«ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ"

Transcript

1 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΕΙ Η ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ». ΕΚΠΟΝΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΝΤΑΚΗ ΠΕΤΡΟ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Πρόλογος Μέθοδοι ηλεκτρονικής ψηφοφορίας Ανάλυση τεχνικών και νομικών προβλημάτων Μέθοδοι Επιθέσεων και Απειλές στα Συστήματα Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας.9 5. Προτάσεις για προδιαγραφές που πρέπει να πληροί η ηλεκτρονική ψηφοφορία Κρυπτογραφία Ψηφιακή Υπογραφή Ψηφιακά Πιστοποιητικά Έξυπνες Κάρτες Ανάλυση προδιαγραφών από διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης Επίλογος Βιβλιογραφία.15 2

3 1. Πρόλογος Η ενεργός ενσωμάτωση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών σε όλες τις διαστάσεις της καθημερινής μας ζωής αλλάζει ουσιωδώς την υφή των βασικών δομών και δημιουργεί μία νέα μορφή κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας, αποκαλούμενη ως «Κοινωνία της Πληροφορίας». Βαθμιαία γεννάται μία νέα «Ηλεκτρονική Δημόσια Διοίκηση» (e-government), η οποία βασίζεται όλο και περισσότερο στη χρήση των τεχνολογιών αυτών, τόσο για την υλοποίηση των εσωτερικών λειτουργιών της όσο και για την επικοινωνία και συναλλαγή της με τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Έτσι, νέα λειτουργικά μοντέλα όπως η «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση» (e-governance) χαρακτηρίζονται από υψηλότερη αποτελεσματικότητα όσο αφορά την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων και την κάλυψη των αναγκών των πολιτών. Η «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση» είναι ένα διεπιστημονικό αντικείμενο πολλών επιμέρους γνωστικών περιοχών, εκ των οποίων μία είναι η Ηλεκτρονική Ψηφοφορία (e-vote) εκλογών, η οποία αφορά το σύνολο των πολιτών με απώτερο σκοπό να περιοριστεί το «ψηφιακό χάσμα». Η ηλεκτρονική ψηφοφορία εκλογών έχει ήδη εφαρμοστεί παγκοσμίως και αποσκοπεί να γίνει το κύριο εργαλείο για πανεπιστημιακές, δημοτικές, συνδικαλιστικές, εθνικές, ακόμη και ευρωπαϊκές εκλογές. Χρησιμοποιείται από αρκετές χώρες για τη διενέργεια τόσο των εθνικών και δημοτικών εκλογών όσο και για δημοψιφίσματα και διαδικασίες απογραφής (e-census). Συγκεκριμένα, στη Βραζιλία πρωτοεμφανίστηκε η ηλεκτρονική ψηφοφορία στις δημοτικές εκλογές του 1996 και στην Ινδία υλοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2004, αφού το 2003 είχε προηγηθεί ένα πιλοτικό σύστημα. Στο Βέλγιο εφαρμόσθηκε το 1999 ενώ είχε ψηφιστεί νόμος το 1994, στην Ιταλία το Φεβρουάριο του 2004 ανακοινώθηκε η πραγματοποίηση πειραματικού προγράμματος για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στην Αγγλία τριάντα τοπικές κυβερνήσεις δοκίμασαν πολλές διαφορετικές εφαρμογές ψηφοφορίας και καταμέτρησης ψήφων, καθώς επίσης στη Γαλλία συνεχίζουν να λαμβάνουν χώρα πειραματικά σχέδια από το 1994 χωρίς την ύπαρξη αυξημένου ενδιαφέροντος για την υιοθέτηση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, όπως το ίδιο συμβαίνει και σε χώρες όπως Ισπανία και Ιαπωνία.[1] Τα οφέλη ενός τέτοιου προγράμματος είναι τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά, ενώ το σύστημα αποσκοπεί σε μία τεχνικά άρτια και νομικά συμβατή εφαρμογή, η οποία θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, αρκεί βέβαια να ληφθούν πολύ σοβαρά υπόψιν, από τις αρμόδιες αρχές, οι απειλές και οι κίνδυνοι που μπορεί να προκληθούν με αποτέλεσμα τραγικές κοινωνικές, τεχνολογικές αλλά και νομικές επιπτώσεις. Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η παρουσίαση των μεθόδων ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, των τεχνολογικών και νομικών προβλημάτων και των μορφών επιθέσεων και απειλών της, προτείνοντας συγκεκριμένες προδιαγραφές που πρέπει να πληροί ένα τέτοιο σύστημα ώστε να λειτουργεί άρτια και με ασφάλεια τόσο για την διεκπεραίωση των εκλογικών διαδικασιών όσο και για τον ίδιο ψηφοφόρο-πολίτη. Τέλος, αναλύονται οι προδιαγραφές από διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης και πως αυτές συνδέονται με τις προτάσεις που τίθενται στην ενότητα 5. 3

4 2. Μέθοδοι ηλεκτρονικής ψηφοφορίας Η ηλεκτρονική ψηφοφορία (e-voting) επιτρέπει την ψήφο από απόσταση με τη χρήση ηλεκτρονικών μεθόδων. Απλοποιείται έτσι και διευκολύνεται η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογικές διαδικασίες δημιουργώντας προσδοκίες για αυξημένη συμμετοχή σε αυτές. Ο παραπάνω όρος συμπεριλαμβάνει μια μεγάλη κλίμακα επιμέρους μορφών και διαδικασιών που αφορούν στην οργάνωση και διεξαγωγή μιας εκλογικής διαδικασίας. [2] Μία βασική μορφή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας είναι η χρήση ηλεκτρονικών μηχανημάτων για την απλοποίηση της διαδικασίας καταμέτρησης ψήφων. Τα μηχανήματα αυτά τοποθετούνται κυρίως εντός του εκλογικού κέντρου ή σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους που βρίσκονται σε κεντρικά σημεία των εκλογικών περιφερειών. Τα πλέον διαδεδομένα συστήματα ηλεκτρονικής καταμέτρησης ψήφων είναι τα συστήματα δίατρησης καρτών (punch card systems) και τα συστήματα οπτικής σάρωσης (optical scanning systems). Πέραν των μηχανημάτων ηλεκτρονικής καταμέτρησης ψήφων υπάρχουν και τα μηχανήματα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, γνωστά και ως μηχανήματα αυτόματης εγγραφής (Direct Recording Electronic machines-dres). Ο εκλογέας χρησιμοποιώντας απευθείας την οθόνη του μηχανήματος ενεργοποιεί τη ψήφο του μειώνοντας σημαντικά το χρόνο και το κόστος τόσο της διαδικασίας ψηφοφορίας (όπως μεταφορά σε εκλογικά κέντρα) όσο και της καταμέτρησης των ψήφων, ενώ αυξάνει τη συμμετοχή από άτομα με αναπηρίες. Η ηλεκτρονική ψηφοφορία είναι ένας νέος τρόπος ψηφοφορίας και ο λόγος για τον οποίο έχουν αναπτυχθεί ποικίλες μορφές της ανάλογα με το κοινωνικό, οικονομικό και πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο αυτή εφαρμόζεται. Δύο βασικοί τύποι της είναι: i. Ηλεκτρονική ψηφοφορία σε Εκλογικά Σημεία (Polling Place E-Voting) Η ψηφοφορία λαμβάνει χώρα σε εκλογικά κέντρα υπό την εποπτεία των αρμόδιων διοικητικών αρχών, οι οποίες έχουν την ευθύνη για τον έλεγχο της καλής λειτουργίας του υλικού και λογισμικού του υπολογιστικού συστήματος και την εποπτεία του περιβάλλοντος χώρου, αλλά όχι του χώρου όπου πραγματοποιείται η εκλογική διαδικασία, όπως μικρά κιόσκια ψηφοφορίας. ii. Ηλεκτρονική ψηφοφορία μέσω Διαδικτύου (Internet Voting) Εντάσσεται στην από απόσταση ψηφοφορία (Remote e-voting) και αναφέρεται στην διαδικασία αποστολής ψήφου από οποιονδήποτε ιδιωτικό χώρο συνδεδεμένο στο ίντερνετ. Τα κυριότερα μέσα και μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στην περίπτωση αυτή είναι η κινητή τηλεφωνία (αποστολή μηνυμάτων SMS ή online αποστολή από ηλεκτρονικό ιστότοπο), η ψηφιακή διαδραστική τηλεόραση (Interactive digital Television), εφαρμογή την οποία παρέχουν οι νέοι τύποι τηλεόρασης, καθώς και οι προσωπικοί υπολογιστές, οι οποίοι αποτελούν το πιο σύνηθες ευρέως μέσο της υποβολής ηλεκτρονικής ψήφου συνδεδεμένο στο internet. 4

5 iii. Θάλαμοι ψηφοφορίας ( Kiosk Voting) Στο γενικό ηλεκτρονικό πλαίσιο, οι θάλαμοι ψηφοφορίας σημαίνουν τη χρήση μηχανών ψηφοφορίας σε εκλογικούς σταθμούς ή σε άλλες ελεγχόμενες τοποθεσίες. Οι ψηφοφόροι αποτυπώνουν την επιλογή τους ηλεκτρονικά αντί των χάρτινων ψηφοδελτίων. Οι ψήφοι καταμετρούνται σε ατομικές μηχανές και τέλος μεταφέρονται στο κεντρικό σύστημα. Ένα ψηφοδέλτιο μπορεί να εκτυπώνεται και να παραμένει στο κουτί ψηφοδελτίων σαν επιπρόσθετη απόδειξη. [3] Στο σημείο αυτό χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι τα στάδια, στα οποία βασίζονται οι προαναφερθείσες μέθοδοι ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, είναι κοινά. Συγκεκριμένα, προηγείται η Εγγραφή (Registration), η υποβολή δηλαδή στοιχείων που αποδεικνύουν ότι το συγκεκριμένο άτομο έχει δικαίωμα ψήφου, και μετέπειτα την καταχώρησή του στους εκλογικούς καταλόγους. Η Επικύρωση (Identification) βάσει της οποίας γίνεται η ταυτοποίηση του ψηφοφόρου, ζήτημα το οποίο θίγει τη νομική πολυπλοκότητα του συστήματος όπως αναλύεται παρακάτω (ενότητα 3.2). Έπεται η Υποβολή ψήφου (Ballot Casting) στην οποία οι ψηφοφόροι υποβάλλουν τη ψήφο τους και τέλος, η Καταμέτρηση ψήφων (Tallying). Σημαντικό είναι τα δύο τελευταία στάδια, Υποβολή και Καταμέτρηση ψήφων, να έπονται από την αρχή μυστικότητας δηλαδή το απόρρητο της επιλογής του κάθε ψηφοφόρου. 3. Ανάλυση τεχνικών και νομικών προβλημάτων Η ενεργός ενσωμάτωση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών σε όλες τις διαστάσεις της καθημερινής μας ζωής αλλάζει ουσιωδώς την υφή βασικών δομών και δημιουργεί μια νέα μορφή κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής πραγματικότητας, αποκαλούμενη «Κοινωνία της Πληροφορίας» (Information Society). Τα συστημικά μοντέλα που προκύπτουν από την υιοθέτηση της τεχνολογίας χαρακτηρίζονται από υψηλότερη αποτελεσματικότητα όσο αφορά την αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων και την κάλυψη των αναγκών των πολιτών. Δεν παύει, όμως, να υποβόσκουν κίνδυνοι, οι οποίοι αφορούν τόσο τεχνικά αλλά και νομικά ζητήματα που επιτάσσουν ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να αποφευχθεί η κατάρρευση του συστήματος Ηλεκτρονικής Δημοκρατίας και η ολοκληρωτική έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών. Παρακάτω ακολουθεί ανάλυση των περισσότερο σημαντικών προβλημάτων που εγείρει η ηλεκτρονική ψηφοφορία εκλογών, καθώς και τρόποι αντιμετώπισής τους από τους αρμόδιους φορείς (ανάλυση στην ενότητα 5). 3.1 Τεχνικά προβλήματα Ασφάλεια προσωπικών δεδομένων Μεγάλες ποσότητες προσωπικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται από τους ψηφοφόρους για να επικυρώσουν τους εαυτούς τους στη φάση της καταχώρησης μπορούν να αποκαλυφθούν. Πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να συνδεθούν οι ψηφοφόροι με τις ψήφους και να υπονομευθεί η ανωνυμία. 5

6 Αντοχή μηχανογραφικού συστήματος στο αυξημένο φόρτο εργασίας την ημέρα των εκλογών. Ένα ενδεχόμενο κύμα ψηφοφόρων, είτε τις πρώτες ώρες της ψηφοφορίας, πολλοί είναι αυτοί που θέλουν να είναι οι πρώτοι που ψηφίζουν online, είτε λίγο πριν κλείσουν οι ηλεκτρονικές κάλπες καθιστά εξαιρετικά πιθανή την κατάρρευση του συστήματος και πρέπει να έχουν προβλεφθεί εκ των προτέρων σχετικά μέτρα αντιμετώπισης. Κακόβουλα προγράμματα malware Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος εισχώρησης ενός κακόβουλου προγράμματος στον server πριν ή κατά τη διάρκεια των εκλογών, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή εξωτερικού συνδέσμου επικοινωνίας. Επιπλέον, ο τεράστιος αριθμός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (Η/Υ) που επικοινωνούν με το σύστημα μπορεί να αυξήσει τη πιθανότητα κινδύνου ενός κακόβουλου προγράμματος. Αυτό μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο server και πιθανότατα να πολλαπλασιαστεί και σε άλλους Η/Υ. H κυβέρνηση πρέπει να είναι προετοιμασμένη για οποιαδήποτε ζημιά. Εάν, για παράδειγμα ένα πρόγραμμα τύπου Δούρειος Ίππος εγκατασταθεί στο σύστημα, η εμπιστευτικότητα και η ακεραιότητα των ψήφων επηρεάζεται αρνητικά και μπορεί να ακυρωθεί η διαδικασία. Είναι πιθανό για έναν εισβολέα να εγκαταστήσει κακόβουλο πρόγραμμα που να παραμένει ανενεργό μέχρι τη στιγμή της εκλογής. Ένα πρόγραμμα όπως ο Δούρειος Ίππος είναι ικανό να μεταβιβάσει πληροφορίες σε τρίτους για τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο ψήφισε ή ακόμα και να αλλάξει τη ψήφο του. Άλλου τύπου κακόβουλα προγράμματα είναι τα λεγόμενα «Σκουλήκια» (worms) που αναπαράγουν τον εαυτό τους εσωτερικά σε έναν υπολογιστή ή ακόμα και σε άλλους μέσω δικτύου. Τα προγράμματα αυτά εκμεταλλεύονται λάθη του συστήματος και μετά από κάποιο χρονικό διάστημα το κατακλύζουν ώστε να μην μπορεί να λειτουργήσει. Πρόβλημα υπηρεσίας Με τη συνεχή και ταυτόχρονη χρήση του συστήματος ίσως δημιουργηθεί πρόβλημα και η εφαρμογή παραμείνει προσωρινά μη διαθέσιμη. Μια κακόβουλη επίθεση ή μια μαζική ακούσια κακή χρήση μπορεί να καταστήσει το σύστημα μη διαθέσιμο, είτε προσωρινά, είτε κατά τη διάρκεια της εκλογής. Επιθέσεις στο Domain Name System (DNS) Υπάρχει πάντα η πιθανότητα ένας επιτιθέμενος να αλλάξει μια εγγραφή στο DNS. Αυτό θα επέτρεπε στον κάτοχο του ψεύτικου site να υπονομεύσει τη ψηφοφορία του επαναπροσανατολιζόμενου ψηφοφόρου. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί από τον επιτιθέμενο αν εγκαταστήσει ένα πρόγραμμα που θα λέει στον browser να χρησιμοποιεί μια ιστοσελίδα, ουσιαστικά κάνοντας μια, όπως αποκαλείται, επίθεση πλαστοπροσωπείας (man in the middle). [4] 6

7 3.2 Νομικά προβλήματα Η ασφάλεια Προσωπικών και Ευαίσθητων Δεδομένων είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σύμφωνα με τους ορισμούς της οδηγίας 95/46/ΕΚ και αναφέρεται σε οποιεσδήποτε πληροφορίες αφορούν ένα προσδιορισμένο ή προσδιορίσιμο φυσικό πρόσωπο. [5] Ένα πρόσωπο, δηλαδή, το οποίο μπορεί να προσδιοριστεί σε σχέση με τον αριθμό ταυτοποίησής του ή στοιχεία που αφορούν τη φυσική, φυσιολογική, διανοητική, οικονομική, πολιτιστική ή κοινωνική ταυτότητά του. Οι πιο σημαντικές σχετικές νομοθετικές παρεμβάσεις στην Ελλάδα αναφέρονται: α)ν.2472/97 «για την προστασία του ατόμου έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα» και γίνεται υπό την εποπτεία της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και β) ΠΔ 150/2001 για τη χρήση των «Ψηφιακών Υπογραφών» (Digital Signatures). [6] Όσον αφορά τα ζητήματα που εγείρει η ηλεκτρονική ψηφοφορία στις εκλογές και βάσει του ισχύοντος ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 51 παρ. 3-5) τίθενται οι έξης νομοθετικές αρχές [7]: Καθολικότητα Πρόκειται για την ενσυνείδητη εκ μέρους της Πολιτείας ελαχιστοποίηση των προσόντων που απαιτούνται ώστε να μπορεί ένα πρόσωπο να συμμετάσχει ως ψηφοφόρος σε εκλογές. Η καθολικότητα είναι ένα από τα ζητήματα που θίγει η ηλεκτρονική ψηφοφορία καθώς απαιτεί ειδικές γνώσεις και δεξιότητες από τα άτομα που πρόκειται να ψηφίσουν ηλεκτρονικά. Έτσι προκύπτει το λεγόμενο «ψηφιακό χάσμα», δηλαδή τον διαχωρισμό μεταξύ των καταρτισμένων σε γνώση ατόμων της τεχνολογίας που απαιτεί η εν λόγω ψηφοφορία από τα μη καταρτισμένα άτομα, το οποίο σε πρώτο τουλάχιστον στάδιο της εφαρμογής θα επιτείνει την διάκριση αυτών. Αμεσότητα Είναι η μη παρεμβολή ενδιάμεσης βούλησης ή οργάνου ανάμεσα στην έκφραση της επιλογής του ψηφοφόρου και στην αποτύπωσή της στο εκλογικό αποτέλεσμα. Η αμεσότητα προσκρούει τόσο τη δυνατότητα των χειριστών του συστήματος να αλλοιώσουν το περιεχόμενο της δοθείσας ψήφου όσο και ατόμων που δεν έχουν πρόσβαση στο σύστημα να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας. Είναι γεγονός ότι παρά την υψηλή προστασία δεδομένων που επικαλούνται κάποιοι ηλεκτρονικοί φορείς τα δεδομένα, και στην προκειμένη περίπτωση οι ψήφοι, δεν παραμένουν αδιάβλητοι καθότι υπάρχουν οι λεγόμενοι «υποκλοπείς» οι οποίοι μέσω των προηγμένων τεχνολογικών γνώσεων έχουν τη δυνατότητα να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα των εκλογών προς όφελος κάποιου κόμματος. Έτσι, θίγεται η αρχή της ακεραιότητας, της εξασφάλισης δηλαδή ότι τα στοιχεία δεν μπορούν να μεταβληθούν ή να διαγραφούν από αναρμόδια άτομα. Εμπιστευτικότητα Είναι η εξασφάλιση μη γνωστοποίησης του περιεχομένου της ψήφου σε άλλο πρόσωπο εκτός του ψηφίζοντος. Η αρχή της εμπιστευτικότητας κινδυνεύει με δύο τουλάχιστον τρόπους: λόγω της πιθανής ύπαρξης άλλου προσώπου που να βλέπει, ακόμα και να 7

8 επηρεάζει, την ψήφο τη στιγμή που αυτή δίδεται από τον ψηφοφόρο και λόγω της πιθανής αντιστοίχησης της δοθείσας ψήφου με συγκεκριμένο ψηφοφόρο από χειριστή του συστήματος. Το πρώτο πρόβλημα μπορεί να λυθεί μόνο με αποκλεισμό της δυνατότητας να ψηφίζει κανείς σε οποιονδήποτε χώρο, αλλά τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας μόνο σε ειδικά εξοπλισμένα δημόσια «καταστήματα», κάτι που αμέσως εξαλείφει σε μεγάλο βαθμό το πλεονέκτημα της απόλυτης προσβασιμότητας και της απλούστευσης της διαδικασίας. Το δεύτερο μπορεί να αντιμετωπισθεί με τεχνικούς τρόπους, όμως όπως έχει προαναφερθεί η εξασφάλιση δεν θα είναι ποτέ απόλυτη και το κοινωνικό σώμα δύσκολα θα πεισθεί ότι θα είναι ικανοποιητική. Ταυτόχρονη διεξαγωγή Η νομική αυτή αρχή που θίγεται σημαίνει ότι η έκφραση της ατομικής εκλογικής προτίμησης διατυπώνεται χωρίς να υπάρχει δυνατότητα γνώσης άλλων αποτελεσμάτων στην ίδια. Πιο συγκεκριμένα, το ταυτόχρονο εκ των πραγμάτων παραβιάζεται εάν η καταμέτρηση των ηλεκτρονικών ψήφων γίνει σε ύστερο από της «κλασικής» ψηφοφορίας χρόνο, ενώ υπάρχει πάντα και ο κίνδυνος ο χειριστής του συστήματος να ψηφίσει γνωρίζοντας τα αποτελέσματα της εκάστοτε κάλπης που επιβλέπει. Ταυτοποίηση (Αυθεντικότητα ή Επικύρωση) Πρόκειται για τη διασφάλιση ότι αυτός που ψηφίζει είναι πράγματι αυτός που λέει ότι είναι, ότι δικαιούται να ψηφίσει και ότι ψηφίζει μόνο μία φορά σε κάθε εκλογή. Η ψηφοφορία είναι πράξη ατομική, τόσο από ψυχική άποψη (εδώ τίθεται το ζήτημα του επηρεασμού), όσο και από φυσική καθότι το ελληνικό, τουλάχιστον, σύστημα δικαίου δεν δέχεται την ψήφο δια αντιπροσώπου. Η δυνατότητα συντέλεσης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ιδιωτικούς και πάντως «μη ελέγξιμους» χώρους εγείρει από αυτή την άποψη προβληματισμό, θεωρείται, ωστόσο, από καθαρά τεχνική άποψη, ότι αυτή η σειρά των ζητημάτων είναι τα πιο εύκολα επιλύσιμα. Υπευθυνότητα Όταν οι ενέργειες ενός προσώπου-χρήστη, ειδικά οι τροποποιήσεις που εκτελεί στα στοιχεία που αποθηκεύονται, μπορούν να εντοπιστούν ή και να επισημανθούν (auditing files) κάτι που ορίζει το πρόσωπο αυτό πλήρως υπεύθυνο. Το Σύνταγμα έχει χρέος να προσαρμόζεται στην πραγματικότητα και όχι η πραγματικότητα να διαμορφώνεται βάσει των ισχυουσών νομικών αρχών, ακόμα και αν αυτές διαθέτουν συνταγματικό κύρος, ανεξαρτήτως των τεχνικών λεπτομερειών του συστήματος που θα επιλεγεί και τους ακριβείς όρους υπό τους οποίους θα διεξαχθεί η ψηφοφορία. Επιπλέον, χρειάζεται να τονισθεί η διαφορετικότητα των νομοθετικών κανόνων ψηφοφορίας που διέπει κάθε χώρα, γεγονός που επιβάλλει την προσαρμοστικότητα του συστήματος e-vote (Ηλεκτρονική Ψηφοφορία). Για να εφαρμοστεί η ηλεκτρονική ψηφοφορία σε εθνικές ή δημοτικές εκλογές θα πρέπει είτε να το επιτρέπει η νομοθεσία του κράτους ή να θεσπιστεί το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο. 8

9 4. Μέθοδοι Επιθέσεων και Απειλές στα Συστήματα Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας Λόγω της ραγδαίας ανάπτυξης των τεχνολογιών υπολογιστών και των εξελίξεων στην κρυπτογραφία παρουσιάζεται η ηλεκτρονική ψηφοφορία ως εφαρμόσιμη εναλλακτική από τη μια, από την άλλη όμως οι υψηλές απαιτήσεις ασφαλείας εξακολουθούν να την καθιστούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα προς επίλυση, κάτι που απαιτεί τη συνεργασία ειδικών σε διάφορους τομείς, όπως λογισμικό, κρυπτογραφία, πολιτική, νομικές, οικονομικές και πολιτικές επιστήμες [8] [9]. Τα απομακρυσμένα ηλεκτρονικά συστήματα ψηφοφορίας καταργούν τα γεωγραφικά εμπόδια και τα παραδοσιακά συστήματα εκλογών. Το σύστημα ψηφοφορίας δεν είναι πλέον περιορισμένο στον τοπικό σταθμό ψηφοφορίας, Είναι προσβάσιμο παγκοσμίως, αυξάνοντας δραματικά το πιθανό αριθμό επιθέσεων. Από την ίδια τη φύση της, η διαδικασία της εκλογής είναι ένας ελκυστικός στόχος για κακόβουλες ενέργειες καθώς οι κακόβουλοι χρήστες ποικίλουν από ερασιτέχνες μέχρι βιομηχανικούς κατασκόπους ακόμη και Κυβερνήσεις. Εικόνα 1: Απειλές συστημάτων Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας [10] Οι πηγές επιθέσεων χωρίζονται σε εσωτερικές και σε εξωτερικές. Συγκεκριμένα [11]: i) Εσωτερικές Οι νόμιμοι χρήστες των απομακρυσμένων ηλεκτρονικών συστημάτων ψηφοφορίας ίσως επιδιώξουν την κακή χρήση ή ζημιά στο εκλογικό σύστημα και με τις ανάλογες τεχνικές τους ικανότητες να υπονομεύσουν το σύστημα. Στην περίπτωση όμως που η επίθεση επικεντρώνεται σε αυτούς υπόκεινται και στις αντίστοιχες νομικές κυρώσεις. Οι διαχειριστές του συστήματος ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μπορούν να συγκεντρώσουν πληροφορίες ιδιοτελώς από κυβερνητικούς υπαλλήλους, υπαλλήλους οργανισμών αλλά και εξωτερικούς υπαλλήλους όσον αφορά τα δικαιώματα προσβασιμότητας. Κίνητρο των 9

10 διαχειριστών υπηρεσιών της διαδικασίας αυτής θεωρείται το οικονομικό κέρδος είτε για προσωπικό όφελος είτε για πολιτικούς σκοπούς. Οι αναφερθέντες υπόκεινται εξίσου εύκολα σε κυρώσεις αν η επίθεση επικεντρώνεται σε αυτούς. Οι υπόλοιποι κάτοχοι μυστικών πληροφοριών που έχουν πρόσβαση στο απομακρυσμένο σύστημα ηλεκτρονικής πληροφορίας, όπως κυβερνητικοί υπάλληλοι, αλλά δεν συσχετίζονται με τη φροντίδα των εκλογικών υπηρεσιών είναι πιθανόν να καθοδηγήσουν εσωτερικές επιθέσεις. ii) Εξωτερικές Οι αποκαλούμενοι Hackers, οι εγκληματικοί οργανισμοί, οι ομάδες διαμαρτυρίας ή οι ακτιβιστές αποτελούν ομάδες ανθρώπων που αντιλαμβάνονται ως πρόκληση την επίθεση στο κυβερνητικό σύστημα μέσω της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Σκοπός της κακόβουλης ενέργειας αυτής είναι ο προσωπικός φθόνος, η έντονη επιθυμία τους να διαμαρτυρηθούν στην κυβέρνηση, η εκμετάλλευση των εκλογικών πληροφοριών, η τροποποίηση των ηλεκτρονικών ψήφων και γενικότερα η φθορά του εκλογικού συστήματος. Εξωτερική πηγή επίθεσης θεωρείται επίσης και η ομάδα ερευνητών ή δημοσιογράφων καθότι ενδιαφέρονται να υπονομεύσουν το σύστημα απομακρυσμένης ηλεκτρονικής ψηφοφορίας εκλογών ώστε σκόπιμα να αποδείξουν ότι πίσω από την καινοτομία αυτή κρύβονται προβλήματα ασφάλειας. Επιπλέον, οι τρομοκρατικές οργανώσεις ενδιαφέρονται για τη συλλογή προσωπικών πληροφοριών μέσω της απομακρυσμένης παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της ψηφοφορίας. Σκοπός τους είναι γνωρίζοντας τις εκλογικές προθέσεις να μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα ή ακόμα και να διακόψουν τη διαδικασία. 10

11 5. Προτάσεις για προδιαγραφές που πρέπει να πληροί η ηλεκτρονική ψηφοφορία Η εγγενής αδυναμία του Internet, καθότι πρόκειται για ένα πλήρως «ανοικτό» δίκτυο, ευρέως προσβάσιμο και εκ φύσεως «μη ασφαλές», αποτέλεσε βασικό ανασταλτικό παράγοντα για την εξάπλωση τόσο των ηλεκτρονικών συναλλαγών με τη Δημόσια Διοίκηση [12] όσο και των διαδικασιών Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας που προκύπτουν από την αποκαλούμενη «Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση». Συνεπώς είναι απαραίτητη η χρήση των κατάλληλων τεχνολογιών για την ικανοποίηση των τεσσάρων βασικών απαιτήσεων, οι οποίες αναλύονται παρακάτω, και για την επίτευξη ασφαλών ηλεκτρονικών συναλλαγών μέσω Διαδικτύου. Οι τεχνολογίες αυτές όπως είναι η κρυπτογραφία, η Ψηφιακή Υπογραφή, τα Ψηφιακά Πιστοποιητικά και οι Έξυπνες Κάρτες παρουσιάζονται αναλυτικά στις υποενότητες 5.1, 5.2, 5.3 και 5.4 αντίστοιχα. Οι τέσσερις βασικές λοιπόν απαιτήσεις ασφάλειας που εξασφαλίζουν την εγκυρότητα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας των εκλογών είναι: a) Εμπιστευτικότητα (Confidentiality) Ο αποδέκτης είναι ο μόνος που πρέπει να μπορεί να διαβάσει το μήνυμα που του αποστέλλει ο αποστολέας και κανένας άλλος. Εάν η απαίτηση αυτή δεν ικανοποιείται, τότε δημιουργείται ο κίνδυνος διαρροής των προσωπικών δεδομένων και τα προβλήματα που έπονται είναι αλυσιδωτά. b) Ακεραιότητα (Integrity) Το μήνυμα που αποστέλλει ο αποστολέας πρέπει να ταυτίζεται πλήρως με το μήνυμα που λαμβάνει ο αποδέκτης και να μην είναι δυνατόν να γίνουν αλλαγές, σκόπιμες ή μη, στο μήνυμα αυτό από κανέναν. Εάν η απαίτηση αυτή δεν ικανοποιείται, τότε δημιουργείται ο κίνδυνος οι ενέργειες του αποδέκτη να διαφέρουν από τα αντίστοιχα αιτήματα του αποστολέα, καθώς επίσης και να επιβληθούν άδικα κυρώσεις από τον αποδέκτη στον αποστολέα για «αναληθείς δηλώσεις», με τελικό αποτέλεσμα διενέξεις, δικαστικούς αγώνες και άλλα. c) Αυθεντικότητα (Authentication) Ο αποδέκτης ενός μηνύματος πρέπει να είναι σίγουρος ότι ο αποστολέας του είναι πράγματι ο αναγραφόμενος, και όχι κάποιος που τον «υποδύεται» ηλεκτρονικά. Εάν η απαίτηση αυτή δεν ικανοποιείται, τότε δημιουργείται κίνδυνος να μην είμαστε σίγουροι με ποιον συναλλασσόμαστε ηλεκτρονικά, με όλες τις αρνητικές συνέπειες που προκύπτουν από αυτήν την αβεβαιότητα. d) Μη αποποίηση (Non-Repudiation) Πρέπει ο ψηφοφόρος να μην μπορεί να αρνηθεί ότι απέστειλε τη συγκεκριμένη ψήφο ηλεκτρονικά, καθώς επίσης και ο παραλήπτης να μην μπορεί να αρνηθεί ότι την παρέλαβε. 5.1 Κρυπτογραφία Όταν εξετάζουμε συστήματα ασφαλείας ηλεκτρονικής ψηφοφορίας αναφερόμαστε σε πρωτόκολλα και λογισμικά που σχετίζονται με κρυπτογραφικούς αλγορίθμους και με τη διαφάνεια του κώδικα αυτών προκειμένου να προστατευθεί κατά το μέγιστο δυνατό η 11

12 διαδικασία υποβολής ηλεκτρονικής ψήφου δίχως την προσβολή των νομικών δικαιωμάτων του ψηφοφόρου. Η ευρύτερα χρησιμοποιούμενες σήμερα τεχνολογίες για την ικανοποίηση των παραπάνω τεσσάρων βασικών απαιτήσεων ασφαλείας βασίζονται στην κρυπτογράφηση των ηλεκτρονικά ανταλλασσόμενων μηνυμάτων. Ως Κρυπτογράφηση (Encryption) ορίζεται «ο μετασχηματισμός του αρχικού μηνύματος από τον αποστολέα ώστε αυτό να λάβει μια ακατανόητη μορφή (κρυπτομήνυμα) για οποιονδήποτε τρίτο». [13] Στην περίπτωσή μας το αρχικό μήνυμα, βάσει ορισμού, αναφέρεται στην ηλεκτρονική ψήφο ενώ, ο αποστολέας στον ψηφοφόρο. Έτσι το κρυπτομήνυμα μεταδίδεται μέσω του καναλιού επικοινωνίας, όπως είναι το Internet, προς τον αποδέκτη, αυτός με την σειρά του παραλαμβάνει το κρυπτομήνυμα και πραγματοποιεί την Αποκρυπτογράφησή του, η οποία ορίζεται ως ο μετασχηματισμός του κρυπτομηνύματος στην αρχική και κατανοητή μορφή της ψήφου. Η κρυπτογράφηση χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, τη Συμμετρική (ή Κρυπτογραφία Ιδιωτικού Κλειδιού) και την Ασύμμετρη (ή Κρυπτογραφία Δημόσιου Κλειδιού), η διαδικασία των οποίων δεν θα αναλυθεί στην παρούσα εργασία. 5.2 Ψηφιακή Υπογραφή Πέραν της εξασφάλισης της εμπιστευτικότητας καθώς και της αυθεντικότητας του ψηφοφόρου μέσω της κρυπτογράφησης, εξίσου σημαντική απαίτηση ασφάλειας είναι και η εξασφάλιση της ακεραιότητας της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Το μήνυμα, δηλαδή που αποστέλλει ο ψηφοφόρος των εκλογών πρέπει να ταυτίζεται με απόλυτη ακρίβεια με το μήνυμα (ψήφος) που θα λάβει ο αποδέκτης. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι με τις οποίες ελέγχεται εάν το περιεχόμενο ενός ηλεκτρονικού μηνύματος έχει αλλάξει σκόπιμα ή μη κατά τη μετάδοση από τον αποστολέα στον παραλήπτη. Σχεδόν όλες βασίζονται στον υπολογισμό μιας ή περισσότερων Τιμών Ελέγχου Ακεραιότητας (Integrity Check Values), οι οποίες είναι συναρτήσεις του μηνύματος και από τους δύο εμπλεκόμενους της μετάδοσης της πληροφορίας. Προκειμένου λοιπόν, να εξασφαλιστεί ταυτόχρονα τόσο η αρχή της ακεραιότητας όσο και της αυθεντικότητας του ψηφοφόρου είθισται να χρησιμοποιούνται οι «Συναρτήσεις Σύνοψης» σε συνδυασμό με την ασύμμετρη κρυπτογραφία. Έτσι, αφού υπολογιστεί ή σύνοψη του αρχικού μηνύματος, κρυπτογραφείται με το Ιδιωτικό Κλειδί του ψηφοφόρου και το αποτέλεσμα ονομάζεται «Ψηφιακή Υπογραφή» (Digital Signature). «Η Ψηφιακή Υπογραφή (Digital Signature) ορίζεται ως η σύνοψη ενός μηνύματος κρυπτογραφημένη με το Ιδιωτικό Κλειδί του αποστολέα του.» Από τον ορισμό καθίσταται σαφές ότι μία ψηφιακή υπογραφή αφορά ένα συγκεκριμένο μήνυμα γραμμένο από ένα συγκεκριμένο χρήστη, χαρακτηρίζει δηλαδή μονοσήμαντα ένα ζεύγος μηνύματος-χρήστη και όχι μόνο έναν συγκεκριμένο χρήστη-άτομο, όπως συμβαίνει με τη «φυσική υπογραφή». Έτσι, προκύπτει από τα παραπάνω ότι η χρήση της ψηφιακής υπογραφής εξασφαλίζει την ακεραιότητα, την αυθεντικότητα, την εμπιστευτικότητα του ψηφοφόρου πολίτη αλλά και τη μη αποποίηση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, αφού δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθούν ούτε το μήνυμα αλλά ούτε και ο αποστολέας του. Η ψηφιακή υπογραφή, 12

13 υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στη σχετική νομοθεσία [14] είναι νομικά δεσμευτική όσο και η φυσική. Η Ευρωπαϊκή οδηγία EC/93/99 για τις ηλεκτρονικές υπογραφές έχει ήδη υιοθετηθεί από όλα τα κράτη-μέλη, ενώ στην Ελλάδα υιοθετήθηκε με το Π.Δ. 150/2001. [17].Η ΕΕΤΤ με την απόφαση 248/71 (ΦΕΚ 603/Β ) ρυθμίζει τη διαπίστευση των παροχών υπηρεσιών πιστοποίησης και την έκδοση αναγνωρισμένων πιστοποιητικών. 5.3 Ψηφιακά Πιστοποιητικά Μία ακόμα τεχνολογία που εξασφαλίζει τις νομικές απαιτήσεις, ώστε η διαδικασία ψηφοφορίας δια των ηλεκτρονικών μέσων να είναι πιο ασφαλής, είναι τα «Ψηφιακά Πιστοποιητικά» (Digital Certificates). Τα ψηφιακά πιστοποιητικά εκδίδονται από εξειδικευμένους Φορείς Παροχής Υπηρεσιών Πιστοποίησης (Certification Services Providers CSPs), και αποσκοπούν στην αντιστοίχηση των Δημοσίων Κλειδιών [15] με κάποια συγκεκριμένη οντότητα φυσικό πρόσωπο. Χαρακτηρίζεται από τα αναγνωριστικά στοιχεία του πιστοποιητικού (τύπος-πρότυπο, έκδοση, σειριακός αριθμός, αλγόριθμος υπογραφής), την περίοδο ισχύος (από-έως), τις πληροφορίες εκδότη (διακριτικό όνομα, σημείο πρόσβασης και αναγνωριστικό κλειδιού), την υπογραφή εκδότη σε όλη τη δομή και τη σύνοψη πιστοποιητικού ως κλειδί αναφοράς. Το ψηφιακό πιστοποιητικό έχει τη μορφή ηλεκτρονικού αρχείου, το οποίο περιλαμβάνει τα στοιχεία της οντότητας κατόχου (subject) του και τα στοιχεία παροχής υπηρεσιών πιστοποίησης που έχει εκδώσει το ψηφιακό αυτό πιστοποιητικό (εκδότης user). Περιλαμβάνει επίσης, την αντίστοιχη ψηφιακή υπογραφή, δηλαδή την κρυπτογράφηση της σύνοψης του περιεχόμενου του ψηφιακού πιστοποιητικού, ώστε να εξασφαλίζεται η αυθεντικότητα του εκδότη και η αυθεντικότητα και ακεραιότητα του περιεχομένου του. 5.4 Έξυπνες Κάρτες Οι Κοινωνία Πληροφορίας συνεχώς εισάγει ζητήματα ασφαλείας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, καθιστώντας απαραίτητη τη χρήση τεχνολογικά προηγμένων και ασφαλών εφαρμογών έξυπνων καρτών. Οι έξυπνες κάρτες, που παρέχουν τη δυνατότητα συνδυασμού πολλαπλών εφαρμογών και αποτελούν αντικείμενο μελέτης και ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο, εξυπηρετούν σκοπούς ηλεκτρονικής ταυτοποίησης. Τα συστήματα αναγνώρισης έξυπνων καρτών ενσωματώνουν προηγμένες τεχνολογίες, όπως βιομετρικά δεδομένα (κρυπτογραφημένα δακτυλικά αποτυπώματα, στοιχεία ίριδας), ψηφιακή υπογραφή και processor chip, που επιτρέπει πρόσθετους ελέγχους σε βάση δεδομένων. Οι πιο διαδεδομένες εφαρμογές είναι οι κυβερνητικές ταυτότητες (για υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης), οι στρατιωτικές ταυτότητες (για εξακρίβωση ταυτότητας, παραχώρηση φυσικών και λογικών δικαιωμάτων πρόσβασης, διαχείριση μισθολογίου, έλεγχο αγορών κ.λ.π.) και οι άδειες οδήγησης (για αποτελεσματική διαχείριση παραβάσεων, έλεγχο των συνηθειών οδήγησης, επίβλεψη παραβατών, αύξηση του ρυθμού είσπραξης προστίμων). [16] 13

14 6. Ανάλυση προδιαγραφών από διεθνείς οργανισμούς πιστοποίησης Η χρήση υπολογιστικών συστημάτων, ηλεκτρονικών αρχείων και δικτύων μεταφοράς δεδομένων αποτελεί πλέον απαραίτητο εργαλείο για την εύρυθμη λειτουργία της διαδικασίας ηλεκτρονικής ψήφου που τείνει να εφαρμοστεί ευρέως σε χώρες παγκοσμίως. Ωστόσο, η απροβλημάτιστη λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων και η ασφάλεια της πληροφορίας καθημερινά απειλείται από απρόβλεπτες βλάβες του εξοπλισμού, εξωτερικές κακόβουλες επιθέσεις, ιούς και άλλα βλαβερά λογισμικά ή ακόμα και από την αδυναμία του προσωπικού να αξιοποιήσει πλήρως τις τεχνολογικές δυνατότητες των συστημάτων. Το ISO/IEC 27001:2005 είναι μια διεθνής προδιαγραφή Διαχείρισης Ασφάλειας Πληροφοριών που έχει εκδοθεί από τον οργανισμό ISO (International Organization for Standardization) και αποτελεί μια συλλογή κοινώς αποδεκτών καλών πρακτικών για την προστασία των ηλεκτρονικών δεδομένων. Στόχος του προτύπου είναι η διαφύλαξη της εμπιστευτικότητας, της ακεραιότητας και της διαθεσιμότητας των πληροφοριών, αρχές που έχουν αναλυθεί σε προηγούμενες ενότητες, μέσω της χρήση ενός συνόλου μέτρων ελέγχου. Το ISO 27001:2005 καλείται να προστατεύσει τη διαδικασία από κινδύνους και απειλές που μπορούν να δυσχεράνουν ή να σταματήσουν τη λειτουργία της και θα της επιτρέψει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες των πληροφοριακών της συστημάτων και να αποτρέψει περιστατικά απώλειας, καταστροφής ή διαρροής δεδομένων. Διακρίνεται από χαρακτηριστικά ταχείας αποκατάστασης λειτουργίας του συστήματος σε περίπτωση καταστροφής και απόλυτη συμμόρφωση με την Ελληνική και Κοινοτική νομοθεσία. [17] Η «Ψηφιακή Υπογραφή» ορίζεται από τον οργανισμό πιστοποίησης ISO με το διεθνές πρότυπο ISO/IEC 9796, στο οποίο περιέχεται η διεργασία υπογραφής και η διεργασία επαλήθευσης, χρησιμοποιώντας μια συνάρτηση κατακερματισμού και ένα ασύμμετρο κρυπτογραφικό σύστημα. [18] Το συγκεκριμένο διεθνές πρότυπο επαληθεύει την ακεραιότητα, αυθεντικότητα και τη μη αποποίηση αποστολής των ηλεκτρονικών συστημάτων ψηφοφορίας που τυχόν εφαρμόζονται σε περιπτώσεις εκλογών. Παρεμφερή πρότυπα που έχουν οριστεί από διαφόρους οργανισμούς πιστοποίησης είναι: TS (ETSI), CWA (CEN), ISO 9798 (ISO), ISO FDIS (ISO), ISO WD (ISO), RFC 3275 (IETF), IEEE P1363 (IEEE) κλπ. [19] Τα πεδία ενός «Ψηφιακού Πιστοποιητικού» ορίζονται από το πρότυπο ISO/ITU-TX.509. Το πρότυπο αυτό καλύπτει την νομοθετική αρχή της ταυτοποίησης ή αναγνώρισης της ταυτότητας του ψηφοφόρου. Παρεμφερή πρότυπα πιστοποίησης είναι: PKCS#6 (RSA), RFC (IETF), TR (ETSI), RFC-2560: OCSP (IETF) κλπ. Οι «Έξυπνες Κάρτες» ορίζονται από πιστοποιητικά πρότυπα όπως ISO/IEC 7816, ISO7810, CWA & CWA (CEN), ISO , ISO και PKCS #11 & PKCS #15 (RSA). 14

15 7. Επίλογος Η Ηλεκτρονική Δημοκρατία έχει ως στόχο την καλλιέργεια της κοινωνίας των πολιτών και την παροχή αναβαθμισμένων δυνατοτήτων συμμετοχής στις πολιτικές διαδικασίες, ώστε να ελαχιστοποιηθεί στο ελάχιστο το «ψηφιακό χάσμα» υπερασπίζοντας τα νόμιμα δικαιώματα κάθε ψηφοφόρου πολίτη. Απώτερος στόχος της είναι η επαναφορά του πολίτη μέσα στις πολιτικές διαδικασίες, το αίσθημα ασφάλειας των διαδικασιών και η μείωση της αμφισβήτησής του απέναντι στους πολιτικούς εκπροσώπους. Είναι πολύ σημαντικό να τεθούν ρεαλιστικοί στόχοι προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης. Για να γίνει κάτι τέτοιο θα πρέπει να πειστεί η πολιτεία για την αξιοπιστία, το αδιάβλητο και την αποτελεσματικότητα της Ηλεκτρονικής Ψηφοφορίας. Η κοινωνία οφείλει να κατοχυρώσει τα δικαιώματα του πολίτη προκειμένου να υλοποιηθεί η ηλεκτρονική διαδικασία Δημοτικών ή και Ευρωπαϊκών εκλογών, και αυτό θα επιτευχθεί με την κάλυψη των προδιαγραφών που πρέπει να πληρούν οι ηλεκτρονικές μηχανές, όπως έχει αναλυθεί στην εν λόγω εργασία, κατά το δυνατόν μέγιστο. Έτσι, εστιάζοντας στα τεχνικά και νομικά προβλήματα που προκύπτουν από το evote, καθώς και τις μεθόδους επιθέσεων και απειλών ενός τέτοιου συστήματος και συγκριτικά με τα πρότυπα που έχουν ήδη θεσπιστεί από οργανισμούς πιστοποίησης, η Ηλεκτρονική Δημοκρατία μπορεί πλέον να λάβει χώρα βελτιστοποιώντας τις διαδικασίες ψηφοφορίας και ικανοποιώντας τις ανάγκες των πολιτών κάθε κράτους. Πλέον, γίνεται λόγος για ένα τεχνικά άρτιο και νομικά συμβατό σύστημα που θα λειτουργήσει συμπληρωματικά του «κλασικού» τρόπου ψηφοφορίας, ενσωματώνοντας έτσι την ψηφοφορία στην «Κοινωνία της Πληροφορίας» που συνεχίζει να αναπτύσσεται με ραγδαίους ρυθμούς. Βιβλιογραφία [1] Χ. Κωστόπουλος, (Επίβλεψη Δ. Χριστοδουλάκης), «Οι Ηλεκτρονικές Ψηφοφορίες ως εργαλεία λήψης αποφάσεων σε συστήματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης», Μεταπτυχιακή εργασία, Πάτρα,2007 [2] Γκρτίτζαλης Δ., «Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων», Εκδόσεις ΕΠΥ, [3] Ι. Αποστολάκης, Ε. Λουκής, Ι. Χάλαρης, «Ηλεκτρονική Δημόσια Διοίκηση Οργάνωση, τεχνολογία και Εφαρμογές»,σελ , εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2008 [4] Ι. Αποστολάκης, Ε. Λουκής, Ι. Χάλαρης, «Ηλεκτρονική Δημόσια Διοίκηση Οργάνωση, τεχνολογία και Εφαρμογές», σελ , εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2008 [5] Χ. Κωστόπουλος, (Επίβλεψη Δ. Χριστοδουλάκης), «Οι Ηλεκτρονικές Ψηφοφορίας ως Εργαλεία Λήψης Αποφάσεων σε Συστήματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης», Μεταπτυχιακή εργασία, Πανεπιστήμιο Πατρών,

16 [6] Ι. Αποστολάκης, Ε. Λουκής, Ι. Χάλαρης, «Ηλεκτρονική Δημόσια Διοίκηση Οργάνωση, τεχνολογία και Εφαρμογές», σελ , εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, [7] Ομάδα συγγραφέων (1995), «Ασφάλεια Πληροφοριών: Τεχνικά, Νομικά και Κοινωνικά Θέματα», Εκδόσεις ΕΠΥ [8] Orhan Cetinkaya, Deniz Cetinkaya, Towards Secure E-Elections in Turkey: Requirements and Principles, Second International Conference on Availability, Reliability and Security (ARES'07) 2007, IEEE [9] Peter G. Neumann, The problems and potentials of voting systems, COMMUNICATIONS OF THE ACM October 2004/Vol. 47, No. 10 [10]Ι. Αποστολάκης, Ε. Λουκής, Ι. Χάλαρης, «Ηλεκτρονική Δημόσια Διοίκηση Οργάνωση, τεχνολογία και Εφαρμογές», σελ. 52, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2008 [11] Ελ. Βενιζέλου, Μαθήματα Συνταγματικού Δικαίου, σελ εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη, [12] Χ. Κωστόπουλος, (Επίβλεψη Δ. Χριστοδουλάκης), «Οι Ηλεκτρονικές Ψηφοφορίες ως εργαλεία λήψης αποφάσεων σε συστήματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης», Μεταπτυχιακή εργασία, Πάτρα,2007 [13] Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, «eeurope 2002, Κοινωνία των Πληροφοριών για όλους», Σχέδιο Δράσης για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Feira (19-20/6/2000), 2000 [14] Γκρίτζαλης Στ., Κάτσικας Σ. Και Γκρίτζαλης Δ., «Ασφάλεια Δικτύων και Υπολογιστών», Εκδόσεις Παπασωτηρίου, Αθήνα, [15]Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Οδηγία 99/93/ΕΚ, «Το Κοινοτικό Πλαίσιο για τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές», [16] ards/dsrender_html?dr_page_number=3 [17] [18] Ζορκάδης Β., «Προστασία και Ασφάλεια Συστημάτων Υπολογιστών», Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα, 2002 [19]Ξενάκης Χ., «Υποδομή Δημοσίων Κλειδιών», Πανεπιστήμιο Πειραιά. 16

Κρίσιμα θέματα στην πορεία προς την Ηλεκτρονική Διοίκηση και Διακυβέρνηση: Οι παρεμβάσεις του κράτους και η κοινωνία των πολιτών

Κρίσιμα θέματα στην πορεία προς την Ηλεκτρονική Διοίκηση και Διακυβέρνηση: Οι παρεμβάσεις του κράτους και η κοινωνία των πολιτών Κρίσιμα θέματα στην πορεία προς την Ηλεκτρονική Διοίκηση και Διακυβέρνηση: Οι παρεμβάσεις του κράτους και η κοινωνία των πολιτών Ιωάννης Αποστολάκης 1.Εισαγωγή Η ενεργός ενσωμάτωση των Τεχνολογιών της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Ηλεκτρονική επικοινωνία. Κρυπτογραφία και ψηφιακές υπογραφές ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ & Γιώργος Ν.Γιαννόπουλος Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών gyannop@law.uoa.gr 1 ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΑΚ 160 και ΚΠολΔ 443 α Το έγγραφο πρέπει να έχει ιδιόχειρη

Διαβάστε περισσότερα

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης

Οι απειλές. Απόρρητο επικοινωνίας. Αρχές ασφάλειας δεδομένων. Απόρρητο (privacy) Μέσω κρυπτογράφησης Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-015 Ασφάλεια Δεδομένων http://www.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Οι απειλές Ένας κακόβουλος χρήστης Καταγράφει μηνύματα που ανταλλάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια

Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των. Aσφάλεια Εισαγωγή στην επιστήμη της Πληροφορικής και των Τηλεπικοινωνιών Aσφάλεια Περιεχόμενα Πλευρές Ασφάλειας Ιδιωτικό Απόρρητο Μέθοδος Μυστικού Κλειδιού (Συμμετρική Κρυπτογράφηση) Μέθοδος Δημόσιου Κλειδιού (Ασύμμετρη

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ψηφιακές υπογραφές ΝΙΚΟΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ ΣΤΑΣΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διοίκησης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης ΥΠΕΣΔΔΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΕ ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2

Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2 ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε2 : «Ηλεκτρονικές Υπογραφές & Ηλεκτρονικά Πιστοποιητικά Ταυτοποίησης» (Τεχνική & Νομική Ανάλυση) Μέρος E: Διαπιστώσεις & Συμπεράσματα της Ομάδας Εργασίας Ε2 Παρουσίαση Χρήστος Σιουλής (

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Εισαγωγή- Βασικές Έννοιες Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο 2015 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΡΥΠΤΟΛΟΓΙΑ?

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530

Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο. Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ασφάλεια Στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο Λάζος Αλέξανδρος Α.Μ. 3530 Ηλεκτρονικό Εμπόριο Χρησιμοποιείται για να περιγράψει την χρήση τηλεπικοινωνιακών μέσων (κυρίως δικτύων) για κάθε είδους εμπορικές συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ορισµοί Κρυπτογράφηση: η διεργασία µετασχηµατισµού ενός µηνύµατος µεταξύ ενός αποστολέα και ενός παραλήπτη σε µια ακατανόητη µορφή ώστε αυτό να µην είναι αναγνώσιµο από τρίτους Αποκρυπτογράφηση: η διεργασία

Διαβάστε περισσότερα

«ΖΕΥΣ» Εγχειρίδιο Συμμετοχής σε Ψηφοφορία

«ΖΕΥΣ» Εγχειρίδιο Συμμετοχής σε Ψηφοφορία «ΖΕΥΣ» Εγχειρίδιο Συμμετοχής σε Ψηφοφορία 23 Ιουλίου 2013 Εισαγωγή Η «Ψηφιακή Κάλπη ΖΕΥΣ» είναι ένα πληροφοριακό σύστημα για την αδιάβλητη διεξαγωγή απόρρητων ψηφοφοριών με αμιγώς ηλεκτρονικό τρόπο. Τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Security & Privacy. Overview

Security & Privacy. Overview Security & Privacy Καλλονιά Χρήστος Overview Βασικές Έννοιες ενός Πληροφοριακού Συστήματος Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Βασικές Ιδιότητες Ασφάλειας Ασφάλεια vs Ιδιωτικότητα Βασικές Αρχές Ιδιωτικότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία

ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία ΕΠΛ 674: Εργαστήριο 1 Ασφάλεια Επικοινωνιακών Συστημάτων - Κρυπτογραφία Παύλος Αντωνίου Γραφείο: ΘΕΕ 02 B176 Εαρινό Εξάμηνο 2011 Department of Computer Science Ασφάλεια - Απειλές Ασφάλεια Γενικά (Ι) Τα

Διαβάστε περισσότερα

E-Government Ηλεκτρονική Ψηφοφορία στην Εσθονία

E-Government Ηλεκτρονική Ψηφοφορία στην Εσθονία Εισαγωγή www.valimised.ee Μικρή χώρα της Βαλτικής με 1,3 εκατομμύρια κατοίκους. Μετά από 5 δεκαετίες σοβιετικής κατοχής, το 1991, επέλεξε να γίνει μια χώρα υψηλών τεχνολογιών καθώς διέθετε μια τεχνογνωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ INTERNET Το Internet είναι ένα τεράστιο, παγκόσμιο δίκτυο δικτύων, το οποίο δεν διοικείται από κανένα άνθρωπο, ομάδα ή οργανισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης

Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν. ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης Ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Επιχειρείν ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων - Πάτρα Κουτσονίκος Γιάννης 1 Κίνδυνοι Η-Ε Μερικοί από τους κινδύνους ενός δικτυακού τόπου Ε-εμπορίου περιλαμβάνουν:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Ψηφιακή Υπογραφή και Αυθεντικοποίηση Μηνύματος Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu

Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu 1/7 ΟΡΙΣΜΟΙ Οι όροι που περιγράφονται στους Όρους και τις Προϋποθέσεις και /ή στους Κανόνες Επίλυσης Διαφορών.eu χρησιμοποιούνται στο παρόν με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα.

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας

Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας 1 Υπηρεσίες Πληροφόρησης στην Ψηφιακή Εποχή: Ζητήματα Ασφάλειας και Προστασίας Ιδιωτικότητας Βασίλης Ζορκάδης Ηλ. Μηχ., Δρ. Επιστήμης Υπολογιστών Παν. Καρλσρούης Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων zorkadis@dpa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ζευς Οδηγίες Διαχείρισης Ψηφοφορίας

Ζευς Οδηγίες Διαχείρισης Ψηφοφορίας Ζευς Οδηγίες Διαχείρισης Ψηφοφορίας Ομάδα Ανάπτυξης Συστήματος Ζευς 18 Οκτωβρίου 2012 Το παρόν κείμενο περιγράφει τη διαχείριση ψηφιακών ψηφοφοριών μέσω του συστήματος Ζευς. Απευθύνεται καταρχήν στον διαχειριστή

Διαβάστε περισσότερα

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές

8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Κεφάλαιο 8 8.3.4 Τεχνικές Ασφάλειας Συμμετρική Κρυπτογράφηση Ασυμμετρική Κρυπτογράφηση Ψηφιακές Υπογραφές Σελ. 320-325 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-g.ggia.info/ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Κρυπτογραφία. Κεφάλαιο 4 Αλγόριθμοι Δημοσίου Κλειδιού (ή ασύμμετροι αλγόριθμοι)

Κρυπτογραφία. Κεφάλαιο 4 Αλγόριθμοι Δημοσίου Κλειδιού (ή ασύμμετροι αλγόριθμοι) Κρυπτογραφία Κεφάλαιο 4 Αλγόριθμοι Δημοσίου Κλειδιού (ή ασύμμετροι αλγόριθμοι) Κρυπτοσυστήματα Δημοσίου κλειδιού Αποστολέας P Encryption C Decryption P Παραλήπτης Προτάθηκαν το 1976 Κάθε συμμετέχων στο

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Απορρήτου της Fon

Πολιτική Απορρήτου της Fon Πολιτική Απορρήτου της Fon Τελευταία αναθεώρηση: Ιούνιος 2015 1. Δεδομένα εγγραφής Κατά την εγγραφή σας στην Υπηρεσία Fon ενδέχεται να συλλέξουμε κάποια στοιχεία όπως όνομα χρήστη, κωδικό εισόδου, διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Στη συνέχεια της Εγκυκλίου της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής και προς διευκόλυνση των εμπλεκομένων στην διαδικασία εκλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. (αριθμ.: 52 /2009)

ΑΠΟΦΑΣΗ. (αριθμ.: 52 /2009) Μαρούσι, 23 Φεβρουαρίου 2009 ΑΠΟΦΑΣΗ (αριθμ.: 52 /2009) Θέμα: «παρόχους υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών κατά τη Λειτουργία του Συστήματος Άρσης Απορρήτου σε πραγματικό χρόνο» Την Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 8 η. Βασίλης Στεφανής

Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. Διάλεξη 8 η. Βασίλης Στεφανής Εισ. Στην ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Διάλεξη 8 η Βασίλης Στεφανής Περιεχόμενα Τι είναι κρυπτογραφία Ιστορική αναδρομή Αλγόριθμοι: Καίσαρα Μονοαλφαβιτικοί Vigenere Vernam Κρυπτογραφία σήμερα Κρυπτογραφία Σκοπός Αποστολέας

Διαβάστε περισσότερα

(ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015.

(ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015. (ΦΕΚ.) ΠΡΑΞΗ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Κατεπείγουσα ρύθμιση για την οργάνωση της διαδικασίας διεξαγωγής του δημοψηφίσματος της 5ης Ιουλίου του 2015. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015

Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015 Υποδοχή και αποστολή εγγράφων μέσω Διαδικτύου Δ. Δημάκος Διευθυντής Γραμματείας Διοίκησης 3 Ιουνίου 2015 Τι είναι η Ηλεκτρονική Θυρίδα; η Ηλεκτρονική Θυρίδα είναι ένα ακόμα κανάλι εισόδου / εξόδου εγγράφων

Διαβάστε περισσότερα

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis

Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations. Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis Digital signatures in practice in Greece: Capabilities and limitations Dimitrios Lekkas, Dimitris Gritzalis September 2014 Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Διεθνούς Διαμεταφοράς & Επιχειρήσεων Logistics Ελλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ για την ηλεκτρονική διεξαγωγή των εκλογών. του Συµβουλίου ιοίκησης. στο ΤΕΙ Αθήνας

Ο ΗΓΙΕΣ για την ηλεκτρονική διεξαγωγή των εκλογών. του Συµβουλίου ιοίκησης. στο ΤΕΙ Αθήνας Ο ΗΓΙΕΣ για την ηλεκτρονική διεξαγωγή των εκλογών του Συµβουλίου ιοίκησης στο ΤΕΙ Αθήνας «Έχουν ληφθεί όλα τα πρόσφορα µέτρα ώστε η διαδικασία να εκτελείται µε υψηλό επίπεδο διαφάνειας και µε στόχο τη

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων

Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Παρόχων Γιάννης Γιαννάκος Ηλεκτρονικός Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών/ Α.Δ.Α.Ε. Ηράκλειο,1Δεκεμβρίου 2008 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κρυπτογραφία. Κεφάλαιο 1 Γενική επισκόπηση

Κρυπτογραφία. Κεφάλαιο 1 Γενική επισκόπηση Κρυπτογραφία Κεφάλαιο 1 Γενική επισκόπηση Ανασκόπηση ύλης Στόχοι της κρυπτογραφίας Ιστορικό Γενικά χαρακτηριστικά Κλασσική κρυπτογραφία Συμμετρικού κλειδιού (block ciphers stream ciphers) Δημοσίου κλειδιού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ

ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΚΑΡΥΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΑΜ. 128/08) ΚΟΣΜΟΥΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ (ΑΜ.159/08) ΛΑΜΠΡΙΝΟΥΔΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ (ΑΜ.17/08) ΜΟΥΚΑ-ΜΟΥΚΙΔΟΥ ΑΝΘΗ (ΑΜ.160/08) ΣΟΥΒΛΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΘΗ (ΑΜ.28/08) } Μικρή χώρα της Βαλτικής µε 1,3 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Πολιτικές Ασφάλειας Πληροφοριακών Συστημάτων Σωκράτης Κ. Κάτσικας Τμήμα Μηχ/κών Πληροφοριακών & Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου Στόχοι της παρουσίασης H παρουσίαση αυτή στοχεύει στην απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ. Απόστολος Πλεξίδας Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας ΨΗΦΙΑΚΗ ΥΠΟΓΡΑΦΗ Προϊστάµενος της ιεύθυνσης ιαφάνειας & Ηλεκτρονικής ιακυβέρνησης της Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Hλεκτρονική υπογραφή, τι είναι, τρόπος λειτουργίας Χειρογραφη Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ

ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΤΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΣΧΕΔΙΟ «Κοινή Πράξη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ.) και της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.) ως προς τις υποχρεώσεις των παρόχων για την προστασία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης της υπηρεσίας ηλεκτρονικής πρωτοκόλλησης της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υ.ΠΑΙ.Θ. Έκδοση 1.2 (29 09 2014)

Οδηγός χρήσης της υπηρεσίας ηλεκτρονικής πρωτοκόλλησης της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υ.ΠΑΙ.Θ. Έκδοση 1.2 (29 09 2014) Οδηγός χρήσης της υπηρεσίας ηλεκτρονικής πρωτοκόλλησης της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υ.ΠΑΙ.Θ. Έκδοση 1.2 (29 09 2014) Για την ταχύτερη και καλύτερη εξυπηρέτηση των εισερχομένων εγγράφων που δέχεται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΕΙΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΕΙΩΝ Πρόσκληση υποβολής απόψεων σχετικά µε τις Ηλεκτρονικές Υπογραφές σε θέµατα που άπτονται της Παροχής Υπηρεσιών Πιστοποίησης και της Εθελοντικής ιαπίστευσης. ΣΗΜΕΙΩΣΗ Το παρόν κείµενο καταρτίστηκε από την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014

ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Προγραμματισμός δράσης για το 2014 82 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2014 Για το 2014, η ΑΔΑΕ έχει προγραμματίσει να ασχοληθεί με τα ακόλουθα θέματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΓΙΑ ΔΙΑΤΑΓΗ 0-25/2007 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΓΙΑ ΔΙΑΤΑΓΗ 0-25/2007 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΓΙΑ ΔΙΑΤΑΓΗ 0-25/2007 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΔΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2007 ΠΙΝΑΚΑΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΕΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΓΩΝ α/α Τροπο ποιήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Αθήνα,27/01/2015-14:49

ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Αθήνα,27/01/2015-14:49 ΑΔΑ: ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Αθήνα,27/01/2015-14:49 Ι. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Α) ΑΥΤΟΤΕΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφορία έχει τα. Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα

Η πληροφορία έχει τα. Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα Η πληροφορία έχει τα δικά της στάδια εξέλιξης 444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444444 Εμείς είμαστε δίπλα σας σε κάθε βήμα Η διαχείριση των πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη

1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη 1.Ηλεκτρονικά έγγραφα µε ηλεκτρονική υπογραφή: Μπορούµε να διακρίνουµε τις δύο παρακάτω υποκατηγορίες: Α) Ηλεκτρονικά έγγραφα µε προηγµένη ηλεκτρονική υπογραφή Σύµφωνα µε το Νοµοθέτη (άρθρο 3&1 Π.. 150/2001),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings

Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1. Fifth Edition by William Stallings Cryptography and Network Security Overview & Chapter 1 Fifth Edition by William Stallings The art of war teaches us to rely not on the likelihood of the enemy's not coming, but on our own readiness to

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ 7 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΕΚΔΟΣΗ: 28 Νοεμβρίου 2008 (σελίδα 1) ΕΝΤΥΠΟ 2009 ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΕ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ------ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΨΗΦΙΣΤΕ ΣΤΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ (+ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΛΟΓΟΤΥΠΟ) 1 (σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Αριθ. πρωτ. 1174. Θέμα: Εσωτερικός κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Εσωτερικών

Αριθ. πρωτ. 1174. Θέμα: Εσωτερικός κανονισμός για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Εσωτερικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Αθήνα, 14 Ιανουαρίου 2014 Αριθ. πρωτ. 1174 Ταχ. Δ/νση: Ταχ. Κώδικας: Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο προσωπικός μου οδηγός για τις Εκλογές

Ο προσωπικός μου οδηγός για τις Εκλογές Ο προσωπικός μου οδηγός για τις Εκλογές Σχετικά με τον οδηγό αυτό Αυτός ο οδηγός δίνει απάντηση σε ερωτήσεις σχετικές με την ομοσπονδιακή διαδικασία εκλογών και σας πληροφορεί για το τι θα συναντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA)

H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA) H Αρχή Πιστοποίησης των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Ιδρυμάτων (HARICA) ρ. Σπύρος Μπόλης Αθήνα 24/04/2012 1 H GUnet Αστική, μη κερδοσκοπική Εταιρεία Μέλη όλα τα Ακαδημαϊκά Ιδρύματα Σκοποί : Συντονισμός, ανάπτυξη,

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ασφάλεια ενός Π.Σ.: Η ικανότητα ενός οργανισµού να προστατεύει τις πληροφορίες/πόρους του από τυχόν αλλοιώσεις, καταστροφές και µη εξουσιοδοτηµένη χρήση Η ικανότητά του να παρέχει ορθές και αξιόπιστες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Πώς µπορώ να αποκτήσω κωδικούς πρόσβασης στο σύστηµα δήλωσης αυθαιρέτων; Οι κωδικοί πρόσβασης στην ηλεκτρονική εφαρµογή για τις δηλώσεις και βεβαιώσεις

Διαβάστε περισσότερα

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις

8.3 Ασφάλεια ικτύων. Ερωτήσεις 8.3 Ασφάλεια ικτύων Ερωτήσεις 1. Με τι ασχολείται η ασφάλεια των συστηµάτων; 2. Τι είναι αυτό που προστατεύεται στην ασφάλεια των συστηµάτων και για ποιο λόγο γίνεται αυτό; 3. Ποια η διαφορά ανάµεσα στους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Alpha e-statements ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ)

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Alpha e-statements ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ) Δεκέμβριος 2011 ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΑ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Alpha e-statements ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ) Έχοντας υπόψη αφενός ότι η Alpha Bank (εφεξής «Τράπεζα») έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Τοπολογίες Διατάξεων Κρυπτογράφησης- Εισαγωγή στην Ασφάλεια Δικτύων και Ασφάλεια Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Ιδιωτικότητα) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Α ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟ Δ.Σ. ΤΟΥ Ο.Δ.Ε.Ε. ΠΡΟΤΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΗΣ Ο.Δ.Ε.Ε. Η Ανάγκη Δημιουργία Μητρώου Δικαστικών Επιμελητών Ψηφιακές υπογραφές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αθήνα, 23-4-2012 Αριθ. Πρωτ. ΥΑΠ/Φ.40.4/3/1031 Ταχ. Δ/ση : Φιλοξένου 2-4 Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2014-2015 ΓΛΩΣΣΑΡΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Λαρισα Καμπέρη ΓΕΝΑΡΗΣ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Adware : Λογισμικό που εμφανίζει διαφημιστικό περιεχ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων

Ασφάλεια Υπολογιστικών Συστηµάτων Ταυτοποίηση και Πιστοποίηση (Identification & Authentication) Εισαγωγή - Βασικές Έννοιες Τεχνικές Ταυτοποίησης και Πιστοποίησης Συστήµατα που βασίζονται στην πληροφορία Συστήµατα που βασίζονται στην κατοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αθήνα, Αριθ. Πρωτ.: ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ Ταχ. Δ/νση Fax email : : : Βας. Σοφίας 15, 10674 Αθήνα 2131306020 yap@yap.gov.gr ΘΕΜΑ: Ρυθμίσεις για α) τη διαδικασία και τον τρόπο ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης της λήψης και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΜΟΙΡΕΣ 2 /07/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Αριθμ. Πρωτ.:14565 ΔΗΜΟΣ ΦΑΙΣΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΗΣ 5 ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 2015 Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ΑΡΜΟΥΤΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ, Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΒΟΛΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ (BSD07) (ΠΔ.Τ.Ε. 2563/19.7.2005 Ε50) Ιανουάριος 2005 ΓΕΝΙΚΑ... 4 1. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης

Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης Κακόβουλο Λογισμικό Ηλιάδης Ιωάννης Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων Πανεπιστήμιο Αιγαίου jiliad@aegean.gr Αθήνα, Ιούλιος 2004 Η έννοια του Κακόβουλου Λογισμικού Το Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ Σας καλωσορίζουμε στην ιστοσελίδα http://www.globonweb.com, το περιεχόμενο της οποίας ανήκει εξ ολοκλήρου στον ΓΟΥΤΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟ (GLOBONWEB), με την ιδιότητά του ως παρόχου υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική υπογραφή και Ηλεκτρονική αναγνώριση. Ερωτηματολόγιο Επιτροπής ΜμΕ

Ηλεκτρονική υπογραφή και Ηλεκτρονική αναγνώριση. Ερωτηματολόγιο Επιτροπής ΜμΕ Ηλεκτρονική υπογραφή και Ηλεκτρονική αναγνώριση Ερωτηματολόγιο Επιτροπής ΜμΕ Οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες και συναλλαγές θα πρέπει να είναι αξιόπιστες και εύκολες στη χρήση, όπως στον πραγματικό κόσμο. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu.

Managing Information. Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business. e-mail: kyritsis@ist.edu. Managing Information Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate Athens University of Economics and Business e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Learning Objectives Για ποιό λόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4Θ0Χ-ΡΩΝ. Σχετικές διατάξεις:

ΑΔΑ: Β4Θ0Χ-ΡΩΝ. Σχετικές διατάξεις: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΣΗΣΗΣ Αθήνα, 14 Σεπτεμβρίου 2012 Α.Π. : 21721 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ / ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

(Άρθρο 12 του Καταστατικού της ΟΝΕ) 1. Ημερομηνίες και Ώρες

(Άρθρο 12 του Καταστατικού της ΟΝΕ) 1. Ημερομηνίες και Ώρες Εσωτερικοί Κανονισμοί που διέπουν τη Διαδικασία Σύγκλυσης και Λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης (Παγκύπριου Συνεδρίου) και της Εκλογικής Συνέλευσης της Οργάνωσης Νέων Επιστημόνων ΔΗΣΥ (ΟΝΕ) 1. Ημερομηνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟΣ ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456. HARICA ( www.harica.

ΕΤΗΣΙΟΣ ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456. HARICA ( www.harica. Τίτλος ΕΤΗΣΙΟΣ ΕΠΑΝΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ETSI TS 101 456 Πελάτης HARICA ( www.harica.gr ) Προς ΚΑΘΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ Ημερομηνία 20 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Κακόβουλο Λογισμικό) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΑΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ Α. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 1. Το Τεχνικό Επιμελητήριο στο οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Κρυπτογραφία. Εργαστηριακό μάθημα 1

Κρυπτογραφία. Εργαστηριακό μάθημα 1 Κρυπτογραφία Εργαστηριακό μάθημα 1 Βασικοί όροι Με τον όρο κρυπτογραφία εννοούμε τη μελέτη μαθηματικών τεχνικών που στοχεύουν στην εξασφάλιση θεμάτων που άπτονται της ασφάλειας μετάδοσης της πληροφορίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ Ο προβληματισμός και οι ανησυχίες που προκαλεί η ασφάλεια στο Ηλεκτρονικό Εμπόριο μπορούν να καταταχθούν σε δύο κατηγορίες : 1. σε 2. σε σε προβληματισμούς σχετικούς με

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD

Σύνταξη κειμένου : Γεώργιος Μαμαλάκης, MSc Επιμέλεια κειμένου : Κωνσταντίνος Βασιλάκης, PhD Συμμόρφωση πλατφόρμας τηλεδιασκέψεων e:presence με τις απαιτήσεις του ΦΕΚ (Αρ. φύλλου 433, 17 Μαρτίου 2011, Αρ. Φ.122.1/42/23076/Β2) περί τηλεδιασκέψεων συλλογικών οργάνων Πανεπιστημίων και ΑΤΕΙ Σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Προμήθειας Ασφαλών Διατάξεων Δημιουργίας Υπογραφής (ΑΔΔΥ) τύπου USB Tokens 639,60 (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 23%)

Προμήθειας Ασφαλών Διατάξεων Δημιουργίας Υπογραφής (ΑΔΔΥ) τύπου USB Tokens 639,60 (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ 23%) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ ΔΗΜΟΣ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΠΕ «Προμήθειας Ασφαλών Διατάξεων Δημιουργίας Υπογραφής (ΑΔΔΥ) τύπου USB Tokens» Αρ. Πρωτοκόλλου:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013)

Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013) Απόφαση ΥΑΠ/Φ.40.4/163 (ΦΕΚ 586/Β/14-03-2013) Θέμα: «Ρυθμίσεις για α) τη διαδικασία και τον τρόπο ηλεκτρονικής επιβεβαίωσης της λήψης και της ασφαλούς χρονοσήμανσης, β) τις προδιαγραφές και τα πρότυπα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ (BSD16) ΙΟΥΛΙΟΣ 2008 Ηλεκτρονική υποβολή στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS

ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS ΟΡΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ BULK SMS ΤΗΣ CYTACOM SOLUTIONS 1. ΓΕΝΙΚΑ 1.1 Η Υπηρεσία Μαζικής Αποστολής Μηνυμάτων (Bulk SMS) (που στο εξής θα καλείται «η Υπηρεσία») παρέχει τη δυνατότητα σε οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων

Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Ασφάλεια Πληροφοριακών Συστημάτων Κρυπτογραφία/Ψηφιακές Υπογραφές Διάλεξη 2η Δρ. Β. Βασιλειάδης Τμ. Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΤΕΙ Δυτ. Ελλάδας Kρυπτανάλυση Προσπαθούμε να σπάσουμε τον κώδικα. Ξέρουμε το

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνο Παπαδάτο Εµπορικό ιευθυντή ENCODE. 15 Σεπτεµβρίου 2009

Κωνσταντίνο Παπαδάτο Εµπορικό ιευθυντή ENCODE. 15 Σεπτεµβρίου 2009 Κωνσταντίνο Παπαδάτο Εµπορικό ιευθυντή ENCODE 15 Σεπτεµβρίου 2009 Το Προφίλ της ENCODE Το Πρότυπο PCI DSS Μεθοδολογία / Φάσεις Έργου Συµµετοχή Εµπορικών Επιχειρήσεων Οφέλη Συµµόρφωσης H ENCODE, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας.

Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Ασφαλίστε τις εμπιστευτικές πληροφορίες σας. Οι υπολογιστές σας προφυλάσσονται πλέον χάρη στην εξελιγμένη τεχνολογία με τείχη προστασίας, προγράμματα έναντι ιών, ακόμα και με την κρυπτογράφηση δεδομένων.

Διαβάστε περισσότερα

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95

849 Ν. 105(Ι)/95. Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 Ε.Ε. Παρ. 1(1) Αρ. 3028, 29.12.95 849 Ν. 105(Ι)/95 Ο περί Ελαττωματικών Προϊόντων (Αστική Ευθύνη) Νόμος του 1995 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα

Βελτιωμένη Εφαρμογή. Νέες δυνατότητες. Νέα Ιστοσελίδα Βελτιωμένη Εφαρμογή Νέες δυνατότητες Νέα Ιστοσελίδα ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 1 ΦΟΡΕΙΣ Α.Σ.Ε.Π. ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ WWW.ASEP.GR 2 Φάση Α: Α: Μελέτη Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Οικονομικών

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για την ηλεκτρονική έκδοση και διακίνηση εγγράφων του Υπουργείου Οικονομικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Ι. ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΕΠΥΟ α) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Η/Υ (Δ31) β) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ (Δ30) Αθήνα, 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ

ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Δ Εξάμηνο Συναρτήσεις Κατακερματισμού και Πιστοποίηση Μηνύματος Διδάσκων : Δρ. Παρασκευάς Κίτσος Επίκουρος Καθηγητής e-mail: pkitsos@teimes.gr, pkitsos@ieee.org Αντίρριο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ Άρθρο 1 - Εφαρμογή 1.1 Oι γενικοί όροι και προϋποθέσεις που δηλώνονται παρακάτω ( Όροι & Προϋποθέσεις ) ισχύουν και σχηματίζουν μέρος όλων των προσφορών και συναλλαγών των (πολυμεσικών)

Διαβάστε περισσότερα

Πώς µϖορώ να ϖροστατεύσω το έργο µου στο ψηφιακό ϖεριβάλλον; (ϖρόληψη & καταστολή) Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. ικηγόρος Εϖιστηµονική Συνεργάτις Ο.Π.Ι. 09.03.2011 Υϖουργείο Πολιτισµού & Τουρισµού

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη

Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη Οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών στην υπηρεσία του Πολίτη, Ειδικός Επιστήμονας, Προϊστάμενος Τμήματος Λειτουργίας και Εκμετάλλευσης Εξοπλισμού Υπουργείου Εσωτερικών, Μέλος Οργανωτικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Όροι και Προϋποθέσεις. HSBC Global View

Όροι και Προϋποθέσεις. HSBC Global View Όροι και Προϋποθέσεις HSBC Global View Η υπηρεσία HSBC Global View (η «Υπηρεσία») παρέχεται από την HSBC Holdings plc και τις θυγατρικές της σε όλο τον κόσμο (κάθε μια από τις οποίες θα εννοείται όταν

Διαβάστε περισσότερα

»Τι είναι η Spartan;

»Τι είναι η Spartan; by Spartan Security »Τι είναι η Spartan; 24ωρο Κέντρο Λήψης Σημάτων και εικόνας (ΚΛΣ). Πάροχος ηλεκτρονικής ασφάλειας μέσω ψηφιακής παρακολούθησης συστημάτων ασφαλείας. Έτος ίδρυσης 1989 »Γιατί Spartan;

Διαβάστε περισσότερα