Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Δ.ΕΚ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Δ.ΕΚ."

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Η ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΚΕ.Δ.ΕΚ. Διπλωματική Εργασία της Κουτονίδου Αλεξάνδρας Α.Μ.:131 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 8 Ιστορική αναδρομή 9 Προς τη διαπολιτισμική αγωγή 12 Το ΚΕ.Δ.ΕΚ. 15 Συνέδρια 16 Άλλες δραστηριότητες του ΚΕ.Δ.ΕΚ. 17 Τα Διεθνή Διαπολιτισμικά Συνέδρια του ΚΕ.Δ.ΕΚ. 17 Παντελής Γεωργογιάννης 18 Ανασκόπηση βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 25 Αρχικό ερώτημα 26 Υπόθεση 26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 27 Καθορισμός και παρουσίαση του υπό έρευνα υλικού 28 Ανάλυση των συνθηκών κάτω από τις οποίες διαμορφώθηκε το υλικό 32 Τυπικά χαρακτηριστικά του υλικού 34 Κατεύθυνση της ανάλυσης 35 Ερευνητικά ερωτήματα βάσει ενός θεωρητικού πλαισίου 35 Καθορισμός των τεχνικών ανάλυσης και επιλογή του παραδείγματος με το οποίο θα γίνει η έρευνασυγκρότηση του συστήματος κατηγοριών 35 Επιλογή του παραδείγματος ανάλυσης-ανάλυση βάσει του συστήματος κατηγοριών 36 Επανεξέταση του συστήματος κατηγοριών βάσει της θεωρίας και του υλικού 41 Ερμηνεία των δεδομένων στην κατεύθυνση των βασικών ερωτημάτων 41 2

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 43 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΑΡΘΡΑ Παιδαγωγική των διαφορών: ένα μοντέλο για τη διαπολιτισμική αγωγή (1999) Διγλωσσία και προγράμματα εκπαίδευσης στο νηπιαγωγείο (2002) Διαπολιτισιμική γλωσσική αγωγή στο νηπιαγωγείο (2002) Αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών της προσχολικής ηλικίας απέναντι στη διγλωσσία των μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών (2002) Η ελληνική γλώσσα ως δεύτερη ή ξένη στην προσχολική εκπαίδευση: παραγωγή διδακτικού υλικού για διαπολιτισμικά νηπιαγωγεία (2003) Διδακτική της ελληνικής γλώσσας στα Τ.Ε.Γ. προσχολικής ηλικίας του εξωτερικού-μέθοδοι και μέσα (2003) Διαφορετικότητα και διαπολιτισμική αγωγή στο νηπιαγωγείο: διλήμματα και προοπτικές (2003) Η προώθηση της γλωσσικής και διαπολιτισμικής ευαισθητοποίησης μέσα από το πρόγραμμα Comenius: η εμπειρία του νηπιαγωγείου Αιανής Κοζάνης (2003) Η διαθεματική προσέγγιση στη μειονοτική εκπαίδευση (2003) Μαθήτριες Τ.Ε.Ε. διερευνούν την ύπαρξη στερεοτύπων και προκαταλήψεων σε Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας (2003) Διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη γλωσσική επάρκεια των μη ελληνόγλωσσων παιδιών που φοιτούν σε ελληνικό νηπιαγωγείο: πρώτα συμπεράσματα από μια «μελέτη περίπτωσης» (case study) (2004) Πρόταση προγράμματος για την ελληνική προσχολική αγωγή στην Αμερική (2004) «Να παίξω κι εγώ;»-κοινωνικές σχέσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες που φοιτούν σε ελληνικά νηπιαγωγεία (2005) «Καλημέρα φίλε»-«miremengjes, mik» (2005) Η διαθεματικότητα της αντιρατσιστικής εκπαίδευσης 3

4 στην προσχολική ηλικία (2005) Διγλωσσία και φωνημική συνειδητοποίηση στην προσχολική ηλικία (2005) «Μπορούμε να γιορτάσουμε όλοι μαζί όμοιοι και διαφορετικοί;» Μια πολυπολιτισμική διδακτική παρέμβαση για τη διαφοροποίηση των στάσεων των παιδιών προσχολικής ηλικίας απέναντι σε παιδιά διαφορετικής φυλής (2006) Εφαρμογή του δίγλωσσου εκπαιδευτικού προγράμματος πρώιμης εμβάπτισης (early immersion) στον Καναδά (2006) Παιδιά πρόσφυγες στην προσχολική εκπαίδευση: με το βλέμμα των εκπαιδευτικών (2006) Αναγνώριση τυπικών και εμπειρικών παιδαγωγικών και διαπολιτισμικών ικανοτήτων, με στόχο την πρακτική κατάρτιση μεταναστών και γηγενών, σε υπηρεσίεςκέντρα προσχολικής και σχολικής φροντίδας παιδιών: το παράδειγμα του MUTUAL (2007) Κατασκευή και συγκρότηση εργαλείου πρώιμης ανίχνευσης ικανοτήτων και δυσκολιών της γλωσσικής έκφρασης του νηπίου (σύγκριση γλωσσικού προφίλ ελληνόφωνου και αλλόφωνου νηπίου) (2008) Συνεργασία βρεφονηπιαγωγών-γονέων σε επιλεγμένα προσχολικά ιδρύματα Ελλάδας, Αγγλίας και Γερμανίας στο πλαίσιο της Διαπολιτισμικής Αγωγής (2008) 294 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΑΡΘΡΩΝ Παιδαγωγική των διαφορών: ένα μοντέλο για τη διαπολιτισμική αγωγή (1999) Διγλωσσία και προγράμματα εκπαίδευσης στο νηπιαγωγείο (2002) Διαπολιτισιμική γλωσσική αγωγή στο νηπιαγωγείο (2002) Αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών της προσχολικής ηλικίας απέναντι στη διγλωσσία των μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών (2002) Η ελληνική γλώσσα ως δεύτερη ή ξένη στην προσχολική εκπαίδευση: παραγωγή διδακτικού υλικού για διαπολιτισμικά νηπιαγωγεία (2003) Διδακτική της ελληνικής γλώσσας στα Τ.Ε.Γ. προσχολικής ηλικίας του εξωτερικού-μέθοδοι και μέσα 4

5 (2003) Διαφορετικότητα και διαπολιτισμική αγωγή στο νηπιαγωγείο: διλήμματα και προοπτικές (2003) Η προώθηση της γλωσσικής και διαπολιτισμικής ευαισθητοποίησης μέσα από το πρόγραμμα Comenius: η εμπειρία του νηπιαγωγείου Αιανής Κοζάνης (2003) Η διαθεματική προσέγγιση στη μειονοτική εκπαίδευση (2003) Μαθήτριες Τ.Ε.Ε. διερευνούν την ύπαρξη στερεοτύπων και προκαταλήψεων σε Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας (2003) Διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη γλωσσική επάρκεια των μη ελληνόγλωσσων παιδιών που φοιτούν σε ελληνικό νηπιαγωγείο: πρώτα συμπεράσματα από μια «μελέτη περίπτωσης» (case study) (2004) Πρόταση προγράμματος για την ελληνική προσχολική αγωγή στην Αμερική (2004) «Να παίξω κι εγώ;»-κοινωνικές σχέσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες που φοιτούν σε ελληνικά νηπιαγωγεία (2005) «Καλημέρα φίλε»-«miremengjes, mik» (2005) Η διαθεματικότητα της αντιρατσιστικής εκπαίδευσης στην προσχολική ηλικία (2005) Διγλωσσία και φωνημική συνειδητοποίηση στην προσχολική ηλικία (2005) «Μπορούμε να γιορτάσουμε όλοι μαζί όμοιοι και διαφορετικοί;» Μια πολυπολιτισμική διδακτική παρέμβαση για τη διαφοροποίηση των στάσεων των παιδιών προσχολικής ηλικίας απέναντι σε παιδιά διαφορετικής φυλής (2006) Εφαρμογή του δίγλωσσου εκπαιδευτικού προγράμματος πρώιμης εμβάπτισης (early immersion) στον Καναδά (2006) Παιδιά πρόσφυγες στην προσχολική εκπαίδευση: με το βλέμμα των εκπαιδευτικών (2006) Αναγνώριση τυπικών και εμπειρικών παιδαγωγικών και διαπολιτισμικών ικανοτήτων, με στόχο την πρακτική κατάρτιση μεταναστών και γηγενών, σε υπηρεσίεςκέντρα προσχολικής και σχολικής φροντίδας παιδιών: το παράδειγμα του MUTUAL (2007) Κατασκευή και συγκρότηση εργαλείου πρώιμης ανίχνευσης ικανοτήτων και δυσκολιών της γλωσσικής 5

6 έκφρασης του νηπίου (σύγκριση γλωσσικού προφίλ ελληνόφωνου και αλλόφωνου νηπίου) (2008) Συνεργασία βρεφονηπιαγωγών-γονέων σε επιλεγμένα προσχολικά ιδρύματα Ελλάδας, Αγγλίας και Γερμανίας στο πλαίσιο της Διαπολιτισμικής Αγωγής (2008) 350 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 352 ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ 353 6

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει γίνει χώρα υποδοχής μεγάλου αριθμού μεταναστών. Έτσι δημιουργούνται πολλές και διαφορετικές μειονοτικές ομάδες για τις οποίες πρέπει να φροντίσει το ελληνικό κράτος. Η μέριμνα για τους ανθρώπους αυτούς περιλαμβάνει και την εκπαίδευσή τους, μια που μεταξύ τους υπάρχουν ανήλικα παιδιά ή γεννιούνται μετά την προσέλευσή τους στην Ελλάδα. Το ζήτημα της εκπαίδευσης των μειονοτήτων είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει το ελληνικό κράτος σε όλες τις περιόδους της ύπαρξής του, ήδη από τη σύστασή του. Στη σύγχρονη εποχή η εκπαίδευση των μειονοτήτων απασχολεί πολλές χώρες και δεν αποτελεί μια απλή υπόθεση. Γίνονται προσπάθειες και στην Ελλάδα για την εφαρμογή της διαπολιτισμικής αγωγής που κρίνεται καταλληλότερη για την εκπαίδευση μειονοτικών ομάδων μια που λειτουργεί με σεβασμό, αποδοχή και αξιοποίηση του διαφορετικού και όχι με απόρριψή του, όπως επέβαλλαν οι παλαιότερες πρακτικές. Για τη διάδοση των διαπολιτισμικών, την αλληλοπληροφόρηση, αλληλεπίδραση και αλληλοβοήθεια σε θέματα εκπαίδευσης των μειονοτήτων και εφαρμογής των διαπολιτισμικών αρχών πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τα διεθνή διαπολιτισμικά συνέδρια στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η θεματολογία των άρθρων που παρουσιάστηκαν σ αυτά τα συνέδρια από το 1998 που ήταν η πρώτη χρονιά πραγματοποίησής τους έως το Πιο συγκεκριμένα εξετάζονται τα άρθρα που αφορούν στην προσχολική αγωγή. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 8

9 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ιστορική αναδρομή Η εκπαίδευση των γλωσσικά και πολιτισμικά διαφορετικών παιδιών ακολούθησε παρόμοια πορεία στα εθνικά κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ξεκινώντας από τον 19 ο αιώνα. Πριν από τον σχηματισμό των εθνικών κρατών, η σημερινή Ελλάδα βρισκόταν υπό τη κατοχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αναφερόμενοι σ αυτή τη χρονική περίοδο σχετικά με την εκπαίδευση των μειονοτήτων στον μετέπειτα ελληνικό χώρο μπορούμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις. Γενικά η εκπαίδευση ήταν υποβαθμισμένη για όλους τους υπόδουλους. Δεν υπήρχαν κράτη επομένως και όρια μεταξύ των κρατών άρα στην ουσία δεν μπορούμε να μιλάμε για μειονότητες σε ένα ομοιογενές κράτος. Τα παιδιά των υπόδουλων συνήθως δεν παρακολουθούσαν μαθήματα στα σχολεία. Ωστόσο υπήρχαν νόμιμα ή ακόμα και κρυφά ή παράνομα σχολεία για τις μη μουσουλμανικές μειονότητες. Για παράδειγμα εβραϊκά σχολεία υπήρχαν στην Ελλάδα από τον 16 ο αιώνα 1. Μετά τη δημιουργία των εθνικών κρατών και τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους ακολουθείται στην Ελλάδα μία εκπαιδευτική πολιτική ανάλογη των άλλων χωρών και η οποία περιλαμβάνει δύο κατευθύνσεις, τον διαχωρισμό και την αφομοίωση. Ο διαχωρισμός επέτρεπε στις μειονότητες την ίδρυση κοινοτικών ή μειονοτικών σχολείων στις περιοχές που ήταν εγκατεστημένες. Τα σχολεία αυτά ακολουθούσαν το νομικό πλαίσιο του κράτους στο οποίο διέμεναν ενώ αυτό μπορούσε να τα υποστηρίζει με οικονομικά και άλλα μέσα και αποφάσιζε για το αν θα διδασκόταν σ αυτά η επίσημη γλώσσα του κράτους. Η τακτική αυτή εξασφάλιζε στις μειονότητες τη διατήρηση της γλώσσας τους και του πολιτισμού τους. Από την άλλη μεριά όμως οδηγούσε στην απομόνωση και στην υποβάθμισή τους. Με την τακτική της αφομοίωσης τα κράτη επέβαλαν στα παιδιά των μειονοτήτων να υιοθετήσουν τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους, μια που θεωρούνταν ανώτερα των δικών τους γλωσσών και πολιτισμών. Η μητρική γλώσσα υποβαθμιζόταν, θεωρούνταν κοινωνική μειονεξία και προκαλούσε πολιτικές διαιρέσεις. Έτσι εξασφαλιζόταν στα παιδιά των μειονοτήτων η μεγαλύτερη δυνατή έκθεση στην κυρίαρχη γλώσσα και 1 Τσιούμης Κ., «Σημειώσεις για το Μάθημα Ιστορία και Εκπαίδευση Μειονοτικών Ομάδων στην Ελλάδα», Πανεπιστημιακές Σημειώσεις, Θεσσαλονίκη

10 στον κυρίαρχο πολιτισμό ώστε να επιτευχθεί η αφομοίωσή τους και να εξασφαλιστεί η ταύτισή τους με τους πλειονοτικούς συμμαθητές τους 2. Τα εθνικά κράτη χρειάστηκαν αρκετά χρόνια για να πάρουν την τελική τους μορφή. Μέσα σε αυτό το διάστημα οι πληθυσμοί που κατοικούσαν σ αυτά υπήρξαν ανομοιογενείς. Ιδιαίτερα μετά το τέλος και των Βαλκανικών Πολέμων και τη διεύρυνση των εθνικών συνόρων οι αλλόγλωσσοι πολίτες αυξηθήκαν θεαματικά. Προκειμένου να επιτευχθεί η ομοιογένεια, η προσέγγιση της αφομοιωτικής εκπαίδευσης χρησιμοποιήθηκε περισσότερο μια που ήταν η πλέον κατάλληλη γι αυτό το σκοπό. Οι διάλεκτοι και οι γλώσσες συρρικνώθηκαν ή εξαλείφθηκαν και αντικαταστάθηκαν από την επίσημη ελληνική γλώσσα και επιβλήθηκε ένα κυρίαρχο εθνικό πολιτισμικό πρότυπο. Οι κυβερνήσεις του Βενιζέλου χειρίστηκαν τα θέματα της εκπαίδευσης των μειονοτήτων με φιλελεύθερο και προοδευτικό πνεύμα. Ιδρύθηκαν πολλά σχολεία καθώς και διδασκαλεία νηπιαγωγών και δασκάλων ιδιαίτερα σε περιοχές όπου κατοικούσαν μειονότητες. Η εκπαίδευση των τελευταίων υπήρξε προτεραιότητα αυτή τη χρονική περίοδο και οι τάσεις αφομοίωσης συνέχισαν να κυριαρχούν. Ωστόσο λόγω των πολιτικών και διεθνών εξελίξεων καθώς και της έντονης πολεμικής δραστηριότητας αυτού του διαστήματος, τα αποτελέσματα δεν ήταν ικανοποιητικά. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922, η ελληνική κυβέρνηση κλήθηκε να αντιμετωπίσει ένα πολύ σοβαρό και απαιτητικό ζήτημα, αυτό της εκπαίδευσης των προσφύγων. Η γλωσσική αφομοίωση του πληθυσμού έπαιξε και πάλι τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι αντιθέσεις μεταξύ γηγενών και προσφύγων δημιούργησαν πόλωση και στη μία και στην άλλη πλευρά. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την αγροτική προέλευση των παιδιών που συχνά οδηγούσε σε αδιαφορία για την εκπαίδευση, συνηγορούσαν στην απομάκρυνση από το σχολείο. Το 1923, με τη συνθήκη της Λοζάνης ρυθμίστηκαν τα δικαιώματα και η προστασία της μουσουλμανικής μειονότητας στην Ελλάδα. Σε άμεση σχέση με την προστασία των γλωσσικών δικαιωμάτων, τα εκπαιδευτικά δικαιώματα των μειονοτήτων αποτέλεσαν βασική αναφορά της συνθήκης. Η Ελλάδα δεσμευόταν για την εξασφάλιση της παροχής δημόσιας εκπαίδευσης στη μητρική γλώσσα των μειονοτικών παιδιών 3. Επίσης οι μειονότητες είχαν τη δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών σχολείων. Ωστόσο η ελληνική κυβέρνηση είχε τη δυνατότητα επιβολής της υποχρεωτικής διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας. Κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου η στάση του ελληνικού κράτους δεν υπήρξε ενιαία. Γενικός σκοπός υπήρξε η αφομοίωση και η 2 Τσιούμης Κ., «Ο Μικρός Άλλος. Μειονοτικές Ομάδες στην Προσχολική Εκπαίδευση», Ζυγός, Θεσσαλονίκη 2003, σελ Ασκούνη Ν., «Η Εκπαίδευση της Μειονότητας στη Θράκη», Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2006, σελ

11 ενσωμάτωση των μειονοτικών πληθυσμών ενώ οι όποιες διαφωνίες των παιδαγωγών εντοπίζονται στο πώς θα επιτευχθεί αυτός ο σκοπός και όχι στη διαφοροποίησή του. Η αντιμετώπιση των μειονοτήτων διαφοροποιείται ανάλογα με την εθνική τους συνείδηση και με τις δεσμεύσεις τις οποίες είχε αναλάβει το ελληνικό κράτος απέναντί τους αλλά και από τη σημασία τους για την εξωτερική της πολιτική. Έτσι από τη μία μεριά επιχειρείται η εκπαίδευση και σταδιακή ενσωμάτωση των μειονοτικών ομάδων (ιδιαίτερα η αφομοιωτική προσέγγιση εφαρμόστηκε σε μειονότητες που αποτελούσαν μέσο για διεκδικήσεις από άλλα κράτη) και από την άλλη παρατηρείται η εγκατάλειψη των εκπαιδευτικών προσπαθειών για κάποιες μειονοτικές ομάδες και η άφεσή τους να ασχοληθούν οι ίδιοι με το ζήτημα της εκπαίδευσής τους. Αυτό παρατηρείται σε ομάδες οι οποίες επηρεάζονταν και συχνά ελέγχονταν από άλλες χώρες όπως η Τουρκία για τους μουσουλμάνους, η Αλβανία για τους Τσάμηδες της Θεσπρωτίας ή η Ρουμανία για κάποιους Κουτσόβλαχους. Συχνά οι μαθητές των σχολείων ήταν πολλοί. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την εγκατάλειψη της μητρικής γλώσσας και της αδιαφορίας για την επίσημη ελληνική οδηγούσε συχνά στη σχολική αποτυχία πολλών μαθητών. Το μεταξικό καθεστώς μεταχειρίστηκε το θέμα της εκπαίδευσης των αλλόγλωσσων και των μειονοτήτων με πολλή αυστηρότητα. Επιβλήθηκε η χρήση της ελληνικής γλώσσας και οι τακτικές αφομοίωσης ήταν πολύ αυταρχικές σε σημείο καθιέρωσης προστίμων για τη δημόσια χρήση άλλων γλωσσών. Κατά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο η λειτουργία των περισσότερων σχολείων είχε διακοπεί κι έτσι δεν μπορεί να γίνεται λόγος για την εκπαίδευση. Μετά τον Β Παγκόσμιο και τον Εμφύλιο εξακολουθεί η αφομοιωτική προσέγγιση με έμφαση στη γλωσσική ομογενοποίηση αλλά με πιο φιλελεύθερο και ελαστικό πνεύμα. Το 1948 με τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου από τον Ο.Η.Ε. ορίζεται το δικαίωμα του κάθε ανθρώπου στην εκπαίδευση ενώ η στοιχειώδης εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν και είναι υποχρεωτική. Στην Ελλάδα θα συμπεριληφθούν σχετικά άρθρα στο Σύνταγμα του 1975 ενώ με νόμο του 1985 γίνεται υποχρεωτική η φοίτηση στο δημοτικό σχολείο και στο γυμνάσιο για τους μαθητές που δεν έχουν υπερβεί το 16 ο έτος της ηλικίας τους 4. Όσον αφορά στην εκπαίδευση των μειονοτήτων, «η συστηματική κρατική παρέμβαση σε νομοθετικό επίπεδο αρχίζει να εκδηλώνεται στη δεκαετία του 1950, ενώ τα χαρακτηριστικά που έχει σήμερα η μειονοτική εκπαίδευση παγιώνονται μόλις στη δεκαετία του 1970.» 5. 4 Μαυρομάτης Γ., «Τα Παιδιά της Καλκάντζας», Μεταίχμιο, Αθήνα 2004, σελ Ασκούνη Ν., «Η Εκπαίδευση της Μειονότητας στη Θράκη», Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2006, σελ

12 Στη γλωσσική αφομοίωση συνέβαλε το ρεύμα αστικοποίησης που ξεκίνησε τη δεκαετία του 50. Οι κάτοικοι των πόλεων μιλούσαν όλο και περισσότερο την ελληνική γλώσσα όμως δε γινόταν το ίδιο και στην επαρχία όπου υπήρχε η τάση διατήρησης της γλώσσας και του πολιτισμού των μειονοτήτων. Γενικά στην Ελλάδα επικρατούσε μέχρι τη δεκαετία του 70 η προσπάθεια για γλωσσική και πολιτισμική αφομοίωση των διαφορετικών ατόμων. Από τη δεκαετία του 70 αρχίζει η ουσιαστική ενασχόληση με την εκπαίδευσή τους από το ελληνικό κράτος. Τότε γίνονται τα πρώτα βήματα της διαπολιτισμικής αγωγής ή καλύτερα τα πρώτα βήματα για να καταλήξουμε στη διαπολιτισμική αγωγή. Προς τη διαπολιτισμική αγωγή Όπως αναφέρει ο Γιώργος Νικολάου 6, το ελληνικό κράτος παρουσίαζε ελλείψεις στη μέριμνα για την εκπαίδευση των αλλοδαπών μέχρι πρόσφατα. Το κενό κάλυπταν ξένα ιδιωτικά σχολεία που λειτουργούσαν στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη όπως το Αμερικάνικο Σχολείο, η Γαλλοελληνική Σχολή, η Γερμανική Σχολή, η Ιταλική Σχολή κ.α. που ήταν σχολεία με κύρος και προσέλκυαν και Έλληνες μαθητές που είχαν την οικονομική δυνατότητα να φοιτούν σ αυτά, καθώς η φοίτηση ήταν ιδιαίτερα δαπανηρή. Τα σχολεία αυτά δεν απευθύνονταν σε μαθητές των μεσαίων ή κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων. Υπήρχαν όμως και άλλα σχολεία όπως της Αρμενικής κοινότητας και τα Πολωνικά Σχολεία που έχουν δίγλωσση εκπαίδευση και φροντίζουν για τη διατήρηση του πολιτισμού τους με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Από τις αρχές της δεκαετίας του 70 ξεκινά η φροντίδα για την εκπαίδευση των παλιννοστούντων και αλλοδαπών λόγω της αύξησης της παλιννόστησης από διάφορες χώρες προς την Ελλάδα. Ο Νικολάου χωρίζει την περίοδο από το 1970 έως σήμερα σε τρεις περιόδους, ανάλογα με τα διοικητικά μέτρα που έχουν ληφθεί 7. Η πρώτη περίοδος αποτελείται από τη δεκαετία του 70. Τα πρώτα βήματα που γίνονται από το κράτος για την εκπαίδευση των παλιννοστούντων και των αλλοδαπών διακρίνονται από ένα κλίμα φιλανθρωπίας (ευνοϊκή αντιμετώπιση κατά τις κατατακτήριες εξετάσεις, μειωμένες βαθμολογικές απαιτήσεις κ.α.). Ακόμα αυτήν την περίοδο έχουμε τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για την ίδρυση Σχολείων Παλιννοστούντων Μαθητών. Τα σχολεία αυτά όμως δεν είχαν τα 6 Νικολάου Γ., «Ένταξη και Εκπαίδευση των Αλλοδαπών Μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ Νικολάου Γ., «Ένταξη και Εκπαίδευση των Αλλοδαπών Μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ

13 αναμενόμενα αποτελέσματα καθώς αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα όπως γκετοποίηση και περιθωριοποίηση και δυσκολία προετοιμασίας των μαθητών για την ένταξή τους στο κανονικό σχολικό πρόγραμμα 8. Από 1980 ως το 1996 είναι η δεύτερη περίοδος, κατά την οποία ένα ρεύμα Ποντίων και Βορειοηπειρωτών ομογενών και μεταναστών εγκαθίσταται στη χώρα. Επίσης υπήρξε παλιννόστηση και από τη Γερμανία προς την Ελλάδα ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 90 πολλοί αλλοδαποί μετανάστες και ομογενείς ήρθαν στην Ελλάδα από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες. Όλα αυτά συνέβαλαν στην αύξηση του ενδιαφέροντος του ελληνικού κράτους προς την εκπαίδευση αυτών των πληθυσμών. Για πρώτη φορά παρατηρείται ευαισθητοποίηση στην προσέγγιση των διαφορετικών πληθυσμών. Έτσι στο Αναλυτικό Πρόγραμμα του νηπιαγωγείου προτείνονται δραστηριότητες για την ανάπτυξη φιλικών σχέσεων, για τη συνεργασία και την υιοθέτηση θετικής στάσης απέναντι στα παιδιά των μειονοτήτων ώστε τα τελευταία να ενταχθούν στο σχολείο ομαλά και να βρουν ένα κλίμα αποδοχής και σεβασμού. Η έλλειψη επιμόρφωσης όμως των εκπαιδευτικών καθώς και οι δυσκολίες ένταξης τέτοιων δραστηριοτήτων στο πρόγραμμα του νηπιαγωγείου οδήγησαν στην πιλοτική μόνο και όχι στη μαζική εφαρμογή τους 9. Σ αυτή την περίοδο εμφανίζονται οι θεσμοί των Τάξεων Υποδοχής και των Φροντιστηριακών Τμημάτων. Σ αυτά προβλέπεται η δυνατότητα διδασκαλίας για 2-3 ώρες την εβδομάδα της γλώσσας και του πολιτισμού της χώρας προέλευσης όπως και η ψυχολογική και κοινωνική στήριξη των μαθητών από εξειδικευμένο προσωπικό. Μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει χρήση αυτών των δυνατοτήτων (η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας δεν πραγματοποιείται αφού δεν είναι υποχρεωτική). Αντίθετα μέσω των Τμημάτων Ένταξης και των Φροντιστηριακών Τμημάτων προωθείται συχνά η αφομοίωση των πολιτισμικά διαφορετικών μαθητών. Από την άλλη μεριά υπήρξε πρόβλεψη για την εκπαίδευση των παιδιών των διακινούμενων εργαζόμενων στην Ε.Ο.Κ. που φανερώνει τη διαφορετική στάση της πολιτείας απέναντι στους κοινωνικά ανώτερους πολίτες μια που προβλέπεται η δίγλωσση εκπαίδευση γι αυτά τα παιδιά (ελληνικά και γλώσσα της χώρας προέλευσης) μέχρι την ενσωμάτωσή τους στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Τα αποτελέσματα των Τμημάτων Ένταξης και των Φροντιστηριακών Τμημάτων είναι σε ορισμένες περιπτώσεις θετικά ενώ σε άλλες συμβαίνει το αντίθετο. Γενικά τα τμήματα αυτά θεωρούνται μια 8 Νικολάου Γ., «Ένταξη και Εκπαίδευση των Αλλοδαπών Μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ Τσιούμης Κ., «Ο Μικρός Άλλος. Μειονοτικές Ομάδες στην Προσχολική Εκπαίδευση», Ζυγός, Θεσσαλονίκη 2003, σελ

14 λύση ανάγκης από την οποία δύσκολα αποκόπτονται οι αλλοδαποί μαθητές ώστε να ενταχθούν στα κανονικά τμήματα 10. Η τρίτη περίοδος ξεκινά από το 1996 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Μέσα σ αυτό το διάστημα παρατηρούνται οι πρώτες προσπάθειες για την εφαρμογή ουσιαστικής διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Από το 1996 προβλέπεται η ίδρυση σχολικών ιδρυμάτων για την εκπαίδευση των εκπαιδευτικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και μορφωτικά διαφορετικών μαθητών στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Έτσι έχουμε την ίδρυση των Διαπολιτισμικών Σχολείων. Σε πολλά από αυτά τα σχολεία όμως δεν φοιτούν γηγενείς μαθητές κι έτσι δεν μπορούμε να κάνουμε λόγω για την εφαρμογή των αρχών της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στο πρόγραμμά τους. Σε άλλα όμως, όπου φοιτούν και γηγενείς μαθητές, εφαρμόζονται καινοτόμα προγράμματα για τη συνεργασία μεταξύ όλων των μαθητών ανεξαρτήτως γλωσσικών ή πολιτισμικών διαφορών με θετικά αποτελέσματα. Είναι σημαντικό να φοιτούν διαφορετικοί μαθητές σ αυτά τα σχολεία ώστε να επιτυγχάνεται η αλληλεπίδραση μεταξύ τους κι έτσι να ευνοείται η αποδοχή και ο σεβασμός του διαφορετικού σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία όπως η δική μας. «Στην πραγματικότητα, σωστότερο θα ήταν να υποστηρίξουμε ότι όλα τα ελληνικά σχολεία, από εδώ και στο εξής, θα έπρεπε να θεωρούνται δυνάμει διαπολιτισμικά» 11. Το γεγονός ότι η κοινωνία της Ελλάδας έχει μετατραπεί σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία τα τελευταία χρόνια επιβάλει την κρατική μέριμνα για κατάλληλη εκπαιδευτική προσέγγιση των μειονοτήτων της χώρας. Η διαπολιτισμική αγωγή χρειάζεται να διδαχτεί σε όλους τους εκπαιδευτικούς της χώρας και να εφαρμόζεται με σωστό τρόπο σε όλα τα σχολεία. Είναι θετικό το ενδιαφέρον που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια για την εκπαίδευση των πολιτισμικά διαφορετικών μαθητών. «Η ερευνητική δραστηριότητα γύρω από το ζήτημα αυτό αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, δεν παρατηρείται όμως αντίστοιχη κινητικότητα σε επίπεδο παιδαγωγικών παρεμβάσεων, γεγονός που δείχνει πως αυτή η διαδικασία βρίσκεται σε πρώτο στάδιο και υπάρχουν σημαντικά περιθώρια συστηματοποίησης και επέκτασής της» 12. Στη διάδοση της διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει συμβάλει η δημιουργία του ΚΕ.Δ.ΕΚ. (Κέντρο 10 Νικολάου Γ., «Ένταξη και Εκπαίδευση των Αλλοδαπών Μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ Νικολάου Γ., «Ένταξη και Εκπαίδευση των Αλλοδαπών Μαθητών στο Δημοτικό Σχολείο», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2000, σελ Τσιούμης Κ., «Ο Μικρός Άλλος. Μειονοτικές Ομάδες στην Προσχολική Εκπαίδευση», Ζυγός, Θεσσαλονίκη 2003, σελ

15 Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης) του Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Πατρών. Το ΚΕ.Δ.ΕΚ. Από το 1997 και με απόφαση της Συγκλήτου, στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Πατρών λειτουργεί το Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης (ΚΕ.Δ.ΕΚ.) με Διευθυντή τον Παντελή Γεωργογιάννη. Πριν από την ίδρυσή του, το ΚΕ.Δ.ΕΚ. λειτουργούσε σαν Μονάδα Επιμόρφωσης, Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας και Αγωγής στα πλαίσια του εργαστηρίου παιδαγωγικής του Π.Τ.Δ.Ε. Το ΚΕ.Δ.ΕΚ. φροντίζει για την επαφή και τη γνωριμία των ομογενών αλλά και των αλλοδαπών του εξωτερικού με την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό. Εντός της Ελλάδας η αποστολή του είναι να βοηθάει τους παλιννοστούντες και τους αλλοδαπούς στην ένταξή τους στο σχολικό και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Επίσης στο να συμβάλλει στη διαμόρφωση της διαπολιτισμικής πολιτικής της χώρας. Ειδικότερα «οι στόχοι του ΚΕ.Δ.ΕΚ. είναι: Η οργάνωση τμημάτων διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας για αλλοδαπούς που συμμετέχουν σε προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η οργάνωση τμημάτων διδασκαλίας ελληνικής γλώσσας ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας για αλλοδαπούς που διαμένουν στη χώρα μας. Η γλωσσική προετοιμασία αλλοδαπών υποψήφιων φοιτητών για σπουδές σε ελληνικά πανεπιστήμια. Η επιμόρφωση εκπαιδευτικών της Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης, εκπαιδευτικών ελληνικής γλώσσας του εξωτερικού, ομογενών και αλλοδαπών σε θέματα πολυπολιτισμικής και διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Η παραγωγή λογισμικού ελληνικής γλώσσας και ελληνικού πολιτισμού. Η παραγωγή λεξικών νεοελληνικής γλώσσας για τη διδασκαλία της σε αλλοδαπούς. Ανταλλαγές για την οργάνωση διαπολιτισμικών και διαπολιτιστικών εκδηλώσεων από εκπροσώπους διαφόρων χωρών στην Πάτρα και από την Ελλάδα στις διάφορες χώρες με σκοπό την ανάδειξη πολιτιστικών στοιχείων και την προώθηση της διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Η προώθηση της πολυπολιτισμικής και διαπολιτισμικής θεωρίας και έρευνας. 15

16 Η προώθηση της έρευνας επί όλων των γνωστικών αντικειμένων του Κέντρου. Η παραγωγή ανάλογου διδακτικού υλικού για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η οργάνωση ειδικών συνεδρίων και σεμιναρίων. Η σύναψη συμφωνιών συνεργασίας επί των αντικειμένων του κέντρου με παρόμοιους φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού. Η επιμόρφωση των Ελλήνων εκπαιδευτικών που αποσπώνται σε ελληνόγλωσσα σχολεία ή Πανεπιστημιακά Τμήματα του εξωτερικού. Η ίδρυση πανελλαδικού δικτύου με φορείς που ασχολούνται με θέματα μειονοτήτων και πολυπολιτισμικής-διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Η ίδρυση παρόμοιων δικτύων με φορείς του εξωτερικού. Η ανάληψη πρωτοβουλιών για την προώθηση και αναβάθμιση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό.» 13. Συνέδρια Από το 1998 και κάθε χρόνο διοργανώνονται διεθνή διαπολιτισμικά συνέδρια από το ΚΕ.Δ.ΕΚ. Συγκεκριμένα τα συνέδρια αυτά ήταν: «Α Συνέδριο Ελλάδας και Δημοκρατιών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης με θέμα: «Εκπαίδευση και Διαπολιτισμική Επικοινωνία», Πάτρα, Σεπτεμβρίου 1993 Α Διαβαλκανικό Συνέδριο με θέμα: «Εκπαίδευση και Διαπολιτισμική Επικοινωνία», Πάτρα, 3-5 Μαΐου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Η ελληνική ως δεύτερη γλώσσα: μια διαπολιτισμική προσέγγιση», Πάτρα, Ιουνίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Η ελληνική ως δεύτερη γλώσσα: μια διαπολιτισμική προσέγγιση», Πάτρα, Ιουνίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Η ελληνική ως δεύτερη γλώσσα: μια διαπολιτισμική προσέγγιση», Πάτρα, 6-9 Ιουλίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 28 Ιουνίου-1 Ιουλίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου

17 7ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου o Συνέδριο με θέμα: «Το παρόν και το μέλλον των Παιδαγωγικών τμημάτων. Είκοσι χρόνια από την ίδρυσή τους, Πάτρα, Οκτωβρίου ο Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση», Άρτα, Δεκεμβρίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 8-10 Ιουλίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου 2006.» ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 6-8 Ιουλίου ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση- Μετανάστευση και τα Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου Και πριν από αυτά τα συνέδρια όμως, στις Σεπτεμβρίου 1993, διοργανώθηκε στην Πάτρα το Α Συνέδριο Ελλάδας και Δημοκρατιών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης με θέμα: «Εκπαίδευση και Διαπολιτισμική Επικοινωνία». Άλλες δραστηριότητες του ΚΕ.Δ.ΕΚ. Από το 1992 λειτουργεί στο ΚΕ.Δ.ΕΚ. το Σχολείο Ελληνικής Γλώσσας. Σ αυτό διδάσκεται η νέα ελληνική γλώσσα σε άτομα απ όλο τον κόσμο. Κυρίως συμμετέχουν παλιννοστούντες και αλλοδαποί που χρειάζονται τη γνώση της νέας ελληνικής ή επιθυμούν να γνωρίσουν καλύτερα τον ελληνικό πολιτισμό. Από το ΚΕ.Δ.ΕΚ. διοργανώνονται επίσης πολιτιστικές εκδηλώσεις, εκδρομές και μαθήματα ελληνικών χορών. Τα Διεθνή Διαπολιτισμικά Συνέδρια του ΚΕ.Δ.ΕΚ. Μετά από τα δύο πρώτα συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν στην Πάτρα το 1993 (1 ο Συνέδριο Ελλάδας και Δημοκρατιών της Σοβιετικής Ένωσης) και το 1996 (1 ο Διαβαλκανικό Συνέδριο) με θέμα «Εκπαίδευση και Διαπολιτισμική Επικοινωνία» και μέσα από τις εμπειρίες του

18 ΚΕ.Δ.ΕΚ. σχετικά με την ελληνική γλώσσα ως δεύτερη ή ξένη εντός και εκτός Ελλάδας, διαπιστώθηκε η ανάγκη για περεταίρω πληροφόρηση, αλληλοενημέρωση και αλληλεπίδραση όσον αφορά στην έρευνα και την εμπειρία σχετικά με τη διδασκαλία και τη μάθηση της ελληνικής ως δεύτερης ή ξένης γλώσσας. Γι αυτό το λόγο κρίθηκε αναγκαία από το ΚΕ.Δ.ΕΚ. η διοργάνωση του 1 ου Διεθνούς Συνεδρίου με θέμα «Η Ελληνική ως Δεύτερη ή Ξένη Γλώσσα: Μια Διαπολιτισμική Προσέγγιση» το Η ανταπόκριση και η συμμετοχή υπήρξε μεγάλη. Για τον λόγο αυτόν αλλά και γιατί αποδείχτηκε στο συνέδριο ότι η αλληλοπληροφόρηση και η ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών και άλλων φορέων πάνω στο θέμα ήταν καίριας σημασίας, αποφασίστηκε το συνέδριο να πραγματοποιείται κάθε χρόνο, όπως και γίνεται. Στο πρώτο αυτό συνέδριο προσκλήθηκαν εκπρόσωποι από όλο τον κόσμο και ανταποκρίθηκαν πολλοί απ αυτούς από διάφορες χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Τσεχία, η Ρωσία, το Βέλγιο, η Γαλλία, ο Καναδάς, η Αυστραλία κ.α. Συμμετείχαν ακόμα στο συνέδριο εκπρόσωποι από πολιτικά κόμματα. Ο νέος συνεδριακός θεσμός είχε σαν αποστολή να συμβάλει: 1. «Στην κατάθεση και καταγραφή ερευνητικών δεδομένων και εμπειριών από πανεπιστημιακούς και εκπαιδευτικούς, που ερευνούν ή διδάσκουν την ελληνική ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα, έτσι ώστε να συνδέσουμε την έρευνα με την εφαρμογή 2. Στην προώθηση συνεργασίας μεταξύ των εκπαιδευτικών φορέων της Ελλάδας και του εξωτερικού για μια αποτελεσματικότερη ελληνόγλωσση εκπαίδευση. 3. Στην ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εκπροσώπων των εκπαιδευτικών φορέων και των εκπαιδευτικών που διδάσκουν την ελληνική ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα» 15. Τα συνέδρια συνεχίζονται ακόμα με μεγάλη επιτυχία. Το ενδιαφέρον αυξάνεται, όπως και οι συμμετέχοντες. Αναφέρεται ότι το 1998, στο πρώτο συνέδριο, οι συμμετέχοντες ήταν 380 από 14 χώρες ενώ το 2000 ήταν 720 από 27 χώρες 16. Σημαντική είναι η συμβολή του Διευθυντή του ΚΕ.Δ.ΕΚ., Παντελή Γεωργογιάννη. Παντελής Γεωργογιάννης Ο Π. Γεωργογιάννης είναι καθηγητής στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Πατρών. Κατάγεται από τα Πιστιανά Άρτας ενώ έχει

19 κάνει τις σπουδές του στην Παιδαγωγική Ακαδημία Μυτιλήνης απ όπου πήρε το πτυχίο του και στο Πανεπιστήμιο του Bochum της Γερμανίας απ όπου πήρε το δίπλωμα Κοινωνικών Επιστημών και όπου είναι διδάκτωρ. Η εμπειρία του στη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας ξεκινά από ενταγμένα σχολεία της Γερμανίας όπου δίδαξε από το 1972 ως το Για τέσσερα χρόνια δίδασκε κατά περιόδους την ελληνική ως ξένης γλώσσα στα Λαϊκά Πανεπιστήμια της Γερμανίας 17. Ανασκόπηση βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας 18 Η μελέτη της εκπαίδευσης των μειονοτήτων στην Ελλάδα δεν είναι κάτι που έχει απασχολήσει τον εκπαιδευτικό κόσμο μόνο τα τελευταία χρόνια. Ήδη από τις αρχές του 20 ου αιώνα παρουσιάζονται μελέτες σχετικά με το θέμα. Παράδειγμα αποτελεί το «Το Σχολείον των Αλβανόφωνων: και γενικώς των Ξενόφωνων» του Μοίρα Βασιλείου. Εκδόθηκες το 1911 στην Αθήνα από το τυπογραφείο του Ιωάννη Β. Βάρτσου. Στα μέσα του 20 ου αιώνα έχουμε και άλλα δείγματα μελέτης των μειονοτικών ζητημάτων όπως το «Βόρειος Ελλάς: μειονότητες από στατιστικής απόψεως εν σχέσει με τον πληθυσμόν και την εκπαίδευσιν» του Παπαευγενίου Αθανάσιου που εκδόθηκε από τον Σύλλογο προς Διάδωσιν των Ελληνικών Γραμμάτων στη Θεσσαλονίκη το Πιο πρόσφατο είναι το «Προβλήματα σχολικής Ένταξης και Επανένταξης Παλιννοστούντων Μαθητών: Εμπειρική Έρευνα» του Καρακατσάνη Γεωργίου που εκδόθηκε το 1989 στην Αλεξανδρούπολη. Από τους τίτλους και μόνο αυτών των τριών βιβλίων μπορούμε να βγάλουμε κάποια συμπεράσματα σχετικά με την ενασχόληση με το ζήτημα της εκπαίδευσης μειονοτήτων κατά τη διάρκεια του 20 ου αιώνα. Κατ αρχήν πρέπει να επισημάνουμε ότι η βιβλιογραφία που σχετίζεται με το θέμα είναι πολύ φτωχή στην αρχή του αιώνα και αρχίζει να εμπλουτίζεται μετά τη δεκαετία του 80 και κατά πολύ περισσότερο κατά τη δεκαετία του 90. Η μελέτη του θέματος γίνεται περισσότερο επιστημονική καθώς χρησιμοποιείται η στατιστική και στη συνέχεια γίνονται οργανωμένες έρευνες. Τη δεκαετία του 90 υπάρχει σημαντική αύξηση των εκδόσεων βιβλίων σχετικών με τη μειονοτική εκπαίδευση αλλά αρχίζει να γίνεται έντονη και η παρουσία της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης στην ελληνική βιβλιογραφία. Ο Παντελής Γεωργογιάννης είναι από τους κυριότερους συγγραφείς. Το 1993 εκδίδεται στην Πάτρα το βιβλίο του «Θέματα Λόγω του όγκου των βιβλίων και άρθρων, δεν είναι δυνατό να γίνει πλήρης καταγραφή. Εδώ αναφέρονται μόνο ορισμένα τυχαία παραδείγματα. 19

20 Διαπολιτισμικής Επικοινωνίας και Αγωγής» από τις εκδόσεις University Studio Press. Τα επόμενα χρόνια θα εκδοθούν και άλλα βιβλία του ίδιου και πολλών άλλων συγγραφέων (Παπάς Α. 1995, Κανακίδου Ε. και Παπαγιάννη Β. 1994, Χατζησαββίδης Σ. 1996, Ζώνιου-Σιδέρη Α. 1997, Βακαλιός Θ. 1997, Μίτιλης Α. 1998, Κυριακόπουλος Κ κ.α.) που ασχολούνται με παρόμοια θέματα γύρω από τη μειονοτική εκπαίδευση. Η θεματολογία αυξάνεται και παρουσιάζει μεγαλύτερη ποικιλία. Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια βιβλία που εκδόθηκαν αυτή την περίοδο 19 : Reich H., Σκούρτου Ε., «Θέματα Διγλωσσίας και Εκπαίδευσης», Νήσος, Αθήνα Βαφέα Α., «Το Πολύχρωμο Σχολείο: μια Εμπειρία Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης μέσα από την Τέχνη», Νήσος, Αθήνα Ζώνιου-Σιδέρη Α., «Πολυπολιτισμική Εκπαίδευση: Προβληματισμοί-Προοπτικές», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Κανακίδου Ε., Παπαγιάννης Β., «Διαπολιτισμική Αγωγή», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Κάτσικας Χ., Πολίτου Ε., Αλεξίου Β., «Τσιγγάνοι, Μειονοτικοί, Παλιννοστούντες και Αλλοδαποί στην Ελληνική Εκπαίδευση: εκτός Τάξης οι Διαφορετικοί», Gutenberg, Αθήνα Τον 21 ο αιώνα οι εκδόσεις που σχετίζονται με τη διαπολιτισμική αγωγή και γενικότερα με την εκπαίδευση των γλωσσικά και πολιτισμικά διαφορετικών αυξάνονται ραγδαία. Η βιβλιογραφία εμπλουτίζεται ενώ οι συγγραφείς εξειδικεύουν τα θέματά τους και εξετάζουν τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη μειονοτική εκπαίδευση από πολλές οπτικές γωνίες και σε σχέση με πολλές παραμέτρους. Στη βιβλιογραφία συναντάμε τα παρακάτω θέματα, πολλές φορές σε συνδυασμό μεταξύ τους: εκπαίδευση συγκεκριμένων μειονοτήτων/μαθητών συγκεκριμένων περιοχών πρωτοβάθμια εκπαίδευση δευτεροβάθμια εκπαίδευση διαπολιτισμική αγωγή εκπαίδευση και ένταξη ομογενών, αλλοδαπών ή/και παλιννοστούντων εκπαίδευση μειονοτήτων σε συγκεκριμένα γνωστικά αντικείμενα (π.χ. γλώσσα, μαθηματικά, θέατρο, λογοτεχνία, φυσική αγωγή) περιορισμοί ελευθερίας (διδασκαλία θρησκευτικών μαθημάτων) μελέτη κυβερνητικών μέτρων (π.χ. τάξεις υποδοχής) αναλυτικά προγράμματα 19 Η επιλογή των βιβλίων είναι τυχαία. 20

21 μέθοδοι για τη διαπολιτισμική αγωγή μειονοτικές γλώσσες παρεμβάσεις σε σχολεία/τάξεις με μειονοτικά παιδιά μειονοτική εκπαίδευση στην Ευρώπη και σε άλλα κράτη θεσμικό πλαίσιο δραστηριότητες/παιχνίδια επιμόρφωση εκπαιδευτικών μελέτη σχολικών εγχειριδίων αλληλεπίδραση μειονοτικών και γηγενών μαθητών αντιλήψεις/απόψεις/εμπειρίες μαθητών (μειονοτικών και γηγενών), γονέων (μειονοτικών και γηγενών) και εκπαιδευτικών πρακτικά συνεδρίων διατριβές έρευνες Υπάρχουν και άλλα θέματα με τα οποία καταπιάνονται όσοι ασχολούνται με τη μειονοτική εκπαίδευση. Πιο σύγχρονο είναι το θέμα του διαδικτύου το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Πολλοί είναι και οι μελετητές και συγγραφείς που ασχολούνται με θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης (Νικολάου Γ. 2000, Εμπειρίκος Λ. 2001, Τρέσσου-Μυλωνά Ε. και Μητακίδου-Κοκκώνη Χ. 2002, Τσιούμης Κ. 2003, Γκόβαρης Χ. 2004, Ανδρούτσου Α. 2005, Μαυρομάτης Γ. 2005, Λιάζος Ν. 2006, Ασκώνη Ν., 2006, Πανταζής Σ. 2006, Φλώρου Μ. 2007, Αραμπατζή Θ. 2008, Παπαδοπούλου Ε., 2009 κ.α.). Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια βιβλία που εκδόθηκαν τον 21 ο αιώνα 20 : Ζωγράφου Α., «Διαπολιτισμική Αγωγή στην Ευρώπη και την Ελλάδα», Τυπωθήτω, Αθήνα Φώτου Γ., «Πολυπολιτισμική Εκπαιδευτική Πραγματικότητα», Έλλην, Αθήνα Τσιάκαλος Γ., «Οδηγός Αντιρατσιστικής Εκπαίδευσης» Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Νικολάου Γ., «Διαπολιτισμική Διδακτική: το Νέο Περιβάλλον- Βασικές Αρχές», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα Γκόβαρης Χ., «Εισαγωγή στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση», Ατραπός, Αθήνα Λιακοπούλου Μ., «Η Διαπολιτισμική Διάσταση στην Εκπαίδευση των Εκπαιδευτικών: Θεωρητική και Εμπειρική Προσέγγιση», Κυριακίδης, Θεσσαλονίκη Η επιλογή των βιβλίων είναι τυχαία. 21

22 Ρήγα Α.Β., «Οικονομικές Μετανάστριες στην Ελλάδα: Διαπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση» Gutenberg, Αθήνα Ευαγγέλου Ο., Κάντζου Ν., «Διαδίκτυο και Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Διαδικτυακές, Διαθεματικές Δραστηριότητες για το Δημοτικό Σχολείο», Ταξιδευτής, Αθήνα Η αρθρογραφία που σχετίζεται με το θέμα έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τη βιβλιογραφία. Εντοπίζεται κυρίως κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες και αφορά σε θέματα παρόμοια με αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω. Σχετικά άρθρα συναντάμε σε πολλά περιοδικά όπως «Γλώσσα», «Γέφυρες», «Διαδρομές», «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης», «Η Λέσχη των Εκπαιδευτικών», «Τα Εκπαιδευτικά», «Ανοιχτό Σχολείο», «Αναγέννηση», «Σχολείο και Ζωή», «Ψυχολογία», «Νέα Παιδεία», «Φιλόλογος», «Σεμινάριο», «Τσιγγάνικος Λόγος», «Δείκτες Εκπαίδευσης», «Μέντορας», «Εκπαιδευτική Κοινότητα», «Σύγχρονη Εκπαίδευση», «Το Σχολείο του Μέλλοντος», «Σύγχρονο Σχολείο», «Ερευνώντας τον Κόσμο του Παιδιού», «Μακεδνόν», «Σύγχρονο Νηπιαγωγείο», «Επιθεώρηση Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού», «Παιδαγωγικός Λόγος», «Επιστήμες της Αγωγής», «Ελληνική Διεθνής Γλώσσα», «Το Σχολείο και το Σπίτι» κ.α. Ενδεικτικά αναφέρουμε κάποια άρθρα 21 : Πολίτου Ε., «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Οι Δυνατότητες και τα Όριά της», περιέχεται στο «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης» (1994), τχ , σελ Χατζησαββίδης Σ., «Οι Ρομ της Ελλάδας: Γλώσσα και Πολιτισμός (Συμβολή στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση)», περιέχεται στο «Μακεδνόν» (1996), τχ. 2, σελ Γκόβαρης Χ., «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και το Δίλημμα των Πολιτιστικών Διαφορών», περιέχεται στο «Παιδαγωγικός Λόγος» (2000), τχ. 3, σελ Αναγνώστου Ν., «Η διαπολιτισμική Εκπαίδευση στο Διαδίκτυο», περιέχεται στο «Η Λέσχη των Εκπαιδευτικών» (2002), τχ., 28, σελ Χαραλαμπάκης Χ., «Διαπολιτισμική Επικοινωνία και Γλωσσικά Στερεότυπα», περιέχεται στο «Γλωσσολογία» (2003), τχ. 15, σελ Ξανθίδου Π., «Διαπολιτισμική Αγωγή και Ολοήμερο Σχολείο», περιέχεται στο «Το Σπίτι και το Σχολείο» (2005), τχ. 2/467, σελ Η επιλογή των άρθρων είναι τυχαία. 22

23 Όσον αφορά στην προσχολική αγωγή, στη βιβλιογραφία εντοπίζουμε σχετικά θέματα κυρίως τα τελευταία δέκα χρόνια. Μερικά παραδείγματα είναι: Μεταξά Αι., «Οι πρώτες Κοινωνικές Σχέσεις και η Φιλία μεταξύ Ελληνοπαίδων και Παιδιών Διαφορετικής Πολιτισμικής Προέλευσης στην Προσχολική Αγωγή», Ρέθυμνο Τσιούμης Κ., «Ο Μικρός Άλλος. Μειονοτικές Ομάδες στην Προσχολική Εκπαίδευση», Ζυγός, Θεσσαλονίκη Ρήγα Β., «Μαζί: Παιδαγωγοί και Γονείς στο Διαπολιτισμικό Σχολείο», Τυπωθήτω, Αθήνα Πανταζής Σ., «Διαπολιτισμική Αγωγή στο Νηπιαγωγείο», Ατραπός, Αθήνα Όσον αφορά στα σχετικά άρθρα, κάποια από αυτά είναι: Τσιούμης Κ., «Η Προσχολική Εκπαίδευση στη Μουσουλμανική Μειονότητα και η Διαπολιτισμική Προσέγγιση της Εκπαιδευτικής Διαδικασίας», περιέχεται στο «Μακεδνόν» (2000), τχ. 7, σελ Γιαγκουνίδης Π., Λαλούμη Βιδάλη Ε., «Η Γλωσσική Διαφορετικότητα στην Προσχολική Εκπαίδευση: Απόψεις Εκπαιδευτικών Παιδικών Σταθμών/Νηπιαγωγείων», περιέχεται στο «Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης», σελ Γιαγκουνίδης Π., «Δίγλωσσο Νηπιαγωγείο για τα Παιδιά της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Δ. Θράκη», περιέχεται στο «Νέα Παιδεία» (1998), τχ. 86, σελ Γκόβαρης Χ., «Συνεργασία μεταξύ Παιδαγωγών και Αλλοδαπών Γονιών στο Περιβάλλον του Πολυπολιτισμικού Νηπιαγωγείου», περιέχεται στο «Σύγχρονο Νηπιαγωγείο» (2002), τχ. 26, σελ Νικολούδη Φ., «Η Διαπολιτισμική Εκπαίδευση στο Νηπιαγωγείο», περιέχεται στο «Σύγχρονο Νηπιαγωγείο» (2002), τχ. 26, σελ Γκόβαρης Χ., Νιώτη Ν., «Προκαταλήψεις και Στερεότυπα στο Πολυπολιτισμικό Νηπιαγωγείο. Θέσεις για την Αποδυνάμωσή τους από τη Σκοπιά της Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης», περιέχεται στο «Παιδαγωγικός Λόγος» (2003), τχ. 1, σελ Μαλαμίτσα Κ., «Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στις Μικρές Τάξεις του Δημοτικού Σχολείου και στο Νηπιαγωγείο: ένα Πρόγραμμα Διαθεματικής και Διαπολιτισμικής Προσέγγισης της Έννοιας Ο Ήλιος», περιέχεται στο «Διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών (2004), τχ. 7, σελ

24 Παλαιολόγου Ν., «Το Σύγχρονο Νηπιαγωγείο και η Ενίσχυση της Διαπολιτισμικότητας», περιέχεται στο «Σύγχρονο Νηπιαγωγείο» (2003), τχ. 36, σελ Οι αναζητήσεις της βιβλιογραφίας και της αρθρογραφίας έγιναν στο διαδίκτυο και στις διευθύνσεις: και 24

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 25

26 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η θεματολογία των σχετικών με την προσχολική αγωγή άρθρων των διεθνών διαπολιτισμικών συνεδρίων του Πανεπιστημίου Πάτρας. Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκε η μέθοδος της ανάλυσης περιεχομένου. Χρησιμοποιείται και η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου και η ποσοτική (για τη δημιουργία κατηγοριών). Πιο αναλυτικά, αρχικά έγινε η αναζήτηση και συλλογή των άρθρων μέσω διαδικτύου και των πρακτικών των συνεδρίων. Στη συνέχεια έγινε μια πρώτη ανάγνωση για να ελεγχθεί αν τα άρθρα ήταν σχετικά με το θέμα γιατί αυτό δεν ήταν σαφές μόνο από τους τίτλους των άρθρων. Τα μη σχετικά άρθρα απορρίφθηκαν. Ακολούθησαν οι επόμενες, αναλυτικές αναγνώσεις και οι περιλήψεις των άρθρων για τη διευκόλυνση της μελέτης αλλά και της παρουσίασης. Στη συνέχεια και όπως περιγράφεται στο κεφάλαιο «Ανάλυση Περιεχομένου» έγινε η επεξεργασία των άρθρων και τέλος η διεξαγωγή συμπερασμάτων. Αρχικό ερώτημα Το αρχικό ερώτημα της έρευνας είναι: Ποια είναι η θεματολογία των σχετικών με την προσχολική αγωγή άρθρων των διεθνών διαπολιτισμικών συνεδρίων του Πανεπιστημίου Πάτρας και ποια είναι τα θέματα που κυριαρχούν; Υπόθεση Η υπόθεση, με βάση τη θεωρία, τη θεματολογία της ελληνικής βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας και το γεγονός ότι στα συγκεκριμένα συνέδρια κυριαρχούν τα γλωσσικά θέματα είναι: Η θεματολογία των σχετικών με την προσχολική αγωγή άρθρων των διεθνών διαπολιτισμικών συνεδρίων του Πανεπιστημίου Πάτρας θα είναι περιορισμένη σε σχέση με αυτή της ελληνικής βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας και θα έχει να κάνει με πιο συγκεκριμένα θέματα ενώ από αυτά θα κυριαρχεί αυτό της διγλωσσίας. 26

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 27

28 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ Καθορισμός και παρουσίαση του υπό έρευνα υλικού Το υπό έρευνα υλικό αποτελείται από 22 άρθρα από τα πρακτικά των διεθνών διαπολιτισμικών συνεδρίων του ΚΕ.Δ.ΕΚ. που πραγματοποιήθηκαν από το 1998 μέχρι και το Επιλέχθηκαν τα άρθρα που αφορούν στην/και στην προσχολική αγωγή 23. Πιο συγκεκριμένα τα άρθρα αυτά είναι 24 : 1. Από το 2ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Η ελληνική ως δεύτερη γλώσσα: μια διαπολιτισμική προσέγγιση», Πάτρα, Ιουνίου 1999 το «Παιδαγωγική των διαφορών: ένα μοντέλο για τη διαπολιτισμική αγωγή». Συγγραφέας: Παναγιωτίδου Μερσίνα, αποσπασμένη νηπιαγωγός. 2. Από το 5ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου 2002 το «Διγλωσσία και προγράμματα εκπαίδευσης στο νηπιαγωγείο». Συγγραφείς: Σπύρος Πανταζής, αναπληρωτής καθηγητής Π.Τ.Ν. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Ευδοξία Σακελλαροπούλου, υποψήφια διδάκτωρ Π.Τ.Ν. Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. 3. Από το 5ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου 2002 το «Διαπολιτισιμική γλωσσική αγωγή στο νηπιαγωγείο». Συγγραφέας: Γκόβαρης Χρήστος, λέκτορας Πανεπιστημίου Αιγαίου. 4. Από το 5ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου 2002 το «Αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών της προσχολικής ηλικίας απέναντι στη διγλωσσία των μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών». Συγγραφέας: Αθανασίου Λεωνίδας, αναπληρωτής καθηγητής Παιδαγωγικής Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. 23 Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι αναζητήθηκαν άλλα δύο άρθρα τα οποία δεν ήταν εφικτό να βρεθούν. Στο διαδίκτυο υπάρχουν μόνο οι τίτλοι και οι συγγραφείς τους αλλά όχι και το περιεχόμενό τους. Και τα δύο άρθρα είναι από το 7ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου Οι τίτλοι και οι συγγραφείς είναι: «Η θεωρία του σχήματος σε συσχέτιση με το μοντέλο του Greimas-αλληλεπιδράσεις για μια ευρύτερη κατανόηση των παραμυθιών από παιδιά προσχολικής ηλικίας» των Σταμάτη Γαργαλιάνου, διδάσκοντα 407/80 Α.Π.Θ. και Μαρίας Δημάση, λέκτορα Τμήματος Γλώσσας, Φιλοσοφίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών Δ.Π.Θ. και «Η προσαρμογή των αλλοδαπών μαθητών στο νηπιαγωγείο» της Στυλιανής Σκαμάγκα, Σχολικού Συμβούλου. 24 Τα ολοκληρωμένα κείμενα των άρθρων παρουσιάζονται στο παράρτημα Ι ενώ οι περιλήψεις τους στο παράρτημα ΙΙ. 28

29 5. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Η ελληνική γλώσσα ως δεύτερη ή ξένη στην προσχολική εκπαίδευση: παραγωγή διδακτικού υλικού για διαπολιτισμικά νηπιαγωγεία». Συγγραφείς: Καραμήτσου Κονδυλία, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας Α.Π.Θ., Νίκα Σταυρούλα, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας Α.Π.Θ., Κωνσταντινέα Παναγιώτα, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας Α.Π.Θ., Σιδέρη Ελένη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας Α.Π.Θ. και Μαρίνου Φωτεινή, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Φλώρινας Α.Π.Θ. 6. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Διδακτική της ελληνικής γλώσσας στα Τ.Ε.Γ. προσχολικής ηλικίας του εξωτερικού-μέθοδοι και μέσα». Συγγραφέας: Κουλουμπή-Πάλμου Βασιλική, εκπαιδευτικός Π.Ε., υποψήφια διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου. 7. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Διαφορετικότητα και διαπολιτισμική αγωγή στο νηπιαγωγείο: διλήμματα και προοπτικές». Συγγραφείς: Γκόβαρης Χρήστος, λέκτορας Πανεπιστημίου Αιγαίου και Νιώτη Νικολέτα, εκπαιδευτικός. 8. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Η προώθηση της γλωσσικής και διαπολιτισμικής ευαισθητοποίησης μέσα από το πρόγραμμα Comenius: η εμπειρία του νηπιαγωγείου Αιανής Κοζάνης». Συγγραφείς: Ντίνας Κωνσταντίνος, επίκουρος καθηγητής Π.Τ.Ν. Φλώρινας Α.Π.Θ. και Αραμπατζή Δήμητρα, εκπαιδευτικός Π.Ε. 9. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Η διαθεματική προσέγγιση στη μειονοτική εκπαίδευση». Συγγραφέας: Δήμου Πασχάλης, εκπαιδευτικός Π.Ε., υποψήφιος διδάκτωρ Δ.Π.Θ. 10. Από το 6ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2003 το «Μαθήτριες Τ.Ε.Ε. διερευνούν την ύπαρξη στερεοτύπων και προκαταλήψεων σε Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας». Συγγραφέας: Μπεζιρτζόγλου Μαρία, εκπαιδευτικός Δ.Ε., κάτοχος Μ.Δ.Ε. 11. Από το 7ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα,

30 Ιουνίου 2004 το «Διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη γλωσσική επάρκεια των μη ελληνόγλωσσων παιδιών που φοιτούν σε ελληνικό νηπιαγωγείο: πρώτα συμπεράσματα από μια «μελέτη περίπτωσης» (case study)». Συγγραφέας: Παγώνα Γκουτρουμανίδου, νηπιαγωγός, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. 12. Από το 7ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουνίου 2004 το «Πρόταση προγράμματος για την ελληνική προσχολική αγωγή στην Αμερική». Συγγραφέας: Ελένη Μέλλου, νηπιαγωγός, δόκτωρ Πανεπιστημίου Bristol. 13. Από το 8ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 8-10 Ιουλίου 2005 το «Να παίξω κι εγώ; -Κοινωνικές σχέσεις παιδιών προσχολικής ηλικίας με πολιτισμικές ιδιαιτερότητες που φοιτούν σε ελληνικά νηπιαγωγεία». Συγγραφέας Παγώνα Γκουτρουμανίδου, νηπιαγωγός, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ. 14. Από το 8ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 8-10 Ιουλίου 2005 το «Καλημέρα φίλε - miremengjes, mik». Συγγραφέας: Τριανταφυλλιά Νικολούδη, νηπιαγωγός. 15. Από το 8ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 8-10 Ιουλίου 2005 το «Η διαθεματικότητα της αντιρατσιστικής εκπαίδευσης στην προσχολική ηλικία». Συγγραφέας: Μαρία Μπεζιρτζόγλου, εκπαιδευτικός Δ.Ε., κάτοχος Μ.Δ.Ε, υποψήφια διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης. 16. Από το 8ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, 8-10 Ιουλίου 2005 το «Διγλωσσία και φωνημική συνειδητοποίηση στην προσχολική ηλικία». Συγγραφείς: Ελένη Σκούρτου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Αιγαίου και Κωνσταντίνα Δέδε, νηπιαγωγός, υποψήφια διδάκτωρ Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Αιγαίου. 17. Από το 9ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Διαπολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα», Πάτρα, Ιουλίου 2006 το «Μπορούμε να γιορτάσουμε όλοι μαζί όμοιοι και διαφορετικοί; Μια πολυπολιτισμική διδακτική παρέμβαση για τη διαφοροποίηση των στάσεων των παιδιών προσχολικής ηλικίας απέναντι σε παιδιά διαφορετικής φυλής». Συγγραφέας: Χαρίκλεια Πίτσου, νηπιαγωγός, μεταπτυχιακή φοιτήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστημίου Πατρών. 30

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης

Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και ετοιμότητας από τους εκπαιδευτικούς Α /βάθμιας και Β /βάθμιας εκπαίδευσης Περιεχόμενα 1. Απόκτηση εκπαιδευτικής και διαπολιτισμικής επάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική επάρκεια και ετοιμότητα των εκπαιδευτικών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης

Διαπολιτισμική επάρκεια και ετοιμότητα των εκπαιδευτικών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης Διαπολιτισμική επάρκεια και ετοιμότητα των εκπαιδευτικών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης Περιεχόμενα 1. Διαπολιτισμική επάρκεια και ετοιμότητα των εκπαιδευτικών Α/βάθμιας και Β/βάθμιας εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

«Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Διδάσκω και διερευνώ τη διδασκαλία μου σε μια πολυπολιτισμική τάξη»

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 2015-2016. www.psych.uoa.gr Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΣΧΟΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ» Ακαδημαϊκό έτος 201-2016 www.psych.uoa.gr Πληροφορίες για το ΠΜΣ όπως αυτές αναφέρονται στο σχετικό ΦΕΚ ίδρυσής του και στην Προκήρυξη υποβολής υποψηφιοτήτων:

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Αλεξανδρούπολη 08/04/2013 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Επιμορφωτικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Νηπιαγωγών στο μοντέλο Lesson Study Το «Εργαστήριο Παιδαγωγικής Έρευνας και Εκπαιδευτικών Πρακτικών» του Τ.Ε.Ε.Π.Η.

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεοφάνη Γεωργία. gotheofani@yahoo.gr. 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Θεοφάνη Γεωργία Ημερ/νία γέννησης 17.2.1971 E-mail gotheofani@yahoo.gr ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ 1996 Πτυχίο Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Επιμόρφωση 2010 Βεβαίωση επιτυχούς ολοκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ REMACO ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧEIΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΤΕΛΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ -1- 1. ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2. ΣΚΟΠΟΣ & ΕΠΙΔΙΩΞΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 4. ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ 5. ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΑΝΑΛΥΣΗ SWOT

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network

Σύνολο δεικτών. Δημιουργήθηκε από την ΑΝΤΙΓΟΝΗ. Στο πλαίσιο του έργου DARE-Net Desegregation and Action for Roma in Education Network ΑΝΤΙΓΟΝΗ - Κέντρο Πληροφόρησης και Τεκμηρίωσης για το Ρατσισμό, την Οικολογία, την Ειρήνη και τη Μη Βία ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Πτολεμαίων 29Α, 6 ος όροφος, 54630 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση

Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση 2011 2012 Οδηγός Επιμόρφωσης για τη Φυσική Αγωγή: Επιμόρφωση Νηπιαγωγών & Εκπαιδευτικών ΠΕ11 Α & Β φάση Επιστημονικό Πεδίο: Σχολική & Κοινωνική Ζωή Ανδρέας Γ. Αυγερινός Συντονιστής για τη Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: θεωρητικά ζητήματα και πρακτικές εφαρμογές

Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: θεωρητικά ζητήματα και πρακτικές εφαρμογές Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναουμ γλώσσα Επιμορφωτικό Σεμινάριο Διδάσκοντας σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο»

Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης στο σημερινό σχολείο» Ετήσιο Διαπανεπιστημιακό Διαδικτυακό Σεμινάριο στη Διοίκηση της εκπαίδευσης Θέμα ποσοτικής εργασίας 1: «Η Διαπολιτισμική Επάρκεια και Ετοιμότητα των Διευθυντών Σχολικών Μονάδων της Α/βάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΡΙΤΗ 1-9-2015 08:15-11:00 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 211-212 ΕΚΦΕ : Ν. ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : ΑΙΒΑΛΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας»

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, EΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α - ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ..

Διαβάστε περισσότερα

διαθέτει πτυχίο Τµήµατος Φιλολογίας µε εξειδίκευση στη Γλωσσολογία αλλά πτυχίο

διαθέτει πτυχίο Τµήµατος Φιλολογίας µε εξειδίκευση στη Γλωσσολογία αλλά πτυχίο Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Για την αξιολόγηση των φακέλων των ενδιαφερόµενων για την πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος µε αρ. πρωτ. 602/3/10394/04-02-2013 για τρεις θέσεις (Α,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020. Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ» 2014-2020 Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση Οι Άξονες Προτεραιότητας 6,7,8,και 9 περιλαµβάνουν τις παρεµβάσεις του τοµέα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ρυθμίσεις Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) και Τάξεων Υποδοχής ΖΕΠ» Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑ: «Ρυθμίσεις Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) και Τάξεων Υποδοχής ΖΕΠ» Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 2388/2015, τ. Β ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ --- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΕΑΠΗ ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά στην προσχολική εκπαίδευση ΕΞΑΜΗΝΟ: Ε (2015 2016) ΟΔΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ος κύκλος (Μαθήματα 1-3): Περιεχόμενο και βασικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ, ΜΑΪΟΣ 2011 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 1Υ1 1Υ2 1Υ3 1Υ5 2Υ2 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το 2007 και Καταληκτικές Ημερομηνίες ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Πρόσκληση υποβολής προτάσεων για το και Καταληκτικές Ημερομηνίες Το Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης -2013 απευθύνεται σε όλους τους τομείς και επίπεδα εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική) Βασικές διαδικασίες 1 ου έτους εφαρμογής Γενική Εκτίμηση (άπαξ) Συστηματική Διερεύνηση (προαιρετική) Επιλογή και Διαμόρφωση Σχεδίου Δράσης (υποχρεωτική) Σύνταξη Ετήσιας Έκθεσης του σχολείου(υποχρεωτική)

Διαβάστε περισσότερα

Παντελή Γεωργογιάννη

Παντελή Γεωργογιάννη Βιογραφικό Ερευνητική-Επιστημονική, Συγγραφική και Κοινωνική Δράση Του Παντελή Γεωργογιάννη Καθηγητή Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΤΡΑ 2012 Περιεχόμενα 1. Σύντομο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Μεθοδολογία:

Διδακτική Μεθοδολογία: Σάββατο 1 Νοεμβρίου 2014, Αθήνα Διδακτική Μεθοδολογία: Σχεδιασμός - Διεξαγωγή και Αξιολόγηση της Διδασκαλίας Εισηγητής: Δρ. Ιγνάτιος Καράμηνας Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ Εκπαιδευτής Ενηλίκων Επιστ. Συνεργάτης

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ

Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13. Πρόλογος... 17. Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Περιεχόμενα Πίνακες Διαγράμματα Eικόνες... 13 Πρόλογος... 17 Εισαγωγή... 21 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΝEΑ ΕΠΟΧH ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡAΚΤΗΡΙΣΤΙΚA ΤΗΣ Η Νέα Εποχή και τα χαρακτηριστικά της... 31 Μια νέα εποχή... 31 Η παγκοσμιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010

ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 ΤΕΠΑΕ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2009-2010 Άλλα 8 αντίστοιχα τμήματα στην Ελλάδα Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΤΕΑΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ AΡΙΣΣΤΤΟΤΤΕΕΛΕΕΙ ΙΟ ΠΑΝΕΕΠΙ ΙΣΣΤΤΗΜΙ ΙΟ ΘΕΕΣΣΣΣΑΛΟΝΙ ΙΚΗΣΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Διευθυντής Εργαστηρίου : Καθηγητής Ηρακλής Ρεράκης

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο διευθυντών σχολικών μονάδων με Τάξεις Υποδοχής Ζ.Ε.Π. * Required

Ερωτηματολόγιο διευθυντών σχολικών μονάδων με Τάξεις Υποδοχής Ζ.Ε.Π. * Required Ερωτηματολόγιο διευθυντών σχολικών μονάδων με Τάξεις Υποδοχής Ζ.Ε.Π. * Required ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα)- Η Μετάβαση: Πολιτισμός και Ένταξη ΕΚΟ στα Δημοτικά Σχολεία-Άξονας

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ «Πας μη Έλλην βάρβαρος» Αυτή η αντίθεση παρόλο που προβάλει ως προαιώνια, εμφανίζεται κατά τον 5 ο αιώνα και παγιώνεται μόνο μετά τη νίκη των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-16 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-1 Υπενθυμίζουμε στους φοιτητές ότι οι Πρωτοετείς και Δευτεροετείς φοιτητές (εισακτέοι από το ακ.

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος]

Σελίδα 1 από 13. [Υπεύθυνος εκπαιδευτικός: Λάζαρος (Άρης) Λαζαρίδης ΠΕ02, φιλόλογος] [σχολική μονάδα: 3 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου] [σχολικό έτος: 2012-2013, 1 ο 4μηνο] [τάξη: Β] [τίτλος της ερευνητικής εργασίας: Οι ξένες γλώσσες που ακούμε στο Χαλάντρι] [τόπος: Χαλάνδρι, ημερομηνία: 24 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 Στόχος υπό έμφαση για τη σχολική χρονιά 2015-2016 «Ευαισθητοποίηση των μαθητών κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και προώθηση της ισότητας και του σεβασμού, στο πλαίσιο της εκστρατείας κατά της

Διαβάστε περισσότερα

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ;

ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ; ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ; ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ; ΜΠΟΡΕΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΕΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ; Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΩΘΗΣΕΙ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ; ΤI ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Περιεχόμενα 1. Στοιχεία κειμένου 5 2. Διαμόρφωση και διάταξη σελίδας 5 2.1. Έκταση κειμένου 5 2.2. Μορφοποίηση σελίδας 5 2.3. Μορφοποίηση κειμένου 5 2.4. Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Κοινωνιολόγος εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πάτρα Μάιος 2013 1 Προσωπικά στοιχεία Όνομα πατρός Αριστείδης Όνομα μητρός Άννα-Μαρία Έτος γέννησης 25/02/1975

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική επάρκεια και ετοιµότητα των εκπαιδευτικών

ιαπολιτισµική επάρκεια και ετοιµότητα των εκπαιδευτικών ιαπολιτισµική επάρκεια και ετοιµότητα των εκπαιδευτικών Παντελής Γεωργογιάννης, Καθηγητής Π.Τ..Ε. Παν/µίου Πατρών Για να γίνει κατανοητό τι εννοούµε µε τον όρο διαπολιτισµική επάρκεια και ετοιµότητα του

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα: «ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑ ΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜ ΙΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ»

Πρόγραμμα: «ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑ ΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜ ΙΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΣΠΟΡΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Δ.Ε. Ε.ΔΙΑ.Μ.ΜΕ. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗ ΕΚΠ / ΣΗΣ Πρόγραμμα: «ΕΛΛΗΝΟΓΛΩΣΣΗ ΠΡΩΤΟΒΑ ΘΜΙΑ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜ ΙΑ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

1 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Αθήνα, 1/9/2013 Πληροφορίες : Δ.Σ. Διεύθυνση : Ξενοφώντος 15Α T.K. : 105 57 Αθήνα Τηλέφωνο/Φάξ : 210.3229120 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο : pess@pess.gr Δικτυακός τόπος : http://www.pess.gr Π Ε. Τ Π Ε Λ Ο Π

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Παρακολούθηση Β επιπέδου Επιμόρφωσης στις νέες τεχνολογίες ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Παρακολούθηση Β επιπέδου Επιμόρφωσης στις νέες τεχνολογίες ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΠΤΣΗΣ Σχολικός Σύμβουλος πρώην Διευθυντής Σπουδών Π.Ε. του ΥΠΕΠΘ Τόπος γέννησης: Θεσσαλονίκη Ημερομηνία γέννησης: 16-10-1959 Email: akoptsis2002@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ: ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ Επισπεύδον τμήμα: Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2015 2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ» ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΤΡΟΠΟΣ Σ ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016 08:15-11:00 ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 5-9-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012. Απολογιστική Έκθεση ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ για τους εκπαιδευτικούς Αγγλικής σε σχολεία ΕΑΕΠ του νομού Αττικής Περιόδου Οκτωβρίου Δεκεμβρίου 2012 Απολογιστική Έκθεση Α. Γενικά στοιχεία Στο πλαίσιο της Πράξης «Νέες Πολιτικές Ξενόγλωσσης

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών

Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Αντιδημαρχία Κοινωνικής Πολιτικής Δράσεις για την κοινωνική ένταξη των μεταναστών στο Δήμο Συκεών Α-ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ 2006-2010 Ο Δήμος Συκεών επιδιώκοντας να συμβάλει στην ισότιμη κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα