκη Αλληλογραφία: Δρ. Θ. Αργυρίου Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Μητροπόλεως 28 ΤΚ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ ΤΗΛ & FAX: Κατέθηκε: 15/1/09 Εγκρίθηκε: 17/3/09 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η οροθέτηση καλοήθων και κακοήθων ευρημάτων στο μαστό απαιτεί τη συνεργασία γυναικολόγων ογκολόγων, ακτινολόγων και παθολογοανατόμων. Για τη διάγνωση και τη θεραπεία υπάρχουν ταξινομήσεις που χρησιμεύουν στην πρόγνωση και στη διασφαλιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών. Στα πλαίσια της μη επεμβατικής, ακτινολογικής διάγνωσης, η ταξινόμηση κατά BIRADS έχει καταξιωθεί, όπως και η Β- ταξινόμηση στην ιστολογική διάγνωση. Για τη μορφολογική ταξινόμηση συζητούνται η διαίρεση σε ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία των πόρων (DIN) κατά Tavassoli και η διαίρεση της παγκόσμιας οργάνωσης υγείας, WHO, για τις ενδοεπιθηλιακές νεοπλασίες των λοβιδίων. Ταυτόχρονα στην κλινική ορολογία χρησιμοποιούνται οι όροι UDH: συνήθης υπερπλασία των πόρων, ADH: άτυπη υπερπλασία των πόρων, DCIS: ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα των πόρων, ALH: άτυπη υπερπλασία των λοβιδίων, LCIS: ενδοεπιθηλιακό λοβιδιακό καρκίνωμα. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Σε επιδημιολογικές μελέτες, ο σχετικός κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού επί υπάρχοντος καλοήθους μορφώματος (RR) βρίσκεται με- 122

2 ταξύ 1,5 και 1,6. Ο Page έδειξε σε προοπτική μελέτη με 252 ασθενείς με ALH μετά 15 χρόνια παρακολούθησης την ανάπτυξη διηθητικού καρκίνου του μαστού σε ποσοστό 20%. Σε μια παρόμοια μελέτη του Fisher με 180 γυναίκες και ALH, μετά 12 χρόνια παρακολούθησης, 11% ανέπτυξαν διηθητικό καρκίνο του μαστού, ο οποίος στο 50% των περιπτώσεων εμφανιζόταν και στον άλλο μαστό. Συνοψίζοντας λοιπόν, ο κίνδυνος να αναπτύξουν οι γυναίκες με LIN (ALH-LCIS) μετά από 20 χρόνια καρκίνο του μαστού είναι ως 30% και η προσβολή του άλλου μαστού ως 50%. Ενώ το DCIS θεωρείται πραγματική προκαρκινωματώδης κατάσταση με πρωτογενές και δευτερογενές συμβάν με όμοια εντόπιση, το LCIS θεωρείται ως παράγοντας κινδύνου με πρωτογενές και δευτερογενές συμβάν σε διαφορετικές εντοπίσεις. Ο προσδιορισμός του σχετικού κινδύνου για την ανάπτυξη διηθητικού καρκίνου του μαστού, μετά πρωτογενές DCIS είναι λόγω των διαφορετικών διαγνωστικών και θεραπευτικών προσεγγίσεων δύσκολος. Διαφορετικά θεραπευτικά σχήματα όπως μαστεκτομή, διατήρηση του υπόλοιπου μαστού, επικουρική ακτινοβολία και ενδοκρινής αγωγή, με διαφορετικά μεσοδιαστήματα παρακολούθησης, οδηγούν σε αποκλίνοντα συμπεράσματα. Σε μια μεταανάλυση το ποσοστό τοπικών υποτροπών μετά τεταρτεκτομή ήταν 22,5%, ενώ με επικουρική ακτινοβολία περιορίζονται στο 8,9% και στο 1,4% μετά από μαστεκτομή. Λόγω μη επηρεασμού, των διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων στο προσδόκιμο επιβίωσης, η θεραπεία εκλογής είναι χειρουργική με διατήρηση του μαστού, πληρώντας τα απαραίτητα κριτήρια. Ο πραγματικός κίνδυνος του DCIS και η εκτίμηση της εξέλιξής του σε διηθητικό καρκίνο του μαστού είναι εφικτή μόνο σε ασθενείς που δεν υποβάλλονται σε καμία περαιτέρω θεραπεία μετά την ιστολογική διάγνωση. Συγκεκριμένα μια υποομάδα της Nurses Health Study έδειξε ότι ύστερα από 15 έτη παρακολούθησης όλες οι ιστολογικά διαγνωσμένες περιπτώσεις DCIS χωρίς Ro-αφαίρεση, εξελίχθηκαν σε διηθητικό καρκίνο. Από αυτό συνάδει ότι οι DCIS- αλλοιώσεις είναι πραγματικές προδιηθητικές βλάβες που εξελίσσονται σε διηθητικές. Δεδομένα που να καλύπτουν όλη την ελληνική επικράτεια σχετικά με τις LIN και DIN αλλοιώσεις είναι δύσκολο να συγκεντρωθούνε. Τα δεδομένα της Surveillance Epidemiology and End Results (SEER) δείχνουν άνοδο 57% του DCIS σε διάστημα 20 ετών, από 2,8% νέα περιστατικά διηθητικού καρκίνου του μαστού το 1973 σε 12,5% το έτος Ο αριθμός των in-situ καρκίνων όπως DCIS και LCIS σε γυναίκες από προγράμματα μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου είναι περίπου 20%. Κυμαίνεται από 8,5% στο Edinburg-Screening-Project και στο 26% in National Breast and Cervical Cancer Early Detection Program (NBCCDEDP). Αποδεικνύεται όμως από την εκτίμηση των μεγαλύτερων προγραμμάτων των ετών ότι οι αριθμοί με 24% και 26% βρίσκονται πάνω από το μέσο όρο. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΛΟΗΘΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΗΘΗΤΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Για την ανάπτυξη καλοήθων και προδιηθητικών αλλοιώσεων του μαστού οι παράγοντες κινδύνου αλληλεπικαλύπτονται με αυτούς του διηθητικού καρκίνου του μαστού. Οι καλοήθεις παθήσεις με μικρή υπερπλασία και υπερπλαστικές νόσους με ή χωρίς ατυπίες δείχνουν όλες μια διακύμανση του κινδύνου, εξαρτώμενου από την έκθεση σε οιστρογόνα και προγεσταγόνα. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε μονοθεραπεία με οιστρογόνα πέρα των 5 ετών αυξάνει ο κίνδυνος, ανάλογα με τον βαθμό υπερπλασίας, σε Hazard Ratio(HR) > 2,0. Σε αντίθεση με αυτά σε μελέτες πρόληψης του καρκίνου του μαστού (π.χ NSABP-P1) με ταμοξιφαινη καθώς και οι μελέτες επικουρικής θεραπείας μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με καρκίνο του μαστού και αναστολείς της αρωματάσης (π.χ. ATAC, BIG, IES) εμφανίζουν μια σημαντική μείωση των καλοηθών μορφωμάτων και στους δύο μαστούς. Για τους in-situ καρκίνους δεν υφίσταται αυτή η άμεση ορμονική συσχέτιση. Ενώ δηλαδή στην Women s Health Initiative Study (WHI) με την συνδυασμένη θεραπεία (οιστρογόνο, προγεστογόνο) υπήρξε μία αύξηση του κινδύνου (ΗR=1,24) για το διηθητικό καρκίνο του μαστού δε διαπιστώθηκε στατιστικώς σημαντική αύξηση για τους in-situ καρκίνους με HR 1,18 (p=0,09). ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΗΘΗΤΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Μόνο για την εξέλιξη του DCIS σε DCIS με μικροδιήθηση και διηθητικό καρκίνο του μαστού υπάρχουν πλέον μοριακές παραπομπές. ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Η πιθανή διάγνωση μιας καλοήθους και προδιηθητικής βλάβης τίθεται σχεδόν αποκλειστικά με τις απεικονιστικές μεθόδους. Για τις απεικονιστικές μεθόδους έχει καταξιωθεί η ταξινόμηση κατά BIRADS και για την ιστολογική εκτίμηση η Β-ταξινόμηση, στην καθημερινή κλινική πράξη. BIRADS Η διάγνωση καλοήθων, προδιηθητικών και διηθητικών αλλοιώσεων του μαστού βασίζεται στην ανίχνευση μορφωμάτων και μικροαποτιτανώσεων του μαστού. Η 123

3 Αργυρίου και συν. Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού ταξινόμηση των ευρημάτων ακολουθεί την κατηγοριοποίηση κατά BIRADS, βάσει της οποίας αποφασίζεται η περαιτέρω προσέγγιση. Οι μικροαποτιτανώσεις είναι το απεικονιστικό εύρημα των προδιηθητικών αλλοιώσεων στη μαστογραφία, αν και η πλειοψηφία των μικροαποτιτανώσεων εμφανίζεται σε καλοήθη μορφώματα. Γι αυτό το λόγο είναι σημαντική η ταξινόμησή τους προεγχειρητικά σε καλοήθες και κακοήθες εύρημα. Το αμερικάνικο κολλέγιο των ακτινολόγων (ACR) πραγματοποίησε μια ταξινόμηση. Βάσει αυτής οι μικροαποτιτανώσεις πρέπει να προσδιορίζονται περαιτέρω μορφολογικά λαμβάνοντας υπ όψιν το μέγεθος και το σχήμα της κάθε μιας ξεχωριστά. Ο υπέρηχος δεν ενδείκνυται για τη διάγνωση των μικροαποτιτανώσεων. Με την μαγνητική τομογραφία με σκιαστικό δεν ανευρίσκονται όλα τα DCIS που εντοπίστηκαν με τη μαστογραφία. Μέσω της μαγνητικής μπορεί όμως να εκτιμηθεί καλύτερα η συνολική έκταση που καταλαμβάνει ένα DCIS καθώς επίσης να ανακαλύψει και ορισμένα μαστογραφικά λανθάνοντα DCIS. Άρα η μαγνητική τομογραφία μαστού με σκιαστικό δεν ενδείκνυται στην πρωτογενή διάγνωση DCIS, μπορεί όμως να φανεί χρήσιμη ως συμπληρωματική μέθοδος σε πλαίσια ελέγχου της έκτασης που καταλαμβάνει ο όγκος και στη μετεγχειρητική παρακολούθηση. Μικροεπεμβατικές μέθοδοι βιοψίας επιτρέπουν τη λήψη επαρκούς ποσότητας ιστού ώστε να τεθεί αξιόπιστα προεγχειρητικά η διάγνωση. Παθολογοανατομικά: Β-ταξινόμηση Για την εκτίμηση των βιοψιών μέσω επεμβατικών μεθόδων προτάθηκε από την ευρωπαϊκή εταιρεία πρόληψης του καρκίνου του μαστού (EWGBSP) μια ταξινόμηση σε πέντε κατηγορίες για την τεκμηρίωση και την επικοινωνία μεταξύ των συναδέλφων στους ογκολογικούς κύκλους εργασίας. Ιδιαίτερα μέσω της τυποποιημένης τεκμηρίωσης, στα πλαίσια των προγραμμάτων μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου μέσω μαστογραφίας (screening), είναι σαφώς βελτιωμένη η συγκέντρωση των στοιχείων. ΛΟΒΙΔΙΑΚΗ ΕΝΔΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΗ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ (LIN) Με βάση την ταξινόμηση της παγκόσμιας οργάνωσης υγείας (WHO) όλες οι άτυπες υπερπλασίες του επιθηλίου στα λόβια, αντιστοίχως στο απομακρυσμένο TDLU (Terminal- Ductal- Lobular- Unit) συγκεφαλαιώνονται ως λοβιδιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία (LIN). Η ενδοεπιθηλιακή λοβιδιακή υπερπλασία (ACH) υποδιαιρείται σε: Άτυπη λοβιδιακή υπερπλασία (ALH) και Λοβιδιακό ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα-in situ (LCIS) Οι λοβιδιακές νεοπλασίες εμφανίζονται σε σαφώς 124 μικρότερο ποσοστό από τις αντίστοιχες των πόρων. Η συχνότητα ενός LIN σε βιοψίες του μαστού υπολογίζεται με 0,5-3,8%. Τα LIN είναι συχνά πολυεστιακά (50%) και εμφανίζονται σε ποσοστό 30% στους δυο μαστούς, καθώς περίπου μια δεκαετία νωρίτερα (40-50 έτη), συγκριτικά με τις αντίστοιχες αλλοιώσεις των πόρων. Συνήθως η ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία των λοβιδίων είναι τυχαίο εύρημα χωρίς κλινική συμπτωματολογία. Η υποδιαίρεση σε ALH και LCIS είναι σημαντική καθότι ο κίνδυνος εξέλιξης σε διηθητικό καρκίνο είναι διαφορετικός (RR 3,0-5,3 για το ALH, RR 5,7-11,0 για το LCIS). Το LCIS θεωρείται παράγοντας κινδύνου με πρωτογενές και δευτερογενές συμβάν σε διαφορετικά σημεία και εμφανίζει στο 100% των περιστατικών θετικούς ορμονικούς υποδοχείς. Βάσει νέων δεδομένων, η συχνότερη εμφάνιση των μορφωμάτων στον ίδιο μαστό (3:2 ίδιος μαστός προς τον άλλον μαστό) καθώς και οι παρόμοιες γενετικές αλλοιώσεις σε LIN και λοβιδιακό καρκίνωμα (βλάβη χρωμοσωμικού υλικού στο 16q και 17p), δείχνουν μάλλον προς ένα πρόδρομο στάδιο. ΕΝΔΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΗ ΝΕΟΠΛΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ (DIN) Υπερπλαστικές αλλοιώσεις που δείχνουν διαφοροποίηση των πόρων, χαρακτηρίζονται μετά από πρόταση του Tavassoli, ως ενδοεπιθηλιακές νεοπλασίες των πόρων. Ενδοπορική επιθηλιακή υπερπλασία (IDH) Ένα μικρό ποσοστό αυτών των περιστατικών εμφανίζει γενετικές μεταβολές, όπως επί παραδείγματι LOH (Loss of heterozygosity) στο 17q, έως 13% των περιπτώσεων. Έτσι σχετίζεται η αλλοίωση με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού (περίπου 1,5 φορά), διαβαθμιζόμενη ως DIN 1α. Μεταπλασία και υπερπλασία του κυλινδρικού επιθηλίου Μια υπερπλασία του κυλινδρικού επιθηλίου διαβαθμίζεται στην κατηγορία DIN 1α, μια μεταπλασία του κυλινδρικού επιθηλίου δε συμπεριλαμβάνεται έως σήμερα στην ταξινόμηση DIN. Επίπεδες επιθηλιακές ατυπίες (FEA) Αρχιτεκτονικές ατυπίες, όπως δευτερογενείς ιστοί, οριοθετούν τη μετάβαση από το FEA στο ADH. Οι λίγες μελέτες που υπάρχουν δε δείχνουν αύξηση του κινδύνου για την εκδήλωση καρκίνου του μαστού και κατατάσσεται στην αναθεωρημένη ταξινόμηση κατά DIN, στην κατηγορία DIN 1b. Άτυπη υπερπλασία του πόρου (ADH) Ο διαχωρισμός της ADH από το DCIS εμφανίζει

4 πολλά προβλήματα. Συνολικά ανευρίσκεται στο 4% των συμπτωματικών καλοήθων βιοψιών, αλλά έως 31% επί μικροαποτιτανώσεων σε προγράμματα μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου. Συνδέεται με 2 έως και 4,3 φορές αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού (συγκριτικά με το DCIS με RR από 8-11). Ακόμη βάσει νέων εξετάσεων μοριακής βιολογίας, ενισχύεται η ομοιότητα με το χαμηλού βαθμού DCIS, όπως δείχνει η απώλεια του 16q και 17p. Έτσι επικρατεί πλέον η άποψη ότι το ADH αφορά μια μικρή έκφραση ενός χαμηλού βαθμού DCIS και ταξινομούνται και τα δύο ως DIN 1c. Ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα των πόρων (DCIS) Το DCIS ορίζεται ως υπερπλασία κακοήθων επιθηλιακών κυττάρων στο παρέγχυμα του μαζικού αδένα χωρίς ένδειξη διηθητικής ανάπτυξης μέσω της βασικής μεμβράνης. Βάσει της νέας κατηγοριοποίησης της WHO συνιστάται διαβάθμιση βάσει κυτταρολογικών κριτηρίων και νεκρώσεων. Ο τρόπος ανάπτυξης (π.χ. συμπαγής, θηλωματώδης, μικροθηλωματώδης) συνιστά ένα επιπλέον κομμάτι της διάγνωσης. Ένα DCIS θεωρείται ως κλασσικό προστάδιο ενός διηθητικού καρκίνου. Ο κίνδυνος ανάπτυξης ενός διηθητικού καρκίνου του μαστού αυξάνει κατά 8-11 φορές. Το DCIS ταξινομείται στις κατηγορίες DIN 1c, DIN2 και DIN3. ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Οι κοινοί μοριακοί δείκτες ανάμεσα στο DCIS και το διηθητικό καρκίνο του μαστού υποδεικνύουν τη συσχέτισή τους. Διαφορετικές μελέτες επεξεργάστηκαν τους ορμονικούς και τους υποδοχείς ανάπτυξης στο DCIS. Οιστρογονικοί υποδοχείς (ER) ανευρίσκονται συχνότερα σε υψηλής διαφοροποίησης DCIS χωρίς νεκρώσεις. Επί παραδείγματι ο Zafrani με τους συνεργάτες του βρήκε 91% οιστρογονικούς υποδοχείς σε DCISαλλοιώσεις χωρίς νεκρώσεις, αλλά μόνο 37% σε DCIS με εκτεταμένες νεκρώσεις. Το ίδιο δείχνει να ισχύει και για τους προγεστερονικούς υποδοχείς. Μικρές μελέτες δείξανε επίσης σε DCIS αλλοιώσεις, έκφραση 40% του HER-2. Ωστόσο ασθενείς με υψηλού βαθμού DCIS και κόμεντο νεκρώσεις εμφανίζουν συχνότερα έκφραση του HER-2. EGFR (Epidermal growth factor receptor), σε μια μελέτη του SUO, παρατηρήθηκε στα 19 από τα 40 περιστατικά με DCIS (48%). Η έκφραση αυτή ήταν άσχετη από τον ιστολογικό βαθμό διαφοροποίησης. Άλλοι δείκτες του DCIS έχουν ερευνηθεί μόνο σε μικρές μελέτες. P53 ανιχνεύτηκε σε μια μελέτη στις 34 από τις 57 χαμηλής διαφοροποίησης DCIS αλλοιώσεις, ενώ δεν ανευρέθηκε σε κανένα από τα 22 καλώς διαφοροποιημένα DCIS. Στο μέσο ανευρίσκεται η συνολική συχνότητα 15%, -2 έως -3 φορές λιγότερο από το διηθητικό καρκίνο με p53 μετάλλαξη. Ο Guidi με τους συνεργάτες του δείξανε έκφραση του VEGF σε DCIS μορφώματα σε ποσοστό 96%. Οι ομοιότητες των μοριακών δεικτών ανάμεσα στο DCIS και το διηθητικό καρκίνο του μαστού μας επιτρέπει να υποθέσουμε την κοινή τους εξέλιξη. Επί προδιηθητικής αλλοίωσης, ιδιαίτερα DCIS, υιοθετούνται οι αρχές θεραπείας του διηθητικού καρκίνου. Η πρωτογενής πρόληψη παραμένει η καλύτερη αφετηρία για τη μείωση της συχνότητας του διηθητικού καρκίνου. Η πρωτογενής πρόληψη πρέπει να αλλάξει το ενδοκρινές περιβάλλον συστηματικά και/ή ενδομαστικά. Τροποποιήσεις του κινδύνου νόσου ή δεν τεκμηριώνονται επαρκώς ή αλληλοσυγκρούονται, γι αυτό και δε μπορούνε να προταθούνε. Εδώ συμπεριλαμβάνονται διαιτητικά, υποστηρικτικά και άλλα φαρμακευτικά μέσα, π.χ. οι στατίνες. ΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ Ότι ο ενδοκρινής χειρισμός είναι αποτελεσματικός το αποδεικνύουν τα αποτελέσματα μελετών στην επικουρική θεραπεία του διηθητικού καρκίνου. Τόσο η ταμοξιφαίνη όσο και οι αναστολείς της αρωματάσης μειώνουν τη συχνότητα εμφανισης προδιηθητικών αλλοιώσεων (DCIS/ LCIS), όσο και το διηθητικό καρκίνο, στον ίδιο και στο άλλον μαστό. Αυτά τα θεραπευτικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του διηθητικού καρκίνου αποτέλεσαν τη βάση για τη διενέργεια τριών μεγάλων προοπτικών μελετών για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού: 1) Royal Marsdenl IBIS, 2) NSABP-P1 και η ιταλική μελέτη με την σύγκριση της ταμοξιφαίνης vs εικονικό φάρμακο (placebo) και 3) για την πρόληψη της οστεοπόρωσης η μελέτη MORE με ραλοξιφαίνη vs εικονικό φάρμακο (placebo). Αυτές οι μελέτες έχουν μεν αντικρουόμενα αποτελέσματα, η μεγαλύτερη εξ αυτών όμως (NSABP-P1) έδειξε ιδιαίτερα για μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες μείωση του διηθητικού καρκίνου συμπεριλαμβάνοντας και τα προστάδια αυτού. Έτσι προχώρησαν στη σύσταση τριών νέων προοπτικών μελετών. Μετά την απάντηση της αποτελεσματικότητας της ταμοξιφαίνης, έπρεπε να δοκιμαστούνε και άλλες ουσίες όπως η ραλοξιφαίνη, αναστραζόλη και εξαμεστάνη. Η ενδιάμεση αξιολόγηση (Ιούνιος 2006) της μελέτης STAR (NSABP-P2) με γυναίκες, έδειξε σημαντική μείωση, 40% για τις προδιηθητικές αλλοιώσεις σε εκείνες που έλαβαν ταμοξιφαίνη (n=57 vs 81). Καθότι οι τρεις πρώτες μελέτες πρόληψης έδειξαν μείωση των προδιηθητικών αλλοιώσεων όπως ADH, LCIS ή DCIS, διερευνάται στα πλαίσια της IBIS II μελέτης ένα δεύτερο σκέλος, IBIS II DCIS μελέτη πρόληψης (Αναστραζόλη vs placebo). Επίσης στις ΗΠΑ προχωράει η μελέτη NSABP B-35, στην οποία συμπεριλαμβάνονται ασθε- 125

5 Αργυρίου και συν. Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού νείς με DCIS και θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς μετά την ολοκλήρωση της τοπικής θεραπείας (χειρουργείο ή χειρουργείο και ακτινοβολία), λαμβάνοντας αναστραζόλη ή ταμοξιφαίνη. Αυτές είναι οι πρώτες δύο προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες στις οποίες δοκιμάζεται αναστολέας της αρωματάσης στη θεραπεία ασθενών με διαγνωσμένο DCIS. Συνολικά περιορίζονται οι πρωτογενείς στρατηγικές πρόληψης σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Ιδιαίτερα σε προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δεν υφίσταται η δυνατότητα πρόληψης με τους αναστολείς της αρωματάσης, έτσι ώστε έως τώρα η ταμοξιφαίνη να αποτελεί τη μόνη προς συζήτηση εκδοχή. Τα στοιχεία για αυτό περιορίζονται σε μικρές μελέτες και αντιστοίχως σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Στα αποτελέσματα αυτών των μελετών δεν είναι δυνατόν να συμπεριλάβουμε τις γυναίκες χαμηλού κινδύνου και αντιστοίχως όλες τις γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση. Συνοψίζοντας λοιπόν οι αναστολείς της αρωματάσης μπορούν να χορηγηθούν ως πρωτογενής πρόληψη στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ενώ η ταμοξιφαίνη συνιστά τη μόνη δυνατότητα στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. 126 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η θεραπεία των προδιηθητικών αλλοιώσεων του μαστού είναι αποκλίνουσα και όχι πάντοτε τεκμηριωμένη μέσω μελετών. Ενώ σε περιπτώσεις ADH, ALH και LCIS επιδιώκεται η αφαίρεση σε υγιή όρια με τη διατήρηση του μαστού, η προσέγγιση στο DCIS είναι τελείως ετερογενής. Η αλλαγή του τρόπου θεραπείας του διηθητικού καρκίνου του μαστού μπορεί να εφαρμοστεί και στο DCIS λαμβάνοντας υπ όψιν συγκεκριμένες τοπικές ιδιαιτερότητες. Συστατικό της συζήτησης για τη χειρουργική προσέγγιση, μαστεκτομή ή διατήρηση του μαστού, όπως και η συζήτηση για τον λεμφαδένα φρουρό, αποτελούν τα ακόλουθα σημεία: Αναγκαιότητα επικουρικής ακτινοβολίας Αναγκαιότητα συστηματικής ενδοκρινούς αγωγής, ενδεχομένως Ο συνδυασμός περισσότερων μεθόδων Η ιδανική προεγχειρητική διάγνωση, που πρέπει να περιλαμβάνει την έκταση που καταλαμβάνει η αλλοίωση εντός του μαστού, αποτελεί τη βάση για τη θεραπευτική προσέγγιση. Επιπλέον πρέπει να προσέξουμε τη βιολογία της αλλοίωσης, όπως ένα DCIS με διακεκομμένη ανάπτυξη, εντός του ίδιου τεταρτημορίου, καθώς και στα υπόλοιπα τεταρτημόρια. Βάση της θεραπείας των προδιηθητικών αλλοιώσεων είναι πάντοτε η χειρουργική προσέγγιση. Έως πριν από λίγα χρόνια η μαστεκτομή με συμπληρωματικό λεμφαδενικό καθαρισμό της σύστοιχης μασχαλιαίας κοιλότητας θεωρείτο η θεραπεία εκλογής στο DCIS. Μόνο μετά την εγκατάλειψη της ριζικής θεραπευτικής προσέγγισης άρχισαν να συζητούνται οι συνδυασμοί της χειρουργικής θεραπείας με ακτινοβολία ενδεχομένως και φαρμακευτική θεραπεία ή ο συνδυασμός και των τριών θεραπευτικών μεθόδων. Πρωτογενής θεραπεία Χειρουργική θεραπεία Η λοβιδιακή νεοπλασία (LIN) περιλαμβάνει αλλοιώσεις υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη διηθητικού καρκίνου του μαστού. Ως τυχαίο εύρημα στα πλαίσια στερεοτακτικής ή ανοικτής βιοψίας, ανεξάρτητα από τα όρια εκτομής, δεν απαιτεί επιπλέον θεραπεία. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί το LIN-III και αντιστοίχως η συνύπαρξη LCIS και DCIS. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις λόγω έλλειψης επιστημονικών στοιχείων δε συνιστάται κάποια επικουρική θεραπεία. Απλώς θα πρέπει να τονιστεί στον ασθενή ο υψηλός κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού ώστε να προβαίνει ανελλιπώς στον προληπτικό έλεγχο. Η χειρουργική θεραπεία του DIN αντιστοιχεί σε αυτή του LIN. Ιδιαίτερης προσοχής χρήζουν οι ADH αλλοιώσεις και το Low-grade-DCIS, τόσο η μετατροπή του ενός στο άλλο όσο και η συνύπαρξή τους. Η χειρουργική θεραπεία του DCIS του μαστού περιελάμβανε έως τη δεκαετία του 1980 την μαστεκτομή και το λεμφαδενικό καθαρισμό της σύστοιχης μασχάλης. Μόνο μετά την καθιέρωση της διατήρησης του μαστού στο διηθητικό καρκίνο του μαστού μεταβιβάστηκε αυτή η θεραπεία και στο DCIS. Σε αντίθεση βέβαια με το διηθητικό καρκίνο, απουσιάζουν οι προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες σύγκρισης, ανάμεσα στη μαστεκτομή και τη διατήρηση του μαστού. Μια μεταανάλυση δημοσιευμένων μεμονωμένων μελετών έδειξε αυξημένα ποσοστά τοπικής υποτροπής σε αντίθεση με τη μαστεκτομή, ιδιαίτερα χωρίς επικουρική ακτινοβολία. Αυτό όμως δεν επιδρά στη συνολική επιβίωση του ασθενούς. Γι αυτό συνιστά θεραπεία εκλογής η διατήρηση του μαστού εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον στις μαστογραφικά ύποπτες αλλοιώσεις η χειρουργική θεραπεία πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Η μαστεκτομή εξακολουθεί να είναι η θεραπεία εκλογής επί συγκεκριμένων ενδείξεων. Το ερώτημα της διατήρησης ή όχι της θηλής με τη θηλαία άλω δεν απαντάται από μεγάλες μελέτες και θα πρέπει να εξατομικεύεται. Σίγουρα θα πρέπει να λαμβάνεται υπ όψιν ότι σε αλλοιώσεις μεγαλύτερες των πέντε εκατοστών, ο κίνδυνος εστιών μικροδιηθητικού καρκίνου αυξάνει σημαντικά. Η ένδειξη βιοψίας του λεμφαδένα φρουρού θα πρέπει να αποφασιστεί προεγχειρητικά. Με ποσοστό διηθημένων λεμφαδένων 1,5%, ενδείκνυται μόνο σε DCIS μεγαλύτερο των πέντε εκατοστών. Εάν συνυπάρχει και μικροδιήθηση το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 5%. Επικουρική θεραπεία Η ακτινοβολία όπως και φαρμακευτική θεραπεία

6 δεν αποτελούν από μόνες τους θεραπεία εκλογής σε προδιηθητικές αλλοιώσεις του μαστού. Σε αντίθεση με το ερώτημα μαστεκτομή ή διατήρηση του μαστού, για την επικουρική θεραπεία υπάρχουνε τέσσερις μελέτες: ακτινοβολία, ορμονοθεραπεία ή ο συνδυασμός τους. EORTC με 1010 ασθενείς NSABP B17 με 813 ασθενείς NSABP B24 με 1804 ασθενείς και UKCCCR DCIS Working party με 1701 ασθενείς Άρα η επικουρική θεραπεία του DCIS βασίζεται σε μελέτες με 5328 ασθενείς. Ακτινοβολία Επικουρική ακτινοβολία για LIN και DIN αλλοιώσεις με βάση τα σημερινά δεδομένα δεν ενδείκνυται. Σκοπός της ακτινοβολίας είναι η μείωση των τοπικών υποτροπών, οι οποίες ανέρχονται στο 40% μετά από διατήρηση του μαστού με ασαφή όρια. Οι μελέτες με επικουρική ακτινοβολία του υπόλοιπου μαστού δείχνουνε μείωση των διηθητικών και μη διηθητικών υποτροπών έως και 50%. Η ακτινοβολία δείχνει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητά της επί υγιών χειρουργικών ορίων. Φαρμακευτική θεραπεία Τα δεδομένα για την επικουρική χορήγηση ταμοξιφαίνης δεν είναι τελείως ξεκάθαρα. Δύο από τις τέσσερις μελέτες (NSABP B24, UK/CCCR-μελέτη) εξετάσανε αυτό το ερώτημα. Μόνο η τελευταία είχε ένα καθαρό σκέλος ταμοξιφαίνης, στο οποίο δεν είχε προηγηθεί ακτινοβόληση του μαστού. Έτσι τα αποτελέσματα της NSABP B24 μετά συνδυασμό ακτινοβολίας και ταμοξιφαίνης, δείχνουν σημαντική μείωση του κινδύνου κατά 27%. Σε αντίθεση η UK/CCCR-μελέτη μετά τη χορήγηση μόνο ταμοξιφαίνης δείχνει σημαντική μείωση του κινδύνου των μη διηθητικών υποτροπών όχι όμως και των διηθητικών. Συνοψίζοντας καταλήγουμε ότι οι γυναίκες κάτω των πενήντα ετών με αυξημένο κίνδυνο υποτροπής παρουσιάζουν μείωση του κινδύνου υποτροπής με την επικουρική χορήγηση ταμοξιφαίνης. Summary Argyriou T, Papadopoulos A, Tarlatzis V. Benign and neoplastic proliferative lesions Helen Obstet Gynecol 21(2): , 2009 Ductal carcinoma in situ (DCIS) represents a heterogeneous group of intraductal neoplastic proliferative lesions of the ductal system. The widespread use of mammography has resulted a significant increase of DCIS diagnosis. Clustered microcalcification is the most common presentation of DCIS. The DCIS has a ductalsegmental distribution. Incomplete excision of DCIS lesion may progress to invasive breast cancer in many cases. Mastectomy of DCIS is associated with a high cure rate. Patients with a localized DCIS can safely be treated with breast conserving therapy. Detailed mammography and a meticulous histologic evaluation are essential to confirm the size, extension, type, grading and adequacy of the resection. The most important goal of surgery is the complete removal of the DCIS. Radiation and Tamoxifen can reduce the recurrence rate after breast-conserving surgery. The interdisciplinary therapy planning of DCIS is necessary. Keywords: Breast cancer, Intraductal carcinoma, Carcinoma in situ, Mastectomy. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Bradley SJ, Weaver, Bouman DL. Alternatives in the surgical management of the in situ breast cancer. A meta-analysis of outcome. Am Surg 1990; 56: Bethwaite P, Smithe, Delahunt, Kenwright. Reproducibility of new classification schemes for the pathology of ductal carcinoma in situ of the breast. J Clin Pathol 1998; 51: Douglas-Jones Ag, Attanoos RL, Morgan JM, Mansel RE. A critical appraisal of six modern classifications of ductal carcinoma in situ (DCIS) : correlation with grade of associated invasive cancer. Histopathology 1996; 29: Ernster VL, Barclay J, Kerlikowske K Grady D. Henderson. Incidence of the treatment for ductal carcinoma in situ of the breast JAMA 1996; 275: Faverly D, Burgers, Bult Holland R. Three dimensional imaging of mammary ductal carcinoma in situ: clinical implications. Semin Diagn Pathol 1994; 11: Fisher ER Constantino J, Fisher B et al. Pathologic findings from the National Surgical Adjuvant Breast Protocol B-17: intraductal carcinoma (duct carcinoma in situ). Cancer 1995; 75: Gapstur S, Morrow M, Sellers TA Hormone replacement therapy and risk of the breast cancer with a favourable histology. Results of the IOWA Women s Health Study. JAMA 1999; 281: Holland, Hendriks. Microcalcifications associated with ductal carcinoma in situ: mammographicpathologic correlation. Semin Diagn Pathol 1994; 11: Kettrtz U, Rotter K Scheer l et al. Stereotactic vaccum-assisted breast biopsy in 2874 Patients. A Multicenter Study. Cancer 2004; 2 : Lagios MD, Margolin FR, Westdahl PR et al. Mammographically detected duct carcinoma in situ. Frequency of local recurrence following tylectomy and prognostic effect of nuclear grade on local re- 127

7 Αργυρίου και συν. Καλοήθεις και Προδιηθητικές αλλοιώσεις του Μαστού currence. Cancer 1989; 63: Lagios. (2002) Der Einfluss der histopathogischen Gewebeaufbereitung auf das Ergebnis beim duktalen in-situ Karzinom: In UchtM, Sittek H (Hrsg) Diagnostik und Therapie des Mammakarzinoms- State of the art Zuckschwerdt, Muenchen Wien New York 12. Lagios MD, SilversteinDuctal carcinoma in situ. The success of the breast conservation therapy: a shared experience of the two single institutional nonrandomized prospective studies. Surg Oncol Clins N Am 1997; 6 : National Cancer Institute, DCPC, Surveillance Program(1995) Surveiillance Epidemiologic and End Results (SEER) Program, Bethesda MD 14. Ohtake T, Abe R, Kimijima l et al. Intraductal extension of primary invasive breast carcinoma treated by breast conservative surgery. Computer graghic three-dimensional reconstructionof the mammary duct-lobular systems. Cancer 1995; 76: Page DL, Dupont WD, Rogers LW, Landenberg M. Intraductal carcinoma of the breast: follow up after biopsy only. Cancer 1982; 49: Page DL, Duppont WD, Rogers LW, Jensen RA, Schueler PA Continued local recurrence of carcinoma years after a diagnosis of low grade ductal carcinoma in situ of the breast treated only by biopsy. Cancer 1995; Page, Lagios MD. Pathologic analysis of the National Surgical Adjuvant Breast Project (NSABP) B 17 trial: unanswered considering current concepts of ductal carcinoma in situ. Cancer 1995; 75: Rosen PP Braun Kinne D. The clinical significance of pre-invasive breast carcinoma. Cancer 1980; 46: Schwartz GF, Lagios MD, Carter D et al. Consensus conference on the classification of ductal carcinoma in situ. Cancer 1997; 80: Solin LJ, Yeh It, Kurtz et al. Ductal carcinoma in situ of the breast treated with breast conserving surgery and definitive irradiation: correlation of pathologic parameters with the outcome of treatment. Cancer 1993; 71: Silverstein MJ, Poller DN, Waisman JR et al. Prognostic classification of breast ductal carcinoma in situ. Lancet 1995; 345: Silverstein, Lagios MD, Craig Ph et al. A prognostic index for ductal carcinoma in situ of the breast Cancer 1996; 77: Silverstein MJ. (2002) The university of Southern California/ Van Nuys Prognostic Index. In: Silverstein, Recht, Lagios MD (eds) Ductal carcinoma in situ of the breast, 2nd edn Lippincott Williams & Wilkins Philadelphia Baltimore New York 24. Silverstein Mu Lagios MD, Grossen S. The influence of margin width on local control of ductal carcinoma in situ of the breast. NEngl L Med 1999; 340: Solin LJ, Recht A, Fourquet A at al. Ten-year result of breast conserving surgery and definitive irradiation for intraductal carcinoma (ductal carcinoma in situ)of the breast. Cancer 1991; 68: Tabar L Gad A, Parsons WC. Et al. (2002) Mammographic appearances of the in situ carcinomas. In: Silverstein LJ, Recht A Lagios MD (ends) Ductal carcinoma in situ of the breast 2nd edn Lippincott Williams & Wilkins Philadelphia Baltimore New York 27. Weiiss HA Brinton LA Brogan D et al. Epidemiology of the in situ and invasive breast cancer in women aged fewer than 45. Br Cancer 1996; 73: WHO (1981) Histological typing of breast tumors, 2nd edn. International histological classification of tumors, no 2 World Health Organization, Geneva. 128

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πορογενές καρκίνωμα in situ: χαρακτηριστικά και θεραπευτική προσέγγιση

Πορογενές καρκίνωμα in situ: χαρακτηριστικά και θεραπευτική προσέγγιση Πορογενές καρκίνωμα in situ: χαρακτηριστικά και θεραπευτική προσέγγιση 237 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Πορογενές καρκίνωμα in situ: χαρακτηριστικά και θεραπευτική προσέγγιση Π. Κουντουράκης, Ε. Κακουρή, Α. Αρδαβάνης ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence

Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Πρώιμες υποτροπές και η σημασία του Sequence Εντός των πρώτων 2 ετών μετά το χειρουργείο ο κίνδυνος υποτροπής είναι μεγαλύτερος. Μελέτη ABCSG 8: Σχεδιασμός 12% επί του συνόλου των ασθενών της μελέτης ABCSG

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ.

ΣΥΝΥΠΑΡΞΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΣΧΑΛΙΑΙΟΥΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΔΕΝΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΜΑΣΤΟΥ. ΚΑΙ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΛΕΜΦΑΔΕΝΕΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Εισαγωγή Αναφορές Εισαγωγή Η συνύπαρξη μεταστατικού καρκίνου του μαστού και φυματίωσης σε μασχαλιαίους λεμφαδένες είναι εξαιρετικά σπάνια

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΟΥ FNA Η προεγχειρητική, μη-επεμβατική διάγνωση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 ευτερογενής πρόληψη καρκίνου µαστού Εισαγωγή Ο καρκίνος µαστού αφορά το 27% όλων των περιπτώσεων καρκίνου στο γυναικείο πληθυσµό και ο συνολικός κίνδυνος στη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Τελικό Πρόγραμμα. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015.

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Τελικό Πρόγραμμα. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. Διοργάνωση: Χειρουργική Κλινική Μαστού Metropolitan Hospital Υπό την αιγίδα: Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 05-06 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Διημερίδα με θέμα στην προεγχειρητική διάγνωση του Καρκίνου του Μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών 1 Ο KAΡKINOΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ στις γυναίκες είναι ένα άκρως επίκαιρο θέμα που αφορά τον γυναικείο πληθυσμό και όχι μόνο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αποβαίνει σωτήρια για τη γυναίκα. Η ανταλλαγή απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων Γ κύκλος μαθημάτων Ημερομηνίες μαθημάτων 1 ο Μάθημα: 30 31 Μαρτίου 2012 2 ο Μάθημα: 11 12 Μαΐου 2012 3 ο Μάθημα: 28, 29 & 30 Σεπτεμβρίου 2012 4 ο Μάθημα: 23, 24 & 25 Νοεμβρίου 2012 Γραμματεία Σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού

Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Β ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΒΩΡΟΣ Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού Υπευθυνοι Οργανωσησ:

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΩΔΕΙΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΕΑΤΟΣ Ελένη Σπανίδου-Καρβούνη Καρβούνη, FRCPC Παθολογοανατόμος Αρεταίειο Νοσοκομείο Προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις του παγκρέατος Παγκρεατική Ενδοεπιθηλιακή Νεοπλασία

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015.

Καρκίνου του Μαστού. Hands on... 05-06. στην προεγχειρητική διάγνωση του. Α Ανακοίνωση. Διημερίδα με θέμα. Αθήνα ΙΟΥΝΙΟΥ 2015. Διοργάνωση: Χειρουργική Κλινική Μαστού Υπό την αιγίδα: Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού 05-06 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Διημερίδα με θέμα Hands on... στην προεγχειρητική διάγνωση του Καρκίνου του Μαστού Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συνεχίζοντας τη δραστηριότητά μας στο τομέα της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ιατρών που άρχισε το 1997, διοργανώνουμε στις 17 & 18 Οκτωβρίου 2015, τη 18η Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟAΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΜΑΔΑ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 15 Δεκεμβρίου 2004 Mαρία Δαιμονάκου- Βατοπούλου Αναπληρώτρια Διευθύντρια Σισμανόγλειο ΓΠΝΑ Kαρκινογέννεση

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού 2 Εισαγωγή Περιεχόμενα 3 Εισαγωγή Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία συγκεκριμένων τύπων καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Με την προσωπική πρόσκληση συµµετοχής σας στο πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού µέσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη

ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ. Ηβη Αρβανίτη ΟΡΩΔΕΙΣ ΟΡΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΩΟΘΗΚΩΝ Ηβη Αρβανίτη 1898 Pfannenstiel θηλώδη κυσταδενώματα ωοθήκης 1929 Taylor ημικακοήθη νεοπλάσματα WHO του 2003 οριακός ορώδης όγκος (SΒΟΤ( ΒΟΤ) χαμηλής δυνητικής κακοηθείας όγκος

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

1 η Διεπιστημονική. προσέγγιση του καρκίνου του μαστού. Από τη θεωρία στην πράξη 12-13. Δεκεμβρίου 2014. Προκαταρκτικό πρόγραμμα

1 η Διεπιστημονική. προσέγγιση του καρκίνου του μαστού. Από τη θεωρία στην πράξη 12-13. Δεκεμβρίου 2014. Προκαταρκτικό πρόγραμμα Διοργάνωση: Υπό την αιγίδα: Β Ογκολογική Κλινική Metropolitan Hospital Γ Ογκολογική Κλινική Metropolitan Hospital Τμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Metropolitan Hospital Χειρουργική Κλινική Μαστού Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Χ α ι ρ ε τ ι σ μ ό ς. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Χ α ι ρ ε τ ι σ μ ό ς. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Αγαπητοί Συνάδελφοι, Χ α ι ρ ε τ ι σ μ ό ς Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Απεικόνισης Μαστού το οποίο θα πραγματοποιηθεί στις 4 και 5 Οκτωβρίου στην

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΥ. ΨΕΥΔΟΑΓΓΕΙΩΜΑΤΩΔΗΣ ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΟΓΚΟΥ. Σαλεμής Στ. Νικόλαος. Σαλεμής Στ.

ΟΓΚΟΥ. ΨΕΥΔΟΑΓΓΕΙΩΜΑΤΩΔΗΣ ΣΤΡΩΜΑΤΙΚΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΕΥΜΕΓΕΘΟΥΣ ΟΓΚΟΥ. Σαλεμής Στ. Νικόλαος. Σαλεμής Στ. Μονάδα Μαστού, 401 ΓΣΝΑ, Αθήνα Σκοπός αυτής της εργασίας είναι η παρουσίαση ασυνήθους περίπτωσης ψευδοαγγειωματώδους στρωματικής υπερπλασίας σε έφηβη ασθενή με ευμεγέθη όγκο μαστού με γρήγορη αύξηση του

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα. Καρκίνου Μαστου 17-18. Επιστημονικό. Πρόγραμμα. 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή. Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ. Νέο Αμφιθέατρο Π. Γ. Ν.

Διημερίδα. Καρκίνου Μαστου 17-18. Επιστημονικό. Πρόγραμμα. 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή. Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ. Νέο Αμφιθέατρο Π. Γ. Ν. Διοργάνωση Γ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Κασσάνος 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή Διημερίδα Καρκίνου Μαστου 17-18 2011 Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ Νέο Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πληροφορίες σχετικά με τον ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πρόγραμμα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού για γυναίκες μεταξύ 50 και 69 ετών 1 ΠΕΡΊ ΤΊΝΟΣ ΠΡΌΚΕΙΤΑΙ? Με την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλοειδείς Όγκοι Μαστού

Φυλλοειδείς Όγκοι Μαστού 21(2):175-179, 2009 Ανασκόπηση Χ. Κοσμίδης Κ. Βασιλειάδου Γ. Ανθιμίδης Ε. Φαχαντίδης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι φυλλοειδείς όγκοι είναι σπάνια νεοπλάσματα του μαστού, που κλινικά εμφανίζονται ως μία λεία, μεγάλη, λοβώδης

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Με την πεποίθηση ότι η συμμετοχή σας στην ημερίδα μας θα είναι εποικοδομητική, σας καλωσορίζουμε και φέτος στο «ΑΤΤΙΚΟ» Νοσοκομείο.

Πρόσκληση. Με την πεποίθηση ότι η συμμετοχή σας στην ημερίδα μας θα είναι εποικοδομητική, σας καλωσορίζουμε και φέτος στο «ΑΤΤΙΚΟ» Νοσοκομείο. Πρόσκληση Μετά από την περσινή ανταπόκριση στην 1 η Επιστημονική Διημερίδα της Γ Μαιευτικήςκαι Γυναικολογικής Κλινικής, με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζουμε στην 2 η Επιστημονική Ημερίδα της Γ Μ & Γ της Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ρ. Κωτακίδου Αναπλ. Διευθύντρια Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Θεσσαλονίκη 8 Ιανουαρίου 2007 Προδιηθητικές επίπεδο ενδοεπιθηλιακό καρκίνωμα δυσπλασία Ο όρος «ουροθηλιακή ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία» (urothelial intraepithelial

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ

Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ. Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Τεκµηριωµένη Ιατρική 2011-12 ΒΛΑΒΗ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας ΑΠΘ Αναλογία Λόγος Πηλίκο Αναλογία Proportion Αναλογία (Proportion) Ο αριθµητής ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΩΣ στον παρανοµαστή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ»

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ. Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΩΝ Πάρις Α. Κοσμίδης Παθολόγος Ογκολόγος Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» ΑΘΗΝΑ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη αιτία θανάτου στην Ευρώπη. Σταθερή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» Αγαπητοί Συνάδελφοι,

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» Αγαπητοί Συνάδελφοι, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17η Ετήσια Διημερίδα - Μετεκπαιδευτικό Μάθημα «Καρκίνος Μαστού» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συνεχίζοντας τη δραστηριότητά μας στον τομέα της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ιατρών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Σταμάτης Βασίλαρος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ευχαριστώ για τα ωραία λόγια, τιμή μου που είμαι εδώ σήμερα και που με καλέσατε να πάρω

Διαβάστε περισσότερα

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση 18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE Διοργάνωση ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Σε συνεργασία με τα Ογκολογικά Νοσοκομεία «ΑΓΙΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ

12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ. Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ 12 η Διημερίδα ΕΠΕΓΕ Περικλής Αποστολόπουλος Επιμελητής Α Γαστρ/κή Κλινική ΝΙΜΤΣ Απλή γαστρίτιδα Ατροφική γαστρίτιδα Εντερική μεταπλασία Δυσπλασία Αδενοκαρκίνωμα Correa P. Cancer Res 1992; 52: 6735-40

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα